Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

De nog veel langere arm van Erdogan en verder nog meer !! – deel 11

 

AD 14.10.2019

Turkse inval Syrië versus de Koerden

Het Turkse leger bestookte zondag 13.10.2019 voor de vijfde dag achtereen stellingen van Koerdische milities in het noorden van Syrië. Zondag veroverde het Turkse leger de Syrische stad Suluk, niet ver van voormalig IS-bolwerk Raqqa, op de Koerden.

Het aantal mensen dat in Noord-Syrië op de vlucht is geslagen na de inval van Turkije, is opgelopen naar 130.000. Dat melden de Verenigde Naties. De VN vreest dat nog eens 400.000 mensen de komende tijd huis en haard moeten verlaten.

De beoogde “veilige zone” die Erdogan in gedachten heeft is een strook in het noordoosten van Syrië (rood/geel op de kaart, versimpelde weergave). (Beeld: NU.nl/Fiona van Kessel)

Turkije bombardeert voor “veilige zone”

Turkije begon eerder deze week met het bombarderen en binnenvallen van de Noordoost-Syrische regio. De Turkse president Recep Tayyip Erdogan wil er zo naar eigen zeggen een “veilige zone” creëren, zodat de miljoenen Syrische vluchtelingen in onder meer Turkije na jaren weer terug kunnen naar Syrisch grondgebied.

Dit gebied wordt echter geleid door de YPG, een Koerdische tak van de SDF. Erdogan ziet de YPG als een verlengstuk van de PKK, die onder meer door Turkije wordt gezien als terroristische organisatie.

Door hun aanvallen hebben de Turkse troepen zondag 13.10.2019 de Syrische snelweg M4 in handen gekregen, meldt het Turkse ministerie van Defensie op Twitter. Het bezette stuk weg is 30 tot 35 kilometer lang en loopt parallel aan de Turks-Syrische grens, dwars door het gebied dat wat Erdogan betreft de “veilige zone” moet worden.

Gebied van de Koerden

Gebied IS spanningen 2016

Als gevolg van het geweld zijn inmiddels 130.000 mensen op de vlucht geslagen, aldus de VN. De organisatie denkt dat dat aantal bovendien nog kan stijgen.

IS

Islamitische Staat (IS) had eerder al zijn laatste bolwerk verloren in Syrië, maar „de dreiging is nog lang niet voorbij”, waarschuwde het kabinet. „We moeten ons nu richten op een duurzame nederlaag” van terreurgroep IS, aldus minister Ank Bijleveld (Defensie).

De terreurgroep is zijn laatste stukje grondgebied in het uiterste oosten van Syrië kwijt. De Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) meldden reeds dat IS uit Baghouz is verdreven. De eindstrijd begon al in september 2018. De opmars van IS begon in 2014 in Irak.

De Amerikaanse regering meldde 21.03.2019 dat IS in Syrië voor “100 procent” verslagen is. De door de Koerden geleide SDF wilden dat toen nog niet bevestigen.

Een SDF-woordvoerder spreekt van “de totale eliminatie” van het zelfverklaarde kalifaat. “Baghouz is bevrijd. De militaire overwinning op IS is een feit.” De laatste weken gaven veel IS-strijders zich over. Ook werden er honderden gepakt bij vluchtpogingen.

UEFA

De UEFA gaat een onderzoek instellen naar de militaire groet die spelers van het Turkse elftal uitbracht na de winnende goal in het EK-kwalificatieduel met Albanië op vrijdag 11.10.2019. Het gebaar lijkt een steunbetuiging aan het offensief van Turkije tegen de Koerden in Syrië.

In Parijs en omgeving worden maandagavond 15.10.2019 extra veiligheidsmaatregelen genomen vanwege de kwalificatiewedstrijd Frankrijk-Turkije. Er zijn zo’n 600 tot 1000 agenten actief, wat aanzienlijk meer is dan normaal. De politie houdt rekening met ongeregeldheden ‘voor, tijdens en na de wedstrijd’.

Tweede kamer

Een ruime meerderheid van de Tweede Kamer heeft het kabinet opgeroepen om in actie te komen na de Turkse inval in het noordoosten van Syrië. Zo eist de Kamer donderdag dat het kabinet er op Europees niveau voor pleit om onder meer sancties in te stellen tegen Turkije.

Minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok heeft de Turkse ambassadeur in Nederland ontboden. De bewindsman roept de ambassadeur op het matje om zijn afkeuring uit te spreken over de Turkse inval van het noordoosten van Syrië.

Blok stelt dat “niemand is gebaat bij de mogelijk verschrikkelijke humanitaire gevolgen” van de Turkse inval. De minister wijst erop dat de militaire acties nieuwe vluchtelingenstromen op gang kunnen brengen en Islamitische Staat (IS) in de kaart kan spelen.

Ook in Nederland wil het overgrote deel van de Tweede Kamer sancties tegen Turkije. In een Kamerdebat over de Turkse inval in het noordoosten van Syrië hekelde bijna iedereen het optreden van de Turken. Daarbij vielen woorden als “ongehoord”, “illegaal”, “etnische zuivering” en “onacceptabel”.

De Kamer wil dat het kabinet met behulp van de Europese partners Turkije stevig aanspreekt op de militaire operatie tegen de Koerdische strijdkrachten, die tot voor kort als bondgenoten van het Westen streden tegen Islamitische Staat (IS).

Gedacht wordt aan persoonsgerichte financiële maatregelen tegen ministers van de Turkse regering en Turkse militairen die bij de inval betrokken zijn.

Hoewel het kabinet eerst op internationaal niveau met de Turken in gesprek wil, behoren sancties wel degelijk tot de mogelijkheden. Maandag komen ministers van Buitenlandse Zaken van de EU-lidstaten bij elkaar, maar de gesprekken blijven tot die tijd lopen.

Turkije voert luchtaanvallen uit in Syrië

VVD wil handelsbelangen niet schaden

Wat de VVD betreft moet er hard worden opgetreden, maar moet het kabinet zich niet wagen aan economische maatregelen, vanwege de handelsbelangen met Turkije.

Economische maatregelen zouden Nederlanders kunnen raken, stelt VVD’er Sven Koopmans. “De sancties moeten effectief zijn”, aldus de oud-VN-diplomaat die niet wil dat Nederlandse, maar ook Turkse burgers economisch geraakt worden.

Een deel van de Kamer is verbolgen over de houding van de VVD. “Bij sancties zal er altijd wel iemand geraakt worden”, aldus ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind. Hij ziet economische maatregelen als een middel om de bombardementen te stoppen.

Dat vindt ook SP’er Sadet Karabulut die de opstelling van Koopmans “Trumpiaans” noemt. “Er vinden daar etnische zuiveringen plaats”, aldus de SP’er. Zij vindt dat Nederland er alles aan moet doen om de Turkse inval een halt toe te roepen. “De VVD kan wel zeggen dat sancties niet ten koste mogen gaan van onze banen, maar wat denk je dat het betekent als er een oorlog losbarst, er vluchtelingenstromen op gang komen en er nog meer doden vallen?”

Zie ook: Erdogan dreigt Syrische vluchtelingen naar Europa te sturen

In Den Haag hebben naar schatting duizend Koerdische Nederlanders gedemonstreerd tegen de Turkse aanval in Noordoost-Syrië. De demonstratie ging van het Centraal Station naar het Malieveld. Vanaf daar liepen de demonstranten een ronde door de stad.

De Koerdisch-Nederlandse filmmaakster Beri Shalmashi vreest een volkerenmoord in Noordoost-Syrië. “Ik denk eerlijk gezegd ook niet dat de Koerden de middelen hebben om te vechten”, zegt ze in een artikel over hoe Nederlanders met een Koerdische of Turkse achtergrond kijken naar het conflict in Noordoost-Syrië.

Shalmashi en Çelik denken dat het dreigement van Erdogan van gisteren om de poort naar de EU voor vluchtelingen te openen zijn effect niet zal missen. “Het lijkt erop dat Europa banger is dat vluchtelingen onze kant op komen dan dat er doden vallen”, zegt Shalmashi.

De Turkse Nederlander Cemil Yilmaz, noemt de Europese Unie naïef, omdat de lidstaten zelf de vluchtelingendeal met Erdogan hebben gesloten.

Hij heeft op zijn Facebook-pagina uitgebreid beschreven hoe volgens hem veel Turken het conflict ervaren. “Wat ik bij de Turks-Nederlandse gemeenschap zie, is dat zij zich storen aan het feit dat Turken en Koerden als tegengestelde groepen worden neergezet. En dat er onvoldoende aandacht is voor de link tussen de terroristische organisatie PKK en de YPG.”

Toch zijn veel Europese regeringen fel tegen de actie van Erdogan en wordt er in Nederland nagedacht over sancties. Cemil Yilmaz vindt de veroordeling vanuit de westerse wereld niet fair. “De Turken horen veel spierballentaal vanuit het Westen en Nederland.

President Erdogan van Turkije negeert de waarschuwingen van landen uit de EU en de Verenigde Staten. In een toespraak zei hij “geen stap terug” te zetten uit Noordoost-Syrië, waar hij woensdag een offensief is begonnen over de grond en door de lucht. Erdogan, die “een veilige zone” wil creëren in het gebied, zegt door te vechten totdat de Koerdische milities 32 kilometer verwijderd zijn van de Turkse grens.

Turkije zegt de strategisch gelegen stad Ras al-Ayn te hebben ingenomen van de door Koerden gedomineerde Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF). Turkije voerde de hele dag luchtaanvallen uit op de grensplaats. Het ministerie van Defensie in Ankara twittert dat militairen de stad hebben overgenomen, maar de SDF spreekt dit tegen.

Amerikaanse troepen zijn gisteravond in Noord-Syrië onder Turks vuur komen te liggen. Dat bevestigt het Pentagon in een verklaring. Er vielen geen slachtoffers.

Het gebeurde in de buurt van Kobani, in een gebied waarvan Turkije weet dat er nog Amerikaanse troepen aanwezig zijn, aldus het Amerikaanse ministerie van Defensie. In de verklaring wordt benadrukt dat de elitetroepen zich niet hebben teruggetrokken uit Kobani.

De Verenigde Staten waarschuwen Ankara dat het moet afzien van dergelijke acties, omdat het Amerikaanse leger anders kan reageren.

Eerder was al duidelijk dat IS-gevangenen kunnen ontsnappen door chaos als gevolg van de Turkse aanval in het gebied.

Duitsland geeft geen nieuwe exportvergunningen meer af voor wapens die Turkije in Noordoost-Syrië zou kunnen gebruiken. Dat heeft minister Maas van Buitenlandse Zaken bekendgemaakt. Een volledige stop op wapenexport komt er nog niet.

Maas zegt in Duitse media dat er al sinds 2016 restricties gelden voor wapenexporten naar Turkije. Evengoed is Turkije Duitslands belangrijkste wapenafnemer. Vorig jaar kocht Turkije voor 242,8 miljoen euro wapens van Duitsland, goed voor een derde van de totale Duitse wapenexport.

Opheldering over gebruik van Nederlandse pick-uptrucks

Karabulut pleitte er ook voor om het NAVO-lidmaatschap van Turkije op te schorten, maar dat is niet mogelijk, stelt minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) die minister Stef Blok verving. Bovendien blijft het nuttig om ook in NAVO-verband met de Turken in gesprek te blijven, is de opvatting van het kabinet.

Ook de motie om de wapenleveranties aan Turkije te staken, ziet het kabinet niet zitten. Volgens Kaag zijn de regels voor wapenleveranties al heel streng in Nederland. Bovendien zou een wapenexportverbod pas effect hebben als alle Europese lidstaten dat willen, en daar ziet het kabinet momenteel geen draagvlak voor.

Tot slot eist de Kamer uitleg over de inzet van Nederlandse goederen door milities die aan de zijde van de Turken vechten. Zo zijn er berichten dat strijdgroepen die de omstreden steun van Nederland ontvingen, in de vorm van pick-uptrucks en communicatieapparatuur, actief zijn in het gebied.

Hoewel minister Kaag stelt dat het momenteel niet mogelijk is daar te onderzoeken of er Nederlandse goederen uit het zogenoemde NLA-programma worden gebruikt, moet het kabinet er van de Kamer in een brief uitgebreid op terugkomen.

Stand van zaken 13.10.2019

Syrië stuurt militairen naar noordoosten om het Turkse leger terug te dringen. Dat melden Syrische staatsmedia. Een anonieme Koerdische functionaris zegt dat er onderhandelingen gaande zijn tussen de Koerden en de Syrische regering van Bashar al-Assad.

AD 14.10.2019

De Syrische regering wil het gebied in het noordoosten van het land weer onder controle krijgen. Nu zijn de Koerden daar nog de baas.

Het Turkse leger trok de regio woensdag 09.10.2019 binnen om de Koerdische militie YPG daar weg te jagen. Sindsdien zijn tientallen mensen omgekomen en zijn gevechten uitgebroken in een aantal grenssteden.

Bijna 800 buitenlandse IS-leden zijn ontsnapt uit een gevangenenkamp. Dat melden de Koerdische autoriteiten in Noord-Syrië. De Koerden hebben al aangegeven dat het bewaken van de kampen geen prioriteit meer heeft.

Het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten laat weten dat het kamp “in een staat van anarchie verkeert”. Vrijdag 11.10.2019 meldde de SDF ook al dat er vijf jihadisten waren ontsnapt uit een kamp dicht bij de stad Qamishli.

Syrische rebellen, die meevechten aan Turkse zijde, zouden het kamp Ain Issa hebben aangevallen.

De Turkse premier Recep Tayyip Erdogan noemt het ontsnappen van de buitenlandse aanhangers van IS uit een Koerdisch vluchtelingenkamp nepnieuws. Hij ontkent dat honderden aanhangers van de terreurorganisatie zijn ontsnapt doordat de kampbewaarders tegen Turkije zijn gaan vechten na de inval van dat land in het noordoosten van Syrië.

Het Turkse leger trok de regio woensdag 09.10.2019 binnen om de Koerdische militie YPG daar weg te jagen. Sindsdien zijn tientallen mensen omgekomen en zijn gevechten uitgebroken in een aantal grenssteden

Vervolgens stuurt Syrië militairen naar het noordoosten van Syrië om het Turkse leger terug te dringen. Dat melden Syrische staatsmedia.

Rusland

“De Russische luchtmacht heeft herhaaldelijk bewust ziekenhuizen in Syrië gebombardeerd”, stelt New York Times na een onderzoek. Er bestonden al lange tijd verdenkingen dat Rusland systematisch aanvallen uitvoerde op door rebellen geleide ziekenhuizen en klinieken in Syrië om daarmee de Syrische president Bashar al Assad te steunen.

VS

De Verenigde Staten trekken alle resterende militairen terug uit het noorden van Syrië. De Amerikaanse president Trump heeft daar opdracht voor gegeven. Hij wil voorkomen dat ze verwikkeld raken in gevechten tussen het Turkse leger en Koerdische milities.

In Syrië zijn momenteel nog zo’n duizend Amerikaanse troepen aanwezig. Volgens CNN hebben de troepen zelf nog geen officieel bevel ontvangen om zich terug te trekken, maar zouden wel alle voorbereidingen worden getroffen.

Koerdische strijders veroverden Tal Abyad in 2015 op Islamitische Staat, met hulp van de Amerikanen. De stad was ongeveer een jaar in handen van IS.

Een van de geëxecuteerden lag op de grond met zijn handen achter zijn rug gebonden, zo is te zien in een video waar The New York Times melding van maakt. Het Syrische Observatorium voor Mensenrechten meldt negen van zulke executies, waaronder die van een Koerdische politica, Hevrin Khalaf.

AD 14.10.2019

“De situatie verslechtert met het uur”, zegt Defensieminister Esper tegen Amerikaanse tv-zenders. Volgens hem is de situatie voor zijn militairen onhoudbaar.

Minister Bijleveld van Defensie is “teleurgesteld” in president Trump omdat hij Nederland en andere landen vooraf niet heeft geïnformeerd over de aftocht van de Amerikaanse troepen uit het noordoosten van Syrië. “Zo ga je niet met elkaar om. Bondgenoten moeten elkaar altijd netjes informeren. Dat mag je van elkaar verwachten”, zei Bijleveld bij een defensiedebat in Den Haag, georganiseerd door Elsevier Weekblad.

Afgelopen zondag maakte Trump na een telefoongesprek met de Turkse president Erdogan via Twitter bekend dat Amerikaanse militairen zich zouden terugtrekken uit het Syrisch-Turkse grensgebied waar vooral Syrische Koerden wonen. De afgelopen jaren hebben de Koerdische YPG-strijders, met steun van de VS, het gebied heroverd op de terroristische organisatie Islamitische Staat.

Weggelopen

De Amerikaanse ambassadeur in Nederland Hoekstra is niet onder de indruk van de kritiek van de defensieminister. Nederland heeft geen troepen in het gebied en de Nederlandse F-16’s zijn inmiddels ook terug. Deze gevechtsvliegtuigen werden ingezet tegen Islamitische Staat boven Irak en Syrië. “Nederland is weggelopen uit Syrië. De minister kan teleurgesteld zijn. Dat is prima”, reageert Hoekstra.

Drie dagen na het besluit van Trump begon de Turkse president Erdogan een offensief vanuit de lucht en met grondtroepen tegen de Koerdische YPG-milities.

Wapenembargo

Ook Frankrijk stopt de wapenexport naar Turkije. Dat maakten de ministeries van Defensie en Buitenlandse Zaken zojuist bekend. Daarmee volgt Frankrijk het voorbeeld dat Duitsland eerder vandaag stelde. Woensdag 09.10.2019 vielen Turkse strijdkrachten samen met Arabische en Turkmeense milities het noordoosten van Syrië binnen.

Zolang Turkije bezig is met een offensief in het noorden van Syrië krijgt het geen nieuwe wapens die daar tegen de Koerden kunnen worden ingezet. 

Finland was de eerste van de Europese landen. Afgelopen woensdag stopte het Scandinavische land wapenleveranties aan Turkije. Donderdag volgde Noorwegen dat voorbeeld en weer een dag later Nederland. Vice-premier Hugo de Jonge zei dat vrijdag na afloop van de ministerraad. ,,Dit is een forse stap. Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken zal maandag 14.10.2019 in Brussel andere EU-landen oproepen hetzelfde te doen”, aldus De Jonge.

Minister Blok zal in Brussel een Zweedse minister van Buitenlandse Zaken treffen die dezelfde opdracht heeft meegekregen. Het Zweedse parlement besloot vrijdag dat minister Ann Linde op de aankomende top een EU-breed wapenembargo voor Turkije moet bepleiten.

Het Turkse leger trok afgelopen woensdag de grens met Syrië over. Dat werd mogelijk nadat de Amerikaanse president Trump twee dagen daarvoor besloot een deel van zijn troepen uit dat gebied weg te halen. ,,We zijn nu bijna drie jaar in Syrië en het is tijd voor ons om te vertrekken uit deze belachelijke, eindeloze oorlogen, waarvan er veel stammenoorlogen zijn. We zullen vechten waar het in ons belang is en we vechten alleen om te winnen’’, aldus Trump.

De Verenigde Staten trekken alle troepen terug uit Noord-Syrië. President Donald Trump heeft daar opdracht voor gegeven. Hij wil voorkomen dat de militairen geïsoleerd raken en tussen de strijdende partijen in het gebied klem komen te zitten.

De VS hebben al een deel van de manschappen uit het gebied teruggetrokken. Minister van Defensie Mark Esper liet in een gesprek met omroep CBS weten dat nu ook de rest wordt teruggehaald.

In andere delen van Syrië blijven wel Amerikaanse militairen actief. De VS hebben ruwweg nog zo’n duizend militairen in het land.

Stand van zaken 14.10.2019

Een confrontatie tussen de legers van Erdogan en Assad is aanstaande nu het regeringsleger van de Syrische president zich heeft gemeld in Noord-Syrië. Dat moet het Turkse leger een halt toeroepen in het offensief tegen de Koerden. Die moesten op zondag 13.10.2019 honderden IS-aanhangers laten ontsnappen, wat in Europa voor grote onrust zorgt.

Ook het noordelijker gelegen Ain Issa is volgens verschillende bronnen in handen van het Syrische leger. Daar vlakbij bevinden zich ook Turkse militairen, die Ain Issa bereikten na de plaats dagenlang te hebben gebombardeerd. Een nabijgelegen detentiekamp is getroffen door Turkse luchtaanvallen, waarna honderden mensen zouden zijn weggestuurd of ontsnapt, onder wie vrouwen en kinderen van IS-strijders.

President Trump kondigde een vervroegde terugtrekking van de resterende Amerikaanse soldaten in het gebied aan. Zij zijn nog met enkele honderden, en dreigden klem te komen zitten tussen de strijdende partijen.

Gisteren werd bekend dat de Koerden een deal hebben gesloten met het Syrische leger om de Turken te verdrijven. “De Koerden voelden zich in het nauw gedreven, en zoeken nu hun heil bij hun oude vijand: het leger van de Syrische president Assad”, zegt correspondent Olaf Koens. Zonder steun van de Syrische president Assad zouden de Koerden door het Turkse leger onder de voet worden gelopen.

De Turkse president Erdogan zal het “heel vervelend” vinden dat de 28 EU-landen de Turkse militaire operatie in Noord-Syrië veroordelen en hun wapenleveranties aan Ankara opschorten. Minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok zei dat nadat “de hele EU het standpunt heeft ingenomen dat Nederland vorige week al innam. “Een enorme stap vooruit dat de hele EU dit vindt. De Europese Unie heeft nog nooit een NAVO-land veroordeeld. Een heel duidelijk signaal, ik ben blij dat het gelukt is.”

In Washington is er eensgezindheid over economische sancties tegen Turkije naar aanleiding van de Turkse aanvallen op Syrisch-Koerdische milities in het noorden van Syrië. Een van de initiatiefnemers, de Republikeinse senator Lindsey Graham, heeft naar eigen zeggen met de Democratische voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Nancy Pelosi, gesproken en gezegd dat zij ook sancties wil. President Trump heeft maandag herhaald dat er “grote sancties aan zitten te komen”.

De kans op een Turkse tegenreactie, in de vorm van Europese importsancties, is dan groot. Daar zullen Europese exporterende bedrijven last van krijgen. Dat gebeurde ook na economische sancties van de EU tegen Rusland, vanwege de annexatie van de Krim. Rusland verbood daarop de import van Europese landbouwproducten. Na vijf jaar heeft de Nederlandse fruitsector daar nog steeds last van.

Deze zomer gooide Amerika Turkije namelijk uit het F-35-programma (beter bekend als de Joint Strike Fighter). Omdat Turkije Russische luchtafweersystemen kocht mag het nu geen F-35-gevechtsvliegtuigen meer krijgen.

Toch prees president Trump afgelopen week Turkije toch weer als belangrijke handelspartner bij de bouw van de F-35. Een deel van het toestel wordt namelijk in Turkije gemaakt. Ook noemde hij Turkije een belangrijk lid van de NAVO. Trump lijkt dus weinig zin te hebben in sancties tegen Turkije. Maar de Democraten en ook een deel van de Republikeinen denken daar anders over.

Syrisch leger bereikt noorden van Syrië voor confrontatie Turks leger NU 14.10.2019

Regeringstroepen Syrië naderen Turkse grens Telegraaf 14.10.2019

Leger Syrië trekt grensplaats binnen na deal met Koerdische troepen NOS 14.10.2019

Confrontatie met Turken dreigt: leger Syrië valt grensplaats binnen MSN 14.10.2019

Koerden gaan samenwerken met Syrisch leger om Turken te verdrijven RTL 14.10.2019

Frankrijk neemt veiligheidsmaatregelen voor eigen militairen in Syrië NU 14.10.2019

EU schort wapenleveranties aan Turkije op Telegraaf 14.10.2019

Alle EU-landen schorten wapenleveranties aan Turkije op RTL 14.10.2019

EU veroordeelt offensief in Syrië en beperkt wapenexport naar Turkije NU 14.10.2019

EU schort wapenleveranties aan Turkije op NOS 14.10.2019

Blok: ’Erdogan zal dit heel vervelend vinden’ Telegraaf 14.10.2019

Blok: Erdogan zal dit heel vervelend vinden MSN 14.10.2019

Washington eensgezind over sancties Turkije MSN 14.10.2019

Trump: Koerden laten IS-aanhangers vrij Telegraaf 14.10.2019

Coalitie verdeeld, kabinet blijft erbij: geen IS-strijders terughalen NOS 14.10.2019

Coalitie totaal verdeeld over ontsnappende IS’ers AD 14.10.2019

’Zover wij weten geen Nederlandse IS-strijders vrij’ Telegraaf 14.10.2019

Minister Blok: Geen Nederlandse IS-strijders ontkomen uit kampen in Noord-Syrië AD 14.10.2019

Lees meer over: Politiek Turkse inval Syrië

Lees; Waarom Turkije een militair offensief heeft gelanceerd in Syrië NU

Lees; Chaos in Syrië compleet: de laatste ontwikkelingen op een rij AD 14.10.2019

Lees; Dit zijn de hoofdrolspelers rond de Turkse inval in Noord-Syrië NU 14.10.2019

Nog meer;

Vorige 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Volgende

Zie ook: De nog veel langere arm van Erdogan en weer verder !! – deel 10

zie ook: De nog langere arm van Erdogan en weer verder !! – deel 9

zie ook: De Langere arm van Erdogan en weer verder !! – deel 8

zie ook: De Langere arm van Erdogan en weer verder !! – deel 7

zie ook: De Lange arm van Erdogan en weer verder !! – deel 6

zie ook: De Lange arm van Erdogan in Rotterdam en weer verder !! – deel 5

zie ook: De Lange arm van Erdogan in Rotterdam en weer verder !! – deel 4

zie ook: De Lange arm van Erdogan in Rotterdam en verder !! – deel 3

zie ook: De Lange arm van Erdogan in Rotterdam en verder !! – deel 2

zie ook: De Lange arm van Erdogan in Rotterdam en verder !! – deel 1

zie ook: IS versus Beeldenstorm 21e eeuw

Zie ook: De dreiging der Kruistochten in de 21e eeuw

Zie ook: Kabinet Rutte 2 en 3 – Nederland ook in de strijd tegen IS – deel 7

zie ook:  Kabinet Rutte 2 – Nederland ook in de strijd tegen IS – deel 6

zie ook:  Kabinet Rutte 2 – Nederland ook in de strijd tegen IS – deel 5

zie ook: Kabinet Rutte 2 – Nederland ook in de strijd tegen IS – deel 4

zie ook: Kabinet Rutte 2 – Nederland ook in de strijd tegen IS – deel 3

zie ook: Kabinet Rutte 2 – Nederland ook in de strijd tegen IS – deel 2

zie ook: Kabinet Rutte 2 – Nederland ook in de strijd tegen IS – deel 1

Advertenties

oktober 13, 2019 Posted by | 2e kamer, aanslag, coup, dreiging, Erdogan, is, isis, islam, koerden, kruistochten, pkk, terreur, terreurdreiging, terrorisme, turkije, YPG | , , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

De Stichting MH17 eist dat de Maleisische premier Mahathir stopt met verdeeldheid te zaaien over de vliegramp. In een persoonlijke brief aan de premier wordt zijn houding bekritiseerd.

De brief volgt op een kritisch congres over de vliegramp, georganiseerd door een stichting waar Mahathir voorzitter van is.

“Door uw uitlatingen probeert u verdeeldheid te zaaien en bovendien dient u de belangen van de nabestaanden (en in het bijzonder de Maleisische nabestaanden) zeker niet. Daarnaast zaait u verwarring over het werkelijke standpunt van de Maleisische regering en haar JIT-vertegenwoordigers in het MH17-dossier”, staat in de brief, die het AD gepubliceerd heeft.

De volledige brief van de Stichting Vliegramp MH17 aan de Maleisische premier:

Brief Stichting Vliegramp MH17. © Stichting Vliegramp MH17

Verdeeldheid zaaien

Mahathir zei in juni te twijfelen aan het bewijs dat vlucht MH17 is neergehaald door een Russische Buk-raket. Hij zei dat de ramp meteen tot een politieke kwestie is gemaakt, met als doel Rusland zwart te maken nog voor de start van het onderzoek. Die opmerkingen leidden al tot protest van de nabestaanden en de Nederlandse regering.

“Ook toen hebben we een brief naar hem geschreven”, zegt Ria van der Steen van Stichting MH17 in het NOS Radio 1 Journaal. “We kregen daarop een bericht van de Maleisische ambassade. Daarin zeiden ze juist dat alle JIT-leden het eens waren. Daarmee kwam de premier alleen te staan.”

Telegraaf 09.09.2019

In diskrediet brengen, aldus Stichting Vliegramp MH17.

Het onderzoeksteam meldde op een persconferentie in juni dat het vier verdachten (drie Russen en een Oekraïner) gaat vervolgen op verdenking van betrokkenheid bij het neerschieten van het toestel. Volgens het JIT is vlucht MH17 van Malaysia Airlines boven Oost-Oekraïne geraakt door een Buk-raket die afkomstig was van het Russische leger. Bij die persconferentie zat ook een hoge vertegenwoordiger van het Maleisische openbaar ministerie achter de tafel. Deze onderschreef de bevindingen van de onderzoekers.

Lees ook;

Lees meer

Toch stelde premier Mahathir (94) niet veel later dat het bewijs dat het JIT presenteerde over Russische betrokkenheid, ‘alleen maar van horen zeggen is’. Ook zei hij dat het onderzoek ‘vanaf het begin al politiek is, waarin Rusland de schuld moet krijgen’. Het was niet de eerste keer dat de Maleisische leider liet blijken te twijfelen aan de schuld van Rusland.

De Stichting Vliegramp MH17, waarin honderden nabestaanden zich hebben verenigd, noemde de opmerkingen van de premier al ‘een ongelooflijke klap in het gezicht van de nabestaanden’. Nu schrijven ze Mahathir persoonlijk aan. Het bestuur wijst hem op eerdere brieven en VN-resoluties waarin Maleisische autoriteiten zich wél achter het JIT-onderzoek scharen. ,,Door uw uitlatingen probeert u verdeeldheid te zaaien, bovendien dient u de belangen van de nabestaanden zeker niet.’’

De MH17-nabestaanden hebben een uitgebreide brief aan de Maleisische premier Mahathir Mohamad gestuurd. © AFP (montage AD)

Congres was de laatste druppel

De laatste druppel waardoor de Stichting besloot de brief te schrijven, was een congres twee weken geleden in de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur.  Het onderwerp van dat congres was ‘MH17, de zoektocht naar gerechtigheid’.

Meer in het bijzonder: de twijfels over het onderzoek naar de oorzaak van de crash van het Maleisische toestel. Op een beeldscherm werden onder meer foto’s van het wrak van het vliegtuig getoond, met cirkeltjes getrokken om schade aan bepaalde delen. ‘Dit kan nooit door een Buk-raket zijn veroorzaakt’, stond erbij.

Er kwamen zo’n dertig mensen op het congres af, maar opvallender was de organisatie ervan. Die lag in handen van drie maatschappelijke organisaties. Een van deze organisaties, de Perdan Global Peace Foundation, heeft een bijzondere voorzitter: de premier van Maleisië, Mahathir Mohamad.

De eindconclusie van de conferentie, overgenomen door enkele Maleisische media, luidde: schort het proces tegen de vier verdachten, dat volgend jaar van start moet gaan, voorlopig op ‘omdat heel veel belangrijke vraagstukken nog niet zijn opgelost’. Het opschorten van het proces zou, volgens de organisaties, moeten worden besproken op een bijeenkomst tussen de Nederlandse premier Rutte en de Maleisische minister-president Mahathir zelf.

De conferen­tie had geen ander doel dan het onderzoek

Die oproep schoot de nabestaanden van vlucht MH17, verenigd in de Stichting Vliegramp MH17, in het verkeerde keelgat.  ,,Gezien de sprekers en de publicaties ná de conferentie kunnen wij ons niet aan de indruk onttrekken dat de conferentie geen ander doel had dan het onderzoek en de bevindingen van het door uw eigen justitieapparaat en uw eigen regering gesteunde JIT in diskrediet te brengen’’, schrijft de stichting, die ook nabestaanden van de 43 Maleisische slachtoffers vertegenwoordigt, aan de regeringsleider.

,,Die conferentie was de laatste druppel, helemaal omdat in het oorspronkelijke programma ook Maleisische nabestaanden als sprekers werden opgevoerd, die dat helemaal niet wilden’’, zegt een woordvoerder van het bestuur in een nadere toelichting. Eerder schreef de stichting al een brief aan de Maleisische ambassadeur in Nederland. ,,Dat leverde toen een andere houding bij de premier op.’’

AD 02.09.2019

Kroongetuige Vladimir Tsemach

Rusland zou de mogelijke kroongetuige in het MH17-proces, Vladimir Tsemach, willen toevoegen aan de lijst van gevangenen, die Oekraïne en Rusland komende week waarschijnlijk gaan uitruilen.

Dat melden drie verschillende bronnen: de Oekraïense parlementariër Moestafa Najem, de Oekraïense hoofdredacteur Joeri Boetoesov van Tsenzor.net en de onafhankelijke Russische nieuwssite The Insider.

Telegraaf 06.09.2019

Reactie OM-hoofdofficier Fred Westerbeke

OM-hoofdofficier Fred Westerbeke heeft vrijdag 30.08.2019 een brief aan het Oekraïense OM gestuurd, waarin hij schrijft dat het “van het hoogste belang” is dat MH17-getuige Vladimir Tsemach beschikbaar blijft voor het internationale onderzoeksteam.

AD 06.09.2019

Westerbeke verzoekt het land daarmee Tsemach niet in te zetten in een op handen zijnde gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne.

Westerbeke is de onderzoeksleider van het Joint Investigation Team (JIT), het internationale team dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt. In de brief, die in handen is van de Oekraïense nieuwssite theBabel, schrijft hij dat op basis van “recente informatie” Tsemach inmiddels als een verdachte wordt gezien door het Nederlandse OM. Westerbeke heeft de informatie nog niet gedeeld met het JIT.

AD 09.09.2019

‘Figuur van belang’

Vladimir Tsemach zit sinds eind juni in een Oekraïense cel, nadat hij door de Oekraïense geheime dienst was ontvoerd uit rebellengebied. Tijdens de ramp met de MH17 ruim vijf jaar geleden zou hij commandant van de luchtverdediging zijn geweest bij de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne.

Het JIT zegt in een reactie alleen dat Tsemach een “figuur van belang” kan zijn voor het MH17-dossier en wil daarom dat hij ter beschikking van het onderzoek blijft.

Tsemach stond ruim een maand geleden voor het eerst voor de rechter. Nieuwsuur maakte daar deze reportage over:

Video afspelen

Wat weet Vladimir Tsemach over MH17?

Mogelijk heeft het getouwtrek rond  Vladimir Tsemach ervoor gezorgd dat een grote gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne nog niet door is gegaan. Moskou zou met die ruil Tsemach, een Oekraïens staatsburger, naar Rusland willen halen. Dat zou het onderzoek tegen hem bemoeilijken. Rusland is partij in het conflict. Het JIT houdt het land medeverantwoordelijk voor het neerhalen van de MH17.

De gevangenenruil is ook belangrijk voor de Oekraïense president Zelenski. Hij ziet dat als een eerste stap om het conflict in het oosten van Oekraïne te beëindigen. Bij zijn aantreden vorig jaar beloofde hij een eind te maken aan dat conflict.

Nieuws over Mh17 bing.com/news

dossier “Vlucht MH17” AD

lees: De ruil van MH17 RTL 09.09.2019

lees ook: Kamerbrief over vervolgingsbesluit MH17 19.06.2019

lees: kamerbrief over staatsaansprakelijkheid rusland inzake mh17  25.05.2018

lees: nota staatsaansprakelijkheid rusland-inzake mh17

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

zie ook: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

zie ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2019 – 5 jaar verder

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018

zie ook: Herdenking slachtoffers aanslag MH17 17.07.2014 – 17.07.2017

zie ook: Nationale herdenkingsdag 10 november 2014 MH17

zie ook: Stille tocht 17.08.2014 Hilversum – herdenking slachtoffers MH17

zie ook:  Stil protest Spui Amsterdam 19.07.2014 – slachtoffers vliegtuigcrash Oekraïne

zie ook: Demonstratie 16.07.2017 in Den Haag door nabestaanden aanslag MH17

Bijna een half jaar uitgetrokken voor zittingen zaak-MH17 op Schiphol

NOS 10.10.2019 Voor de behandeling van de rechtszaak tegen de MH17-verdachten is bijna een half jaar uitgetrokken. De rechtbank Den Haag meldt dat het tussen maart 2020 en april 2021 in totaal 25 weken heeft gereserveerd in het Justitieel Complex Schiphol (JCS).

De rechtszaak tegen de verdachten van het neerhalen van vlucht MH17 wordt een van de grootste en meest beladen Nederlandse strafprocessen ooit. Voor de zaak moest zelfs de wet worden aangepast: het is mogelijk gemaakt om delen van de strafzaak in het Engels te behandelen. En bij hoge uitzondering mogen verdachten de zaak ‘bijwonen’ via een videoverbinding met het buitenland.

Het internationale onderzoeksteam JIT denkt dat het Russische leger en zelfs een hoge functionaris in het Kremlin betrokken waren bij het leveren van de Buk-raket waarmee vlucht MH17 boven Oekraïne is neergehaald. Maar de Russische president Poetin heeft keer op keer ontkend dat zijn land betrokken was.

Oekraïense president zegt medewerking toe

Naast het juridische onderzoek naar de ramp, komt er ook een feitenonderzoek naar de rol van Oekraïne. Een belangrijke vraag is waarom het luchtruim open was. De Oekraïense president Zelensky heeft bij een bezoek van minister Blok van Buitenlandse Zaken vandaag de medewerking bij dit onderzoek toegezegd.

Vorige maand werd bekend dat Oekraïne een belangrijke verdachte, Vladimir Tsemach, had overgedragen aan Rusland in het kader van een gevangenenruil. Daarmee lijkt de kans verkeken dat hij ooit voor de rechter komt.

Tsemach stond ruim twee maanden geleden voor het eerst voor de rechter. Nieuwsuur maakte daar deze reportage over:

Video afspelen

Wat weet Vladimir Tsemach over MH17?

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) concludeerde eerder al dat de regering in Kiev het luchtruim boven het oostelijke strijdgebied had moeten sluiten. In het onderzoek wordt ook een deel van het Russische luchtruim meegenomen, liet Blok weten in een persverklaring.

Bekijk ook;

Blok: Oekraïne werkt mee aan MH17-onderzoek

AD 10.10.2019 Oekraïne zegt toe mee te werken aan een “feitenonderzoek” naar de rol van dat land bij het neerhalen van vlucht MH17. Dat zegt minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken), die een bezoek brengt aan Kiev. Het onderzoek richt zich op de vraag waarom het luchtruim open was ten tijde van de ramp.

Blok heeft de kwestie uitgelegd in een gesprek met president Volodimir Zelenski, zegt hij telefonisch tegen het ANP. ,,Ik heb uitgelegd dat de nabestaanden dit al lang willen en dat de Kamer hierover een motie heeft aangenomen.” Zelenski heeft zijn medewerking toegezegd, aldus de minister.

Ook in het Oekraïense parlement leefden volgens Blok vragen over het onderzoek. ,,Daar was duidelijk een behoefte aan een toelichting.”

De Tweede Kamer nam begin deze maand met grote meerderheid een motie aan waarin om het onderzoek werd gevraagd. De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) concludeerde eerder al dat de regering in Kiev het luchtruim boven het oostelijke strijdgebied had moeten sluiten.

Rutte krijgt Australische onderscheiding voor optreden na MH17

Telegraaf 09.10.2019 Minister-president Mark Rutte heeft een belangrijke Australische onderscheiding gekregen. Die verdient hij vanwege zijn „voortreffelijke en voorbeeldige leiderschap” na het neerhalen van vlucht MH17, zegt zijn Australische collega Scott Morrison.

Bij de vliegramp, ruim vijf jaar geleden, verloren ook 38 Australiërs het leven. Rutte is op een indrukwekkende manier opgekomen voor de nabestaanden, vindt Morrison, en heeft steeds nauw samengewerkt met Australië. De twee landen werken onder meer samen in het internationale team dat de toedracht onderzoekt en hebben Rusland vorig jaar aansprakelijk gesteld.

De Australische premier verzekert dat zijn land schouder aan schouder blijft staan met Nederland in het streven naar opheldering en gerechtigheid voor MH17.

Rutte is op bezoek in Australië. Hij werd er opgenomen als ’Honorary Companion’ in ’the Order of Australia’.

Bekijk meer van; Mark Rutte Scott Morrison Australië Malaysia Airlines-vlucht 17

Australië lauwert Rutte om ‘voortreffelijk leiderschap’ na MH17-ramp

AD 09.10.2019 Minister-president Mark Rutte heeft een belangrijke Australische onderscheiding gekregen. Die verdient hij met name vanwege zijn ‘voortreffelijke en voorbeeldige leiderschap’ nadat vlucht MH17 was neergehaald, zegt zijn Australische collega Scott Morrison.

Bij de vliegramp, ruim vijf jaar geleden, verloren ook 38 Australiërs het leven. Rutte is op een indrukwekkende manier opgekomen voor de nabestaanden, vindt Morrison, en heeft steeds nauw samengewerkt met Australië. De twee landen werken onder meer samen in het internationale team dat de toedracht onderzoekt en hebben Rusland vorig jaar aansprakelijk gesteld. .

De Australische premier verzekert dat zijn land schouder aan schouder blijft staan met Nederland in het streven naar opheldering en gerechtigheid voor MH17.

Rutte is op bezoek in Australië. Hij werd er opgenomen als ‘Honorary Companion’ in ‘the Order of Australia’.

Australië lauwert Rutte voor optreden na MH17

MSN 09.10.2019 Minister-president Mark Rutte heeft een belangrijke Australische onderscheiding gekregen. Die verdient hij vanwege met name zijn “voortreffelijke en voorbeeldige leiderschap” na het neerhalen van vlucht MH17, zegt zijn Australische collega Scott Morrison.

Bij de vliegramp, ruim vijf jaar geleden, verloren ook 38 Australiërs het leven. Rutte is op een indrukwekkende manier opgekomen voor de nabestaanden, vindt Morrison, en heeft steeds nauw samengewerkt met Australië. De twee landen werken onder meer samen in het internationale team dat de toedracht onderzoekt en hebben Rusland vorig jaar aansprakelijk gesteld.

De Australische premier verzekert dat zijn land schouder aan schouder blijft staan met Nederland in het streven naar opheldering en gerechtigheid voor MH17.

Rutte is op bezoek in Australië. Hij werd er opgenomen als ‘Honorary Companion’ in ‘the Order of Australia’.

Nabestaanden MH17 mogen Russische minister toespreken

AD 04.10.2019 MH17-nabestaanden krijgen de kans om bij de Raad van Europa onder meer de minister van Buitenlandse Zaken van Rusland en Oekraïne toe te spreken. De Franse onderminister voor Europese zaken Amélie de Montchalin beloofde dat na vragen van de Nederlandse politicus Pieter Omtzigt.

Omtzigt is deze week met nabestaanden van de slachtoffers van MH17 in Straatsburg geweest. Daar hebben ze meer dan 100 parlementariërs gesproken en presentaties gegeven. Er is onder meer met een Russische senator gesproken. Tijdens het vragenuurtje van de Raad van Europa heeft Omtzigt aan de voorzitter gevraagd of het Comité van Ministers (20 ministers van Buitenlandse Zaken) de nabestaanden in de toekomst wil ontvangen.

De Franse onderminister (Frankrijk is voorzitter) heeft dit nu volgens Omtzigt toegezegd. ,,Dan kunnen de nabestaanden nu dus voor het eerst de Minister van Buitenlandse Zaken van Rusland toespreken. Nu het land weer echt aanwezig is, kan het heel moeilijk aan dit soort gelegenheden ontkomen.’’

Oekraïense ambassadeur na oproep onderzoek: we hebben niets te verbergen

NOS 04.10.2019 Een onderzoek naar de rol van Oekraïne bij de ramp van MH17 en naar het niet sluiten van het luchtruim, zoals de Tweede Kamer wil, leidt af van het werkelijk onderzoek naar de schuldigen. Dat zegt de Oekraïense ambassadeur Vsevolod Chentsov.

Oekraïne werkt wel mee aan het onderzoek. “Wij hebben niets te verbergen”, aldus de ambassadeur. “Mijn regering is altijd bereid informatie te geven.” Chentsov waarschuwt wel dat het afleidt van een onderzoek naar de schuldigen. “De echte vraag is: wie deed dit en waarom?”

In 2015 oordeelde de Onderzoeksraad voor Veiligheid dat Oekraïne het luchtruim had moeten sluiten. Dan had vlucht MH17 een andere route naar Kuala Lumpur gekozen en was het toestel niet uit de lucht geschoten. Eerder deze week steunde een meerderheid in de Kamer een voorstel van SP en CDA voor een onderzoek naar de redenen van dat niet sluiten.

Het is ook belangrijk voor de nabestaanden, aldus CDA-Kamerlid Van Dam.

Minister Blok noemt het belangrijk dat Oekraïne open staat voor zo’n onderzoek. “Ik ben blij met deze toezegging van Oekraïne”, zei hij vanochtend. Eerder was Blok terughoudend over het onderzoek, maar toen bleek dat een meerderheid van de Kamer het wilde stemde hij ermee in.

Volgens het CDA is zo’n onderzoek belangrijk en dringt de tijd omdat geheugens en data verloren gaan. “Het is ook belangrijk voor de nabestaanden. Het gaat over het inzicht voor hen. Weten of er iets voorkomen had kunnen worden, snappen wat er gebeurd is”, betoogde CDA-Kamerlid Van Dam eerder deze week.

Gevangenenruil

Vorige maand werd bekend dat Oekraïne een belangrijke verdachte, Vladimir Tsemach, had overgedragen aan Rusland in het kader van een gevangenenruil. Tot woede van nabestaanden en anderen: daarmee lijkt de kans verkeken dat hij ooit voor de rechter komt. Volgens de ambassadeur was de uitruil “noodzakelijk om Oekraïense gevangenen uit Rusland vrij te krijgen”. “Het was onze missie om levens te redden en mensen terug te brengen die veel geleden hebben in Rusland”, zei hij.

Oekraïne wil volgens de ambassadeur, net als Nederland, de schuldigen van de MH17-ramp voor het gerecht krijgen. De ambassadeur hoopt dat de samenwerking met Nederland niet vertroebelt.

Bekijk ook ;

Advocaten MH17 boos: Rusland frustreert procedure nabestaanden bij Europees Hof

AD 03.10.2019 Rusland vertraagt de klachtprocedure van MH17-nabestaanden bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM). De Russen weigeren inhoudelijk te reageren en eisen dat de procedure wordt stilgelegd. Het internationale advocatenteam dat nabestaanden bijstaat, is boos. ,,Ze hebben geen enkel moreel besef.’’

Nabestaanden leggen bloemen bij het Nationaal Monument MH17 in Vijfhuizen tijdens de vijfde nationale herdenking van de vliegramp met vlucht, afgelopen zomer © ANP

Honderden nabestaanden hebben Rusland in 2016 aangeklaagd bij het EHRM. Ze houden de Russen verantwoordelijk voor het neerhalen van vlucht MH17, de dood van alle 298 inzittenden en het frustreren van het onderzoek naar de toedracht en de daders.

Het hof heeft de klacht begin april van dit jaar in behandeling genomen. Rusland moest voor 3 september inhoudelijk reageren op de klacht. Dat is niet gebeurd, tot woede van het internationale advocatenteam MH17, dat 304 Nederlandse en buitenlandse nabestaanden van 141 slachtoffers bijstaat.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Andere klachten

Rusland heeft gevraagd de zaak op te schorten. Het hof heeft dat verzoek afgewezen. Daarop hebben de Russen nieuwe juridische vragen ingediend over de procedure. Ze eisen dat die wordt stilgelegd in afwachting van enkele andere klachten die Oekraïne tegen Rusland bij het EHRM heeft ingediend. Die gaan niet over MH17, maar over de oorlog in Oost-Oekraïne, waaronder de inval in de Krim.

Rusland wil eventueel wel op ‘een deel’ van de klachten inhoudelijk reageren. Het land krijgt van het hof nu tot 9 december de tijd te reageren. ,,Ze trekken juridisch alles uit de kast en passen een vertragingstactiek toe’’, zegt Sander de Lang (SAP), advocaat van het kernteam MH17. ,,Dit is een tegenslag voor de nabestaanden. Dit betekent dat de procedure nóg langer gaat duren. Rusland heeft geen enkel moreel besef van hoe dit voor de nabestaanden is.’’

Interventie

© ANP

De advocaten beraden zich nog op een reactie op het uitstel. Ze hopen dat het EHRM de termijnen ‘strak’ houdt, zodat de klacht snel inhoudelijk behandeld kan worden.

De Nederlandse regering schaarde zich afgelopen mei al achter de klachtprocedure van nabestaanden bij het hof. Ze maakt gebruikt van het recht van ‘interventie’. Hiermee geeft een land aan de klagers te steunen. Dit gebeurt zelden.

Het kabinet wil de nabestaanden zo helpen ‘hun recht te halen’. ,,Dit past in ons gezamenlijk streven om degenen die verantwoordelijk zijn voor deze vreselijke daad aan te pakken’’, zei premier Mark Rutte.

Inmiddels hebben in navolging van Nederland ook de regeringen van Oekraïne en Canada zich aangesloten bij de procedure.

Blok moet (met tegenzin) onderzoek naar het luchtruim van Oekraïne doen

AD 01.10.2019 De regering moet nog eens kijken naar de rol van Oekraïne bij de ramp met de MH17. Dat heeft de Tweede Kamer afgedwongen bij minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) tijdens een debat over de vliegramp.

De Kamer wil onderzocht hebben waarom het luchtruim in de dagen van de aanslag niet gesloten was, terwijl er destijds een oorlog gaande was in het gebied. Om die reden was er eigenlijk voldoende aanleiding om het luchtruim te sluiten, oordeelde de Onderzoeksraad in 2015.

Het kabinet was tot dusver echter terughoudend om ook Oekraïne de maat te nemen, omdat het een bondgenoot was en is bij de berechting en het onderzoek naar de ramp. Oekraïne werd, anders dan Rusland, dan ook niet aansprakelijk’gehouden. Het kabinet zag daarvoor ‘geen bewijs’ en vond ‘geen onderzoek nodig’.

Ook in het debat zei Blok dat hij zo’n onderzoek ‘moeilijk’ acht, maar op last van de Kamer moet hij nu wel nader kijken naar de rol van Oekraïne, dat hij toch vooral als bondgenoot ziet.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Tsemach

De goede verstandhouding met Oekraïne is nu wel enigszins veranderd, omdat het land een belangrijke getuige en mogelijke verdachte in het MH17-proces heeft vrijgelaten. Deze Vladimir Tsemach was een commandant van de pro-Russische separatisten en had dus kunnen getuigen over de betrokkenheid van Rusland bij de aanslag.

Tsemach werd echter betrokken in een gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne. Daardoor kwam hij in Rusland in vrijheid, tot ergernis van Nederland. Wel is Tsemach nog verhoord voordat hij werd uitgeruild, maar dat lijkt een schrale troost. Volgens minister Ferd Grapperhaus (Justitie) is ‘alles gedaan’ om de ruil met Tsemach te voorkomen. ,,Maar dat is niet gelukt.’’

Minister Blok benadrukte dat premier Mark Rutte eind augustus nog druk heeft gezet op Volodymyr Zelensky, de president van Oekraïne. Dat zorgde voor een week uitstel van de ruil, maar meer leverde dat niet op.

Het bood wel het Openbaar Minister de kans om Tsemach nog te verhoren, maar of dat toen nog iets heeft opgeleverd is niet bekend.

Grapperhaus zegt wel dat Oekraïne niet het verdrag heeft geschonden dat Nederland sloot met dat land. ,,Naar de letter gaat het over iets anders. Maar het is heel duidelijk dat de Nederlandse regering teleurgesteld is dat deze gevangenenruil heeft plaatsgevonden en Tsemach daar deel van heeft uitgemaakt. Het is zout in de wonden van de nabestaanden.”

Kamer wil onderzoek naar rol Oekraïne bij MH17

NOS 01.10.2019 De Tweede Kamer wil dat er een nader onderzoek komt naar de rol van Oekraïne bij de ramp met de MH17. Alle partijen die vanavond aanwezig waren bij een debat over de kwestie steunen een motie van het CDA en de SP. Het onderzoek moet vooral gaan over het niet sluiten van het luchtruim boven het oosten van Oekraïne, terwijl daar wel gevechten waren.

Minister Blok reageerde tijdens een debat in de Tweede Kamer aanvankelijk terughoudend. “Juridisch zien wij daar geen reden voor”, zei hij. Volgens Blok is zo’n onderzoek geen makkelijke opgave, omdat je ook de medewerking van Rusland nodig hebt. “Het gaat ook over hun luchtruim.” Maar de minister verzet zich niet tegen het inventariseren van de mogelijkheden van zo’n feitenonderzoek.

Volgens Kamerlid Chris van Dam van het CDA dringt de tijd: “Geheugens verbleken, data gaan verloren.” Het is ook belangrijk voor de nabestaanden, betoogde hij. “Het gaat over het inzicht voor de nabestaanden, weten of er iets voorkomen had kunnen worden, snappen wat er gebeurd is.”

In 2015 oordeelde de Onderzoeksraad voor Veiligheid al dat Oekraïne het luchtruim had moeten sluiten. Dan had vlucht MH17 een andere route naar Kuala Lumpur gekozen en was het toestel niet uit de lucht geschoten.

Tot nu toe heeft het kabinet geen stappen willen nemen tegen Oekraïne. In het kader van het internationale onderzoek naar de ramp vond het kabinet het belangrijk om de relatie met het land goed te houden.

Tsemach

Vorige maand werd bekend dat Oekraïne een belangrijke verdachte, Vladimir Tsemach, had overgedragen aan Rusland in het kader van een gevangenenruil. Daarmee lijkt de kans verkeken dat hij ooit voor de rechter komt.

Tsemach stond ruim twee maanden geleden voor het eerst voor de rechter. Nieuwsuur maakte daar deze reportage over:

Video afspelen

Wat weet Vladimir Tsemach over MH17?

Minister Blok zei tot verbazing van de Kamer dat hij sinds die gevangenenruil nog geen contact heeft gehad met zijn Russische ambtgenoot Lavrov. De Kamer ging er vanuit dat Nederland Rusland op het hoogste niveau had aangesproken op de kwestie, maar in werkelijkheid is alleen de Russische zaakgelastigde in Nederland op het matje geroepen.

Blok heeft niet gebeld met Moskou, en ook bij de jaarvergadering van de VN, vorige week in New York, heeft hij Lavrov er niet over aangesproken. In het Kamerdebat zei Blok dat hij het juiste moment afwacht voor zo’n gesprek. Dat doet hij in overleg met het OM en het internationale onderzoeksteam JIT.

Bekijk ook;

Kabinet wil naar rol Oekraïne bij MH17 kijken

Telegraaf 01.10.2019 Het kabinet wil kijken of er verder onderzoek mogelijk is naar de rol van Oekraïne bij de ramp met vlucht MH17. Dat zei minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) in de Tweede Kamer. Een voorstel van het CDA en SP voor het onderzoek kreeg de steun van de hele Kamer.

Blok temperde wel direct de verwachtingen. Het gaat om het luchtruim van Oekraïne en Rusland. „Het is praktisch geen makkelijke opgave.”

Volgens Chris van Dam (CDA) is het onderzoek nodig om „te snappen wat er gebeurd is” op 17 juli 2014 toen vlucht MH17 boven oorlogsgebied in het oosten van Oekraïne werd neergehaald. Dat gebeurde volgens internationaal onderzoek door een Buk-raket die uit Rusland kwam.

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) concludeerde eerder dat Oekraïne het luchtruim boven het strijdgebied had moeten sluiten.

De Tweede Kamer toonde zich verder verbaasd dat Blok nog geen contact heeft gehad met zijn Russische collega Sergei Lavrov sinds de uitlevering van de MH17-verdachte Vladimir Tsemach door Oekraïne aan Rusland. De Russische zaakgelastigde is op het matje geroepen, aldus de minister.

Gevangenenruil

Tsemach werd begin vorige maand aan de Russen overgedragen in een gevangenenruil met Oekraïne. Het Openbaar Ministerie had dat graag voorkomen omdat ze Tsemach ter beschikking wilde houden voor het MH17-onderzoek. Het kabinet zei teleurgesteld te zijn door het Oekraïense besluit.

Volgens Kamerleden had Blok eerder in de Kamer de indruk gewekt dat hij op hoog niveau contact met Rusland zou zoeken na de uitlevering om zijn ongenoegen kenbaar te maken. Waarom is geen contact gezocht tijdens de Algemene Vergadering van de VN, vroeg Lilianne Ploumen (PvdA). „Een belletje was op z’n plaats geweest”, meende Sjoerd Sjoerdsma (D66).

Het CDA vroeg zich af of het kabinet wel „scherp genoeg” in de zaak Tsemach is geweest. Oekraïne heeft de prioriteit gelegd bij de geopolitiek en niet bij gerechtigheid voor MH17, zei minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid). Hij sprak van een „bittere werkelijkheid.” Hij noemde de ruil „zout in de wonde van Nederland en vooral de nabestaanden.”

Bekijk meer van; Stef Blok  Oekraïne  Malaysia Airlines-vlucht 17

Kabinet trekt 54 miljoen euro uit voor MH17-proces

AD 30.09.2019 Het kabinet trekt zeker 54 miljoen euro uit voor het proces rond de aanslag op de MH17. Het monsterproces kan wel tot vier jaar gaan duren.

Achter de schermen is de rechtbank van Den Haag volop bezig met het voorbereiden van de megazaak die in de extra beveiligde rechtbank van Schiphol zal plaatsvinden..

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Zo wordt momenteel bekeken hoe en waar alle nabestaanden een plek kunnen krijgen, omdat de zittingszalen te klein zijn om iedereen te accommoderen. Daarnaast zal een perscentrum in de omgeving van de rechtbank worden opgetuigd voor ten minste 350 journalisten.

Om de kosten te kunnen dragen heeft het kabinet alvast ruim 54 miljoen gereserveerd tot het jaar 2023, blijkt uit begrotingsstukken van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Voor de komende jaren, inclusief dit jaar, gaat het steeds om 9 miljoen per jaar. Voor 2018 was al eenzelfde bedrag apart gezet.

Het gaat dan om de kosten voor getuigenbescherming, het geld dat gemoeid is met de rechtspraak en kosten die het Openbaar Ministerie maakt voor het onderzoek.

De overige kosten voor bijvoorbeeld de eventuele detentie van verdachten, de beveiliging en de uitgaven die gemaakt worden voor het inzetten van tolken zullen ‘gezamenlijk door de JIT-landen worden gefinancierd’, schrijft het kabinet. Het proces start op 9 maart.

Verdachten

Het Openbaar Ministerie wil in ieder geval een viertal verdachten voor de rechtbank brengen. Het gaat om drie Russen en een Oekraïner, waaronder Igor Girkin, de militair commandant van de rebellen in Oekraïne. Hij stuurde na het neerhalen van de MH17 een triomfantelijk bericht de wereld in over de aanslag. Het wordt echter niet verwacht dat de verdachten naar Schiphol zullen komen. Rusland levert namelijk geen onderdanen uit.

Zware beveiliging door politie en Marechaussee bij de extra beveiligde rechtbank op Schiphol, waar het proces rond de MH17 volgend jaar plaatsvindt © ANP

Bovendien glipte nog een MH17-verdachte Nederland door vingers. De 58-jarige Volodymyr Tsemach werd onlangs tegen de zin van ons land deel van een gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland. Tsemach was echter ten tijde van de MH17-crash leider van een luchtafweerbrigade vlakbij waar de buk-raket werd gelanceerd. Het OM wilde hem horen als getuige of mogelijk vervolgen, maar Rusland betrok hem in een ruil van gevangenen met Oekraïne, waardoor hij nu in vrijheid is. Het OM liet echter wel weten dat het Tsemach heeft kunnen verhoren voor zijn vrijlating.

De Tweede Kamer debatteert morgenavond over het MH17-proces.

Ongrijpbare MH17-verdachte Tsemach zit veilig in Oekraïne door Russische hulp

AD 14.09.2019 Het MH17-onderzoeksteam wil hem dringend spreken, maar Rusland kaapte hem weg via een gevangenenruil. Wie is de Oekraïense commandant Vladimir Tsemach en wat kan hij vertellen over de raketaanslag die 298 burgerslachtoffers maakte?

De bizarre ontvoering van Vladimir Borisovitsj Tsemach begint op donderdagmorgen 27 juni 2019, vlak nadat Tsemach zijn vrouw naar het werk heeft gebracht. Buren zeggen dat Tsemach op zijn hoofd wordt geslagen met een fles. Zijn dochter Maria vindt later die dag bloedvlekken in hun woning in Snizjne, een stad in de DNR, het door pro-Russische rebellen bezette deel in Oost-Oekraïne.

Tsemach na zijn arrestatie, met hoofdwond.

Tsemach na zijn arrestatie, met hoofdwond. © Bellingcat.com

Tsemachs ontvoerders zijn commando’s van de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe, die opdracht hebben gekregen om Tsemach te ontvoeren, diep in vijandelijk gebied. De kleine groep glipt door een gaatje in de vuurlinie aan de grens. Ze kennen het terrein goed, omdat ze er eerder als soldaat hebben gevochten.

Volgens onbevestigde ooggetuigenverslagen spuiten ze Tsemach plat, vermommen hem en rijden hem weg in een rolstoel. Dan begint de terugweg langs de vuurlinies. Gehaast rennen ze door een mijnenveld. Te gehaast.

Soldaat Oleksandr Kolodjazjnyj glijdt uit en valt met zijn heup op een mijn, vertelt een anonieme commando aan Radio Free Europe. Een commando die hem probeert te helpen, stapt ook op een mijn. Kolodjazjnyj overlijdt aan zijn verwondingen en de andere commando verliest een been, maar de operatie slaagt: Vladimir Tsemach belandt in een cel in Oekraïne.

Lees ook;

‘MH17-verdachte werd meerdere keren verhoord met goedkeuring van Europese leiders’

Lees meer

Brandbrief MH17-nabestaanden aan Maleisische premier: ‘Stop met verdeeldheid zaaien’

Brandbrief MH17-nabestaanden aan Maleisische premier: ‘Stop met verdeeldheid zaaien’

Lees meer

Slechts een pion?

Dochter Maria Levtsjenko-Tsemach zegt niet te begrijpen waarom haar vader is ontvoerd. Hij is maar een pion in het leger van de Volksrepubliek Donetsk (DNR) beweert ze. Dat zien Oekraïne, maar ook het Nederlandse Joint Investigation Team dat de MH17-ramp onderzoekt, anders. Zij beschouwen Tsemach als het hoofd van de luchtafweerbrigade in de DNR ten tijde van de vliegramp. Als íemand iets kan vertellen over de Buk-raket die op 17 juli 2014 maar liefst 298 burgerslachtoffers maakte, is hij het.

Tsemach, geboren in 1961, is een specialist als het gaat om het neerschieten van vliegtuigen. Hij studeerde af aan de hogere militaire academie van Poltava als Luchtafweerraket Commandant. In de jaren ‘80 vocht hij voor het Sovjetleger in Afghanistan. Hij was één van de eerste mijnwerkers die zich in het voorjaar van 2014 aansloten bij de pro-Russische rebellen die Oost-Oekraïne innamen.

Tsemach leidde in juli 2014 de afdeling ZU-23 in Snizjne, die Oekraïense vliegtuigen en helikopters aanviel. Hij zegt het neerstorten van de Boeing van Malaysian Airlines met eigen ogen te hebben gezien.

Wat gebeurde er met de MH17?

Op 17 juli 2014 stortte een Boein 777-200ER van Malaysia Airlines met vluchtnummer MH17 neer bij het Oost-Oekraiense dorp Hrabove. Het toestel was geraakt  door een luchtdoelraket. Rondom Donetsk was op dat moment een pro-Russische opstand aan de gang.  Aan boord waren 298 mensen; 283 passagiers en 15 bemanningsleden. Hiervan hadden 193 inzittenden de Nederlandse nationaliteit. Er waren geen overlevenden.

Het onderzoek van de crashsite en het bergen van lichamen en persoonlijke bezittingen verliep moeizaam. De brokstukken lagen verspreid over een grote oppervlakte, in een conflictgebied waar pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger gewapende strijd leverden.

De oorzaak van de crash is onderzocht door de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV), die concludeerde dat het vliegtuig op 10 kilometer hoogte neergehaald is door een BUK-raket. De VN-Veiligheidsraad was unaniem in het oordeel dat het vliegtuig was neergehaald (zonder een oorzaak of schuldige partij aan te wijzen), en veroordeelde deze actie.

Het is de bedoeling dat er binnen vijf jaar een rechtszaak over de vliegramp komt, die de rechtbank van Den Haag zal houden op de locatie Schiphol. Rusland heeft tot nu altijd alle betrokkenheid bij de vliegramp ontkend.

Lipleesonderzoek

In een videoreportage uit 2015 lijkt Tsemach er zelfs over op te scheppen dat hij de Buk-lanceerinstallatie heeft verborgen. Lachend verklaart hij: ,,Ik heb die <…> verstopt. Ik kan zelfs laten zien waar ik hem achtergelaten heb.” Hoewel het cruciale woord is weggepiept, concludeert onderzoekscollectief Bellingcat na onder meer lipleesonderzoek dat het moet gaan om het woord Buk.

En dan zijn er nog speculaties dat Tsemach kan bevestigen dat niet rebellen, maar de Russen zelf de bewuste raket hebben afgeschoten. Ondermeer omdat hij betrokken zou zijn geweest bij het afvoeren van een Russisch bemanningslid van de raketinstallatie.

Reden genoeg om Tsemach uitgebreid te verhoren, of zelfs te vervolgen. Maar Rusland vindt iets om de Nederlandse plannen te dwarsbomen. Al maanden werkt het land aan een gevangenenruil met Oekraïne. Elk land zal 35 gevangenen vrijlaten. Maar Rusland komt eind augustus onverwachts met een extra eis: ook Tsemach moet in de ruil worden betrokken.

Waarom zou Rusland interesse in hem hebben, behalve dat hij een belangrij­ke getuige kan zijn in het MH17-pro­ces?

‘Deal aangeboden’

Met het ongewone verzoek laat Rusland zich in de kaarten kijken. Tsemach is immers een Oekraïner en geen Rus. Waarom zou Rusland interesse in hem hebben, behalve dat hij een belangrijke getuige kan zijn in het MH17-proces?

Bij het JIT is de stemming niet best als het Russische verzoek om Tsemach uit te ruilen bekend wordt. Teamleider Fred Westerbeke smeekt Oekraïne om de commandant niet uit te leveren, of op zijn minst de gevangenenruil uit te stellen. De procureur-generaal van het Openbaar Ministerie in Oekraïne Joeri Loetsenko (die twee weken geleden is opgestapt) regelt uitstel, zodat het JIT in elk geval Tsemach kan spreken.

Dat lukt: het JIT spreekt twee keer met Tsemach. Volgens Loetsenko biedt het JIT Tsemach zelfs een deal aan, zo schrijft hij op social media. Of die deal bijvoorbeeld strafvermindering of een nieuw leven in het buitenland inhoudt, vermeldt hij er niet bij. Het doet er ook niet toe, ‘want hij weigerde de overeenkomst.’

‘Het is oorlog’

Onverrichter zake keert het JIT terug. Toch schrijft Westerbeke op 30 augustus nog een brief aan het Oekraïense Openbaar Ministerie om Tsemach niet uit te ruilen. Het JIT heeft recente informatie binnengekregen die van de Oekraïner een verdachte maakt. Wat die informatie precies behelst, wil het onderzoeksteam niet prijsgeven.

Westerbekes nieuwe smeekbede heeft geen effect. Al jaren demonstreert de bevolking voor vrijlating van gevangenen in Rusland, zoals de in 2014 gevangengenomen regisseur Oleg Sentsov. De gevangenenruil is te belangrijk voor Oekraïne. ‘Waarom een man uitruilen die belangrijk is voor het MH17-onderzoek? Het antwoord is duidelijk: het is oorlog’, schrijft procureur generaal Loetsenko. ‘De vrijlating van onze gevangenen in Rusland is een dure plicht van onze staat.’

De onlangs afgetreden procureur-generaal Joeri Lutsenko.

De onlangs afgetreden procureur-generaal Joeri Lutsenko. © REUTERS

Terug naar Oekraïne

En zo belandt Tsemach in een rechtszaal in Kiev, voorafgaand aan de gevangenenruil. Hij wordt gefilmd in een glazen cel en speelt wat met zijn bril. Hij oogt vermoeid, gebroken. Vlak voordat hij wordt afgevoerd, weet een journaliste hem nog een vraag te stellen: ‘Bent u verhoord?’De vraag lijkt te slaan op MH17. Tsemach ontwijkt de vraag en zegt alleen: ,,Ik voel me slecht.”

Tsemach wordt naar Moskou gebracht. Zijn dochter Maria reist per bus naar hem toe om hem op te halen. Op social media bedankt ze de Russische overheid en zegt ‘een onbetaalbare schuld te hebben’ bij ‘onze president Vladimir Poetin.’ Deze week keerde ze terug naar Chartsyzsk, een plaatsje vlakbij Snizjne, vertelt ze aan deze krant. Haar vader heeft geen advocaat nodig, zegt ze. ,,Hij heeft niets te verbergen.”

Dat Tsemach is teruggekeerd naar de DNR komt de Russen goed uit, denkt de Amerikaanse Oekraïne-correspondent Christopher Miller. ,,Zolang hij in Oekraïne zit, kunnen ze Tsemach niet uitleveren aan Nederland. En mocht hem iets overkomen, kan Rusland zeggen dat het in Oekraïne is gebeurd. Mensen die te veel weten, komen in de DNR op vreemde manieren aan hun einde.”

Dochter Tsemach dolblij: ’Poetin eeuwige dank verschuldigd’

Telegraaf 11.09.2019 Terwijl het Openbaar Ministerie hem nog steeds naar Nederland probeert te halen, keert MH17-verdachte Vladimir Tsemach in vrolijke stemming naar huis. Dat laat zijn dochter weten op sociale media, vergezeld van een selfie.

„Er bestaat toch geluk in het leven”, schrijft Maria Levtsjenko-Tsemach op VK, ook bekend als VKontakte, een Russische variant op Facebook. „Gerechtigheid! Er zijn goede mensen! Het leven is veel makkelijker geworden! Hoera vrienden, we gaan naar huis!”

Maria en vader Vladimir zouden elkaar nu in Rusland hebben ontmoet. Dat ze ’naar huis’ gaan, zou betekenen dat Tsemach op weg is naar de zelfuitgeroepen Volksrepubliek Donetsk, waar pro-Russische rebellen een stuk grondgebied in handen hebben dat formeel nog van Oekraïne is.

Tsemach woonde daar. Hij zou er de commandant van de luchtafweerbrigade zijn geweest ten tijde van het neerhalen van HM17. Het JIT noemt hem officieel enkel een ’figuur van belang’.

Gevangenenruil

Tsemach werd afgelopen zaterdag als onderdeel van een omvangrijke gevangenenruil van Oekraïne naar Rusland gehaald, terwijl anderen de omgekeerde weg bewandelden.

Wereldleiders als Merkel, Trump en EU-leider Tusk reageerden verheugd; een eerste stap richting vrede, hoopten zij. Maar Nederland was natuurlijk pislink. Het OM zag in Tsemach een belangrijke getuige en heeft nog een uitleveringsverzoek liggen in Rusland.

Poetin

Dochter Maria is in ieder geval verguld met de gevangenenruil. Ze bedankt de Russische regering, en specifiek ’onze president Vladimir Poetin’, tekent het AD op uit het bericht op sociale media, dat inmiddels is afgeschermd. „Ik ben hem eeuwige dank verschuldigd.”

Dochter MH17-verdachte Vladimir Tsemach: ‘Eeuwige dank aan Poetin’

AD 11.09.2019 Vladimir Tsemach, de man die het MH17-onderzoeksteam zo graag wil verhoren, keert vermoedelijk terug naar de Volksrepubliek Donetsk. Dat schrijft zijn dochter Maria op sociale media. ,,We zijn Poetin eeuwig dank verschuldigd.”

Maria Levtsenko is per bus aangekomen in Moskou om haar vader te zien. Die is afgelopen week vrijgekomen na een gevangenenuitruil tussen Rusland en Oekraïne. Volgens zijn dochter zijn de twee op weg ‘naar huis’. Dat zou betekenen dat ze terugkeren naar de zelfuitgeroepen Volkskrepubliek Donetsk in Oost-Oekraïne

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De vrijlating van Tsemach is een domper voor het MH17-onderzoeksteam JIT. Tsemach was ten tijde van de ramp in 2014 het hoofd van de luchtafweerbrigade van de Volksrepubliek Donetsk en beschikt daarom over interessante informatie voor het JIT. Zo zou hij in een video hebben toegegeven betrokken te zijn geweest bij het verbergen van de bewuste Buk-raketinstallatie.

Commando-eenheid

Tsemach werd eind juni in zijn woonplaats Snizjne ontvoerd door een commando-eenheid van de Oekraïense geheime dienst SBOe en belandde in de cel. Het JIT bezocht hem twee keer in een poging hem te verhoren. Daarna betrok Rusland hem in een gevangenenruil, waardoor Tsemach niet meer beschikbaar is voor het onderzoeksteam, dat hem op basis van recente informatie nu ook als verdachte beschouwt.

Het JIT had Rusland al gevraagd om zijn uitlevering, maar als Tsemach terugkeert naar de DNR (Volksrepubliek Donetsk), is dat uitgesloten. Zijn dochter Maria is blij haar vader weer te zien. Ze bedankt de Russische regering en ‘onze president Vladimir Poetin’. ,,Ik ben hem eeuwige dank verschuldigd.”

MH17-verdachte vermoedelijk al in rebellengebied, uitlevering lijkt onmogelijk

RTL 11.09.2019 MH17-verdachte Vladimir Tsemach dreigt definitief uit het vizier van justitie te raken. Hij is volgens zijn dochter op weg naar huis. Daarmee lijkt Tsemach nu echt gevlogen, want zijn woonplaats is het door Rusland gesteunde rebellengebied in Oost-Oekraïne. Nederland had Rusland juist om zijn uitlevering gevraagd.

“Nou, er is toch nog geluk in het leven,” schrijft Maria Levtsjenko-Tsemach (dochter ván) in een bericht op social media. “Er is gerechtigheid en er zijn goede mensen! Nu is het leven veel makkelijker geworden! Hoera, mijn vrienden! We gaan naar huis!”

Bij de tekst staat een selfie met haar vader, MH17-verdachte Vladimir Tsemach, aldus Luchtafweer-commandant.

‘Naar huis’ zou in dit geval betekenen dat Tsemach uit handen van het internationale onderzoeksteam (JIT) blijft. Zijn huis bevindt zich namelijk in het pro-Russische rebellengebied in Oost-Oekraïne.

Ten tijde van de MH17-ramp was Tsemach daar luchtafweer-commandant, niet ver van de plek waarvandaan MH17 met een Buk-raket uit de lucht werd geschoten. Het JIT heeft Tsemach aangemerkt als verdachte.

Fragment waarin Tsemach bezit Buk-installatie bekent

Bekijk deze video op RTL XL

Dit is een oud fragment uit een interview met Vladimir Tsemach. Hier lijkt de MH17-verdachte zijn mond voorbij te praten. Uit onderzoek blijkt dat Tsemach hier ‘buk’ zegt.

Gevangenenruil

Uit dat door Rusland gesteunde rebellengebied werd Tsemach in juni 2019 ontvoerd, in een riskante operatie van de Oekraïense geheime dienst. Toch liet Oekraïne hem in september 2019 vrij, onder druk van Rusland.

Moskou eiste Tsemachs uitlevering als voorwaarde voor een grote gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland. De Oekraïense president ging uiteindelijk akkoord omdat hij het vredesproces met Rusland wilde laten doorgaan. Tsemach vertrok naar Moskou.

Dit zijn de beelden van de gevangenenruil

Bekijk deze video op RTL XL

Op de beelden is te zien dat Tsemach uit het vliegtuig komt.

Nabestaanden

Tsemachs dochter was na die uitlevering dolblij en dankbaar, liet ze via social media weten: “Ik kan de Russische regering en president Poetin niet genoeg bedanken! Ik sta oneindig in het krijt!”

De Nederlandse regering en de MH17-nabestaanden waren minder blij. Zij vreesden dat Tsemach niet meer beschikbaar zou zijn voor de MH17-strafzaak die in maart 2020 begint. Nu Tsemach volgens zijn dochter ‘naar huis’ is, lijkt die vrees terecht.

‘Rusland speelt dubieuze rol’

“Op zich viel dit te verwachten,” zegt Rusland-correspondent Eva Hartog. “Tsemach is ontvoerd vanuit Shezjnoje, waar hij, zijn vrouw en volwassen dochter woonden. Dat hij, nu hij in vrijheid is, terug naar huis wil, is niet verbazingwekkend.”

“Wel onderstreept het de dubieuze rol die Rusland speelt in dit hele verhaal. Het Kremlin ontkent al jaren alle betrokkenheid bij het conflict in Oost-Oekraïne en bij MH17, maar vervolgens lobbyt het eerst keihard om Tsemach, een Oekraïens burger, uit Kiev naar Moskou te krijgen, om hem dan vermoedelijk via de Russische grens naar Oost-Oekraïne te laten verdwijnen alsof het hier om eigen grondgebied gaat.”

Volgens Hartog heeft Rusland nog op een andere manier baat bij een verhuizing van Tsemach naar Oost-Oekraïne. “Als justitie nu vraagt om Tsemach te horen of uit te leveren, zou Rusland kunnen zeggen dat Tsemach zich überhaupt niet meer op Russisch grondgebied bevindt, maar in Oekraïens rebellengebied.”

‘Den Haag kan weinig doen’

“In Nederland overheerst de teleurstelling over de gevangenenruil, maar Den Haag kan weinig doen,” zegt politiek verslaggever Fons Lambie. “Minister Blok van Buitenlandse Zaken sprak gisteren in het vragenuur over ‘een ijskoude douche’.”

“Blok zei dat hij zijn Russische collega zal aanspreken bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over enkele weken, maar niemand verwacht dat die poging iets van resultaat gaat opleveren.”

Lees ook:

OM wil voorkomen dat Oekraïne MH17-verdachte uitlevert aan Rusland

meer:   Martijn Smiers Vladimir Tsemach  Joint Investigation Team JIT  MH17  Rusland  Oekraïne

MH17-verdachte vermoedelijk al in rebellengebied, uitlevering lijkt onmogelijk

MSN 11.09.2019 MH17-verdachte Vladimir Tsemach dreigt definitief uit het vizier van justitie te raken. Hij is volgens zijn dochter op weg naar huis. Daarmee lijkt Tsemach nu echt gevlogen, want zijn woonplaats is het door Rusland gesteunde rebellengebied in Oost-Oekraïne. Nederland had Rusland juist om zijn uitlevering gevraagd.

“Nou, er is toch nog geluk in het leven,” schrijft Maria Levtsjenko-Tsemach (dochter ván) in een bericht op social media. “Er is gerechtigheid en er zijn goede mensen! Nu is het leven veel makkelijker geworden! Hoera, mijn vrienden! We gaan naar huis!”

Bij de tekst staat een selfie met haar vader, MH17-verdachte Vladimir Tsemach.

Luchtafweer-commandant

‘Naar huis’ zou in dit geval betekenen dat Tsemach uit handen van het internationale onderzoeksteam (JIT) blijft. Zijn huis bevindt zich namelijk in het pro-Russische rebellengebied in Oost-Oekraïne.

Ten tijde van de MH17-ramp was Tsemach daar luchtafweer-commandant, niet ver van de plek waarvandaan MH17 met een Buk-raket uit de lucht werd geschoten. Het JIT heeft Tsemach aangemerkt als verdachte.

Gevangenenruil

Uit dat door Rusland gesteunde rebellengebied werd Tsemach in juni 2019 ontvoerd, in een riskante operatie van de Oekraïense geheime dienst. Toch liet Oekraïne hem in september 2019 vrij, onder druk van Rusland.

Moskou eiste Tsemachs uitlevering als voorwaarde voor een grote gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland. De Oekraïense president ging uiteindelijk akkoord omdat hij het vredesproces met Rusland wilde laten doorgaan. Tsemach vertrok naar Moskou.

Nabestaanden

Tsemachs dochter was na die uitlevering dolblij en dankbaar, liet ze via social media weten: “Ik kan de Russische regering en president Poetin niet genoeg bedanken! Ik sta oneindig in het krijt!”

De Nederlandse regering en de MH17-nabestaanden waren minder blij. Zij vreesden dat Tsemach niet meer beschikbaar zou zijn voor de MH17-strafzaak die in maart 2020 begint. Nu Tsemach volgens zijn dochter ‘naar huis’ is, lijkt die vrees terecht.

‘Rusland speelt dubieuze rol’

“Op zich viel dit te verwachten,” zegt Rusland-correspondent Eva Hartog. “Tsemach is ontvoerd vanuit Shezjnoje, waar hij, zijn vrouw en volwassen dochter woonden. Dat hij, nu hij in vrijheid is, terug naar huis wil, is niet verbazingwekkend.”

“Wel onderstreept het de dubieuze rol die Rusland speelt in dit hele verhaal. Het Kremlin ontkent al jaren alle betrokkenheid bij het conflict in Oost-Oekraïne en bij MH17, maar vervolgens lobbyt het eerst keihard om Tsemach, een Oekraïens burger, uit Kiev naar Moskou te krijgen, om hem dan vermoedelijk via de Russische grens naar Oost-Oekraïne te laten verdwijnen alsof het hier om eigen grondgebied gaat.”

Volgens Hartog heeft Rusland nog op een andere manier baat bij een verhuizing van Tsemach naar Oost-Oekraïne. “Als justitie nu vraagt om Tsemach te horen of uit te leveren, zou Rusland kunnen zeggen dat Tsemach zich überhaupt niet meer op Russisch grondgebied bevindt, maar in Oekraïens rebellengebied.”

‘Den Haag kan weinig doen’

“In Nederland overheerst de teleurstelling over de gevangenenruil, maar Den Haag kan weinig doen,” zegt politiek verslaggever Fons Lambie. “Minister Blok van Buitenlandse Zaken sprak gisteren in het vragenuur over ‘een ijskoude douche’.”

“Blok zei dat hij zijn Russische collega zal aanspreken bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over enkele weken, maar niemand verwacht dat die poging iets van resultaat gaat opleveren.”

Blok: ’Uitlevering MH17-verdachten ijskoude douche voor Nederland’

Telegraaf 10.09.2019 Dat MH17-verdachte Volodymyr Tsemach onderdeel is van een gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland is ’een ijskoude douche voor Nederland’. Dat zei minister Blok (Buitenlandse Zaken) tijdens het vragenuur in de Tweede Kamer.

Tsemach was als commandant van de luchtafweer in Oost-Oekraïne betrokken bij het in stelling brengen van de Buk-raket die MH17 neerhaalde. Het Openbaar Ministerie had Oekraïne gevraagd de man beschikbaar te houden voor het strafproces, maar na de gevangenenruil bevindt de verdachte zich in Rusland. Moskou had Kiev onder druk gezet Tsemach bij de gevangenenruil te betrokken.

Bekijk ook: 

Nederland verhoorde MH17-verdachte Tsemach 

Bekijk ook: 

’MH17-verdachte uitgeruild met Russen’ 

Bekijk ook: 

Gemiste kans 

Bekijk ook: 

Nederland baalt, wereldleiders wél blij met uitruil gevangenen Oekraïne en Rusland 

Voor Oekraïne was de ruil van belang omdat er 24 door Rusland gevangen genomen zeelieden deel van uitmaakten. „Uitermate wrang”, vindt Kamerlid Sjoerdsma (D66), die de bewindsman vroeg wat Nederland heeft gedaan om de overdracht van Tsemach aan Rusland te voorkomen.

Volgens Blok is ert ’tot op het hoogste niveau’ over Tsemach overlegd. De uitlevering is daarop wel met een week vertraagd, waardoor het OM de verdachte in elk geval nog heeft kunnen horen.

Tsemnach, een Oekraïner, bevindt zich inmiddels in Rusland. Het OM heeft Moskou inmiddels gevraagd om zijn uitlevering voor het MH17-proces. De Russische wet verbiedt de uitlevering van onderdanen aan andere landen, maar omdat Tsemach niet de Russische nationaliteit heeft, kan Rusland hem uitleveren.

„Al is er weinig hoop dat dit daadwerkelijk gebeurt”, erkent Sjoerdsma. Volgens GL-Kamerlid Van Ojik heeft Rusland door de eis aan Oekraïne om Tsemach over te dragen aan de internationale gemeenschap laten zien dat het de waarheid rond MH17 wil verdoezelen.

Volodimir Zelenski. Ⓒ Aangeleverde foto regering Oekraïne

’Gevangenenruil eerste stap richting vrede’

Telegraaf 07.09.2019 Beide landen hebben 35 gevangenen aan elkaar overgedragen. MH17-verdachte Vladimir Tsemach werd door Oekraïne overgedragen aan Rusland. Zijn komst naar Moskou was volgens het hoofd van de Oekraïense veiligheidsdienst SBU een prioriteit voor Rusland. „Als Tsemach niet op de lijst had gestaan, dan had dat meteen het einde betekend voor de onderhandelingen tussen Kiev en Moskou”, aldus Ivan Bakanov van de SBU.

De woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken is blij met de houding van Zelenski. „Hij heeft een degelijke aanpak en is bereid tot het sluiten van een compromis.”

Ook de Duitse bondskanselier Angela Merkel denkt dat de ruil een stap in de goede richting is. „Dit is een teken van hoop. Nu moeten we hard blijven werken om te voldoen aan de voorwaarden van het verdrag van Minsk.” Duitsland is samen met Frankrijk nauw betrokken bij de vredesonderhandelingen.

Onthaald

De Oekraïense gevangenen zijn op het vliegveld onthaald door Zelenski. Onder meer filmmaker Oleg Sentsov en 24 matrozen zijn door Moskou overgedragen. De matrozen zaten sinds november vast, toen hun schip in beslag werd genomen in de Straat van Kertsj.

Sentsov werd in 2014 opgepakt nadat hij kritiek had geuit op de inlijving van het Oekraïense schiereiland de Krim door de Russen. Hij kreeg een celstraf van twintig jaar na een veroordeling voor terrorisme.

Zelenski en zijn Russische collega Vladimir Poetin bespraken de gevangenenruil eerder dit jaar. Ze proberen zo de band tussen beide landen te verbeteren.

Bekijk meer van; gevangenen rusland oekraïne volodimir zelenski

Nederland baalt, wereldleiders wél blij met uitruil gevangenen Oekraïne en Rusland

MSN 07.09.2019 Wereldleiders en andere prominenten reageren positief op de gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne. Beide landen hebben zaterdag 35 gevangenen aan elkaar overgedragen, waaronder de MH17-verdachte Vladimir Tsemach, die aan Rusland is uitgeleverd.

De Amerikaanse president Donald Trump sprak in een tweet over „heel goed nieuws” en hoopt dat de ruil een grote stap is richting vrede. Ook feliciteerde hij beide landen. De Duitse bondskanselier Angela Merkel noemde de ruil „een teken van hoop.” Ook gaf ze aan dat het belangrijk is hard te blijven werken om te voldoen aan de voorwaarden van het verdrag van Minsk.

De Oekraïense president Zelenski had het over een „eerste stap richting vrede in het oosten van Oekraïne.” Daarnaast riep hij de Russische leider Vladimir Poetin op vanaf hier verder te gaan. Poetin zelf heeft nog niet gereageerd op de ruil.

Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad, is ook blij met de ontwikkelingen. Op Twitter zei hij opgelucht te zijn en gaf aan Rusland te blijven oproepen alle overige politieke gevangenen vrij te laten en de Oekraïense territoriale integriteit te respecteren.

Liliane Maury Pasquier van de Raad van Europa zei in een statement dat de gevangenenruil „duidt op een teken van goede wil.” Ze moedigt de betrokken partijen aan hun inspanningen voort te zetten.

Ook Frankrijk hoopt dat er de komende weken meerdere concrete stappen worden gemaakt. De Fransen spelen samen met Duitsland een belangrijke rol in de vredesbesprekingen tussen Rusland en Oekraïne. Pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger hebben sinds 2014 een gewapend conflict in het oosten van Oekraïne.

Nederland is niet blij met de gevangenenruil, omdat een van de mannen die van Oekraïne naar Rusland gaat, Vladimir Tsemach, een belangrijke rol had kunnen spelen in het MH17-proces.

Gevangenenruil Rusland-Oekraïne: Nederland verontwaardigd, wereldleiders hoopvol

NOS 07.09.2019 In Nederland wordt verontwaardigd gereageerd op de vrijlating van MH17-verdachte Vladimir Tsemach. De oud-commandant van de pro-Russische separatisten zat sinds juni vast in Oekraïne, maar arriveerde vandaag in Moskou als onderdeel van een omvangrijke gevangenenruil.

Regeringspartijen CDA en D66 noemen het uitleveren van Tsemach “bizar” en “ontgoochelend”. Ze willen dat minister Blok van Buitenlandse Zaken dinsdag in de Tweede Kamer tekst en uitleg komt geven over de situatie.

 Chris van Dam @ChrisvanDamCDA

Dinsdag vraag ik reeds toegewezen MH17-debat zsm in te plannen. Is Oekraïne nog een betrouwbare JIT-partner? Betekenis VNVR2166?? Waarom levert Oekraïne (nu) per saldo wél eigen onderdaan uit. Wat heeft Nederland (diplomatiek, internationaal) gedaan om dit te keren? Bizar ttps://t.co/ybygr1tgem

Ook de nabestaanden van de MH17-ramp snappen niets van de gevangenenruil, waarbij naast Tsemach nog 34 andere gedetineerden uit Oekraïne en 35 uit Rusland werden uitgeleverd. Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17 beschuldigt Rusland van expliciete tegenwerking van het onderzoek naar de ramp.

Het contrast met de internationale reacties op de gevangenenruil kan bijna niet groter. Zo feliciteert president Trump van de Verenigde Staten Rusland en Oekraïne op Twitter met de ruil. En de Duitse bondskanselier Merkel noemt de deal een “teken van hoop”. Duitsland sloot in 2015 samen met Frankrijk, Rusland en Oekraïne het akkoord van Minsk, over een wapenstilstand in het conflictgebied in Oost-Oekraïne.

  Donald J. Trump @realDonaldTrump

Russia and Ukraine just swapped large numbers of prisoners. Very good news, perhaps a first giant step to peace. Congratulations to both countries!

“Het is een kwestie van perspectief”, zegt verslaggever Gert-Jan Dennekamp. “Wij richten ons op 1 persoon, maar er zijn nog 69 anderen. De Oekraïense president krijgt grote namen terug, zoals regisseur Oleg Sentsov. En internationaal ligt de focus vooral op het verbeteren van de relatie tussen Rusland en Oekraïne.”

Na de Russische annexatie van de Krim in 2014 ontstond in Oost-Oekraïne een burgeroorlog tussen pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger. Daarbij kwamen tot nu toe al meer dan 10.000 mensen om het leven.

“Men hoopt dat deze ruil bijdraagt aan meer rust en stabiliteit in het gebied”, aldus Dennekamp. Ruslandkenner Laura Starink deelt die analyse. “Het verschil tussen het Nederlandse en het internationale perspectief is heel duidelijk. Wat dat betreft staat het vlottrekken van de onderhandelingen over de burgeroorlog voor veel mensen boven het MH17-onderzoek.”

Breekpunt

De Oekraïense president Zelensky kon ook niet veel anders dan MH17-verdachte Tsemach meesturen naar Moskou, legt correspondent David-Jan Godfroid uit. “Volgens hem was dat een breekpunt voor de Russische president Poetin: zonder Tsemach zou de gevangenenruil helemaal niet doorgaan.”

Dat zou slecht nieuws zijn voor Oekraïne, aldus Godfroid, omdat Rusland dan niet meer zou willen meedoen aan toekomstige onderhandelingen over het conflict in Oost-Oekraïne. “Dat risico wilde Zelensky niet lopen.”

De Oekraïner werd eind juli gekozen als president en beloofde toen onder meer de betrekkingen met Rusland te stabiliseren en de oorlog in het oosten te beëindigen.

Zelensky is dan ook blij dat de gevangenenruil is gelukt, al was het wel lastig, zegt hij in deze video:

Video afspelen

‘Ik was bang dat de deal zou mislukken’

Nederland wilde juist voorkomen dat Tsemach vanuit Oekraïne naar Rusland zou gaan. Het Openbaar Ministerie heeft hem uiteindelijk nog wel kunnen ondervragen voordat hij vertrok, en inmiddels heeft justitie Rusland ook gevraagd om uitlevering van de MH17-verdachte, liet minister Blok vandaag weten.

Of dat verzoek kans van slagen heeft, is de vraag. Volgens Godfroid is het een “illusie” om te denken dat Tsemach ooit in een Nederlandse rechtszaal zal verschijnen als verdachte of getuige in de MH17-zaak.

Geen verplichting

Advocaat Mischa Wladimiroff, gespecialiseerd in internationaal strafrecht, wijst op het Europese verdrag inzake wederzijdse hulp in strafzaken. “Dat biedt een juridische basis om aan het Nederlandse verzoek om uitlevering te voldoen, maar van een onvoorwaardelijke verplichting is geen sprake. Of iemand echt moet worden uitgeleverd, blijft een vrij oordeel van de eigen rechterlijke macht, in dit geval de Russische.”

Een van de voorwaarden van het verdrag is dat het vragende land aan het uitleverende land moet beloven dat het een verdachte eerlijk zal berechten. “Rusland kan dan bijvoorbeeld zeggen dat Nederland bevooroordeeld is. Dat geluid hebben de Russen al eerder laten horen.”

Bekijk ook;

Nederland baalt, wereldleiders wél blij met uitruil gevangenen Oekraïne en Rusland

Telegraaf 07.09.2019 Terwijl Nederland ermee in de maag zit, reageren wereldleiders en andere prominenten positief op de gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne. Beide landen hebben zaterdag 35 gevangenen aan elkaar overgedragen, waaronder de MH17-verdachte Vladimir Tsemach, die aan Rusland is uitgeleverd.

De Amerikaanse president Donald Trump sprak in een tweet over „heel goed nieuws” en hoopt dat de ruil een grote stap is richting vrede. Ook feliciteerde hij beide landen. De Duitse bondskanselier Angela Merkel noemde de ruil „een teken van hoop.” Frankrijk hoopt dat er de komende weken meerdere concrete stappen worden gemaakt.

De Fransen spelen samen met Duitsland een belangrijke rol in de vredesbesprekingen tussen Rusland en Oekraïne. Pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger hebben sinds 2014 een gewapend conflict in het oosten van Oekraïne.

Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad, zegt opgelucht te zijn. Hij wil Rusland blijven oproepen alle overige politieke gevangenen vrij te laten en de Oekraïense territoriale integriteit te respecteren. Liliane Maury Pasquier van de Raad van Europa zei in een statement dat de gevangenenruil „duidt op een teken van goede wil.”

Nederland

Nederland is helemaal niet blij met de gevangenenruil, omdat een van de mannen die van Oekraïne naar Rusland gaat, Vladimir Tsemach, verdachte is in het MH17-proces. Wel heeft het Nederlandse OM hem ’nogmaals’ kunnen horen, aldus minister Blok. Daarvoor heeft Oekraïne de overdracht van de MH17-verdachte aan Rusland, na druk vanuit Nederland dus, enige tijd uitgesteld.

Bekijk ook: 

Nederland verhoorde MH17-verdachte Tsemach 

Nederland had echter liever gehad dat Tsemach helemaal niet was uitgeleverd. Ons land vreest dat de verdachte vanuit Rusland helemaal nooit meer tot verantwoording geroepen kan worden. Het kabinet heeft tevergeefs en ’tot op het hoogste niveau’, aldus Blok, geprobeerd Oekraïne er van te overtuigen dat Tsemach geen onderdeel moest zijn van een grotere uitruil van gevangenen.

Dat de MH17-verdachte niet zou worden betrokken in de ruil, was vermoedelijk onmogelijk. Rusland wilde Tsemach naar verluidt beslist in handen krijgen. „Als Tsemach niet op de lijst had gestaan, dan had dat meteen het einde betekend van de onderhandelingen”, zei het hoofd van de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe volgens Oekraïense media.

Trots

Oekraïne zelf reageert trots op de ruil. President Zelenski, een oud-komiek die op verbluffende wijze de verkiezingen won, had het over een „eerste stap richting vrede in het oosten van Oekraïne.” Hij roept de Russische leider Vladimir Poetin op ’vanaf hier verder te gaan’. Poetin zelf heeft nog niet gereageerd op de ruil.

De Europese Unie betreurt het dat een belangrijke getuige in het proces rond vlucht MH17 naar Moskou is overgebracht. Daar is Tsemach inmiddels aangekomen. „Wij roepen Rusland op om volledig samen te werken met alle inspanningen om verantwoordelijkheid vast te stellen voor het tragische neerhalen van MH17”, laat een EU-woordvoerder weten aan het ANP.

De EU had vele malen aangedrongen op de vrijlating van onder anderen de Oekraïense filmmaker Oleg Sentsov en de 24 zeelieden die gevangen zaten in Rusland. Zij zijn „eindelijk” vrij en terug in hun land. „De EU verwacht van alle partijen dat ze voortbouwen op dit momentum”, aldus de EU-buitenlanddienst in een verklaring.

De NAVO noemt de vrijlating van Sentsov en de zeelui een „stap in de goede richting” en roept Rusland op zijn verplichtingen onder het Minsk-akkoord na te leven en alle gevangenen vrij te laten. Ook het militaire bondgenootschap benadrukt het belang van waarheid en rekenschap in de MH17-zaak. De alliantie verwijst naar de resolutie van de VN-Veiligheidsraad die alle landen verplicht hieraan mee te werken.

Bekijk meer van; gevangenen oekraïne rusland

Nederland vraagt Rusland om uitlevering MH17-verdachte Tsemach

NU 07.09.2019 Het Nederlandse Openbaar Ministerie (OM) heeft Rusland gevraagd MH17-verdachte Volodymyr Tsemach uit te leveren. Dat heeft het OM de nabestaanden van de vliegramp laten weten. Tsemach maakte zaterdag deel uit van een gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland.

Ondanks dat het OM, volgens het kabinet na zware Nederlandse druk, de kans kreeg Tsemach nogmaals te verhoren voor hij zaterdag naar Rusland vertrok, betreurt Nederland het zeer dat Oekraïne de verdachte heeft overgedragen.

Tsemach zou een belangrijke rol kunnen spelen in het MH17-proces, omdat hij als commandant van de luchtafweer aanwezig was ten tijde van het neerschieten van MH17 in de plaats Snizjne. Dat ligt enkele kilometers van de locatie waarvandaan op 17 juli 2014 het vliegtuig van Malaysia Airlines werd neergeschoten.

Uit een video-interview uit 2015 zou ook mogelijke betrokkenheid van Tsemach blijken bij het afvoeren van de buk-lanceerinstallatie naar Rusland. Zo zou het woord ‘buk’ zijn weggepiept.

Het OM drong er al langer op aan dat de Oekraïense separatist beschikbaar zou blijven voor onderzoek. De Stichting Vliegramp MH17 beschuldigt Rusland van expliciete tegenwerking en obstructie door Tsemach te betrekken in de gevangenenoverdracht.

De overdracht van Tsemach heeft ook tot verontwaardiging geleid aan het Binnenhof. Regeringspartij CDA twijfelt of Nederland nog wel op Oekraïne kan rekenen bij het onderzoek naar de vliegramp. CDA-Kamerlid Chris van Dam en D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma willen snel in gesprek over de kwestie met minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken.

Als Tsemach niet op lijst stond zou ruil niet doorgaan

Rusland wilde Tsemach naar verluidt beslist in handen krijgen. Als hij niet op de lijst had gestaan, dan had dat het einde betekend van de onderhandelingen over de grote gevangenenruil waar hij onderdeel van uitmaakte, zei het hoofd van de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe in een interview met Interfax-Oekraïne.

SBOe-chef Ivan Bakanov noemde de Russische wens om de separatist in handen te krijgen “bevestiging van de Russische betrokkenheid bij het neerschieten van MH17”. Hij benadrukte dat alles zal worden gedaan om de daders te straffen, maar zei ook dat zijn regering niet het “morele recht” had de gevangenenruil langer uit te stellen.

De relatie tussen Moskou en Kiev is de afgelopen jaren verslechterd. Rusland annexeerde in 2014 het Oekraïense schiereiland De Krim en steunt de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. Die hebben hun eigen ‘Volksrepublieken’ uitgeroepen en erkennen het gezag van de Oekraïense regering niet.

Onderzoeksteam toont gezichten van vier verdachten MH17-ramp

Proces begint volgend jaar

Vlucht MH17 stortte in juli 2014 neer in Oost-Oekraïne. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Het proces tegen vier MH17-verdachten begint in maart van volgend jaar. Igor Girkin, Sergey Dubinsky, Oleg Pulatov en Leonid Kharchenko worden verantwoordelijk gehouden voor onder meer het transporteren van de raket.

Wereldleiders positief over de uitwisseling van gevangenen

Wereldleiders en andere prominenten reageren positief op de gevangenenruil, in algemene zin, tussen Rusland en Oekraïne. Beide landen hebben zaterdag in totaal 35 gevangenen aan elkaar overgedragen, waaronder Tsemach aan Rusland.

De Amerikaanse president Donald Trump sprak in een tweet over “heel goed nieuws” en hoopt dat de ruil een grote stap is richting vrede. Ook feliciteerde hij beide landen. De Duitse bondskanselier Angela Merkel noemde de ruil “een teken van hoop”. Ook gaf ze aan dat het belangrijk is hard te blijven werken om te voldoen aan de voorwaarden van het verdrag van Minsk.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky had het over een “eerste stap richting vrede in het oosten van Oekraïne”. Daarnaast riep hij de Russische leider Vladimir Poetin op vanaf hier verder te gaan. Poetin zelf heeft nog niet gereageerd op de ruil.

Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad, is ook blij met de ontwikkelingen. Op Twitter zei hij opgelucht te zijn en gaf aan Rusland te blijven oproepen alle overige politieke gevangenen vrij te laten en de Oekraïense territoriale integriteit te respecteren. Liliane Maury Pasquier van de Raad van Europa zei in een statement dat de gevangenenruil “duidt op een teken van goede wil”. Ze moedigt de betrokken partijen aan hun inspanningen voort te zetten.

Ook Frankrijk hoopt dat er de komende weken meerdere concrete stappen worden gemaakt. De Fransen spelen samen met Duitsland een belangrijke rol in de vredesbesprekingen tussen Rusland en Oekraïne.

Oekraïense ex-gedetineerde komen aan in eigen land

Lees meer over: Oekraïne  Rusland  MH17  Buitenland

 

Nederland vraagt Rusland om MH17-verdachte

AD 07.09.2019 Het Openbaar Ministerie heeft Rusland gevraagd MH17-verdachte Vladimir Tsemach uit te leveren. Dat liet het OM de nabestaanden van de vliegramp vanmiddag weten. Nederland betreurt zeer dat Oekraïne de Oekraïense separatist überhaupt aan Rusland heeft overgedragen.

Tsemach kan mogelijk een belangrijke rol spelen in het onderzoek naar en de rechtszaak over het neerhalen van vlucht MH17, vijf jaar geleden. De rebellencommandant zou het bevel hebben gehad over de luchtafweer ter plaatse en de hand hebben gehad in het wegmaken van de fatale BUK-raketinstallatie..

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Oekraïne droeg MH17-verdachte Vladimir Tsemach vandaag over aan Rusland, ondanks waarschuwingen uit Nederland en de EU. Tsemach maakte deel uit van een grote gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland.

Het OM kreeg, volgens het kabinet na zware Nederlandse druk, de kans Tsemach nog eens te verhoren voor hij naar Rusland vertrok. Dat land is betrokken bij het conflict in Oost-Oekraïne en heeft eerder kritiek geuit op het onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT) naar het neerhalen van MH17.

Rusland wilde Tsemach naar verluidt beslist in handen krijgen. “Als Tsemach niet op de lijst had gestaan, dan had dat meteen het einde betekend van de onderhandelingen”, zei het hoofd van de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe volgens Oekraïense media.

Nabestaanden

Nabestaanden van de Nederlandse slachtoffers van de vliegramp met de MH17 noemen het ‘onacceptabel’ dat Tsemach onderdeel was van de gevangenenruil. Vladimir Tsemach werd eerder deze week vrijgelaten door de Oekraïense autoriteiten.

Nederland drong er meermaals op aan om hem niet over te dragen aan Rusland. Tsemach zou commandant zijn van de luchtverdediging vlakbij de plaats vanwaar de Buk-raket werd afgevuurd die in 2014 vlucht MH17 neerhaalde en waarbij alle 298 inzittenden, onder wie veel Nederlanders, om het leven kwamen.

Volgens het Joint Investigation Team (JIT) zou Tsemach mogelijk meer weten van het neerhalen van het toestel. Voor zijn vlucht naar Rusland hebben Nederlandse onderzoekers Tsemach nog wel kunnen ondervragen over zijn rol bij de aanslag, schrijft minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken in een brief aan de Tweede Kamer.

Wat dat gesprek precies heeft opgeleverd, is onduidelijk. Het OM heeft Rusland nu gevraagd om uitlevering van Tsemach, zo is gemeld aan nabestaanden. Omdat Tsemach geen Rus is, kan hij in theorie door Rusland uitgeleverd worden.

In de brief aan de Kamer hekelt het kabinet de druk van Rusland, dat erop zou hebben gestaan dat Tsemach deel uitmaakte van een grote gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland. Blok brengt in herinnering dat Rusland heeft toegezegd mee te werken aan het onderzoek naar MH17. De tegenvaller betekent geen oponthoud voor het onderzoek en de rechtszaak, benadrukt de bewindsman in de brief. Die rechtszaak begint op 9 maart.

Vladimir Tsemach © privé

‘Onacceptabel’

Op 17 juli 2014 stortte vlucht MH17 van Malaysia Airlines neer in Oost-Oekraïne. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven. De meeste slachtoffers waren Nederlanders. Nabestaande Hans de Borst uit Monster noemt de overlevering van Tsemach ‘een slechte zaak’: ,,Het komt ook knullig over, de man verdwijnt nu in Rusland, misschien wordt hij daar wel een kopje kleiner gemaakt”, zegt De Borst die zijn dochter Elsemiek (17) verloor bij de aanslag. ,,De communicatie tussen Nederland en Oekraïne lijkt ook slecht.”

Voorzitter Piet Ploeg van Stichting Vliegramp MH17, de organisatie van nabestaanden, noemt de kwestie ‘onacceptabel’: ,,Dit is obstructie van Rusland. Hij is verdachte, op deze manier houden ze hem weg van het onderzoek, zo werk je het JIT-onderzoek bewust tegen, dat is bijzonder kwalijk.”

Het verbaast de voorzitter dat Tsemach, een voormalige militaire commandant van de pro-Russische separatisten in de Oekraïne, als niet-Rus nu is overgedragen aan Rusland. ,,Het deugt niet en is voor de nabestaanden een heel slechte zaak dat een verdachte niet langer beschikbaar is.”

Ploeg zegt niet te weten wat het verhoor van MH17-verdachte Tsemach heeft opgeleverd alvorens hij aan Rusland werd overgedragen. “Dat kan ik niet beoordelen.” Hoewel hij de rol van Rusland bekritiseert, zegt hij de houding van Oekraïne nog enigszins te kunnen billijken. “Oekraïne zit in een lastig parket. Dat land heeft ook te maken met dertig onschuldige zeelieden die naar huis willen.”

D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma (D66) eist tekst en uitleg van minister Blok. Hij vindt het een klap in het gezicht van iedereen die de waarheid boven tafel wil krijgen. ,,Ik vind het ontgoochelend dat Oekraïne deze verdachte heeft uitgeleverd aan Rusland, het land dat wij staatsaansprakelijk stellen voor het neerhalen van MH17.”

CDA-Kamerlid Chris van Dam wil van Blok weten of Oekraïne nog ‘de betrouwbare partner’ is: ,,Wat is de houding en intentie van de nieuwe regering in Oekraïne ten aanzien van MH17? Ook Oekraïne blijft gebonden aan de VN-resolutie én aan de onderlinge afspraken met de JIT-partners. Het is niet te begrijpen dat een land dat geen eigen onderdanen uitlevert toch een eigen onderdaan onderdeel maakt van een gevangenenruil.”

© EPA

Gevangenruil 

Tsemach maakt onderdeel uit van een grote gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland. Beide landen hebben 35 gevangenen aan elkaar overgedragen. Rusland zet onder meer 24 Oekraïense bemanningsleden van een schip op het vliegtuig naar Kiev. Zij werden in november opgepakt door Rusland. Hun schip zou volgens de Russen illegaal de Russische wateren zijn binnengevaren bij de Straat van Kertsj.

Volgens de advocaat van de Oekraïense filmmaker Oleg Sentsov wordt hij ook overgedragen door Rusland. De Russische politie pakte Sentsov in 2014 op nadat hij kritiek had geuit op de inlijving van het Oekraïense schiereiland de Krim door de Russen.

Hij kreeg een celstraf van twintig jaar na een veroordeling voor terrorisme. De Oekraïense president Volodimir Zelenski en zijn Russische collega Vladimir Poetin bespraken de gevangenenruil eerder dit jaar. Ze proberen zo de band tussen beide landen te verbeteren.

In een reactie noemde de Oekraïense president Volodimir Zelenski de gevangenruil een eerste stap in de richting vrede in het oosten van Oekraïne. ,,Poetin, ik houd mijn beloftes. Vanaf hier moeten we verdergaan.” De woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zei op zijn beurt blij te zijn met de houding van Zelenski. ,,Hij heeft een degelijke aanpak en is bereid tot het sluiten van een compromis.”

Ook de Duitse bondskanselier Angela Merkel vindt de ruil een stap in de goede richting is. ,,Dit is een teken van hoop. Nu moeten we hard blijven werken om te voldoen aan de voorwaarden van het verdrag van Minsk.” Duitsland is samen met Frankrijk nauw betrokken bij de vredesonderhandelingen.

’MH17-verdachte uitgeruild met Russen’

Telegraaf 07.09.2019 Oekraïne en Rusland hebben zaterdag zeventig gevangenen aan elkaar overgedragen. Elk land liet 35 gevangenen naar het buurland vertrekken. De vliegtuigen vertrokken vanuit Kiev en Moskou en zijn allebei al geland in het buurland.

In Moskou stapte volgens persbureau AFP en meerdere Russische media onder meer MH17-verdachte Vladimir Tsemach uit. Hij werd eerder deze week vrijgelaten en is nu als onderdeel van deze ruil overgedragen aan Moskou. Rusland. Nederland wil Tsemach verhoren over zijn rol bij het neerschieten van de MH17. Als hij wordt overgedragen aan Rusland, is Nederland bang dat hij niet meer verhoord kan worden.

De Oekraïense gevangenen worden op het vliegveld onthaald door president Volodimir Zelenski. Onder meer filmmaker Oleg Sentsov en 24 matrozen zijn door Moskou overgedragen. De matrozen zaten sinds november vast, toen hun schip in beslag werd genomen in de Straat van Kertsj.

Sentsov werd in 2014 opgepakt nadat hij kritiek had geuit op de inlijving van het Oekraïense schiereiland de Krim door de Russen. Hij kreeg een celstraf van twintig jaar na een veroordeling voor terrorisme.

Zelenski en zijn Russische collega Vladimir Poetin bespraken de gevangenenruil eerder dit jaar. Ze proberen zo de band tussen beide landen te verbeteren.

Bekijk ook: 

’Rusland wil kroongetuige MH17 hebben’ 

Bekijk ook: 

Brandbrief aan Oekraïne over MH17-verdachte 

Bekijk ook: 

Oekraïne laat MH17-verdachte vrij 

Bekijk ook: 

Vrijlating MH17-verdachte stille triomf voor Poetin 

Nederland verhoorde Oekraïense MH17-verdachte voor overdracht aan Rusland

NU 07.09.2019 Nederland heeft de Oekraïense MH17-verdachte Volodymyr Tsemach kunnen verhoren voor hij aan Rusland werd overgedragen. Toch betreurt het kabinet zijn vertrek naar Rusland zeer, zegt minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken. Tsemach maakte zaterdag deel uit van een gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland. Het Nederlandse Openbaar Ministerie (OM) heeft Rusland om uitlevering gevraagd.

De twee landen hebben elk 35 gevangenen aan het buurland overgedragen. Het vliegtuig met Oekraïense gevangenen vertrok vanuit Moskou en het Russische vliegtuig vanuit Kiev.

Nederland heeft “meermaals en tot op het hoogste niveau overleg gevoerd” met Oekraïne om te voorkomen dat Tsemach deel zou uitmaken van de gevangenenruil met Rusland, schrijft Blok aan de Tweede Kamer.

Het Openbaar Ministerie drong er al langer op aan dat de Oekraïense separatist beschikbaar zou blijven voor het onderzoek naar het neerhalen van MH17. Nederland deed er nog een schepje bovenop toen medio augustus duidelijk werd dat Oekraïne Tsemach mogelijk aan Rusland zou overdragen. Oekraïne stelde de overdracht daarom wat uit, om het OM de gelegenheid te geven Tsemach “nogmaals” te verhoren, schrijft Blok.

Blok wijst Russen op toezegging over MH17-onderzoek

Het kabinet hekelt de druk van Rusland, dat erop zou hebben gestaan dat Tsemach deel uitmaakte van de ruil. Blok brengt nog maar eens in herinnering dat ook Rusland heeft toegezegd mee te werken aan het onderzoek naar MH17.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei bij de bekendmaking van de gevangenenruil al dat Nederlandse onderzoekers de gelegenheid hadden gekregen om Tsemach te verhoren. De verdachte werd eerder deze week vrijgelaten door Oekraïne en is zaterdag op het vliegtuig naar Moskou gezet als onderdeel van een uitruil van zeventig gevangenen.

De tegenvaller betekent geen oponthoud voor het onderzoek en de rechtszaak, schrijft Blok. De rechtszaak tegen verdachten Igor Girkin, Sergey Dubinsky, Oleg Pulatov en Leonid Kharchenko begint op 9 maart. Zij worden onder meer verantwoordelijk gehouden voor het transport van de raket waarmee MH17 werd neergeschoten.

Tsemach werd in juni opgepakt

Tsemach werd eind juni opgepakt door Oekraïense militairen. Hij was volgens sommige bronnen destijds commandant van de luchtverdediging vlak bij de plaats Snizhne, vanwaar de buk-raket werd afgevuurd waarmee vlucht MH17 werd neergeschoten. Volgens het Joint Investigation Team (JIT) weet Tsemach mogelijk meer over het neerhalen van MH17.

Uit een video-interview uit 2015 zou ook mogelijke betrokkenheid van Tsemach bij het afvoeren van de buk-lanceerinstallatie naar Rusland blijken. Zo zou het woord ‘buk’ zijn weggepiept.

Op 17 juli 2014 werd vlucht MH17 van Malaysia Airlines geraakt door een buk-raket boven Oost-Oekraïne. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven. De meeste slachtoffers waren Nederlanders.

Nabestaanden MH17-slachtoffers woedend

De Stichting Vliegramp MH17 beschuldigt Rusland van expliciete tegenwerking en obstructie door Tsemach te betrekken in de gevangenenoverdracht tussen Oekraïne en Rusland.

“Als ik zie dat Tsemach geen Rus is en toch betrokken wordt in een gevangenenruil, dan moet de druk op Oekraïne erg groot geweest zijn”, zegt voorzitter Piet Ploeg van de organisatie van nabestaanden in een reactie. “Rusland pleegt obstructie en werkt het onderzoek van het Joint Investigation Team tegen door een verdachte weg te houden bij het strafrechtelijk onderzoek en de vervolging.”

Volgens Ploeg lapt Rusland ook resolutie 2.166 van de VN-Veiligheidsraad aan zijn laars. “Die resolutie verplicht de Russen om mee te werken aan het onderzoek.”

Het verbaast hem dat Tsemach, een voormalige militaire commandant van de pro-Russische separatisten in de Oekraïne, als niet-Rus nu is overgedragen aan Rusland. “Het deugt niet en is voor de nabestaanden een heel slechte zaak dat een verdachte niet langer beschikbaar is.”

Ploeg zegt niet te weten wat het verhoor van MH17-verdachte Tsemach heeft opgeleverd alvorens hij aan Rusland werd overgedragen. “Dat kan ik niet beoordelen.”

Hoewel hij de rol van Rusland bekritiseert, zegt hij de houding van Oekraïne nog enigszins te kunnen billijken. “Oekraïne zit in een lastig parket. Dat land heeft ook te maken met dertig onschuldige zeelieden die naar huis willen.”

MH17-verdachte Tsemach: ‘Ik heb die buk verstopt.’

Oekraïense zeelieden en journalist overgedragen

Rusland heeft 24 Oekraïense bemanningsleden van een schip op het vliegtuig naar Kiev gezet, zegt hun advocaat. Zij werden in november opgepakt door Rusland. Hun schip zou volgens de Russen illegaal de Russische wateren zijn binnengevaren bij de Straat van Kertsj.

Volgens de advocaat van de Oekraïense filmmaker Oleg Sentsov wordt hij ook overgedragen door Rusland. De Russische politie pakte Sentsov in 2014 op nadat hij kritiek had geuit op de inlijving van het Oekraïense schiereiland de Krim door de Russen. Hij kreeg een celstraf van twintig jaar na een veroordeling voor terrorisme.

De Oekraïense president Zelensky en zijn Russische collega Vladimir Poetin bespraken de gevangenenruil eerder dit jaar. Ze proberen zo de band tussen beide landen te verbeteren.

Lees meer over: MH17  Buitenland

Tsemach in een rechtbank in Kiev, een aantal dagen geleden EPA

Verdachte MH17 voor gevangenenruil ondervraagd door Nederlandse justitie

NOS 07.09.2019 Onderzoekers van het Nederlandse Openbaar Ministerie hebben MH17-verdachte Vladimir Tsemach in Oekraïne verhoord voordat hij in het kader van een gevangenenruil met Rusland naar Moskou vertrok. De uitruil werd op verzoek van Nederland uitgesteld om het OM de gelegenheid te geven Tsemach nogmaals te horen, schrijft minister Blok van Buitenlandse Zaken in een Kamerbrief.

Bij de gevangenenruil zijn zeventig gedetineerden uitgewisseld. De ruil zou bedoeld zijn om de relatie tussen Rusland en Oekraïne te verbeteren. Nederland wilde voorkomen dat Tsemach naar Rusland zou worden overgebracht. Het OM heeft Rusland nu gevraagd om uitlevering van de MH17-verdachte, schrijft justitie aan de nabestaanden van de slachtoffers van de vliegramp.

Bekijk hier de beelden van de ruil. Tsemach is op deze beelden niet te zien:

Video afspelen

Oekraïense en Russische ex-gevangenen komen aan in hun land

Tsemach was commandant van de pro-Russische separatisten. Hij werd donderdag al vrijgelaten in Kiev en het internationale onderzoeksteam wilde hem graag verhoren vanwege de MH17-ramp.

De vrees was dat Tsemach zou verdwijnen in Rusland voordat justitie hem kon spreken, maar nu blijkt dat justitie hem toch heeft kunnen verhoren. Desalniettemin zegt het kabinet het te betreuren dat Tsemach “op deze manier onder druk van de Russische Federatie onderdeel is gemaakt van deze gevangenenruil”.

Lang was onduidelijk of Tsemach bij de ruil zou worden betrokken. Verslaggever Gert-Jan Dennekamp zei Tsemach eerder vandaag te hebben gezien op beelden van een vliegveld in Moskou. Ook Eliot Higgins, oprichter van het internationale onderzoekscollectief Bellingcat, zag Tsemach uit het vliegtuig stappen.

  Eliot Higgins @EliotHiggins

MH17 witness and suspect Vladimir Tsemakh disembarks in Moscow after being released from custody by a Ukrainian court. Hopefully those claiming reports he was being swapped were fake news or Russian propaganda will apologise.

Onder de gevangenen zijn ook 24 Oekraïense zeelieden die opgepakt werden toen ze in de Straat van Kertsj voeren. Ook de Oekraïense regisseur Oleg Sentsov, die in Rusland vastzat, was onderdeel van de ruil.

Een van de uitgeruilde gevangenen verlaat het vliegtuig in Kiev Reuters

Bekijk ook;

Nederland verhoorde MH17-verdachte Tsemach

MSN 07.09.2019 MH17-verdachte Vladimir Tsemach is voordat hij door Oekraïne werd overgedragen aan Rusland verhoord door Nederlandse onderzoekers over zijn rol bij neerhalen van vlucht MH17. Dat heeft de Oekraïense president Volodimir Zelenski gezegd in een verklaring op het vliegveld, meldt de BBC.

Tsemach werd eerder deze week vrijgelaten door Oekraïne en is zaterdag op het vliegtuig naar Moskou gezet als onderdeel van een uitruil van zeventig gevangenen.

Nederland verhoorde MH17-verdachte Tsemach

Telegraaf 07.09.2019 Het Nederlandse Openbaar Ministerie heeft Rusland gevraagd om MH17-verdachte Vladimir Tsemach, die zojuist is overgedragen door Oekraïne in het kader van een gevangenenruil, alweer uit te leveren aan ons land. Tsemach had een belangrijke getuige kunnen zijn, maar de kans daarop is verkleind sinds hij terug mag naar Rusland. Wel is Tsemach nog verhoord door Nederlandse onderzoekers voordat hij aan de Russen is overgedragen.

Dat bevestigt het ministerie van Buitenlandse Zaken in navolging van de Oekraïense president Volodimir Zelenski. Het kabinet betreurt zeer dat de uitruil van gevangenen tussen Rusland en Oekraïne heeft plaatsgevonden.

Desondanks kan het kabinet wel meedelen dat het Nederlandse OM Tsemach ’nogmaals’ heeft kunnen horen, aldus minister Blok (Buitenlandse Zaken) in een Kamerbrief. Om dat verhoor mogelijk te maken, heeft Oekraïne na Nederlandse druk de overdracht van de MH17-verdachte aan Rusland enige tijd uitgesteld.

Nederland had echter liever gehad dat Tsemach helemaal niet was uitgeleverd. Ons land vreest dat de verdachte vanuit Rusland helemaal nooit meer tot verantwoording geroepen kan worden. Het kabinet heeft tevergeefs ’tot op het hoogste niveau’, aldus Blok, geprobeerd Oekraïne er van te overtuigen dat Tsemach geen onderdeel moest zijn van een grotere uitruil van gevangenen.

’Klap in gezicht’

Tsemach werd eerder deze week vrijgelaten door Oekraïne en is zaterdag op het vliegtuig naar Moskou gezet als onderdeel van de uitruil, waar in totaal zeventig gevangenen mee gemoeid zijn. Rusland gaf Oekraïne in ruil zeelieden die in weerwil van een internationale uitspraak daar werden vastgehouden.

Regeringspartij D66 reageert boos op de uitlevering. „Dit is een klap in het gezicht van iedereen die de waarheid boven tafel wil en de MH17-verdachten voor de rechtbank”, aldus Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma. „Ik vind het ontgoochelend dat Oekraïne deze verdachte heeft uitgeleverd aan Rusland, het land dat wij staatsaansprakelijk stellen voor het neerhalen van MH17.” Het Kamerlid wil dat minister Blok dinsdag in de Kamer uitleg komt geven.

Bekijk ook: 

Grapperhaus: vrijlating MH17-verdachte akelig nieuws 

Nabestaanden ontstemd

De stichting Vliegramp MH17 beschuldigt Rusland van expliciete tegenwerking en obstructie. „Als ik zie dat Tsemach geen Rus is en toch betrokken worden in een gevangenenruil, dan moet de druk op Oekraïne erg groot geweest zijn”, zegt voorzitter Piet Ploeg van de organisatie van nabestaanden in een reactie. „Rusland pleegt obstructie en werkt het onderzoek van het Joint Investigation Team tegen door een verdachte weg te houden bij het strafrechtelijk onderzoek en de vervolging.”

Volgens Ploeg lapt Rusland ook resolutie 2166 van de VN Veiligheidsraad aan zijn laars. „Die resolutie verplicht de Russen om mee te werken aan het onderzoek.”

Het verbaast hem dat Tsemach, een voormalige militaire commandant van de pro-Russische separatisten in de Oekraïne, als niet-Rus nu is overgedragen aan Rusland. „Het deugt niet en is voor de nabestaanden een heel slechte zaak dat een verdachte niet langer beschikbaar is.”

Bekijk ook: 

Vrijlating MH17-verdachte stille triomf voor Poetin 

Bekijk meer van; rusland oekraïne mh17

‘MH17-verdachte werd meerdere keren verhoord met goedkeuring van Europese leiders’

AD 07.09.2019 MH17-getuige en verdachte Vladimir Tsemach in het MH17-proces is meerdere keren en met goedvinden van Europese leiders verhoord, voordat hij naar Rusland is gestuurd tijdens de gevangenenruil van vandaag tussen Rusland en Oekraïne.

Dat heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky vandaag gezegd, aldus de Oekraïense nieuwssite Censor.net en Interfax-Oekraïne. ‘,,Tsemach is ondervraagd in overeenstemming met Europese partners’’, aldus Zelensky.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

,,Ze hebben hem ondervraagd en niet alleen vlak voor zijn vertrek. Ik zal geen namen noemen van Europese leiders met wie we hebben gepraat over de gerechtelijke handelingen. We hebben het allemaal gedaan. Alles wat van ons werd gevraagd. Het was moeilijk. Ik was bang dat door dit de uitruil zou kunnen afketsen’’, zei de Oekraïense president op de luchthaven Boryspil buiten Kiev.

Volgens Radio Liberty/Radio Free Europe hebben onderzoekers van het Joint Investigation Team, dat onderzoek doet naar MH17, in Kiev geprobeerd al met Tsemach te praten. Of dat gelukt is, was vandaag nog niet duidelijk.

Belang

Tsemach kan een belangrijke en mogelijk de enige getuige zijn in het proces rond vlucht MH17, omdat hij op de locatie zou zijn geweest waar de Russische BUK-raket werd afgeschoten en hij geholpen zou hebben de BUK-installatie helpen verbergen, nadat de Boeing was neergeschoten.

Doordat hij nu naar Rusland is vertrokken, is het zeer onwaarschijnlijk dat hij nog tijdens de rechtszittingen die in maart in Nederland beginnen, zijn verhaal zal doen.

Dat hij gisteren daadwerkelijk aan boord was van het vliegtuig dat Russische gevangenen terug naar Moskou vloog, werd op Twitter bevestigd door een verslaggever van de pro-Kremlinkrant Komsomolskaja Pravda, die meevloog.

Russische betrokkenheid

Daarnaast gelooft hij dat de eis om Tsemach te krijgen, ook ‘een nieuw bewijs is dat Moskou betrokken is geweest bij het neerhalen van MH7′. Hij stelde vandaag dat alle gegevens van de gesprekken met Tsemach veilig zijn opgeslagen en dat de SBOE er alles aan zal doen de schuldigen van de aanslag op MH17 te straffen.

Maksim Joesin, internationaal commentator van de zakenkrant Kommersant, zegt tegen het AD dat hij verwacht dat Tsemach uiteindelijk in Rusland zal blijven. ,,Ze zullen hem niet terug brengen naar de Volksrepubliek Donetsk’’, zegt Joesin. ‘,,Want dan loopt hij de kans dat de Oekraïense geheime dienst hem opnieuw ontvoert.’’

Verdwijnen

Maar waar hij en hoe in Rusland zal verblijven, zullen we vermoedelijk nooit meer weten. Joesin denkt dat Rusland Tsemach ergens zal verstoppen, misschien in Siberië. ,,Het land is zo groot, hij kan overal verdwijnen. Met wellicht een nieuwe naam en een nieuw paspoort.’’

Vermoord zal hij niet worden, vermoedt Joesin. Die angst werd door sommige Oekraïense geuit, omdat Tsemach te veel dingen zou kunnen vertellen over het neerhalen van MH17 die Moskou schade zouden kunnen berokkenen.

‘,,Maar ik denk dat zijn rol als getuige wordt overdreven’’, zegt Joesin. ,,We weten toch allang dat de rebellen MH17 hebben neergeschoten. Daar is al bewijs genoeg voor. Wat zou Tsemach daaraan nou nog kunnen toevoegen?’’

Grapperhaus: vrijlating MH17-verdachte akelig nieuws

Telegraaf 05.09.2019 De vrijlating van MH17-verdachte Tsemach door Oekraïne is ’akelig nieuws’. Dat zegt minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid). De CDA-bewindsman heeft zelfs nog hoop dat de vrijlating wordt teruggedraaid.

Het besluit dat de verdachte werd vrijgelaten viel Grapperhaus rauw op zijn dak. „Ik ben op de hoogte gesteld dat er een voornemen was daartoe. En ik ondersteun volledig dat het Openbaar Ministerie (OM) heeft gekeken wat kan daaraan gedaan worden.” Het was echter te laat om nog succesvol in te grijpen, vertelt de minister.

„We hebben het maar kort voor tevoren gehoord.” Toch hoopt de bewindsman dat de vrijlating alsnog wordt teruggedraaid. „Ik heb nog steeds de hoop niet opgegeven, maar ik blijf daarover op de vlakte om het OM niet in de weg te lopen.”

Bekijk ook: 

Vrijlating MH17-verdachte stille triomf voor Poetin 

Bekijk ook: 

Blok vaag over vrijlating MH17-verdachte 

Opvallend is dat waar Grapperhaus zich uitspreekt over de vrijlating zijn collega Blok er niks over zegt omdat dit niet goed zou zijn ’voor de uitkomst die wij willen: berechting van de daders’. Zelfs bevestigen dat de verdachte is vrijgelaten, wilde Blok niet.

Beschikbaar houden

Een Oekraïens gerechtshof liet gisteren MH17-verdachte Vladimir Tsemach vrij. Dat, terwijl Oekraïne lid is van het gemeenschappelijke opsporingsteam JIT, waarin de Openbaar Ministeries van de getroffen landen samenwerken. Het Nederlands OM vroeg Kiev onlangs nog per brief Tsemach beschikbaar te houden voor Nederland en het strafrechtelijk onderzoek naar de aanslag op vlucht MH17.

Terug naar rebellengebied

Oekraïne pakte Tsemach in juni op. De veiligheidsdiensten in Oekraïne hadden hem geïdentificeerd als een voormalige commandant van de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. Hij zou leiding hebben gegeven aan een luchtverdedigingseenheid. Het hof liet Tsemach op borgtocht vrij. Tsemach moet beschikbaar blijven voor Oekraïense justitie, maar mag wel terug naar waar hij vandaan kwam. Omdat dit in pro-Russisch rebellengebied is in Oost-Oekraïne, lijkt het onwaarschijnlijk dat hij nog terugkeert naar de cel, laat staan dat hij tijdens het MH17-proces ter verantwoording wordt geroepen.

Gevangenenruil

Russische en Oekraïense media meldden onlangs dat Rusland Tsemach zou willen betrekken in een gevangenenruil met Oekraïne. De Russische president Vladimir Poetin zei donderdag dat de onderhandelingen tussen Moskou en Oekraïne over een grootschalige gevangenenruil in de afrondende fase verkeren.

Bekijk meer van; vrijlatingen oekraïne ferdinand grapperhaus

Blok vaag over vrijlating MH17-verdachte

Telegraaf 05.09.2019 Minister Blok (Buitenlandse Zaken) wil niets zeggen over de vrijlating van een MH17-verdachte door Oekraïne. De bewindsman wil zelfs niet bevestigen dat de man die van groot belang is voor het MH17-proces is vrijgelaten.

„We horen hier allerlei geluiden over. Die geluiden roepen vragen op.” Toch wil hij er in het openbaar geen oordeel over uitspreken. „Dat is niet goed voor de uitkomst die we willen. Het is van groot belang dat we zorgvuldig te werk gaan en geen nieuwe feiten creëren.”

Een Oekraïens gerechtshof liet gisteren MH17-verdachte Vladimir Tsemach vrij. Dat, terwijl Oekraïne lid is van het gemeenschappelijke opsporingsteam JIT, waarin de Openbaar Ministeries van de getroffen landen samenwerken. Het Nederlands OM vroeg Kiev onlangs nog per brief Tsemach beschikbaar voor Nederland te houden bij het onderzoek naar de aanslag op vlucht MH17.

Bekijk ook: 

Oekraïne laat MH17-verdachte vrij 

’Contact’

Blok wil niet zeggen op welke manier hij zich heeft ingespannen om de vrijlating van de verdachte te voorkomen. Hij zegt slechts dat hij over het onderwerp ’contact heeft’ met de Oekraïense autoriteiten, onder meer de ambassadeur.

Oekraïne pakte Tsemach in juni op. De veiligheidsdiensten in Oekraïne hadden hem geïdentificeerd als een voormalige commandant van de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. Hij zou leiding hebben gegeven aan een luchtverdedigingseenheid.

Het hof liet Tsemach op borgtocht vrij. Tsemach moet beschikbaar blijven voor Oekraïense justitie, maar mag wel terug naar waar hij vandaan kwam,. Omdat dit in pro-Russisch rebellengebied is in Oost-Oekraïne, lijkt het onwaarschijnlijk dat hij nog terugkeert naar de cel, laat staan dat hij tijdens het MH17-proces ter verantwoording wordt geroepen.

Russische en Oekraïense media meldden onlangs dat Rusland Tsemach zou willen betrekken in een gevangenenruil met Oekraïne. De Russische president Vladimir Poetin zei donderdag dat de onderhandelingen tussen Moskou en Oekraïne over een grootschalige gevangenenruil in de afrondende fase verkeren.

Bekijk ook: 

Vrijlating MH17-verdachte stille triomf voor Poetin 

Bekijk ook: 

Brandbrief aan Oekraïne over MH17-verdachte 

Vladimir Tsemach in bewaring.

Vrijlating MH17-verdachte stille triomf voor Poetin

Telegraaf 05.09.2019 De betrekkingen tussen de gezworen vijanden Rusland en Oekraïne, sinds de annexatie van de Krim in 2014, is volgens sommige waarnemers belangrijker dan die tussen Kiev en Amsterdam. Vladimir Poetin lijkt met een op handen zijnde gevangenenruil vandaag zelfs een kleine zege te hebben behaald.

Koud een week nadat Hoofdofficier Fred Westerbeke van het Joint Investigation Team (JIT) – dat het onderzoek naar de ramp met de MH17 leidt – de Oekraïense justitie in een brandbrief verzocht om MH17-verdachte Vladimir Tsemach niet uit te leveren aan Rusland, werd hij vanochtend door de rechter in Oekraïne op vrije voeten gesteld.

De rechter in Kiev verklaarde dat Tsemach, een oud-rebellenleider die informatie zou hebben over het transport van de Boek-raket naar het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne in de zomer van 2014, en misschien zelfs één van de daders is van de ramp, direct moet worden vrijgelaten in afwachting van het onderzoek.

Maar vriend en vijand gaan ervan uit dat de militair, die overigens een Oekraïens paspoort heeft, mogelijkerwijze snel het hazenpad zal nemen naar Rusland. Daarmee zou de mogelijkheid hem komend voorjaar te verhoren, wanneer het MH17-proces in Nederland van start gaat, vrijwel nul zijn. In Rusland is hij veilig.

Gevangenruil

De naam van Tsemach dook vorige week op bij de op handen zijnde grote gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne, waarbij de in Rusland vastzittende filmregisseur Oleg Sentso en 24 Oekraïense zeelieden die Moskou vorig jaar in de straat van Kertsj nabij de Krim arresteerden, zouden worden geruild voor Russische gevangenen in Oekraïne. Op het laatst kwam het Kremlin met de eis dat ook Tsemach moest worden vrijgelaten.

Tsemach werd eerder deze zomer bij een geheime operatie van commando’s van de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe uit zijn huis in het stadje Snizjne ontvoerd en op bijna filmische wijze in een rolstoel langs controleposten van de pro-Russische separatisten naar Oekraïne gesmokkeld. Tsemachs was in de zomer van 2014 commandant van de luchtverdediging in Snizjne, in de buurt van de plek waar volgens het JIT-rapport de fatale Boek-raket werd afgevuurd op de Maleisische Boeing, waarbij alle 298 inzittenden werden gedood.

Bekijk ook: 

Oekraïne laat MH17-verdachte vrij 

Kersverse premier

De nieuwe president Zelensky werd bij zijn verkiezing eerder dit jaar geprezen als een kandidaat van hoop, om zowel de corruptie in het eigen land als de betrekkingen met het Westen verder te verbeteren. Maar snel betere betrekkingen met Moskou, dat nog altijd de pro-Russische rebellen in Oost-Oekraïne steunt, blijken evenzeer van belang. En heeft in dit geval mogelijkerwijze zelfs de doorslag gegeven.

De Russische staats-tv bracht het nieuws vanochtend als een stille triomf en zei dat de gevangenenruil nu zeer nabij is.

Bekijk ook: 

Brandbrief aan Oekraïne over MH17-verdachte 

Bekijk ook: 

’Het is zaak ons niet gek te laten maken’ 

Bekijk meer van; vrijlatingen gevangenen rusland oekraïne

Oekraïne laat MH17-verdachte Tsemach proces in vrijheid afwachten

NU 05.09.2019 MH17-verdachte Volodymyr Tsemach mag van een Oekraïense rechtbank zijn proces in vrijheid afwachten, meldt persbureau AFP donderdag. De 58-jarige Tsemach was in juni van dit jaar opgepakt en in voorlopige hechtenis genomen.

De man is mogelijk een belangrijke getuige van het neerhalen van MH17, omdat hij militair commandant van de luchtverdediging zou zijn geweest in de stad Snizjne. Dit is dicht bij de plek waar de buk-raket die het vliegtuig heeft getroffen is afgeschoten.

Woensdag drongen veertig Europese politici er bij de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op aan Tsemach niet uit te leveren aan Moskou. Het Nederlandse Openbaar Ministerie (OM) vroeg Oekraïne vorige week al om hem beschikbaar te houden voor het onderzoek naar de crash.

Oekraïne en Rusland onderhandelen al weken over een grote gevangenenruil. Het overleg daarover loopt nog, al schreven Russische media vorige week dat er al een uitruil had plaatsgevonden.

Dit schijnt echter op het laatste moment niet door te zijn gegaan, omdat Rusland ook de overdracht van Tsemach eiste. Wanneer een nieuwe gevangenenruil op de planning staat, is niet bekend.

Onderzoeksteam toont gezichten van vier verdachten MH17-ramp

Vier mannen aangeklaagd wegens betrokkenheid MH17-ramp

De Nederlandse justitie vervolgt drie Russen en één Oekraïner voor het neerhalen van MH17. Die rechtszaak begin op 9 maart 2020. De mannen, Igor Girkin, Sergey Dubinsky, Oleg Pulatov en Leonid Kharchenko, hebben zelf niet op de knop gedrukt waarmee de buk-raket werd afgevuurd, maar worden wel verantwoordelijk gehouden voor onder meer het transporteren van de raket.

Vlucht MH17 stortte in juli 2014 neer in Oost-Oekraïne. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Lees meer over: MH17

Semach links op een foto uit 2018, rechts na zijn arrestatie Onderzoekscollectief Bellingcat

MH17-verdachte vrijgelaten in Oekraïne

NOS 05.09.2019 Oekraïne laat een verdachte in het proces over het neerhalen van MH17 vrij. Het gaat om oud-commandant Vladimir Tsemach, die het internationaal justitieel onderzoeksteam (JIT) zou willen verhoren. Een rechtbank heeft hem vrijgelaten. Volgens Oekraïense media gebeurde dat zonder borgtocht of reisbeperking.

Tsemach zou in het kader van een omvangrijke gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne aan Rusland worden uitgeleverd. OM-hoofdofficier Fred Westerbeke zei maandag in een brief dat het van het hoogste belang is dat hij beschikbaar blijft voor de rechtszaak.

Uitlevering aan Rusland bemoeilijkt dit volgens het OM, omdat Rusland een partij is in het conflict. Veertig Europarlementariërs hebben zich in een brief uitgesproken tegen uitlevering van de militair aan Rusland. De Oekraïense justitie was fel gekant tegen de vrijlating omdat er gevreesd wordt dat hij zal vluchten naar de separatistenregio Donetsk of Rusland.

De dochter van Tsemach zegt tegen Russische media dat ze niet weet of haar vader terug zal keren naar Donetsk, “zonder geld en documenten”.

‘Een hoop vragen’

Nabestaanden van de slachtoffers van vlucht MH17 zijn niet blij met de vrijlating van Tsemach. “Het is voor ons van het grootste belang dat verdachten van het neerhalen van MH17 worden gehoord en eventueel ook berecht”, zegt Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17. “Ze zijn medeverantwoordelijk voor de dood van onze familieleden, en het kan niet zo zijn dat men daarmee wegkomt.”

Volgens minister Blok van Buitenlandse Zaken roept het nieuws over de vrijlating “een hoop vragen” op. De Nederlandse regering staat in nauw contact met de Oekraïense autoriteiten, zegt hij. “Maar wat we uiteindelijk allemaal willen, is dat de schuldigen berecht worden. Voor dat doel helpt het niet als ik nu inga op de inhoud van die contacten.”

 David Jan Godfroid @djmoskou

Sommigen zien dit als meesterzet van Oekraïne. Immers, als hij niet gevangen zit, kan hij ook geen deel uitmaken van een gevangenenruil. Met andere woorden: dan blijft hij in Oekraïne en dus beschikbaar voor MH17-zaak. De vraag is natuurlijk of die hele ruil dan nog doorgaat.

Tsemach zou tijdens de ramp met vlucht MH17 commandant zijn geweest bij de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. Hij werd eind juni opgepakt door het Oekraïense leger in zijn woonplaats, de stad Snizhne ten oosten van Donetsk.

Vervolgens werd hij uit de separatistenregio weggevoerd en vastgezet op verdenking van lidmaatschap van een terroristische organisatie. Justitie denkt dat hij een belangrijk figuur kan zijn voor het MH17-dossier en wil hem graag spreken.

Achterdeur?

Het is onduidelijk wat de vrijlating betekent voor het proces en of Tsemach misschien via de achterdeur alsnog in Rusland belandt. Het JIT heeft nog geen reactie op de vrijlating.

De advocaat van Tsemach zegt tegen een Oekraïens televisiestation dat hij niet weet wat zijn cliënt van plan is. “Ik weet niet of hij ergens heengaat. Hij is verplicht om voor de rechter te verschijnen.”

Eind juli stond Tsemach voor de rechter in Oekraïne. Correspondent Gert-Jan Dennekamp was voor Nieuwsuur bij de zitting:

Video afspelen

Wat weet Vladimir Tsemach over MH17?

Bekijk ook;

Belangrijke MH17-verdachte vrijgelaten door Oekraïne

AD 05.09.2019 Een rechtbank in Oekraïne heeft Vladimir Tsemach vrijgelaten. De Oekraïner wordt door het Nederlandse Openbaar Ministerie, dat onderzoek doet naar het neerschieten van MH17, gezien als verdachte in de zaak. Tsemach is een oud-commandant van de pro-Russische separatisten.

Tsemach werd enkele weken geleden door de Oekraïners op spectaculaire wijze opgepakt in het door de separatisten bezette deel van het land.  Hij werd door de geheime dienst verdoofd en ontvoerd. Oekraïne wil hem berechten voor zijn rol in de burgeroorlog. Een rechter heeft nu besloten dat hij dat proces in vrijheid af mag wachten, zo melden Oekraïnse media. Hij krijgt geen elektronisch arm- of enkelband om.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Nederland wilde Tsemach ondervragen

Het Nederlandse OM had vorige week juist aan de Oekraïners gevraagd Tsemach langer vast te houden, zodat hij ondervraagd zou kunnen worden. ,,Die ondervraging is van groot belang”, aldus de Nederlandse onderzoeksleider Fred Westerbeke in een uitgelekte brief aan het Oekraïnse OM.

Justitie wil hem horen omdat hij waarschijnlijk meer weet van de route en de bemanning van de Buk-lanceerinstallatie die werd gebruikt om MH17 neer te schieten. ,,Op basis van nieuwe informatie beschouwen we Vladimir Tsemach nu als verdachte. We kunnen echter niet zeggen welke informatie dat is”, staat er in de brief.

Recent werd bekend dat Rusland Tsemach wilde betrekken in een gevangenenruil met Oekraïne. Dat is opvallend omdat Tsemach geen Rus, maar een Oekraïner is. Het onderzoeksteam MH17 stelt dat de Buk die het vliegtuig neerhaalde uit Rusland komt en merkte eerder drie Russen en een Oekraïner aan als verdachten in het onderzoek.

Tsemach was in 2014 de commandant van een luchtafweereenheid van de separatisten in de buurt van de plaats Snizjne. Vanuit die plek in Oost-Oekraïne werd de raket die vlucht MH17 in juli 2014 neerhaalde afgeschoten. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Een woordvoerder van het Joint Investigation Team (JIT), het internationale team dat onder Nederlandse leiding de crash onderzoekt, wilde vanochtend nog geen reactie geven op het vrijlaten van Tsemach.  Ook minister van Justitie Grapperhaus wil er geen mededelingen over doen.

Vraag is nu wat de Oekraïner gaat doen: blijft hij beschikbaar voor het onderzoek of duikt hij onder? De Oekraïnse aanklager Oleg Peresada zegt tegen website Hromadske ‘dat Tsemach terug zal keren naar het gebied dat niet onder controle staat van de Oekraïnse overheid’. Dat zou betekenen dat de verdachte terugkeert naar het separatistengebied.

Tsemach moest vandaag voorkomen omdat zijn termijn van een maand voorarrest erop zat. Het Oekraïnse OM stelde in de rechtbank hem langer vast te willen houden omdat ‘zijn leven anders gevaar kan lopen’. Tsemach zelf wilde in de rechtszaal geen vragen van journalisten over MH17 beantwoorden. Hij verliet de rechtbank als vrij man.

Vier verdachten in Rusland

Vier andere verdachten bevinden zich alle vier in Rusland. Dat land levert geen onderdanen uit. Hoofdverdachte Igor Strelkov liet eerder aan deze site al weten ook zelf niet van plan te zijn naar Nederland te komen voor het proces dat volgend jaar van start gaat.

In Oekraïne bestaat grote verwarring over de vrijlating van Tsemach. Sommigen zien hierin een voorbode van een vlucht van Tsemach naar Rusland, waardoor Kiev zou voldoen aan een van de Russische voorwaarden voor de gevangenenruil.

Anderen zien het eerder als een onderdeel van een machtsstrijd tussen justitie en de Oekraïnse president Zelensky: door Tsemach vrij te laten, is hij geen gevangene meer en kan hij dus ook niet worden uitgeruild.

,,Het klinkt alsof hij onderdeel kan worden van een gevangenenruil”, reageert PvdA-Europarlementariër Kati Piri. ,,Het is afwachten, ik hou mijn hart vast.”  Op initiatief van Piri stuurden veertig PvdA-Europarlementariërs deze week een brief aan de Oekraïense president Volodimir Zelenski om erop aan te dringen dat Tsemach niet aan Moskou wordt uitgeleverd als onderdeel van een door Moskou gewenste ruil.

‘Verkeerde kant op’

,,Dit beweegt de verkeerde kant op”, zegt ze over de vrijlating van de oud-commandant van de pro-Russische separatisten. Volgens haar is dit eerder al gebeurd met een Russische journalist. Zij begrijpt wel de ‘moeilijke’ positie waarin Oekraïne verkeert.

Ook de nabestaanden van de slachtoffers maken zich zorgen. ,,Ik weet niet of het nu goed of slecht nieuws is. Dit is schaken op heel hoog niveau”, reageerde Piet Ploeg, voorzitter stichting Vliegramp MH17. ,,Het is onduidelijk of dit mogelijk te maken heeft met een gevangenenruil. Dat zou heel slecht zijn.

En waar blijft hij nu hij is vrijgelaten? Ik ben er wel bezorgd over dat een belangrijke verdachte dan niet beschikbaar blijft voor het strafrechtelijke onderzoek van het internationaal justitieel onderzoeksteam (JIT). Het risico is groot dat hij dan niet voor de rechter zal verschijnen en dat is toch wat we allemaal willen.”

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) staat naar eigen zeggen in nauw contact met de Oekraïense autoriteiten. ,,We zitten er bovenop”, zei hij donderdag. Hij wil verder niet op de zaak ingaan.

Blok zei dat de berichten uit Kiev een hoop vragen oproepen. Hij wilde de vrijlating op borgtocht van Tsemach niet bevestigen, ook wilde hij niet kwijt of Nederland van tevoren op de hoogte was gesteld.

Oekraïne laat MH17-verdachte vrij

Telegraaf 05.09.2019 Een gerechtshof in Oekraïne heeft MH17-verdachte Vladimir Tsemach vrijgelaten. Het Nederlandse Openbaar Ministerie vroeg Oekraïne onlangs nog Tsemach beschikbaar voor Nederland te houden bij het onderzoek naar de crash met de MH17.

Oekraïne pakte Tsemach in juni op. De veiligheidsdiensten in Oekraïne hadden hem geïdentificeerd als een voormalige commandant van de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. Hij zou leiding hebben gegeven aan een luchtverdedigingseenheid. Het hof liet Tsemach op borgtocht vrij. Het onderzoek naar zijn mogelijke betrokkenheid bij de pro-Russische separatisten gaat door. Tsemach moet beschikbaar blijven voor Oekraïense justitie.

Gevangenenruil

Russische en Oekraïense media meldden onlangs dat Rusland Tsemach zou willen betrekken in een gevangenenruil met Oekraïne. Hoofdofficier Fred Westerbeke van het Joint Investigation Team (JIT), dat onderzoek doet naar het neerhalen van MH17, stuurde een brief naar het Oekraïense OM waarin hij uitlegde dat Tsemach een verdachte in de zaak is en dat het daarom belangrijk is dat de voormalige commandant beschikbaar blijft voor het onderzoek naar het neerhalen van het toestel. Veertig Europese politici drongen er deze week in een brief aan de Oekraïense president Volodimir Zelenski op aan Tsemach niet aan Moskou over te dragen.

De Russische president Vladimir Poetin zei donderdag dat de onderhandelingen tussen Moskou en Oekraïne over een grootschalige gevangenenruil in de afrondende fase verkeren. Hij meldde dat een datum voor de gevangenenruil binnenkort wordt bekendgemaakt.

Op 17 juli 2014 werd MH17 van Malaysia Airlines boven Oost-Oekraïne neergehaald. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven. De meeste slachtoffers waren Nederlanders.

Bekijk ook: 

Vrijlating MH17-verdachte stille triomf voor Poetin 

’Ik hou mijn hart vast’

Het is geen goed nieuws dat een Oekraïense rechter MH17-verdachte Vladimir Tsemach op vrije voeten heeft gesteld. „Het klinkt alsof hij onderdeel kan worden van een gevangenenruil”, reageert PvdA-Europarlementariër Kati Piri. „Het is afwachten, ik hou mijn hart vast.”

Op initiatief van Piri stuurden veertig PvdA-Europarlementariërs deze week een brief aan de Oekraïense president Volodimir Zelenski om erop aan te dringen dat Tsemach niet aan Moskou wordt uitgeleverd als onderdeel van een door Moskou gewenste ruil.

„Dit beweegt de verkeerde kant op”, zegt ze over de vrijlating van de oud-commandant van de pro-Russische separatisten. Volgens haar is dit eerder al gebeurd met een Russische journalist. Zij begrijpt wel de „moeilijke” positie waarin Oekraïne verkeert.

Bekijk ook: 

Brandbrief aan Oekraïne over MH17-verdachte 

Bekijk meer van; kiev oekraïne mh17

 

Oekraïne laat belangrijke MH17-verdachte vrij

MSN 05.09.2019 Een rechter in Oekraïne heeft besloten dat een belangrijke verdachte van de ramp met vlucht MH17 zijn proces in vrijheid mag afwachten. Vladimir Tsemach, een oud-commandant van de pro-Russische separatisten, wordt door Oekraïne verdacht van terrorisme.

Het Nederlandse Openbaar Ministerie had Oekraïne vorige week verzocht om Tsemach vast te houden voor het onderzoek naar de crash. Voor zover bekend is hij een van de weinige betrokkenen die in de strafzaak een verklaring zou kunnen geven. Het internationale onderzoeksteam, het Joint Investigation Team, wil nog niet reageren.

Lees ook:

OM wil voorkomen dat Oekraïne MH17-verdachte uitlevert aan Rusland

Gevangenenruil

Oekraïne zou van plan zijn geweest Tsemach – samen met andere gevangenen – te ruilen met Rusland tegen Oekraïense gevangenen. Het Kremlin zou hebben geëist dat Tsemach bij die ruil betrokken werd, wat opvallend is omdat Tsemach geen Rus is, maar een Oekraïner.

Tsemach werd eind juni opgepakt door Oekraïense militairen. Volgens sommige bronnen was hij commandant van de luchtverdediging vlak bij de plaats vanwaar de Buk-raket werd afgevuurd waarmee vlucht MH17 werd neergeschoten.

Eerste stap naar vertrek

“Dit is geen goed nieuws voor het internationale onderzoeksteam”, zegt politiek verslaggever Fons Lambie. “Dat wilde Tsemach graag spreken en deed een dringend beroep op de Oekraïense justitie. Vrijlating kan een eerste stap zijn naar een vertrek uit Oekraïne, als onderdeel van een gevangenenruil waar Tsemach eerder bij is genoemd.”

Bij de ramp in Oost-Oekraïne kwamen in juli 2014 298 inzittenden van vlucht MH17 om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Politici EU sturen Oekraïne brandbrief over uitruil MH17-verdachte

NU 04.09.2019 Veertig Europese politici hebben er in een brief aan de Oekraïense president Volodimir Zelenski op aangedrongen een belangrijke verdachte van de ramp met vlucht MH17 niet uit te leveren aan Moskou. Dat meldt PvdA-Europarlementariër Kati Piri, die het initiatief nam tot de brief.

Het Nederlandse Openbaar Ministerie vroeg Oekraïne vorige week al om Vladimir Tsemach, een oud-commandant van de pro-Russische separatisten, voor Nederland beschikbaar te houden bij het onderzoek naar de crash.

Rusland wil de in juni opgepakte Tsemach betrekken in een gevangenenruil met Oekraïne. “Het is een bizar verzoek van Rusland om te vragen om de uitlevering van een Oekraïense staatsburger”, aldus Piri. “Het doet vermoeden dat de Russische regering per se wil voorkomen dat deze verdachte voor een rechtbank verschijnt.” Het is volgens haar belangrijk dat “met het verhoren van deze verdachte recht kan worden gedaan aan de slachtoffers en nabestaanden van de vliegramp”.

Vlucht MH17 stortte in juli 2014 neer in Oost-Oekraïne. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Kiev en Moskou onderhandelen over gevangenenruil

Kiev en Moskou onderhandelen al weken over een grote gevangenenruil. Het overleg daarover loopt nog, al schreven Russische media vorige week dat er al een uitruil had plaatsgevonden.

Die schijnt echter op het laatste moment te zijn vastgelopen omdat Rusland ook de overdracht van Tsemach eiste. Wanneer een nieuwe gevangenenruil op de planning staat is niet bekend.

Tsemach was commandant van luchtafweer nabij rampplaats MH17

De Oekraïense Tsemach was commandant van de luchtafweer van het plaatsje Snizjne. Dat ligt enkele kilometers van de locatie waarvandaan op 17 juli 2014 een vliegtuig van Malaysia Airlines werd neergeschoten.

Uit een video-interview uit 2015 blijkt dat Tsemach mogelijk betrokken was bij het afvoeren van de buk-lanceerinstallatie naar Rusland, schrijft het dagblad. Afgelopen juni werd hij opgepakt door de Oekraïense geheime dienst.

Tsemach werd omschreven als ‘kroongetuige’ in het onderzoek, maar het Nederlandse OM heeft “op basis van recent vrijgekomen informatie” Tsemach nu aangemerkt als verdachte. Die informatie kan volgens hoofdofficier en onderzoeksleider Fred Westerbeke nog niet gedeeld worden met Oekraïne.

Justitie vervolgt drie Russen en één Oekraïener

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zou hebben overwogen om Tsemach over te dragen aan Rusland, maar na een dringende oproep van zijn adviseurs hier vanaf hebben gezien.

De Nederlandse justitie vervolgt drie Russen en één Oekraïner voor het neerhalen van MH17. Die rechtszaak begin op 9 maart 2020. De mannen, Igor Girkin, Sergey Dubinsky, Oleg Pulatov en Leonid Kharchenko, hebben zelf niet op de knop gedrukt waarmee de buk-raket werd afgevuurd, maar worden wel verantwoordelijk gehouden voor onder meer het transporteren van de raket.

Lees meer over: MH17 Buitenland

Brandbrief aan Oekraïne over MH17-verdachte

Telegraaf 04.09.2019  Veertig Europese politici hebben er in een brief aan de Oekraïense president Volodimir Zelenski op aangedrongen een belangrijke verdachte van de ramp met vlucht MH17 niet uit te leveren aan Moskou. Dat meldt PvdA-Europarlementariër Kati Piri, die het initiatief nam tot de brief.

Het Nederlandse Openbaar Ministerie vroeg Oekraïne vorige week al om Vladimir Tsemach, een oud-commandant van de pro-Russische separatisten, beschikbaar voor Nederland te houden bij het onderzoek naar de crash.

Vlucht MH17 stortte in juli 2014 neer in Oost-Oekraïne. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Europese politici sturen Oekraïne brandbrief over MH17-verdachte

AD 04.09.2019 Veertig Europese politici hebben er in een brief aan de Oekraïense president Volodimir Zelenski op aangedrongen een belangrijke verdachte van de ramp met vlucht MH17 niet uit te leveren aan Moskou.

Dat meldt PvdA-Europarlementariër Kati Piri, die het initiatief nam tot de brief. Het Nederlandse Openbaar Ministerie vroeg Oekraïne vorige week al om Vladimir Tsemach, een oud-commandant van de pro-Russische separatisten, beschikbaar voor Nederland te houden bij het onderzoek naar de crash.

Rusland wil de in juni opgepakte Tsemach betrekken in een gevangenenruil met Oekraïne. “Het is een bizar verzoek van Rusland om te vragen om de uitlevering van een Oekraïense staatsburger”, aldus Piri. “Het doet vermoeden dat de Russische regering per se wil voorkomen dat deze verdachte voor een rechtbank verschijnt.”

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Het is volgens haar belangrijk dat “met het verhoren van deze verdachte recht kan worden gedaan aan de slachtoffers en nabestaanden van de vliegramp”. Vlucht MH17 stortte in juli 2014 neer in Oost-Oekraïne. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

OM wil voorkomen dat Oekraïne MH17-verdachte uitlevert aan Rusland

RTL 03.09.2019 Het Nederlandse Openbaar Ministerie heeft Oekraïne gevraagd MH17-verdachte Vladimir Tsemach beschikbaar te houden voor ondervraging door het internationale onderzoeksteam. Justitie wil voorkomen dat Tsemach wordt overgedragen aan Rusland in een aankomende gevangenenruil.

In een brief schrijft OM-hoofdofficier Fred Westerbeke dat het ‘van het hoogste belang’ is dat Tsemach beschikbaar blijft voor ondervraging. Op basis van nieuwe informatie beschouwt het OM Tsemach nu als een ‘verdachte’, schrijft hij.

Westerbeke is de coördinator van het Joint Investigation Team (JIT) dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt. De brief is gepubliceerd op de Oekraïense nieuwssite theBabel.

Lees ook:

Brief MH17-stichting aan premier Maleisië: ‘Stop verdeeldheid zaaien’

Leiding luchtverdediging

Tsemach was militaire commandant van de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. Hij zou de leiding hebben gehad van de luchtverdediging van Snizjne, vlakbij de plaats vanwaar op 17 juli 2014 de Buk-raket werd afgevuurd waarmee vlucht MH17 werd neergeschoten.

Sinds eind juni zit de 58-jarige voormalige separatisten-commandant in een Oekraïense cel nadat hij door een speciale eenheid was ontvoerd uit rebellengebied.

Gevangenenruil

Russische en Oekraïense media melden onlangs dat Rusland Tsemach, een Oekraïens staatsburger, zou willen betrekken in een gevangenenruil met Oekraïne.

Omdat Rusland ontkent betrokken te zijn geweest in het neerhalen van vlucht MH17, zou een uitwisseling het onderzoek kunnen bemoeilijken.

RTL Nieuws; Joint Investigation Team JIT  MH17  Vliegrampen  Oekraïne  Rusland

© Foto: privéarchief/Bellingcat Volodymyr Tsemach is volgens het JIT nu ook verdachte in het onderzoek naar MH17.

OM tegen Oekraïne: lever nieuwe MH17-verdachte niet uit aan Rusland

MSN 02.09.2019 Het Nederlandse Openbaar Ministerie heeft een dringend beroep gedaan op Oekraïne om te voorkomen dat een nieuwe verdachte in het MH17-onderzoek wordt overgedragen aan Rusland.

Volgens hoofdofficier Fred Westerbeke van het Joint Investigation Team (JIT) is het „van het hoogste belang” dat separatistencommandant Volodymyr Tsemach „beschikbaar blijft” voor „(verdere) ondervraging”. Russische en Oekraïense media meldden eerder dat Tsemach een obstakel is geworden in een grote gevangenenruil waarover Kiev en Moskou al enkele weken onderhandelen.

Tsemach, die de Oekraïense nationaliteit heeft, was commandant van de luchtafweer van het plaatsje Snizjne, vlak bij de locatie waarvandaan op 17 juli 2014 de fatale Boek-raket werd gelanceerd. Afgelopen juni werd hij in rebellengebied opgepakt door de Oekraïense geheime dienst. Uit een video-interview uit 2015 blijkt dat Tsemach mogelijk betrokken was bij het afvoeren van de Boek-lanceerinstallatie naar Rusland.

Tsemach werd door media omschreven als ‘kroongetuige’ in het onderzoek. Naar nu blijkt heeft hoofdofficier Westerberke, onderzoeksleider van het JIT dat de MH17-ramp onderzoekt, afgelopen vrijdag een brief verstuurd aan het Oekraïense Openbaar Ministerie.

In die brief schrijft Westerbeke dat „op basis van informatie die recent beschikbaar is gekomen” het Nederlandse OM Tsemach beschouwt als een „verdachte”. Westerbeke schrijft dat hij de informatie die ten grondslag ligt aan deze status, nog niet kan delen met zijn Oekraïense collega’s. De brief is gepubliceerd op een Oekraïense nieuwssite, NRC heeft de authenticiteit ervan vast kunnen stellen.

Afgelopen vrijdag meldden Oekraïense media dat de deal rond was en dat tientallen gevangenen, onder wie de Oekraïense regisseur Oleg Sentsov, die dag zouden arriveren in Kiev. Enkele uren later bleek echter dat er nog geen overeenstemming was. Volgens de Russische website The Insider liepen de onderhandelingen op het laatste moment vast omdat Moskou ineens de overdracht van Tsemach eiste.

‘Belangrijke getuige’

Het Openbaar Ministerie wil inhoudelijk niet ingaan op de brief van Westerbeke. Een woordvoerder zegt wel dat Tsemach een „belangrijke getuige kan zijn”. Maar: „Hij zit voor een Oekraïense zaak in een Oekraïense cel. Een eventuele uitruil is dus een Oekraïense beslissing. Zijn aanhouding heeft ook niet plaatsgevonden in het kader van onze strafzaak rond het neerhalen van MH17.” Tsemach zit vast voor zijn deelname aan de gewapende strijd van pro-Russische rebellen in Oost-Oekraïne.

Wanneer de gevangenenruil tussen Oekraïne en Rusland plaats zal vinden, is niet duidelijk. Volgens Oekraïense media overwoog de Oekraïense president Zelensky in te stemmen met het Russische verzoek om Tsemach over te dragen, maar besloot hij na een dringende oproep van adviseurs hier vanaf te zien.

De Nederlandse justitie vervolgt vier verdachten (drie Russen en één Oekraïner) voor het neerhalen van MH17, de rechtszaak begint volgend jaar maart. De bekendste verdachte is Igor Girkin, die leiding gaf aan de pro-Russische strijdkrachten in Oekraïne. Hij loopt op dit moment vrij rond in Moskou.

OM-hoofdofficier Fred Westerbeke op een persconferentie van het JIT ANP

Nederlandse OM poogt uitlevering MH17-getuige aan Rusland te voorkomen

NOS 02.09.2019 OM-hoofdofficier Fred Westerbeke heeft vrijdag een brief aan het Oekraïense OM gestuurd, waarin hij schrijft dat het “van het hoogste belang” is dat MH17-getuige Vladimir Tsemach beschikbaar blijft voor het internationale onderzoeksteam.

Westerbeke verzoekt het land daarmee Tsemach niet in te zetten in een op handen zijnde gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne.

Westerbeke is de onderzoeksleider van het Joint Investigation Team (JIT), het internationale team dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt. In de brief, die in handen is van de Oekraïense nieuwssite theBabel, schrijft hij dat op basis van “recente informatie” Tsemach inmiddels als een verdachte wordt gezien door het Nederlandse OM. Westerbeke heeft de informatie nog niet gedeeld met het JIT.

‘Figuur van belang’

Tsemach zit sinds eind juni in een Oekraïense cel, nadat hij door de Oekraïense geheime dienst was ontvoerd uit rebellengebied. Tijdens de ramp met de MH17 ruim vijf jaar geleden zou hij commandant van de luchtverdediging zijn geweest bij de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne.

Het JIT zegt in een reactie alleen dat Tsemach een “figuur van belang” kan zijn voor het MH17-dossier en wil daarom dat hij ter beschikking van het onderzoek blijft.

Tsemach stond ruim een maand geleden voor het eerst voor de rechter. Nieuwsuur maakte daar deze reportage over:

Video afspelen

Wat weet Vladimir Tsemach over MH17?

Mogelijk heeft het getouwtrek rond Tsemach ervoor gezorgd dat een grote gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne nog niet door is gegaan. Moskou zou met die ruil Tsemach, een Oekraïens staatsburger, naar Rusland willen halen. Dat zou het onderzoek tegen hem bemoeilijken. Rusland is partij in het conflict. Het JIT houdt het land medeverantwoordelijk voor het neerhalen van de MH17.

De gevangenenruil is ook belangrijk voor de Oekraïense president Zelenski. Hij ziet dat als een eerste stap om het conflict in het oosten van Oekraïne te beëindigen. Bij zijn aantreden vorig jaar beloofde hij een eind te maken aan dat conflict.

Bekijk ook;

’Rusland wil kroongetuige MH17 hebben’

Telegraaf 01.09.2019 Rusland zou een mogelijke kroongetuige in het MH17-proces, Vladimir Tsemach, willen betrekken in een gevangenenruil met Oekraïne. Dat meldt het AD op basis van drie verschillende bronnen waaronder de onafhankelijke Russische nieuwssite The Insider.

Tsemach is een voormalige militaire commandant van de pro-Russische separatisten die eind juni van de zomer werd opgepakt door Oekraïense militairen. De 58-jarige commandant was volgens sommige bronnen destijds commandant van de luchtverdediging vlakbij de plaats vanwaar de Buk-raket werd afgevuurd waarmee vlucht MH17 werd neergeschoten.

De militair van de separatisten zou een belangrijke getuige in het komende MH17-proces kunnen zijn. Bronnen van The Insider zeggen dat Moskou zonder hem de uitruil zelfs zou afblazen. De onderhandelingen over een gevangenenruil vinden achter gesloten deuren plaats. Volgens Kiev wordt er wel over gesproken, maar is het overleg nog niet afgerond.

Bekijk meer van; rusland mh17

‘Rusland wil kroongetuige MH17 hebben’

AD 21.09.2019 Rusland zou de mogelijke kroongetuige in het MH17-proces, Vladimir Tsemach, willen toevoegen aan de lijst van gevangenen, die Oekraïne en Rusland komende week waarschijnlijk gaan uitruilen.

Dat melden drie verschillende bronnen: de Oekraïense parlementariër Moestafa Najem, de Oekraïense hoofdredacteur Joeri Boetoesov van Tsenzor.net en de onafhankelijke Russische nieuwssite The Insider

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Tsemach kan belangrijk zijn voor de MH17-zaak: hij heeft eerder in een interview verklaard dat hij de Russische BUK-raket die het toestel met 298 passagiers neerhaalde, heeft helpen verbergen. Tsemach zal waarschijnlijk de enige getuige zijn die zijn verhaal kan doen. Juist daarom zou Rusland op zijn uitlevering uit zijn, aldus de bronnen.

Oekraïense commando’s slaagden erin Tsemach op 29 juni te ontvoeren, diep in de zelfverklaarde, pro-Russische Volksrepubliek Donetsk (DNR), en hem naar Kiev over te brengen. Tsemach was commandant van een DNR-luchtafweereenheid nabij Snizjne, de locatie waarvandaan de BUK op MH17 is afgeschoten. Hij zit nog steeds in voorarrest.

Onderdeel van de BUK-raket die de MH-17 neerhaalde, hier getoond tijdens een persbijeenkomst van het Joint Investigation Team, dat onderzoek doet naar de crash van vlucht MH17. © ANP

Als Kiev akkoord gaat met zijn uitlevering aan Rusland, dan ontstaat een explosieve situatie tussen Oekraïne en Nederland: de Nederlandse rechter wil Tsemach waarschijnlijk spreken tijdens het komende MH17-proces dat in maart op Schiphol begint. Mocht het verhaal kloppen, dan is dat curieus: Tsemach is Oekraïens staatsburger en dus heeft Rusland formeel gezien geen reden om hem te willen hebben. Het motief lijkt duidelijk: als hij naar Rusland wordt overgebracht, dan zal hij zeker niet getuigen.

De besprekingen over de gevangenenruil vinden plaats achter gesloten deuren. Daarom is moeilijk vast te stellen of Moskou werkelijk de eis over Tsemach heeft gesteld. Najem zegt desgevraagd vanuit Kiev, dat hij ‘niet meer weet, dan wat hij op Telegram heeft geschreven’. Hij wil zijn bronnen niet prijsgeven, maar stelt dat die betrouwbaar zijn.

Poetin

Bronnen van The Insider dichtbij de onderhandelingstafel zeggen dat Moskou zonder hem de uitruil zelfs zou afblazen. Dezelfde bronnen melden, dat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky wel zou willen meewerken aan de uitlevering van de mogelijke kroongetuige om de deal toch te laten doorgaan.

Afgelopen vrijdag begon na een gesprek tussen Zelensky en zijn Russische collega Vladimir Poetin te gonzen, dat er een grote gevangenenruil op til was. Daarbij zouden van Oekraïense kant onder anderen de filmregisseur Oleg Sentsov en 24 zeelieden betrokken zijn.

De Russische marine overmeesterde laatstgenoemden eind november, nadat op de zee van Azov (bij de Krim) Oekraïense en Russische oorlogsbodem slaags waren geraakt. Aan Russische kant staat de van spionage verdachte Oekraïens-Russische journalist Kirill Vysjinsky op de rol naar huis te worden gestuurd.

Een deel van het MH17-toestel, kort nadat het was neergehaald boven Oekraïens grondgebied. © AP

Verschillende Oekraïense media meldden vrijdagochtend, dat de deal rond was en sommige gevangenen zelfs al op het vliegtuig waren gezet. De woordvoerder van de Oekraïense geheime dienst SBOe schreef vervolgens op Facebook dat er nog geen sprake was van een overeenkomst. Volgens Najem en Boetoesov is de vertraging ontstaan, doordat Moskou te elfder ure met de voorwaarde over Tsemach kwam.

The Insider schrijft, dat Tsemachs getuigenis het proces rond MH17 in een nieuwe fase zal brengen. Ze dwingt Moskou advocaten naar Nederland te sturen, om de Russische positie publiekelijk te verdedigen. Mocht Tsemach niet getuigen, dan kan Moskou het proces veel makkelijker negeren, aldus The Insider.

Het Openbaar Ministerie was zondag niet bereikbaar voor commentaar. Het ministerie van Buitenlandse Zaken laat weten dat het ‘niet aan Nederland is hierover uitspraken te doen’.

Brief nabestaanden MH17 aan premier Maleisië

Telegraaf 30.08.2019 De nabestaanden van vlucht MH17 hebben een brief geschreven aan de Maleisische premier Mahathir Mohamad die herhaaldelijk het onderzoek naar de vliegramp van het Joint Investigation Team in twijfel trekt. In de brief van Stichting Vliegramp MH17 wordt de premier dringend verzocht „zich te onthouden van uitspraken en/of activiteiten die strijdig zijn met de waarheid.”

„Door uw uitlatingen probeert u verdeeldheid te zaaien en bovendien dient u de belangen van de nabestaanden (en in het bijzonder de Maleisische nabestaanden) zeker niet”, schrijft de stichting die ook familie van Maleisische slachtoffers vertegenwoordigt. „Daarnaast zaait u verwarring over het werkelijke standpunt van de Maleisische regering en haar JIT-vertegenwoordigers in het MH17-dossier”, staat verder in de brief die door het AD online is gezet.

Mahatir heeft het meerdere keren opgenomen voor Rusland en gesteld dat het JIT-onderzoek politiek gemotiveerd is. Dat terwijl Maleisië zelf deelneemt aan het JIT. Zijn uitspraken leidden tot grote verontwaardiging in Nederland en daarbuiten.

Bekijk meer van; mh17

Nabestaanden MH17 boos op uitspraken Maleisische premier: ‘Hij is een stoorzender’

OmroepWest 30.08.2019 De nabestaanden van vlucht MH17 hebben een brief geschreven aan de Maleisische premier. Die premier heeft herhaaldelijk het onderzoek naar de vliegramp van het Joint Investigation Team – het JIT – in twijfel getrokken. In de brief van Stichting Vliegramp MH17 wordt de Maleisische premier dringend verzocht niet meer zulke uitspraken te doen.

‘Door uw uitlatingen probeert u verdeeldheid te zaaien en bovendien dient u de belangen van de nabestaanden (en in het bijzonder de Maleisische nabestaanden) zeker niet’, schrijft de stichting die ook familie van Maleisische slachtoffers vertegenwoordigt.

Hans de Borst uit Monster verloor zijn dochter Elsemiek (17) bij de vliegramp. Hij snap het wel dat die brief is geschreven. ‘De premier zegt dat het JIT vanaf het begin Rusland wil veroordelen, alsof het vanaf dag één tegen Rusland was.’ En dat terwijl Maleisië zelf ook bij het JIT betrokken is. ‘De regering van het land staat achter het onderzoek. De premier tettert er nu als een soort stoorzender doorheen. De Maleisische nabestaanden worden op hun hart getrapt. Wij voelen ons toch wel solidair met hen’, zegt De Borst in het radioprogramma Studio Haagsche Bluf.

‘Vriendjes met Poetin’

De Borst denkt wel te weten waarom de Maleisische premier zo reageert. ‘Die man is vriendjes met Poetin en heeft militaire en economische belangen. Het schijnt er dat onlangs nog Russische straaljagers geleverd moesten worden. Hele benale redenen. Maar hij is niet zomaar iemand, hij zit er als premier.’ De Borst denkt niet dat de premier gaat reageren op de brief. ‘Als hij het al leest, maar misschien bereikt het wat nabestaanden. We zitten allemaal in hetzelfde schuitje.’

LEES OOK: Nabestaande MH17: ‘Zo blij met deze stap naar gerechtigheid’

Meer over dit onderwerp: MH17 HANS DE BORST JIT

Stichting MH17: premier Maleisië moet ophouden verdeeldheid te zaaien

NOS 30.08.2019 De Stichting MH17 eist dat de Maleisische premier Mahathir stopt met verdeeldheid te zaaien over de vliegramp. In een persoonlijke brief aan de premier wordt zijn houding bekritiseerd.

De brief volgt op een kritisch congres over de vliegramp, georganiseerd door een stichting waar Mahathir voorzitter van is.

“Door uw uitlatingen probeert u verdeeldheid te zaaien en bovendien dient u de belangen van de nabestaanden (en in het bijzonder de Maleisische nabestaanden) zeker niet. Daarnaast zaait u verwarring over het werkelijke standpunt van de Maleisische regering en haar JIT-vertegenwoordigers in het MH17-dossier”, staat in de brief, die het AD gepubliceerd heeft.

In twijfel

De stichting wijst erop dat Maleisië heeft ingestemd met een VN-resolutie over de vliegramp en samenwerkt in het Joint Investigation Team dat de ramp onderzoekt. Het bevreemdt de stichting daarom dat de premier het JIT in diskrediet lijkt te brengen.

“Ondanks alle vastgelegde afspraken en uitspraken moeten wij helaas vaststellen dat u bij voortduring de integriteit en onafhankelijkheid van het onderzoek van het JIT in twijfel trekt”, schrijft de stichting. “Wij keuren deze handelwijze ten stelligste af.” De stichting wil dat Mahathir zich voortaan houdt aan de internationaal gemaakte afspraken.

Verdeeldheid zaaien

Mahathir zei in juni te twijfelen aan het bewijs dat vlucht MH17 is neergehaald door een Russische Buk-raket. Hij zei dat de ramp meteen tot een politieke kwestie is gemaakt, met als doel Rusland zwart te maken nog voor de start van het onderzoek. Die opmerkingen leidden al tot protest van de nabestaanden en de Nederlandse regering.

“Ook toen hebben we een brief naar hem geschreven”, zegt Ria van der Steen van Stichting MH17 in het NOS Radio 1 Journaal. “We kregen daarop een bericht van de Maleisische ambassade. Daarin zeiden ze juist dat alle JIT-leden het eens waren. Daarmee kwam de premier alleen te staan.”

Van der Steen heeft niet de indruk dat de mening van Mahathir in Maleisië breed wordt gedeeld. “Dat denk ik niet. Hij probeert de media te gebruiken om verdeeldheid te zaaien. Ik heb geen idee waarom.”

Ze hoopt dat de brief ertoe leidt dat Mahathir stopt de bevindingen van het JIT ter discussie te stellen. “En dat hij snapt dat hij de nabestaanden daarmee op het hart trapt.”

Bekijk ook;

Brandbrief MH17-nabestaanden aan Maleisische premier: ‘Stop met verdeeldheid zaaien’

AD 30.08.2019 Nabestaanden van vlucht MH17 zijn klaar met de twijfel die de Maleisische premier Mahathir Mohamad zaait over het onderzoek naar het neerschieten van het vliegtuig. In een brief, persoonlijk gericht aan de minister-president, vragen ze hem zich voortaan te onthouden van ‘het zaaien van verdeeldheid’ en geen uitspraken meer te doen die ‘strijdig zijn met de waarheid’.

Door uw uitlatin­gen probeert u verdeeld­heid te zaaien, bovendien dient u de belangen van de nabestaan­den zeker niet, aldus Stichting Vliegramp MH17 in een brief aan de premier van Maleisië.

In de brief, die gisteren is bezorgd, schrijft het bestuur van de Stichting Vliegramp MH17 dat ‘u verwarring zaait over het werkelijke standpunt van de Maleisische regering’. Maleisië werkt met Nederland, Australië, Oekraïne en België samen in het Joint Investigation Team (JIT), dat de toedracht van de crash op 17 juli 2014 onderzoekt.

Het toestel van Malaysia Airlines was van Schiphol op weg naar Kuala Lumpur. Alle 283 passagiers en 15 bemanningsleden kwamen om bij de crash. ,,Wij moeten helaas vaststellen dat u bij voortduring de integriteit en onafhankelijkheid van het onderzoek van het JIT in twijfel trekt’’, schrijven de nabestaanden nu aan de premier.

in diskrediet te brengen, aldus Stichting Vliegramp MH17.

Het onderzoeksteam meldde op een persconferentie in juni dat het vier verdachten (drie Russen en een Oekraïner) gaat vervolgen op verdenking van betrokkenheid bij het neerschieten van het toestel. Volgens het JIT is vlucht MH17 van Malaysia Airlines boven Oost-Oekraïne geraakt door een Buk-raket die afkomstig was van het Russische leger. Bij die persconferentie zat ook een hoge vertegenwoordiger van het Maleisische openbaar ministerie achter de tafel. Deze onderschreef de bevindingen van de onderzoekers.

Lees ook;

Lees meer

Toch stelde premier Mahathir (94) niet veel later dat het bewijs dat het JIT presenteerde over Russische betrokkenheid, ‘alleen maar van horen zeggen is’. Ook zei hij dat het onderzoek ‘vanaf het begin al politiek is, waarin Rusland de schuld moet krijgen’. Het was niet de eerste keer dat de Maleisische leider liet blijken te twijfelen aan de schuld van Rusland.

De Stichting Vliegramp MH17, waarin honderden nabestaanden zich hebben verenigd, noemde de opmerkingen van de premier al ‘een ongelooflijke klap in het gezicht van de nabestaanden’. Nu schrijven ze Mahathir persoonlijk aan. Het bestuur wijst hem op eerdere brieven en VN-resoluties waarin Maleisische autoriteiten zich wél achter het JIT-onderzoek scharen. ,,Door uw uitlatingen probeert u verdeeldheid te zaaien, bovendien dient u de belangen van de nabestaanden zeker niet.’’

De MH17-nabestaanden hebben een uitgebreide brief aan de Maleisische premier Mahathir Mohamad gestuurd. © AFP (montage AD)

Congres was de laatste druppel

De laatste druppel waardoor de Stichting besloot de brief te schrijven, was een congres twee weken geleden in de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur.  Het onderwerp van dat congres was ‘MH17, de zoektocht naar gerechtigheid’.

Meer in het bijzonder: de twijfels over het onderzoek naar de oorzaak van de crash van het Maleisische toestel. Op een beeldscherm werden onder meer foto’s van het wrak van het vliegtuig getoond, met cirkeltjes getrokken om schade aan bepaalde delen. ‘Dit kan nooit door een Buk-raket zijn veroorzaakt’, stond erbij.

Er kwamen zo’n dertig mensen op het congres af, maar opvallender was de organisatie ervan. Die lag in handen van drie maatschappelijke organisaties. Een van deze organisaties, de Perdan Global Peace Foundation, heeft een bijzondere voorzitter: de premier van Maleisië, Mahathir Mohamad.

De eindconclusie van de conferentie, overgenomen door enkele Maleisische media, luidde: schort het proces tegen de vier verdachten, dat volgend jaar van start moet gaan, voorlopig op ‘omdat heel veel belangrijke vraagstukken nog niet zijn opgelost’. Het opschorten van het proces zou, volgens de organisaties, moeten worden besproken op een bijeenkomst tussen de Nederlandse premier Rutte en de Maleisische minister-president Mahathir zelf.

De conferen­tie had geen ander doel dan het onderzoek

Die oproep schoot de nabestaanden van vlucht MH17, verenigd in de Stichting Vliegramp MH17, in het verkeerde keelgat.  ,,Gezien de sprekers en de publicaties ná de conferentie kunnen wij ons niet aan de indruk onttrekken dat de conferentie geen ander doel had dan het onderzoek en de bevindingen van het door uw eigen justitieapparaat en uw eigen regering gesteunde JIT in diskrediet te brengen’’, schrijft de stichting, die ook nabestaanden van de 43 Maleisische slachtoffers vertegenwoordigt, aan de regeringsleider.

,,Die conferentie was de laatste druppel, helemaal omdat in het oorspronkelijke programma ook Maleisische nabestaanden als sprekers werden opgevoerd, die dat helemaal niet wilden’’, zegt een woordvoerder van het bestuur in een nadere toelichting. Eerder schreef de stichting al een brief aan de Maleisische ambassadeur in Nederland. ,,Dat leverde toen een andere houding bij de premier op.’’

Oudste regeringsleider ter wereld

Mahathir, door een deel van de Maleisische pers simpelweg ‘Dr M.’ genoemd, is de oudste regeringsleider ter wereld. Hij is een jaar ouder dan koningin Elizabeth van Groot-Brittannië. Hij regeerde Maleisië al eens van 1981 tot 2003 en stond toen bekend als een autocraat. Vorig jaar keerde hij terug nadat de zittende premier moest opstappen vanwege een groot corruptieschandaal. Mahathir kondigde toen aan maar twee jaar in functie te zullen blijven.

De premier kan goed opschieten met de Russische president Poetin. Mahathir had altijd al een anti-westerse reflex. ,,Hij ziet de Russen als een tegenwicht tegen de Amerikaanse dominantie’’, stelt Oh Ei Sun, politiek analist aan het Singapore Institute of International Affairs. Mahathir vroeg de Russen recent ook om hulp. De Maleisische luchtmacht heeft namelijk veel Russische vliegtuigen, maar een groot deel daarvan staat aan de grond door gebrek aan onderhoud. Ook wil het land meer palmolie gaan uitvoeren naar Rusland.

,,We hopen dat de premier zich nu gaat conformeren aan de bevindingen van het JIT, of dat hij zich in ieder geval zal onthouden van zijn persoonlijke mening’’, stelt de MH17-stichting. ,,Maar ook als hij dat niet doet, hebben we in ieder geval een duidelijk signaal afgegeven.’’

De volledige brief van de Stichting Vliegramp MH17 aan de Maleisische premier:

Brief Stichting Vliegramp MH17. © Stichting Vliegramp MH17

De 94-jarige Maleisische premier Mahathir spreekt eerder dit jaar tegen de pers zijn ongenoegen uit over het MH17-onderzoek. © EPA

augustus 31, 2019 Posted by | aanslag, BUK, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, politiek, Rusland | , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 reactie

Verhoogde dreiging door aanslagen en extremisme – deel 16

Krijgt extreemrechts voet aan de grond in Nederland?

Over de dader van de aanslag in El Paso, Texas, waarbij op 03.08.2019 20 mensen werden gedood, is officieel nog weinig bekend. Wel ontstaat op internet een beeld van de 21-jarige schutter. Het lijkt erop dat hij zijn daad vlak van tevoren aankondigde in een manifest op forumwebsite 8chan en dat het gaat om een extreemrechtse nationalist.

Christchurch

Amerikaanse media melden dat de man een manifest online heeft gezet waarin hij sympathie uit voor de schutter van de aanslag op twee moskeeën in Christchurch in maart. Ook staat in het manifest dat de aanval op de Walmart een reactie is op de “invasie van Hispanics in Texas”.

Uithaal

Volgens The New York Times werd het manifest, The Inconvenient Truth getiteld, bijna twintig minuten voor de eerste melding bij de hulpdiensten op het online forum 8chan geplaatst.

In het manifest spreekt de schrijver zijn steun uit voor de dader van de aanslag in Christchurch. Bij die aanslag op twee moskeeën in Nieuw-Zeeland in maart werden 49 mensen gedood. Ook de dader van die aanslag was een extreemrechtse nationalist en actief op forumwebsite 8chan. Dagelijks zijn er op dat forum verwijzingen naar het nazisme te vinden en ook extreemrechtse opmerkingen zijn er aan de orde van dag.

De aanslag in El Paso is het 291e incident dit jaar in de Verenigde Staten waarbij met vuurwapens op vier of meer mensen wordt geschoten. Daarbij zijn in totaal 335 mensen gedood. Op 04.08.2019 is er alweer een nieuw incident bijgekomen: in Dayton, Ohio schoot een man negen mensen dood.

De dader van de aanslag in de Amerikaanse grensstad El Paso schreef waarschijnlijk een manifest waarin hij de omstreden samenzweringstheorie van ‘omvolking’ van de witte bevolking als motivatie gebruikte voor de terroristische daad. Ook in Nederland krijgt deze omvolkingstheorie voet aan de grond.

Nog geen half uur voordat Patrick Crusius het vuur opende in El Paso en een bloedbad aanrichtte waarbij 22 mensen om het leven kwamen, verscheen op het extreemrechtse forum 8chan een racistisch manifest, vermoedelijk van de hand van de 21-jarige witte man.

Crusius spreekt over een “invasie” van Latino’s en verwijst naar The Great Replacement, een extreemrechtse samenzweringstheorie. Aanhangers van deze theorie stellen dat de witte bevolking dreigt te worden vervangen door immigranten.

AD 12.08.2019

Aanslag Noorwegen

Zaterdag 10.08.2019, iets na vier uur, drong de man de Al-Noor moskee binnen in Bærum, bij Oslo. Hij loste vier schoten. Een man raakte lichtgewond. Of hij geraakt is door een kogel is niet duidelijk. De schutter werd overmeesterd door de 65-jarige moskeeganger Mohamed Rafiq, schrijft de Noorse krant Aftenposten.

Door de schietpartij bij de al-Noor moskee in de Noorse plaats Bærum is zeker één persoon gewond geraakt. De politie meldt dat een 20-jarige Noor is gearresteerd. Tegenover Noorse media zegt de politie dat het gaat om een ‘jonge witte man’ die alleen handelde.

De moskee die hij aanviel heeft dezelfde naam als het gebedshuis waar eerder dit jaar een bloedbad is aangericht in het Nieuw-Zeelandse Christchurch. Moslims vieren dit weekend het Offerfeest. Daarom waren veel mensen bijeen in de moskee.

De politie in Noorwegen behandelt de aanval op een moskee in de plaats Baerum zaterdagavond als een „poging tot een terroristische daad.” „Uit onderzoek is gebleken dat de dader extreemrechtse opvattingen heeft”, aldus een politiewoordvoerder.

In het gebedshuis kwam niemand om het leven, een persoon raakte gewond. De verdachte werd in de moskee overmeesterd voordat de politie arriveerde. Daarop werd hij gearresteerd.

Ook zou de 20-jarige verdachte vijandig staan tegenover migranten en sympathie hebben voor Vidkun Quisling (1887-1945), de collaborerende Noorse leider tijdens de Duitse bezetting.

De Noorse politie heeft ook een dode vrouw aangetroffen in het huis van de twintigjarige man die zaterdag heeft geschoten in een moskee in Baerum. De vrouw was familie van de schutter.

Mohamed Rafig

Een heldhaftige daad van de 65-jarige Mohamed Rafiq. Volgens ooggetuigen stopte hij de man die afgelopen weekend in een Noorse moskee in het rond schoot.

Dankzij het heldhaftige optreden van onder anderen Mohamed Rafiq bleef het bloedbad beperkt. “Ik ben dankbaar voor alle hulp en steun die we hebben gekregen”, zei hij volgens de Noorse krant Aftenposten. Terwijl hijzelf de schutter tegen de grond hield, sloeg Mohamed Iqbal, bestuurslid van de moskee, de verdachte tegen het hoofd.

AD 13.08.2019

De jongeman die afgelopen weekend om zich heen schoot in een kleine moskee vlakbij Oslo en die extreemrechtse ideeën zou hebben, filmde die aanval. Dat zeggen aanklagers, die spreken van “essentieel bewijs”.

Vandaag verscheen Manshaus met een gehavend gezicht in de rechtszaal voor een gesloten zitting. Hij had een camera op zijn helm, zeggen autoriteiten. Die zien het beeldmateriaal als waardevol bewijs. Zeker nu hij alle beschuldigingen ontkent die tegen hem geformuleerd zijn.

Philip Manshaus (21) wordt namelijk beschuldigd van moord en poging tot moord. Daarom blijft hij langer vastzitten. De rechter verlengde het voorarrest van Manshaus namelijk met vier weken. Manshaus ontkent schuld, net als de aanslagpleger in Christchurch eerder deed.

Manshaus ging eerder bewapend met jachtgeweren naar de al-Noor-moskee in de Noorse plaats Bærum, vijftien kilometer ten westen van Oslo, en begon te schieten. Hij werd snel overmeesterd en aangehouden. Volgens de Noorse krant Dagbladet zou Manshaus geïnspireerd zijn door de schutter uit Nieuw-Zeeland.

Bekentenis Philip Manshaus

De 21-jarige man die vorige week een aanslag pleegde op een Noorse moskee, heeft zijn daden bekend. Eerder zei Philip Manshaus nog onschuldig te zijn en zweeg hij tegenover rechercheurs, maar tijdens een verhoor van ruim vier uur was hij er gisteren klaar voor om zijn verhaal te doen, aldus zijn advocaat in Noorse media.

Dat heeft de Noorse officier van justitie vrijdagavond laat meegedeeld. De man heeft toegegeven de dader te zijn, maar heeft nog niet formeel bekend schuldig te zijn aan moord en het plegen van een terroristische daad.

lees: A European Declaration of Independence – Manifest

Duitsland

Onlangs werd de Duitse politicus Walter Lübcke vermoord en de Duitse justitie gaat uit van een extreemrechts motief.

“Deze aanslagen mogen we niet als een serie geïsoleerde incidenten zien, ze hangen met elkaar samen”, aldus Schuurman. The New York Times maakte een overzicht van extreemrechtse aanslagen vanaf 2011 waarin de aanslagplegers op verschillende manieren naar elkaar verwijzen.

Nederland

Ook in Nederland vindt het extreemrechtse gedachtegoed weerklank, maar zeker de gewelddadige vorm is van beperkte omvang, stelt Schuurman. “In het Verenigd Koninkrijk en Duitsland zijn de problemen groter. Daar heeft het lang niet de aandacht gehad die het had moeten hebben, net als in de VS.”

Utrecht

Hij sleepte een gewonde vrouw in veiligheid, werd beschoten, zag iemand sterven en kreeg als dank een stortvloed aan haat over zich heen. De 21-jarige Nicky van Grinsven was getuige van de tramaanslag in Utrecht. Op de dag van de aanslag was hij te zien op het NOS-journaal en in Nieuwsuur.

Hij vertelde dat de schutter ’Allahu akbar’ had geroepen. Na de uitzending stroomden de haatreacties binnen in de inbox van zijn sociale media-accounts.

Enschede

Hoewel de rechter in 2016 celstraffen oplegde voor een terroristische aanslag op een moskee in Enschede, stelt Schuurman dat Nederland geen probleem met extreemrechts terrorisme heeft. “De aanslag lijkt een incident geweest te zijn, maar we moeten scherp blijven. Het heeft de aandacht van onder andere de AIVD en ik heb het idee dat zij er goed op zitten.”

‘Rechts-extremisme overschrijdt landsgrenzen’

Volgens Bart Schuurman, terrorismedeskundige van de Universiteit Leiden, is dit gedachtegoed niet alleen een uniek Amerikaans probleem. “Voorheen was rechts extremisme meer nationalistisch van aard; gericht op het geloof in de superioriteit van een specifiek land en diens inwoners”, aldus Schuurman. “Nu overschrijdt rechts-extremisme de landsgrenzen en gaat het om het beschermen van ‘de witte mens’ of ‘het Westen’ tegen ‘het vreemde’. Dat zijn moslims, immigranten en ook Joden.”

AD 15.08.2019

De terrorismedeskundige verwijst naar de aanslag op een moskee in het Nieuw-Zeelandse Christchurch waarbij 51 moslims werden gedood en de Noorse extreemrechtse terrorist Anders Behring Breivik die in 2011 77 dodelijke slachtoffers maakte.

Extreemrechts in Nederland van beperkte omvang

De AIVD wil geen uitspraken doen over hoe groot extreemrechts in Nederland is. Een woordvoerder laat wel weten dat er sprake is van verschillende harde kernen met sympathisanten van wisselende omvang. Over de grootte van de groepen doet de AIVD dan ook geen uitspraken. “We willen mensen niet wijzer maken over wat we wel en niet weten”,aldus een woordvoerder.

AIVD ziet lichte opleving, zorgen over agressieve toon

Binnen terrorismebestrijding gaat de meeste aandacht van de AIVD nog altijd uit naar jihadistisch terrorisme. Volgens de inlichtingendienst is concrete geweldsdreiging vanuit rechts-extremisten in Nederland beperkt, maar de AIVD ziet sinds 2014 een lichte opleving van extreemrechts die samenhangt met de opkomst van IS en de daaropvolgende vluchtelingenstroom, staat in een AIVD-rapport over rechts-extremisme.

Hoewel gewelddadigheden van rechts-extremisten zeldzaam zijn, maakt de AIVD zich wel zorgen om “een steeds agressievere en meer opruiende” toon. De dienst ziet bij deze extremisten een “grote fascinatie voor vuurwapens.

Dit betekent niet per definitie dat zij daadwerkelijk geweld gaan gebruiken. “Maar deze ontwikkelingen en de groeiende groep (kwetsbare) personen die in aanraking komt met gewelddadig rechts-extremistisch gedachtegoed baren wel zorgen”, schrijft de AIVD.

“Ze creëren namelijk een klimaat waarin het risico dat (snel radicaliserende) rechts-extremistische eenlingen of kleine groepen geweld zullen inzetten om een statement te maken, groter is dan in het verleden.”

Ook in Nederland is sprake van een verschuiving in het rechts-extremistisch gedachtegoed van neonazistisch, fascistisch en antisemitisch naar een anti-islamitisch gedachtegoed. “Daarbij wordt nauwelijks onderscheid gemaakt tussen anti-islam- en antimigratieretoriek. Migranten zijn moslims, zo lijkt de redenatie”, schrijft de AIVD.

Daarnaast zijn er zorgen over het uit de VS overgewaaide alt-right-gedachtegoed. Dit gedachtegoed is gestoeld op de ‘rassenleer’. Aanhangers zijn tegen de ‘rassenvermenging’ en streven een homogene witte ‘etnostaat’ na. Het doel, zo schrijft de AIVD, is dat er een “culturele omwenteling plaatsvindt naar een maatschappij waarin racisme normaal is”. “Dit om uiteindelijk de weg vrij te maken voor een politiek bestel dat alleen de grondrechten van de blanke burger waarborgt.”

‘PVV en FVD verspreiden omvolkingstheorie’

In de politiek is de omvolkingstheorie te horen bij de radicaal-rechtse PVV en FVD !!!

Uit onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut, uitgevoerd in opdracht van de Anne Frank Stichting, blijkt dat de partijen van Geert Wilders en Thierry Baudet de samenzweringstheorie dat de Nederlandse bevolking wordt ‘omgevolkt’ verspreiden.

De PVV-leider verspreidt geregeld video’s waarin hij waarschuwt voor “invasies” uit Afrika en islamitische landen.

Baudet sprak eerder over de homeopathische verdunning van de Nederlandse bevolking met alle volkeren van de wereld en zei dat hij wil dat Europa “dominant blank” blijft.

De FVD-leider verspreidde onlangs nog een video van een extreemrechtse en openlijk antisemitische website. Het filmpje is van de Oostenrijkse rechts-extremistische Identitäre Bewegung (IB) die de samenzweringstheorie van ‘omvolking’ aanhangt.

‘Xenofobie en angstbeelden in politiek debat’

In een in juni verschenen rapport van European Commission against Racism and Intolerance (ECRI) uitten onafhankelijke onderzoekers hun zorgen over het publieke debat in Nederland dat sterk wordt beïnvloed door “xenofobie” en “angstbeelden” die verspreid worden door PVV en FVD.

De ECRI constateert dat andere partijen “wij-zij-tegenstellingen” hebben overgenomen in hun uitlatingen en onderscheid maken tussen “de gewone Nederlander” en Nederlanders met een migratieachtergrond.

Zo verwijzen de onderzoekers naar uitlatingen van premier Mark Rutte (VVD) in 2017. Hij riep vluchtelingen en Nederlanders met een migratieachtergrond die “moeite hebben met ons land” op om de afweging te maken of zij nog in Nederland willen blijven.

Ook wijst de ECRI op uitlatingen van minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD), die vorige zomer stelde dat hij geen multiculturele samenlevingen kent die vreedzaam zijn en dat het genetisch bepaald is dat de mens zich niet aan “onbekende mensen” bindt.

Het Tarrant-effect

Hij, Philip Manshaus (21),  was een uitverkorene van de “heilige Tarrant”. Zo verwees de verdachte van de aanslag van vorige week op een moskee in Oslo naar de man, als zijn grote voorbeeld, die in maart 2019 tientallen moskeegangers doodschoot in Christchurch, Nieuw-Zeeland.

Het weekend ervoor schoot een man in de Amerikaanse grensstad El Paso 22 mensen dood. Hij had het op Latijns-Amerikaanse immigranten gemunt en ook de verdachte van deze aanslag noemde Tarrant een inspiratiebron.

Statistieken suggereren dat de oproep tot geweld tegen minderheden, door mensen als Brenton Tarrant, vaker wordt opgevolgd. In West-Europa en de VS is het aantal aanslagen uit extreem-rechtse of extreem-nationalistische hoek namelijk fors gestegen, blijkt uit meerdere onderzoeken.

‘Golf aan extreem-rechts geweld’

In Amerika zijn er na de aanslagen van 11 september 2001 inmiddels meer doden gevallen door extreem-rechts geweld dan door jihadisten. In Europa zijn in dezelfde periode meer slachtoffers gevallen door terroristische aanslagen door moslimextremisten, maar rechtsextremisten pleegden wel meer aanslagen. In West-Europa waren dat er 28 in 2017, het hoogste aantal in bijna twintig jaar tijd, volgens de Global Terrorism Index.

Bekijk de grafiek hieronder voor de ontwikkelingen.

Het hoge aantal dodelijke slachtoffers in 2011 wordt veroorzaakt door de aanslagen van de Noor Anders Breivik in Oslo en op het eiland Utøya:

De extremen van specifiek dit type geweld vlakten daarna af, maar het aantal incidenten met extreem geweld uit rechts-extremistische hoek verdubbelde van 2017 naar 2018.

Inlichtingendiensten in Frankrijk, Duitsland, Groot-Brittannië, Italië, de Verenigde Staten en Nederland waarschuwen voor het groeiende gevaar van rechts-extremisme. De AIVD concludeerde dat er in ons land een lichte opleving is, maar dat die nauwelijks tot geweld heeft geleid. Met als uitzondering bijvoorbeeld de brandstichting bij een moskee in Enschede in 2016.

Terrorisme-expert Jelle van Buuren legde in Nieuwsuur uit waar de term ‘omvolking’ vandaan komt’:

Video afspelen

Schutter El Paso waarschuwde voor ‘omvolking’

Philip Manshaus (21), de verdachte van de aanslag op de moskee in Oslo, zou online een voorstander van deze theorie zijn geweest. En ‘El Paso-verdachte’ Patrick Crusius (21) zei tegen agenten dat zijn aanslag een reactie was op de “invasie van latino’s”.

De anti-immigrantenretoriek van president Trump heeft volgens Köhler grote invloed op de toename van rechts-extremisme in de VS. “Hij gebruikt taal die vanuit Duits perspectief doet denken aan een nationaal-socialistisch regime. Hij dehumaniseert immigranten en wakkert angst aan.”

Extremisten gebruiken deze retoriek als legitimatie voor hun daden, zegt de Duitse onderzoeker. Als voorbeeld noemt hij de man die bompakketten verstuurde naar critici van Trump.

NCTV: rechts-extremisme gevaar voor Nederlandse maatschappij   

Het gedachtengoed en incidenteel geweld van rechts-extremisten zet de Nederlandse maatschappij onder druk.

Al eerder schreef de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) dit in het rapport: De golfbewegingen van rechts-extremistisch geweld in West-Europa.

Ondanks gewelddadige acties, zoals de terroristische aanslag op een moskee in Enschede, is de NCTV niet bang voor grootschalig terroristisch geweld met veel slachtoffers. Wel kan een optelsom van “jarenlange gewelddadige incidenten” angst zaaien, en zo het functioneren van de democratie ondermijnen, schrijft de NCTV.

Verhit debat

Het rapport onderschrijft de conclusies van inlichtingendienst AIVD van vorige maand. Die dienst signaleerde een lichte opleving van rechts-extremisme. Dat richt zich tegen moslims en migranten, en omvat sterke opvattingen over de nationale identiteit. De agressie manifesteert zich vooral online, de stap naar fysiek geweld wordt slechts incidenteel gemaakt.

Hoe de aanhangers van de verschillende politieke partijen denken over de omvolkingstheorie en in hoeverre zij extreemrechts gedachtegoed aanhangen, is niet duidelijk.

Daar is helaas nog onvoldoende wetenschappelijk onderzoek naar gedaan !!!!

De grootste terreuraanslagen in de 21e eeuw:

Aanslagen in de Verenigde Staten, 11 september 2001

Sinds de 21ste eeuw van start ging is de Westerse wereld al vele malen opgeschrikt door verschrikkelijke aanslagen. De grootste en dodelijkste aanslag is die op 11 september 2001 in New York en Washington D.C. Twee gekaapte passagiersvliegtuigen boren zich in de Twin Towers in New York.

Een ander vliegtuig boort zich in het Pentagon bij Washington D.C. Een vierde vliegtuig stort neer in Pennsylvania nadat de kapers worden overmeesterd. In totaal komen er op 9/11 bijna 3000 mensen om het leven. Al Qaida onder leiding van Osama bin Laden wordt verantwoordelijk gehouden voor de aanslagen.

Moord op Pim Fortuyn, 6 mei 2002

Op 6 mei 2002, negen dagen voor Tweede Kamerverkiezingen, wordt politicus Pim Fortuyn vermoord op het Media Park in Hilversum. De dader is de links-radicale milieuactivist Volkert van der Graaf.

Bomaanslag in Istanboel, 20 november 2003

In 2003 wordt de Turkse stad Istanboel opgeschrikt door een dubbele bomaanslag, een bij het Britse consulaat en een bij een vestiging van de bank HSBC, waardoor 32 mensen om het leven komen en meer dan 400 mensen gewond raken. Volgens onderzoek zit de militantengroep Hezbollah achter de aanslag.

Bomaanslag in Madrid, 11 maart 2004

In de ochtend van 11 maart 2004 ontploffen er in vier forensentreinen in de Spaanse hoofdstad Madrid bommen. 191 mensen komen om het leven, en nog eens 1857 mensen raken gewond. Aangenomen wordt dat een aan Al Qaida verbonden islamitische groep achter de aanslagen zit.

Moord op Theo van Gogh, 2 november 2004

Op 2 november 2004 wordt filmmaker, columnist en regisseur Theo van Gogh dood geschoten door moslimextremist Mohammed Bouyeri, die verbonden was aan de Hofstadgroep. Dit gebeurde toen Van Gogh ’s ochtends door de Linnaeusstraat in Amsterdam fietste.

zie ook: 02.11.2004 – 02.11.2015 – Theo van Gogh meer dan 10 jaar later !!!

zie ook: Paniek over kunstcollectie de moord op Theo van Gogh en Pim Fortuyn

zie ook: Sietse Fritsma PVV – snelle denaturalisatie voor moordenaar Theo van Gogh, Mohammed B.

zie ook: Geert Wilders zegt; ‘elite’ van Nederland heeft Theo van Gogh in hemd gezet

Bomaanslag in Londen, 7 juli 2005

Tijdens de ochtendspits van 7 juli 2005 gaan er in Londen vier bommen af, waarvan drie in metro’s en een in een bus. 56 mensen, waaronder de vier daders vinden de dood, en 700 mensen raken gewond. Al Qaida eist de aanslag op.

Aanslagen in Utøya en Oslo, 22 juli 2011

Op 22 juli 2011 wordt in de regeringswijk in de Noorse hoofdstad Oslo een bomaanslag gepleegd. Bij de aanslag komen acht mensen om het leven en vallen er zeventien gewonden, waarvan twee zwaar. Het kantoor van de premier en andere ministers staat vlakbij de plek van de bom, maar zij blijven ongedeerd.

Twee uur na de aanslag bereikt de dader, de radicaal rechtse en anti-islamitische Anders Breivik meer meer meer meer meer, het 50 km verderop gelegen eiland Utøya, waar op dat moment een jeugdkamp van de sociaaldemocratische Noorse Arbeiderspartij gaande is. 69 mensen, veelal jongeren, vinden de dood als Breivik om zich heen begint te schieten.

Zie ook: Utøya – 4 jaar na de aanslag door Anders Breivik en verder

zie ook: Tofik Dibi Groenlinks – in Nederland ook voedingsbodem voor gedachtengoed zoals Anders Breivik

zie ook: Aanslagpleger Anders Behring Breivik Noorwegen sympathisant van de PVV

Aanslag in Luik, 13 december 2011

In de Belgische stad Luik wordt op 13 december 2011 een aanslag gepleegd door Nordine Amrani Nordine Amrani, een Belg van Marokkaanse afkomst. Hij gooit in de middag granaten naar bussen en schiet met een automatisch geweer. De dader maakt zeven dodelijke slachtoffers (die ochtend vermoordt hij in zijn huis al een schoonmaakster) en pleegt vervolgens zelfmoord. 123 mensen raken gewond.

Drie schietpartijen in Midi-Pyrénées, maart 2012

Op 11, 15 en 19 maart 2012 vinden er drie schietpartijen plaats in de Franse regio Midi-Pyrénées. De dader is de Algerijnse Mohammed Merah meer. Op 11 maart doodt hij een Franse militair in Toulouse, gevolgd door twee militairen in Montauban op 15 maart en op 19 maart doodt hij nog eens drie kinderen en een man bij een Joodse school in Toulouse.

Bomaanslag tijdens de marathon van Boston, 15 april 2013

Bij de finish van de marathon in de Amerikaanse stad Boston komen twee bommen vlak na elkaar tot ontploffing. Drie mensen komen om en er vallen honderden gewonden, waarvan er zestien mensen ledematen verliezen. Een van de daders, Tamerlan Tsjarnajev meer, kan op 18 april worden opgepakt na een vuurgevecht met de politie. Hij overlijdt even later in het ziekenhuis aan zijn verwondingen. Zijn jongere broer Dzjochar Tsarnajev wordt de volgende dag, na een klopjacht van 23 uur, gevonden in een boot.

Schietpartij in Brussel, 24 mei 2014

In het Joods Museum van België in Brussel begint op 24 mei 2014 Mehdi Nemmouche aanslag, die mogelijk banden heeft met IS, rond te schieten. Vier mensen komen om het leven.

Crash MH17, 17 juli 2014

Op 17 juli 2014 stort een Boeing van Malaysia Airlines, de MH17 meer die van Amsterdam op weg is naar het Maleisische Kuala Lumpur, neer in Oekraïne nadat het vliegtuig wordt geraakt door een luchtdoelraket. Alle 283 passagiers en 15 bemanningsleden komen om het leven. Onder hen zijn 193 Nederlanders.

De precieze oorzaak van de crash is niet bekend, hoewel het zeker is dat er sprake was van een explosie in de lucht door een luchtdoelraket. Op het moment van de crash is er een pro-Russische opstand gaande. Alle betrokkenen bij het conflict in Oost-Oekraïne, Oekraïne, Rusland en de pro-Russische separatisten, ontkennen elke betrokkenheid. Een vergissing wordt niet uitgesloten.

Gijzeling in Sydney, 15 december 2014

Op 15 en 16 december 2014 voert de aan IS verwante radicale geestelijke Man Haron Monis  een gijzeling uit in een café in het Australische Sydney. Acht medewerkers en tien bezoekers worden 16 uur lang gegijzeld. ’s Middags weten vijf gijzelaars te ontsnappen en ’s nachts nog eens twee. Daarop stormt de politie het café binnen. Uiteindelijk komen drie mensen om het leven, waaronder de dader.

Aanslag op de redactie van Charlie Hebdo, 7 januari 2015

Op 7 januari 2015 wordt er een aanslag meer gepleegd op de redactie van het satirische weekblad Charlie Hebdo in Parijs. De Frans-Algerijnse broers Chérif en Saïd Kouachi schieten in totaal twaalf mensen dood. De daders vluchten en worden twee dagen later door de politie gedood als ze zich in een drukkerij in Dammartin-en-Goële schuilhouden. Al Qaida eist de aanslag op.

zie ook:  Cartoon Charlie Hebdo – aanslag Parijs 07.01.2015 en verder

zie ook:  Demonstratie 08.01.2015 aanslag Charlie Hebdo

zie ook:  Steunbetuiging aanslag Charlie Hebdo

zie ook: Terreuraanslag op redactie Charlie Hebdo Parijs

Schietpartijen in Kopenhagen, 14 februari 2015

Bij twee schietincidenten komen op 14 februari 2015 twee mensen om het leven en raken meerdere mensen gewond in de Deense hoofdstad Kopenhagen. De dader stormde eerst het cultuurcentrum Krudttønden in, waar hij de filmregisseur director Finn Nørgaard om het leven brengt en drie politieagenten verwondt. Later doodt hij een joodse bewaker in een synagoge en verwondt hij nog twee politieagenten, voordat hij, IS-aanhanger Omar Abdel Hamid el-Hussein, wordt doodgeschoten door de politie.

Aanslagen in Tunesië, Lyon en Koeweit, 26 juni 2015

Op 26 juni 2015 worden er drie aanslagen gepleegd door IS. Op het strand van de Tunesische badplaats Sousse opent die dag een Tunesiër het vuur op toeristen. 39 mensen komen om het leven; 30 Britten, drie Ieren, twee Duitsers, een Belg, Rus en Portugees. De dader wordt doodgeschoten door beveiligingspersoneel.

Op dezelfde dag wordt er bij een gasfabriek in Lyon (foto) een persoon onthoofd. Twee personen raken gewond. De derde aanslag vindt plaats in Koeweit, waar door een zelfmoordterrorist van IS minstens 27 mensen de dood vinden.

Mislukte aanslag in de Thalys, 21 augustus 2015

Op 21 augustus 2015 stormt een man ter hoogte van de Franse stad Arras het toilet van de Thalys-trein, die vanuit Amsterdam op weg is naar Parijs, uit met een kalasjnikov en meerdere messen. De dader kan worden overmeesterd door passagiers en wordt later gearresteerd. Drie personen raken daarbij gewond. IS eist de mislukte aanslag op.

Crash Russisch vliegtuig in de Sinaïwoestijn, 31 oktober 2015

Op 31 oktober 2015 stort Kogalymavia vlucht 9268, die van het Egyptische Sharm-el-Sheikh op weg is naar Sint-Petersburg, neer in de Sinaïwoestijn. Alle 217 passagiers en zeven bemanningsleden komen om het leven. De Egyptische tak van IS eist de aanslag op, maar zowel Egyptische als Russische autoriteiten spreken die claim tegen. Wel wordt er in het algemeen van uitgegaan dat het vliegtuig crashte als gevolg van een explosie.

Aanslagen in Parijs, 13 november 2015

De wereld wordt opgeschrikt door een vijftal aanslagen in de Franse hoofdstad Parijs en een aanslag in voorstad Saint-Denis op de avond en nacht van 13 november 2015. In totaal komen 130 mensen om het leven, en er raken nog eens meer dan 350 mensen gewond. IS eist de aanslag op.

Bij aanslagen op drie cafés, een restaurant en het stadion State de France, waar op dat moment een vriendschappelijk wedstrijd wordt gespeeld tussen Frankrijk en Duitsland, komen tientallen mensen om het leven. De meeste slachtoffers vallen bij de aanslag op concertzaal Bataclan, waar op dat moment een concert van Eagles of Death Metal aan de gang is. Drie terroristen beginnen te schieten op de aanwezige bezoekers. 89 mensen vinden hier de dood, waaronder de drie daders.

Bomaanslag in Ankara, 13 maart 2016

Minstens 37 mensen komen om het leven en talloze mensen raken gewond wanneer een autobom ontploft in het hart van de Turkse stad, op de Atatürk Boulevard. De Koerdische Vrijheidsvalken, een militante groep die uit zijn op een onafhankelijke Koerdische staat in het (zuid-)oosten van Turkije, eisen de aanslag een paar dagen later op.

Bomaanslagen in Brussel, 22 maart 2016

Ruim vier maanden na de aanslagen in Parijs wordt Europa opnieuw opgeschrikt door aanslagen. Op 22 maart 2016 vallen in Brussel 35 dodelijke slachtoffers, waaronder de drie daders, en ongeveer 340 gewonden. IS eist de aanslagen dezelfde dag nog op.

Twee bommen ontploffen in de ochtend op het Brusselse vliegveld Zaventem, waarbij veertien personen de dood vinden. Nog geen kwartier later ontploft er een bom in de metro onder de Wetstraat, waarbij 21 mensen om het leven komen.

Schietpartij in Orlando, 12 juni 2016

Op 12 juni 2016 opent Omar Mateen het vuur in homoclub Pulse in de Amerikaanse stad Orlando. 50 mensen komen om het leven, waaronder de dader die wordt neergeschoten door de politie, en nog eens 53 mensen raken gewond. Hoewel de schutter naar eigen zeggen handelt namens IS, lijkt het toch een eenmansactie te zijn.

Aanslag op de boulevard van Nice, 14 juli 2016

Op 14 juli 2016, de Franse nationale feestdag, rijdt een vrachtwagen in op een menigte op de boulevard van Nice. Het voertuig rijdt nog twee kilometer door over de drukke boulevard, waar veel mensen bijeen zijn om te kijken naar een vuurwerkshow.

Zeker 86 mensen komen om het leven en meer dan 300 mensen raken gewond. De politie schiet de chauffeur dood. Hoewel IS de aanslag opeist, is nog niet duidelijk of de dader, de 31-jarige Tunesiër Mohamed Lahouaiej Bouhlel, alleen handelde of in opdracht van de terroristische organisatie.

Aanslag in een trein in Würzburg, 18 juli 2016

In de avond van 18 juli 2016 slaagt een 17-jarige Afghaanse vluchteling erin om in de trein tussen het Duitse Treuchlingen en Würzburg vier mensen uit Hongkong te verwonden met een bijl en een mes. Wanneer hij probeert te vluchten wordt hij doodgeschoten door de politie. In de kamer van de tiener wordt een zelfgemaakte vlag van IS gevonden.

Bomaanslagen in Istanboel, 10 december 2016

In de avond van 10 december 2016 ontploft er naast het voetbalstadion van de club Besiktas in het Turkse Istanboel een autobom, en 45 seconden later blaast een zelfmoordterrorist zichzelf op in een park in dezelfde stad. 46 mensen komen om, waarvan 36 agenten, 8 burgers en 2 zelfmoordterroristen. De Koerdische Vrijheidsvalken (TAK) eisen de aanslagen op.

Aanslag op de kerstmarkt in Berlijn, 19 december 2016

Op 19 december worden bezoekers van de kerstmarkt van Berlijn opgeschrikt wanneer een vrachtwagen op een menigte inrijdt aan de Breitscheidplatz. 12 mensen komen om het leven en 56 mensen raken gewond. De dader is een Tunesische asielzoeker, die vier dagen later door de politie wordt neergeschoten in het Italiaanse Milaan.

Moord op Andrei Karlov, 19 december 2016

In december 2016 wordt de Russische diplomaat Andrej Karlov in het Turkse Ankara tijdens een tentoonstelling voor het oog van de camera’s acht keer in zijn rug geschoten door de 22-jarige politieagent Mevlut Mert Altintas. De dader weet de tentoonstelling binnen te komen door zich voor te doen als beveiliger. Zijn daad is naar eigen zeggen een wraakaktie voor Russische bombardementen in Aleppo. Een half uur na de moord wordt hij zelf neergeschoten door agenten.

Schietpartij in een nachtclub in Istanboel, 1 januari 2017

Tijdens nieuwjaarsnacht opent een schutter het vuur in de populaire Turkse nachtclub Reina. Hij brengt 39 mensen, onder wie veel buitenlanders, om het leven, en 69 mensen raken gewond. IS eist de aanslag op, en de schutter kan op 16 januari worden opgepakt door de politie.

Aanslag bij het parlementsgebouw in Londen, 22 maart 2017

Drie voetgangers komen om het leven wanneer een auto in de middag van 22 maart de Westminster Bridge over rijdt. Daarna stapt hij uit en doodt hij in het parlementsgebouw een agent, waarna hij zelf wordt neergeschoten door de politie.

Bomaanslag in de metro van Sint-Petersburg, 3 april 2017

Op 3 april komt in een metro in de Russische stad Sint-Petersburg een bom tot ontploffing. Er vallen 14 doden en tientallen gewonden. De vermoedelijke dader is de 22-jarige geradicaliseerde student Akbar Dzjalilov uit Kirgizië. Een tweede bom verstopt hij in een tas op het Plein van de Opstand in dezelfde stad, maar deze komt niet tot ontploffing.

Aanslag in een winkelstraat in Stockholm, 7 april 2017

In de Zweedse hoofdstad Stockholm rijdt een truck met hoge snelheid in op personen in een drukke winkelstraat. Daarbij vallen vier doden en zeker vijftien gewonden. Twee verdachten van de vermoedelijk terroristische daad zijn opgepakt.

Aanslag in Londen, 3 juni 2017

Minstens zeven mensen, waaronder drie daders, vinden de dood en ongeveer 40 mensen raken gewond nadat een busje inrijdt op voetgangers op de London Bridge. De drie daders verlaten daarna de auto om op mensen in te gaan steken in Borough Market, dat bekend staat om de vele bars en restaurants. Binnen acht minuten worden ze doodgeschoten door politieagenten. Premier Theresa May verklaart daarna dat de aanslag een daad van terrorisme is.

Aanslag op de Ramblas in Barcelona, 17 augustus 2017

’s Middags rijdt een witte bestelwagen in de toeristische straat Ramblas voetgangers aan. Minstens 14 mensen overleden daarbij. IS eiste de aanslag op. Het is de dodelijkste aanslag in Spanje na die in Madrid in 2004. Er volgden nog een aantal incidenten in Barcelona en omstreken. Daarbij vielen geen onschuldige slachtoffers.

Steekincident in het Finse Turku, 18 augustus 2017

Een man steekt willekeurige mensen neer in Turku. Er vallen twee doden en vijf gewonden.

Schietpartij en gijzeling in Luik, 29 mei 2018

Een gedetineerde die penitentiair verlof had gekregen richtte op 29 mei een bloedbad aan in Luik. Eerst bedreigde hij twee agentes en nam hij hun wapen af, om ze daar vervolgens mee dood te schieten. Daarna schoot hij op enkele toevallige voorbijgangers, waarbij er één vrouw dodelijk getroffen werd. Ten slotte liep hij een schoolgebouw binnen, waar hij een schoonmaakster gijzelde.

Fietstoeristen aangereden en neergestoken in Tadjikistan, 29 juli 2018

In Tadjikistan kwamen vier toeristen (twee Amerikanen, een Zwitser en een Nederlander) om bij een terreuraanslag. Ze werden aangereden door een wagen en vervolgens neergestoken. De aanslag werd later opgeëist door Islamitische Staat.

Steekpartij in Amsterdam-Centraal, 31 augustus 2018

Een Afghaanse man met terroristisch motief begint in het wilde weg mensen neer te steken. Daarbij raken uiteindelijk twee Amerikanen zwaargewond, en verschillende anderen lichtgewond. De man wordt uiteindelijk neergeschoten en gearresteerd.

Schietpartij op een kerstmarkt in Straatsburg, 11 december 2018

Op 11 december 2018 rijdt Chérif Chekatt, die bij de Franse politie bekendstond als geradicaliseerd en vuurgevaarlijk, tot vlakbij de kerstmarkt in Straatsburg waar hij vervolgens uitstapt en in het rond begint te schieten. Er volgt een vuurgevecht tussen Chekat en de politie, waarna de terrorist weet te ontkomen met een gestolen taxi. Op 13 december wordt hij uiteindelijk doodgeschoten in Straatsburg, nadat hij andermaal in een schietpartij met de politie verwikkeld raakt. Uiteindelijk zouden er 5 doden en 11 gewonden vallen bij de aanslag.

Aanval op Luxehotel in Nairobi, 15 januari 2019

De Somalische terreurorganisatie Al-Shabaab voert gecoördineerd een urenlang durende aanval uit op een luxehotel in Nairobi, de hoofdstad van Kenia. Daarbij vallen in totaal 21 doden en meer dan 30 gewonden, voornamelijk burgers.

Moskee-aanslagen in Christchurch, 15 maart 2019

Op 15 maart 2019 loopt de extreemrechts geradicaliseerde man Brenton Tarrant zwaar bewapend een moskee in de Nieuw-Zeelandse stad Christchurch binnen, waar hij in koelen bloede een veertigtal moskeegangers neerschiet. Vervolgens begaf hij zich met de wagen naar een tweede moskee, waar hij enkele slachtoffers maakte alvorens weggejaagd te worden. Niet veel later werd de 28-jarige schutter door de politie opgepakt. In totaal maakte hij 50 dodelijke slachtoffers. Tijdens een groot deel van de schietpartij droeg hij een camera op zijn lichaam, waarmee hij alles live op Facebook streamde.

NCTV Aanbiedingsbrief  Min. justitie 24.06.2019

NTCV samenvatting Juni 2019

NCTV Rapport Toename van rechts-extremistisch geweld in West-Europa 2019

Bekijk verder ook;

lees: tk kabinetsreactie ecri 5e monitoringscyclus rapport over nederland 04.06.2019

lees: tk bijlage finaal rapport ecri nl 2018 02.04.2019

lees: 20181106 Brief minister J en V met kabinetsreactie op publicaties rechtsextremisme 06.11.2018

lees: Rechts extremisme in Nederland een fenomeen in beweging 0ktober 2018

Zie ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 15

Zie verder ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 14

Zie dan ook nog: Verhoogde dreiging geweldsincidenten rond de Tweede Kamerverkiezingen in maart 2017

En zie verder ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 13

zie dan ook nog: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 12

zie verder ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 11

en zie ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 10

zie dan ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 9

zie ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 8

zie ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 7

en zie ook nog: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 6

zie verder dan ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 5

zie dan ook verder nog: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 4

en zie dan ook nog: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 3

verder zie dan ook: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 2

zie ook nog verder dan: Verhoogde dreiging aanslagen door extremisme – deel 1

Verdachten van de aanslagen in El Paso, Oslo en Christchurch Reuters / EPA / AP

Breivik en Tarrant als helden: rechts-extremistisch terrorisme in opkomst

NOS 18.08.2019 Hij was een uitverkorene van de “heilige Tarrant”. Zo verwees de verdachte van de aanslag van vorige week op een moskee in Oslo naar de man die in maart tientallen moskeegangers doodschoot in Christchurch, Nieuw-Zeeland. Als voorbeeld.

Het weekend ervoor schoot een man in de Amerikaanse grensstad El Paso 22 mensen dood. Hij had het op Latijns-Amerikaanse immigranten gemunt en ook de verdachte van deze aanslag noemde Tarrant een inspiratiebron.

Statistieken suggereren dat de oproep tot geweld tegen minderheden, door mensen als Brenton Tarrant, vaker wordt opgevolgd. In West-Europa en de VS is het aantal aanslagen uit extreem-rechtse of extreem-nationalistische hoek namelijk fors gestegen, blijkt uit meerdere onderzoeken.

‘Golf aan extreem-rechts geweld’

In Amerika zijn er na de aanslagen van 11 september 2001 inmiddels meer doden gevallen door extreem-rechts geweld dan door jihadisten. In Europa zijn in dezelfde periode meer slachtoffers gevallen door terroristische aanslagen door moslimextremisten, maar rechtsextremisten pleegden wel meer aanslagen. In West-Europa waren dat er 28 in 2017, het hoogste aantal in bijna twintig jaar tijd, volgens de Global Terrorism Index.

“Er is in West-Europa een golf aan extreem-rechts geweld: van hate crimes tot aanslagen”, zegt Daniel Köhler. Hij is de oprichter van het Duitse Instituut over Radicalisering en Deradicalisering (GIRDS) en deed in de VS en Europa onderzoek naar extreem-rechts geweld. “We zien steeds meer dat individuen als Breivik en Tarrant met hun manifesten rolmodellen of helden worden voor jongemannen die met een wapen een moskee in willen stormen.”

Bekijk de grafiek hieronder voor de ontwikkelingen. Het hoge aantal dodelijke slachtoffers in 2011 wordt veroorzaakt door de aanslagen van de Noor Anders Breivik in Oslo en op het eiland Utøya:

Deze statistieken komen uit de Global Terrorism Index 2018 Vision of Humanity / NOS / Rogier Leijen

De opkomst van rechts-extremisme in Europa valt volgens Köhler samen met de vluchtelingencrisis. Extremistische groepen speelden in op de angst onder een deel van de bevolking voor de komst van miljoenen vluchtelingen naar Europa.

Duitsland nam de meeste vluchtelingen op en daar was in 2015 en 2016 een piek in het aantal bomaanslagen en brandstichtingen gericht tegen immigranten of etnische minderheden. De extremen van specifiek dit type geweld vlakten daarna af, maar het aantal incidenten met extreem geweld uit rechts-extremistische hoek verdubbelde van 2017 naar 2018.

Inlichtingendiensten in Frankrijk, Duitsland, Groot-Brittannië, Italië, de Verenigde Staten en Nederland waarschuwen voor het groeiende gevaar van rechts-extremisme. De AIVD concludeerde dat er in ons land een lichte opleving is, maar dat die nauwelijks tot geweld heeft geleid. Met als uitzondering bijvoorbeeld de brandstichting bij een moskee in Enschede in 2016.

“We weten uit onderzoek dat mensen sneller gewelddadig handelen als ze streng in complottheorieën geloven.”, aldus Daniel Koehler

Complottheorieën spelen volgens Köhler een cruciale rol bij de radicalisering. “We weten uit onderzoek dat mensen sneller gewelddadig handelen als ze daar streng in geloven.” Internetfora en sociale media maken het makkelijker om zulke theorieën snel en anoniem te verspreiden.

De great replacement wordt gezien als een van de meest invloedrijke samenzweringstheorieën uit de rechts-radicale hoek. De Noor Breivik en de Australiër Tarrant refereerden in hun manifesten aan deze omvolking-theorie. De kern ervan is dat de witte bevolking in Europa en de VS zou worden vervangen door een “invasie” van immigranten.

Terrorisme-expert Jelle van Buuren legde in Nieuwsuur uit waar de term ‘omvolking’ vandaan komt’:

Video afspelen

Schutter El Paso waarschuwde voor ‘omvolking’

Philip Manshaus (21), de verdachte van de aanslag op de moskee in Oslo, zou online een voorstander van deze theorie zijn geweest. En ‘El Paso-verdachte’ Patrick Crusius (21) zei tegen agenten dat zijn aanslag een reactie was op de “invasie van latino’s”.

De anti-immigrantenretoriek van president Trump heeft volgens Köhler grote invloed op de toename van rechts-extremisme in de VS. “Hij gebruikt taal die vanuit Duits perspectief doet denken aan een nationaal-socialistisch regime. Hij dehumaniseert immigranten en wakkert angst aan.”

Extremisten gebruiken deze retoriek als legitimatie voor hun daden, zegt de Duitse onderzoeker. Als voorbeeld noemt hij de man die bompakketten verstuurde naar critici van Trump.

De opkomst van rechts-populistische partijen in Europa, met een vergelijkbare boodschap als Trump, heeft volgens Köhler een vergelijkbaar effect gehad. Maar ook de grote aanslagen van jihadistische organisaties als Islamitische Staat hebben bijgedragen aan de toename van geweld door radicaal-rechts, zegt hij.

‘Aandacht is allerbelangrijkste’

Aanslagen als die van al-Qaida in Madrid (2004) en Londen (2005) en IS in Parijs (2015) en Berlijn (2016) waren voor extreem-rechtse groeperingen juist goed, zegt Köhler. “Om mensen te mobiliseren om nú in actie te komen. Extremistische bewegingen hebben elkaar nodig als vijand.”

Aandacht, dat is volgens Köhler uiteindelijk het allerbelangrijkste voor terroristen. Ongeacht hun politieke motivatie.

“Mijn persoonlijke mening is dat de media worden bespeeld door IS en extreem-rechtse aanslagplegers. Want ze hebben al die media-aandacht nodig om hun boodschap voort te laten leven. Daarom zouden er meer ethische richtlijnen moeten komen voor de berichtgeving. Zodat aanslagplegers niet al die roem krijgen.”

Bekijk ook;

Krijgt extreemrechts voet aan de grond in Nederland?

NU 18.08.2019 De dader van de aanslag in de Amerikaanse grensstad El Paso schreef waarschijnlijk een manifest waarin hij de omstreden samenzweringstheorie van ‘omvolking’ van de witte bevolking als motivatie gebruikte voor de terroristische daad. Ook in Nederland krijgt deze omvolkingstheorie voet aan de grond.

Nog geen half uur voordat Patrick Crusius het vuur opende in El Paso en een bloedbad aanrichtte waarbij 22 mensen om het leven kwamen, verscheen op het extreemrechtse forum 8chan een racistisch manifest, vermoedelijk van de hand van de 21-jarige witte man.

Crusius spreekt over een “invasie” van Latino’s en verwijst naar The Great Replacement, een extreemrechtse samenzweringstheorie. Aanhangers van deze theorie stellen dat de witte bevolking dreigt te worden vervangen door immigranten.

‘Rechts-extremisme overschrijdt landsgrenzen’

Volgens Bart Schuurman, terrorismedeskundige van de Universiteit Leiden, is dit gedachtegoed niet een uniek Amerikaans probleem. “Voorheen was rechts-extremisme meer nationalistisch van aard; gericht op het geloof in de superioriteit van een specifiek land en diens inwoners”, aldus Schuurman. “Nu overschrijdt rechts-extremisme de landsgrenzen en gaat het om het beschermen van ‘de witte mens’ of ‘het Westen’ tegen ‘het vreemde’. Dat zijn moslims, immigranten en ook Joden.”

De terrorismedeskundige verwijst naar de aanslag op een moskee in het Nieuw-Zeelandse Christchurch waarbij 51 moslims werden gedood en de Noorse extreemrechtse terrorist Anders Breivik die in 2011 77 dodelijke slachtoffers maakte. Onlangs werd de Duitse politicus Walter Lübcke vermoord en de Duitse justitie gaat uit van een extreemrechts motief.

“Deze aanslagen mogen we niet als een serie geïsoleerde incidenten zien, ze hangen met elkaar samen”, aldus Schuurman. The New York Times maakte een overzicht van extreemrechtse aanslagen vanaf 2011 waarin de aanslagplegers op verschillende manieren naar elkaar verwijzen.

Extreemrechts in Nederland van beperkte omvang

Ook in Nederland vindt het extreemrechtse gedachtegoed weerklank, maar zeker de gewelddadige vorm is van beperkte omvang, stelt Schuurman. “In het Verenigd Koninkrijk en Duitsland zijn de problemen groter. Daar heeft het lang niet de aandacht gehad die het had moeten hebben, net als in de VS.”

Hoewel de rechter in 2016 celstraffen oplegde voor een terroristische aanslag op een moskee in Enschede, stelt Schuurman dat Nederland geen probleem met extreemrechts terrorisme heeft. “De aanslag lijkt een incident geweest te zijn, maar we moeten scherp blijven. Het heeft de aandacht van onder andere de AIVD en ik heb het idee dat zij er goed op zitten.”

De AIVD wil geen uitspraken doen over hoe groot extreemrechts in Nederland is. Een woordvoerder laat wel weten dat er sprake is van verschillende harde kernen met sympathisanten van wisselende omvang. Over de grootte van de groepen doet de AIVD dan ook geen uitspraken. “We willen mensen niet wijzer maken over wat we wel en niet weten”, aldus een woordvoerder.

AIVD ziet lichte opleving, zorgen over agressieve toon

Binnen terrorismebestrijding gaat de meeste aandacht van de AIVD nog altijd uit naar jihadistisch terrorisme. Volgens de inlichtingendienst is concrete geweldsdreiging vanuit rechts-extremisten in Nederland beperkt, maar de AIVD ziet sinds 2014 een lichte opleving van extreemrechts die samenhangt met de opkomst van IS en de daaropvolgende vluchtelingenstroom, staat in een AIVD-rapport over rechts-extremisme.

Hoewel gewelddadigheden van rechts-extremisten zeldzaam zijn, maakt de AIVD zich wel zorgen om “een steeds agressievere en meer opruiende” toon. De dienst ziet bij deze extremisten een “grote fascinatie voor vuurwapens”.

Dit betekent niet per definitie dat zij daadwerkelijk geweld gaan gebruiken. “Maar deze ontwikkelingen en de groeiende groep (kwetsbare) personen die in aanraking komt met gewelddadig rechts-extremistisch gedachtegoed baren wel zorgen”, schrijft de AIVD.

“Ze creëren namelijk een klimaat waarin het risico dat (snel radicaliserende) rechts-extremistische eenlingen of kleine groepen geweld zullen inzetten om een statement te maken, groter is dan in het verleden.”

Ook in Nederland is sprake van een verschuiving in het rechts-extremistisch gedachtegoed van neonazistisch, fascistisch en antisemitisch naar een anti-islamitisch gedachtegoed. “Daarbij wordt nauwelijks onderscheid gemaakt tussen anti-islam- en antimigratieretoriek. Migranten zijn moslims, zo lijkt de redenatie”, schrijft de AIVD.

Daarnaast zijn er zorgen over het uit de VS overgewaaide alt-right-gedachtegoed. Dit gedachtegoed is gestoeld op de ‘rassenleer’. Aanhangers zijn tegen de ‘rassenvermenging’ en streven een homogene witte ‘etnostaat’ na. Het doel, zo schrijft de AIVD, is dat er een “culturele omwenteling plaatsvindt naar een maatschappij waarin racisme normaal is”. “Dit om uiteindelijk de weg vrij te maken voor een politiek bestel dat alleen de grondrechten van de blanke burger waarborgt.”

‘PVV en FVD verspreiden omvolkingstheorie’

In de politiek is de omvolkingstheorie te horen bij de radicaal-rechtse PVV en FVD.

Uit onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut, uitgevoerd in opdracht van de Anne Frank Stichting, blijkt dat de partijen van Geert Wilders en Thierry Baudet de samenzweringstheorie dat de Nederlandse bevolking wordt ‘omgevolkt’ verspreiden.

De PVV-leider verspreidt geregeld video’s waarin hij waarschuwt voor “invasies” uit Afrika en islamitische landen.

Baudet sprak eerder over de “homeopathische verdunning van de Nederlandse bevolking met alle volkeren van de wereld” en zei dat hij wil dat Europa “dominant blank” blijft.

De FVD-leider verspreidde onlangs nog een video van een extreemrechtse en openlijk antisemitische website. Het filmpje is van de Oostenrijkse rechts-extremistische Identitäre Bewegung (IB) die de samenzweringstheorie van ‘omvolking’ aanhangt.

‘Xenofobie en angstbeelden in politiek debat’

In een in juni verschenen rapport van European Commission against Racism and Intolerance (ECRI) uitten onafhankelijke onderzoekers hun zorgen over het publieke debat in Nederland dat sterk wordt beïnvloed door “xenofobie” en “angstbeelden” die verspreid worden door PVV en FVD.

De ECRI constateert dat andere partijen “wij-zij-tegenstellingen” hebben overgenomen in hun uitlatingen en onderscheid maken tussen “de gewone Nederlander” en Nederlanders met een migratieachtergrond.

Zo verwijzen de onderzoekers naar uitlatingen van premier Mark Rutte (VVD) in 2017. Hij riep vluchtelingen en Nederlanders met een migratieachtergrond die “moeite hebben met ons land” op om de afweging te maken of zij nog in Nederland willen blijven.

Ook wijst de ECRI op uitlatingen van minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD), die vorige zomer stelde dat hij geen multiculturele samenlevingen kent die vreedzaam zijn en dat het genetisch bepaald is dat de mens zich niet aan “onbekende mensen” bindt.

Hoe de aanhangers van de verschillende politieke partijen denken over de omvolkingstheorie en in hoeverre zij extreemrechts gedachtegoed aanhangen, is niet duidelijk. Daar is onvoldoende wetenschappelijk onderzoek naar gedaan.

Lees meer over: Politiek

Een protest van anti-islambeweging Pegida in Enschede (2016)

NCTV: rechts-extremisme gevaar voor Nederlandse maatschappij

NOS 05.11.2018 Het gedachtengoed en incidenteel geweld van rechts-extremisten zet de Nederlandse maatschappij onder druk. Dat schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) in het rapport: De golfbewegingen van rechts-extremistisch geweld in West-Europa.

Ondanks gewelddadige acties, zoals de terroristische aanslag op een moskee in Enschede, is de NCTV niet bang voor grootschalig terroristisch geweld met veel slachtoffers. Wel kan een optelsom van “jarenlange gewelddadige incidenten” angst zaaien, en zo het functioneren van de democratie ondermijnen, schrijft de NCTV.

Verhit debat

Het rapport onderschrijft de conclusies van inlichtingendienst AIVD van vorige maand. Die dienst signaleerde een lichte opleving van rechts-extremisme. Dat richt zich tegen moslims en migranten, en omvat sterke opvattingen over de nationale identiteit. De agressie manifesteert zich vooral online, de stap naar fysiek geweld wordt slechts incidenteel gemaakt.

Extreem-rechts geweld komt in Nederland nauwelijks voor in groot georganiseerd verband. Wel kan het verhitte debat er volgens de NCTV toe leiden dat eenlingen of kleine groepen snel radicaliseren. Polarisatie, bijvoorbeeld in discussies over migranten, Zwarte Piet of het slavernijverleden, kan geweld aanjagen of door gewelddadige mensen worden opgevat als steun voor hun daden.

De NCTV schrijft ook dat de dreiging kan worden onderschat en gebagatelliseerd, vanwege het “relatief ongeorganiseerde en weinig strategische karakter”.

Bekijk ook;

augustus 10, 2019 Posted by | aanslag, aivd, bedreiging, dreiging, extreem rechts, haatimam, haatzaaien, moslim, Nederland, politiek, salafisten, terreurdreiging, terrorisme, veiligheid | , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Verhoogde dreiging door aanslagen en extremisme – deel 16

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

Persconferentie

Het Joint Investigation Team (JIT), het internationale onderzoeksteam dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt, geeft woensdag 19.06.2019 een persconferentie, zo meldde het Nederlandse Openbaar ministerie eerder vandaag. De aanleiding zijn ontwikkelingen in het strafrechtelijk onderzoek. Meer wil het Openbaar Ministerie er nog niet over kwijt.

AD 17.08.2019

AD 13.07.2019

AD 08.07.2019

Telegraaf 06.07.2019

Telegraaf 20.06.2019

AD 19.06.2019

AD 19.06.2019

Namen

Naar verwachting maakt het JIT bekend wie verantwoordelijk worden gehouden voor het neerhalen van het toestel. Eerder achterhaalde het internationale onderzoekscollectief Bellingcat namen van verschillende Russische militairen die betrokken zouden zijn geweest bij het afvuren van de Buk-raket.


Telegraaf 15.06.2019

Vervolging

Ploeg hoopt dat het JIT woensdag 19.06.2019  aankondigt dat er verdachten vervolgd gaan worden. “Dat is de opmaat naar een rechtszaak. Maar ik ga nu uit van een tussenrapportage, in de aanloop naar een beslissing over vervolging.”

De onderzoekers van Bellingcat komen woensdag ook met nieuwe informatie over MH17. De groep heeft een rapport van honderd pagina’s opgesteld en stelt vrijwel alle namen van direct betrokkenen te hebben achterhaald. Deze informatie is ook gedeeld met het JIT, zegt de oprichter van Bellingcat.

Telegraaf 15.06.2019

Russische brigade

Het JIT is een internationaal justitieel onderzoeksteam van Nederland, Australië, België, Maleisië en Oekraïne. Het werd in 2014 opgericht, ruim een maand nadat het toestel van Malaysia Airlines boven Oekraïne met een Buk-raket was neergehaald. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven.

Zij werken nauw samen en hebben als doel om te achterhalen hoe de ramp kon gebeuren. Ook willen ze de verdachten voor de rechter brengen.

Het JIT concludeerde eerder dat de Buk-raket waarmee het toestel werd neergehaald afkomstig was van een installatie van een brigade van het Russische leger. Nederland stelde Rusland daarom in mei vorig jaar aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van het toestel.

De Russische onderzoeksjournalist Pavel Kanygin volgt al vijf jaar lang gedreven het proces rond de aanslag op vlucht MH17. Vorige week publiceerde hij in zijn krant Novaja Gazeta nieuwe documenten over Russische betrokkenheid bij de ramp.

Zo zou zich volgens ‘Novaja’ twee dagen voor het neerschieten van de Boeing boven Oost-Oekraïne op 17 juli 2014 een eenheid van 170 militairen van de Russische luchtafweer hebben gemeld aan de grens met Oekraïne.

Telegraaf 17.07.2019

AD 17.07.2019

Telegraaf 16.07.2019

AD 16.07.2019

AD 13.07.2019

Ook tonen de documenten aan dat de militaire verkeerspolitie opdracht had het konvooi van 69ste logistieke brigade te begeleiden. Die vervoerde luchtafweermaterieel van de 53-ste brigade, die de BUK leverde. Ze geven tevens vrachtwagens, nummerborden en de naam van een chauffeur weer die ook in het JIT-rapport staan vermeld en er duiken in de documenten namen op van officieren die leiding gaven aan het konvooi.

Ook opmerkelijk: de 170 militairen krijgen voor vijf dagen gevechtsrantsoenen mee. Die gebruiken ze normaal gesproken in oorlogszones. Het duidt erop dat de Russische troepen (met BUK) paraat stonden de Oekraïense Donbass binnen te trekken.

Nieuws over Mh17 bing.com/news

dossier “Vlucht MH17” AD

lees ook: Kamerbrief over vervolgingsbesluit MH17 19.06.2019

lees: kamerbrief over staatsaansprakelijkheid rusland inzake mh17  25.05.2018

lees: nota staatsaansprakelijkheid rusland-inzake mh17

zie ook: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan ook: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Igor Girkin, hier bij een demonstratie in Moskou in juli. © Joël van Houdt

MH17-verdachte Girkin: ‘Misschien kom ik ooit voor de rechter’

AD 16.08.2019 Igor Girkin sluit niet uit dat hij ooit voor de rechter in Nederland zal verschijnen. De hoofdverdachte van het neerschieten van vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne in 2014 zegt dat tegenover een Russische krant.

Girkin wilde tot nu toe nauwelijks ingaan op vragen over MH17, ook niet toen deze krant hem onlangs opspoorde in Moskou. Maar tegenover een Russische verslaggever van de krant Moskovski Komsomolets zegt hij nu dat het mogelijk is dat hij zich in de toekomst voor de rechter zal moeten verantwoorden. ,,Die dreiging is er.’’

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De verdachte acht het ‘onwaarschijnlijk’ dat hij zal verschijnen in de rechtszaak die komend voorjaar in Nederland begint. ,,Ten eerste, omdat ik niet van plan ben mezelf aan te geven. In geen geval. Ten tweede, omdat ik veronderstel dat het niet in het belang is van de Russische autoriteiten.’’

Maar als er een ander bewind in Rusland aan de macht komt, zegt Girkin daarna, zal de situatie voor hem zelf ook veranderen. Mocht hij dan toch voor de rechter belanden, dan zegt Girkin daar ‘redelijk gerust’ over te zijn.

,,Ik heb een compleet schoon geweten’’, verklaart hij. ,,Daarnaast: ik heb de dood vaak in de ogen gekeken, niet figuurlijk, maar letterlijk (Girkin vocht eerder in Tsjetsjenië en Bosnië, red.). Wat stelt zo’n Haagse rechter dan nog voor, dat is zo klein! Ik heb voor mezelf besloten, dat als het zover komt, ik categorisch weiger mee te werken. Ik zal de legitimiteit van de rechter niet erkennen.’’

Zwijg

De hoofdverdachte in de MH17-zaak veronderstelt dat hij mogelijk gevaar loopt in Rusland. ,,Velen zouden willen dat ik voor altijd zwijg in plaats van in een of ander verhoor te belanden. Maar ik sluit een variant zoals u die geeft (in Nederland voor de rechter verschijnen, red.) zeker niet uit.’’

Moskovski Komsomolets vraagt Girkin of hij weet wie MH17 heeft neergeschoten. Hij herhaalt zijn mantra dat de pro-Russische opstandelingen het niet hebben gedaan. ,,Verder geen commentaar’’, voegt hij er als altijd aan toe. Als de verslaggever aandringt en Girkin voorlegt dat hij nooit Oekraïne beschuldigt, zegt hij: ,,We gaan naar de volgende vraag.’’

De officiële beschuldiging heeft Girkins leven niet veranderd: ,,Op geen enkele manier. Mijn veiligheid kan ik op geen enkele manier verhogen. Ik ben ook niet van plan me te verbergen. Totaal niet.’’

Dat hij Rusland niet langer kan verlaten, vindt Girkin niet erg. ,,Dat was ik al niet van plan. Ik val immers sinds april 2014 reeds onder de sancties. En ik reisde sowieso al niet. In het ‘verre buitenland’ ben ik maar twee keer geweest. In Bosnië, toen ik daar als vrijwilliger vocht (aan de kant van de Serviërs, red.) en in Roemenie, op dienstreis in 1999, tijdens de Kovoso-oorlog.’’

In juni van dit jaar werd op een persconferentie bekendgemaakt dat er een internationaal aanhoudingsbevel werd uitgevaardigd tegen vier verdachten, waaronder Girkin.

Hoe wij MH17-verdachte Igor Girkin spraken: ‘Het was puur geluk’

AD 26.07.2019 In maart begint het proces tegen de vier verdachten die een centrale rol zouden hebben gespeeld bij het neerhalen van vlucht MH17. Journalist Koen Voskuil van ADR Nieuwsmedia volgt de zaak vanuit Nederland. En reisde naar Rusland om hoofdverdachte Igor Girkin op te sporen. We interviewen Koen over zijn werk en aanpak in dossier MH17.

Normaliter volg je als onderzoeks- en misdaadjournalist ondermeer de Italiaanse maffia. Hoe is het MH17-dossier op je bureau terecht gekomen?
,,In de eerste dagen na de ramp heeft het AD een grote productie gemaakt met daarin portretten van alle 298 slachtoffers. Deze zomer was het vijf jaar na dato en ging een deel van de publicaties logischerwijs weer over die emotionele kant van de tragedie.

Tegelijkertijd zijn er met het proces, dat in maart 2020 begint, allerlei juridische vragen bijgekomen. Gaat het lukken om de daders te veroordelen? Is moord wel de juiste aanklacht? Werken Rusland en Oekraïne mee aan uitlevering? In mei ben ik gevraagd om vooral die kant van het dossier op me te nemen

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

En dan met name rond één sleutelfiguur: Igor ‘Strelkov’ Girkin.
,,Ja, hij leidde de troepen van de Russische separatisten die MH17 met een Buk-raket zouden hebben neergehaald. Zijn naam werd na de ramp al direct genoemd, ondermeer omdat hij het nogal triomfantelijk had gehad over een vogeltje dat uit de lucht was geschoten.

Maar toen het Joint Investigation Team, dat onderzoek doet naar de ramp, hem in juni daadwerkelijk bestempelde als hoofdverdachte, was het spel pas echt op de wagen. Ik ben me als een dolle gaan inlezen en heb met spoed een journalistiek visum aangevraagd om naar Rusland te vliegen.”

Ik had nooit durven dromen dat we hem ook maar zouden zien, laat staan spreken, aldus Koen Voskuil , misdaadjournalist .

Wat gebeurde er met de MH17?

Op 17 juli 2014 stortte een Boein 777-200ER van Malaysia Airlines met vluchtnummer MH17 neer bij het Oost-Oekraiense dorp Hrabove. Het toestel was geraakt  door een luchtdoelraket. Rondom Donetsk was op dat moment een pro-Russische opstand aan de gang.  Aan boord waren 298 mensen; 283 passagiers en 15 bemanningsleden. Hiervan hadden 193 inzittenden de Nederlandse nationaliteit. Er waren geen overlevenden.

Het onderzoek van de crashsite en het bergen van lichamen en persoonlijke bezittingen verliep moeizaam. De brokstukken lagen verspreid over een grote oppervlakte, in een conflictgebied waar pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger gewapende strijd leverden.

De oorzaak van de crash is onderzocht door de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV), die concludeerde dat het vliegtuig op 10 kilometer hoogte neergehaald is door een BUK-raket. De VN-Veiligheidsraad was unaniem in het oordeel dat het vliegtuig was neergehaald (zonder een oorzaak of schuldige partij aan te wijzen), en veroordeelde deze actie.

Het is de bedoeling dat er binnen vijf jaar een rechtszaak over de vliegramp komt, die de rechtbank van Den Haag zal houden op de locatie Schiphol. Rusland heeft tot nu altijd alle betrokkenheid bij de vliegramp ontkend.

Wie zaten er achter het neerhalen?

Verdachten MH17

Klik hier om de foto te vergroten

Een tijdlijn van alle ontwikkelingen

Je had toch niet de illusie dat je Girkin een bekentenis zou uitlokken?
,,Natuurlijk niet. Sterker nog: ik had nooit durven dromen dat we hem ook maar zouden zien, laat staan spreken. Andere journalisten hadden dat al geprobeerd en waren met lege handen teruggekomen. Maar het was het journalistieke doel van onze reis ook helemaal niet. We wilden vooral zijn persoon verder proberen uit te diepen. Wat is dat voor figuur die destijds de rebellen heeft aangevoerd?”

Toch zou je hem te spreken krijgen.
,,Vlak voordat ik in het vliegtuig naar Moskou stapte, belde onze Ruslandcorrespondent Joost Bosman – met wie ik ter plaatse onderzoek zou doen – dat Girkin iets op zijn sociale media had geschreven over een of andere demonstratie tegen lokale vuilstortplaatsen, diezelfde avond. Wie weet treffen we hem wel, dachten we.

Maar toen ik eenmaal door de vreselijke bureaucratie van de Russische douane heen was, liet Joost al weten dat Girkin nergens te bekennen was. Pas toen de demonstratie op zijn eind liep, merkte hij hem ineens alsnog op in het publiek. Waardoor ik – amper uit de taxi gestapt – al binnen enkele minuten na aankomst de hand schudde van de hoofdverdachte van MH17. Het was bijna surrealistisch. Puur geluk.”

© Joël van Houdt

Wat voor beeld kreeg je van hem?
,,Dat beeld werd niet zozeer bepaald door het korte contact wat we bij die demonstratie hadden, maar meer door de gesprekken die we daarna voerden met mensen in zijn omgeving. We hebben bijvoorbeeld de flat opgezocht waar hij opgroeide en op latere leeftijd nog met zijn vrouw heeft gewoond.

Het was een onvoorstelbaar troosteloze bedoening: een wijk vol betonnen sovjetkolossen en scharrelende dronkaards. Doordat Joost gewoon bij verschillende deuren ging aanbellen, hebben we onder andere uitgebreid gesproken met een voormalige buurvrouw. Zij kon heel goed schetsen hoe Girkin als kind al een ontzettende betweter was geweest die geen enkel gezag accepteerde. Dat soort karaktertrekken zaten kennelijk diep geworteld.”

Een psychopaat?
,,Dat is hoe verschillende mensen hem letterlijk omschreven. Zijn psychische problemen zouden ook de reden zijn geweest dat hij uit de Russische geheime dienst is gezet. Waarna Rusland hem doodleuk begon in te zetten als een soort huurling; overal waar enige mot was begon Girkin een potje mee te vechten. Maar de aanname dat de Russische machthebbers op de hoogte waren van zijn instabiele karakter, maakt hun rol in het conflict nog roekelozer dan we al dachten.”

Joost is als correspondent eerder op de Russische tv verbaal onder vuur genomen. Werden jullie nu nog gevolgd of tegengewerkt?
,,Niet voor zover we door hebben gehad. Girkin is ook nog eens een Poetin-afvallige, dus ik verwachtte inderdaad wel dat het de interesse zou wekken van de Russische geheime dienst als een Nederlandse journalist die kant op vliegt om onderzoek naar hem te doen. Toen we afspraken met Pavel Kanygin, een Russische journalist, zat hij ook voortdurend ongerust het café te scannen. Niet zonder reden. Sinds 2001 zijn al zes collega’s van zijn krant vermoord.”

© EPA

Op 9 maart 2020 begint het strafproces tegen de vier verdachten. Hoe bereid jij je voor op zo’n monsterzaak?
,,Er wacht sowieso een enorme berg leeswerk en de nodige gesprekken met deskundigen. Om strafrechtelijk te kunnen bewijzen dat MH17 daadwerkelijk is neergeschoten door een Buk-raket van de 53ste brigade uit Koersk moet het OM namelijk een enorm technisch verhaal houden. Ik moet niet alleen op de hoogte zijn van de allerkleinste details, maar ook uitermate kritisch zijn op de betrouwbaarheid van de bronnen. Bij een tap van de Oekraïense inlichtingendienst mag je bijvoorbeeld best ook je twijfels zetten.”

Voel je als journalist een groter plichtsbesef bij het verslaan van een zaak waarin 298 onschuldige burgers de dood hebben gevonden?
,,Veel van de nabestaanden zijn heel erg benaderbaar. Ze geven al vijf jaar commentaar over de impact van de ramp, ook aan mij persoonlijk. Dat soort gesprekken – waarbij een vader me bijvoorbeeld vertelde hoe hij levenslang heeft omdat hij nog elke dag aan zijn zoon denkt – draag ik wel voortdurend met me mee.”

© AP

Wat verwacht je van het proces?
,,Rusland levert geen staatsburgers uit, dus ik denk niet dat die verdachten snel in Nederland berecht zullen worden. Dat gegeven is niet ideaal; een rechtszaak heeft nu eenmaal meer waarde wanneer er goede tegenspraak is geweest. Maar nutteloos is het proces zeker niet. Ik denk dat het voor nabestaanden enorm belangrijk is dat een onafhankelijke rechter zich eindelijk over de zaak buigt en eventueel een straf oplegt aan de daders.

Al moet ik nog zien dat moord met voorbedachten rade bewezen kan worden. De betrokkenheid van deze verdachten lijkt me evident. Maar ik denk niet dat de mensen die destijds op de knop drukten doorhadden dat ze een passagiersvliegtuig uit de lucht schoten. In hoeverre kun je dat moord noemen? Het ligt ontzettend gecompliceerd.”

Wel interessante materie voor een journalist.
,,Het wordt inderdaad om vele redenen een fascinerend proces. Op de achtergrond van die enorme tragedie en juridische nuances heb je tegelijkertijd te maken met enorme internationale aandacht, een stroom aan desinformatie die Rusland de wereld in slingert en allerlei geopolitieke belangen en spanningen. Op die schaal heb ik ook nog nooit journalistiek bedreven. Ik sluit dan ook niet uit dat we nog eens naar Rusland zullen gaan.”

OM: geen commentaar op bericht MH17-getuige

MSN 17.07.2019 Het Openbaar Ministerie wil niets zeggen over de Oekraïense claim dat het een rebel in handen heeft, die de trailer heeft geregeld waarmee de raket die de MH17 neerhaalde is vervoerd.

“Geen commentaar, helemaal niet”, aldus een woordvoerster van het Landelijk Parket. De Oekraïense geheime dienst SBU zei woensdag dat het twee jaar geleden deze man heeft gearresteerd.

Het Landelijk Parket heeft drie Russen en een Oekraïner aangeklaagd voor het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines. Alle 298 mensen aan boord, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders, kwamen om het leven. Het proces moet volgend jaar beginnen.

Oekraïne claimt cruciale MH17-getuige vast te houden

RTL 17.07.2019 Oekraïne heeft naar eigen zeggen een getuige in hechtenis die betrokken zou zijn geweest bij het transport van de raketlanceerinstallatie die werd gebruikt bij de ramp met vlucht MH17. Het internationale onderzoeksteam (JIT) wil er desgevraagd niets over zeggen. “Geen commentaar, helemaal niet”, zegt een woordvoerster.

Het nieuws werd vanmiddag bekendgemaakt door een lid van de Oekraïense geheime dienst SBU, tijdens een persconferentie over de stand van zaken in het onderzoek naar de MH17-ramp. “We hebben een persoon geïdentificeerd die met een groep rebellen de trailer ophaalde bij een autobedrijf in Donetsk”, zei de SBU-man, verwijzend naar het voertuig waarmee de Buk-raket vlak voor de MH17-ramp in het pro-Russische rebellengebied werd gesignaleerd. “Drie jaar later [in 2017, red] is het ons gelukt om deze persoon, die niet wist wat wij over hem wisten, te arresteren toen hij de Russisch-Oekraïense grens overstak.”

Veroordeeld voor terrorisme

Volgens de SBU is de getuige inmiddels veroordeeld voor ‘terrorisme’: meedoen aan de door Rusland gesteunde strijd op Oekraïens grondgebied. Over zijn identiteit zijn geen mededelingen gedaan.

Lees ook:

Jeanne was geen ‘tattoopersoon’, maar toen stortte haar dochter neer met de MH17-vlucht

“De Oekraïense geheime dienst is niet direct het toppunt van betrouwbaarheid”, zegt Rusland-correspondent Martijn Smiers. “Er zijn weleens dingen verspreid die later niet waar bleken. Zo meldde de geheime dienst eens een aanslag op toenmalig minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) op het spoor te zijn gekomen. Daar bleek later geen aanwijzing voor te zijn.”

“Aan de andere kant zijn er ook telefoontaps verzameld door de Oekraïense geheime dienst die voldoende betrouwbaar werden geacht door het JIT voor het onderzoek naar MH17”, zegt Smiers over de geloofwaardigheid van de SBU. “We kunnen nu dus moeilijk zeggen hoe betrouwbaar de onthulling van vandaag is.”

Timing opmerkelijk

Smiers vindt in ieder geval de timing van de bekendmaking opmerkelijk: precies vijf jaar na de ramp. “De aanhouding van de getuige werd na twintig minuten bijna terloops genoemd in de persconferentie. Oekraïne meldt het op eigen houtje, terwijl je zou verwachten dat alleen het JIT uitspraken doet over belangrijke MH17-getuigen.”

Vlucht MH17 was van Amsterdam op weg naar Kuala Lumpur en werd vandaag precies vijf jaar geleden boven Oost-Oekraïne met een raket neergehaald. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Special

Acht nabestaanden van MH17-slachtoffers lieten een tatoeage zetten, als eerbetoon aan hun overleden geliefden. RTL Nieuws bracht hen bij elkaar. Hun tatoeages zijn in een fotostudio door Humberto Tan gefotografeerd. Een eeuwig eerbetoon onder de opperhuid.

Bekijk de foto’s en de verhalen erachter.

RTL Nieuws; MH17

Een onderdeel van de BUK-raket die vlucht MH17 neerhaalde ANP  

‘Betrokkene transport fatale BUK-raket in 2017 opgepakt en veroordeeld’

NOS 17.07.2019 Oekraïne heeft in 2017 een man gearresteerd en veroordeeld die betrokken is geweest bij het transport van de BUK-installatie, waarmee vijf jaar geleden vlucht MH17 werd neergehaald. Dat zei de onderdirecteur van de onderzoeksafdeling van de Oekraïense inlichtingendienst SBOe, Vitali Majakov, vandaag tijdens een briefing in Kiev.

Volgens Majakov had de man een vrachtwagen met oplegger opgepikt bij een transportbedrijf. Daarmee werd de BUK-installatie later door separatistengebied naar zijn uiteindelijke bestemming gebracht. De betrokkene heeft dat laatste niet zelf gedaan, aldus de SBOe.

Onduidelijk

De man is gearresteerd aan de hand van videobeelden van het transport. Aan de hand daarvan kon worden nagegaan waar de vrachtwagencombinatie vandaan kwam. De Oekraïense politie arresteerde hem toen hij vanuit door Oekraïne gecontroleerd gebied de grens met Rusland over probeerde te steken.

Waarom er zo lang is gewacht om arrestatie en veroordeling naar buiten te brengen, is niet duidelijk. Het internationale onderzoeksteam JIT wil geen commentaar geven op de Oekraïense mededeling.

Het JIT deed eerder onderzoek naar de BUK-raket, waarmee vlucht MH17 werd neergehaald:

Vlucht MH17 was van Amsterdam op weg naar Kuala Lumpur en werd in juli 2014 boven Oost-Oekraïne met een raket neergehaald. Ⓒ AFP

’Oekraïne heeft cruciale MH17 getuige’

Telegraaf 17.07.2019 Een lid van de Oekraïense geheime dienst SBU heeft gezegd dat Oekraïne al lang een rebel in handen heeft, die de trailer heeft geregeld waarmee de raket die de MH17 neerhaalde, is vervoerd. SBU-officier Vitali Majakov zei dit woensdag op de vijfde verjaardag van het drama waardoor 298 mensen het leven verloren, onder wie 196 Nederlanders.

Vlucht MH17 was van Amsterdam op weg naar Kuala Lumpur en werd in juli 2014 boven Oost-Oekraïne met een raket neergehaald. De man die de vrachtauto heeft geregeld, waarmee de raket naar Oekraïne zou zijn gereden, zit al twee jaar in Oekraïne achter de tralies, aldus Majakov. Hij zit een celstraf uit, aldus de SBU-officier. Over zijn identiteit zijn geen mededelingen gedaan, maar Majakov zei dat hij als organisator van de trailer voor het transport van de raket was geïdentificeerd en dat hij een paar jaar terug is gearresteerd in Oekraïne.

Majakov zei niets over de vraag waarom deze informatie niet eerder naar buiten is gekomen. De SBU geldt voor de onderzoekers van de ramp met de MH17 als een belangrijke bron van informatie onder meer door verklaringen van personen die volgens de SBU in telefoongesprekken zijn gedaan en zouden zijn afgeluisterd.

Het internationale onderzoek dat onder leiding van Nederland het MH17-drama nagaat, wijst mede daarom op een raket die uit Rusland naar Oekraïne zou zijn gebracht en dat die vervolgens is afgevuurd op het Maleisische verkeersvliegtuig. Rusland bestrijdt deze lezing fel. Moskou stelt dat het onderzoek partijdig is, onder meer door de invloed van Oekraïne op de bewijsvoering en dat het erop uit is het aanzien van Rusland te beschadigen.

Bekijk meer van; mh17 oekraïne rusland

© AFP Vlucht MH17 was van Amsterdam op weg naar Kuala Lumpur en werd in juli 2014 boven Oost-Oekraïne met een raket neergehaald.

’Oekraïne heeft cruciale MH17 getuige’

MSN 17.07.2019 Een lid van de Oekraïense geheime dienst SBU heeft geopenbaard dat Oekraïne al lang een chauffeur in handen heeft, die de trailer met de raket die de MH17 neerhaalde, bestuurde. SBU-officier Vitali Majakov zei dit woensdag op de vijfde verjaardag van het drama waardoor 298 mensen het leven verloren, onder wie 196 Nederlanders.

Vlucht MH17 was van Amsterdam op weg naar Kuala Lumpur en werd in juli 2014 boven Oost-Oekraïne met een raket neergehaald. De chauffeur van de vrachtauto die de raket naar Oekraïne zou hebben gereden, zit al twee jaar in Oekraïne achter de tralies, aldus Majakov. Hij zit een celstraf uit, aldus de SBU-officier. Over zijn identiteit zijn geen mededelingen gedaan.

Hij zei niets over de vraag waarom deze informatie niet eerder naar buiten is gekomen. De SBU-geldt voor de onderzoekers van de ramp met de MH17 als een belangrijke bron van informatie. De internationale onderzoekers die onder leiding van Nederland het MH17-drama nagaan, gaan er mede daarom van uit dat een raket uit Rusland naar Oekraïne is gebracht en dat die vervolgens is afgevuurd op het Maleisische verkeersvliegtuig. Rusland bestrijdt deze lezing fel.

Het Openbaar Ministerie wil niets zeggen over de Oekraïense claim. “Geen commentaar, helemaal niet”, aldus een woordvoerster van het Landelijk Parket. De Oekraïense geheime dienst SBU zei woensdag dat het twee jaar geleden de man heeft gearresteerd die de vrachtauto met Buk-raketten naar het oosten van Oekraïne zou hebben gereden.

Het Landelijk Parket heeft drie Russen en een Oekraïner aangeklaagd voor het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines. Alle 298 mensen aan boord, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders, kwamen om het leven. Het proces moet volgend jaar beginnen.

Fred Westerbeke bij de presentatie van de vier verdachten, vorige maand AFP

JIT: ‘ongelofelijk boos’ op premier Maleisië na uitspraken MH17-onderzoek

NOS 16.07.2019 Onderzoeksleider Fred Westerbeke van het Joint Investigation Team (JIT) heeft zich “ongelofelijk boos” gemaakt over de uitspraken van de premier van Maleisië over het MH17-onderzoek. Premier Mahathir Mohammed zei vorige maand dat de bevindingen van het onderzoeksteam JIT over de vier verdachten van het neerhalen van het toestel “niets anders dan van horen zeggen” zijn.

“Dit raakt aan je eigen eergevoel, want het team doet onafhankelijk onderzoek”, zei de Nederlander Westerbeke. Hij prees verder de samenwerking met de Maleisiërs in het internationale onderzoeksteam.

Westerbeke deed zijn uitspraken op een symposium over de ramp, waar ruim honderd nabestaanden bij waren. Vorige week beklaagden nabestaanden van Maleisische slachtoffers zich al over de uitspraken van hun premier.

Meer getuigen

Het JIT maakte vorige maand bekend dat het OM vier mensen vervolgt voor het neerhalen van vlucht MH17. De verdachten zijn drie Russen en een Oekraïner. Ze worden verdacht van moord. Het proces tegen de mannen, die op internationale opsporingslijsten zijn gezet, moet op 9 maart volgend jaar beginnen.

Volgens Wilbert Paulissen, die het opsporingsteam MH17 leidt, zijn er sinds de presentatie van de verdachten meer getuigen bij gekomen. Hij lichtte niet toe hoeveel dat er waren, maar zei wel dat het onderzoek er “veelbelovend” uitziet.

EU betuigt medeleven

Ondertussen heeft de Europese Unie Rusland opnieuw opgeroepen om verantwoordelijkheid te erkennen en volledig mee te werken met het onderzoek. EU-buitenlandchef Mogherini betuigde verder haar medeleven aan de nabestaanden aan de ramp. “De EU spreekt haar volste vertrouwen uit in de onafhankelijkheid en de professionele aanpak van de aanstaande juridische procedures”, zei ze.

Morgen is de ramp met de MH17 precies vijf jaar geleden. Bij het Nationaal Monument MH17 in Vijfhuizen wordt een officiële herdenking gehouden.

Bekijk ook;

MH17: OM ’ongelooflijk boos’ op premier Maleisië

Telegraaf 16.07.2019 De hoofdofficier van het landelijk parket Fred Westerbeke heeft zich „ongelooflijk boos” gemaakt over de uitspraken van de premier van Maleisië. Premier Mahathir Mohamad zei vorige maand dat de bevindingen van het onderzoeksteam JIT over de vier verdachten rond het neerhalen van vlucht MH17 „niets anders dan van horen zeggen” zijn.

„Dit raakt aan je eigen eergevoel want het team doet onafhankelijk onderzoek.” Westerbeke, tevens voorzitter van het Joint Investigation Team (JIT), sprak dinsdag op een symposium in Nieuwegein over de vliegramp met vlucht MH17. Daar waren zo’n tweehonderd nabestaanden aanwezig in een met zonnebloemen gedecoreerde zaal. Woensdag is de vliegramp exact vijf jaar geleden, dan wordt er een officiële herdenking gehouden bij het Nationaal Monument MH17 in Vijfhuizen.

Grote afwezigen bij het symposium zijn de ambassadeur van Maleisië en een vertegenwoordiger van Malaysia Airlines, de maatschappij van het neergeschoten vliegtuig. Beiden hadden kort voor het symposium afgezegd, liet Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17 weten. Volgens Westerbeke scharen alle Maleisische teamleden van het JIT – waarin Nederland, Australië, België, Maleisië en Oekraïne samenwerken – zich nog altijd achter de onderzoeksresultaten.

Het JIT maakte vorige maand bekend dat het Openbaar Ministerie vier mensen gaat vervolgen voor het neerhalen van vlucht MH17. Ze worden verdacht van moord. Het proces moet op 9 maart volgend jaar beginnen. De verdachten zijn drie Russen en een Oekraïner.

Het onderzoek is nog altijd in volle gang. Wilbert Paulissen, leider van het opsporingsteam MH17, liet dinsdag weten dat er sinds de presentatie vorige maand meer getuigen bij zijn gekomen. Hoeveel kan hij niet zeggen. Wel wil hij vertellen dat het onderzoek er ’veelbelovend’ uit ziet.

Vlucht MH17, onderweg van Schiphol naar Kuala Lumpur, werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Dat gebeurde boven het oosten van Oekraïne, waar pro-Russische separatisten vochten tegen het Oekraïense regeringsleger. De Boeing 777 werd geraakt door een Buk-raket van het Russische leger. Alle 298 mensen aan boord kwamen om het leven, onder wie bijna tweehonderd Nederlanders

Bekijk meer van; mh17 maleisië joint investigation team (jit)

OM: Ongelooflijk boos op premier Maleisië

MSN 16.07.2019 De hoofdofficier van het landelijk parket Fred Westerbeke heeft zich “ongelooflijk boos” gemaakt over de uitspraken van de premier van Maleisië. Premier Mahathir Mohamad zei vorige maand dat de bevindingen van het onderzoeksteam JIT over de vier verdachten rond het neerhalen van vlucht MH17 “niets anders dan van horen zeggen” zijn.

“Dit raakt aan je eigen eergevoel want het team doet onafhankelijk onderzoek.” Westerbeke, tevens voorzitter van het Joint Investigation Team (JIT), sprak dinsdag tijdens een symposium over de vliegramp met vlucht MH17. Daar waren ruim honderd nabestaanden aanwezig. Woensdag is de vliegramp exact vijf jaar geleden.

Grote afwezigen bij het symposium zijn de ambassadeur van Maleisië en een vertegenwoordiger van Malaysia Airlines, de maatschappij van het neergeschoten vliegtuig. Volgens Westerbeke scharen alle Maleisische teamleden van het JIT – waarin Nederland, Australië, België, Maleisië en Oekraïne samenwerken – zich nog altijd achter de onderzoeksresultaten.

Het JIT maakte vorige maand bekend dat het Openbaar Ministerie vier mensen gaat vervolgen voor het neerhalen van vlucht MH17. Ze worden verdacht van moord. Het proces moet op 9 maart volgend jaar beginnen. De verdachten zijn drie Russen en een Oekraïner.

Het onderzoek is nog altijd in volle gang. Wilbert Paulissen, leider van het opsporingsteam MH17, liet dinsdag weten dat er sinds de presentatie vorige maand meer getuigen bij zijn gekomen. Hoeveel kan hij niet zeggen. Wel wil hij vertellen dat het onderzoek er “veelbelovend” uit ziet.

Man die deur MH17 sloot: ‘Ik zie dat meisje nóg zitten’

AD 16.07.2019 Uit de ramp met vlucht MH17 is een warme vriendschap tussen Asmaa Aljuned (33) en Wilfred Kreuger (45) ontstaan. Zij verloor haar man, die copiloot was, hij was degene die kort voor vertrek nog afscheid van hem nam in de cockpit.

Wilfred Kreuger (45) ziet haar nog voor zich zitten op de balie bij de gate. Een jong meisje met mooie blonde krullen en heldere blauwe ogen. Haar ouders hebben tickets voor vlucht MH17 van Amsterdam naar Kuala Lumpur. Maar er zijn meer boekingen in de computer dan stoelen aan boord.

Oud-rebellenleider: Ik heb wat deze catastrofe betreft een schoon geweten

AD 16.07.2019 Aleksandr Borodaj was als Russisch gezinde leider van Volksrepubliek Donetsk politiek verantwoordelijk voor het neerhalen van MH17. Nu leidt hij een rustig leven in Moskou op kosten van de staat. Hij blikt terug.

Hoe herinnert u zich 17 juli 2014?
,,Als een standaard oorlogsdag. Ik werd op meerdere van mijn telefoons gebeld: er was een passagiersvliegtuig neergestort. Ik geloofde het eerst niet, want ik kon me niet voorstellen dat civiele vluchten nog over het gebied mochten vliegen. Ik wilde het checken en ben naar het rampgebied gereden. Toen we aankwamen, was het meteen duidelijk. Een vreselijke aanblik. Pas toen geloofde ik het.”

Nasleep van MH17-ramp zorgt voor rouwproblemen bij nabestaanden

NU 16.07.2019 Nabestaanden van MH17-slachtoffers die zich actief bezighouden met de juridische en politieke nasleep van de ramp, hebben meer moeite met het rouwproces dan anderen die daar minder mee bezig zijn. Dat zegt klinisch psycholoog Jos de Keijser in een interview met de Volkskrant.

De Keijser onderzocht met universiteiten en Fonds Slachtofferhulp het rouwproces van 173 mensen die in 2014 een geliefde verloren bij de vliegramp.

De conclusies van het onderzoek worden dinsdag gepresenteerd tijdens een bijeenkomst voor nabestaanden in Nieuwegein. Het onderzoek moet mensen in de toekomst helpen het verlies van een familielid of vriend te verwerken.

Van de 173 MH17-nabestaanden rouwt 20 procent zonder bijkomende complicaties, maar liefst 80 procent ervoer bijna een jaar na de ramp nog complexe rouw en heeft moeite het verlies een plek te geven. Bij 15 procent van hen ging of gaat dat gepaard met een posttraumatische stressstoornis of depressie (27 procent).

De Keijser benadrukt dat iedereen op een andere manier rouwt. “Dat is ook een kwestie van aanleg en karakter.”

‘Rouw stapelt zich niet op’

Wat opvalt is dat mensen die bij de MH17-ramp vier of vijf naasten hebben verloren, het rouwproces makkelijker verwerken dan iemand die één geliefde kwijt is geraakt.

Volgens De Keijser komt dat doordat rouw “zich niet opstapelt”. Hij zegt in de Volkskrant dat mensen dan overladen worden met verdriet en er vervolgens niets meer bij kunnen hebben. Daarnaast heeft ook de aard van de ramp invloed op het rouwproces van iemand.

De Keijser ziet dat mensen na een traumatisch verlies niet vaak voor psychologische hulp kiezen, ondanks dat het aangetoond effect heeft. Nabestaanden bedenken vaak dat een behandeling hun geliefde toch niet terugbrengt, maar de klinisch psycholoog raadt hulp zeker aan. “Een psycholoog kan je niet van de pijn af helpen, maar wel van de belemmerende omstandigheden eromheen.”

Zie ook:  Wat betekent de vervolging van de MH17-verdachten?

Lees meer over: MH17 Binnenland

‘Psychische hulp nabestaanden MH17 effectief, verdriet blijft’

NOS 16.07.2019 Veel nabestaanden van de MH17-ramp kampten de afgelopen jaren met psychische klachten. Die liepen uiteen van slapeloosheid, concentratieproblemen en depressies tot PTSS (post traumatische stress stoornis) en voortdurende ernstige rouwstoornissen.

Hoewel het verdriet niet verdwijnt, trad bij veel mensen na een jaar verbetering op; de meesten functioneren na vijf jaar zelfs weer zoals voor de ramp.

Een minderheid van de nabestaanden hield chronisch klachten, maar zij konden in de meeste gevallen met gerichte psychotherapie succesvol worden behandeld.

Dat komt naar voren uit verschillende wetenschappelijke onderzoeken die afgelopen jaren zijn gedaan onder MH17-nabestaanden.

Professor Jos de Keijser van de Rijksuniversiteit Groningen volgde 167 mensen. Een jaar na de ramp kampte 59 procent van hen met ernstige psychische klachten. Tweeënhalf jaar na de ramp was dat gedaald tot 36 procent. Gerichte behandeling bracht dat terug tot 12 procent van de deelnemers. Het bewijst volgens De Keijser dat effectieve behandeling van traumatische rouw mogelijk is. Hij noemt het tamelijk uniek dat een groep nabestaanden van eenzelfde gebeurtenis zo lang gevolgd kon worden.

Gita Wiegel herdacht haar moeder bij een toespraak tijdens de nationale herdenking in 2014. Vijf jaar later is het gemis er nog altijd, maar weet Gita ook dat haar moeder trots zou zijn geweest dat ze haar diploma heeft gehaald. “Ik doe het eigenlijk allemaal voor haar.”

Video afspelen

MH17 door de ogen van nabestaande Gita Wiegel

Mensen met de ernstigste klachten lijden aan PCRS, persisterende complexe rouwstoornis. Bij hen domineert de rouw hun hele leven en is loslaten onmogelijk. Bij een ramp of aanslag gebeurt dit twee keer zoveel, als wanneer iemand overlijdt door ziekte of een ongeluk. Ze voelen zich meer slachtoffer, hebben moeite het leven weer op te pakken en hebben gevoelens van ongeloof en onwerkelijkheid. Therapie helpt hen weer op gang.

“Verdriet kun je niet wegnemen, maar mensen hoeven niet met psychische problemen te leven. Klachten als slapeloosheid, concentratieproblemen en depressie zijn te verhelpen”, staat in het vandaag verschenen boekje In mijn leven is iets kapot, uitgegeven uit het Fonds Slachtofferhulp. Daarin vertellen De Keijser en zijn collega-hoogleraar Peter van der Velden (Tilburg) over hun ervaringen met de MH17-nabestaanden.

Werkgevers en bedrijfsartsen

“Dé nabestaande bestaat niet”, zegt Van der Velden. “Wat bij de één speelt, hoeft niet bij een ander te spelen. En dat het op één vlak prima gaat, wil niet zeggen dat er op een ander vlak geen stress is”. Meerdere nabestaanden kregen stress van de manier waarop hun werkgever, bedrijfsarts of het UWV was omgegaan met hun terugkeer op de werkvloer. De onderzoekers vinden dat juist van deze instanties meer medeleven verwacht mag worden. Daar staat tegenover dat de snel afgegeven overlijdensaktes en de verschillende herdenkingsbijeenkomsten sterk hebben bijgedragen aan goede rouwverwerking.

Buren en collega’s

Een onderschatte groep achterblijvers wordt gevormd door buren en collega’s. Het zijn weliswaar geen nabestaanden, maar ze kunnen wel degelijk zeer geraakt zijn en last hebben van het verlies, blijkt uit het onderzoek. Tussen de buren en de overledenen kunnen hechte relaties bestaan. Sommigen voelden dat hun verdriet niet voldoende werd erkend, ook niet door de overheid, die hen niet informeerde.

Van der Velden vindt het niet gek dat buren en collega’s ontdaan waren en om compassie vroegen: “Rouw en verdriet zijn niet voorbehouden aan nabestaanden”. Werkgevers doen er goed aan ruimte te geven voor herdenkingen, kaarsen en bloemen, maar een bedrijf moet ook op zoek naar een ‘natuurlijk eindpunt’ van de rouw.

Media

De onderzoekers merkten dat veel betrokkenen klaagden over de media. Nabestaanden begrijpen best dat er vlak na een ramp veel aandacht is voor de gebeurtenissen, maar verschillende nabestaanden hadden last van opdringerige journalisten, vonden het nieuws sensatiebelust of vonden dat de feiten vaak niet juist werden weergegeven.

Twee derde heeft overwegend negatieve ervaringen. Minder dan tien procent vond de media-aandacht prettig en bevredigend. Ook het steeds weer uitzenden van beelden van de rampplek vonden mensen moeilijk.

Van der Velden en De Keijser opperen de invoering van een mediacode, een leidraad over hoe te berichten over rampen en nabestaanden, zoals die er ook is voor nieuws over zelfdoding.

Morgen is het vijf jaar geleden dat vlucht MH17 van Malaysia Airlines boven Oost-Oekraïne door een Russische Buk-raket uit de lucht werd geschoten. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. De herdenking vindt plaats in het herdenkingsbos bij Vijfhuizen, vlakbij Schiphol. Zoals elk jaar worden ook nu de namen van alle passagiers en bemanningsleden voorgelezen.

Gita Wiegel verloor haar moeder bij de vliegramp met MH17 NOS

MH17 door de ogen van nabestaande Gita: ‘Ik doe het allemaal voor mijn moeder’

NOS 16.07.2019 Met een zakdoek veegt koningin Máxima een traan weg. En ook koning Willem-Alexander is zichtbaar geroerd. Het is een moment dat velen nog zal bijstaan: de toespraak van de toen 13-jarige Gita Wiegel over haar moeder tijdens de nationale herdenking van de MH17-ramp. “Ik vond het heel mooi om te doen,” vertelt Gita er nu over. “Het heeft geholpen bij de verwerking.”

Morgen is het 5 jaar geleden dat vlucht MH17 in Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Van de 298 mensen in het vliegtuig, onder wie 196 Nederlanders, overleefde niemand de vlucht. In aanloop naar 17 juli vertelt elke dag een nabestaande of direct betrokkene zijn of haar verhaal.

In de toesprak omschreef Gita haar moeder als een prachtpersoon, als haar vriendin, haar maatje, en een voorbeeld. Vijf jaar later is het gemis er nog altijd, maar weet Gita ook dat haar moeder trots zou zijn geweest dat ze haar diploma heeft gehaald. “Ik doe het eigenlijk allemaal voor haar.”

Video afspelen

MH17 door de ogen van nabestaande Gita Wiegel

Bekijk ook;

Zwaar rouwproces voor veel MH17-nabestaanden

MSN 16.07.2019 Nabestaanden van MH17-slachtoffers die zich actief bezighouden met de juridische en politieke nasleep van de ramp, hebben meer moeite met het rouwproces dan anderen die daar minder mee bezig zijn. Dat zegt klinisch psycholoog Jos de Keijser in een interview met de Volkskrant. Hij onderzocht met universiteiten en Fonds Slachtofferhulp het rouwproces van 173 mensen die een geliefde verloren bij de vliegramp in 2014.

De conclusies van het onderzoek worden dinsdag in Nieuwegein gepresenteerd tijdens een bijeenkomst voor nabestaanden. Het onderzoek moet mensen in de toekomst helpen het verlies van een familielid of vriend te verwerken. Van de 173 MH17-nabestaanden rouwt 20 procent zonder bijkomende complicaties. Maar liefst 80 procent ervoer bijna een jaar na de ramp nog complexe rouw en heeft moeite het een plek te geven. Bij 15 procent daarvan ging of gaat dat gepaard met posttraumatische stressstoornis of een depressie (27 procent).

De Keijser benadrukt dat iedereen op een andere manier rouwt. “Dat is ook een kwestie van aanleg en karakter.”

Traumatisch verlies

Wat opvalt is dat mensen die bij de MH17-ramp vier of vijf naasten hebben verloren, het rouwproces makkelijker verwerken dan iemand die één geliefde kwijt is geraakt. Volgens De Keijser komt dat omdat rouw “zich niet opstapelt”. Hij zegt in de Volkskrant dat mensen dan overladen worden met verdriet, en er vervolgens niets meer bij kunnen hebben. Daarnaast heeft ook de aard van de ramp invloed op het rouwproces van iemand.

De Keijser ziet dat mensen na een traumatisch verlies niet vaak kiezen voor psychologische hulp, ondanks dat het aangetoond effect heeft. Nabestaanden bedenken vaak dat een behandeling hun geliefde toch niet terugbrengt, maar de klinisch psycholoog raadt hulp zeker aan. “Een psycholoog kan je niet van de pijn af helpen, maar wel van de belemmerende omstandigheden eromheen.”

Pastoor Jules Dresmé is voor altijd verbonden met MH17. In zijn kerk was 5 jaar geleden de eerste herdenking. Ⓒ Aldo Allessie

Hilversum diep geraakt bij MH17: ’Nog nooit zoveel verdriet gezien’

Telegraaf 15.07.2019 Met vijftien slachtoffers is Hilversum diep geraakt bij de ramp met vlucht MH17. De eerste grote herdenking vond vijf jaar gelden plaats in de Sint Vituskerk van pastoor Jules Dresmé. Zijn leven is sindsdien onlosmakelijk verbonden met de tragedie. „Ik dacht wel: we gaan hier niet staan bidden. Kom op zeg. Daar zit niemand op te wachten.”

De pastoor woont naast zijn kerk. Voor de oude pastorie werden gisteren traditiegetrouw vijftien zonnebloemen geplant. Voor elk slachtoffer een. De oorspronkelijke zaadjes komen uit het veld waar het vliegtuig neerstortte. Door een journalist meegebracht in een potje. Door een Hilversumse teler opgekweekt. „Dat was nog spannend”, memoreert de pastoor. „Die zaadjes waren in slechte conditie. De mensen van het tuincentrum hadden er stress van of die bloemen het wel zouden redden.”

Het is een detail in een stortvloed aan herinneringen van vijf jaar leven met MH17. Een leven dat door de ramp voorgoed veranderde. „Maar het gáát niet om mij”, roept de pastoor bijna uit. „Het gaat om hen die iets gruwelijks hebben meegemaakt. Zoiets waanzinnigs als het uit de lucht schieten van een vliegtuig.”

Stille tocht

Een maand na de ramp vindt in Hilversum de eerste landelijke herdenking plaats. Een stille tocht waarin duizenden mensen in het wit meelopen. Eindbestemming is zijn kerk waar televisiecamera’s een intens verdrietige herdenking registreren. Dresmé mag niet meelopen van burgemeester Pieter Broertjes. Hij moet nabestaanden in het zaaltje achter de kerk opvangen.

Dresmé noemt die dag ’een klein trauma’ en schiet vol als hij er aan terugdenkt: „Ik heb nog nooit zoveel verdriet gezien als toen.” Stilte. Daarna een hele diepe zucht. De pastoor herpakt zich. „Zeker tweehonderd nabestaanden kwamen hier binnen”, gebaart hij. „Ondertussen stroomde de kerk vol. Achttienhonderd mensen namen plaats op de banken. En toen moest het nog beginnen.”

“Het zijn onderbroken levens waar dierbaren nog altijd mee geconfronteerd worden”

En nu is het ’ineens’ vijf jaar later. Dresmé: „Zou Carlijn geslaagd zijn voor haar examen? En wat voor studie zou Zeger zijn gaan volgen? Het zijn onderbroken levens waar dierbaren nog altijd mee geconfronteerd worden.”

Condoleanceregister

Hij herinnert zich nog elke dag van die eerste maand. Hoe het nieuws hem bereikte. Hoe hij de deuren van de Vitus opende voor alle Hilversummers. Volwassen mannen en vrouwen die huilend in zijn kerk stonden. Vaders met een kind aan hun zijde als versteend op een stoel voor het condoleanceregister. Weer schiet Dresmé vol. „Dat gebeurde me toen niet hoor”, lacht hij door zijn tranen heen. „Toen was ik er voor hen, toen had ik werk te doen. Kennelijk is dit achterstallig huilwerk.”

Kort na de ramp zoekt hij contact met de nabestaanden. Vertelt hen over de herdenkingsdienst en wat de bedoeling is. „Ik heb ook aangegeven wat er níet zou komen. Dat we niet zouden gaan bidden. Dat vond ik echt ongepast. Waarom? Omdat heel veel mensen daar niks mee hebben.”

Herdenkingsmonument

Nog altijd heeft de pastoor goed contact met de nabestaanden van de Hilversumse slachtoffers. Woensdag ziet hij hen bij het herdenkingsmonument in de mediastad. En ook daarna bij de landelijke herdenking in Vijfhuizen. „En ’s avonds komen ze bij mij thuis. Dan blazen we hier uit, praten we wat na.”

Nu, na vijf jaar, staat in de kerk voor het eerst weer de tafel met een condoleanceregister. Nog steeds laten mensen een boodschap achter: „Lieverds, we zullen jullie nooit vergeten” en „Rest in Peace”, staan er op een opengeslagen bladzijde.

“Lieverds, we zullen jullie nooit vergeten”

Afgelopen zondag noemde Dresmé tijdens de dienst de namen van de slachtoffers. „Ik vind het ontzettend belangrijk om hun namen te noemen. Als je naam niet meer wordt genoemd, dan ben je pas echt overleden. Als niemand meer aan je denkt, ben je weg.”

Bekijk meer van; mh17 hilversum

Het Nationaal Monument MH17 in Park Vijfhuizen, ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de vliegramp met vlucht MH17. Ⓒ ANP

Auto MH17-slachtoffer naar ouders Australië

Telegraaf 15.07.2019 De auto van een vrouw die vijf jaar geleden omkwam door het neerschieten van vlucht MH17, is teruggevonden en aan haar ouders gegeven. Het voertuig, een BMW-cabriolet, is een tijdje geleden overgebracht van Nederland naar Australië.

De 25-jarige Fatima Dyczynski uit Duitsland studeerde lucht- en ruimtevaarttechniek in Delft. Ze was op 17 juli 2014 met vlucht MH17 op weg naar Kuala Lumpur. Daar zou ze overstappen naar Perth, waar haar ouders wonen. In de Australische stad zou ze stage gaan lopen bij IT-bedrijf IBM.

Haar vader en moeder zeggen maandag in Australische media dat de auto in april vorig jaar was teruggevonden. Hij bleek nog altijd in Amsterdam geparkeerd te staan. Het was moeilijk om de auto in Australië geregistreerd te krijgen, maar het lukte dankzij hulp van politici, ambtenaren en IBM, zeggen ze.

De Nederlandse tak van IBM bevestigt dat een auto op verzoek van de nabestaanden naar Australië is verscheept, maar doet er verder geen mededelingen over.

Bekijk meer van; auto’s ibm amsterdam mh17

MH17 door de ogen van Ron Smits: ‘Gefrustreerd tot op het bot dat je je werk niet kan doen’

NOS 15.07.2019 “In het gereconstrueerde wrakstuk van de MH17 zit de emotie van 298 mensen.” Daarom is Ron Smits, technisch adviseur van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, altijd een minuut stil als hij in de hangar komt waar de reconstructie van het vliegtuig staat.

Woensdag is het vijf jaar geleden dat vlucht MH17 in Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Van de 298 mensen in het vliegtuig, onder wie 196 Nederlanders, overleefde niemand de ramp. In aanloop naar 17 juli vertelt elke dag een nabestaande of direct betrokkene zijn of haar verhaal.

In deze video Ron Smits van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Hij ging naar Oost-Oekraïne om de wrakstukken te verzamelen, maar mocht pas maanden na de ramp aan de slag op de rampplek. “Dan kom je in een omgeving die een enorme puinhoop is, waar slachtoffers gevallen zijn. Je begint met een moment van bezinning. En dan toch zet je de knop om: ga je kijken, je werk uitvoeren.”

Video afspelen

MH17 door de ogen van onderzoeker Ron Smits

Bekijk ook;

Patholoog Bela Kubat onderzocht de stoffelijke resten na vliegramp MH17 NOS

MH17 door de ogen van patholoog Bela Kubat: ‘Trots dat ik mee heb kunnen helpen’

NOS 14.07.2019 Ze begon vaak om 8.00 uur ’s ochtends en hield er pas om 21.00 uur mee op. Patholoog Bela Kubat maakte in de zomer van 2014 lange dagen tijdens het onderzoek naar de stoffelijke resten van MH17-slachtoffers. Een emotioneel zware tijd, vertelt de arts van het Nederlands Forensisch Instituut: “Aan de ene kant is er bedroefdheid, want het waren heel veel slachtoffers en dat blijft je altijd bij. Aan de andere kant voel ik ook een beetje trots dat ik mee heb kunnen helpen.”

Woensdag is het vijf jaar geleden dat vlucht MH17 in Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Van de 298 mensen in het vliegtuig, onder wie 196 Nederlanders, overleefde niemand de ramp. In aanloop naar 17 juli vertelt elke dag een nabestaande of direct betrokkene zijn of haar verhaal.

Vandaag patholoog Bela Kubat over het onderzoek waar ze aan meewerkte, en de impact ervan op haar:

Video afspelen

MH17 door de ogen van patholoog Bela Kubat

Bekijk ook

Rouwstoetchauffeur Patrick Kivits NOS

MH17 door de ogen van rouwstoetchauffeur Patrick: ‘Overal stonden mensen’

NOS 13.07.2019 Het is vrijwel stil. Alleen het huilen van nabestaanden en het tikken van touwen tegen de vlaggenmasten is te horen. Patrick Kivits was erbij toen de eerste lichamen van rampvlucht MH17 in Nederland aankwamen. Als chauffeur van een rouwauto reed hij vervolgens vooraan in de stoet van vliegbasis Eindhoven naar de Korporaal Van Oudheusdenkazerne in Hilversum. “Ik ben er wel trots op, maar het waren wel ritten die niet gereden hadden mogen worden.”

Woensdag is het vijf jaar geleden dat vlucht MH17 in Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Van de 298 mensen in het vliegtuig, onder wie 196 Nederlanders, overleefde niemand de ramp. In aanloop naar 17 juli vertelt elke dag een nabestaande of direct betrokkene zijn of haar verhaal.

In deze video chauffeur Patrick Kivits. Hij reed vijf keer mee in de rouwstoet en herinnert zich de stilte nog zo goed.

Video afspelen

MH17 door de ogen van rouwstoetchauffeur Patrick

Bekijk ook;

Zo wandelt MH17-verdachte Igor Girkin al jaren vrij rond

AD 13.07.2019 In Moskou loopt hij gewoon over straat en wordt hij aangeklampt door vrouwen die hem aanbidden. Tegelijkertijd geldt hij als de belangrijkste verdachte in het MH17-proces: voormalig rebellenleider Igor ‘Strelkov’ Girkin (48). Deze krant zocht naar de excentrieke oorlogsfanaat en vond hem in Moskou.

Het Soevorovskajaplein in Moskou stroomt op woensdagavond 3 juli vol met links-nationalisten, monarchisten, Russisch-orthodoxen en nationaal-bolsjewisten. De merkwaardige groep demonstreert tegen plannen voor een grote vuilnisbelt buiten de stad.

Enquête onder nabestaanden MH17: ‘Vertrouwen in berechting daders’

AD 13.07.2019 Een grote meerderheid van de MH17-nabestaanden heeft er vertrouwen in dat de verantwoordelijken voor de crash door de rechtbank zullen worden veroordeeld. Ze zijn er ook van overtuigd dat de schuld van de ramp bij de pro-Russische rebellen of het Russische leger ligt.

Dat blijkt uit een enquête onder de nabestaanden die tv-programma EenVandaag heeft gehouden en vandaag publiceert. Aanstaande woensdag, 17 juli, is het vijf jaar geleden dat het vliegtuig boven Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Vorige maand kondigde het Joint Investigation Team (JIT) aan dat het vier verdachten op het oog heeft: drie Russen en een Oekraïner. Het proces start volgend jaar maart.

Uit de enquête onder 135 nabestaanden van de omgekomen passagiers blijkt dat 75 procent van hen er vertrouwen in heeft dat de verantwoordelijken daadwerkelijk door de rechtbank veroordeeld zullen worden. 87 procent vindt het zinvol dat het proces sowieso doorgaat, of de verdachten er nu wel of niet bij zijn.

Die percentages zijn een stuk hoger dan onder Nederlanders die geen familie bij de ramp hebben verloren. Daarvan heeft 63 procent er geen vertrouwen in dat de daders veroordeeld zullen worden en vindt maar 55 procent een proces zonder aanwezige verdachten zinvol, blijkt uit een tweede publieksenquête onder de 21.000 leden van het EenVandaag Opiniepanel.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Een nabestaande van de MH17-crash bij het Nationale Monument in Vijfhuizen © EPA

‘Alternatief kan niet zijn: laat maar zitten’

,,Al vijf jaar zeggen buitenstaanders tegen me dat die mensen toch nooit gaan verschijnen op een proces, dat Rusland toch nooit gaat meewerken. Maar kom op, het alternatief kan toch niet zijn dat we zeggen: vervelend dat het gebeurd is, maar laat verder maar zitten? Natuurlijk niet”, antwoordt een van de nabestaanden in de vragenlijst.

De kans op een proces bij verstek is groot, Rusland levert geen onderdanen uit. De verdachte die in 2014 minister van Defensie was bij de pro-Russische rebellen, Igor Girkin, verschijnt nog geregeld in het openbaar in Moskou. Hij zegt vandaag in deze krant dat de pro-Russische rebellen niet verantwoordelijk zijn voor het neerhalen van het toestel.

Uit de enquête blijkt ook dat bijna negentig procent van de ondervraagde nabestaanden ervan uitgaat dat de schuld ligt bij die separatisten (43 procent) of bij het Russische leger (44 procent). Geen enkele nabestaande denkt dat het Oekraïense leger schuldig is aan het afvuren van de BUK, wel zegt tien procent dat er ‘nog onvoldoende duidelijkheid’ is om de schuldvraag te beantwoorden.

In eenzelfde enquête, ingevuld door het Opiniepanel van EenVandaag waarin geen nabestaanden van de ramp zitten, vindt 23 procent dat er nog onvoldoende duidelijkheid is, 4 procent van die ondervraagden legt de schuld bij het Oekraïnse leger. Onlangs plaatsten zowel de Maleisische premier Mahathir als Forum voor Democratie-leider Thierry Baudet vraagtekens bij het onderzoek van het JIT. Zij wijzen (indirect) ook naar Oekraïne als mogelijke schuldige.

Het tikken van een vlaggen­mast, net als bij de terugkeer van de lichamen, dat geluid triggert me nog steeds, aldus Nabestaande MH17 .

Wat gebeurde er met de MH17?

Op 17 juli 2014 stortte een Boein 777-200ER van Malaysia Airlines met vluchtnummer MH17 neer bij het Oost-Oekraiense dorp Hrabove. Het toestel was geraakt  door een luchtdoelraket. Rondom Donetsk was op dat moment een pro-Russische opstand aan de gang.  Aan boord waren 298 mensen; 283 passagiers en 15 bemanningsleden. Hiervan hadden 193 inzittenden de Nederlandse nationaliteit. Er waren geen overlevenden.

Het onderzoek van de crashsite en het bergen van lichamen en persoonlijke bezittingen verliep moeizaam. De brokstukken lagen verspreid over een grote oppervlakte, in een conflictgebied waar pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger gewapende strijd leverden.

De oorzaak van de crash is onderzocht door de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV), die concludeerde dat het vliegtuig op 10 kilometer hoogte neergehaald is door een BUK-raket. De VN-Veiligheidsraad was unaniem in het oordeel dat het vliegtuig was neergehaald (zonder een oorzaak of schuldige partij aan te wijzen), en veroordeelde deze actie.

Het is de bedoeling dat er binnen vijf jaar een rechtszaak over de vliegramp komt, die de rechtbank van Den Haag zal houden op de locatie Schiphol. Rusland heeft tot nu altijd alle betrokkenheid bij de vliegramp ontkend.

Wie zaten er achter het neerhalen?

Verdachten MH17

Klik hier om de foto te vergroten

‘Pijn ligt verscholen in alledaagse dingen’

Uit de enquête blijkt ook dat voor de nabestaanden de pijn nog elke dag ligt verscholen in alledaagse dingen. Want het mag dan vijf jaar geleden zijn dat hun geliefden om zijn gekomen; als het grote verdriet überhaupt al aan het slijten is, kan het elk moment weer bezit van ze nemen. Plots opgewekt door een geluid of een beeld.

,,Het tikken van een vlaggenmast, dat triggert nog steeds”, zo schrijft een nabestaande in de enquête. Het geluid is voor hem onlosmakelijk verbonden met de dag dat de lichamen van de slachtoffers terugkwamen naar Nederland en in een lange, lange rouwstoet van vliegveld Eindhoven naar de kazerne in Hilversum werden gereden.

,,Het horen van het deuntje van de NOS is nog steeds moeilijk voor me”, schrijft een ander. Het is de tune die voorafging aan al die journaals waarin het nieuws over de 298 slachtoffers werd gemeld. ,,Dan denk ik nog steeds aan MH17.” Weer een ander kon lang niet naar lucht kijken. ,,Dan was ik bang dat ik vliegtuigen zag, want dan kwamen er beelden naar boven dat ik mensen en bagage zag vallen.”

Een pro-Russische separatist loopt op de wrakstukken van MH17 op de crashsite in Oekraïne. © REUTERS

Een 7,9 voor het kabinet, een 8,5 voor het JIT

Uit de vragenlijst blijkt ook dat de nabestaanden grote waardering hebben voor het onderzoek naar de toedracht van de crash door het JIT, waarin het Nederlandse Openbaar Ministerie een leidende rol speelt. 95 procent vindt dat het JIT het de afgelopen vijf jaar goed tot zeer goed heeft gedaan, ze geven het team een 8,5.

Het Nederlandse kabinet krijgt een 7,9 voor zijn opstelling in de afgelopen vijf jaar. Van de ondervraagden vindt ook 70 procent dat premier Rutte vooralsnog voldoende heeft gedaan om, zoals hij beloofde direct na de crash, ‘de onderste steen boven te halen’.

De JIT-onderzoekers hebben de nabestaanden de afgelopen jaren meerdere keren bijgepraat over de stand van het onderzoek: dat gebeurde toen het voor de onderzoekers duidelijk was dat het een BUK van het Russische leger was geweest die MH17 trof.

Vorige maand was er nog contact toen het JIT de namen van vier verdachten bekendmaakte. Iedere keer als er zo’n belangrijk moment was, werden de familieleden ’s ochtends op een besloten bijeenkomst ingelicht, pas daarna volgde er een persconferentie.

Het is een betere beoordeling dan het JIT krijgt van de minder betrokken Nederlander. EenVandaag legde dezelfde vragen ook voor aan het eigen Opiniepanel. Daarvan vindt 58 procent dat het JIT het goed tot zeer goed heeft gedaan.

In Moskou loopt hij gewoon over straat en wordt hij aangeklampt door vrouwen die hem aanbidden. Tegelijkertijd is hij de hoofdverdachte in het MH17-proces. Lees later ook onze reportage over Igor Girkin.

De Maleisische premier Mahathir Mohamad EPA

Maleisische nabestaanden MH17 uiten kritiek op regering

NOS 12.07.2019 Nabestaanden van Maleisische slachtoffers van de ramp met de MH17 beklagen zich over uitlatingen van hun premier en ministers over het onderzoek naar de ramp. Ze doen dit in een verklaring die ze vandaag openbaar hebben gemaakt.

Premier Mahathir Mohamad trok bij herhaling de conclusie van het door Nederland geleide internationale onderzoeksteam (JIT) in twijfel dat Rusland verantwoordelijk was voor het neerhalen van het toestel, aanstaande woensdag precies vijf jaar geleden. Zeker twee Maleisische ministers hebben zich in soortgelijke bewoordingen uitgelaten.

Deze opmerkingen hebben ontsteltenis en verdriet veroorzaakt, schrijven de nabestaanden. De premier en ministers worden niet bij naam genoemd. “Dat is te gevoelig”, zei correspondent Annemarie Kas op NPO Radio 1.

Achter het JIT

De nabestaanden staan vierkant achter de bevindingen van het JIT, waar ook een vertegenwoordiger van Maleisië in zit. Ze schrijven dat het de enige instelling is die zich vijf jaar lang hard heeft gemaakt om de waarheid over de MH17-ramp te achterhalen en de verantwoordelijken aan te wijzen. Ze zijn het JIT daar dankbaar voor.

Kas sprak een van de nabestaanden. Die zijn zich ervan bewust dat de verklaring in voorzichtige bewoordingen is opgesteld. Dat is gedaan omdat er ook nabestaanden zijn die bij de overheid werken en bang zijn om hun baan te verliezen. “Dat ze dit signaal hebben gegeven, is een heel duidelijk teken dat ze echt niet blij zijn met de opstelling van de regering”, aldus Kas.

De groep vertegenwoordigt nabestaanden van 31 van de 43 Maleisische MH17-slachtoffers. Ook Nederlandse nabestaanden beklaagden zich vorige maand over de opmerkingen van de Maleisische premier. Ze noemden de opmerkingen “meer dan bizar en verontrustend” en “contraproductief bij de zoektocht naar de waarheid over de moord op 298 weerloze mensen”.

In een reactie noemt premier Rutte de uitspraken van de Maleisische premier zorgelijk. Hij wijst erop dat die uitspraken ook in strijd in zijn met uitspraken van andere leden van de Maleisische regering. Maar Rutte benadrukt ook dat Maleisië volledig meedoet aan het JIT en dat het “in de praktijk alle dingen doet die nodig zijn”.

Bekijk ook;

Crisisdirecteur Mohammad NOS

MH17 door ogen van crisismanager Malaysia Airlines: ‘Het zwaarste jaar van mijn leven’

NOS 12.07.2019 Het was vlak na het avondgebed toen Mohammad Fuad Sharuji een telefoontje kreeg met de mededeling dat er na vlucht MH370 opnieuw een vliegtuig van Malaysia Airlines was verloren. “Ik was diepbedroefd, voelde me verdoofd, maar wist ook dat ik aan het werk moest. Ik activeerde onmiddellijk code rood.”

Woensdag is het 5 jaar geleden dat vlucht MH17 in Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Van de 298 mensen in het vliegtuig, onder wie 196 Nederlanders en 43 Maleisiërs, overleefde niemand de vlucht. In aanloop naar 17 juli vertelt elke dag een nabestaande of direct betrokkene zijn of haar verhaal.

Voor de crisisdirecteur van Malaysia Airlines was 2014 een erg zwaar jaar. Op 8 maart dat jaar verdween Malaysia Airlines-vlucht 370, een paar maanden later gebeurde de ramp met MH17. In deze video vertelt hij over de crash van MH17, de lastig bereikbare rampplek en de impact van de ramp op zijn leven:

Video afspelen

MH17 door de ogen van crisisdirecteur Mohammad

Bekijk ook;

Cécile Brouwer verloor haar zus, zwager en hun twee kinderen bij de vliegramp NOS

MH17 door de ogen van Cécile: ‘Ik schrok: mijn zus vloog ook naar Kuala Lumpur’

17 juli 2014: met trillende handen pakt Cécile Brouwer haar telefoon. Ze vindt de foto met vluchtgegevens en leest het vluchtnummer: MH17.

Die dag verloor ze haar zus, zwager, neefje en nichtje. “Je denkt: waar ben ik in godsnaam in beland?”

NOS 11.07.2019 Woensdag is het vijf jaar geleden dat vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Van de 298 mensen in het vliegtuig, onder wie 196 Nederlanders, overleefde niemand de ramp. In aanloop naar 17 juli vertelt elke dag een nabestaande of direct betrokkene zijn of haar verhaal.

In deze video nabestaande Cécile Brouwer. Ze vertelt over de eerste dagen na de ramp:

Video afspelen

MH17 door de ogen van nabestaande Cécile

Bekijk ook;

Oekraïne en Canada voegen zich bij MH17-zaak tegen Rusland

NU 09.07.2019 Oekraïne en Canada hebben zich aangesloten bij de rechtszaak die nabestaanden van vliegramp MH17 hebben aangespannen tegen Rusland bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM). Sander de Lang, een van de advocaten die de nabestaanden bijstaat, bevestigt dinsdag berichtgeving hierover door het AD.

Nabestaanden dienden de klacht tegen Rusland in in 2016. Zij stellen het land in de procedure aansprakelijk voor de raketaanval.

Op 4 april liet het Europees Hof voor de Rechten van de Mens weten de klacht in behandeling te nemen. Deze week schaarden Oekraïne en Canada zich achter de klacht. België doet niet mee. Van Engeland en Duitsland is dat nog onzeker.

In mei liet het Nederlandse kabinet weten zich aan te sluiten bij de zaak bij het EHRM, die tot een schadevergoeding zou kunnen leiden. Van de 298 inzittenden die bij de ramp om het leven kwamen, kwamen er 196 uit Nederland.

De zaak staat los van de strafrechtelijke procedure tegen vier mannen die worden verdacht van betrokkenheid bij de ramp, die het Joint Investigation Team is gestart bij de rechtbank in Den Haag.

Zie ook:  Wat betekent de vervolging van de MH17-verdachten?

Lees meer over: Rusland MH17 Buitenland

Oekraïne en Canada sluiten zich aan bij MH17-procedure tegen Rusland

AD 09.07.2019 Oekraïne en Canada hebben zich aangesloten in een MH17-rechtszaak bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Dat meldt advocaat Sander de Lang namens de nabestaanden. In de procedure stellen zij Rusland aansprakelijk voor de raketaanval.

Nabestaanden hebben de klacht tegen Rusland in 2016 ingediend. Op 4 april van dit jaar liet het Europees Hof weten de klacht in behandeling te nemen. Deze week hebben Oekraïne en Canada zich achter de klacht geschaard. Van andere landen is dat nog onzeker. België heeft laten weten niet deel te nemen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De procedure bij het Europees Hof staat los van de strafrechtelijke procedure die het Joint Investigation Team is gestart bij de rechtbank Den Haag. Een uitspraak zou kunnen leiden tot een schadevergoeding, al is het de vraag of Rusland die zou betalen. Het land is aangesloten bij het Europees Hof, maar er staat in de Russische wet dat het een vonnis van dat tribunaal naast zich neer mag leggen.

Rusland heeft tot 3 september 2019 om inhoudelijk te reageren op de klacht van de nabestaanden.

De premier van Maleisië gaf vorige maand scherpe kritiek op de laatste bevindingen van het Joint Investigation Team. Hij concludeert dat die bevindingen ‘niets anders dan van horen zeggen’ zijn.

Oekraïne pakt mogelijke getuige neerhalen MH17 op in rebellengebied

NU 05.07.2019 Leden van een Oekraïense speciale eenheid hebben eind vorige maand een voormalige commandant van de pro-Russische separatisten die mogelijk kennis heeft van het neerschieten van vlucht MH17 opgepakt. De man werd overmeesterd in rebellengebied en naar buiten gesmokkeld.

De aanhouding en ontvoering zouden hebben plaatsgevonden op 27 juni, meldt de Volkskrant op basis van de Russischtalige dienst van de BBC. Het nieuws over de arrestatie van de man is bevestigd door zijn dochter, die bericht uit Kiev kreeg dat haar vader voor de rechter moest verschijnen.

De arrestant is de 58-jarige Vladimir Tsemach, die ten tijde van het neerschieten van MH17 op 17 juli 2014 militair commandant van de luchtverdediging zou zijn geweest in de stad Snizjne, dicht bij de plek waar de buk-raket die MH17 trof werd afgeschoten.

Als dat klopt, ligt het voor de hand dat Tsemach weet wie het commando voerde over de buk-installatie; informatie die waardevol kan zijn voor het JIT, het internationale team dat onderzoek doet naar de MH17-ramp.

Tsemach wordt in Oekraïne vervolgd voor het “vormen van een terroristische organisatie”. Hij kan daarvoor een celstraf van acht tot vijftien jaar krijgen.

Het Nederlandse Openbaar Ministerie maakte recent bekend dat vier mannen worden aangeklaagd wegens betrokkenheid bij het neerschieten van vlucht MH17, waarbij alle 298 inzittenden – onder wie 193 Nederlanders – omkwamen.

Onderzoeksteam toont gezichten van vier verdachten MH17-ramp

Zie ook:  Wat betekent de vervolging van de MH17-verdachten?

Lees meer over: Oekraïne  MH17  Buitenland

Rutte en Poetin spreken over ‘open wond’ MH17 op G20-top

MSN 19.06.2019 Premier Rutte heeft met de Russische president Poetin gesproken over MH17. Rutte sprak Poetin gisteren bij de G20-top in Osaka, Japan. Wat er precies is besproken wil de premier niet zeggen.

“Ik heb met president Poetin gesproken over MH17. Het is voor Nederland nog altijd, maar ook voor zoveel landen in de wereld, een open wond. Dus als ik de kans heb dat te bespreken met de Russische president, dan doe ik dat. We hebben daarover gesproken en dat zal ik ook blijven doen bij deze gelegenheden”, zegt Rutte in een toelichting.

Rutte wil geen nadere toelichting geven wat hij met Poetin heeft besproken. “Daar kan ik niets over zeggen. De gesprekken moeten vertrouwelijk zijn, ook vanwege de buitengewoon grote gevoeligheid van het onderwerp. Het is van groot belang dat ik iedere gelegenheid aangrijp om met het Russische leiderschap te spreken over MH17.”

Reactie Poetin onbekend

De premier wil ook niet zeggen wat de reactie van Poetin was bij het gesprek bij de G20. “Ik kan alleen zeggen wat ik doe in dit soort gesprekken. Ik kan nooit zeggen wat dan de reactie is van mijn gesprekspartner, vanwege de vertrouwelijkheid en ook omdat het niet correct zou zijn als ik dan het woord voer namens mijn gesprekspartner.”

Vorige week maakte het internationale onderzoeksteam JIT bekend dat het proces tegen vier verdachten begint op 9 maart 2020.

Link met Moskou

Het JIT publiceerde ook een duidelijke link tussen de vier verdachten en Moskou. Drie van de vier verdachten hebben een verleden bij het Russische leger of de Russische inlichtingendiensten. Ook werd een afgetapt telefoongesprek onthuld tussen de leider van de separatisten en een hoge adviseur van het Kremlin over de komst van zwaar luchtafweergeschut.

Daarnaast heeft het JIT al eerder bekend gemaakt dat BUK-raket en de lanceerinstallatie afkomstig is van de 53ste luchtafweerbrigade van het Russische leger. Vanuit de Russische stad Koersk is het wapen vervoerd naar Oost-Oekraïne. Het wapen werd afgevuurd vanuit een gebied dat in handen was van pro-Russische separatisten.

Aansprakelijkheid

Volgens het JIT werkt Rusland niet mee met het onderzoek naar de ramp. Ook reageert Rusland niet op rechtshulpverzoeken. Rutte zei vorige week dat hij vindt dat ‘Rusland moet doen wat het OM vraagt en medewerking moet verlenen’. Nederland zou de druk opvoeren en heeft Rusland aangesproken op het niet meewerken aan de rechtshulpverzoeken.

Naast het strafrechtelijk onderzoek voert Nederland ook gesprekken met Rusland over staatsaansprakelijkheid. Nederland en Australië hebben Rusland aansprakelijk gesteld voor betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17.

Malaysia Airlines kreeg na het neerhalen van het toestel kritiek omdat het over een conflictgebied vloog. Ⓒ REUTERS

Malaysia Airlines schikt met Australische nabestaanden MH17

Telegraaf 26.06.2019 Luchtvaartmaatschappij Malaysia Airlines heeft een vertrouwelijke schikking getroffen met Australische nabestaanden van inzittenden van vlucht MH17. De rechter heeft die overeenkomst goedgekeurd, berichten Australische media.

Het is onduidelijk wat voor schadevergoeding de nabestaanden precies krijgen. Hun advocaat spreekt volgens omroep ABC over „redelijke” compensatie. Die komt ten goede aan vijf gezinnen die samen zeven verwanten verloren toen het vliegtuig van Malaysia Airlines in 2014 werd neergehaald boven Oost-Oekraïne. Toen kwamen 298 mensen om het leven, onder wie tientallen Australiërs.

Malaysia Airlines kreeg na het neerhalen van het toestel kritiek omdat het over een conflictgebied vloog. Het bedrijf zegt tevreden te zijn dat het gelukt is de zaak te schikken en mee te leven met de nabestaanden. De raadsman van de gezinnen stelde dat zijn cliënten opgelucht zijn dat ze nu niet naar hoorzittingen hoeven. Ze wilden hun verdriet niet herleven in de rechtbank.

De nabestaanden van bijna alle Nederlandse slachtoffers hebben in 2016 al een akkoord gesloten met Malaysia Airlines over een schadevergoeding. Ook nabestaanden van omgekomen passagiers uit Maleisië en Australië hadden destijds een akkoord bereikt. Over inhoud is afgesproken niets bekend te maken. De Australiërs die nu een schikking hebben getroffen, zijn volgens voorzitter Piet Ploeg van Stichting Vliegramp MH17 waarschijnlijk nabestaanden die een andere weg hebben bewandeld.

Bekijk meer van; schikkingen luchtvaartmaatschappijen mh17 malaysia airlines

Alle rechters proces MH17 nu bekend

AD 26.06.2019 De rechters die, naast rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis, het proces over het neerstorten van vlucht MH17 voor hun rekening zullen nemen, zijn bekend. Het gaat om Dagmar Koster en Heleen Kerstens-Fockens. Daan Glass is aangewezen als reserverechter.

Over het aanstellen van een tweede reserverechter wordt nog nagedacht, meldt de Rechtspraak donderdag. In grote, langdurige zaken wordt vaker gewerkt met reserverechters. Hij of zij kan een behandelend rechter vervangen, bijvoorbeeld in geval van ziekte, zodat de zaak gewoon door kan gaan..

Lees ook;

Lees meer

Koster werkte eerder bij de rechtbanken in Alkmaar en Utrecht en is sinds 2016 strafrechter in Den Haag. Kerstens-Fockens kwam na een periode in Amsterdam in 2009 naar Den Haag. Glass is sinds 2005 rechter in Den Haag.

Het Openbaar Ministerie (OM) liet eerder al weten dat ook de officieren van justitie voor de MH17-zaak zijn aangewezen. Hun namen zijn nog niet bekend.

De rechtszaak over vlucht MH17 begint op 9 maart volgend jaar in het Justitieel Complex Schiphol. Het OM heeft vier mannen aangeklaagd.

De afgeluisterde telefoongesprekken die door het MH17-onderzoeksteam naar buiten zijn gebracht, lijken op directe betrokkenheid van het Kremlin te duiden bij wapenleveranties aan de pro-Russische rebellen in Oekraïne. In een van de gesprekken die het Joint Investigation Team (JIT) vanmiddag afspeelde, is Vladislav Soerkov te horen: hij was twee jaar vice-premier van Rusland en is nog steeds een adviseur van president Poetin.

Piet Ploeg, voorzitter van Stichting Vliegramp MH17. Ⓒ ANP

’Rusland niet zomaar terug in Raad van Europa’

Telegraaf 23.06.2019 Rusland moet niet zomaar kunnen terugkeren in de Raad van Europa. Dat schrijft Stichting Vliegramp MH17 in een brandbrief aan de Europese organisatie die voor mensenrechten vecht. In de Tweede Kamer ondersteunt regeringspartij CDA die oproep.

Rusland werd eerder het stemrecht in de Raad van Europa ontnomen toen Rusland de Krim annexeerde. Recent maakte het land bekend te willen terugkeren. Iets wat Stichting Vliegramp MH17 tegen de haren instrijkt.

De stichting wil dat de Raad van Europa op zijn minst voorwaarden verbindt aan de terugkeer, zoals medewerking aan het onderzoek naar de aanslag door de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) en het internationale Joint Investigation Team (JIT) naar de aanslag.

Het stoort de stichting dat de Russische Federatie ’niet of onvoldoende meegewerkt’ heeft aan de onderzoeken en ze ’bij voortduring in twijfel heeft getrokken’. De Russen hebben ook ’te weinig verantwoordelijkheid’ getoond en ’desinformatie verspreid’.

’Oproep om voorlopig uit te stellen’

„Wij roepen u als de Nederlandse delegatie in de Parlementaire Assemblee, maar ook de gehele Assemblee van de Raad van Europa op, om het herstellen van het stemrecht van de Russische Federatie en de Assemblee hetzij voorlopig uit te stellen, hetzij te verbinden aan harde en expliciete garanties met betrekking tot de onvoorwaardelijke medewerking van de Russische Federatie aan de opsporing, vervolging en berechting van degenen die verdacht worden van het neerhalen van vlucht MH17”, schrijft Piet Ploeg, voorzitter van de stichting.

’Terecht appèl’

Het CDA vindt dat de stichting een punt heeft. De partij gaat zich ervoor inzetten, laat die De Telegraaf weten. We zouden volgens de christendemocraten een diplomatieke kans laten liggen als we nu niet Rusland aanspreken op dit internationale podium. „Volstrekt logisch en terecht appèl van Stichting Vliegramp MH17”, zegt Kamerlid Chris van Dam.

Volgens hem kan de terugkeer van Rusland in de raad ’niet zo maar plaatsvinden’. Hij roept de Nederlandse delegatie in de Raad van Europa op om ’herstel stemrecht op te schorten of te verbinden aan strikte voorwaarden’ en wil ook in Nederland een debat erover.

In die Nederlandse delegatie zit onder meer SP’er Tiny Kox. Die zegt echter tegen RTL dat hij het ’niet dienstbaar’ vindt om de MH17-kwestie nu op te spelen. Als Rusland eenmaal weer in de raad zit, zouden we het land juist makkelijker op dergelijke zaken kunnen aanspreken, betoogt hij.

Oekraïne en enkele andere landen zouden sowieso tegen de terugkeer zijn van Rusland in de raad.

Vorige week vaardigde het JIT vier aanhoudingsbevelen uit voor vier personen die verdacht worden van het neerhalen van MH17 en de moord op de 298 inzittenden. Het viertal is op internationale opsporingslijsten geplaatst en wordt vervolgd.

Bekijk meer van; vliegrampen stemrecht rusland Europa mh17

Het JIT geeft uitleg over de vier verdachten ANP

Stichting Vliegramp MH17: geef Rusland stem niet terug in Raad van Europa

NOS 23.06.2019 Rusland mag niet zomaar zijn stemrecht terugkrijgen in de Raad van Europa. Dat kan alleen als er harde garanties tegenover staan dat Rusland meewerkt aan het onderzoek naar het neerhalen van de MH17. Dat stelt de Stichting Vliegramp MH17. In een brief aan de Raad van Europa roept de stichting op tot een debat over de volwaardige terugkeer van Rusland. Dat land raakte zijn stemrecht kwijt na de annexatie van de Krim in 2014.

De Raad van Europa is de grootste Europese organisatie voor mensenrechten en democratie. Het lijkt erop dat ministers van Buitenlandse Zaken een akkoord hebben bereikt dat ertoe leidt dat Rusland weer kan deelnemen aan stemmingen.

Geen medewerking onderzoek

De Stichting Vliegramp MH17 wil voorkomen dat Rusland weer volwaardig lid wordt, omdat de Russen de afgelopen vijf jaar veel te weinig hebben meegewerkt aan het onderzoek naar de vliegramp. Ook leggen ze een resolutie van de VN-Veiligheidsraad naast zich neer waarin volledige medewerking en openheid wordt geëist. Daarnaast heeft het land desinformatie verspreid en weinig verantwoordelijkheid en empathie getoond, staat in de brief.

De stichting wijst op de bewijzen van de Russische betrokkenheid van de Onderzoekraad voor Veiligheid en het Joint Investigation Team, dat afgelopen week nog bekendmaakte dat besloten is vier verdachten te vervolgen voor hun rol in de ramp. Drie van hen hebben de Russische nationaliteit.

Garanties

In de brief vraagt de stichting om het herstel van het stemrecht van de Russen uit te stellen, of alleen te laten doorgaan als er “harde en expliciete garanties met betrekking tot de onvoorwaardelijke medewerking van de Russische Federatie aan de opsporing, vervolging en berechting van degenen die verdacht worden van het neerhalen van vlucht MH17” aan worden verbonden.

De Russen hebben bijvoorbeeld nog steeds de radarbeelden van de ramp niet vrijgegeven.

Ook Oekraïne en enkele andere landen zijn tegen de volwaardige terugkeer van de Russen in de raad. Ze wijzen erop dat het uitgangspunt van de Raad van Europa in gevaar wordt gebracht.

“Dit zou een eenzijdige overgave zijn van de Raad van Europa aan de Russische eisen”, zegt de Oekraïense ambassadeur bij de raad Dmytro Kuleba. Hij vreest dat de 47 vertegenwoordigers van de lidstaten het Russische stemrecht morgen in hun vergadering afdoen als een hamerstuk.

Bekijk ook;

Wilbert Paulissen van het internationaal onderzoeksteam JIT ANP

MH17-zaak: kan grootste Nederlandse strafproces ooit zonder verdediging?

NOS 20.06.2019 De rechtszaak tegen de MH17-verdachten lijkt nu al het grootste en meest beladen Nederlandse strafproces ooit. Daar zijn deskundigen het over eens. Maar is het een geloofwaardig proces zonder verdachten of zelfs advocaten? Daar wordt verschillend over gedacht.

Nooit eerder is een rechtszaak met zo’n internationale uitstraling in een Nederlandse rechtbank gevoerd. Zelfs de wet moest worden aangepast voor het MH17-proces. Het is mogelijk gemaakt om delen van de strafzaak in het Engels te behandelen. En bij hoge uitzondering mogen verdachten de zaak ‘bijwonen’ via een videoverbinding met het buitenland.

De rechtbank verwacht een enorme toeloop van nabestaanden, binnen- en buitenlandse media en andere belangstellenden en gaat daarom het proces live uitzenden. Ook wordt er speciaal voor de rechtszaak een perscentrum gebouwd.

Politieke geladenheid

“In Nederland is dit een unieke zaak. Wij hebben nooit zoiets meegemaakt”, zegt advocaat Karlijn van der Voort. Ze heeft veel ervaring met internationale rechtszaken en stond verdachten bij voor het Joegoslavië- en Rwandatribunaal.

Volgens Van der Voort maakt vooral de politieke geladenheid het proces uitzonderlijk. Het internationale onderzoeksteam JIT denkt dat het Russische leger en zelfs een hoge functionaris in het Kremlin betrokken waren bij het leveren van de Buk-raket waarmee MH17 is neergehaald.

Maar vandaag ontkende de Russische president Poetin opnieuw dat zijn land betrokken was. Daarnaast uitte de premier van Maleisië kritiek op het onderzoek.

Gisteren kondigde het Joint Investigation Team (JIT) aan dat vier verdachten voor de rechter worden gebracht. Het gaat om drie Russen en een Oekraïner. Het internationale onderzoeksteam verdenkt hen van betrokkenheid bij het neerhalen van de Boeing 777 en daarmee moord op de 298 inzittenden. Onder hen waren bijna tweehonderd Nederlanders.

De politieke gevoeligheid maakt het extra belangrijk dat er ruimte is voor de verdediging van de Russen, stelt Van der Voort. Ze verwacht niet dat de verdachten zelf komen opdagen of een advocaat zullen sturen. “Als ze dat wel doen, erkennen ze de legitimiteit van de rechtbank.” Twee van de vier verdachten hebben al laten weten niet van plan te zijn naar de rechtszaak te komen.

Toch kan internationaal strafrechtdeskundige Marieke de Hoon van de Vrije Universiteit zich voorstellen dat ze juist wél advocaten zullen sturen. “Dan kun je er echt een showproces van maken. De rechtbank wraken, steeds weer vertragen en steeds opnieuw ten overstaan van de hele wereld vertellen hoe oneerlijk je wordt behandeld.”

Een leeg proces

Maar wat gebeurt er als zich geen advocaten melden namens de verdachten? Valt er een eerlijk proces te voeren, als de rechtbank maar één kant van het verhaal te horen krijgt, namelijk die van het JIT? Ja, zegt De Hoon. “Volgens het Europees Hof voor de Rechten van de Mens hoeft een verdachte er niet per se bij te zijn.”

Een rechtszaak zonder verdachten en zonder verdediging komt vaker voor, vertelt rechter Marije Knijff namens de rechtbank in Den Haag. “Dan gaan de rechters na of de verdachte wist of had kunnen weten van zijn proces. Als dat zo is, kan het doorgaan zonder inbreng van de verdachte en zonder advocaat.” De zaak wordt dan bij verstek behandeld.

“Bovendien moeten in Nederland zowel het Openbaar Ministerie als de rechter het verdedigingsbelang meewegen en ook alternatieve scenario’s onderzoeken”, zegt De Hoon. Het JIT en de rechter zullen dus ook kijken naar ontlastend bewijs, zegt ze, ook als er geen verdachte of advocaat in de zaal zit.

“Een proces van deze omvang, met dit soort ernstige beschuldigingen, zou je eigenlijk niet bij verstek mogen voeren”, zei advocaat en hoogleraar Geert-Jan Knoops gisteren. Daarvoor zijn de belangen en gevolgen voor verdachten en nabestaanden te groot, vond hij.

Advocaat Van der Voort is het daarmee eens. “Zonder verdediging ben je zo klaar en wordt het een leeg proces. Ik kan me niet voorstellen dat het Openbaar Ministerie dat graag wil.”

‘Vriend van de rechtbank’

Bij internationale rechtbanken worden soms advocaten toegewezen aan verdachten. Dat gebeurde bijvoorbeeld in de zaak tegen de voormalige Joegoslavische president Milosevic bij het Joegoslaviëtribunaal. Zelf wilde hij geen verdediging, maar de rechters benoemden drie ervaren advocaten tot amicus curiae, ‘vriend van de rechtbank’.

“Dat is iemand die een opinie kan geven vanuit het standpunt van een verdachte”, zegt rechter Knijff. “We kennen zoiets alleen van tribunalen, maar niet in het strafrecht.” Toch laat ze de optie open. “Of zoiets in het MH17-proces aan de orde kan zijn, is aan de rechters in deze zaak.”

Namens de Haagse rechtbank zegt Knijff af te wachten wie er verschijnt op 9 maart 2020 in het zwaarbeveiligde Justitieel Complex Schiphol, waar de zaak dan van start gaat. “Dan zal waarschijnlijk worden gekeken hoe het ervoor staat, wie er zijn verschenen en wat er verder nog moet gebeuren.”

Bekijk ook;

Angela Merkel in gesprek met de Spaanse premier Pedro Sanchez tijdens de top in Brussel. Ⓒ AP

EU-leiders staan achter vervolging MH17-verdachten

Telegraaf 20.06.2019 De regeringsleiders van alle EU-landen staan achter het besluit om vier verdachten te vervolgen in de zaak van de neergehaalde vlucht MH17. In de conclusies van hun top in Brussel verwelkomen zij het besluit van het internationale Joint Investigation Team (JIT) dat hierover volgend jaar een rechtszaak over begint.

Alle inspanningen om waarheid, recht en rekenschap te bewerkstelligen voor de slachtoffers, hun vrienden en familie krijgen de volle steun, aldus de Europese Raad. Opnieuw roepen de leiders Rusland op volledig mee te werken met het onderzoek. Zij hebben er het volste vertrouwen in dat de rechtsgang onafhankelijk en professioneel zal zijn.

Mede omdat het op 17 juli vijf jaar geleden is dat het vliegtuig werd neergehaald boven Oekraïne had Nederland verzocht de kwestie op de agenda te zetten. De regeringsleiders toonden zich in het verleden altijd solidair met Nederland en de andere landen in het JIT. Ook het Nederlandse besluit om Rusland aansprakelijk te stellen kreeg eerder de volle steun.

Bekijk meer van; joint investigation team (jit) brussel mh17 europese unie (eu)

Een vorig jaar voltooide verkeersbrug van 19 kilometer verbindt de Krim met Rusland ANP

EU verlengt sancties om Krim tegen Rusland met een jaar

NOS 20.06.2019 De Europese Unie heeft de ‘Krim’-sancties tegen Rusland met een jaar verlengd. Het schiereiland, onderdeel van Oekraïne, werd in het voorjaar van 2014 door Rusland ingelijfd.

De EU noemde de inlijving destijds meteen in strijd met de wet en besloot tot strafmaatregelen die geleidelijk van kracht werden, “in reactie op de opzettelijke destabilisatie van Oekraïne”.

Snel een brug gebouwd

Maar de sancties hebben er niet toe geleid dat Rusland de bezetting van de Krim ongedaan heeft gemaakt. President Poetin liet in een paar jaar tijd een brug van 19 kilometer bouwen over de Straat van Kertsj om de Krim met het Russische vasteland te verbinden.

De EU-sancties zijn onder meer gericht op de invoer van goederen uit de Krim. Verder zijn banktegoeden bevroren en zijn tegen 170 mensen beperkende maatregelen van kracht.

De EU “blijft, vijf jaar na de illegale inlijving van de Krim, resoluut vasthouden aan de soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne”, zo staat in een verklaring.

Bekijk ook;

Persconferentie JIT ANP

Ook Maleisië ondertekent brief aan VN-Veiligheidsraad over MH17-onderzoek

NOS 20.06.2019 De vijf landen die samenwerken in het onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17 benadrukken in een gezamenlijke brief aan de VN-Veiligheidsraad hun vertrouwen in het onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT) en de onafhankelijkheid ervan. Ook Maleisië heeft de brief ondertekend.

In het JIT doen Nederland, Australië, België, Maleisië en Oekraïne samen het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17 van Malaysia Arlines met een Buk-raket. Dat gebeurde op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne. Gisteren werd bekend dat drie Russen en een Oekraïner zullen worden aangeklaagd voor moord.

De ondertekening door Maleisië is opmerkelijk, want premier Mahathir zei vandaag dat er geen harde bewijzen zijn dat Rusland verantwoordelijk is voor het neerhalen van vlucht MH17. Volgens hem is het strafrechtelijk onderzoek er van meet af aan op gericht om Rusland aan te wijzen als enige schuldige.

Politieke kwestie

Ook betoogde de Maleisische premier dat van de ramp meteen een politieke kwestie is gemaakt, met als doel Rusland zwart te maken. Het is niet duidelijk of hij van mening is veranderd. Het Maleisische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft zich wel meteen achter de conclusies van het JIT geschaard.

Een paar weken geleden zette Mahathir ook vraagtekens bij het onderzoek. Hij erkende dat vlucht MH17 was neergehaald met een Russisch type raket, maar hij sloot niet uit dat die was gefabriceerd in Oekraïne.

Overleg met Maleisië

Nederland heeft vandaag intensief overleg gehad met Maleisië. Minister Blok van Buitenlandse Zaken heeft een gesprek gehad met zijn Maleisische collega over de inhoud van de brief aan de Veiligheidsraad. De Maleisische minister heeft, volgens een woordvoerder, de inhoud van de brief bevestigd. Ook is er op hoog ambtelijk niveau gesproken met de ambassadeur van Maleisië.

Premier Rutte heeft nog geen contact gehad met premier Mahathir. Hij begrijpt dat de reactie uit Maleisië kan leiden tot teleurstelling en verwarring bij de betrokkenen. De contacten gaan “stap voor stap”, maar zo nodig gaat hij in gesprek met zijn ambtgenoot, zei Rutte.

Russische hulp ‘ontoereikend’

Het onderzoek naar de schuldigen wordt ondersteund door resolutie 2166, die in augustus 2014 is aangenomen in de VN-Veiligheidsraad. In die resolutie worden alle landen opgeroepen volledig mee te werken aan het onderzoek.

In de brief beklagen de vijf landen die deel uitmaken van het JIT zich over de Russische Federatie. De ondertekenaars schrijven dat de informatie en de reacties op verzoeken om juridische bijstand vanuit Rusland “ontoereikend” en “onvoldoende” zijn gebleken.

Bekijk ook;

Maleisië steunt resultaten MH17-onderzoek en ondertekent brief aan VN

AD 20.06.2019 Minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok heeft vandaag met zijn Maleisische ambtgenoot gesproken over de ramp met MH17. Minister Saifuddin heeft daarbij gezegd dat Maleisië achter het Joint Investigation Team (JIT) staat, dat onderzoek doet naar de ramp.

Over de Maleisische opstelling ontstond donderdag opnieuw verwarring. Premier Mahatmir Mohamad zette de laatste bevindingen van het JIT weg als een campagne tegen Rusland. Er worden geen bewijzen geleverd, maar enkel zaken ‘’van horen zeggen’’ opgevoerd, zei de premier. Enkele weken geleden trok Mohamad de Russische betrokkenheid bij de ramp ook al in twijfel

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Volgens Buitenlandse Zaken heeft Saifuddin in het gesprek met Blok de brief herbevestigd die het JIT donderdag naar de VN stuurde. Daarin werd onder meer de aanklacht tegen vier verdachten van het neerhalen van MH17 beschreven.

De Maleisische ambassadeur is vandaag ook op gesprek geweest op het ministerie van Buitenlandse Zaken.

© Foto Yuri Kadonbnov/AFP President Poetin stond de pers te woord donderdag en reageerde voor het eerst op de conclusies van het JIT.

Poetin houdt vol: geen enkel bewijs voor Russische schuld MH17-ramp

MSN 20.06.2019 President Vladimir Poetin houdt vol dat er „geen enkel bewijs” bestaat dat Rusland medeverantwoordelijk is voor de MH17-vliegtuigramp. Dat zei het Russische staatshoofd donderdag tegen verslaggevers . Het is de eerste reactie van Poetin sinds het internationaal samengestelde onderzoeksteam bekend heeft gemaakt dat drie Russen en een Oekraïner vervolgd zullen worden voor hun betrokkenheid bij het neerhalen van MH17.

„Wat gepresenteerd is als bewijs van Russische schuld is onacceptabel”, stelt Poetin. Hij ging daarbij niet concreet in op de conclusies van JIT. „Wij hebben onze eigen theorie maar helaas wil niemand naar ons luisteren. Als er geen dialoog is, zullen we niet de juiste antwoorden vinden op onbeantwoorde vragen die nog bestaan over deze vliegtuigtragedie.”

Poetin deed de uitspraken na een jaarlijks televisie-optreden waarbij burgers hem telefonisch vragen kunnen stellen. Daarin liet de president zich wel uit over het lopende conflict in Oost-Oekraïne en recent opgelopen spanningen tussen Iran en de VS, maar sprak Poetin verder niet over het JIT-onderzoek.

Geluidsopnames

De vier mannen die het JIT vervolgt, zouden onder meer de Russische Boek-raket getransporteerd hebben die in 2014 MH17 uit de lucht schoot. Het gaat onder andere om een voormalig kolonel binnen Russische inlichtingendiensten. De verdachten waren allemaal betrokken bij het gewapende conflict tussen Oekraïne en door Rusland gesteunde separatisten in Oost-Oekraïne. Het JIT baseert zich onder meer op foto’s, chatgesprekken en geluidsopnames.

Rusland heeft altijd enige betrokkenheid afgewezen. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken deed de conclusies van het JIT woensdag al af als ongegrond.

De Europese Unie besloot donderdag sancties tegen Rusland voor zijn inmenging in het Oekraïense conflict met nog zeker een jaar te verlengen. Die werden ingesteld nadat Moskou besloot in de nasleep van de Maidan-revolutie in 2014 de Krim te annexeren. De sancties hebben onder meer gevolgen voor de invoer van goederen die komen uit het schiereiland.

Poetin: ‘Geen bewijs Russische betrokkenheid bij neerhalen MH17’

AD 20.06.2019 De Russische president Vladimir Poetin heeft gisteren kort gereageerd op het nieuwe – door het Joint Investigation Team (JIT) gepresenteerde – bewijs dat wijst op Russische betrokkenheid  bij het neerhalen van vlucht MH17. ,,Het is niet waar. We zijn het er niet mee eens.’’

Gisteren maakte het JIT bekend dat het drie Russen en een Oekraïner vervolgt voor betrokkenheid bij het neerhalen van MH17 in 2014. Die aanklachten zijn onder meer gebaseerd op afgeluisterde telefoongesprekken. Het JIT gaf gisteren slechts een klein deel van het bewijs vrij, de rest ‘wordt bewaard voor in de rechtszaal’

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Poetin veegde vandaag alle bewijs in één keer van tafel. ,,Er is geen bewijs van Russische betrokkenheid.’’

De Rus deed de uitspraken vlak na zijn jaarlijkse – urenlange en strak geregisseerde – optreden op televisie waarbij tientallen inwoners van het land contact kunnen opnemen om een vraag te stellen aan hun president. Dit jaar betrof het vooral de economische stand van het land. Veel Russen zijn boos over de in hun ogen verslechterde levensomstandigheden waarmee ze te maken hebben.

In het geval van MH17 deed Poetin wat hij steeds doet in dit dossier: ontkennen.

Toch werden gisteren door het JIT afgeluisterde telefoongesprekken naar buiten gebracht die op directe betrokkenheid van het Kremlin lijken te duiden bij wapenleveranties aan de pro-Russische rebellen in Oekraïne. In een van de gesprekken die werden afgespeeld is Vladislav Soerkov te horen: hij was twee jaar vice-premier van Rusland en is nog steeds een adviseur van president Poetin.

Soerkov is in gesprek met voormalig separatistenleider Aleksandr Borodaj. Het gesprek is volgens het JIT opgenomen op de vrijdag voordat vlucht MH17 op 17 juli 2014 uit de lucht werd geschoten. Het zag er in die periode beroerd uit voor de separatisten, die in Oost-Oekraïne de Volksrepubliek Donetsk hadden uitgeroepen. Ze waren omsingeld door Oekraïense troepen, die het gebied wilden heroveren. Borodaj en zijn legerstaf belden verschillende keren met Rusland om met spoed militaire steun te krijgen.

Eerder vandaag noemde Borodaj het opgenomen telefoongesprek nep. ,,Er kan hier geen enkele sprake zijn van authenticiteit, de opname is niet echt. Zoiets heeft nooit plaatsgevonden, het is nep”, zei hij tegenover het Russische persbureau Interfax.

Scherpe kritiek

Waar die reactie uit Russische hoek enigszins te verwachten was, uitte de premier van Maleisië – het land dat ook zitting heeft in het JIT en bij de ramp met MH17 meerdere inwoners verloor – ook scherpe kritiek op de laatste bevindingen van het internationale onderzoeksteam. Mahathir Mohamad concludeerde dat de nieuwe bevindingen ‘niets anders dan van horen zeggen’ zijn. Premier Rutte noemt de kritiek van zijn Maleisische collega ‘teleurstellend’.

Grapperhaus vreest voor ‘desinformatie’ MH17
Minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) acht de kans groot dat met ‘desinformatie’ geprobeerd zal worden het MH17-proces ‘te ontwrichten’. ,,Laat u niks wijsmaken, kijk naar de feiten”, waarschuwde hij vandaag in de Tweede Kamer. Grapperhaus werd niet concreet over welke desinformatie hij vreest en van wie die afkomstig zou kunnen zijn.

Grapperhaus is bang dat de komende tijd getracht zal worden de democratische rechtstaat en de onafhankelijke rechtspraak te ondermijnen.

Kremlin-ideoloog, Tupac-fan én MH17-verdachte: Vladislav Soerkov

NOS 20.06.2019 Hij wordt gezien als een grondlegger van de moderne Kremlin-ideologie. Vladislav Soerkov is vaak omschreven als de machtigste onbekende van Rusland. Maar nu staat Poetins topadviseur in de schijnwerper. Het JIT linkt hem aan het neerhalen van vlucht MH17, zo bleek gisteren.

De 55-jarige Rus hielp bij het leveren van de buk-raket, stelt het internationale onderzoeksteam. Hij zou rechtstreeks contact hebben gehad met de pro-Russische separatisten in Oost-Oekraïne. Het Kremlin spreekt van ongegronde beschuldigingen.

Nepnieuws, alternatieve feiten: Soerkov is een van de adviseurs die de politieke strategie van een eigen waarheid creëren groot zou hebben gemaakt. Ook de term ‘geleide democratie’ komt uit zijn koker. Het politieke systeem waarmee Poetin al negentien jaar aan de macht is.

“Er wordt breed van uitgegaan dat hij al heel lang een belangrijke stem heeft in het Kremlin”, zegt correspondent David Jan Godfroid. “Hij is nog steeds persoonlijk adviseur van Poetin. Al is het onduidelijk wat er precies in zijn portefeuille zit.”

Tupac en Poetin

Als Soerkovs cv openbaar was, dan zag de lezer een politieke én artistieke duizendpoot. Want hij heeft waarschijnlijk onder een pseudoniem ook de postmoderne roman About Zero geschreven. De Rus spreekt vloeiend Engels en schrijft ook muziek en songteksten.

Naar verluidt is hij ook groot fan van poëzie. Op zijn bureau hing volgens verschillende media een poster van de overleden Amerikaanse rapper Tupac, naast die van Poetin.

Volgens de BBC begon Soerkov als de bodyguard van oligarch Michail Chodorkovski. Die voelde aan dat Soerkov meer talent had voor de pr-afdeling. Daar werkte hij zich op tot een hoge positie. Uiteindelijk belandde Chodorkovski in de cel en ging Soerkov aan de slag voor de overheid.

Vicepremier en Oekraïne-adviseur

Ook in het Kremlin klom hij snel op. In 2004 werd hij officieel vertrouweling van Poetin. Later werd hij zelfs vicepremier. De jeugdbeweging Nashi (de onzen) werd opgericht onder zijn toezicht. Deze groep staat bekend om het aanvallen en lastigvallen van oppositiepartijen, schrijft The Moscow Times.

‘De grijze kardinaal’, een invloedrijk speler achter de schermen, zo kwam Soerkov bekend te staan. “Bij de annexatie van de Krim en het conflict in Oekraïne heeft Soerkov een grote rol gespeeld”, zegt Godfroid. “Hij was de Russische adviseur voor Oekraïne.”

Volgens het JIT had Soerkov vlak voor de MH17-ramp dit gesprek met de leider van de pro-Russische seperatisten:

Video afspelen

‘Hallo, ik ben het’

Seperatistenleider Borodai zegt dat het gesprek nep is. Soerkov heeft niet openlijk gereageerd op de beschuldigingen. De kans lijkt nihil dat Poetins topadviseur ooit voor de rechter zal verschijnen.

Soerkov is officieel nog steeds persoonlijk adviseur voor Poetin. Toch is hun relatie volgens Russische media de laatste jaren ietwat bekoeld.

“Het beeld van een machtige, schimmige figuur op de achtergrond staat nog overeind”, zegt de NOS-correspondent. “Maar de vraag blijft hoe diep zijn vinger in de pap zit.”

Bekijk ook;

Stichting MH17: Kritiek Maleisische premier op JIT ‘te bizar voor woorden’

NU 20.06.2019 De kritiek van de Maleisische premier Mahathir Mohamad op de laatste bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT) is “bizar en te zot voor woorden”. Dat zegt Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17.

Woensdag onthulde het JIT dat het Openbaar Ministerie (OM) vier mannen, onder wie drie Russen en een Oekraïner, gaat vervolgen voor de moord op alle inzittenden van de MH17. Rusland zou volgens het JIT niet voldoende meewerken aan het MH17-onderzoek.

Mohamad vindt dat de laatste bevindingen van het JIT “niets anders dan van horen zeggen” zijn. “We zijn erg ongelukkig want vanaf het begin is het een politieke zaak geworden hoe Rusland te beschuldigen van wangedrag”, aldus de 93-jarige Maleisische premier. Hij zei verder dat hij bewijs wil zien.

“Het is een ongelooflijke klap in het gezicht van de nabestaanden in Maleisië”, reageert Ploeg. “Ook voor de nabestaanden in Nederland, maar vooral voor hen. Het is ronduit verbazingwekkend dat de Maleisische premier zijn eigen justitiële apparaat zo in twijfel trekt”, aldus Ploeg.

“Hij schuift zonder enige kennis van zaken de bevindingen van het JIT aan de kant. Zijn eigen justitiële mensen staan vierkant achter die bevindingen. Die komen erop neer dat er onweerlegbaar bewijs is dat stand zal houden voor een rechter. Het is een raar politiek spel. Wij hebben er eigenlijk geen woorden voor.”

Onderzoeksteam toont gezichten van vier verdachten MH17-ramp

Maleisië blijft toegewijd aan JIT

In een andere verklaring zegt het ministerie van Buitenlandse Zaken van het Zuidoost-Aziatische land dat het de “Maleisische benadering is dat conclusies altijd gebaseerd moeten zijn op bewijs en niet politiek gemotiveerd moeten zijn”. In die verklaring zegt Maleisië echter ook dat het toegewijd blijft aan het JIT.

De Nederlandse regering vroeg Maleisië eerder om opheldering over uitspraken van de premier van dat land. Die trok toen in twijfel of Rusland verantwoordelijk was voor de MH17-ramp.

Vlucht MH17 van Amsterdam naar Kuala Lumpur werd op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten waardoor 298 mensen omkwamen, onder wie 193 Nederlanders en 43 Maleisiërs . Het staat volgens het JIT vast dat het vliegtuig is neergehaald met een buk-raket die afkomstig was van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger.

Zie ook: Deze mannen worden gezocht voor hun betrokkenheid bij vliegramp MH17

Lees meer over: maleisie   MH17

Rutte: uitspraken Maleisische premier over MH17-onderzoek teleurstellend

MSN 20.06.2019 De uitspraken van de Maleisische premier over de bevindingen van het onderzoeksteam naar de daders van MH17 zijn volgens premier Rutte ‘teleurstellend’ en ‘verwarrend’. “Ik kan me voorstellen dat de nabestaanden daar natuurlijk zeer teleurgesteld over zijn en dat het ook verwarring oproept”, zei Rutte in Brussel.

De Maleisische premier Mahathir Mohamad noemde de conclusies van het JIT, dat er een duidelijke link is met Rusland, ‘van horen zeggen‘. “We zijn erg ongelukkig, want vanaf het begin is het een politieke zaak geworden hoe Rusland te beschuldigen van wangedrag”, zei hij.

Eerdere vragen om opheldering

Ook het Maleisische ministerie van Buitenlandse Zaken reageerde kritisch op de bevindingen van het JIT: “De Maleisische benadering is dat conclusies altijd gebaseerd moeten zijn op bewijs en niet politiek gemotiveerd moeten zijn.” Maar in die verklaring zei Maleisië ook dat het achter het JIT blijft staan. Bij de ramp kwamen 43 Maleisiërs om het leven.

De Nederlandse regering vroeg Maleisië eerder ook al om opheldering over uitspraken van de premier van dat land. Die trok toen in twijfel of Rusland verantwoordelijk was voor de MH17-ramp.

Omstreden

De Maleisische premier Mahathir is omstreden. Volgens hem greep het westen de aanvallen op de WTC-torens in New York van 11 september 2001 aan om moslimlanden aan te vallen en te plunderen. Ook viel hij in een toespraak in 2003 joden aan, die volgens hem de wereld beheersen.

Wantrouwen

Tussen Maleisië en de andere landen die betrokken zijn in bij het onderzoek naar de vliegramp, bestaat wantrouwen. Het Aziatische land, dat 43 slachtoffers te betreuren heeft bij de ramp met MH17 en de thuisbasis is van Malaysia Airlines,wordt met argwaan bekeken in Den Haag.

De machthebbers in Kuala Lumpur onderhouden nauwe banden met de Russen. Qua geheimhouding hebben niet alle MH17-landen een goede reputatie, zei een direct betrokkene – doelend op de relatie tussen Maleisië en Rusland – al eerder.

Spionage?

Zeer opmerkelijk waren de gebeurtenissen rond een eerdere presentatie van het JIT in 2016, als de onderzoekers bekendmaken dat de Russische raket werd afgeschoten in gebied van pro-Russische rebellen. Enkele dagen voor de persconferentie komen de Russen zélf met een mediashow, waar de nog te presenteren JIT-conclusies worden tegengesproken.

Of de Maleisiërs de Russen hebben getipt, wilden bronnen niet zeggen. Het kan ook zijn dat Maleisië succesvol doelwit is van Russische spionage. Maar er werd geen enkel risico genomen toen Nederland en Australië in mei vorig jaar Rusland aansprakelijk stelden voor het neerhalen van MH17.

Aanklagen vier verdachten voor MH17

Het Openbaar Ministerie maakte gisteren bekend dat ze vier verdachten gaan aanklagen die betrokken zijn geweest bij de ramp met MH17. Zij worden vanaf 9 maart 2020 vervolgd voor moord. In het onderzoek naar de ramp is een duidelijke link met Rusland aangetoond.

Het gaat om de verdachten Igor Girkin, Sergei Doebinski en Oleg Poelatov uit Rusland en Leonid Ghartsjenko uit Oekraïne. Zij worden gezamenlijk verdacht van het vervoeren van de Buk-lanceerinstallatie naar het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne, waaruit vlucht MH17 werd neergeschoten. Het viertal wordt op nationale en internationale opsporingslijsten geplaatst.

MH17 vijf jaar geleden

Vlucht MH17 van Amsterdam naar Kuala Lumpur werd op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten waardoor 298 mensen omkwamen, onder wie 193 Nederlanders en 43 Maleisiërs.

Het staat volgens het JIT vast dat het vliegtuig is neergehaald met een Buk-raket die afkomstig was van de 53ste luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger.

Het Openbaar Ministerie gaat vier verdachten aanklagen die betrokken zijn geweest bij de ramp met MH17. Zij worden vanaf 9 maart 2020 vervolgd voor moord. In het onderzoek naar de ramp is een duidelijke link met Rusland aangetoond.

Rebellenleider: Door JIT afgespeeld telefoongesprek is nep

AD 20.06.2019 Voormalig separatistenleider Aleksandr Borodaj noemt een opgenomen telefoongesprek met de hoge Russische Kremlin-adviseur Vladislav Soerkov nep. Het MH17-onderzoeksteam JIT maakte het gesprek, waarin Borodaj om militaire steun uit Rusland vraagt, gisteren openbaar.

,,Er kan hier geen enkele sprake zijn van authenticiteit, de opname is niet echt. Zoiets heeft nooit plaatsgevonden, het is nep”, verklaart Borodaj vandaag tegenover het Russische persbureau Interfax.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Het gesprek is volgens het JIT opgenomen op de vrijdag voordat vlucht MH17 op 17 juli 2014 uit de lucht werd geschoten. Het zag er in die periode beroerd uit voor de separatisten, die in Oost Oekraïne de Volksrepubliek Donetsk hadden uitgeroepen.  Ze waren omsingeld door Oekraïense troepen, die het gebied wilden heroveren. Borodaj en zijn legerstaf belden verschillende keren met Rusland om met spoed militaire steun te krijgen, zo maakte het JIT woensdag bekend.

Tij keren

In dit gesprek zegt oud-vicepresident van Rusland Soerkov dat hij gesproken heeft met ‘de mensen die gaan over dit militaire verhaal’. Ze zouden gezegd hebben haast te maken, om het tij te keren. Borodaj antwoordt dat hij al een week stand houdt, en dat nog wel een week kan volhouden. ,,Sasja, dat is wat je moet proberen”, besluit Soerkov.

Als het gesprek authentiek is, waar het JIT van uitgaat, betekent het dat er een directe link bestaat tussen de militaire steun uit Rusland – in casu de Buk-raket – en het Kremlin.

Oekraïense rebel ontkent echtheid JIT-opnames MH17

Telegraaf 20.06.2019 Een voormalige leider van pro-Russische Oost-Oekraïense separatisten, Aleksandr Borodaj, stelt tegenover persbureau Interfax dat de afgeluisterde opnames van het internationale onderzoeksteam JIT, niet echt zouden zijn. De premier van Maleisië spreekt van een hetze tegen de Russen, tot onvrede van premier Mark Rutte.

In een telefoongesprek zou Borodaj als regeringsleider van de opstandige regio Donetsk een medewerker van de Russische president, Vladislav Soerkov, op 11 juli 2014 om militaire hulp hebben gevraagd. Hij leek daarop te kunnen rekenen op basis van Soerkovs reactie.

Zes dagen later werd boven de streek een Maleisisch vliegtuig neergehaald waardoor 298 mensen, onder wie 196 Nederlanders, de dood vonden. Het door Nederland geleide JIT onderzoekt de ramp en houdt al geruime tijd Rusland verantwoordelijk. Het telefoongesprek dat volgens Borodaj „volslagen niet-authentiek” is, toont in de ogen van het JIT aan dat er een directe link was tussen de opstandelingen en het Kremlin.

Het Kremlin plaatst naar eigen zeggen „nog steeds geëigende vragen bij de vooringenomenheid en eenzijdigheid” van het onderzoek maar wil wel dat de echte daders worden gepakt. De zaak draait om de Buk-raket waarmee het toestel is neergeschoten.

Die was afkomstig van een eenheid van de Russische luchtafweer en was naar rebellengebied in Oost-Oekraïne vervoerd. Rusland zegt dat de raket in 2014 niet meer in gebruik was bij de strijdkrachten. Het projectiel zou voor het laatst op een basis in Oekraïne zijn gesignaleerd.

© EPA De Maleisische permier Mahathir Mohamad noemt het JIT-onderzoek politiek gemotiveerd.

Ook Maleisië uit kritiek op de laatste bevindingen van het Joint Investigation Team. Premier Mahathir Mohamad doet de aanklacht tegen vier verdachten voor het neerhalen van het vliegtuig af als een campagne tegen Rusland. Er worden geen bewijzen geleverd, maar enkel zaken „van horen zeggen” opgevoerd, zei de premier.

Teleurstellend en verwarrend, vindt premier Mark Rutte de reactie van zijn Aziatische collega. „Ik kan me voorstellen dat de nabestaanden zeer teleurgesteld zijn en de kritiek heel veel verwarring oproept”, zei Rutte voor aanvang van een EU-top in Bussel. „Dat voel ik ook zo.”

Rutte zal zijn collega’s in de avond vragen hem te steunen door opnieuw een eensgezinde oproep aan Moskou te doen om mee te werken aan volledige waarheidsvinding.

Minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) acht de kans groot dat met „desinformatie” geprobeerd zal worden het MH17-proces „te ontwrichten.” „Laat u niks wijsmaken, kijk naar de feiten”, waarschuwde hij donderdag in de Tweede Kamer.

Kritiek premier Maleisië op JIT-rapport

Telegraaf 20.06.2019 De premier van Maleisië geeft in een reactie scherpe kritiek op de laatste bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT) dat de ramp met vlucht MH17 onderzoekt. Mahathir Mohamad concludeert dat die bevindingen „niets anders dan van horen zeggen” zijn.

„We zijn erg ongelukkig want vanaf het begin is het een politieke zaak geworden hoe Rusland te beschuldigen van wangedrag”, aldus de 93-jarige Maleisische premier. Hij zei verder dat hij bewijs wil zien.

In een andere verklaring zegt het ministerie van Buitenlandse Zaken van het Zuidoost-Aziatische land dat het de „Maleisische benadering is dat conclusies altijd gebaseerd moeten zijn op bewijs en niet politiek gemotiveerd moeten zijn.” In die verklaring zegt Maleisië echter ook dat het toegewijd blijft aan het JIT.

De Nederlandse regering vroeg Maleisië eerder om opheldering over uitspraken van de premier van dat land. Die trok toen in twijfel of Rusland verantwoordelijk was voor de MH17-ramp. Woensdag na de persconferentie van het JIT verzekerde premier Rutte de pers er nog van dat Maleisië ’volledig’ achter het onderzoeksteam staat. „Nederland heeft ook contact opgenomen met de Maleisische regering en heeft zeer geruststellende antwoorden gekregen.”

Vlucht MH17 van Amsterdam naar Kuala Lumpur werd op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten waardoor 298 mensen omkwamen, onder wie 193 Nederlanders en 43 Maleisiërs . Het staat volgens het JIT vast dat het vliegtuig is neergehaald met een Buk-raket die afkomstig was van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger.

Kritiek op JIT is ’bizar’

De kritiek van de Maleisische premier Mahathir Mohamad op de laatste bevindingen van het Joint Investigation Team is „bizar en te zot voor woorden.” Dat zegt Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17. „Het is een ongelooflijke klap in het gezicht van de nabestaanden in Maleisië. Ook voor de nabestaanden in Nederland, maar vooral voor hen.”

„Het is ronduit verbazingwekkend dat de Maleisische premier zijn eigen justitiële apparaat zo in twijfel trekt”, aldus Ploeg. „Hij schuift zonder enige kennis van zaken de bevindingen van het JIT aan de kant. Zijn eigen justitiële mensen staan vierkant achter die bevindingen. Die komen erop neer dat er onweerlegbaar bewijs is dat stand zal houden voor een rechter. Het is een raar politiek spel. Wij hebben er eigenlijk geen woorden voor.”

Premier Maleisië hard over MH17-bewijs: ‘Alleen van horen zeggen’

AD 20.06.2019 De premier van Maleisië geeft in een reactie scherpe kritiek op de laatste bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT) dat de ramp met vlucht MH17 onderzoekt. Mahathir Mohamad concludeert dat die bevindingen ‘niets anders dan van horen zeggen’ zijn. Premier Rutte noemt de kritiek van zijn Maleisische collega ,,teleurstellend’’.

Wij staan aan de kant van de wet, aldus Maleisische onderzoeker Bin Zakaria.

De premier twijfelt of de schuld bij Rusland ligt, zei hij vandaag tegen verslaggevers. ,,Ik denk niet dat een politicus zo stom is om zoiets te doen. Ik denk niet dat het waar is. We zijn er erg ongelukkig mee dat het vanaf het begin al een politiek onderwerp is geworden hoe Rusland de schuld moet krijgen.”

In een andere verklaring zegt het ministerie van Buitenlandse Zaken van het Zuidoost-Aziatische land dat het de ‘Maleisische benadering is dat conclusies altijd gebaseerd moeten zijn op bewijs en niet politiek gemotiveerd moeten zijn’. In die verklaring zegt Maleisië echter ook dat het toegewijd blijft aan het JIT.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Te zot voor woorden

De kritiek van de Maleisische premier is ‘bizar en te zot voor woorden’, zegt Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17. ,,Het is een ongelooflijke klap in het gezicht van de nabestaanden in Maleisië. Ook voor de nabestaanden in Nederland, maar vooral voor hen.’’

,,Het is ronduit verbazingwekkend dat de Maleisische premier zijn eigen justitiële apparaat zo in twijfel trekt”, aldus Ploeg. ,,Hij schuift zonder enige kennis van zaken de bevindingen van het JIT aan de kant. Zijn eigen justitiële mensen staan vierkant achter die bevindingen. Die komen erop neer dat er onweerlegbaar bewijs is dat stand zal houden voor een rechter. Het is een raar politiek spel. Wij hebben er eigenlijk geen woorden voor.”

Afgeluisterde telefoongesprekken

Gisteren maakte het JIT, waar Maleisië onderdeel van uitmaakt, bekend dat het drie Russen en een Oekraïner vervolgt voor betrokkenheid bij het neerhalen van MH17 in 2014. Die aanklachten zijn onder meer gebaseerd op afgeluisterde telefoongesprekken. Het JIT gaf gisteren slecht een klein deel van het bewijs vrij, de rest ‘wordt bewaard voor in de rechtszaal’.

Bij de persconferentie in Nieuwegein was ook het Maleisische lid van het onderzoeksteam aanwezig. Aanwezige journalisten vroegen hem hoe hij tegenover de conclusies van het JIT staat. ,,Wij staan aan de kant van de wet en staan achter een deel van de conclusies. Onze positie daarin is niet veranderd”, was het antwoord van Mohamad Hanafiah bin Zakaria.

De Nederlandse regering vroeg Maleisië al eens eerder om opheldering over uitspraken van de premier van dat land. Die trok toen in twijfel of Rusland verantwoordelijk was voor de MH17-ramp.

Vlucht MH17 van Amsterdam naar Kuala Lumpur werd op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten, waardoor 298 mensen omkwamen, onder wie 196 Nederlanders. Het staat volgens het JIT vast dat het vliegtuig is neergehaald met een Buk-raket die afkomstig was van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger.

Persconferentie van het JIT, met helemaal links, het Maleisische lid van het team © AFP

Rutte: kritiek Maleisië teleurstellend
De kritiek van Maleisië op de laatste bevindingen van het JIT is teleurstellend en verwarrend, zegt premier Mark Rutte. ,,Ik kan me voorstellen dat de nabestaanden zeer teleurgesteld zijn en de kritiek heel veel verwarring oproept”, aldus Rutte voor aanvang de EU-top in Bussel. ,,Dat voel ik ook zo.”

Het ministerie van Buitenlandse Zaken staat in contact met Maleisië en dat wil Rutte eerst afwachten. Zo nodig neemt hij daarna zelf contact op met de Maleisische premier. Hij verwacht overigens niet dat diens uitspraken consequenties hebben voor het strafrechtelijk onderzoek.

Rutte zal zijn collega’s in de avond vragen hem te steunen door opnieuw een eensgezinde oproep aan Moskou te doen om mee te werken aan volledige waarheidsvinding.

Premier Maleisië twijfelt aan MH17-bewijs, Poetin houdt onschuld vol

NOS 20.06.2019 De Maleisische premier Mahathir zegt dat er geen harde bewijzen zijn dat Rusland verantwoordelijk is voor het neerhalen van vlucht MH17. Volgens hem was het strafrechtelijk onderzoek er van meet af aan op gericht om Rusland aan te wijzen als enige schuldige. President Poetin heeft opnieuw gezegd dat Rusland niets met de ramp te maken heeft.

Mahathir reageert daarmee op de aanklachten die het Joint Investigation Team (JIT) gisteren bekendmaakte. Drie Russen en een Oekraïner worden aangeklaagd voor moord. Tegen hen is een internationaal aanhoudingsbevel uitgestuurd. Ook zijn ze op de nationale en internationale opsporingslijsten geplaatst.

Het toestel van Malaysia Airlines werd in juli 2014 met een Buk-raket neergehaald boven het oosten van Oekraïne. Het had 298 mensen aan boord, onder wie 196 Nederlanders. 44 slachtoffers, onder wie de bemanning van het vliegtuig, kwamen uit Maleisië.

Politieke kwestie

Op een persconferentie zei de Maleisische premier dat van de ramp meteen een politieke kwestie is gemaakt, met als doel Rusland zwart te maken, nog voor het onderzoek was begonnen. “Nu zeggen ze dat ze bewijzen hebben. Het is heel moeilijk voor ons om dat te accepteren.”

Een paar weken geleden zette Mahathir ook vraagtekens bij het proces. Hij erkende dat vlucht MH17 was neergehaald met een Russisch type raket, maar hij sloot niet uit dat die was gefabriceerd in Oekraïne. Verder zei hij niet te weten wie de raket had afgevuurd. “Misschien waren het de rebellen in het gebied, misschien de regering van Oekraïne, die hebben net zo’n raket.” Nabestaanden reageerden woedend en minister Blok vroeg om opheldering.

Rutte en Poetin

Vanmiddag zei premier Rutte dat hij zich goed kan voorstellen dat de nabestaanden “zeer teleurgesteld zijn” over de opmerkingen van de Maleisische premier en “dat het ook verwarring oproept”.

President Poetin herhaalde vandaag dat Rusland de conclusies van het JIT bestrijdt. Tegen journalisten zei hij dat het internationale onderzoek geen enkel bewijs heeft opgeleverd dat Rusland voor de ramp verantwoordelijk is.

Het onderzoek van het JIT heeft uitgewezen dat vlucht MH17 is neergehaald met een Buk-raket die door een Russisch eenheid was geleverd aan rebellen in Oost-Oekraïne. In het JIT werken de opsporingsautoriteiten van Nederland, Australië, België, Maleisië en Oekraïne met elkaar samen.

‘Al jaren goede samenwerking’

Het besluit om vervolging in te stellen was unaniem, zei een Maleisische onderzoeker van het JIT gisteren tegen journalisten. “Wij staan aan de kant van de wet en staan voor onze conclusies.”

Een woordvoerder van het JIT zei vanochtend “dat wij al jaren goed samenwerken met de justitiële autoriteiten die namens Maleisië in het JIT zijn vertegenwoordigd. En het Maleisische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft deze steun vanochtend bevestigd in een persverklaring.”

Correspondent Annemarie Kas zegt dat Maleisië “een grillige buitenlandse politiek volgt om alle grootmachten enigszins te vriend te houden”. Dat kan verklaren waarom premier Mahathir het op zijn persconferentie opnieuw opnam voor Rusland en weer vroeg om “harde bewijzen”, zonder zich van het strafrechtelijke onderzoek te distantiëren.

Het proces tegen de vier verdachten wordt in Nederland gehouden en begint volgend voorjaar in 2020.

Bekijk ook;

Kritiek premier Maleisië op JIT-rapport

MSN 20.09.2019 De premier van Maleisië geeft in een reactie scherpe kritiek op de laatste bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT) dat de ramp met vlucht MH17 onderzoekt. Mahathir Mohamad concludeert dat die bevindingen ,,niets anders dan van horen zeggen” zijn.

,,We zijn erg ongelukkig want vanaf het begin is het een politieke zaak geworden hoe Rusland te beschuldigen van wangedrag”, aldus de 93-jarige Maleisische premier. Hij zei verder dat hij bewijs wil zien.

In een andere verklaring zegt het ministerie van Buitenlandse Zaken van het Zuidoost-Aziatische land dat het de ”Maleisische benadering is dat conclusies altijd gebaseerd moeten zijn op bewijs en niet politiek gemotiveerd moeten zijn”. In die verklaring zegt Maleisië echter ook dat het toegewijd blijft aan het JIT.

Opheldering

De Nederlandse regering vroeg Maleisië eerder om opheldering over uitspraken van de premier van dat land. Die trok toen in twijfel of Rusland verantwoordelijk was voor de MH17-ramp.

Vlucht MH17 van Amsterdam naar Kuala Lumpur werd op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten waardoor 298 mensen omkwamen, onder wie 193 Nederlanders en 43 Maleisiërs . Het staat volgens het JIT vast dat het vliegtuig is neergehaald met een Buk-raket die afkomstig was van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger.

‘Stap voor stap bij volledige waarheid MH17’, dit zijn de stappen van vandaag

NOS 19.06.2019 Nieuwe namen en een datum voor een rechtszaak: het was weer een belangrijke dag voor het onderzoek naar de ramp met vlucht MH17. In dit artikel vertellen we je wat we vandaag wijzer zijn geworden over de stand van het onderzoek en hoe het nu verder gaat.

De hoofdpunten:

  • Het internationale onderzoeksteam heeft vier verdachten aangewezen: drie Russen en een Oekraïner
  • Zij worden door het Openbaar Ministerie aangeklaagd voor moord op de 298 inzittenden
  • Het viertal is op opsporingslijsten geplaatst en er zijn arrestatiebevelen uitgevaardigd
  • Op 9 maart begint de rechtszaak in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol

Hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke noemt de kans dat de mannen die door het JIT als verdachten zijn aangemerkt daadwerkelijk voor de rechter verschijnen “niet groot” – en dat lijkt nog een understatement.

Twee verdachten, de Russen Igor Girkin (ook bekend als Igor Strelkov) en Sergei Doebinski, hebben al gezegd niet naar Nederland te komen en ook niet te getuigen. Niemand houdt er rekening mee dat de andere twee zich wel melden.

Nabestaanden hebben ook weinig hoop, maar zijn toch positief over het besluit om vervolging in te stellen:

Video afspelen

‘MH17-proces is mij alles waard’

Voorzitter Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17 noemt vervolging eveneens “een hele goede zaak”. Dat er waarschijnlijk niemand fysiek in het beklaagdenbankje zit, had hij al geaccepteerd. “Maar het is belangrijk dat een onafhankelijke Nederlandse rechtbank een uitspraak doet over de schuld.”

Dit zijn de verdachten

Terug naar de mannen die het JIT als verdachten ziet. De Oekraïner Leonid Chartsjenko zou bij het vervoer van de Buk-installatie waarmee MH17 werd neergehaald, essentieel zijn geweest. Het JIT concludeerde eerder dat die installatie afkomstig was van een legereenheid uit Koersk, in Rusland. Volgens Westerbeke is over de levering van de Buk-installatie gesproken tussen een separatistenleider en een topadviseur van de Russische president Poetin, waarmee de contacten erover tot in het Kremlin lijken te reiken.

De drie andere verdachten hadden functies in het bestuur van de Volksrepubliek Donetsk, het gebied in Oost-Oekraïne dat sinds het voorjaar van 2014 onder controle staat van pro-Russische separatisten.

Dit is wat het JIT over het viertal naar buiten heeft gebracht:

NOS

De verdachten worden aangeklaagd voor moord op alle inzittenden van de MH17. Het JIT heeft niets gezegd over welke rol ze concreet hebben gespeeld bij de ramp; dat komt volgens hoofdofficier Westerbeke pas aan bod in de rechtszaal.

Bellingcat

Waar het JIT de kaarten dus nog tegen de borst houdt, wil onderzoekscollectief Bellingcat wel meer kwijt over de rol van het viertal. Bellingcat kwam vanochtend met eigen onderzoeksresultaten, mede gebaseerd op telefoongesprekken die rond het neerhalen van de MH17 zijn onderschept.

“Het is niet zo dat ze alle vier betrokken waren bij de besluitvorming om het vliegtuig uit de lucht te schieten”, zegt Bellingcat-onderzoeker Pieter van Huis over de verdachten. “Maar ze waren wel betrokken bij het beschermen van het wapensysteem waarmee dat is gebeurd.”

Geen bevoegdheid

Een van de vier, de Oekraïner Chartsjenko, is volgens Van Huis wel direct betrokken geweest. “Hij is degene die als eerste heeft bericht dat een gevechtsvliegtuig uit de lucht is geschoten, wat later de MH17 bleek te zijn.”

Zijn precieze rol is onduidelijk: hij had officieel geen bevoegdheid om te schieten (“want de bemanning bestond uit leden van het Russische leger, en daar hoorde hij niet bij”), maar Van Huis wijst erop dat onduidelijk is wat de onderlinge afspraken waren tussen Russische militairen en pro-Russische-separatisten.

De Oekraïense verdachte Leonid Chartsjenko Nationale Politie

Bellingcat heeft de afgelopen jaren zijn bevindingen steeds gedeeld met het JIT, dat in het strafrechtelijk onderzoek herhaaldelijk tot dezelfde conclusies kwam. Het onderzoekscollectief kwam vandaag met nog een andere naam: Valeri Stelmach. Hij zou degene zijn die zijn commandant vlak voor de fatale aanval met een Buk-raket telefonisch meldde dat er een vliegtuig aankwam. Wie de opdracht gaf om het vliegtuig neer te schieten of wie op de lanceerknop van de Buk-raket heeft gedrukt, is nog altijd onduidelijk.

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 neergehaald in het oosten van Oekraïne. De Boeing 777 van Malaysia Airlines was met 298 inzittenden op weg van Amsterdam naar Kuala Lumpur. Aan boord waren 196 Nederlanders. In het gebied rond de rampplek woedt sinds 2014 een gewapend conflict tussen pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger.

De kans dat de vier genoemde mannen achter de tralies belanden, is piepklein. Rusland en Oekraïne leveren nooit onderdanen uit. En het Oekraïense Openbaar Ministerie wil de Oekraïense verdachte Chartsjenko wel oppakken en via een video-verbinding laten getuigen, maar de autoriteiten hebben geen enkele controle over het separatistengebied in het oosten. Het JIT vermoedt dat Chartsjenko daar zit.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken sprak vandaag opnieuw van “ongegronde beschuldigingen” en zegt dat de Russische inbreng voor het JIT-onderzoek niet serieus wordt genomen. Volgens Rusland komt de Buk-raket waarmee de MH17 is neergehaald uit Oekraïne.

Hoe dan ook begint op 9 maart om 10.00 uur het MH17-proces. Behalve door nabestaanden wordt ook door politiek Den Haag gehamerd op het belang van de rechtszaak. “Stap voor stap komen we dichter bij de volledige waarheid over het neerhalen van vlucht MH17”, zegt minister Blok van Buitenlandse Zaken. Veel Kamerleden spreken in reacties eveneens van een nieuwe stap naar gerechtigheid.

Bekijk ook;

Knoops: ‘Nederland maakte strategische fout bij juridische aanpak MH17’

NOS 19.06.2019 Het Nederlandse Openbaar Ministerie heeft een strategische fout gemaakt bij de juridische behandeling van de MH17-zaak. Dat zegt advocaat en expert internationaal strafrecht Geert-Jan Knoops in tv-programma EenVandaag.

Volgens Knoops zijn de Russen in een vroegtijdig stadium buitenspel gezet. “In mijn visie heeft het OM een verkeerde keuze gemaakt door eerst een berechtingsmodel op te zetten met het JIT-team, met Nederland en de rechtbank Den Haag als plaats van berechting, vervolgens het rapport te presenteren met de verdachten en dan te verwachten dat Rusland meewerkt.”

Volgens Knoops had het OM het beter kunnen omdraaien. “Je presenteert eerst je bewijsmateriaal, dan ga je onderhandelen over een berechtingsmodel en dan houd je de deur open.” Hij denkt dat Rusland zich misschien coöperatiever had opgesteld als er sprake was geweest van berechting in een neutraal land, “een niet-JIT-land”.

Knoops verwijst naar het Lockerbieproces, waarin Nederland als neutrale partij werd aangewezen als het land waar de rechtszaak werd behandeld. “Nu is Nederland slachtofferland en heeft het belang bij veroordeling. Nederland procedeert op twee fronten tegen Rusland, op het gebied van staatsaansprakelijkheid en bij het Europese Hof van Justitie.” Dat Nederland nu ook het land is waar de rechtszaak zal plaatsvinden, is voor Rusland onacceptabel, denkt de advocaat.

Lege rechtszaal

De MH17-rechtszaak begint op 9 maart volgend jaar. Knoops verwacht dat daar geen verdachten bij aanwezig zullen zijn. “Twee van de vier hebben al aangegeven niet naar Nederland te zullen komen. Een proces van deze omvang, met dit soort ernstige beschuldigingen, zou je eigenlijk niet bij verstek mogen voeren.” Volgens Knoops zijn de belangen en effecten voor de verdachten en nabestaanden te groot.

“Justitie zal zeggen: het is de keuze van de verdachte om niet te verschijnen. Maar de vraag is: was er geen andere weg mogelijk geweest voor berechting in samenspraak?”

Bekijk ook;

Dit zijn de verdachten van de ramp met de MH17

Elsevier 19.06.2019 Het Openbaar Ministerie (OM) vervolgt vier mensen voor de ramp met de MH17 in juli 2014. De rechtszaak moet beginnen op 9 maart 2020 in de extra beveiligde rechtbank van Schiphol.

Het gaat om Igor Girkin, de Russische rebellencommandant in het oosten van Oekraïne, de voormalige Russische inlichtingenofficier Sergej Doebinski, de voormalig Russisch officier Oleg Poelatov, en de Oekraïense Leonid Kharchenko, de baas van een inlichtingenbataljon in Oost-Oekraïne. ‘Wij houden hen verantwoordelijk voor het neerhalen van MH17,’ zei hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke woensdag bij de presentatie van de bevindingen van het JIT (Joint Investigation Team).

Het OM gaat niet vragen om de uitlevering van de vier mannen. De drie Russische verdachten zitten vermoedelijk in Rusland, de aangeklaagde Oekraïner bevindt zich waarschijnlijk in Oekraïne. Beide landen leveren geen eigen onderdanen uit, hun grondwetten verbieden dat. Daardoor is de kans dat de verdachten ooit daadwerkelijk voor de rechter verschijnen klein.

Meer over dit onderwerp; Pete Hoekstra: ‘Nederland moet veel agressiever zijn tegen Rusland’

Nederland gaat Rusland en Oekraïne wel vragen om de dagvaardingen te overhandigen aan de vier verdachten en om ze te verhoren. Girkin en Doebinski hebben al tegen het Russische persbureau Interfax gezegd dat zij niet zullen getuigen in de strafzaak.

Rusland: onderzoek eenzijdig

Rusland heeft het onderzoek als eenzijdig bekritiseerd. ‘Rusland had geen kans om deel te nemen aan het onderzoek naar deze vreselijke ramp, hoewel we dat vanaf het begin hadden aangeboden,’ zei een woordvoerder van het Kremlin.

De door Rusland gesteunde separatisten hebben in een reactie Russische betrokkenheid bij de lancering van de raket opnieuw ontkend. ‘Het was technisch niet eens mogelijk om het Buk-systeem van Rusland naar de Donbass te vervoeren,’ zegt Andrej Poergin, plaatsvervangend regeringsleider in de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk.

Het Buk-systeem dat voor de lancering werd gebruikt, kwam volgens de rebellen van de Oekraïense strijdkrachten. ‘Er was niemand in Donetsk die het had kunnen bedienen. De beschuldigingen waren daarom absurd. In plaats daarvan had Oekraïne het personeel om het systeem te bedienen. In Rusland is de apparatuur praktisch niet meer in gebruik,’ zei Poergin.

Rutte bereid Poetin te bellen

Volgens premier Mark Rutte (VVD) wordt met het besluit om vier verdachten aan te klagen voor deze gebeurtenis de druk verder opgevoerd. Rutte zei de Russische president Vladimir Poetin te willen bellen ‘als het dienstig is aan het onderzoek’. ‘Stap voor stap gaan we de waarheid boven krijgen’. Hij zei pas tevreden te zijn als de daders voor de rechtbank staan en zijn veroordeeld.

MH17 blijft de ‘hoogste prioriteit’ voor het kabinet, zei minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok in reactie op de aanklacht tegen de vier verdachten.

Kamerleden reageerden opgetogen over de bevindingen van het JIT. Sjoerd Sjoerdsma noemde het een ‘belangrijke dag voor gerechtigheid’.

 Sjoerd Wiemer Sjoerdsma

Bram Van Ojink (GroenLinks) spreekt van ‘uitstekend werk van het JIT’. ‘Overtuigend,’ vindt ook Chris van Dam (CDA).

  Chris van Dam

@ChrisvanDamCDA

@NOS

JIT doet weer getuigenoproep https://nos.nl/liveblog/2289672 7  

Jeroen van Wijngaarden (VVD) is in gedachten bij de nabestaanden van de slachtoffers.

 Jeroen van Wijngaarden

@vanwijngaarden

Nederland staat pal achter de slachtoffers en nabestaanden van MH17, zij verdienen gerechtigheid. Mijn gedachten zijn vandaag bij hen. Het JIT heeft een grote stap gezet om de waarheid boven tafel te krijgen. Gerechtigheid komt hoe langer hoe dichterbij. https://twitter.com/BBCBreaking/status/1141304321314873345 

BBC Breaking News

@BBCBreaking

Four men charged with murder after MH17 airliner shot down over Ukraine in 2014 https://bbc.in/2XYJT8K  30  

In 2018 maakte het internationale onderzoeksteam bekend dat het vliegtuig is neergehaald met een Buk-raket afkomstig van de 53ste Luchtafweer-brigade, die onderdeel is van het Russische leger. Een deel van de brigade was vanuit het basiskamp in Koersk naar Oost-Oekraïne gereisd om de pro-Russische separatisten te helpen.

Een andere naam is Valeri Stelmakh. Hij zou zijn commandant vlak voor de fatale aanval met de Buk-raket telefonisch hebben gemeld dat er een vliegtuig aankwam.

Oleg Poelatov, de tweede man bij de militaire inlichtingendienst van de Oost-Oekraïense opstandelingen, zou samen met Doebinski een belangrijke rol hebben gespeeld bij het vervoer van de Buk-installatie van Rusland naar Oost-Oekraïne en weer terug. Ook Leonid Karchenko zou bij dat vervoer zijn betrokken.

Volgens Bellingcat was rebellenleider Igor Bezler degene die vlucht MH17 aanzag voor een vijandelijk toestel, waarna zijn meerderen toestemming gaven een Buk-raket af te vuren.

Bellingcat bracht eerder al twee namen van verdachten naar buiten: de Russische kolonel Oleg Ivannikov van de militaire inlichtingendienst GRu en kolonel-generaal Nikolaj Fjodorovitsj Tkatsjov.

Ivannikov zou ten tijde van het neerhalen van MH17 de baas zijn geweest in de rebellen-regio Loehansk. In die hoedanigheid moet hij geweten hebben van de aanwezigheid van de Buk-raket in het gebied. Wat de rol van Tkatsjov is, is niet precies duidelijk.

Igor Girkin

Igor Girkin (48), alias Igor Strelkov, is bekend als de rebellencommandant in Oost-Oekraïne die een triomfantelijk bericht de wereld in stuurde na het neerstorten van het vliegtuig van Malaysia Airlines, vlucht MH17. Bij vrijwel elk conflict van Rusland, waar ook ter wereld, duikt hij op. Volgens Bellingcat was Girkin volledig op de hoogte van de invoer van de Russische Buk-raket waarmee het vliegtuig uit de lucht werd geschoten.

Girkin, geboren in Moskou in 1970, werkt in de schaduwwereld van de Russische autoriteiten. Het staat vast dat hij bij de Russische veiligheidsdienst FSB heeft gewerkt, de opvolger van de beruchte KGB. De Europese Unie ziet Girkin als agent van de Russische militaire inlichtingendienst GROe. Hij was actief in Bosnië, Transnistrië en Tsjetsjenië. Daarna dook hij op bij de Krim, dat uiteindelijk door de Russen werd geannexeerd.

Later verscheen Girkin in Oost-Oekraïne. Hij riep zichzelf uit tot bevelhebber van de rebellen en vroeg Rusland om militaire steun. Hij werd minister van Defensie in de zelfuitgeroepen Volksrepubliek Donetsk. Zijn premier was een andere Russische ultranationalist, Aleksandr Borodaj, en ook die was eerder te zien op de Krim.

Human Rights Watch-onderzoeker Rachel Denber beschreef ‘Strelkov’ of ‘Strelok’ (schutter) als een Russische ultranationalist die graag historische veldslagen naspeelt en hoopt dat Rusland weer een wereldmacht wordt. In Donetsk heeft Girkin een ‘barbaars militair regime’ ingesteld, zegt Denber, die hem verantwoordelijk houdt voor executies en ontvoeringen.

Denber zegt dat hij ook betrokken was bij gewelddadige pogingen om Oekraïense verkiezingen te dwarsbomen. Volgens Denber staat niet vast dat Girkin wordt aangestuurd door Moskou, ‘maar dat Moskou invloed heeft, is wel zeker’.

Sergej Doebinski

Mopperkont, Chmoerji; dat is de strijdnaam van Sergej Doebinski (56). Doebinski heeft mogelijk het bevel gegeven om de Buk-raket af te vuren. Ten tijde van de ramp was hij hoofd inlichtingen van de Volksrepubliek Donetsk. Zijn directe baas was minister van Defensie Igor Girkin.

Doebinski is in augustus 1962 geboren in de buurt van Donetsk. Hij heeft de Russische nationaliteit en woont vermoedelijk in Rostov aan de Don, een stad niet ver van de grens met Oekraïne. In de jaren tachtig vocht Doebinski mogelijk voor de Sovjet-Unie in Afghanistan.

De stem van Doebinski is vermoedelijk te horen in onderschepte telefoongesprekken uit de dagen rond de ramp met MH17. Hij zou degene zijn geweest die Rusland had gevraagd om een Buk-raket naar het front te sturen. Doebinski zou het transport van de Buk naar het front hebben geregeld, en na de ramp zou hij ervoor hebben gezorgd dat de Buk-installatie terug naar Rusland werd gebracht.

Volgens Oekraïne werkte Doebinski ook voor de GROe, een van de geheime diensten van Rusland. In Oekraïne gebruikte hij ook de schuilnamen Dvorkovski, Sergej Petrovski, Zoebr (wisent), Bizon en Karakhan.

Oleg Poelatov 

Poelatov (53) is een voormalige luitenant-kolonel in het Russische leger. Hij was de assistent van Doebinski in Oost-Oekraïne en speelde een rol bij het vervoeren en beveiligen van de Buk in het dorp Shizhne, vanaf waar de raket werd gelanceerd.

In het gebied gebruikte hij de aliassen Khalif en Gyurza. Onder de laatste naam is hij te horen op telefoongesprekken die zijn onderschept door de Oekraïense geheime dienst. Datzelfde Oekraïne heeft al een aanklacht tegen hem lopen: vanwege ‘terroristische activiteiten’.  Hij zou een veteraan zijn van de Tsjetsjeense-oorlogen.

Leonid Kharchenko

Kharchenko (47), bijgenaamd Krot. Volgens Bellingcat de baas van een Inlichtingenbataljon in Oost-Oekraïne.  Kharchenko rapporteerde aan Poelatov. Hij is de enige Oekraïner van die vier verdachten. Kharchenko was net zoals Poelatov betrokken bij het vervoeren van en beveiligen van de Buk-installatie in Shizhne. Hij zou ook betrokken zijn bij het terugvervoeren van de Buk naar Rusland.

Gerelateerde artikelen;

Soerkov (links) met Poetin in 2012 AFP

JIT: MH17-onderzoek reikt tot aan topadviseur van Poetin

NOS 19.06.2019 Het onderzoek van het JIT, het internationale team dat het neerschieten van vlucht MH17 onderzoekt, reikt tot in het hart van het Kremlin, is vandaag duidelijk geworden. Een topadviseur van de Russische president Poetin hielp bij de levering van de gebruikte raket, stelt het Joint Investigation Team.

Het gaat om Vladislav Soerkov, door het JIT omschreven als “een hoge functionaris van de Russische overheid die werkt vanuit Moskou”. Hij had volgens het JIT in 2014 direct contact met separatisten in Oost-Oekraïne.

“Wij gaan ervan uit dat hij betrokkenheid heeft gehad bij het beschikbaar stellen van de Buk en mogelijk ook ander materieel dat op dat moment nodig was in het oosten van Oekraïne”, zei Fred Westerbeke, hoofd van het JIT, na de presentatie van vanmiddag tegen de NOS.

Tijdens de presentatie bracht het JIT een afgetapt telefoongesprek naar buiten tussen Soerkov en Mikhail Borodaj, leider van de separatisten in de Oekraïense regio Donetsk. Het gesprek dateert van 11 juli 2014, een kleine week voor MH17 uit de lucht werd geschoten.

In het gesprek zegt Soerkov dat er haast wordt gemaakt, maar dat hij geen harde toezeggingen kan doen. Hij zegt dat Borodaj misschien nog even geduld moet hebben.

Hieronder de audio van het telefoongesprek (bron: JIT):

Video afspelen

Telefoongesprek Borodaj met topadviseur Poetin enkele dagen voor MH17-ramp

Volgens het JIT gaat dit gesprek over versterking voor de rebellen in Oost-Oekraïne. “Ze waren daar op dat moment in een gevecht verwikkeld en hadden behoefte aan meer materieel”, zegt Westerbeke. “Daarover is Soerkov benaderd.”

Borodaj had daarvoor al aan een Russische bevelhebber om luchtafweergeschut met getraind personeel gevraagd. De bevelhebber belde een kwartier later terug dat er aan versterking werd gewerkt. Ook dit gesprek maakte het JIT openbaar.

Vice-premier

Soerkov wordt beschouwd als een van de belangrijkste adviseurs van Vladimir Poetin. Hij werkt al zo’n twintig jaar in het Kremlin en is een aantal jaren vice-premier geweest, vertelt NOS-correspondent Geert Groot Koerkamp.

“Wat belangrijk is in deze situatie is dat hij sinds 2013 was belast met Oekraïne. Hij heeft toen ook heel veel gedaan om Oekraïne steeds meer los te weken van de Europese Unie. En toen de oorlog daar eenmaal was begonnen, verzorgde Soerkov de coördinatie van de contacten tussen het Kremlin en de leiders van die rebellenrepubliek.”

Rusland ontkent nog altijd iedere betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17. Onderzoeksleider Westerbeke: “Of je met meneer Soerkov heel dicht in het Kremlin zit? Die conclusie spreek ik niet tegen.”

Bekijk ook;

 

Nabestaande MH17: ‘Zo blij met deze stap naar gerechtigheid’

OmroepWest 19.06.2019 Het Openbaar Ministerie gaat vier mensen vervolgen voor het neerhalen van vlucht MH17. De rechtszaak begint op 9 maart 2020. Voor nabestaande Hans de Borst uit Monster is het bericht een historisch moment. ‘Het is een enorme opluchting dat ze de daders hebben kunnen vinden. Ik ben blij dat er gerechtigheid komt.’

Het Joint Investigation Team (JIT), dat de ramp met de MH17 onderzoekt, maakte bekend dat het tegen drie Russen en een Oekraïener voldoende bewijs heeft om hen te vervolgen. Het OM zal hier in maart volgend jaar mee beginnen. Volgens het JIT hebben geen van de vier mannen de knop ingedrukt, maar zijn ze wel medeverantwoordelijk voor het neerhalen van het vliegtuig.

Voordat het JIT het nieuws van de vervolging wereldkundig maakte, werden de nabestaanden van de vliegramp al ingelicht. Hans de Borst verloor zijn 17-jarige dochter Elsemiek bij de vliegtuigcrash en was bij de bijeenkomst aanwezig. ‘We kregen op zich dezelfde informatie als de rest van Nederland te horen’, vertelt de inwoner van Monster. ‘Maar ook werden we gelijk voorbereid over de rest van de procedure en werd verteld dat we in de loop van het jaar meer te horen krijgen over de rechtszaak zelf.’

Schuldig

Het was daarom een bijzondere dag voor De Borst, een nieuwe stap richting gerechtigheid. ‘De Russen leveren hun onderdanen niet uit en ik weet ook wel dat de kans klein is dat de verdachten bij het proces aanwezig zullen zijn. Toch voelt het voor mij wel als gerechtigheid als ze worden berecht. Want ik ga er vanuit dat het JIT deze stap alleen zet als ze dubbel en dwars zeker weten dat deze mannen schuldig zijn.’

De ramp met de MH17 gebeurde alweer vijf jaar geleden. En nog steeds heeft het JIT niet alle verdachten in beeld. De Borst houdt echter vertrouwen dat ook zij opgespoord en vervolgd kunnen worden. ‘Vanaf het begin heb ik mij er op ingesteld dat het een ellenlang proces zou gaan worden. Er komt zoveel kijken bij zo’n onderzoek, en helemaal in dit geval. Je bent toch afhankelijk van wat die schoften beschikbaar stellen.’

Opluchting

Het JIT kon nog niets zeggen over het motief of het bewijs. Dat zal pas tijdens de rechtszaak worden gepresenteerd. ‘Ik ben erg benieuwd welke informatie ze hebben’, besluit De Borst. ‘Of ze echt kunnen bewijzen wat er is gebeurd. En waarom. Maar voor nu is dit een goede dag. Alleen al de aankondiging dat ze mensen kunnen vervolgen is al een opluchting.’

LEES OOK: Vader MH17-slachtoffer over nieuwe ontwikkelingen: ‘Idee dat het groot nieuws wordt’

Meer over dit onderwerp: MH17 HANS DE BORST RECHTSZAAK OPENBAAR MINISTERIE NABESTAANDEN

Gerelateerd

Vader MH17-slachtoffer over nieuwe ontwikkelingen: ‘Idee dat het groot nieuws wordt’

Vader MH17-slachtoffer Elsemiek (17) verwacht niet dat er ooit iemand veroordeeld wordt

Nabestaande MH17 over column in AD: ‘Dit is scoren over de hoofden van nabestaanden en slachtoffers’

MH17-nabestaande: ‘Vier jaar na de dood van mijn dochter lopen de daders nog gewoon vrij rond’

MH17 één jaar later: Vader van overleden Elsemiek leeft door, ‘maar heb nog elke dag verdriet’

Ongeloof blijft bij nabestaanden vliegramp vlucht MH17, ondanks uitgebreid rapport

Nabestaanden komen aan voor een toelichting van het Joint Investigation Team (JIT) op de nieuwste bevindingen in het strafrechtelijk onderzoek rond het neerhalen van vlucht MH17. Ⓒ ANP

Proces MH17 start in maart 2020: ’Wij willen waarheid en gerechtigheid’

Telegraaf 19.06.2019 Rond 12.00 uur melden de nabestaanden van de slachtoffers van MH17 dat het Openbaar Ministerie vier mensen zal vervolgen, zo werd duidelijk tijdens de bijeenkomst in Nieuwegein. De personen worden verdacht van moord. Het proces MH17 moet op 9 maart volgend jaar in Nederland beginnen. Onder de verdachten is Igor Girkin, de rebellencommandant in het oosten van Oekraïne.

Deze ochtend werden nabestaanden bijgepraat over de nieuwste bevindingen in het strafrechtelijk onderzoek. Vanmiddag vanaf 13.00 begint de persconferentie van het JIT. Volg hier alle laatste ontwikkelingen:

’Gelukkig komt er actie’

Nabestaanden Silene en Rob Fredriksz uit Rotterdam zijn blij dat het proces tegen de verdachten van de massamoord op MH17 in maart 2020 eindelijk gaat beginnen. Er zijn nu vier namen genoemd van vermoedelijke daders, meer zullen volgens het OM volgen, zodra het internationale opsporingsteam JIT zeker is van zijn zaak.

Het gaat om drie Russen en Oekraïense opstandeling. Gelukkig komt er nu actie, wij willen de waarheid en gerechtigheid.” Het belangrijkste voor de nabestaanden is dat er nu een datum bekend is wanneer de rechtszaak start. Ze zijn nog steeds erg boos dat Rusland niet meewerkt aan het onderzoek en „alleen maar desinformatie de wereld instuurt.”

De verdachten zijn drie Russische militairen en één Oekraïnse rebel. Zij zaten op het moment van de aanslag niet zelf bij de buk, maar zouden hogerop in de organisatie de boel aansturen.

Namen Bellingcat

Onderzoekscollectief Bellingcat bracht ook in kaart wie er medeverantwoordelijk zou zijn voor het neerhalen van vlucht MH17. Hun rapport verscheen kort voor de persconferentie van het internationale Joint Investegation Team (JIT). Volgens het onderzoek dat Bellingcat deed, zouden er aanwijzingen zijn dat officier Sergej Doebinski, hoofd van de militaire inlichtingendienst van volksrepubliek Donetsk, het bevel tot schieten gaf. Dit is echter nog niet hard te maken.

Tevens blijkt uit het onderzoek dat de Buk is aangevraagd door Doebinski. Hij – of iemand dicht bij hem – heeft waarschijnlijk ook toestemming gegeven om de Buk af te vuren. Igor Girkin, alias Igor Strelkov, is bekend als de rebellencommandant in Oost-Oekraïne die een triomfantelijk bericht de wereld in stuurde na het neerstorten van het vliegtuig van Malaysia Airlines, vlucht MH17.

Bij vrijwel elk conflict van Rusland, waar ook ter wereld, duikt hij op. Volgens Bellingcat was Girkin volledig op de hoogte van de invoer van de Russische Buk-raket waarmee het vliegtuig uit de lucht werd geschoten.

Bekijk ook:

’Mopperaar’ Doebinski was rechterhand Strelkov 

Bekijk ook:

Schimmige Strelkov duikt op bij elk conflict 

Igor Bezler, een van de kopstukken van de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne, zag vlucht MH17 waarschijnlijk aan voor een vijandelijk toestel.

Bekijk ook:

Bezler, de duivel van de rebellen 

Lees hier meer details over de onderzoeksresultaten van Bellingcat:

Bekijk ook:

Bellingcat: ’deze man gaf mogelijk opdracht MH17 neer te halen’ 

Bellingcat is een netwerk van journalisten, activisten en burgers dat werd opgericht door de Brit Eliot Higgins. Het zoekt in openbare digitale bronnen en naar officiële stukken die per ongeluk online komen naar informatie over internationale conflicten.

Het is nog niet bekend wat het JIT tijdens de persconferentie bekend gaat maken, mogelijk wordt er meer duidelijk over de rechtszaak tegen verdachten.

Bekijk ook:

Hoop op waarheid over MH17 

Bekijk meer van; persconferenties mh17 bellingcat joint investigation team (jit)

Rusland noemt beschuldigingen JIT ongegrond: ‘Weer geen bewijs geleverd’

NOS 19.06.2019 Rusland heeft verbolgen gereageerd op uitspraken van het Joint Investigation Team (JIT), dat vandaag in een persconferentie zei dat Rusland onvoldoende meewerkt in het onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken spreekt in een persverklaring van “ongegronde beschuldigingen” die bedoeld zijn om Rusland in diskrediet te brengen voor het oog van de internationale gemeenschap.

JIT-coördinator Fred Westerbeke, die vandaag namens het internationale onderzoeksteam aankondigde dat drie Russen en een Oekraïner worden vervolgd, zei dat Rusland weigert antwoord te geven op vragen en dat dat “een klap in het gezicht is van de nabestaanden”.

‘Geen bewijs geleverd’

Rusland zegt juist wél volledig te willen meewerken met het onderzoek en verwerpt de beschuldigingen dat er geen hulp wordt geboden “ten stelligste”. Volgens Rusland negeren de JIT-onderzoekers structureel het materiaal dat Rusland heeft aangeleverd, zoals radarbeelden die zouden bewijzen dat de Buk-raket van Oekraïne was.

Daarnaast heeft het JIT volgens de Russen “wederom geen concreet bewijs” geleverd voor betrokkenheid van Russische militairen bij het afschieten van de Buk-raket op de MH17. Het land noemt de onderzoekers vooringenomen.

De grote Russische kranten, tv- en radiostations reageren vooralsnog nauwelijks op de persconferentie van vandaag. Alleen bij de staatszender Russia Today wordt er uitgebreid bij stilgestaan en is er ruimte voor het Russische weerwoord.

Bekijk ook;

Nabestaande MH17: ‘Dit is waar we op hoopten’ Video

Telegraaf 19.06.2019 Het JIT heeft vandaag bekendgemaakt dat vier verdachten zullen worden vervolgd voor het neerhalen van vlucht MH17.

Bekijk meer van; mh17 video’s politiek  binnenland nieuws

Getapte gesprekken: zo spraken soldaten over BUK-raket Video

Telegraaf 19.06.2019 Het JIT heeft vandaag nieuwe bevindingen gepresenteerd uit het onderzoek naar vlucht MH17. Daar lieten ze ook fragmenten horen uit onderschepte telefoon- en chatgesprekken.

Bekijk meer van; binnenland nieuws

Afgeluisterde MH17-gesprekken reiken tot in Kremlin

AD 19.06.2019 De afgeluisterde telefoongesprekken die vanmiddag door het MH17-onderzoeksteam naar buiten zijn gebracht, lijken op directe betrokkenheid van het Kremlin te duiden bij wapenleveranties aan de pro-Russische rebellen in Oekraïne. In een van de gesprekken die het Joint Investigation Team (JIT) vanmiddag afspeelde, is Vladislav Soerkov te horen: hij was twee jaar vice-premier van Rusland en is nog steeds een adviseur van president Poetin.

Op 11 juli 2014, een week  voor het neerhalen van MH17, belt Soerkov met Mikhail Borodaj. Die laatste is op dat moment de leider van de separatisten in de regio Donetsk in Oost-Oekraïne. Het lijkt een vervolggesprek op een eerdere conversatie over het leveren van militair materieel aan de pro-Russische rebellen.

Soerkov meldt in het gesprek dat daar aan gewerkt wordt. Borodaj stelt dat het hard nodig is, willen de rebellen stand kunnen houden tegen de Oekraïners. In een eerder gesprek met een ander contact in Rusland vroeg Borodaj concreet om luchtafweergeschut.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De Russische president Poetin in het Kremlin in Moskou. © REUTERS

BUK beschikbaar gesteld

Soerkov werkt sinds 1999 voor het Kremlin. © EPA

Het JIT meldde vorig jaar al dat voor de onderzoekers vaststaat dat vlucht MH17 neergehaald is met een BUK-raket die afkomstig was de van de 53e Luchtafweerbrigade van het Russische leger. De BUK-installatie zou vanuit Rusland naar Oost-Oekraïne zijn gebracht.

Hoofdofficier Fred Westerbeke, een van de leiders van het onderzoek, zie vanmiddag tegen de NOS dat het JIT ervan uitgaat dat  ‘Soerkov betrokkenheid heeft gehad bij het beschikbaar stellen van de BUK en mogelijk ook ander materieel dat op dat moment nodig was in het oosten van Oekraïne’.

Soerkov is een bekende persoon in Europese regeringskringen.  In maart 2014 werd hij, als naaste adviseur van president Poetin, op de sanctielijst van de EU gezet. Dat was naar aanleiding van de Russische annexatie van De Krim. Soerkov was  van december 2011 tot mei 2013 eerste vice-premier van de Russische regering.

Diplomatieke stappen tegen Rusland om MH17

AD 19.06.2019 Nederland heeft diplomatieke stappen genomen tegen Rusland omdat het land niet meewerkt met het onderzoek naar het neerschieten van vlucht MH17. Dat is gebeurd op verzoek van het Openbaar Ministerie (OM), heeft minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) aan de Tweede Kamer laten weten.

De minister schrijft dat ,,diplomatieke stappen zijn genomen richting de Russische Federatie omdat volgens het OM door de Russische autoriteiten onvoldoende, onjuist of niet is gereageerd op rechtshulpverzoeken”.

Wat de stappen inhouden staat niet in de brief. Een woordvoerster van Grapperhaus wil dit ook niet verder toelichten. Het gaat er volgens haar om dat Rusland op 7 juni ‘via diplomatieke kanalen’ is aangesproken om alsnog mee te worden met het onderzoek van het OM. Dat heeft nog een groot aantal vragen uitstaan over waar militairen zich bevonden en wie namens Rusland actief was in het gebied.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Het internationale onderzoeksteam naar het neerhalen van MH17 heeft vandaag drie Russen en een Oekraïner aangeklaagd wegens betrokkenheid bij het neerhalen van het vliegtuig in juli 2014. Volgens Grapperhaus komen ,,we in een nieuwe fase” met deze beslissing tot vervolging.

,,Het kabinet ziet de vervolgingsbeslissing van het OM als een belangrijke stap in de waarheidsvinding en het vinden van gerechtigheid voor slachtoffers en hun nabestaanden”, aldus de bewindsman. ,,Stap voor stap worden vorderingen gemaakt. Het kabinet heeft grote waardering voor het werk dat reeds is verzet.”

Rutte: Rusland moet meewerken

Telegraaf 19.06.2019 „Rusland moet doen wat het Openbaar Ministerie nu vraagt: volledig medewerking verlenen aan het strafrechtelijk onderzoek naar de aanslag op MH17.” Die oproep deed premier Rutte in een reactie op de aankondiging van de rechtszaak tegen vier vermeende hoofdrolspelers bij de aanslag op vlucht MH17.

Ondanks de oproep en de ’diplomatieke stappen’ richting Moskou – waarvan ook de premier niet wilde zeggen wat die precies behelzen – bestreed Rutte fel dat de naderende rechtszaak politiek beladen is. „Dit is geen politiek proces en hij is ook niet politiek beladen.”

Hij onderstreepte juist de tamelijk afzijdige houding van het kabinet, dat volgens hem alleen in actie komt als het Openbaar Ministerie daarom vraagt. „Anders zouden politieke motieven een rol kunnen spelen in het acteren van de Nederlandse regering.” Of hij president Poetin al had gebeld? „Als dat dienstig is, zal ik hem hierover spreken, zoals ik dat ook in 2014, 2015 en 2017 vele malen heb gedaan.”

Rutte zegt niet te vrezen voor een desinformatiecampagne van Rusland om de status te bezoedelen van de Haagse rechtbank die het MH17-proces onder z’n hoede heeft. Dat de persconferentie van het JIT (Joint Investigation Team) over z’n ’indrukwekkende’ onderzoek wereldwijd is uitgezonden, is een goede garantie dat weinig mensen daar in zullen trappen, zei Rutte, die zich over de steun van andere landen bij het strafproces geen zorgen maakt. „Die steun is er. De afschuw is afgelopen vijf jaar onveranderd.”

Steun van de EU

Op de Europese top van donderdag zullen de regeringsleiders van de 28 EU-landen waarschijnlijk opnieuw hun steun uitspreken voor de aanpak van het JIT. De Europese Raad riep Moskou meermaals op volledig mee te werken aan de berechting van de daders.

Op verzoek van Nederland wordt in de conclusies van de top aandacht besteed aan de fatale vlucht, ook omdat het op 17 juli vijf jaar geleden is dat het vliegtuig werd neergehaald boven Oost-Oekraïne. Mogelijk wordt in de tekst nog apart verwezen naar het besluit van woensdag om vier verdachten te vervolgen.

’Maleisië achter onderzoek’

Rutte zei verder ’enorm respect’ te hebben voor het onderzoek van het JIT, waarin de OM’s van Nederland, Australië, België, Maleisië en Oekraïne samenwerken. Ook Maleisië, waarvan de premier onlangs de verantwoordelijkheid van Rusland in twijfel trok, staat volledig achter het JIT, zei Rutte.

Ook minister Blok (Buitenlandse Zaken) sprak vanuit China zijn waardering uit voor de ’volharding van het JIT om de volledige waarheid rond MH17 boven tafel te krijgen en de daders te vervolgen’. „De dood van 298 onschuldige slachtoffers mag niet zonder consequenties blijven. Wij blijven hieraan werken, samen met de andere JIT-landen en met brede steun van de internationale gemeenschap.”

Kamer content

In de Tweede Kamer is steun uitgesproken voor het aangekondigde strafproces. „Het moment van gerechtigheid komt steeds dichterbij”, reageerde VVD-Kamerlid Van Wijngaarden. Het beslui om vier verdachten te gaan vervolgen is een ’nieuwe stap op weg naar gerechtigheid’, vindt CDA-Kamerlid Van Dam. „Vlak voor de herdenking wordt hiermee duidelijkheid gegeven naar de nabestaanden. De beslissing is gebaseerd op overtuigend onderzoek, genomen in onafhankelijkheid door het Nederlandse OM.”

De PVV steunt de beslissing van het JIT om drie Russen en een Oekraïner te vervolgen voor de aanslag. „De slachtoffers verdienen gerechtigheid en voor de nabestaanden is het goed dat de eerste belangrijke stap in het strafproces nu is gezet”, zegt Kamerlid De Roon. „Voor de volledige waarheidsvinding is niet alleen de medewerking van Rusland maar ook die van de Oekraïne onmisbaar”.

Kamerlid Sjoerdsma van D66 wijst op het getapte gesprek tussen de zelfverklaarde president van de Oost-Oekraïense ’volksrepubliek Donetsk’ Borodaj en een topadviseur van Poetin. Daaruit blijkt volgens hem de betrokkenheid van het Kremlin. „Dankzij het JIT sluit het net zich nu rondom Rusland.”

Volgens Baudet van Forum voor Democratie is het niet aan parlementariërs om vooruit te lopen op uitspraken van de rechter. „Het ziet er grondig uit”, zegt hij over de bevindingen van het JIT. Toch blijft hij het problematisch vinden dat Oekraïne is vertegenwoordig in het opsporingsteam. „Daarmee neem je al een voorschot op de mogelijke dader.”

Bekijk ook:

OM: Uitlevering MH17-verdachten niet mogelijk 

Bekijk ook:

Nederland neemt diplomatieke stappen tegen Rusland 

Bekijk ook:

Proces MH17 start in maart 2020: ’Wij willen waarheid en gerechtigheid’ 

Bekijk ook:

Dit zijn de vier MH17 moordverdachten 

Bekijk ook:

Bellingcat: ’deze man gaf mogelijk opdracht MH17 neer te halen’ 

Bekijk ook:

’Aandeel Oekraïne is niet onderzocht. Dat wringt’ 

Bekijk meer van; rusland joint investigation team (jit) mh17 mark rutte

Rutte: ‘Pas tevreden als MH17-daders berecht en veroordeeld zijn’

NU 19.06.2019 Premier Mark Rutte ziet het woensdag door het Joint Investigation Team (JIT) gepresenteerde onderzoek naar de verdachten van het neerhalen van vlucht MH17 als een indrukwekkende en belangrijke stap, maar is naar eigen zeggen pas tevreden als de daders van de aanslag daadwerkelijk berecht en veroordeeld zijn.

“Er zal nog veel werk verricht moeten worden”, zei de minister-president woensdagmiddag na de presentatie van de bevindingen van het JIT.

Belangrijk is daarbij dat Rusland gaat meewerken met het strafrechtelijk onderzoek. Het Openbaar Ministerie (OM) stuit op dit moment op een onwelwillend Moskou, dat rechtshulpverzoeken negeert.

Zo ging Rusland bijvoorbeeld niet in op vragen over de huidige locatie van de buk-raketinstallatie die volgens het JIT is gebruikt bij het neerhalen van MH17.

Onderzoeksteam toont gezichten van vier verdachten MH17-ramp

Diplomatieke stappen in de richting van Rusland

Daarom kondigde het kabinet, op verzoek van het OM, diplomatieke stappen tegen Rusland aan. Wat de stappen precies zijn, wil Rutte niet zeggen. “Dat is allemaal vertrouwelijk”, aldus de premier.

Navraag leert dat vooral gedacht moet worden aan het op diplomatiek niveau aankaarten van de verzoeken van het OM aan Moskou om mee te werken met het onderzoek.

Het kabinet is voorzichtig met diplomatieke stappen en benadrukt de politieke kanalen alleen in te zetten als het OM daarom vraagt. “Anders zouden politieke motieven een rol kunnen spelen in het acteren van de Nederlandse regering”, aldus Rutte. “Dit is geen politiek proces.”

Vier verdachten in beeld

Het OM maakte eerder op de dag bekend drie Russen en een Oekraïner te vervolgen voor het neerschieten van vlucht MH17. De vier worden verdacht van moord. Het gaat om Igor Girkin, Sergey Dubinsky, Oleg Pulatov en Leonid Kharchenko.

De rechtszaak gaat naar verwachting op 9 maart 2020 in de beveiligde rechtbank op Schiphol van start. Het OM heeft Rusland en Oekraïne gevraagd de dagvaarding aan de verdachten te overhandigen.

Of de vier mannen daadwerkelijk de rechtszaak zullen bijwonen, valt ernstig te betwijfelen. Het OM liet eerder op de dag weten Moskou en Kiev niet om uitlevering te vragen, omdat de grondwet van de beide landen het verbiedt om onderdanen uit te leveren.

Mochten de verdachten de zaak niet bijwonen, dan zal de zitting alsnog doorgaan. Als de rechter de mannen schuldig acht, dan kunnen Girkin, Dubinsky, Pulatov en Kharchenko in dat geval bij verstek worden veroordeeld.

Lees meer over: Politiek  Mark Rutte  MH17

Rutte: ‘MH17-proces is niet politiek beladen’ Video

Telegraaf 19.06.2019 Premier Rutte reageert op de nieuwe bevindingen die vandaag zijn gepresenteerd rond het onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17.

Bekijk meer van; premiers presentaties mh17 mark rutte video’s binnenland nieuws politiek

Vervolging verdachten neerhalen vlucht MH17 begint

RO 19.06.2019 Vandaag zijn de nabestaanden van slachtoffers van vlucht MH17 geïnformeerd dat het Openbaar Ministerie (OM) over gaat tot vervolging van 4 verdachten van het neerhalen van vlucht MH17. Deze beslissing is unaniem gesteund door de opsporingsautoriteiten van de andere landen waarmee wordt samengewerkt in het Joint Investigation Team (JIT): Australië, België, Maleisië en Oekraïne. Het strafrechtelijk onderzoek naar de betrokkenheid van andere personen gaat nog steeds door.

Daarnaast heeft het JIT een getuigenoproep gedaan. Het JIT heeft aangegeven dat de eerdere getuigenoproepen veel bruikbare tips hebben opgeleverd en dat er daarom voor is gekozen ook nu weer een getuigenoproep te doen.

Het kabinet ziet de vervolgingsbeslissing van het OM als een belangrijke stap in de waarheidsvinding en het vinden van gerechtigheid voor slachtoffers en hun nabestaanden. Op 17 juli 2014 is boven het oosten van Oekraïne vlucht MH17 neergehaald, waarbij alle 298 inzittenden om het leven kwamen, onder wie 196 Nederlanders. Het strafrechtelijk onderzoek is direct na de crash door het OM in JIT-verband gestart. Stap voor stap worden vorderingen gemaakt. Het kabinet heeft grote waardering voor het werk dat reeds is verzet.

De JIT-landen hebben twee jaar geleden gezamenlijk besloten dat de vervolging en berechting van verdachten in Nederland zal plaatsvinden, ingebed in internationale samenwerking en steun. Er is besloten dat de rechtbank Den Haag de zaak in behandeling zal nemen en zitting zal houden op het Justitieel Complex Schiphol (JCS).

Binnen het Nederlandse rechtssysteem met alle noodzakelijke waarborgen voor verdachten en een goede rechtspositie voor nabestaanden zal het OM de onderzoeksresultaten presenteren ten overstaan van een onafhankelijke rechter in een openbare zitting. Alle praktische voorbereidingen voor de start van een MH17-strafproces zijn gereed. De eerste zitting zal 9 maart 2020 plaatsvinden.

Documenten;

Kamerbrief over vervolgingsbesluit MH17

Kamerstuk: Kamerbrief | 19-06-2019

Zie ook; Reactie minister-president Rutte op de persconferentie van het Joint Investigation Team19-06-2019 | 16:28

Zie ook; Neerhalen vlucht MH17

Nieuw appèl op Moskou om mee te werken aan MH17-zaak

NOS 19.06.2019 Nederland heeft via diplomatieke kanalen Rusland nog eens aangespoord mee te werken aan het onderzoek naar de ramp met MH17. De Nederlandse ambassade in Moskou heeft die boodschap overgebracht aan de Russen. Het kabinet spreekt van diplomatieke stappen, die op verzoek van het Openbaar Ministerie zijn gezet. Volgens het OM is tot nu toe “door de Russische autoriteiten onvoldoende, onjuist of niet gereageerd op rechtshulpverzoeken”.

Premier Rutte benadrukte dat het kabinet dit soort stappen alleen zet op verzoek van het OM, om te voorkomen dat politieke motieven een rol kunnen spelen: “Het is geen politiek proces.”

President Poetin

Rutte wilde verder niet veel kwijt over de stappen. Op de vraag of hij ook met president Poetin over de kwestie praat, antwoordde Rutte dat hij dat al vaak heeft gedaan. “Als dat in dit proces dienstig is, doe ik dat weer, maar of en wanneer die stap zich aandient, daar zeg ik niks over.”

Vandaag werd bekend dat het Joint Investigation Team (JIT) vier mensen vervolgt vanwege hun betrokkenheid bij het neerhalen van MH17. Het kabinet ziet die beslissing als een belangrijke stap. Rutte sprak zijn respect uit voor het werk van het onderzoeksteam om de waarheid boven tafel te krijgen en berechting mogelijk te maken.

Video afspelen

Rutte: we doen het stap voor stap

Stap voor stap

Het kabinet benadrukte dat met het vervolgingsbesluit een nieuwe fase begint en dat het Nederlandse rechtssysteem “alle noodzakelijke waarborgen voor verdachten en een goede rechtspositie voor nabestaanden” heeft. Op de vraag of hij er rekening mee houdt dat de verdachten nooit voor de rechter komen, antwoordde de premier dat de druk vandaag weer verder is opgevoerd en dat alles stap voor stap gebeurt. Volgens hem is er in de wereld, ook vijf jaar na de ramp, nog steeds veel steun voor het onderzoek.

Ook de Tweede Kamer reageert positief op de vervolging. In veel reacties wordt gesproken van een nieuwe stap naar gerechtigheid.

Rusland: geen rol in MH17-ramp

Rusland heeft altijd gezegd niet betrokken te zijn bij de MH17-zaak. Bovendien benadrukt het Kremlin dat het in de afgelopen jaren allerlei gegevens en beeldmateriaal aan het JIT heeft verstrekt.

Bekijk ook;

Diplomatieke stappen tegen Rusland om MH17

MSN 19.06.2019 Nederland heeft “diplomatieke stappen” genomen tegen Rusland omdat het land niet meewerkt met het onderzoek naar het neerschieten van vlucht MH17. Dat is gebeurd op verzoek van het Openbaar Ministerie (OM), heeft minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) aan de Tweede Kamer laten weten.

De minister schrijft dat “diplomatieke stappen zijn genomen richting de Russische Federatie omdat volgens het OM door de Russische autoriteiten onvoldoende, onjuist of niet is gereageerd op rechtshulpverzoeken”. Wat de stappen inhouden staat niet in de brief.

Het internationale onderzoeksteam naar het neerhalen van MH17 heeft woensdag drie Russen en een Oekraïner aangeklaagd wegens betrokkenheid bij het neerhalen van het vliegtuig in juli 2014. Volgens Grapperhaus komen “we in een nieuwe fase” met deze beslissing tot vervolging.

“Het kabinet ziet de vervolgingsbeslissing van het OM als een belangrijke stap in de waarheidsvinding en het vinden van gerechtigheid voor slachtoffers en hun nabestaanden”, aldus de bewindsman. “Stap voor stap worden vorderingen gemaakt. Het kabinet heeft grote waardering voor het werk dat reeds is verzet.”

Nederland neemt diplomatieke stappen tegen Rusland

Telegraaf 19.06.2019 Nederland heeft diplomatieke stappen tegen Rusland genomen, omdat het land niet goed meewerkt met een onderzoek naar het neerschieten van vlucht MH17, waarbij bijna driehonderd mensen om het leven kwamen.

Dat schrijft minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) aan de Tweede Kamer. Op 7 juni heeft het ministerie ’via diplomatieke kanalen de Russische autoriteiten aangespoord om volledig mee te werken’, laat de bewindsman weten. Die diplomatieke stappen ’richting de Russische Federatie’ worden genomen op verzoek van het Openbaar Ministerie (OM). „Omdat volgens het OM door de Russische autoriteiten onvoldoende, onjuist of niet is gereageerd op rechtshulpverzoeken”, meldt de minister.

Op verdere stappen – als aansporen geen zin blijkt te hebben – wil Grapperhaus niet vooruitlopen. Het internationale onderzoeksteam naar het neerhalen van MH17 heeft woensdag drie Russen en een Oekraïner aangeklaagd wegens betrokkenheid bij het neerhalen van het vliegtuig in juli 2014.

Bekijk ook:

OM: Uitlevering MH17-verdachten niet mogelijk 

Bekijk ook:

’Aandeel Oekraïne is niet onderzocht. Dat wringt’ 

Bekijk ook:

Proces MH17 start in maart 2020: ’Wij willen waarheid en gerechtigheid’ 

Bekijk ook:

Hoop op waarheid over MH17 

Bekijk meer van; mh17 rusland ferdinand grapperhaus

Onderzoeksteam: vier MH17-verdachten op internationale opsporingslijsten

NOS 19.06.2019 Het Joint Investigation Team (JIT) heeft aanhoudingsbevelen uitgevaardigd voor vier personen die worden verdacht van het neerhalen van vlucht MH17 en moord op de 298 inzittenden. Het viertal wordt vervolgd en is om die reden op internationale opsporingslijsten geplaatst.

Dat maakte het JIT vandaag bekend op een persconferentie in Nieuwegein. Omdat de vier gezocht worden, maakte het onderzoeksteam ook de namen van de verdachten bekend: Leonid Chartsjenko uit Oekraïne en Oleg Poelatov, Igor Girkin en Sergej Doebinski uit Rusland.

Chartsjenko zou bij het vervoer van de Buk-installatie waarmee MH17 werd neergehaald essentieel zijn geweest. Doebinski was het hoofd van de inlichtingendienst van de pro-Russische rebellen, Poelatov was zijn adjunct. Girkin, die zichzelf ook Igor Strelkov noemt, was de ‘minister van Defensie’ van de separatisten.

  JIT MH17

@JITMH17

The JIT that investigates the downing of flight MH17, today announced that the Dutch Prosecution Service has named four suspects. The investigation will continue. The first court date will be in March 2020. https://t.co/o4TdRS5ZmC

“We houden deze vier verantwoordelijk voor het binnenbrengen van het wapen”, zei Fred Westerbeke, coördinator van het JIT, dat bestaat uit 50 rechercheurs en 25 medewerkers van het OM. Het JIT benadrukt dat het bewijs tegen de verdachten pas in de rechtszaal zal worden getoond, en dat het vertrouwen heeft in de degelijkheid en onderbouwing ervan.

Doebinski en Girkin hebben aan het Russische persbureau Interfax meteen al laten weten dat ze niet vrijwillig zullen verschijnen in de rechtszaal, omdat ze naar eigen zeggen niks te maken hebben met de MH17-ramp.

Het JIT zal in ieder geval op korte termijn Oekraïne en Rusland vragen dagvaardingen te overhandigen aan de verdachten. Er wordt niet om uitlevering gevraagd, “omdat de grondwet van beide landen het verbiedt om eigen onderdanen uit te leveren”.

Zaak dient op Schiphol

De verdachten zullen worden aangeklaagd voor moord en de rechtszaak begint in maart 2020 in Nederland, in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol, die als dependance dient van de rechtbank Den Haag.

Advocaat Veeru Mewa, die nabestaanden van 102 passagiers bijstaat, laat weten dat het voor zijn cliënten een “enorme opluchting” is dat de zaak gaat beginnen. “Ze hielden er rekening mee dat het JIT niet genoeg zou vinden om te kunnen vervolgen”, zegt hij.

Het JIT heeft nog geen hoofdverdachte kunnen aanwijzen, maar sluit niet uit dat later wel te kunnen doen. “Want we starten vandaag weliswaar met de vervolging, maar het onderzoek gaat gewoon door.”

Dit zijn de vier verdachten die worden vervolgd voor het neerhalen van vlucht MH17 en de moord op alle inzittenden van het vliegtuig. De informatie in deze afbeeldingen komt van het JIT. :

NOS

Het JIT werd in 2014 opgericht, ruim een maand nadat het toestel van Malaysia Airlines boven Oekraïne met een Buk-raket was neergehaald. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven.

De onderzoekers concludeerden eerder dat de Buk-raket waarmee het toestel werd neergehaald afkomstig was van een installatie van een brigade van het Russische leger. Nederland stelde Rusland daarom in mei vorig jaar aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van het toestel.

Beperkte openheid van zaken Rusland is klap in het gezicht van alle nabestaanden, aldus JIT-coördinator Fred Westerbeke.

Eerder achterhaalde het internationale onderzoekscollectief Bellingcat namen van verschillende Russische militairen die betrokken zouden zijn geweest bij het afvuren van de Buk-raket. Vandaag publiceerde Bellingcat nog eens acht nieuwe namen van Russen en Oekraïense opstandelingen die direct of indirect betrokken waren bij het neerhalen van vlucht MH17.

Nieuwe getuigenoproep

Het JIT moet als onafhankelijk, internationaal onderzoeksorgaan voorzichtiger opereren als het gaat om het publiceren van namen. Eerst moet er voldoende bewijs zijn verzameld. Wel had de organisatie in 2016 nog een groep met honderd mogelijke verdachten op het oog. Van een groot deel is inmiddels gebleken dat die niet strafrechtelijk verantwoordelijk zijn voor het neerhalen van MH17.

Toch eindigde de persconferentie van het JIT vandaag met een getuigenoproep, omdat de onderzoekers meer te weten willen komen over de bemanning van de bewuste Buk en “de schakels” in de Russische besluitvorming, twee zaken waar Rusland volgens politiechef Wilbert Paulissen geen antwoord op geeft.

Het JIT denkt onder meer dat de bemanning van de Buk-installatie waarschijnlijk uit Rusland afkomstig was. Daarnaast blijkt uit afgetapte telefoongesprekken dat, kort nadat de MH17 uit de lucht was geschoten, een bemanningslid van de Buk waarschijnlijk zoek was. Met hem willen de onderzoekers graag in contact komen.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken liet in een reactie op de JIT-stappen weten dat er “opnieuw ongegronde beschuldigingen worden geuit” tegen Rusland, bedoeld om het land “in diskrediet” te brengen.

Bekijk ook;

© Aangeboden door RTL Nederland Igor Girkin, Sergei Doebinski, Oleg Poelatov en Leonid Ghartsjenko (vlnr)

Vier verdachten aangeklaagd voor MH17-ramp, proces begint op 9 maart 2020

MSN 19.06.2019 Het Openbaar Ministerie gaat vier verdachten aanklagen die betrokken zijn geweest bij de ramp met MH17. Zij worden vanaf 9 maart 2020 vervolgd voor moord, melden bronnen aan RTL Nieuws. In het onderzoek naar de ramp is een duidelijke link met Rusland aangetoond.

Onder de verdachten is Igor Girkin, de rebellencommandant in het oosten van Oekraïne. Ook Sergei Doebinski en Oleg Poelatov uit Rusland en Leonid Ghartsjenko uit Oekraïne worden aangeklaagd. Zij worden gezamenlijk verdacht van het vervoeren van de Buk-lanceerinstallatie naar het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne, waaruit vlucht MH17 werd neergeschoten.

“Hun plan, hun samenwerking en hun handelen hebben geleid tot het neerschieten van vlucht MH17”, aldus hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke. “Ze worden verdacht van het verongelukken van vlucht MH17 met de dood van alle inzittenden tot gevolg. En de moord op de 298 inzittenden van vlucht MH17.”

Link met Rusland

De vier verdachten stonden in nauw contact met Moskou, meldt het internationale onderzoeksteam naar de ramp (JIT). “Dit toont aan dat er een duidelijke link is met Rusland”, zegt politiek verslaggever Fons Lambie, die het onderzoek nauw volgt.

Het OM gaat ervan uit dat de drie Russische verdachten zich in Moskou bevinden. De enige Oekraïense verdachte zou nog in het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne verblijven. Het OM zal beide landen rechtshulpverzoeken sturen, maar niet om uitlevering van de verdachten. Rusland en Oekraïne leveren geen onderdanen uit.

Eerder vandaag presenteerde onderzoekscollectief Bellingcat zijn nieuwste onderzoeksresultaten. Bellingcat heeft twaalf verdachten in beeld die betrokken zouden zijn geweest bij het neerhalen van MH17. Zij worden verantwoordelijk gehouden voor het transport van de lanceerinstallatie, het wegvoeren ervan, of de lancering van de Buk-raket.

Geheime dienst

Onder de twaalf verdachten is geheim agent Sergei Doebinski, wiens naam al in 2017 werd genoemd in het onderzoek naar de aanslag. De meeste aandacht in het Bellingcat-onderzoek gaat uit naar hem. Doebinski wordt door Bellingcat aangewezen als leider van de geheime dienst van de zelfuitgeroepen Volksrepubliek Donetsk.

Bij de ramp met MH17 kwamen alle 298 inzittenden om het leven. Volgende maand is het vijf jaar geleden dat de vlucht van Schiphol naar Kuala Lumpur boven het oosten van Oekraïne werd neergeschoten. Het vliegtuig is neergehaald met een Buk-raket, afkomstig van de 53ste luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger.

Girkin: rebellen niet achter neerhalen MH17

Telegraaf 19.06.2019 Igor Strelkov alias Igor Girkin, de rebellencommandant die wordt verdacht van betrokkenheid bij het neerhalen van MH17, heeft tegenover Russische media ontkend dat de rebellen in Oekraïne verantwoordelijk zijn voor het neerhalen van het passagiersvliegtuig in 2014.

De vier verdachten bevinden zich volgens het Kremlin in Moskou. Daar wachten ze de officiële aankondiging van de onderzoekscommissie in Nederland af.

Rusland heeft het onderzoek naar het neerschieten van het passagiersvliegtuig MH17 in het Oekraïense luchtruim als eenzijdig bekritiseerd. „Rusland had geen kans om deel te nemen aan het onderzoek naar deze vreselijke ramp, hoewel we dat vanaf het begin hadden aangeboden”, zei een woordvoerder van het Kremlin.

De door Rusland gesteunde separatisten hebben ook woensdag weer Russische betrokkenheid met de lancering van de raket ontkend. „Het was technisch niet eens mogelijk om het Buk-systeem van Rusland naar de Donbass te vervoeren”, zegt Andrej Poergin, plaatsvervangend regeringsleider in de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk.

Het Buk-systeem dat voor de lancering werd gebruikt, kwam volgens de rebellen van de Oekraïense strijdkrachten. „Er was niemand in Donetsk die het had kunnen bedienen. De beschuldigingen waren daarom absurd. In plaats daarvan had Oekraïne het personeel om het systeem te bedienen. In Rusland is de apparatuur praktisch niet meer in gebruik”, zei Poergin.

Vier mannen

Het Openbaar Ministerie in Nederland gaat in maart 2020 vier mensen vervolgen voor het neerhalen van vlucht MH17. Ze worden verdacht van moord. Naast Igor Strelkov (38, ook bekend als Igor Girkin) zijn dat zijn rechterhand Sergej Doebinski (56), diens assistent Oleg Poelatov (52) en garnizoenscommandant Leonid Chartsjenko (47).

Bekijk ook:

OM: Uitlevering MH17-verdachten niet mogelijk 

Bekijk ook:

Schimmige Strelkov duikt op bij elk conflict 

Bekijk meer van; passagiersvliegtuigen mh17 rusland donetsk

Bellingcat noemt naam opstandeling die neerhalen MH17 in gang zette

NOS 19.06.2019 Het internationale onderzoekscollectief Bellingcat heeft acht nieuwe namen gepubliceerd van Russen en Oekraïense opstandelingen die direct of indirect betrokken waren bij het neerhalen van vlucht MH17.

Een van de nieuwe namen is die van Valeri Stelmach. Hij zou degene zijn die zijn commandant vlak voor de fatale aanval met een Buk-raket telefonisch meldde dat er een vliegtuig aankwam.

Een ander is Oleg Poelatov, de tweede man achter generaal-majoor Sergej Doebinski bij de militaire inlichtingendienst van de Oost-Oekraïense opstandelingen. De Russen Doebinksi en Poelatov speelden in juli 2014 een belangrijke rol bij het vervoer van de Buk-installatie van Rusland naar Oost-Oekraïne en weer terug. Ook een zekere Leonid Chartsjenko zou bij dat vervoer essentieel zijn geweest.

Bellingcat maakt niet duidelijk wie exact het bevel gaf voor het afvuren van de Buk of wie op de knop van de lanceerinstallatie drukte.

Persconferentie

Bellingcats rapport komt enkele uren voor een persconferentie in Nieuwegein van het internationale onderzoeksteam JIT, dat daar nieuwe ontwikkelingen in het strafrechtelijke onderzoek presenteert. Op dit moment informeert dit Joint Investigation Team nabestaanden achter gesloten deuren. Volgens de Oekraïense onderminister van Buitenlandse Zaken zal het JIT vier namen bekendmaken van verdachten die mogelijk worden vervolgd.

De NOS zendt de persconferentie van het JIT vanaf 13.00 uur live uit, op NPO 1, NPO Radio 1, op NOS.nl en op onze Facebook- en YouTube-pagina’s.

Bellingcat heeft de afgelopen jaren zijn bevindingen steeds gedeeld met het JIT, dat na uitgebreid strafrechtelijk onderzoek later herhaaldelijk tot dezelfde conclusies kwam.

Oleg Poelatov Bellingcat

Centraal in het nieuwe Bellingcat-rapport staan de 150.000 telefoongesprekken die de Oekraïense veiligheidsdienst rond de MH17-ramp opving. De tekst van de waarschuwing voor een naderend toestel aan rebellenleider Igor Bezler was al eerder boven water gekomen: “Er komt een vogeltje uw kant opgevlogen.” Bezler geeft zijn ondergeschikte die dit meldt vervolgens het bevel om dit ook “hogerop” door te geven. Een paar minuten later werd vlucht MH17 neergehaald.

Bellingcat identificeert deze eerste beller nu dus als Valeri Stelmach, een leider van een Oost-Oekraïense militie. Het onderzoekscollectief noemt zijn rol in het neerhalen van MH17 “heel belangrijk”, omdat hij de eerste officier is die vlak voor de aanval de Boeing meldt als een mogelijk doelwit, zonder dat hij erbij opmerkt dat het ook om een passagierstoestel zou kunnen gaan.

Niet duidelijk wordt uit het Bellingcat-materiaal wie de persoon “hogerop” is die hij na Bezler heeft gebeld, ervan uitgaande dat hij diens bevel heeft gevolgd. En dus ook niet of deze persoon degene is die het bevel tot het afvuren van de Buk heeft gegeven.

Eerder concludeerde het JIT dat het ervan uitgaat dat de Buk-raket waarmee het toestel werd neergehaald afkomstig was van een installatie van een brigade van het Russische leger. Nederland stelde Rusland daarom in mei vorig jaar aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van het toestel.

Bekijk ook;

Bellingcat: 10 nieuwe namen en foto’s van mogelijke betrokkenen MH17-ramp

MSN 19.06.2019 Onderzoekscollectief Bellingcat heeft de identiteit van nog eens tien soldaten onthuld die betrokken zouden zijn geweest bij het neerhalen van vlucht MH17. Ze worden verantwoordelijk gehouden voor het transport van de lanceerinstallatie, het wegvoeren ervan, of de lancering van de Buk-raket.

Bellingcat heeft nu twaalf verdachten in beeld, van wie er twee al bekend waren bij het onderzoekscollectief. Ze behoren tot de pro-Russische separatisten in Oost-Oekraïne. Zes betrokkenen hebben de Russische nationaliteit, vier mannen hebben de Oekraïense nationaliteit. Van twee mannen wordt door Bellingcat geen nationaliteit vermeld.

Geheim agent

De twaalf worden door Bellingcat onderverdeeld in drie groepen. De geheime dienst van de zelfuitgeroepen Volksrepubliek Donetsk zorgde voor het transport van de Russische Buk-lanceerinstallatie naar Oekraïne en weer terug. Het Oostelijk Bataljon – de tweede groep – faciliteerde het transport. En de Bezler-groep spotte vlucht MH17, vlak voordat die werd neergeschoten.

© RTL Nieuws Bellingcat: 10 nieuwe namen en foto’s van mogelijke betrokkenen MH17-ramp

De twaalf die door Bellingcat verantwoordelijk worden gehouden voor het neerhalen van MH17

Onder de twaalf verdachten is geheim agent Sergei Doebinski, wiens naam al in 2017 werd genoemd in het onderzoek naar de aanslag. De meeste aandacht in het Bellingcat-onderzoek gaat uit naar hem. Doebinski wordt door Bellingcat aangewezen als leider van de separatistische geheime dienst. Daarvoor was hij een hooggeplaatste militair binnen het Russische leger.

Correspondent Jeroen Akkermans doet al jaren onderzoek naar de ramp met MH17. Hij ziet de door Rusland opgeworpen muur tussen het Russische leger en separatisten in het Oekraïense oorlogsgebied verder afbrokkelen. “Dat die twee gescheiden hebben geopereerd is niet vol te houden”, zegt hij. “Probleem voor Rusland is dat het nog altijd ten stelligste betrokkenheid bij de oorlog in Oost-Oekraïne ontkent.

Bellingcat en het internationale onderzoeksteam naar de ramp (JIT) tonen aan dat het Russische leger wel degelijk betrokken was bij het neerhalen van MH17. Daarmee komt ook de betrokkenheid bij de oorlog in Oost-Oekraïne aan het licht.”

Het JIT presenteert vandaag zijn nieuwe bevindingen in het strafrechtelijk onderzoek in Nieuwegein. “Het is de hoop dat het JIT de bevindingen van Bellingcat verder uitdiept met ondersteunend bewijs”, zegt Akkermans.

‘Namen hoofdverdachten bekend bij JIT’

Volgende maand is het vijf jaar geleden dat de vlucht van Schiphol naar Kuala Lumpur boven het oosten van Oekraïne werd neergeschoten. Het staat volgens het JIT vast dat het vliegtuig is neergehaald met een Buk-raket, afkomstig van de 53ste luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger. De brigade zou de raketinstallatie hebben overgebracht naar het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne, waarvandaan MH17 werd neergeschoten. Destijds stond de Volksrepubliek Donetsk onder leiding van premier Aleksandr Borodaj.

Borodaj, tegenwoordig werkzaam in Moskou, zegt zich ‘absoluut geen zorgen’ te maken over een mogelijke rechtszaak. Tegen RTL Nieuws-correspondent Martijn Smiers in Rusland zegt hij dat het bewijs vermoedelijk is gemanipuleerd. “Oekraïne heeft al veel foto’s en telefoontaps gepresenteerd die nep waren. Het is technisch perfect mogelijk om met photoshop een hele goede vervalsing te maken die net echt lijkt.”

Borodaj voelt zich niet verantwoordelijk voor de ramp. “Verantwoordelijkheid? Nee, dat voel ik niet. Absoluut niet. Als ik me wel verantwoordelijk of schuldig zou voelen, dan zou de strafzaak me nog interesseren.”

Deze rol hadden verdachten bij MH17-aanslag Video

Telegraaf 19.09.2019 Het JIT maakte tijdens een persconferentie in Nieuwegein vier namen van verdachten bekend die betrokken zijn bij de aanslag op de MH17.

Rob en Silene Fredriksz in de slaapkamer van hun omgekomen zoon Bryce Fredriksz. Ⓒ ROEL DIJKSTRA

Hoop op waarheid over MH17

Telegraaf 19.06.2019 MH17-nabestaanden hopen vandaag van het Openbaar Ministerie en het internationale opsporingsteam JIT te horen welke verdachten van de massamoord vervolgd gaan worden. Om 11.00 uur worden ze in Nieuwegein bijgepraat over de nieuwste bevindingen in het strafrechtelijk onderzoek.

„Daar kijken we naar uit”, zegt Silene Fredriksz uit Rotterdam. Zij en haar man Rob verloren hun 23-jarige zoon Bryce en diens vriendin Daisy (20) bij de aanslag. „We willen maar een ding: de hele waarheid en gerechtigheid. Maar het straffen van de directe schuldigen uit met name Rusland is niet ons enige doel. We willen dat alle nalatigen rekenschap afleggen. Waarom heeft Oekraïne toen het gevaarlijke luchtruim boven oorlogsgebied opengehouden? Waarom vlogen Malaysia Airlines en KLM en andere maatschappijen daar eigenlijk?”

Alle MH17-nabestaanden snakken naar waarheid en gerechtigheid. Waarom moesten hun dierbaren op 17 juli 2014 op een doodgewone (toeristen)vlucht van Schiphol naar Kuala Lumpur sterven door een aanslag met een Russische Buk-raket met 298 doden?

„We willen vijf jaar naar dato eindelijk antwoorden en vervolging van de daders. Daar wachten we al zolang op. We willen alles weten, hoe, waarom, door wie? Onze kinderen zijn op vakantie gegaan en in feite opgelost. We hebben niet eens hun lichamen teruggekregen”, zegt Fredriksz.

Vanochtend lichten het internationale opsporingsteam JIT en het Nederlandse OM nabestaanden in over de actuele stand van zaken in het strafrechtelijk onderzoek. Vanmiddag volgen internationale media. De rechtbank op Schiphol is klaar voor het proces. Naar verwachting zijn er belangrijke ontwikkelingen, waarbij verdachten bekend worden gemaakt.

Moord

„Het mag niet stoppen met een rechtszaak tegen de schuldigen en hun veroordeling. Al was het een verkeerd doelwit, het blijft moord. Maar dit gaat verder. Zowel de autoriteiten in Oekraïne, die het gevaarlijke luchtruim open lieten, als Malaysia Airlines en KLM en tal van andere vliegmaatschappijen die willens en wetens over oorlogsgebied vlogen, mogen de dans niet ontspringen. Ook de Nederlandse regering wist van de risico’s en deed niks”, aldus Fredriksz.

De dood van haar dierbaren is nooit te bevatten, vertelt ze tegenover De Telegraaf. „We blijven vastzitten in een nachtmerrie. Waar je in feite niet meer uitkomt. Maar de volle waarheid zou wel enige verlichting kunnen brengen. Het is vreselijk dat sommige naties nog altijd niet willen meewerken en alleen maar rookgordijnen en nepnieuws verspreiden.”

Afgezien van de fatale ’druk op de Buk-knop’ is Fredriksz ervan overtuigd dat haar kinderen nog in leven zouden zijn als het luchtruim boven Oost-Oekraïne tijdig gesloten zou zijn. „Dagen, weken ervoor waren er zoveel signalen dat het daar gruwelijk mis zou kunnen gaan. Hoe is het mogelijk dat er dan nog tientallen passagiersvliegtuigen mochten overvliegen?”

Veel cruciale vragen dus, ook bij andere nabestaanden. „Het is heel zwaar dat Bryce en Daisy en alle slachtoffers niet meer terugkomen. Toen we het onheilsbericht hoorden bijna vijf jaar geleden, konden we het niet geloven. En nu nog niet.”

Bekijk meer van; malaysia airlines paul eldering mh17

Neerhalen vlucht MH17: horen we vandaag wie de verdachten zijn?

AD 19.06.2019 Komt er ooit gerechtigheid voor de passagiers van vlucht MH17? Zullen de mensen die het toestel van Malaysia Airlines uit de lucht schoten boven Oost-Oekraïne ooit voor de rechter komen? Vandaag komt het Joint Investigation Team (JIT) op een persconferentie met nieuwe ontwikkelingen in het  strafrechtelijk onderzoek.

Wat gebeurt er vandaag precies?

Een gereconstrueerd deel van het MH17 vliegtuig. © Michael Kooren / Reuters

Het JIT, waarin Nederland, Australië, België, Maleisië en Oekraïne samenwerken, informeert ’s ochtends om 10.30 uur de nabestaanden van de MH17-slachtoffers over de stand van zaken in het onderzoek naar de ramp. Om 13.00 uur volgt dan een internationale persconferentie vanuit een zalencomplex in Nieuwegein.

Ook vandaag komt het onderzoekscollectief Bellingcat met een lijvig rapport. Die burgeronderzoekers hebben zich vastgebeten in de zaak en kwamen de afgelopen jaren met meerdere onthullingen. ,,We komen met een rapport van honderd pagina’s waarin we heel gedetailleerd ingaan op de afgeluisterde telefoongesprekken van die periode.

We denken dat we nu iedereen in die gesprekken wel geïdentificeerd hebben en zullen daar namen van noemen”, zei Bellingcat-oprichter Eliot Higgins eerder in gesprek met deze krant. De telefoontaps zijn afkomstig van de Oekraïense inlichtingendienst die ze na de ramp openbaar maakte.

Wat weten we al?

We weten dat vlucht MH17 onderweg van Amsterdam naar Kuala Lumpur  op 17 juli 2014, bijna vijf jaar geleden dus, uit de lucht is geschoten bij  het Oost-Oekraïense dorp Hrabove. Bij de crash kwamen 298 mensen om: 283 passagiers en 15 bemanningsleden. 196 inzittenden hadden de Nederlandse nationaliteit.

Het JIT heeft vastgesteld dat MH17 uit de lucht is geschoten door een BUK-raket, die afkomstig was van een installatie van de 53ste Luchtafweerbrigade van het Russische leger. De raket is volgens het JIT afgeschoten vanuit een veld ten zuiden van de plaats Snizjne. Dat gebied was op dat moment in handen van pro-Russische separatisten. Rusland ontkent betrokkenheid, in september vorig jaar meldde het Russische ministerie van Defensie dat de BUK-raket afgevuurd was door Oekraïne.

De cockpit van het toestel van de MH17 vlucht. © EPA

Wat gaat het JIT vandaag zeggen?

Het Nederlandse Openbaar Ministerie, dat een leidende rol heeft in het team, wil er nog niets over zeggen. Maar  de Oekraïense vice-minister van Buitenlandse Zaken Olena Zerkal zei gisteren dat er zeker vier namen genoemd gaan worden van verdachten, die vier zullen ook worden aangeklaagd en vervolgd.

Ze reageerde bevestigend op de vraag of het hogere officieren van het Russische leger betreft. ,,Maar het aantal mensen dat hierbij is betrokken, zal veel groter zijn dan de vier die worden genoemd”, stelde  Zerkal.  Het afvuren van de BUK-raket is volgens haar ‘onmogelijk zonder toestemming van de top’. Ook zei Zerkal dat ‘er al informatie is hoe de BUK daar is gekomen, maar nog niet over wie geschoten heeft’.

Er zijn de afgelopen jaren al diverse namen van betrokkenen genoemd: niet de man die de knop indrukte, wel van hoge Russische officieren in de regio. TV-programma Nieuwsuur probeerde een paar weken geleden in de Russische plaats Koersk commentaar te vragen aan de commandant van de 53e Luchtafweerbrigade, Sergej Moetskajev.

Hij liep weg van de camera. Andere namen van betrokkenen die de afgelopen jaren zijn genoemd: Oleg Ivannikov (codenaam Oreon,  kolonel bij de Russische inlichtingendienst GRu en in 2014 aanwezig in de regio Luhansk),  Igor Girkin (ook wel Strelkov genoemd, leider van de pro-Russische rebellen in Donetsk) en generaal-majoor Sergej Doebinski (alias Khmury, stond in 2014 aan het hoofd van de inlichtingendienst van de pro-Russische rebellen in Donetsk).

Wat moeten we verwachten van een eventueel proces?

Als het uiteindelijk tot een proces komt, zal dat worden gehouden in de rechtbank bij Schiphol. De verdachten zullen worden berecht volgens het Nederlandse recht, zo is afgesproken tussen de betrokken landen. Tijdens een proces zullen ook de nabestaanden spreekrecht krijgen. Maar of er ook verdachten  aanwezig zullen zijn, is zeer de vraag.

Rusland levert in principe geen onderdanen uit.  Het proces zal dan uitdraaien op een zogeheten verstekprocedure, waarbij de verdachten niet aanwezig zijn.  Göran Sluiter, advocaat en hoogleraar Internationaal Strafrecht: ,,Een verstekprocedure is een onding.  Een vonnis in zo’n zaak is een soort tussenstand, geen eindstand. Maar het alternatief is dat je wacht tot de verdachten verschijnen. Dan laat je je eigenlijk gijzelen door de Russen.”

Evert van Zijtveld verloor zijn zoon en dochter en zijn schoonouders bij de MH17-ramp. Voor hem is vervolging belangrijker dan namen van daders.

Brokstukken op de crashplek van de Boeing 777 van Malaysia Airlines. Vlucht MH17 was op weg van Amsterdam naar Kuala Lumpur. Alle 283 passagiers en 15 bemanningsleden zijn omgekomen. Beeld AFP

JIT maakt vandaag namen bekend van eerste verdachten voor ramp met MH17

VK 19.06.2019 Het internationale Joint Investigation Team (JIT), dat onderzoek doet naar vlucht MH17, maakt woensdag de namen bekend van enkele verdachten die mogelijk zullen worden vervolgd voor hun aandeel in de ramp.

Volgens de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Olena Zerkal gaat het voorlopig om vier verdachten. Ongetwijfeld heeft het JIT nog een reeks andere verdachten in het vizier.

Het wordt voor het eerst dat het JIT namen van verdachten noemt. Eerder stelde het JIT al vast dat het Maleisische toestel met een Buk-raket van Russische makelij was neergeschoten vanuit rebellengebied. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden van het vliegtuig om. Volgens het JIT is het zeker dat de Buk-installatie waarmee de raket afgevuurd afkomstig was van de 53ste luchtverdedigingsbrigade uit het Russische Koersk.

Op grond van foto’s en video’s op sociale media kon het JIT de route reconstrueren die de Buk-installatie heeft gevolgd vanuit Koersk naar de plaats van de lancering, een landbouwveld bij Pervomajske even ten zuiden van de stad Snizjne. Dat gebied was op 17 juli 2014 in handen van de separatisten.

Volgens het JIT lijdt het geen twijfel dat het steeds om dezelfde Buk-installatie gaat. Dat viel af te leiden uit een zevental specifieke kernmerken van het gevaarte, zoals beschadigingen op de zijkant en het nummer waarvan één cijfer onleesbaar was: 3×2.

Het JIT maakte vorig jaar al bekend dat het enkele tientallen figuren in het vizier had. Het ligt voor de hand dat één van hen Sergej Moetsjkajev is, de commandant van de 53ste luchtverdedigingsbrigade. Als commandant van de brigade moet hij van het transport op de hoogte zijn geweest.

Op deze anonieme foto, genomen op 17 juli 2014 in de Oekraïense plaats Makijivka en vrijgegeven door het OM en het JIT, staat het Buk-lanceersysteem dat waarschijnlijk verantwoordelijk is voor het neerhalen van vlucht MH17. Beeld AP

Eerder stelde de Onderzoeksraad voor Veiligheid al vast dat het transport van de Buk geregeld werd door Sergej Petrovski, een voormalig officier van de Russische militaire inlichtingendienst GROe die zich bij de separatisten in het oosten van Oekraïne had aangesloten.

Bellingcat

Het onderzoekscollectief Bellingcat concludeerde op grond van telefoongesprekken dat Petrovski in werkelijkheid Sergej Doebinski heet. Hij maakte deel uit van een commando-eenheid die onder de GROe viel en vocht eerder in Tsjetsjenië, zoals veel andere Russen die zich bij de separatisten aansloten.

Bellingcat achterhaalde ook de identiteit van een aantal andere sleutelfiguren uit de operatie om de rebellen te voorzien van een luchtdoelraket, waarmee zij zich tegen de aanvallen van Oekraïense gevechtsvliegtuigen hoopten te verdedigen.

Daarbij gaat het onder meer om Oleg Ivannikov, die tot voor kort voor de Russische militaire inlichtingendienst werkte. Ivannikov had in de zomer van 2014 in het rebellenbolwerk Loehansk feitelijk het commando over de troepen van de pro-Russische separatisten en de Russen die aan hun kant meevochten.

Verder identificeerde Bellingcat een Russische generaal die bij de levering van de Buk betrokken was en schuilging achter de codenaam ‘Delfin’ (Dolfijn): Nikolaj Tkatsjov. Hij was twee jaar geleden nog in dienst bij de Russische strijdkrachten als hoofdinspecteur van het Centrale Militaire District van de Russische Federatie.

Ook gaf het onderzoekscollectief een reeks namen vrij van militairen van het 2de bataljon van de 53ste luchtbrigade, die de Buk-installatie begeleidden op weg naar de separatisten in Oekraïne, al publiceerde Bellingcat van hun achternamen alleen de initialen, om het onderzoek van het JIT niet in de weg te lopen.

De MH17 Recovery Mission aan het werk in het rampgebied. De cockpit is geborgen. Beeld Pierre Crom / ANP

Sleutelfiguur in dit rijtje was (naast Moetsjkajev) een zekere Dmitri T., de commandant van het 2de bataljon. Hij is vermoedelijk bij de lancering geweest of moet in ieder geval weten wie er op dat moment deel uitmaakte van de bemanning. Volgens Bellingcat is het zeer onwaarschijnlijk dat de Russen de Buk hebben overgedragen aan de separatisten, omdat voor de bediening van een dergelijk wapen een gedegen opleiding nodig is.

Bellingcat heeft ook aan de hand van berichten op de sociale media, waaronder Vkontakte (het Russische Facebook) en andere sites, tal van details kunnen achterhalen van pro-Russische separatisten die bij de operatie betrokken waren. Het onderzoekscollectief publiceert woensdag een nieuw rapport met een reeks namen van sleutelfiguren en bewijzen voor hun rol bij het neerhalen van MH17.

Ook het JIT beschikt over die informatie, maar voor het internationale onderzoeksteam ligt de lat aanzienlijk hoger als het om het bewijsmateriaal gaat. Dat moet in een rechtszaak overeind blijven. Of de verdachten ooit voor de rechter zullen komen, is de vraag. Rusland weigert zijn eigen burgers uit te leveren, zodat de verdachten hooguit bij verstek kunnen worden veroordeeld.

LEES TERUG WAT WIJ EERDER SCHREVEN OVER DE ACTIES VAN JIT EN BELLINGCAT OMTRENT DE RAMP VAN MH17

De Russische oppositiekrant Novaja Gazeta heeft documenten in handen gekregen die bevestigen dat het Russische leger betrokken was bij het transport van de Buk-installatie waarmee bijna vijf jaar geleden vlucht MH17 werd neergeschoten boven rebellengebied in Oekraïne.

Het internationaal Joint Investigation Team (JIT) presenteert woensdag in congrescenturm NBC in Nieuwegein de nieuwste bevindingen uit het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van het Maleisische vliegtuig MH17, dat op 17 juli 2014 boven Oekraïens grondgebied werd neergeschoten.

Woensdag maakt het internationale onderzoeksteam JIT namen bekend van personen die betrokken waren bij het neerhalen van vlucht MH17. Tegelijk publiceert onderzoekscollectief Bellingcat een rapport met namen van mogelijke daders. Is het toeval dat beide op dezelfde dag publiceren, of werken ze samen?

Meer over ; JIT Bellingcat conflicten, oorlog en vrede MH17 Bert Lanting

Bellingcat: ‘Russische inlichtingenofficier zette neerhalen MH17 in gang’

AD 19.06.2019 Onderzoekscollectief Bellingcat heeft in kaart gebracht wie er medeverantwoordelijk zijn voor het neerhalen van vlucht MH17. Zij hebben aanwijzingen dat het team van de Russische inlichtingenofficier Sergej Doebinski het neerhalen ingang heeft gezet. Echter, wie exact opdracht heeft gegeven om de Buk-raket af te vuren en wie vervolgens de raket afvuurde, is nog altijd niet met zekerheid vast te stellen, zeggen de burgeronderzoekers.

Sergej Doebinski, Russische inlichtingenofficier die in Oost-Oekraïne aanwezig om de pro-Russische rebellen te steunen. © –

Er zijn aanwijzingen dat officier Sergej Doebinski, hoofd van de militaire inlichtingendienst van de pro-Russische rebellen in de Oekraïense regio Donetsk, het bevel tot schieten gaf, maar dat is nog niet hard te maken. Bij de ramp met het toestel van Malaysia Airlines kwamen alle 298 inzittenden om het leven.

Door middel van onder meer analyse van onderschepte telefoongesprekken, zegt Bellingcat onder andere zeker te weten welke officieren op de hoogte waren van het transport van de Buk-raket waarmee het vliegtuig werd neergeschoten, en door wie deze raket was besteld.

Het bijna honderd pagina’s tellend rapport verscheen kort voor de persconferentie van het internationale Joint Investigation Team (JIT) met de nieuwste bevindingen in het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van MH17. Het is nog niet bekend wat het JIT bekend gaat maken, mogelijk wordt er meer duidelijk over de rechtszaak tegen verdachten.

Onduidelijk blijft, ook na dit rapport, welke soldaten of rebellen precies de bemanning van de BUK-installatie vormden. Het hanteren van de installatie en lanceren van een raket vergt training. Mogelijk reisden Russische soldaten mee met de BUK-installatie, maar daar is nog geen duidelijkheid over.

Wie deed wat?

Bellingcat is dieper gedoken in door de Oekraïense veiligheidsdiensten (SBU) getapte telefoongesprekken van de mannen die mogelijk betrokken waren bij het bestellen, transporteren en afvuren van de Buk.

Het rapport meldt dat de Buk is aangevraagd door Doebinski. Hij – of iemand dicht bij hem – heeft waarschijnlijk ook toestemming gegeven om de Buk af te vuren. Volgens het onderzoekscollectief wijst alle informatie erop dat onder anderen de voormalige Russische inlichtingenofficier Igor Girkin volledig op de hoogte was van de import van de Buk-raket. Girkin kwam eerder al als verdachte in beeld, omdat een internetpagina met banden met zijn rebellengroep kort na het neerhalen van het toestel de verantwoordelijkheid voor de daad claimde.

Igor Bezler, een van de kopstukken van de pro-Russische seperatisten in het oosten van Oekräine, zag vlucht MH17 waarschijnlijk aan voor een vijandelijk toestel. Hij zei in een getapt gesprek met een ondergeschikte deze infomatie “hogerop” te melden. Mogelijk is op basis van deze informatie het bevel vuren gegeven.

Vostok Bataljon

De onderzoekers hebben ook opgeschreven hoe de verschillende verdachten  zich tot elkaar verhouden en hoe ze samenwerkten. Het was de inlichtingentak van de pro-Russische rebellen in Donetsk (onder leiding van de eerder genoemde Doebinski)  die de BUK-installatie regelden. Het Vostok Bataljon, een aparte gevechtsgroep, van diezelfde rebellen vervoerde de BUK vanaf de Russische grens naar de plek vanaf waar werd geschoten. De Bezler-groep (van Igor Bezler) spotte MH17 en gaf de locatie van het toestel door.

Deze mensen waren ten tijde van het neerhalen van MH17 actief voor de pro-Russische rebellen in Oekraïne en mogelijk op de hoogte van de aanwezigheid van de BUK. © Bellingcat

‘Nieuwe namen en een rechtszaak’: vandaag meer bekend over neerhalen MH17

NOS 19.06.2019 Het is een belangrijke dag voor nabestaanden van de 298 omgekomen passagiers en bemanningsleden van vlucht MH17. Zij hopen vandaag, bijna vijf jaar na het neerhalen van het vliegtuig, te horen dat Nederland verdachten voor de rechter gaat brengen.

Het Joint Investigation Team (JIT) maakt straks meer bekend over het onderzoek naar de ramp met de MH17. De Boeing 777 van Malaysia Airlines werd in 2014 boven Oekraïne neergeschoten met een Buk-raket. Het internationale onderzoeksteam stelde vorig jaar vast dat het ging om een raket van het Russische leger.

De NOS zendt de persconferentie van het JIT vanaf 13.00 uur live uit, op NPO 1, NPO Radio 1, op NOS.nl en op onze Facebook- en YouTube-pagina’s.

Volgens Oekraïne maakt het JIT vandaag de namen van de eerste vier verdachten bekend die zullen worden vervolgd. Het JIT zelf wil dat niet bevestigen. Oekraïne maakt wel deel uit van het internationale onderzoeksteam.

Of de verdachten Russische militairen zijn, is onduidelijk. Eerder is wel vastgesteld dat de Buk-raket vanuit Rusland naar Oost-Oekraïne is gebracht, waar op dat moment zwaar werd gevochten tussen het Oekraïense leger en pro-Russische rebellen. De dag na het neerhalen van MH17 werd de raketinstallatie weer teruggebracht naar Rusland.

Het Joint Investigation Team dat de ramp onderzoekt, kwam vorig jaar mei met een rapport over de herkomst van de Buk-raket. Deze animatie vat de conclusies samen:

Video afspelen

Animatie (kort): onderzoek naar Buk-raket die MH17 neerhaalde

Het JIT gaat ervan uit dat het neerhalen van MH17 een vergissing was. Mogelijk is het toestel aangezien voor een vijandelijk vliegtuig.

Hoewel al veel namen van betrokken militairen boven water zijn gehaald, is tot nu toe altijd onduidelijk gebleven wie de opdracht gaf om te schieten en wie de raket daadwerkelijk afvuurde. Volgens Oekraïne kan het JIT daarover ook nu nog geen duidelijkheid scheppen.

De MH17 bij de start op Schiphol, op 17 juli 2014. De foto is gemaakt door een amateurfotograaf ANP

Vandaag komt ook het internationale onderzoekscollectief Bellingcat met de resultaten van verder onderzoek naar MH17. De groep presenteert nieuwe namen van mensen die direct of indirect betrokken zijn bij de beschieting van MH17.

Bellingcat baseert zich onder meer op een groot aantal tapgesprekken van de Oekraïense geheime dienst die openbaar zijn gemaakt. De onderzoekers delen hun bevindingen steevast met het JIT. Dat trok de afgelopen jaren al meerdere keren dezelfde conclusies als Bellingcat.

Het rapport verschijnt vanochtend, kort voor de persconferentie in Nieuwegein van het JIT. Voor de persconferentie worden nabestaanden geïnformeerd over de nieuwe ontwikkelingen in het strafrechtelijk onderzoek.

Bekijk ook;

MH17-team komt na ruim een jaar met nieuwe informatie over verdachten

NU 19.06.2019 Het Joint Investigation Team (JIT) doet woensdagmiddag voor het eerst in ruim een jaar nieuwe mededelingen over de voortgang van het onderzoek naar de MH17-ramp. Naar verwachting noemt het team namen van verdachten die betrokken waren bij het neerhalen van het toestel in juli 2014.

De nabestaanden zullen woensdagochtend eerst worden bijgepraat, daarna zal een persconferentie worden gehouden.

Het JIT, een samenwerkingsverband tussen Australië, België, Maleisië, Nederland en Oekraïne, doet juridisch onderzoek naar het neerhalen van de Boeing van Malaysia Airlines op 17 juli 2014. Hierbij kwamen alle 298 inzittenden om, onder wie 196 Nederlanders.

Eerder bleek uit onderzoek van het JIT al dat het toestel is neergehaald met een buk-raket van Russische makelij. De lanceerinstallatie was afkomstig van een Russische basis bij Koersk.

Onderzoekscollectief Bellingcat publiceerde op woensdagochtend al een lijst met namen van mensen die mogelijk betrokken zijn bij het neerhalen van het vliegtuig.

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Nederland overlegt al een jaar met Rusland over aansprakelijkheid

Het team heeft op basis van foto’s en video’s op sociale media gereconstrueerd welke route de installatie vanuit Koersk heeft afgelegd. Het gebied waar de raket op 17 juli 2014 werd afgeschoten, was op dat moment in handen van Russische separatisten.

Nederland en Australië stelden Rusland in mei 2018 aansprakelijk voor een aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. Het land ontkent betrokkenheid. Maar sindsdien worden achter de schermen wel diplomatieke gesprekken gevoerd.

Hoe en door wie werd MH17 neergeschoten

‘Ook bij verstek is veroordeling van groot belang’

Strafrechtdeskundige Marieke de Hoon van de Vrije Universiteit denkt niet dat het JIT met harde beschuldigingen komt als het team geen hard bewijs voor betrokkenheid van bepaalde personen heeft gevonden.

“Ook als Rusland verdachten niet uitlevert, is het van grote betekenis als in Nederland een onafhankelijke rechter oordeelt dat het bewijs standhoudt”, legt ze uit in de NU.nl-podcast Dit wordt het nieuws. “Dat is niet alleen belangrijk voor de nabestaanden, maar ook voor de staatsaansprakelijkheid van Rusland waar nu over wordt gepraat.”

Zie ook: ‘Aanwijzen verdachten MH17 betekent nieuwe fase in onderzoek’

Belangrijke vraag is de intentie van de verdachten

In een mogelijke rechtszaak is de vraag ook wat de intentie van mogelijke verdachten is geweest, legt De Hoon uit. “Het lijkt een fout te zijn geweest; mogelijk dacht het peloton dat het een Oekraïens vliegtuig was. Maar een militair heeft wel de verplichting om – voordat hij een raket afvuurt – een doelwit goed te identificeren. Als je een buk-raket de lucht inschiet zonder over de juiste gegevens over de identiteit van een toestel te beschikken, dan neem je bewust het risico een burgertoestel neer te halen.”

Rusland is volgens internationale regels verplicht mee te werken aan het internationale onderzoek. Maar tegelijkertijd staat in de Russische grondwet dat het land zijn onderdanen niet voor strafonderzoeken mag uitleveren aan andere landen. In dat geval zou een Russische verdachte in Nederland bij verstek door een rechtbank kunnen worden veroordeeld.

“Die persoon is dan wel veroordeeld”, schetst De Hoon. “Dit betekent dat de bewegingsvrijheid van zo iemand enorm wordt beperkt. Zodra hij naar het buitenland gaat, kan Nederland het land waar hij heengaat vragen om uitlevering. Zo’n persoon wordt heel erg afhankelijk van de gunst van het Russische regime en dat kan in de loop van de jaren nog weleens veranderen.”

Lees meer over: MH17 Binnenland

Eliot Higgins (m) van open source onderzoeksorganisatie Bellingcat tijdens een persconferentie over bevindingen in het onderzoek naar de ramp met vlucht MH17. Beeld ANP

Hoe Bellingcat en het OM elkaar aanvullen in het onderzoek naar de ramp met vlucht MH17

VK 18.06.2019 Woensdag maakt het internationale onderzoeksteam JIT namen bekend van personen die betrokken waren bij het neerhalen van vlucht MH17. Tegelijk publiceerde onderzoekscollectief Bellingcat een rapport met namen van mogelijke daders. Is het toeval dat beide op dezelfde dag publiceren, of werken ze samen?

September 2014, amper twee maanden na de ramp met MH17. Het internationale onderzoeksteam JIT tempert alvast de verwachtingen: het onderzoek naar MH17 zal een kwestie van de ‘lange adem’ worden. Tien officieren van justitie en honderd rechercheurs beginnen aan een monsterklus.

Er zijn honderden filmpjes en 20 duizend foto’s naar het JIT verzonden en de rechercheurs gaan alles op bruikbaarheid toetsen. Het OM destijds: ‘Het is veel werk om steeds opnieuw te bepalen wat de waarde is van wat op internet wordt gepubliceerd en of het als bewijs kan dienen.’

Bellingcat is dan al een stuk verder. Een paar dagen daarvoor publiceert het onderzoekscollectief een eerste verhaal over MH17: de BUK-raket waarmee het toestel is neergeschoten, is afkomstig uit Rusland. Fragmenten uit camerabeelden van passerende automobilisten hebben de route van het BUK-transport vanuit Rusland naar Oekraïne vastgelegd. Bellingcat heeft die beelden geanalyseerd en getoetst.

In deze beide aankondigingen schuilt het verschil tussen het onderzoeksteam en de vrije burgerjournalisten van Bellingcat: de één werkt formeel, minutieus en gericht op het onderbouwen van bewijs. De ander heeft alleen de beschikking over openbare bronnen en werkt doelmatiger en sneller.

Dat is in het begin even schrikken voor het onderzoeksteam. ‘Oei, wat gebeurt hier. We zijn gewend dat wij meer weten dan de buitenwereld en dat we in relatieve rust ons onderzoek kunnen doen’, zegt Wilbert Paulissen, hoofd Nationale Recherche, over de ervaring met Bellingcat in de documentaire Bellingcat – Truth in a Post-Truth World. ‘Nu waren er onderzoekers die al vrij snel met een mogelijk scenario kwamen.’

Scenario’s uitsluiten

Dat blijft jarenlang de verhouding: Bellingcat is sneller en vluchtiger. Het JIT presenteert bevindingen als die ondubbelzinnig geverifieerd zijn en als alternatieve scenario’s uitgesloten kunnen worden. Een half jaar na het eerste rapport komt Bellingcat met meer achtergronden over de BUK en de betrokkenheid van de 53ste brigade van het Russische leger bij het transport ervan.

Een conclusie die pas drie jaar later door het JIT wordt bevestigd. Bellingcatonderzoeker Daniel Romein: ‘Zij moeten op een formelere wijze te werk gaan en kunnen niet zomaar in het wilde weg naar sociale mediaprofielen gaan zoeken. Dat verklaart waarom wij soms tot bepaalde zoekresultaten komen, waar zij door privacywetgeving lastiger bij kunnen.’

De methode-Bellingcat inspireert de onderzoekers ook. Paulissen in de documentaire: ‘We moeten zelf ook dat internet op en wat zij brengen daar moeten we serieus naar kijken.’ Het onderzoeksteam slaat in de eerste weken 350 miljoen webpagina’s op vol foto’s en video’s uit Oost-Oekraïne. Het gaat blogs, tweets en fora doorzoeken.

Precies datgene waar Bellingcat zo sterk in is. En in zekere zin vullen ze elkaar ook aan. Als het JIT in 2016 geluidsopnamen publiceert van twee Russische betrokkenen, weet Bellingcat met andere media een van hen te identificeren als een hooggeplaatste medewerker van de Russische militaire inlichtingendienst.

Hierin zit ook het verschil in werkwijze. Bellingcat werkt gericht, op zoek naar bevestiging. Het JIT werkt ongerichter: het verzamelt zo veel mogelijk bewijs en gaat daarin zoeken naar patronen en bruikbare aanwijzingen. Bovendien moeten de bevindingen van het JIT standhouden in een rechtszaal, dus voorzien zijn van steekhoudend ondersteunend bewijs. Een foto van het BUK-transport die door een automobilist gemaakt is, kan gemanipuleerd zijn.

Het JIT moet de originele beelden opvragen, eventueel voorzien van een getuigenverklaring. Romein: ‘Het JIT zal zeker beschikken over veel meer bewijsstukken, zoals getuigenverklaringen en foto’s en video’s, die nooit online zijn verschenen. Wellicht juist door de grote hoeveelheid aan materiaal die zij hebben, kost het ook veel meer tijd om daarin te zoeken.’

Opvallend is dat ze weleens gelijktijdig publiceren. Dat betekent niet dat ze het werk op elkaar afstemmen, zeggen beide resoluut. Een woordvoerder van het OM: ‘We stemmen niets af met Bellingcat. Zij leveren ons soms informatie maar ze beslissen zelf wanneer ze hun eigen rapporten publiceren.’ Romein: ‘Er is echt geen sprake van samenwerking.’

De verhouding is eerder ongelijk: Bellingcat geeft, het JIT neemt. Romein: ‘We hebben zo nu en dan contact, zeker als we nieuwe zoekresultaten hebben. Het blijft echter altijd vrij formeel: zij stellen veel vragen aan ons, maar wij hebben geleerd zelf geen vragen te stellen. Ze hebben duidelijk gemaakt daar geen antwoord op te geven in het kader van het strafrechtelijk onderzoek.’

Dat beide woensdag publiceren heeft te maken met de nabestaanden. Het onderzoek van Bellingcat was al eerder klaar, maar toen de organisatie begreep dat het JIT met namen en aanklachten zou komen, besloot het te wachten totdat ook de nabestaanden geïnformeerd zouden zijn.

Aanklachten

Het Joint Investigation Team (JIT) maakt woensdag vier namen bekend van verdachten die mogelijk worden vervolgd. Dat heeft de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Olena Zerkal tegen lokale media gezegd. ’De namen zullen worden bekendgemaakt. Er komen aanklachten,’ aldus Zerkal tegen Interfax-Ukraine. Het JIT houdt woensdag om 13.00 uur een persconferentie. Voorafgaand worden nabestaanden ingelicht.

LEES MEER;

De Nederlander die vanuit huis het MH17-gebied uitkamde

Een Nederlander stond aan de basis van het nieuwe rapport over de MH17-ramp van het onderzoeksteam Bellingcat. Hij vertelt over zijn speurtocht op internet. ‘Ik wilde weten wie het had gedaan.’

Daders neerhalen MH17 komen langzaam maar zeker in het vizier

Uiterst voorzichtig, en daardoor met een slakkengangetje, tracht het internationale onderzoeksteam JIT de zaak rond te krijgen tegen de daders van het neerhalen van vlucht MH17. Maar voortgang is er zeker. ‘Het net begint zich te sluiten.’

Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17: ‘We zullen niet rusten tot de daders zijn gepakt’

Nederland en Australië eisen dat Rusland verantwoordelijkheid neemt voor de ramp met vlucht MH17. Voor de twee landen staat nu ‘onomstotelijk vast’ dat er een directe link is tussen het Russische leger en de BUK-raket waarmee het passagiersvliegtuig bijna vier jaar geleden werd neergeschoten.

Meer over; JIT Bellingcat MH17 economische sector economie, business en financiën misdaad, recht en justitie Huib Modderkolk

Onderdeel van de Buk-raket die MH17 neerhaalde ANP

Oekraïne: onderzoeksteam maakt morgen namen vier MH17-verdachten bekend

NOS 18.06.2019 Er zullen morgen op de persconferentie van het Joint Investigation Team (JIT) vier namen bekendgemaakt worden van personen die verantwoordelijk zouden zijn voor het neerhalen van vlucht MH17. Dat heeft de Oekraïense onderminister van Buitenlandse Zaken, Olena Zerkal, gezegd tegen persbureau Interfax.

“De namen zullen worden bekendgemaakt. Er komen aanklachten”, aldus Zerkal over de persconferentie in Nieuwegein van het internationale onderzoeksteam dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt. Eerst gaat justitie bekijken of er een zaak tegen de vier komt. Als die er komt, zal die vervolgens dienen bij de rechtbank op Schiphol.

Volgens Zerkal zijn de vier verdachten nog maar het begin. “Het aantal mensen dat hierbij betrokken is, is veel groter”. Tegenover RTL Nieuws zegt Aleksandr Borodaj, die ten tijde van de MH17-ramp leider was van de pro-Russische rebellen in Oost-Oekraïne, zich “absoluut geen zorgen” te maken over een mogelijke rechtszaak. “Ik voel me niet verantwoordelijk”, zegt hij.

Het JIT laat weten niet op de uitspraken van de Oekraïense onderminister te willen reageren. Vrijdag kondigde het onderzoeksteam de persconferentie aan vanwege “ontwikkelingen in het strafrechtelijk onderzoek”. Kort voor de persconferentie worden nabestaanden ingelicht.

Buk-raket

Het JIT werd in 2014 opgericht, ruim een maand nadat het toestel van Malaysia Airlines boven Oekraïne met een Buk-raket was neergehaald. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven.

De onderzoekers concludeerden eerder dat de Buk-raket waarmee het toestel werd neergehaald afkomstig was van een installatie van een brigade van het Russische leger. Nederland stelde Rusland daarom in mei vorig jaar aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van het toestel.

Eerder achterhaalde het internationale onderzoekscollectief Bellingcat namen van verschillende Russische militairen die betrokken zouden zijn geweest bij het afvuren van de Buk-raket. Verder komt Bellingcat zelf morgen nog met nieuwe bevindingen uit het eigen MH17-onderzoek.

Bekijk ook;

Onderzoekscollectief Bellingcat korte tijd geblokkeerd op YouTube 

Op zoek naar de Russische brigade die de Buk leverde 

‘Onderzoeksteam maakt woensdag bekend wie achter neerhalen MH17 zat’

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten waardoor 298 mensen omkwamen, onder wie 193 Nederlanders. Ⓒ REUTERS

’Onderzoeksteam maakt namen vier verdachten MH17 bekend’

Telegraaf 18.06.2019 Het Joint Investigation Team (JIT) dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt, maakt woensdag vier namen bekend van verdachten die mogelijk worden vervolgd. Dat heeft de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Olena Zerkal gezegd tegen lokale media.

„De namen zullen worden bekendgemaakt. Er komen aanklachten”, zei ze tegen Interfax-Ukraine. Justitie gaat vervolgens bekijken of er een zaak tegen de vier komt die dan zal dienen bij de rechtbank op Schiphol. Volgens Zerkal gaat het om een topje van de ijsberg. „Het aantal mensen dat hier bij betrokken is zal veel groter zijn dan de vier die worden genoemd.”

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten waardoor 298 mensen omkwamen, onder wie 193 Nederlanders. Het staat volgens het JIT vast dat het vliegtuig is neergehaald met een Buk-raket die afkomstig was van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger.

‘Vier namen verdachten MH17 morgen vrijgegeven’

AD 18.06.2019 Het Joint Investigation Team (JIT) dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt, maakt morgen vier namen bekend van verdachten die mogelijk worden vervolgd. Dat heeft de Oekraïense vice-minister van Buitenlandse Zaken Olena Zerkal gezegd tegen persbureau Interfax.

,,De namen zullen worden bekendgemaakt. Er komen aanklachten’’, zei ze tegen Interfax-Ukraine. Justitie gaat vervolgens bekijken of er een zaak tegen de vier komt. Deze zal dienen bij de rechtbank op Schiphol.

Volgens Zerkal gaat het om een topje van de ijsberg. ,,Het aantal mensen dat hier bij betrokken is zal veel groter zijn dan de vier die worden genoemd.” Zerkal reageerde bevestigend op de vraag of het hogere officieren van het Russische leger betreft. Ze legde uit dat het afvuren van de luchtafweerraketsysteem ‘onmogelijk is zonder toestemming van de top’.  Ook zei Zerkal dat ‘er al informatie is hoe de BUK daar is gekomen, maar nog niet over wie geschoten heeft’.

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten waardoor 298 mensen omkwamen, onder wie 193 Nederlanders. Het staat volgens het JIT vast dat het vliegtuig is neergehaald met een Buk-raket die afkomstig was van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger. Die BUK-installatie zou in Oost-Oekraïne zijn geweest om de pro-Russische rebellen daar te helpen.

Wie zijn de verdachten?

Het JIT kondigde eerder een persconferentie voor morgen aan. Voorafgaand worden nabestaanden ingelicht. Het Nederlandse Openbaar Ministerie, dat een leidende rol in het JIT heeft, wil voorafgaand aan de persconferentie nog niet zeggen of het inderdaad namen van verdachten gaat noemen. Ook Oekraïne maakt onderdeel uit van het JIT en heeft dus kennis van de inhoud van de persconferentie van morgen.

De onderzoekers melden eerder al dat ze zo’n honderd mensen in beeld hadden die mogelijk betrokken waren bij de aanslag. Het onderzoekscolleftief Bellingcat noemde eerder twee specifieke namen:  de Russische kolonel Oleg Ivannikov van de militaire inlichtingendienst GRu en kolonel-generaal Nikolaj Fjodorovitsj Tkatsjov.

Ivannikov, codenaam Oreon, zou ten tijde van het neerhalen van MH17  de baas zijn geweest in de rebellen-regio Luhansk en daardoor geweten hebben van de aanwezigheid van de BUK-raket in het gebied. Op een door de Oekraïnse veiligheidsdienst afgeluisterd telefoongesprek zegt hij een paar dagen voor de ramp : ,We hebben een BUK, we schieten ze naar de hel.” Daarmee doelde hij toen waarschijnlijk op de bedoeling een Oekraïens militair toestel neer te halen. Tkastjov , codenaam Delfin, is ook te horen in afgeluisterde gesprekken. Zijn rol is nog niet duidelijk.

53e Luchtafweerbrigade

Het JIT stelde eerder al vast dat de BUK-raket toebehoorde aan de 53e  Luchtafweerbrigade. Een deel van die brigade zou vanuit hun basiskamp Koersk naar Oekraïne zijn gereisd om de pro-Russische rebellen te helpen. Nieuwsuur  probeerde de commandant van de 53e brigade, Sergej Moetskajev, enkele weken geleden vragen te stellen over MH17. De commandant liep daarop weg. Mogelijk houdt het JIT ook hem verantwoordelijk: als commandant van de brigade zou hij op de hoogte moeten zijn van waar de BUK-installatie was.

Olena Zerkal. © REUTERS

Een Oekraïnse legerofficier, die overliep naar de pro-Russische rebellen maar nu terecht staat in Kiev, noemt tegen Nieuwsuur nog twee andere namen: generaal-majoor Sergej Doebinski en diens adjunct Oleg Poelatov. Zij zouden leiding hebben gegeven aan een speciale veiligheidsdienst in het gebied die in 2014 is opgericht.

Onderzoeksteam maakt namen 4 verdachten MH17 bekend

MSN 18.06.2019 Het Joint Investigation Team (JIT) dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt, maakt woensdag vier namen bekend van verdachten die mogelijk worden vervolgd. Dat heeft de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Olena Zerkal gezegd tegen lokale media.

„De namen zullen worden bekendgemaakt. Er komen aanklachten”, zei ze tegen Interfax-Ukraine. Justitie gaat vervolgens bekijken of er een zaak tegen de vier komt die dan zal dienen bij de rechtbank op Schiphol. Volgens Zerkal gaat het om een topje van de ijsberg. „Het aantal mensen dat hier bij betrokken is zal veel groter zijn dan de vier die worden genoemd.”

Het JIT kondigde eerder een persconferentie voor woensdag aan. Voorafgaand worden nabestaanden ingelicht.

Vlucht MH17 werd op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne uit de lucht geschoten waardoor 298 mensen omkwamen, onder wie 193 Nederlanders. Het staat volgens het JIT vast dat het vliegtuig is neergehaald met een Buk-raket die afkomstig was van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger.

Grapperhaus: ramp MH17 ’pikken wij niet’

Telegraaf 14.06.2019 Als het internationale onderzoeksteam JIT woensdag inderdaad verdachten aanwijst van het neerhalen van vlucht MH17, dan is dat „heel belangrijk.” Dat je mensen bestraft voor misdaden „hoort bij een goed werkende samenleving”, zegt minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid.

Het zogeheten Joint Investigation Team presenteert volgende week de nieuwste bevindingen in het strafrechtelijk onderzoek naar het drama, dat 298 mensen het leven kostte. Mogelijk maakt het onderzoeksteam dan namen bekend van mensen die het voor de ramp verantwoordelijk houdt, maar Grapperhaus wil dat niet bevestigen. Eerder concludeerde het JIT al dat het passagiersvliegtuig is neergehaald met een Buk-raket van het Russische leger.

Bekijk ook:

Brief aan nabestaanden over ’nieuwe ontwikkelingen’ MH17 

Het Nationaal Monument MH17 in Vijfhuizen ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de vliegramp. Ⓒ Hollandse Hoogte / HH poolfoto

Onacceptabel

De maatschappij „moet laten zien: dit pikken we niet”, stelt een aangedane Grapperhaus. „Zeker als het gebeurt op zo’n verschrikkelijke manier.”

Het JIT liet eerder weten dat berechting van de daders waarschijnlijk binnen vijf jaar na de ramp zou kunnen beginnen. Het is 17 juli vijf jaar geleden dat de MH17 in Oost-Oekraïne neerstortte.

Ook onderzoekscollectief Bellingcat kondigt aan volgende week nieuwe namen te noemen van betrokkenen bij de ramp, schrijft het AD. Het zou gaan om mensen van wie telefoongesprekken zijn afgeluisterd ten tijde van de raketaanslag.

„We komen met een rapport van honderd pagina’s waarin we heel gedetailleerd ingaan op de afgeluisterde telefoongesprekken van die periode. We denken dat we nu iedereen in die gesprekken wel geïdentificeerd hebben en zullen daar namen van noemen”, aldus Bellingcat-oprichter Eliot Higgins.

Bekijk ook: 

298 lege stoelen voor ambassade Rusland 

Bekijk ook: 

FvD-kandidaat voorzitter senaat: ’Oekraïners kunnen MH17 hebben neergehaald’ 

Bekijk ook: 

Pompeo: Rusland moet verantwoording afleggen voor MH17 

Bekijk ook: 

 Nabestaanden MH17 woedend op premier Maleisië 

Bekijk meer van; mh17 joint investigation team (jit) ministerie van justitie en veiligheid ferdinand grapperhaus

‘Nabestaanden MH17 helemaal klaar met gekonkel’ –  Video

Telegraaf 14.06.2019 Aanstaande woensdag komt het internationale onderzoeksteam naar de MH17 met nieuws naar buiten. Volgens verslaggever Paul Eldering is rechtvaardigheid voor de nabestaanden een stap dichterbij.

Bekijk meer van; paul eldering mh17 video’s binnenland nieuws

‘Behoefte aan rechtszaak MH17 onder nabestaanden is heel groot’

AD 14.06.2019 Nabestaanden van de MH17-ramp zijn voorzichtig positief over een mogelijke doorbraak in het strafrechtelijk onderzoek. Ze hebben grote hoop dat het Joint Investigation Team (JIT) woensdag aankondigt dat de daders bekend zijn en de weg vrij is voor vervolging.

De nabestaanden worden volgende week op een besloten bijeenkomst in Nieuwegein door het internationale onderzoeksteam geïnformeerd over ‘ontwikkelingen in het strafrechtelijk onderzoek’. Volgens RTL Nieuws zal het JIT dan bekend maken dat justitie enkele verdachten gaat vervolgen.

De stichting Vliegramp MH17 wacht de bijeenkomst woensdag af en gaat niet mee in speculaties. ,,Maar het zou een logische stap kúnnen zijn’’, zegt voorzitter Piet Ploeg. ,,Onder nabestaanden is de behoefte aan de volgende stap in het proces heel groot. Het is vooral belangrijk dat het JIT met duidelijkheid komt, gezien alle desinformatie.’’

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Voortdurende ontkenning

We wachten er al vijf jaar op. Het idee dat er íets gaat gebeuren, zou al geruststel­lend zijn. Liever vandaag nog dan morgen, Silène Frederiksz, nabestaande MH17-ramp.

Nabestaanden worden overspoeld met speculaties. Onlangs trok de premier van Maleisië de betrokkenheid van Rusland in twijfel. Ook Rusland weigert medewerking aan het strafrechtelijk onderzoek. Ploeg: ,,De voortdurende ontkenning door Rusland doet nog het meeste pijn.

Dan is het goed als een rechtbank daarover een oordeel kan vellen. Als er een vervolgingsbesluit is genomen, dan zal het nog wel lang duren voor een proces daadwerkelijk van start gaat. Ik bewonder het engelengeduld van nabestaanden.’’

Silène Frederiksz is alle speculaties inmiddels wel gewend. ,,Je moet je hoofd koel houden’’, zegt de Rotterdamse. ,,Ik vertrouw volledig op het JIT. Ik hoop en verwacht ook wel dat ze namen bekend gaan maken en dat ze een begin kunnen maken met de rechtszaak. We wachten er al vijf jaar op. Dat is lang. Het idee dat er íets gaat gebeuren, zou al geruststellend zijn. Liever vandaag nog dan morgen.’’

Die hoop heeft ook Evert van Zijtveld, die zijn twee kinderen verloor bij de ramp. ,,Ik ga ervan uit dat ze allang weten wie bij deze moordpartij betrokken is. Ik verwacht dat ze nu gaan zeggen dat ze de volgende fase ingaan en voldoende bewijzen hebben voor de start van een strafrechtelijk proces. Als ze nu niet met zoiets tastbaars komen, wordt het vertrouwen van nabestaanden verder ondermijnd.’’

Vader MH17-slachtoffer over nieuwe ontwikkelingen: ‘Idee dat het groot nieuws wordt’

OmroepWest 14.06.2019 Er zijn nieuwe ontwikkelingen in het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17. Het internationale onderzoeksteam JIT presenteert woensdag nieuwe bevindingen in Nieuwegein. Dat is vrijdag aan de nabestaanden gemeld. ‘Hopelijk wordt ons wachten beloond’, zegt nabestaande Hans de Borst uit Monster.

De Borst verloor zijn 17-jarige dochter Elsemiek bij de vliegtuigcrash in 2014. Ook Hans ontving vandaag het bericht per mail. ‘Daarin stond dat ik was uitgenodigd voor een besloten bijeenkomst in Nieuwegein, waar die nieuwe ontwikkelingen worden gepresenteerd.’

Naar wat de nieuwe ontwikkelingen zijn, kan hij alleen nog maar gissen. ‘Misschien is het wel de aankondiging dat er een rechtszaak gestart wordt? Of dat ze concrete daders op het oog hebben? Ik heb wel het idee dat het groot nieuws wordt. Anders zouden ze dit op deze manier niet aankondigen.’

Dagelijks bezig met het verlies

Hans vindt het niet lastig om die mail te ontvangen. ‘Ik ben toch dagelijks bezig met het verlies van Elsemiek. Afgelopen woensdag legden we nog stoelen neer bij de Russische ambassade in Den Haag.’ Met die actie protesteerden de nabestaanden tegen de opstelling van Rusland, dat volgens hen geen openheid van zaken wil geven over de betrokkenheid van het land.

Hans: ‘Nu is het wachten op de bevindingen. We wachten al zo lang. Hopelijk wordt ons wachten beloond. Maar anders wacht ik nog wel tien jaar. Als de waarheid maar boven tafel komt.’

Rusland officieel aansprakelijk gesteld

JIT is een samenwerkingsverband tussen Nederland, Australië, België, Maleisië en Oekraïne. Het team doet juridisch onderzoek naar het neerhalen van de Boeing van Malaysia Airlines op 17 juli 2014. Eerder bleek al dat de lanceerinstallatie afkomstig was van een Russische basis bij Koersk.

Nederland stelt Rusland sinds vorig jaar officieel aansprakelijk voor het uit de lucht schieten van het vliegtuig boven Oekraïne. Bij die ramp kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Het toestel was onderweg van Schiphol naar Kuala Lumpur. Rusland ontkent alle betrokkenheid.

Meer over dit onderwerp: HANS DE BORST MH17

‘Onderzoeksteam maakt woensdag bekend wie achter neerhalen MH17 zat’

NOS 14.06.2019 Het Joint Investigation Team (JIT), het internationale onderzoeksteam dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt, geeft woensdag een persconferentie. De aanleiding zijn ontwikkelingen in het strafrechtelijk onderzoek. Meer wil het Openbaar Ministerie er nog niet over kwijt.

Naar verwachting maakt het JIT bekend wie verantwoordelijk worden gehouden voor het neerhalen van het toestel. Eerder achterhaalde het internationale onderzoekscollectief Bellingcat namen van verschillende Russische militairen die betrokken zouden zijn geweest bij het afvuren van de Buk-raket.

Voorafgaand aan de persconferentie worden nabestaanden ingelicht. Die bijeenkomst is besloten. “Ik ga ervan uit dat er belangrijke nieuwe bevindingen zijn”, zegt Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17. “Er zit kennelijk voortgang in het onderzoek.”

Vervolging

Ploeg hoopt dat het JIT woensdag aankondigt dat er verdachten vervolgd gaan worden. “Dat is de opmaat naar een rechtszaak. Maar ik ga nu uit van een tussenrapportage, in de aanloop naar een beslissing over vervolging.”

De onderzoekers van Bellingcat komen woensdag ook met nieuwe informatie over MH17. De groep heeft een rapport van honderd pagina’s opgesteld en stelt vrijwel alle namen van direct betrokkenen te hebben achterhaald. Deze informatie is ook gedeeld met het JIT, zegt de oprichter van Bellingcat tegen het AD.

Russische brigade

Het JIT is een internationaal justitieel onderzoeksteam van Nederland, Australië, België, Maleisië en Oekraïne. Het werd in 2014 opgericht, ruim een maand nadat het toestel van Malaysia Airlines boven Oekraïne met een Buk-raket was neergehaald. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven.

Het JIT concludeerde eerder dat de Buk-raket waarmee het toestel werd neergehaald afkomstig was van een installatie van een brigade van het Russische leger. Nederland stelde Rusland daarom in mei vorig jaar aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van het toestel.

Bekijk ook;

Bellingcat: tweede hoofdverdachte MH17 was op Oekraïens grondgebied

Nederland en Australië spraken met Rusland over aansprakelijkheid MH17

Oppositiekrant: documenten bevestigen Russische betrokkenheid MH17-ramp

Blok wil opheldering over MH17-uitspraken premier Maleisië

Doorbraak in onderzoek naar MH17-ramp

AD 14.06.2019 Er lijkt een doorbraak te komen in de MH17-zaak. Onderzoekscollectief Bellingcat zegt volgende week nieuwe namen van betrokkenen bij de aanslag te onthullen. Het Openbaar Ministerie maakt bekend verdachten te gaan vervolgen, meldt RTL Nieuws.

Onderzoekscollectief Bellingcat kondigt aan volgende week nieuwe namen te noemen van betrokkenen bij het neerhalen van vlucht MH17. Het gaat om mensen van wie telefoongesprekken zijn afgeluisterd ten tijde van de raketaanslag. Dat bevestigt Bellingcat-oprichter Eliot Higgins..

Lees ook;

Lees meer

We denken dat we nu iedereen in die gesprekken wel geïdentificeerd hebben, aldus Eliot Higgins, Bellingcat .

,,We komen met een rapport van honderd pagina’s waarin we heel gedetailleerd ingaan op de afgeluisterde telefoongesprekken van die periode. We denken dat we nu iedereen in die gesprekken wel geïdentificeerd hebben en zullen daar namen van noemen”, zegt Higgins in gesprek met deze site.

Bellingcat heeft de gegevens ‘al een tijd geleden’ gedeeld met het JIT, het Joint Investigation Team dat de vervolging van MH17 voorbereidt. ,,We willen hun onderzoek natuurlijk niet voor de voeten lopen en zouden niet willen dat er na de publicatie van ons onderzoek informatie offline wordt gehaald voordat het JIT dat heeft gezien.” Het JIT bevestigt informatie van Bellingcat te hebben ontvangen.

Ook persconferentie van JIT

Het wordt sowieso een week van de waarheid voor MH17, want ook het JIT komt aanstaande woensdag met een persconferentie, zo meldde het Nederlandse Openbaar ministerie eerder vandaag. Daar zal het JIT aankondigen enkele verdachten te zullen vervolgen, meldt RTL Nieuws op basis van anonieme bronnen.  De verwachting is ook dat namen van verdachten zullen worden genoemd.

53e Russische brigade

Het ministerie van Buitenlandse Zaken zou zich volgens bronnen voorbereiden op de nieuwe onthullingen. Elke stap in het MH17-proces heeft diplomatieke consequenties voor de relatie met Rusland, dat betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17 nog steeds met klem weerspreekt. Eerder maakte het JIT al bekend dat de gebruikte BUK-lanceerinstallatie afkomstig was van de 53ste Brigade van het Russische leger uit Koersk.

Bellingcat deed al veel onderzoek naar de aanslag op het vliegtuig. In mei vorig jaar noemden de burgeronderzoekers al twee namen van direct betrokkenen. Onder meer die van de Russische kolonel Oleg Ivannikov van de militaire inlichtingendienst GRu, hij was toen de hoogste militair in de regio. Ook toen kwam het JIT pal voor die onthulling met een persconferentie.

Een wrakstuk van MH17 in Oekraïne. © EPA

Brief aan nabestaanden over ’nieuwe ontwikkelingen’ MH17

Telegraaf 14.06.2019 Nabestaanden van de vliegramp met vlucht MH17 hebben te horen gekregen dat er ’nieuwe ontwikkelingen’ in het strafrechtelijk onderzoek zijn. Dat staat in een brief ondertekend door hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke.

Woensdag worden de bevindingen gepresenteerd. ,,Graag hadden wij deze uitnodiging eerder verstuurd om u de tijd te geven om voorbereidingen te treffen’’, staat volgens het AD in de brief. Westerbeke, coördinator van het Joint Investigation Team (JIT), wijst op het belang van geheimhouding.

’s Ochtends zullen de nabestaanden worden geïnformeerd over de nieuwe ontwikkelingen in Nieuwegein. Later die dag zullen de media worden ingelicht.

Bekijk meer van; mh17

Nabestaanden krijgen brief: ‘Nieuwe ontwikkelingen’ vlucht MH17

AD 14.06.2019 Er zijn nieuwe ontwikkelingen in het strafrechtelijk onderzoek naar de ramp met vlucht MH17. Het internationale onderzoeksteam zal die woensdag presenteren. Dat schrijft hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke vanochtend in een brief aan de nabestaanden.

,,Graag hadden wij  deze uitnodiging eerder verstuurd om u de tijd te geven om voorbereidingen te treffen’’, schrijft Fred Westerbeke, coördinator van het Joint Investigation Team (JIT). ,,Vanwege de fase waarin het strafrechtelijk onderzoek zich thans bevindt en het belang van geheimhouding hebben we besloten dit pas nu te doen.’’.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

In de brief staat niet welke nieuwe ontwikkelingen er zijn. De nabestaanden worden woensdagochtend tijdens een besloten bijeenkomst in Nieuwegein geïnformeerd. In de middag krijgt de (internationale) pers een presentatie.

In het Joint Investigation Team werken Australië, België, Maleisië, Nederland en Oekraïne nauw samen. Ze hebben als doel om te achterhalen hoe de ramp kon gebeuren. Ook willen ze de verdachten voor de rechter brengen.

Documenten

De Russische onderzoeksjournalist Pavel Kanygin volgt al vijf jaar lang zeer gedreven het proces rond de aanslag op vlucht MH17. Vorige week publiceerde hij in zijn krant Novaja Gazeta nieuwe documenten over Russische betrokkenheid bij de ramp.

De rampvlucht van Malaysia Airlines is dit jaar vijf jaar geleden. Er kwamen 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Niemand overleefde de ramp.

Het vliegtuig werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten door een Buk-raket, een wapen van Russische makelij. Sinds de ramp wordt er volop onderzoek gedaan naar de daders. Eerder maakte het JIT al kenbaar dat de Buk-raket inderdaad van Russische komaf was en dat hij afkomstig was van een legerbasis bij het Russische Koersk. Dat wordt door de Russen ontkend.

Is over de MH17-ramp alles gezegd en geschreven? BNNVARA maakte vijf portretten van jongeren die ‘het leven vierden’ maar voortijdig hun dood vonden in Oekraïne. 

‘Nieuwe ontwikkelingen’ in onderzoek naar vlucht MH17

MSN 14.06.2019 Het Joint Investigation Team (JIT) dat onderzoek doet naar het neerhalen van vlucht MH17 maakt bekend dat er ‘nieuwe ontwikkelingen’ zijn in het strafrechtelijk onderzoek. Dat blijkt uit een mail die naar de nabestaanden is verstuurd.

Het JIT maakt aanstaande woensdag bekend om welke nieuwe ontwikkelingen het gaat. Eerst worden nabestaanden ingelicht. Om 13.00 uur wordt de internationale pers op de hoogte gebracht.

In het Joint Investigation Team werken Australië, België, Maleisië, Nederland en Oekraïne nauw samen. Het doel van het onderzoeksteam is te achterhalen hoe de ramp kon gebeuren en de verdachten voor de rechter te brengen.

196 Nederlanders kwamen om

Een vliegtuig van Malaysia Airlines, vlucht MH17, werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten door een Buk-raket, een wapen van Russische makelij. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Bij de vorige presentatie door het JIT werd bekendgemaakt dat de Buk-raket die vlucht MH17 neerhaalde afkomstig was van een legerbasis bij het Russische Koersk. Moskou blijft ontkennen en stelt dat er nooit een Russische raketinstallatie de grens met Oekraïne is overgegaan.

juni 14, 2019 Posted by | aanslag, BUK, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Poetin, politiek, Rusland, vervolging | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

De nog veel langere arm van Erdogan en weer verder !! – deel 10

Hallo kereltjes daar bent tie weer !!!

Toetreding Turkije tot de EU opschorten

Ook de Oostenrijkse bondskanselier Sebastian Kurz (ÖVP) heeft opgeroepen tot beëindiging van de onderhandelingen over toetreding van Turkije tot de EU. Kurz riep daartoe op na de ongeldig verklaarde gemeenteraadsverkiezingen in Istanbul.

Telegraaf 25.06.2019

AD 25.06.2019

AD 24.06.2019

Telegraaf 21.06.2019

‘Wie democratische verkiezingen niet accepteert, heeft in de EU niets te zoeken,’ zei Kurz dinsdag. Turkije heeft zich al jaren met grote stappen van de EU verwijderd, vooral sinds de mislukte couppoging in 2016. ‘Er zijn nog steeds sterke systematische beperkingen van de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid,’ stelde Kurz.

De Europese Unie moet de gesprekken met Turkije over toetreding formeel opschorten. De commissie Buitenlandse Zaken van het Europees Parlement heeft ingestemd met dat advies van Turkije-rapporteur Kati Piri (PvdA).

Een grote meerderheid van het Europees Parlement (370 stemmen voor en 109 tegen) wilde op 13.03.2019 dat de Europese Unie de gesprekken met Turkije over toetreding formeel opschort. Redenen zijn de ondergraving van de rechtsstaat, beperking van de persvrijheid en de detentie van tienduizenden Turken, onder wie oppositieleden.

Het parlement volgt hiermee de aanbeveling van Turkijerapporteur Kati Piri (PvdA). Een voorstel van onder meer het CDA om de stekker definitief uit de gesprekken te trekken, haalde het niet.

Een meerderheid wil de deur openhouden voor het geval het beter gaat. De democratische krachten in het land moeten volgens Piri wel perspectief houden op een lidmaatschap. Esther de Lange (CDA) vindt dat zij hiermee “warm en koud tegelijk blaast”. “Dit Turkije hoort niet thuis in de EU.”

AD 12.10.2019

AD 20.08.2019

Telegraaf 08.08.2019

AD 16.05.2019

Piri bekritiseert in haar rapport het „duidelijk autocratische” presidentiële systeem in Turkije, de uitholling van de rechtsstaat en het gebrek aan democratische controle. Ook wees ze op de detentie van de meer dan 50.000 Turken, onder wie journalisten, politici en mensenrechtenverdedigers. „Als een kandidaat-lidstaat rode lijnen overschrijdt, moeten er ook politieke consequenties zijn”.

AD 25.07.2019

AD 24.07.2019

AD 23.07.2019

Telegraaf 26.06.2019

Sinds de mislukte staatsgreep van 2016 zijn inmiddels al zo’n tienduizenden Turken opgepakt op verdenking van Gülen-sympathieën.

Ook zijn veel mensen in overheidsdienst geschorst of ontslagen. Het gaat volgens persbureau Reuters om zeker 150.000 mensen.

Telegraaf 15.02.2019

En weer zijn er in Turkije dinsdag 12.02.2019 ten minste 1.000 mensen aangehouden die verdacht worden banden te hebben met de islamitische geestelijke Fethullah Gülen. Hij wordt door de Turkse autoriteiten verantwoordelijk gehouden voor de poging tot staatsgreep in 2016. Dat meldt het parket van Ankara aan persbureau AFP.

Er werden arrestatiebevelen uitgevaardigd tegen 1112 mensen. Het staatspersbureau Anadolu rapporteerde eerder 641 arrestaties.

Minister van Binnenlandse Zaken Süleyman Soylu waarschuwde zondag al dat er een ‘grote nieuwe operatie’ werd voorbereid tegen de Gulenisten. ,,We zullen ze uitroeien uit dit land”, zei hij. Gülen, een voormalige bondgenoot van president Erdogan, leeft in ballingschap in de Verenigde Staten. Hij ontkent elke betrokkenheid bij de couppoging.

Critici verwijten Erdogan de mislukte staatsgreep te misbruiken om tegenstanders aan te pakken. Sinds de couppoging tegen zijn regering zijn vele tienduizenden personen opgepakt. Ook zijn veel mensen in overheidsdienst geschorst of ontslagen. Het gaat volgens persbureau Reuters om zeker 150.000 mensen.

Telegraaf 26.06.2019

Asiel verlenen aanhangers Fethullah Gülen

De Raad van State heeft de uitspraak gepubliceerd. Harbers weigerde eerder de asielaanvraag goed te keuren van een aanhanger van de islamitische geestelijke Fethullah Gülen, die door Turkije verantwoordelijk wordt gehouden voor de couppoging in 2016.

De man vreesde echter voor een onmenselijke behandeling bij terugkeer in Turkije, en stapte naar de rechter. Die gaf Harbers ongelijk. De staatssecretaris stapte daarop naar de Raad van State.

Ook de Raad van State stelt Harbers nu in het ongelijk. Hij heeft onvoldoende gemotiveerd waarom hij vindt dat de asielzoekers niet hoeft te vrezen voor vervolging of risico loopt op inhumane behandeling. Ook rond twee andere vergelijkbare zaken stelt de Raad dat Harbers zijn afwijzing beter moet motiveren.

Coup

De Turkse regering heeft sinds de couppoging in 2016 velen tienduizenden mensen opgepakt, en talloze mensen in overheidsdienst geschorst of ontslagen. Ook begin deze maand werden nog eens 120 militairen opgepakt.

Daarom moet Staatssecretaris van Asielzaken Mark Harbers (VVD) beter motiveren waarom hij aanhangers van de Turkse Gülenbeweging geen asielvergunning verleent. Dat blijkt uit drie uitspraken van de Raad van State.

In de zaken gaat het om aanhangers van de islamitische Turkse geestelijke Fethullah Gülen. Harbers weigerde de asielaanvragen omdat hij de vrees dat de gülenisten in Turkije onmenselijk zouden worden behandeld, ongefundeerd achtte. De Raad van State ziet echter voldoende aanknopingspunten om daarover anders te denken. Mogelijk opent de uitspraak de deur voor meer gülenisten om asiel aan te vragen in Nederland.

De Raad van State deed uitspraak in drie zaken. De eerste betreft een vrouw die de Gülenbeweging aanhangt en lesgaf op een aan Gülen gelieerde school. Die school is gesloten en haar lesbevoegdheid ingetrokken. De tweede zaak gaat om een man die op Gülenscholen onderwijs volgde.

Zijn vader en een vriend zijn door de Turkse autoriteiten gearresteerd op verdenking van betrokkenheid bij de Gülenbeweging. De derde zaak gaat om iemand die de Gülenbeweging aanhangt en om die reden door de Turkse autoriteiten als leraar is ontslagen.

Alle drie vroegen asiel aan in Nederland en werden geweigerd. Bij de rechtbank Den Haag werden ze wél in het gelijk gesteld. Harbers ging tegen deze uitspraken in beroep bij de Raad van State.

In alle zaken stellen de asielzoekers dat de vervolging van Gülen-aanhangers gebeurt op arbitraire gronden. Gülenisten zouden in Turkije als criminelen worden behandeld. Zo legde de ex-leraar uit dat het hebben van een rekening bij de Asyabank al voldoende is om door de autoriteiten als terrorist te worden gezien.

Volgens de rechtbank Den Haag had de staatssecretaris beter moeten uitleggen waarom de asielzoekers in Turkije niet hoeven te vrezen voor vervolging. Ook moet de staatssecretaris onderzoeken of deze asielzoekers deel uitmaken van een groep die systematisch wordt blootgesteld aan ‘een praktijk van onmenselijke behandelingen’, aldus de rechtbank. De Raad van State is het met de rechtbank eens.

AD 29.04.2019

Duizenden arrestaties

De Raad van State haalt een rapport aan van de UK Home Office, het Britse ministerie van Veiligheid & Justitie. Daarin staat dat sinds de vermeende staatsgreep in juli 2016 ongeveer 50.000 personen in Turkije zijn gearresteerd en 150.000 personen ontslagen.

In een rapport van het ministerie van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Staten staat dat volgens het Turkse ministerie van Justitie op 15 juli 2017 169.013 personen zijn onderworpen aan enige vorm van strafrechtelijk onderzoek, van wie 55.665 zijn gearresteerd. Daarnaast blijkt uit een rapport van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten dat volgens het Turkse ministerie van Binnenlandse Zaken eind december 2017 159.506 personen zijn vastgezet, van wie zo’n 55.000 zijn gearresteerd.

Lees ook: Dit is de lange arm van Erdogan

De Raad van State concludeert hieruit dat een ‘aanmerkelijk’ aantal personen is vastgezet. Hoewel niet iedere gülenist strafrechtelijk wordt vervolgd, is er volgens de Raad van State wel sprake van een ‘complexe en diffuse situatie’ in Turkije.

De staatssecretaris had daarom beter moeten uitleggen waarom er geen ernstige redenen zijn om te vrezen dat gülenisten een reëel risico lopen te worden gearresteerd.

Folteringen van gülenisten

In een van de zaken is aangevoerd dat gearresteerde en gedetineerde gülenisten foltering en onmenselijke behandeling riskeren. Zo zou blijken uit een rapport van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten dat aanhangers van Gülen worden blootgesteld aan zware mishandeling, seksueel geweld, elektrische schokken en waterboarding. Daarvan zouden ook beelden circuleren op sociale media.

Volgens Harbers zouden deze folteringen en vernederingen zich niet voordoen. Ook hiervan zegt de Raad van State dat de staatssecretaris beter had moeten uitleggen waarop hij zijn oordeel baseert.

De Raad van State bekrachtigt aldus de uitspraak van de rechtbank Den Haag.  Als uit nader onderzoekt blijkt dat de gülenisten het risico lopen te worden blootgesteld aan onmenselijke behandeling, hebben zij mogelijk wél recht op asiel in Nederland.

Bekijk ook;

Honderd Turkse militairen opgepakt wegens Gülen-verdenking

Uitlevering Gülen aan Turkije is niet aan de orde, zegt Trump

Turkije pakt weer ruim honderd man op om banden ‘terroristen’

Voorhoede Erdogan

Met actieve steun van Turkije lukt het Turkse ­Nederlanders om succesvol te worden. Maar het is ook de bedoeling dat zij zich vervolgens opwerpen als Erdogans voorhoede in Nederland. Elsevier Weekblad ontleedt de lange arm van Erdogan.

In juli 2016, daags na de mislukte coup in Turkije, kleurde de Erasmusbrug in Rotterdam rood van de Turkse vlaggen. Vanuit de lucht gezien leek de demonstratie een soort slagader, gevormd door duizenden Turkse Nederlanders wier harten overliepen van liefde voor ‘hun’ leider Recep Tayyip Erdogan. En afgelopen zomer werd ook de herverkiezing van Erdogan als president in diverse Nederlandse steden uitbundig gevierd.

Provocerende viering Turkse Nederlanders. Lees meer

Zo’n 83.000 Turkse Nederlanders stemden op Erdogan. Hoe kan het dat zij, die hier zijn getogen (en vaak ook hier zijn geboren) zich zo verbonden voelen met een autocratische leider op 3.000 kilometer afstand? Het antwoord is simpel: omdat de Turkse staat er de afgelopen twintig jaar alles aan heeft gedaan om hen aan zich te binden.

Telegraaf 14.02.2019

Een soort Turkse zuil

Vooropgesteld: op individueel niveau is weinig in te brengen tegen alle initiatieven van de Turkse overheid. Wat geeft het of een Turks-Nederlandse student een studiereis naar Turkije maakt, of dat een Turkse ­migrantenvereniging in Nederland een seminar over leiderschap organiseert? Maar samen zorgen al deze initiatieven ervoor dat veel Turkse Nederlanders in een soort zuil leven waarin zij zich Turks voelen.

AD 06.05.2019

Door in Turkije en Nederland nieuwe instituties op te zetten en bestaande om te vormen, zorgt de Turkse staat ook hier voor ze, in elk opzicht: religieus, politiek, praktisch, juridisch, en als het gaat om integratie.

‘De combinatie van deze instituties geeft Turkse Nederlanders de mogelijkheid volledig in een Turkse bubbel te leven. Dat hoeft niet problematisch te zijn, maar het zorgt er wel voor dat hele generaties zich afzonderen,’ zegt politicoloog Floris Vermeulen (45) van de Universiteit van Amsterdam.

AD 14.02.2019

Turkse scholen in Nederland

Er komt een onderzoek naar weekendscholen die door de Turkse overheid worden gefinancierd, en naar andere zogenoemde informele scholing voor kinderen. Het kabinet vindt het onwenselijk als dergelijke cursussen en lessen de integratie bemoeilijken, of indruisen tegen democratie en rechtsstaat.

Het kabinet wil weten hoe en waarom landen als Turkije betalen voor dergelijke scholing. Daarnaast wordt onderzocht hoeveel leerlingen informeel les krijgen en wat het lesprogramma is bij die cursussen. Bovendien moet duidelijk worden wat de overheid zou kunnen doen om beter grip te krijgen op informele scholing, als blijkt dat het tot problematisch gedrag leidt. Het onderzoek wordt door een onafhankelijk bureau gedaan.

Er komen twaalf Turkse weekendscholen in Nederland, gefinancierd door Turkije. Het Nederlandse kabinet zit ermee in zijn maag. Er is geen zicht op wat er op die scholen gebeurt, maar het is niet mogelijk om ze te verbieden. Wel komt er een onafhankelijk onderzoek naar alle scholen die door andere landen worden gefinancierd. Om welke landen het gaat, kan minister Koolmees nu nog niet zeggen.

AD 14.02.2019

Zorgen

Premier Mark Rutte zei eerder dat het kabinet ‘een ongemakkelijk gevoel’ van de Turkse weekendscholen kreeg. Daar worden ‘geen koekjes gebakken’, maar ze zijn bedoeld om op de een of andere manier Turkije in het zonnetje te zetten, meent hij. Hij uitte de vrees dat dat de integratie van Turkse Nederlanders kan hinderen.

Ook minister Koolmees (Sociale Zaken) reageert bezorgd. Tegen de NOS zegt hij bang te zijn dat mensen ‘met hun rug naar de maatschappij’ komen te staan. ,,We weten dat een deel van de Turks-Nederlandse gemeenschap vooral gefocust is op Turkije en veel minder op Nederland. Dat is natuurlijk niet goed voor de integratie en daar heb ik mijn zorgen over.’’

Video afspelen

Minister Koolmees over Turkse weekendscholen

Bekijk ook;

Minister houdt Turkse weekendscholen in de gaten

Premier voelt zich ongemakkelijk bij Turkse weekendscholen

Kamer zeer bezorgd over Turkse weekendscholen

Turkse weekendscholen: ‘Ik denk niet dat we naïef moeten zijn’

Turkije gaat weekendscholen financieren in Nederland

Turkije beloofde vorig jaar informatie over de weekendscholen te delen en heeft dat volgens het kabinet ook gedaan. De nadruk zou liggen op taalonderwijs. Het land geeft subsidie aan twaalf scholen voor leerlingen van 6 tot en met 17 jaar.

De Turkse president Erdogan kondigde vorig jaar een groot project aan om Turken in andere landen de Turkse taal, religie en cultuur te onderwijzen. Van de achttien aanvragen uit Nederland, heeft Turkije er nu twaalf goedgekeurd. Per goedgekeurde aanvraag wordt er door Turkije een subsidie tussen de 8000 euro en 16.500 euro gegeven, voor een tot drie klassen.

Buitenlandse inmenging

Turkse weekendscholen belemmeren de integratie, maar kunnen niet zomaar worden verboden, zegt het kabinet.

De Tweede Kamer debatteert donderdag 14.02.2019 over buitenlandse inmenging in Nederland, waarbij de invloed van Turkije centraal staat: ook een ‘jihadpreek’ in Hoorn, workshops van de ‘Nederlandse AK-partij’ en de intimidatie van Turks-Nederlandse Kamerleden komen aan bod. Hoewel er zorgen zijn over de ‘lange arm’ van Ankara, is die meestal niet strafbaar.

Het nieuws dat de Turkse regering in Nederland weekendscholen aanbiedt voor Turks-Nederlandse kinderen, leidde afgelopen zomer tot veel kritiek. Premier Mark Rutte (VVD) zei dat hij ‘een ongemakkelijk gevoel’ krijgt van de scholen, waarvan er volgens de NOS twaalf zijn en waar kinderen wekelijks twee uur Turks, één uur Turkse geschiedenis, één uur godsdienst en één uur cultuuronderwijs krijgen.

Vooral conservatief-nationalistische en Turks-islamitische organisaties zouden verantwoordelijk zijn voor de inhoud van de lessen, die zijn geïnitieerd door het ministerie voor Turken in het buitenland YTB.

Lees dit coververhaal terug: Zo werkt de lange arm van Erdogan

Minister Koolmees begint onderzoek, verbod niet zomaar mogelijk

De leerlingen leren er ‘geen koekjes bakken’, zei Rutte in augustus. Volgens de premier zijn de weekendscholen vooral bedoeld ‘om op de een of andere manier Turkije daar in het zonnetje te zetten’. Ook zei hij te vrezen dat de scholen de integratie van Nederlanders met een Turkse achtergrond mogelijk belemmeren. Woensdag schreef minister van Sociale Zaken Wouter Koolmees (D66) in een Kamerbrief dat het kabinet een onderzoek begint naar de scholen.

Koolmees: aanpak buitenlandse financiering moskeeën is lastig

Maandag reageerde Koolmees al op pleidooien om geldstromen vanuit ‘onvrije landen’ als Saudi-Arabië en Qatar naar moskeeën in Nederland tegen te gaan. Dat voornemen heeft het kabinet-Rutte III weliswaar afgesproken in het Regeerakkoord, maar dat is volgens de minister moeilijk uitvoerbaar.

Zo is er geen internationaal geaccepteerde definitie van ‘onvrije landen’ en kan een verbod op financiering uit dergelijke landen volgens Koolmees ‘diplomatieke consequenties’ hebben. Ook de geloofwaardigheid van Nederland als vrije rechtsstaat zou in zijn ogen in het geding kunnen komen door een verbod.

 

Het kabinet wil dat de regering van president Recep Tayyip Erdogan informatie geeft over de uitgaven voor de scholen, hoeveel leerlingen het onderwijs volgen en wat het precieze lesprogramma is. Als de scholing leidt tot ‘problematisch gedrag’ en/of gebrekkige integratie, wil Koolmees duidelijkheid over de mogelijkheden voor de overheid om ‘meer grip’ op de weekendscholen te krijgen.

Toch is een verbod niet zomaar mogelijk, gaf de D66-minister aan. Volgens hem ‘staat het landen vrij om behoud van de eigen taal en cultuur te stimuleren in het buitenland’.

PVV wil verbod, GroenLinks wil toezicht onderwijsinspectie

De PVV is het daar niet mee eens. Tweede Kamerlid Machiel de Graaf – die het vorige week nog aan de stok had met DENK-partijvoorzitter Selçuk Öztürk – gaat dinsdag een motie indienen voor een verbod. Andere oppositiepartijen willen niet zo ver gaan, maar zijn wel voor scherpere inspectie van de weekendscholen.

GroenLinks-Kamerlid Zihni Özdil, die zelf een Turkse achtergrond heeft, wil dat de onderwijsinspectie volledige inzage krijgt in het lesmateriaal. Hij vindt het ‘een weeffout’ dat de Turkse weekendscholen nog niet onder de Nederlandse inspectie vallen, terwijl de regering van Erdogan wél buitenlandse scholen in Turkije laat inspecteren.

NOB: Onderwijs vooral voor kinderen van expats

Het Nederlandse onderwijsprogramma waarop het Turkse staatspersbureau Anadolu doelt, is de Stichting Nederlands Onderwijs in het Buitenland (NOB). Via deze stichting volgen dit jaar ruim 14.000 Nederlandse leerlingen Nederlandstalig onderwijs op bijna 200 scholen in 115 landen. Het programma is vooral bedoeld voor kinderen van expats die tijdelijk in een ander land verblijven.

‘Dat zijn kinderen die vaak weer terugkomen naar Nederland of Vlaanderen – ruim eenderde al binnen vijf jaar – en zo probleemloos mogelijk willen instromen in het onderwijs,’ aldus de website van NOB.

Nadat in Nederland ophef over de Turkse scholen was ontstaan, wierp Turkije via staatspersbureau Anadolu al snel tegen dat andere landen, waaronder Nederland, ‘vergelijkbare initiatieven hebben opgezet om de banden met de diaspora en hun thuisland te versterken’. Anadolu sneerde daarbij naar de Nederlandse ‘staatstelevisie NOS’ en andere media die de weekendscholen in een ‘negatief daglicht’ zouden stellen.

Zorgen over ‘anti-integratieve karakter’

Woensdag erkende Koolmees dat Nederland inderdaad onderwijs aanbiedt voor Nederlandse kinderen in het buitenland (zie kader). Hij is naar eigen zeggen vooral bezorgd over ‘het anti-integratieve karakter’ van de lessen die de Turkse kinderen krijgen over taal, cultuur en religie, ‘vanuit de gedachte dat mensen met hun rug naar de Nederlandse maatschappij gaan staan’.

Koolmees stelde eveneens dat ‘we weten dat een deel van de Turks-Nederlandse gemeenschap vooral gefocust is op Turkije en veel minder op Nederland. En dat is natuurlijk niet goed voor de integratie’. De minister zei ook dat justitie kan ingrijpen bij strafbare zaken.

Vaak is daarvan geen sprake, vervolgde Koolmees, maar wel van ‘dingen die we niet willen in Nederland’. In dat geval kunnen de burgemeester, het Openbaar Ministerie en de politie in gesprek gaan met de aanbieders van het onderwijs.

‘Jihadpreek’ Hoorn, politieke workshops UETD en intimidatie Kamerleden

Ook andere zaken die vermoedelijk niet direct strafbaar zijn, komen donderdag in de Tweede Kamer aan de orde. Allereerst een preek in een Turkse moskee in Hoorn, waarin tot de jihad zou zijn opgeroepen. Koolmees schreef destijds dat er geen verdenking van strafbare feiten bestond over de preek, maar dat hij het wel onwenselijk acht dat Turkse politieke boodschappen worden verkondigd in Nederlandse moskeeën.

Hoewel Koolmees benadrukte dat de overheid vanwege de godsdienstvrijheid niet gaat over de inhoud van een preek, wordt die wel aangekaart in het Kamerdebat.

In februari vorig jaar werden Koolmees ook Kamervragen gesteld over de rol van de Union of European Turkish Democrats (UETD), die in Nederland workshops gaf aan Turken met politieke interesse. De organisatie wordt gezien als Europees verlengstuk van de Turkse AK-partij van president Erdogan, al ontkende het Nederlandse UETD-bestuur formele (financiële) banden met de Turkse regeringspartij. Hoe dan ook stelde het kabinet vast dat de ‘de organisatie activiteiten ontplooit die bijdragen aan de belangen van de AK-partij’.

Lees ook dit stuk uit juni 2018 terug; Woede na intimidatie van Nederlandse journalisten door pro-Erdogansite

Tot slot spreekt de Kamer donderdag nogmaals over de kwestie rond de vijf Nederlandse Kamerleden die een jaar geleden door de regeringsgezinde Turkse krant Sabah door het slijk zijn gehaald. Vanwege hun standpunt over de erkenning van de Armeense genocide zette de grootste Turkse krant Sadet Karabulut (SP), Nevin Özütok (GroenLinks), Zihni Özdil (GroenLinks), Cem Lacin (SP) en Dilan Yesilgöz (VVD) op de voorpagina en stelde dat ze ‘het moederland hebben verraden’.

Yesilgöz werd bovendien ‘dochter van een terrorist’ genoemd. Kamervoorzitter Khadija Arib (PvdA), minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD) en minister Koolmees noemden het voorval ‘onacceptabel’.

Telegraaf 20.03.2019

Denk NL alias de vijfde Colonne versus de handlangers van de Turkse president Erdogan

Na het openlijke geruzie in de Tweede Kamer tussen Kamerleden van de Partij voor de Vrijheid en Denk, nemen de aanvaringen in de aanloop naar de Provinciale Statenverkiezingen alleen maar toe. PVV-leider Wilders dient een wetsvoorstel in dat het mensen met een dubbele nationaliteit onmogelijk moet maken te stemmen of gekozen te worden in de politiek.

AD 14.03.2019

De Kamerleden Özdil (L) en Özütok (R) van GroenLinks en Öztürk van Denk (midden) NOS

Tweede Kamervoorzitter Arib heeft haar naam onder een motie gezet die intimidatie van Kamerleden door andere Kamerleden “ten stelligste” afwijst. Het is voor het eerst in zeker honderd jaar dat de voorzitter van de Tweede Kamer een motie heeft meeondertekend.

“Het is goed dat dit signaal nu zo luid en duidelijk uit de Kamer komt”, zegt zij. De CDA-motie is gericht tegen de Kamerleden van Denk, die collega-Kamerleden van Turkse afkomst via sociale media persoonlijk hebben afgevallen of aangevallen.

Dat gebeurde vorig jaar bijvoorbeeld naar aanleiding van het voorstel om het bloedbad onder Armeniërs in het begin van de 20e eeuw als genocide te bestempelen. Denk maakte filmpjes van de Kamerleden van Turkse afkomst die dit steunden. Dat leverde de betrokken Kamerleden bedreigingen op.

Moreel appèl

Partijleider Kuzu van Denk heeft al in de Kamer gezegd dat dit zo niet had gemoeten en dat het ook niet meer gebeurt.

Maar de indiener van de motie, CDA-Kamerlid Van der Molen, vond het tijd voor een moreel appèl. “Het wordt hoog tijd dat Denk stopt met het maken van intimiderende filmpjes op social media over andere Kamerleden.” De Tweede Kamer moet het goede voorbeeld geven over hoe om te gaan “met mensen van een andere afkomst”, vindt hij.

Doelwit

In de motie staat “dat het in toenemende mate voorkomt dat collega-Kamerleden, niet op basis van hun inhoudelijke standpunt maar primair op basis van hun afkomst, door of namens andere collega-Kamerleden via filmpjes op sociale media worden aangevallen.”

Wilders wil dat hiermee de partij Denk verdwijnt uit de Tweede Kamer. Geert Wilders: “Ze zitten hier omdat ze ook Nederlander zijn, maar het is voor iedereen glashelder dat ze vooral opkomen voor de Turkse belangen. Het zijn de grootste verdedigers van dat regime van Erdogan in Nederland.”

Als wij hiermee de lieden van Denk uit de Kamer en uit alle gemeenteraden en Provinciale Staten zouden kunnen weren…, aldus PVV-leider Wilders.

Wilders noemt Denk “een vijfde colonne”, een term die wordt gebruikt voor de geheime aanhangers  van de vijand. Het middel dat Wilders tegen Denk wil inzetten is een grondwetswijziging waardoor mensen met een dubbele nationaliteit dus niet meer verkiesbaar mogen zijn en niet meer mogen stemmen.

“Het principe is voor iedereen gelijk, met een dubbele nationaliteit mag je niet stemmen en gekozen worden”, zegt Wilders. “Maar als wij hiermee de lieden van Denk uit de Kamer en uit alle gemeenteraden en Provinciale Staten zouden kunnen weren, voor zover ze een dubbele nationaliteit hebben, dan zou dat een geweldig resultaat zijn van deze wet.”

Wat staat er in het voorstel?

In het wetsvoorstel worden mensen met een dubbele nationaliteit voor een deel uitgesloten van de democratie. Ze mogen niet stemmen en ze mogen niet verkozen worden.

Er staat bijvoorbeeld “Tot minister-president of minister wordt niet benoemd degene die naast zijn Nederlanderschap tevens een andere nationaliteit bezit.” Dezelfde bepaling geldt ook voor staatssecretarissen, functies bij de Raad van State, de Algemene Rekenkamer, de Nationale Ombudsman, commissarissen van de koning en burgemeesters.

Met een tweede nationaliteit mag je volgens het voorstel ook niet stemmen. Het gaat om elke tweede nationaliteit, dus bijvoorbeeld de Zweedse, Canadese, Belgische, Duitse maar dus ook de Turkse of Marokkaanse nationaliteit.

Turkse inval Syrië versus de Koerden

Een ruime meerderheid van de Tweede Kamer heeft het kabinet opgeroepen om in actie te komen na de Turkse inval in het noordoosten van Syrië. Zo eist de Kamer donderdag dat het kabinet er op Europees niveau voor pleit om onder meer sancties in te stellen tegen Turkije.

Minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok heeft de Turkse ambassadeur in Nederland ontboden. De bewindsman roept de ambassadeur op het matje om zijn afkeuring uit te spreken over de Turkse inval van het noordoosten van Syrië.

Blok stelt dat “niemand is gebaat bij de mogelijk verschrikkelijke humanitaire gevolgen” van de Turkse inval. De minister wijst erop dat de militaire acties nieuwe vluchtelingenstromen op gang kunnen brengen en Islamitische Staat (IS) in de kaart kan spelen.

Ook in Nederland wil het overgrote deel van de Tweede Kamer sancties tegen Turkije. In een Kamerdebat over de Turkse inval in het noordoosten van Syrië hekelde bijna iedereen het optreden van de Turken. Daarbij vielen woorden als “ongehoord”, “illegaal”, “etnische zuivering” en “onacceptabel”.

De Kamer wil dat het kabinet met behulp van de Europese partners Turkije stevig aanspreekt op de militaire operatie tegen de Koerdische strijdkrachten, die tot voor kort als bondgenoten van het Westen streden tegen Islamitische Staat (IS).

Gedacht wordt aan persoonsgerichte financiële maatregelen tegen ministers van de Turkse regering en Turkse militairen die bij de inval betrokken zijn.

Hoewel het kabinet eerst op internationaal niveau met de Turken in gesprek wil, behoren sancties wel degelijk tot de mogelijkheden. Maandag komen ministers van Buitenlandse Zaken van de EU-lidstaten bij elkaar, maar de gesprekken blijven tot die tijd lopen.

Turkije voert luchtaanvallen uit in Syrië

VVD wil handelsbelangen niet schaden

Wat de VVD betreft moet er hard worden opgetreden, maar moet het kabinet zich niet wagen aan economische maatregelen, vanwege de handelsbelangen met Turkije.

Economische maatregelen zouden Nederlanders kunnen raken, stelt VVD’er Sven Koopmans. “De sancties moeten effectief zijn”, aldus de oud-VN-diplomaat die niet wil dat Nederlandse, maar ook Turkse burgers economisch geraakt worden.

Een deel van de Kamer is verbolgen over de houding van de VVD. “Bij sancties zal er altijd wel iemand geraakt worden”, aldus ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind. Hij ziet economische maatregelen als een middel om de bombardementen te stoppen.

Dat vindt ook SP’er Sadet Karabulut die de opstelling van Koopmans “Trumpiaans” noemt. “Er vinden daar etnische zuiveringen plaats”, aldus de SP’er. Zij vindt dat Nederland er alles aan moet doen om de Turkse inval een halt toe te roepen. “De VVD kan wel zeggen dat sancties niet ten koste mogen gaan van onze banen, maar wat denk je dat het betekent als er een oorlog losbarst, er vluchtelingenstromen op gang komen en er nog meer doden vallen?”

Zie ook: Erdogan dreigt Syrische vluchtelingen naar Europa te sturen

In Den Haag hebben naar schatting duizend Koerdische Nederlanders gedemonstreerd tegen de Turkse aanval in Noordoost-Syrië. De demonstratie ging van het Centraal Station naar het Malieveld. Vanaf daar liepen de demonstranten een ronde door de stad.

De Koerdisch-Nederlandse filmmaakster Beri Shalmashi vreest een volkerenmoord in Noordoost-Syrië. “Ik denk eerlijk gezegd ook niet dat de Koerden de middelen hebben om te vechten”, zegt ze in een artikel over hoe Nederlanders met een Koerdische of Turkse achtergrond kijken naar het conflict in Noordoost-Syrië.

Shalmashi en Çelik denken dat het dreigement van Erdogan van gisteren om de poort naar de EU voor vluchtelingen te openen zijn effect niet zal missen. “Het lijkt erop dat Europa banger is dat vluchtelingen onze kant op komen dan dat er doden vallen”, zegt Shalmashi.

De Turkse Nederlander Cemil Yilmaz, noemt de Europese Unie naïef, omdat de lidstaten zelf de vluchtelingendeal met Erdogan hebben gesloten.

Hij heeft op zijn Facebook-pagina uitgebreid beschreven hoe volgens hem veel Turken het conflict ervaren. “Wat ik bij de Turks-Nederlandse gemeenschap zie, is dat zij zich storen aan het feit dat Turken en Koerden als tegengestelde groepen worden neergezet. En dat er onvoldoende aandacht is voor de link tussen de terroristische organisatie PKK en de YPG.”

Toch zijn veel Europese regeringen fel tegen de actie van Erdogan en wordt er in Nederland nagedacht over sancties. Cemil Yilmaz vindt de veroordeling vanuit de westerse wereld niet fair. “De Turken horen veel spierballentaal vanuit het Westen en Nederland.

President Erdogan van Turkije negeert de waarschuwingen van landen uit de EU en de Verenigde Staten. In een toespraak zei hij “geen stap terug” te zetten uit Noordoost-Syrië, waar hij woensdag een offensief is begonnen over de grond en door de lucht. Erdogan, die “een veilige zone” wil creëren in het gebied, zegt door te vechten totdat de Koerdische milities 32 kilometer verwijderd zijn van de Turkse grens.

Turkije zegt de strategisch gelegen stad Ras al-Ayn te hebben ingenomen van de door Koerden gedomineerde Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF). Turkije voerde de hele dag luchtaanvallen uit op de grensplaats. Het ministerie van Defensie in Ankara twittert dat militairen de stad hebben overgenomen, maar de SDF spreekt dit tegen.

Amerikaanse troepen zijn gisteravond in Noord-Syrië onder Turks vuur komen te liggen. Dat bevestigt het Pentagon in een verklaring. Er vielen geen slachtoffers.

Het gebeurde in de buurt van Kobani, in een gebied waarvan Turkije weet dat er nog Amerikaanse troepen aanwezig zijn, aldus het Amerikaanse ministerie van Defensie. In de verklaring wordt benadrukt dat de elitetroepen zich niet hebben teruggetrokken uit Kobani.

De Verenigde Staten waarschuwen Ankara dat het moet afzien van dergelijke acties, omdat het Amerikaanse leger anders kan reageren.

Eerder was al duidelijk dat IS-gevangenen kunnen ontsnappen door chaos als gevolg van de Turkse aanval in het gebied.

Duitsland geeft geen nieuwe exportvergunningen meer af voor wapens die Turkije in Noordoost-Syrië zou kunnen gebruiken. Dat heeft minister Maas van Buitenlandse Zaken bekendgemaakt. Een volledige stop op wapenexport komt er nog niet.

Maas zegt in Duitse media dat er al sinds 2016 restricties gelden voor wapenexporten naar Turkije. Evengoed is Turkije Duitslands belangrijkste wapenafnemer. Vorig jaar kocht Turkije voor 242,8 miljoen euro wapens van Duitsland, goed voor een derde van de totale Duitse wapenexport.

Opheldering over gebruik van Nederlandse pick-uptrucks

Karabulut pleitte er ook voor om het NAVO-lidmaatschap van Turkije op te schorten, maar dat is niet mogelijk, stelt minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) die minister Stef Blok verving. Bovendien blijft het nuttig om ook in NAVO-verband met de Turken in gesprek te blijven, is de opvatting van het kabinet.

Ook de motie om de wapenleveranties aan Turkije te staken, ziet het kabinet niet zitten. Volgens Kaag zijn de regels voor wapenleveranties al heel streng in Nederland. Bovendien zou een wapenexportverbod pas effect hebben als alle Europese lidstaten dat willen, en daar ziet het kabinet momenteel geen draagvlak voor.

Tot slot eist de Kamer uitleg over de inzet van Nederlandse goederen door milities die aan de zijde van de Turken vechten. Zo zijn er berichten dat strijdgroepen die de omstreden steun van Nederland ontvingen, in de vorm van pick-uptrucks en communicatieapparatuur, actief zijn in het gebied.

Hoewel minister Kaag stelt dat het momenteel niet mogelijk is daar te onderzoeken of er Nederlandse goederen uit het zogenoemde NLA-programma worden gebruikt, moet het kabinet er van de Kamer in een brief uitgebreid op terugkomen.

Lees meer over: Politiek Turkse inval Syrië

Bekijk ook;

Wilders: dubbele nationaliteit? Niet meer stemmen

lees ook: Erdogan wil ‘wiedergutmachung’, maar Merkel is minder happig

Dossier  Turkse crisis Elsevier

Onrust Turkije NU

meer: Birgun.net

meer:Turkse media

lees: kamerbrief-over-opnieuw-aanstellen-nederlandse-ambassadeur-in-turkije  20.07.2018

lees: verklaring-van-nederland-en-turkije-over-normaliseren-diplomatieke-betrekkingen  20.07.2018

lees: world_essay Human right watch 2018

lees ook: De Gülenbeweging en de “terroristische” organisaties PKK en DHKP-C.

zie ook: De nog langere arm van Erdogan en weer verder !! – deel 9

zie ook: De Langere arm van Erdogan en weer verder !! – deel 8

zie ook: De Langere arm van Erdogan en weer verder !! – deel 7

zie ook: De Lange arm van Erdogan en weer verder !! – deel 6

zie ook: De Lange arm van Erdogan in Rotterdam en weer verder !! – deel 5

zie ook: De Lange arm van Erdogan in Rotterdam en weer verder !! – deel 4

zie ook: De Lange arm van Erdogan in Rotterdam en verder !! – deel 3

zie ook: De Lange arm van Erdogan in Rotterdam en verder !! – deel 2

zie ook: De Lange arm van Erdogan in Rotterdam en verder !! – deel 1

Turkije arresteert nog eens 223 militairen vanwege mislukte staatsgreep

NU 14.09.2019 Turkije heeft de arrestatie van nog eens 223 militairen en legermedewerkers in het land en in het noordelijke deel van Cyprus bevolen. Zij worden verdacht van betrokkenheid bij de mislukte staatsgreep van 2016, meldt staatsomroep TRT Haber zaterdag.

Van de beoogde arrestanten werken er 100 bij de Turkse landmacht, 41 bij de luchtmacht en 32 bij de marine.

In de drie jaar sinds de mislukte staatsgreep zijn meer dan 77.000 mensen gearresteerd. Zij zijn in afwachting van hun rechtszaak.

Ongeveer 150.000 ambtenaren, militair personeel en anderen zijn ontslagen of op non-actief gezet. De regering van president Recep Tayyip Erdogan heeft de maatregelen steeds verdedigd als noodzakelijke reactie op de veiligheidsdreigingen in Turkije.

In juni werden zeventien Turkse topmilitairen door een rechtbank veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf voor hun rol bij de mislukte staatsgreep.

Ankara beschuldigt Gülen van couppoging

De regering in Ankara beschuldigt Fethullah Gülen ervan achter de couppoging te zitten. De islamitische geestelijke woont sinds 1999 in de Verenigde Staten en ontkent iedere betrokkenheid.

Gülen was met zijn grote en actieve aanhang ooit een belangrijke politieke bondgenoot van Erdogan, maar de twee kregen in 2013 ruzie. Erdogan zei toen al dat Gülen bezig was om met zijn aanhangers “een staat in een staat” te organiseren.

Lees meer over: Turkije  Staatsgreep Turkije   Buitenland

Turkse oud-premier houdt eer aan zichzelf en verlaat partij van Erdogan

NU 13.09.2019 Ahmet Davutoglu, tussen 2014 en 2016 de premier van Turkije, is uit de AKP van president Recep Tayyip Erdogan gestapt, zo heeft hij vrijdag op een persconferentie laten weten. Tegen de oud-premier liep al een procedure om hem uit de partij te zetten.

Davutoglu geeft als reden voor zijn vertrek dat de AKP haar “grondbeginselen te grabbel heeft gegooid”.

De oud-premier uitte de afgelopen maanden al veelvuldig kritiek op de partij, onder meer naar aanleiding van het ongeldig laten verklaren van de burgemeestersverkiezing in Istanboel in maart en het vorige maand afzetten van drie burgermeesters in het overwegend Koerdische zuidoosten van Turkije.

Dat schoot in het verkeerde keelgat bij president Erdogan, die eerder deze maand tijdens een speech liet weten niet langer te willen samenwerken met mensen die niet “hetzelfde pad bewandelen”.

Davutoglu is van plan een nieuwe politieke beweging op te richten. De definitieve aankondiging wordt voor het einde van het jaar verwacht.

Lees meer over: Turkije  Recep Tayyip Erdogan

Davutoglu had forse kritiek op verkiezingen die opnieuw gehouden werden nadat Erdogan die verloren had. Ⓒ AFP

Ex-premier Davutoglu stapt uit AK-partij

Telegraaf 13.09.2019 De vroegere premier Ahmet Davutoglu van Turkije is uit de regerende AK-partij van president Recep Tayyip Erdogan gestapt. Hij maakte dat vrijdag zelf bekend. Hij liet ook weten een nieuwe partij te hebben opgericht.

Eerder deze maand berichten Turkse media al dat Davutoglu samen met een groep gelijkgezinden uit de partij was gezet. Aanleiding was de kritiek die hij had op de koers die Erdogan voor de AK-partij uitzet.

Davutoglu verweet de AK-partij meermalen dat zij zich van haar grondprincipes had verwijderd. Onder andere de annulering van de verkiezingen in Istanbul, die werden verloren door de AK-partij, had hij bekritiseerd.

Turks oppositielid krijgt ruim 9 jaar celstraf voor beledigen Erdogan

NU 06.09.2019 Een bekend lid van de Turkse oppositiepartij CHP, Canan Kaftancioglu, heeft vrijdag negen jaar en acht maanden gevangenisstraf gekregen. Dat laat een lid van de oppositiepartij weten. Ze zou president Recep Tayyip Erdogan hebben beledigd en terroristische propaganda hebben verspreid.

Kaftancioglu was als hoofd van de CHP in Istanboel nauw betrokken bij de lokale verkiezingen van die stad in april. De beweging van president Erdogan verloor toen voor het eerst in 25 jaar de macht in Istanboel, toen de CHP won met 54 procent van de stemmen.

De uitspraak tegen Kaftancioglu is grotendeels gebaseerd op tweets die de politicus plaatste tussen 2012 en 2017. De oppositie denkt dat de uitspraak een vergelding is voor de uitslag van de lokale verkiezingen.

Kaftancioglu zei bij het verlaten van de rechtbank dat deze beslissing niet in de rechtszaal was genomen, maar in het presidentiële paleis. De Turkse regering benadrukt dat rechters onafhankelijk hun beslissingen maken.

CHP’er Ekrem Imamoglu, sinds april de burgemeester van Istanboel, denkt dat de uitspraak in hoger beroep zal worden teruggedraaid. Het Gerechtshof zal deze uitspraak over zes maanden doen, waarna een hoger gerechtshof zich ook nog over de uitspraak kan ontfermen.

Lees meer over: Turkije Buitenland

Turkse oppositielid tot celstraf van bijna tien jaar veroordeeld

NOS 06.09.2019 Een rechtbank in Istanbul heeft een vooraanstaand lid van de oppositie tegen president Erdogan tot een celstraf van negen jaar en acht maanden veroordeeld. Canan Kaftancioglu is voorzitter van de oppositiepartij CHP in Istanbul, die de AK-partij van president Erdogan dit jaar versloeg bij de burgemeestersverkiezingen in Istanbul.

Ze werd veroordeeld voor het verspreiden van terroristische propaganda, belediging van de president en het Turkse volk en opruiing. Het Turkse Openbaar Ministerie baseerde zich op tweets die ze tussen 2012 en 2017 heeft verstuurd.

Kaftancioglu zegt dat haar uitlatingen onder de vrijheid van meningsuiting vallen en dat eerdere uitspraken van het Turkse hooggerechtshof en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens haar in het gelijk stellen.

Burgermeestersverkiezingen

De vrouw wordt gezien als de architect van de overwinning van haar partijgenoot Ekrem Imamoglu bij de verkiezingen in Istanbul in juni. Imamoglu versloeg toen de kandidaat van Erdogan, oud-premier Yildirim, met 54 tegen 45 procent van de stemmen. De CHP zegt dat AK-partij Kaftancioglu wil straffen en haar daarom laat vervolgen.

De veroordeelde is daar zelf ook van overtuigd. “Dit soort beslissingen worden in het presidentieel paleis genomen, niet in rechtbanken”, zei ze bij het verlaten van de rechtbank.

Het hoger beroep moet binnen een half jaar plaatsvinden. Kaftancioglu mag dat in vrijheid afwachten.

Bekijk ook;

AKP van Erdogan wil oud-premier Davutoglu uit de partij hebben

NU 04.09.2019 De AKP van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft de disciplinaire afdeling van de partij opdracht gegeven een procedure tegen onder anderen oud-premier Ahmet Davutoglu te starten. Dat moet ertoe leiden dat hij en drie anderen uit de partij worden gezet, zo meldt de Turkse krant Hürriyet.

De positie van Davutoglu, die tussen 2014 en 2016 premier van Turkije was maar door Erdogan gedwongen werd af te treden ten faveure van Binali Yildirim, is volgens ingewijden onhoudbaar geworden vanwege zijn vermeende plannen een nieuwe politieke partij op te richten.

Erdogan gaf afgelopen weekend tijdens een speech in Konya, uitgerekend de thuisstad van Davutoglu, al een voorzetje voor de afzettingsprocedure door te stellen dat de partij niet langer “dezelfde weg kan bewandelen met hen die de binding met de politieke koers van de partij hebben verloren”.

De verwachting is dat Davutoglu nog voor het einde van het jaar zijn nieuwe politieke beweging zal aankondigen. Voormalig AKP-minister Ali Babacan is van plan hetzelfde te doen. Hij stapte in juli uit eigen beweging op. Hij was achtereenvolgens minister van Economische Zaken, Buitenlandse Zaken en vicepremier.

Davutoglu nam geen blad voor de mond

Davutoglu heeft de afgelopen maanden meermaals felle kritiek op Erdogan en de AKP geuit, wat ongebruikelijk is voor partijleden. Zo was hij het niet eens met het besluit de uitslag van de burgemeestersverkiezing in Istanboel van maart ongeldig te laten verklaren.

Daarnaast vond hij de manier waarop vorige maand drie burgemeesters in het zuidoosten van Turkije werden afgezet onhandig. Ook impliceerde hij dat de staat mogelijk een rol heeft gespeeld in de verschillende aanslagen tijdens zijn regeerperiode, waarbij bijna tweehonderd doden vielen. Dat kwam hem op stevige kritiek van de regeringsgezinde media te staan.

Lees meer over: Turkije Recep Tayyip Erdogan

Turkije vervangt drie burgemeesters in onderzoek naar terrorisme

NU 19.08.2019 De Turkse autoriteiten hebben drie burgemeesters uit hun functie ontheven vanwege vermeende terrorismegerelateerde activiteiten. Het drietal wordt tijdelijk vervangen door staatsfunctionarissen.

De pro-Koerdische burgemeesters van de plaatsen Diyarbakir, Mardin en Van, worden onder meer verdacht van lidmaatschap van een terroristische organisatie en het verspreiden van terroristische propaganda.

Het Turkse ministerie van Binnenlandse Zaken meldt dat burgemeesters Bedia Özgökce Ertan, Selcuk Mizrakli en Ahmet Türk in verband met het lopende onderzoek als voorzorgsmaatregel zijn vervangen.

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan waarschuwde in aanloop naar de lokale verkiezingen in maart dat toekomstige burgemeesters vervangen kunnen worden als ze banden hebben met PKK. De verboden Koerdische Arbeiderspartij wordt door Ankara en de Europese Unie gezien als een terroristische groepering.

In een onderzoek naar de PKK zijn 418 personen opgepakt, meldt het ministerie maandag. De aanhoudingen vonden in 29 provincies plaats. Het is niet duidelijk in welke periode de arrestaties werden verricht.

Lees meer over: Turkije Buitenland

Bij het hoofdkantoor van de HDP in Istanbul wordt gedemonstreerd. “De wil van het volk kan niet worden gekaapt”, staat op het spandoek AFP

Drie pas gekozen Turkse burgemeesters uit ambt gezet door AK-partij

NOS 19.08.2019 De Turkse regering heeft drie burgemeesters in steden in het zuidoosten van Turkije uit hun ambt gezet, omdat ze zouden samenwerken met de Koerdische terreurorganisatie PKK. Het gaat om de burgemeesters van Mardin, Van en Diyarbakir, waar relatief veel Koerden wonen.

De drie worden vervangen door een waarnemend burgemeester van de regeringspartij AKP. “Die waarnemer blijft doorgaans zitten tot de volgende verkiezingen,” zegt correspondent Lucas Waagmeester. De burgemeesters, alle drie van de overwegend Koerdische HDP, werden vier maanden geleden gekozen.

Het is niet duidelijk hoe serieus de aanklachten zijn. “Dat wil iedereen wel weten, want bewijs wordt er niet bij geleverd”, vertelt Waagmeester. “Deze mensen worden op een maandagochtend uit het gemeentehuis gezet vanwege terreur, een mogelijkheid om zich te verweren krijgen ze vooralsnog niet.”

In Diyarbakir braken daarna protesten uit:

Video afspelen

Turkse politie raakt slaags met demonstranten

Rustiger vaarwater

De correspondent heeft dit al eerder zien gebeuren. “De afgelopen jaren ging het vaak zo, met al meer dan honderd andere Koerdische gekozen politici. Ze mogen gewoon meedoen aan verkiezingen, maar als ze winnen zijn ze plotseling terroristen.”

Op die manier heeft de partij van Erdogan het bestuur in het gebied grotendeels overgenomen, schetst Waagmeester. “Er wordt steeds gespeculeerd dat dit conflict een keer in rustiger vaarwater moet komen en er misschien weer gepraat gaat worden over vrede. Maar dit wijst erop dat de regering de oplossing voorlopig niet ziet in het democratisch proces.”

Geharrewar in Istanbul

In Istanbul was de afgelopen tijd ook veel te doen over het burgemeesterschap. Op 31 maart won oppositiekandidaat Imamoglu van de CHP de verkiezingen. Maar na veel geharrewar verklaarde de Turkse Kiesraad de uitslag ongeldig. Volgens de AKP was er sprake van fraude. Uiteindelijk won Imamoglu eind juni ook de tweede keer. Een historische nederlaag voor de AK-partij, zei Waagmeester toen.

Bekijk ook;

Koerdische burgemeesters afgezet in Turkije op beschuldiging van banden met PKK

AD 19.08.2019 De Koerdische kiezers in het zuidoosten van Turkije zijn vanochtend opgeschrikt door het nieuws dat drie van hun populairste burgemeesters zijn afgezet door de regering van president Erdogan.

Vijf maanden geleden waren deze leden van de linkse pro-Koerdische oppositiepartij HDP met grote meerderheden democratisch gekozen. In hun plaats heeft de regering AKP-gouverneurs benoemd, die tot 2024 zullen aanblijven.

In het gemeentehuis van de stad Van vervingen AKP-functionarissen onmiddellijk na de machtsgreep een staatsieportret van Mustafa Kemal Atatürk, de eerste president van Turkije, door een foto van Erdogan.

De afgezette burgemeester van Mardin, Ahmet Türk (73), protesteerde fel tegen de maatregel en zei: ,,Ze negeren de wil van het volk en noemen het democratie.”

‘Coup zonder tanks’

‘Coups worden niet alleen met tanks, kanonnen en geweren uitgevoerd’, fulmineerde het linkse parlementslid Sezgin Tanrikulu op Twitter. Hij veroordeelde de maatregel als een ‘staatsgreep tegen de politieke voorkeuren van het volk’.

Tegelijk met het afzetten van de burgemeesters arresteerden eenheden van de antiterreurpolitie in 29 provincies 418 vermeende leden van de PKK.

De burgemeesters om wie het gaat, zijn Selcuk Mizrakli van Diyarbakir (die met 63 procent van de stemmen werd gekozen), burgemeester Ahmet Türk van Mardin (die met 56 procent won) en burgemeester Bedia Özgökçe Ertan van de stad Van (die het vertrouwen kreeg van 54 procent van de kiezers). De drie steden hebben een totale bevolking van ongeveer 3,7 miljoen mensen. Tot 2024 kunnen zij geen nieuwe burgemeesters kiezen.

PKK

De politici werden afgezet wegens vermeende ‘terroristische propaganda’ en steun aan de verboden Arbeiderspartij van Koerdistan, PKK. Die staat in Turkije, de EU en de Verenigde Staten op de zwarte lijst met terroristische organisaties.

De autoriteiten beschuldigen de drie HDP-burgemeesters ook van het ‘uitvoeren van opdrachten van de PKK’, het bijwonen van ‘begrafenissen van terroristen’ en het veranderen van straatnamen in ‘namen van leden van terreurorganisaties’.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken verwijt hen tevens te werken volgens het co-voorzitterschapsysteem van de partij, dat voorschrijft dat elke gekozen functie wordt gedeeld door een mannelijke en vrouwelijke kandidaat. Dat alternatieve systeem, dat in geen enkele andere regio in Turkije wordt toegepast, zou volgens Ankara zijn geïmplementeerd ‘in opdracht van de terreurorganisatie’ (PKK) als een ‘instrument om de ondeelbare territoriale integriteit van de staat en eenheid van de natie’ te ondermijnen.

Ekrem Imamoglu, de nieuwe burgemeester van Istanboel die twee maanden geleden werd gekozen met steun van de HDP-kiezers, toonde zich solidair met zijn weggestuurde ambtsgenoten en bekritiseerde het afzetten van de burgemeesters als ‘onverenigbaar met democratische praktijken’. ,,Het negeren van de wil van de kiezers is onaanvaardbaar.”

Verkiezingsnederlaag

De HDP ligt al langer onder vuur van Erdogan, met name sinds de parlementsverkiezingen van juni 2015 toen Erdogans partij 8 procent verloor en daarmee voor het eerst sinds 2002 zijn absolute meerderheid kwijtraakte.

Dat was te wijten aan de groeiende populariteit van de HDP die als de op een na grootste oppositiepartij met 12 procent van de stemmen en 80 zetels in de volksvertegenwoordiging kwam. Partijleider Selahattin Demirtas had vooraf gezworen dat hij er alles aan zou doen om de ambitie van Erdogan om een almachtige president te worden te dwarsbomen. Dat kwam hem en zijn partij duur te staan.

Hij en een tiental andere HDP-parlementsleden werden achter tralies gezet. Ondanks talloze arrestaties van Koerdische kaderleden, journalisten en activisten slaagde de HDP er toch in bij de jongste verkiezingen 62 parlementszetels te veroveren.

Het benoemen van AKP-bureaucraten na het afzetten van gekozen Koerdische burgemeesters begon in 2016. Verkozen HDP-burgemeesters van 70 gemeenten zijn sindsdien afgezet. Meestal werden ze beschuldigd van terroristische propaganda en kregen ze gevangenisstraffen tot achttien jaar.

Honderden opgepakt in Turks PKK-onderzoek

Telegraaf 19.08.2019 De Turkse politie heeft zeker 418 personen opgepakt in een onderzoek naar mensen met vermeende banden met de verboden Koerdische Arbeiderspartij PKK. De arrestaties vonden volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken plaats in 29 provincies.

Het nieuws volgt op de bekendmaking dat de burgemeesters van drie grote steden in het zuidoosten van het land zijn vervangen tijdens een onderzoek naar terreurgerelateerde activiteiten. Het gaat om bestuurders van Diyarbakir, Mardi en Van. Ze zijn alle drie lid van de pro-Koerdische partij HDP. Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken wordt onderzocht of ze zich schuldig hebben gemaakt aan het verspreiden van propaganda of dat ze lid zijn van een terroristische organisatie.

De actie doet denken aan die van 2016 toen tientallen burgemeesters werden ontslagen om dezelfde reden. Honderden HDP-leden zitten momenteel vast onder wie circa veertig burgemeesters. President Recep Tayyip Erdogan beschuldigt de HDP er geregeld van banden te onderhouden met de PKK die ook door Europa en de VS als terreurorganisatie wordt aangemerkt.

Bekijk meer van; arbeiderspartij van koerdistan (pkk) erdogan turkije koerden

Honderden Turken opgepakt in PKK-onderzoek, enkele burgemeesters vervangen

AD 19.08.2019 De Turkse politie heeft zeker 418 personen opgepakt in een onderzoek naar mensen met vermeende banden met de verboden Koerdische Arbeiderspartij PKK. De arrestaties vonden volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken plaats in 29 provincies.

Het nieuws volgt op de bekendmaking dat de burgemeesters van drie grote steden in het zuidoosten van het land zijn vervangen tijdens een onderzoek naar terreurgerelateerde activiteiten. Het gaat om burgemeester Selcuk Mizrakli van Diyarbakir, burgemeester Ahmet Turk van Mardin en burgemeester Bedia Ozgokce Ertan van de stad Van.

Ze zijn alle drie lid van de pro-Koerdische partij HDP, de oppositiepartij die volgens de Turkse president Tayyip Erdogan banden onderhoudt met de PKK. Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken wordt onderzocht of ze zich schuldig hebben gemaakt aan het verspreiden van propaganda of dat ze lid zijn van een terroristische organisatie.

Voor de lokale verkiezingen in maart van dit jaar had Erdogan gewaarschuwd gekozen volksvertegenwoordigers te kunnen vervangen als zou blijken dat zij banden met terroristische groeperingen hebben. De Turkse autoriteiten beschouwen de PKK als een terroristische groepering. Ook Europa en Amerika doen dat. Volgens het Turkse ministerie van Binnenlandse Zaken zijn de drie burgemeesters lid van de groepering of hielpen zij bij de verspreiding van terroristische propaganda.

Ook zijn in 29 provincies 418 vermeende PKK-aanhangers opgepakt.

In 2016 werden al eens tientallen HDP-burgemeesters uit hun functies gehaald. Deels vanwege dezelfde beschuldigingen, meldt persbureau AP, deels omdat zij de mislukte coup in dat jaar zouden hebben gesteund. Bijna 100 burgemeesters en duizenden anderen belandden toen in de gevangenis.

Rotterdamse vrouw mag Turkse cel verlaten, maar niet het land uit

NOS 23.07.2019 De Rotterdamse vrouw die in Turkije vastzit omdat ze wordt verdacht van lidmaatschap van een terroristische organisatie, mag vandaag nog de gevangenis verlaten. Dat heeft de rechtbank in Istanbul bepaald.

Wel moet de vrouw in Turkije blijven tot in elk geval de volgende zitting. Die is 3 oktober. Ze mag dus in de tussentijd niet terug naar Nederland. Ook moet ze zich elke week melden bij de autoriteiten.

De 31-jarige vrouw werd in april samen met haar dochtertje van vijf maanden opgepakt op het vliegveld van Istanbul. Ze wilde na een korte stedentrip terugkeren naar Nederland. Sindsdien zit ze vast, samen met haar baby.

Opgelucht

De Rotterdamse werkte voor Demned, een organisatie die verschillende gemeenschappen uit Koerdisch gebied met elkaar verbindt. Ze was in 2015 en 2016 betrokken bij gesprekken tussen burgemeester Aboutaleb en Turkse en Koerdische groepen in Rotterdam.

Volgens correspondent Melvyn Ingleby reageerde de vrouw opgelucht op de uitspraak van vandaag. “Er zaten veel familieleden van haar in de rechtszaal en die waren ook erg emotioneel.”

De Rotterdamse kan tot vijftien jaar cel krijgen als ze schuldig wordt bevonden.

Bekijk ook;

Rotterdamse vrouw met baby mag eindelijk Turkse cel uit

AD 23.07.2019 Een Rotterdamse vrouw (31) die met haar baby in Istanboel al 15 weken in voorarrest zit, mag de gevangenis verlaten. Zij mag van de rechtbank het vervolg van haar proces buiten de vrouwengevangenis afwachten. De volgende zitting in haar proces is op 3 oktober.

Dat was tot grote opluchting van de Koerdische vrouw en haar familie die juichend en huilend van geluk reageerden op het besluit van de rechtbank. ,,We hadden gehoopt op vrijspraak en als dat niet mogelijk was op voorwaardelijke vrijlating”, zei haar man. ,,Ik heb gemengde gevoelens: superblij en tegelijk teleurgesteld dat ze niet mee mogen naar Nederland.”

Lees ook;

Lees meer

Haar echtgenoot, haar moeder, beste vriendin en nicht waren in de rechtszaal aanwezig om haar morele steun te geven. Haar babydochter van 8 maanden was geen getuige in de juridische zitting. Zij maakt sinds 5 april deel uit van de nachtmerrie waarin haar moeder na een stedentrip naar Istanboel in terecht is gekomen.

Te bizar

,,Dit is te bizar voor woorden”, aldus haar man. ,,Mijn vrouw betrokken bij een terroristische organisatie? Ze deed alleen maar vrijwilligerswerk, omdat ze heel sociaal betrokken is. Bovendien nodigde burgemeester Aboutaleb haar uit voor gesprekken tussen Turkse en Koerdische organisaties. Je denkt toch niet dat de burgemeester met een terrorist aan tafel gaat zitten?”

Steun was er in het Paleis van Justitie ook van vertegenwoordigers van minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken). De consul-generaal in Istanboel, Bart van Bolhuis, had de vice-consul afgevaardigd. Ook vice-ambassadeur Erik Weststrate was aanwezig. Samen waren zij het gezicht van de stille diplomatie die minister Blok achter de schermen voert om de Rotterdamse vrouw en bijna twintig andere Turkse Nederlanders die in Turkije vastzitten, vrij te krijgen.

Bij de Koerdische SP-politicus Murat Memis (31) uit Eindhoven heeft dat vermoedelijk in zijn voordeel gewerkt. De rechtbank in Antalya sprak hem begin deze maand aan het eind van de eerste zitting vrij van propaganda voor terrorisme.

Surrealistisch drama

Voor de Koerdische moeder uit Rotterdam liep het wat anders. Het surrealistische drama waarin zij ongewild de hoofdrol speelt, is voorlopig nog niet voorbij.

Turkse justitie klaagt haar aan voor banden met de illegale Arbeiderspartij van Koerdistan (PKK). Ze zou actief zijn geweest in de Raad van Democratische Gemeenschappen uit Koerdistan in Nederland, DemNed. Ook was ze tot covoorzitter gekozen van het Koerdisch Cultureel Centrum in Rotterdam, waar ze vrijwilligster was. Allebei legale organisaties in Nederland.

In de tenlastelegging staat dat ze wordt verdacht van ‘lidmaatschap van een gewapende terroristische organisatie’, de PKK. Daarop staat in Turkije een maximumstraf van 15 jaar.

De Turkse autoriteiten zien de Koerdische organisaties waarin zij actief was als mantelorganisaties in het uitgebreide netwerk in Europa ‘van de separatistische terreurorganisatie PKK’.

De vrouw voerde haar verdediging in het Nederlands. Huilend vroeg ze de rechter wat ze gedaan had. ,,Het is onbegrijpelijk dat Turkije mij en mijn vrijwilligerswerk als een bedreiging ziet. Mijn dochter is bijna 9 maanden. Ze is de helft van haar leven tussen betonnen muren in een gevangenis opgegroeid. Mijn man herkent ze niet meer.”

De tenlastelegging is 23 pagina’s lang. Slechts drie daarvan gaan over de Rotterdamse, haar persoonsgegevens, wanneer ze is aangehouden, wat er in beslag is genomen, en het verslag van het verhoor. De overige 20 pagina’s gaan over de geschiedenis, organisatiestructuur en activiteiten van de PKK.

Politieke propaganda

Uit onderzoek van de Turkse geheime dienst is komen vast te staan dat haar naam niet voorkomt in het archief van het politiedepartement voor contraterrorisme, aldus de tenlastelegging.

De openbare aanklager concludeert dat er voldoende bewijs is dat de Koerdische moeder lid was van een ‘gewapende terroristische organisatie’ aangezien zij actief was in twee Koerdische organisaties. Die zijn volgens het Openbaar Ministerie onderdeel van de ‘buitenlandse illegale structuur van de terreurorganisatie PKK’.

In de aanklacht staat verder dat ‘Nederland een van de Europese landen is waarin de terreurorganisatie PKK actief in het buitenland activiteiten uitvoert’. Ondanks het besluit van de EU-Raad om de PKK in 2014 op te nemen in de zwarte lijst van terreurorganisaties ‘zet de terreurorganisatie haar organisatorische activiteiten voort via legale/illegale schijnformaties, en voert zij haar politieke propaganda en werkzaamheden duidelijk uit’, zo luidt de klacht.

,,Nederland heeft voor wat betreft de politieke activiteiten van het Koerdische nationalisme, een belangrijke centrale plaats.”

Het Openbaar Ministerie stelt dat ‘Nederland aan het hoofd staat van Europese landen waar de PKK-terreurorganisatie al haar activiteiten makkelijk kan realiseren en waarmee wij inzake de bestrijding van de separatistische terreur niet volledig kunnen samenwerken’.

Nederlandse moeder die met baby in Turkse cel zit hangt 15 jaar boven hoofd

AD 22.07.2019 Een stedentripje van een paar dagen naar Istanboel met haar babydochtertje van vijf maanden is voor een Koerdische moeder uit Rotterdam uitgelopen op een nachtmerrie, die eindigde in de cel. De Turkse justitie klaagt haar aan voor banden met Arbeiderspartij van Koerdistan (PKK). Morgen staat ze voor de rechter.

Met spanning telt ze de uren af. Morgen mag ze zich eindelijk in de rechtbank in Istanboel verdedigen tegen de beschuldiging van banden met het terrorisme. Haar oma, moeder, beste vriendin en echtgenoot zijn naar Istanboel gevlogen om de Rotterdamse vrouw (31) moreel te steunen. Net als haar advocaat mochten enkelen van hen haar aan de vooravond van haar proces bezoeken in de vrouwengevangenis in de wijk Bakirköy, waar ze al sinds vrijdag 5 april met haar baby vastzit.

Lees ook;

Lees meer

In de tenlastelegging staat dat ze wordt verdacht van ‘lidmaatschap van een gewapende terroristische organisatie’, de buiten de wet gestelde Arbeiderspartij van Koerdistan (PKK). Volgens de antiterrorismewet staat daarop in Turkije een maximumstraf van 15 jaar.

De PKK

Ze was in 2015 en 2016 lid van de Raad van Democratische Gemeenschappen uit Koerdistan in Nederland, DemNed. Voorts is ze vicevoorzitter geweest van het Koerdisch Cultureel Centrum in Rotterdam. ‘Volledig legale activiteiten in Nederland’, schrijft ze verontwaardigd in een brief vanuit de gevangenis aan haar vader. De Turkse geheime dienst, politie en justitie kijken daar anders tegen aan. Volgens de Turken gaat het om mantelorganisaties ‘van de separatistische terreurorganisatie PKK’.

Sinds 2016 reisde ze diverse keren naar Istanboel. Nooit problemen gehad met de autoriteiten. ,,We dachten altijd dat de lange arm van Erdogan nep was, maar we komen er nu achter dat die wel degelijk bestaat’’, zo zei de zus van de Koerdische moeder eerder tegen deze site. Uit angst voor een negatieve invloed op het proces wil de familie haar naam uit de media houden.

Met haar echtgenoot en advocaten heeft ze zich goed voorbereid op de rechtszitting van morgen. De familie hoopt van harte dat ze na afloop van de eerste zitting zal worden vrijgesproken en na bijna vier maanden voorarrest terug mag naar huis.

Delen uit de brief die de moeder schreef aan haar vader. © ADR

SP-politicus

Mijn celgenoten zijn gek op mijn dochtertje. Wanneer ik zeg dat ik haar met mijn man mee ga sturen na de rechtszaak als ik niet vrij kom, dan komt iedereen in opstand

Net zoals de Koerdische SP-politicus Murat Memis (31) uit Eindhoven, die na negen weken te hebben vastgezeten in Turkije door de rechtbank in Antalya werd vrijgesproken van banden met het terrorisme. Vermoedelijk mede als gevolg van de diplomatieke druk achter de schermen die minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) aan de Tweede Kamer had beloofd voor de bijna twintig Turkse Nederlanders die Turkije niet mogen verlaten.

De Koerdische moeder hoopt er het beste van, maar bereidt haar vader in haar schrijven vanuit de penitentiaire inrichting ook al vast voor op een minder goede afloop. ,,Ik hoop dat jij inziet dat er een reële kans is dat ik niet snel terug ben. De verhalen die ik hoor, wat ik hier meemaak, laten dat jammer genoeg zien. Laatst nog is een vrouw van hier blij naar haar laatste rechtszitting gegaan. Ze was ervan overtuigd, net als haar advocaat en de mensen hier, dat ze vrij zou komen. Haar dossier was, net als dat van mij, zo goed als leeg. Ze heeft 12 jaar cel gekregen. En dit is maar één van de vele bizarre voorbeelden”.

Het gevangenisleven met zijn gebrek aan vrijheid en alle andere beperkingen en verboden waren in de afgelopen 15 weken moeilijk, maar de Rotterdamse ‘maakt het naar omstandigheden goed’, zo heeft ze telefonisch aan haar zus laten weten.

Delen uit de brief aan haar vader. © ADR

Baby’tje

Haar dochtertje, dat nu 8 maanden is, verblijft ook achter de tralies met haar moeder. In de brief aan haar vader schrijft ze dat haar dochtertje ‘echt een zonnestraal is’. ,,Haar lach maakt zoveel goed! Ze is zo’n vrolijk kindje. Je zal echt gek op haar zijn, nog meer dan eerst”.

Ook de vrouwelijke gedetineerden die bij haar in de cel zijn opgesloten, vrolijkt ze op. ,,Mijn celgenoten zijn gek op haar. Wanneer ik zeg dat ik haar met mijn man mee ga sturen na de rechtszaak als ik niet vrij kom, dan komt iedereen in opstand”.

Hoewel de aanwezigheid van haar dochtertje een positieve invloed heeft op haar gedwongen verblijf in de vrouwenbajes van Istanboel, doet het haar ook veel pijn, schrijft ze. ,,Ze is volop in ontwikkeling, maar alles is hier zo beperkt. Ze verdient zoveel meer, meer dan ik haar hier kan bieden”.

Uit haar brief blijkt ook dat ze teleurgesteld, boos en verontwaardigd is op de Nederlandse overheid die ‘zich verschuilt achter stille diplomatie’.

,,Als Nederlandse staatsburger zijn wij helemaal niet zo vrij als we denken in ons land. Want ieder ander land mag jou daar toch voor afstraffen. Niemand die dan een vinger uitsteekt. Als Nederland echt iets had willen doen dan had zij allang met de vuist op tafel geslagen en was ik nu thuis geweest”.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken zegt zich ‘op alle niveaus – politiek, hoog ambtelijk en diplomatiek’ – voor deze mevrouw te hebben ingezet. Minister Blok heeft de zaak persoonlijk bij zijn Turkse collega minister Cavusoglu ter sprake gebracht. ‘Ze krijgt vanaf het begin consulaire bijstand van het ministerie van Buitenlandse Zaken en wordt door ons bezocht’, aldus een woordvoerder. Ook heeft het ministerie contact met haar familie. ‘Buitenlandse Zaken kan en mag zich niet bemoeien met de rechtsgang in Turkije maar dringt bij de Turkse autoriteiten aan op een spoedige en eerlijke rechtsgang voor deze en andere gevallen.’

Turkije wil nog eens 176 militairen oppakken

MSN 09.07.2019 Turkije heeft de arrestatie bevolen van 176 militairen. Zij worden verdacht van betrokkenheid bij het netwerk dat achter de coup van drie jaar geleden zat, meldt het bureau van de hoogste aanklager in Turkije.

Onder de militairen die opgepakt gaan worden zijn een kolonel, twee luitenant-kolonels, vijf majoors, zeven kapiteins en zo’n honderd officieren. Volgens de regering van president Recep Tayyip Erdogan zit de geestelijke Fethullah Gülen achter de mislukte coup van 15 juli 2016. Gülen, die in de Verenigde Staten verblijft, ontkent echter elke betrokkenheid.

In de drie jaar sinds de mislukte putsch zijn in Turkije 77.000 mensen opgepakt, van wie de meesten nog in afwachting zijn van hun berechting. Zo’n 150.000 ambtenaren, militairen en anderen zijn ontslagen of op non-actief gesteld. Volgens de regering in Ankara zijn de stappen noodzakelijk vanwege het gevaar voor de veiligheid.

© EPA De Turkse president Erdogan (l.) in betere tijden met Ali Babacan, destijds vicepremier.

Hommeles voor Erdogan: scheidend politicus wil strijd aangaan

MSN 08.07.2019 De vooraanstaande Turkse politicus Ali Babacan is naar eigen zeggen uit de regeringspartij AK van president Erdogan gestapt. De 52-jarige voormalige vicepremier, ex-minister van Buitenlandse Zaken en ex-minister van Economie, zegt diepe meningsverschillen te hebben met de partijleiding. Babacan wil nog dit jaar samen met ex-president Abdullah Gül, ook een gewezen AK-coryfee, een nieuwe partij oprichten.

De partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AK) is in 2001 opgericht en heeft onder leiding van de huidige president Erdogan het land uit een diep economisch dal getrokken en ingrijpende hervormingen doorgevoerd. De populaire AK-partij heeft vrijwel alle verkiezingen sindsdien glansrijk gewonnen tot dit jaar in Ankara en Istanbul kandidaten van de oppositie tot burgemeester zijn gekozen, tot weerzin van de grote leider. In de twee steden woont bijna een kwart van de bevolking van Turkije.

Erdogan liet de verkiezingen in Istanbul zelfs opnieuw doen omdat er volgens hem met de uitslag gerommeld zou zijn. De oppositiepartij won vervolgens alsnog.

De regering van Erdogan gaat vooral sinds 2013 steeds autoritairder te werk. Na een mislukte staatsgreep in 2016 is de regering-Erdogan erg repressief en faalt het economisch beleid. Erdogan wijt de poging tot staatsgreep aan de aanhang van de in het buitenland wonende islamist Fethüllah Gülen, die tot 2013 een bondgenoot van hem was.

Levenslange celstraffen voor Turkse journalisten teruggedraaid

NU 05.07.2019 Een van de hoogste Turkse rechters heeft de levenslange gevangenisstraffen van twee prominente, regeringskritische journalisten teruggedraaid. De twee waren gestraft wegens betrokkenheid bij de mislukte staatsgreep in 2016.

Het hof in Ankara bepaalde vrijdag dat Ahmet Altan en Nazli Ilicak (foto) niet hebben gehandeld in strijd met de grondwet. Wel zouden ze van de plannen hebben geweten en de coupplegers bewust hebben gesteund. Daarop staat in Turkije vijf tot vijftien jaar cel.

Het hof wees een verzoek om vrijlating af en verwees de zaak terug naar de daarvoor bevoegde gerechtelijke instantie. De econoom en schrijver Mehmet Altan, de jongere broer van Ahmet, werd volgens de krant Cumhuriyet wegens gebrek aan overtuigend bewijs wel in hoger beroep vrijgesproken.

De journalisten werden in de maanden na de couppoging opgepakt wegens hun banden met de beweging van de geestelijke Fethullah Gülen, die door de Turkse president Recep Tayyip Erdogan verantwoordelijk wordt gehouden voor de staatsgreep. In februari vorig jaar kregen ze levenslang.

De Turkse autoriteiten hebben na de couppoging meer dan 77.000 personen vastgezet. Circa 150.000 Turken zijn ontslagen of geschorst vanwege vermeende banden met de beweging van Gülen.

Lees meer over: Turkije  Onrust Turkije  Buitenland

Murat Memis met SP-leider Marijnissen NOS

SP-raadslid Memis terug in Eindhoven: ‘Ik was een politiek gevangene’

NOS 03.07.2019 Het Eindhovense SP-raadslid Murat Memis, die acht weken geleden werd opgepakt toen hij op vakantie was in Turkije, is weer thuis. Hij kwam vanavond aan in gezelschap van partijleider Lilian Marijnissen, die hem in Turkije heeft opgehaald.

Memis noemde Turkije een openluchtgevangenis, waarin duizenden mensen hun mening niet durven te geven. “Mensen fluisteren als ze met elkaar spreken, mensen vertrouwen elkaar niet”, zei hij. “Duizenden mensen worden vervolgd omdat ze hun mening hebben gegeven. Ik was een van hen.”

Politiek gevangene

Hij heeft zichzelf de afgelopen acht weken beschouwd als een politiek gevangene. “Ik ben een gekozen volksvertegenwoordiger, die zijn vrije mening heeft geuit. Daarom ben ik vervolgd. Ik heb vier dagen vastgezeten en acht weken moeten wachten op vrijspraak.” Zijn paspoort was afgenomen, zodat hij het land niet uit kon.

Minister Blok heeft de term politiek gevangene in deze zaak niet willen gebruiken. Dat respecteert Memis, maar hij heeft het zelf anders ervaren. “Duizenden mensen hebben het wel benoemd, een petitie ondertekend, dat zegt genoeg.”

Memis is blij dat hij weer terug is in een democratisch land. “Ik ben trots op mijn land, ik ben blij dat ik Nederlander ben.” Hij hoopt wel dat hij in de toekomst nog terug kan naar Turkije.

Blijven knokken

In Eindhoven bedankte hij iedereen voor de steun en zei dat hij de afgelopen periode emotioneel nog moet verwerken. “Maar het voelt lekker, het voelt heerlijk om weer thuis te zijn.” Hij werd opgewacht door familie, vrienden, partijleden en raadsleden van alle fracties.

Memis bedankte ook de Eindhovense burgemeester Jorritsma, die hij morgen zal spreken, zijn partij de SP en minister Blok van Buitenlandse Zaken. Hij toonde zich strijdvaardig en zei: “Ik zal blijven knokken voor vrede, voor democratie, voor vrijheid. We zijn er nog niet, we zullen onze best doen om alle politieke gevangenen vrij te krijgen.”

SP-leider Marijnissen bracht de afgelopen twee dagen met Memis door, die gisteren in Antalya voor de rechter stond. “Hij heeft mij verteld hoe zwaar het is om je elke dag opnieuw af te vragen waar dit gaat eindigen, hoe dit gaat eindigen. Wanneer mag ik weer naar huis, wanneer zie ik mijn kinderen weer, mijn familie?”

Video afspelen

SP-raadslid: ‘Het voelt heerlijk om weer terug thuis te zijn’

Bekijk ook;

Het Eindhovense SP-raadslid Murat Memis ANP

SP-leider Marijnissen in Turkije om raadslid te steunen

NOS 01.07.2019 SP-leider Lilian Marijnissen is afgereisd naar de Turkse badplaats Antalya om haar partijgenoot Murat Memis te ondersteunen. Het Eindhovense SP-raadslid moet morgen voor de rechter verschijnen omdat hij lid zou zijn van de PKK, de Koerdische Arbeiderspartij die door Turkije gezien wordt als terroristische organisatie.

Memis mag al twee maanden lang Turkije niet verlaten. “Omdat hij gebruik maakt van zijn vrijheid van meningsuiting”, zegt Marijnissen. “Dat is onvoorstelbaar.” Volgens haar heeft hij alleen kritiek op de Turkse regering geretweet. Memis is geboren in het Koerdische oosten van Turkije.

Solidair

De SP-voorvrouw wil de rechtszaak morgen volgen en Memis steunen. “Want wij zijn solidair met hem en de andere Nederlandse politieke gevangenen in Turkije.”

Ook de Tweede Kamer eist dat Memis zo snel mogelijk Turkije mag verlaten en mag terugkeren naar Nederland. Minister Blok weigert tot nu toe om harder op te treden tegen Ankara om het raadslid vrij te krijgen. Escalatie zal volgens hem averechts werken.

Bekijk ook;

Coalitie wil geen gesprek tussen Rutte en Erdogan over vastzittende SP’er

NU 27.06.2019 Coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en CU stemden donderdag tegen een motie van de PvdA waarin premier Mark Rutte wordt opgeroepen met de Turkse president Recep Tayyip Erdogan in gesprek te gaan over het SP-raadslid Murat Memis. Het raadslid zit momenteel vast in Turkije.

PvdA-Kamerlid Lilianne Ploumen riep Rutte op om dit weekend op de G20-top in Japan op het allerhoogste niveau bij Erdogan te pleiten voor de vrijlating van de fractievoorzitter van de SP in Eindhoven. De motie werd gesteund door PVV, SP, GroenLinks, PvdD, DENK, 50PLUS en FVD.

“Het gaat hier om een volksvertegenwoordiger die Turkije niet uit kan”, aldus Ploumen. De PvdA’er vindt dat het kabinet duidelijk moet maken dat Nederlanders erop kunnen rekenen dat de Nederlandse regering in staat is de eigen staatsburgers in het buitenland te beschermen.

‘Turkije heeft een grens overschreden’

SP-Kamerlid Sadet Karabulut: “Turkije heeft een grens overschreden. De premier moet duidelijk maken dat er zo niet met onze burgers kan worden omgegaan.” Karabulut wijst erop dat er momenteel ongeveer twintig Turkse Nederlanders vastzitten in Turkije, onder wie een Nederlandse moeder met een klein kind.

“Nederland kan de banden met Turkije dan wel hebben aangehaald, maar dit doen bevriende landen elkaars onderdanen niet aan”, aldus de SP’er.

‘Kamer heeft een helder signaal afgegeven’

De coalitiepartijen staan er echter anders in. VVD-Kamerlid Sven Koopmans vindt dat het PvdA-Kamerlid de zaak uitbuit voor eigen politiek gewin.

“De Tweede Kamer heeft een heel helder signaal gegeven aan de Turkse regering. Wij vinden allemaal dat Murat Memis moet worden vrijgelaten”, aldus Koopmans, die de opstelling van Ploumen hekelt. Hij vindt dat de PvdA de zaak “politiseert”.

“Eerder op de ochtend zijn wij door Buitenlandse Zaken in een besloten bijeenkomst op de hoogte gesteld van de stappen die zijn ondernomen”, aldus de VVD’er.” Daar is uitgelegd wat er is gebeurd en welke stappen er nog genomen gaan worden. Mevrouw Ploumen was daar niet bij.” Koopmans was er zelf overigens ook niet bij.

De PvdA’er beaamt dat zij de bijeenkomst heeft overgeslagen. “Ik ben er niet bij geweest, omdat ik het een oneigenlijke methode vind om Nederland te informeren over de inspanningen die dit kabinet levert. Bovendien ging de briefing over diplomatieke inspanningen, ik wil politieke interventie.” Karabulut was er wel bij en vindt ook dat de briefing geen rol speelt, omdat er in het openbaar niet over gesproken mag worden.

‘Bied diplomaten ruimte’

D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma stelt dat Nederlandse diplomaten en minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) de ruimte moeten krijgen om zelf te bepalen welk diplomatiek middel zij inzetten om het maximale resultaat te bereiken. “Dat kan zijn de ambassadeur ontbieden of zelfs de premier inzetten. Maar wij moeten niet bepalen hoe het kabinet die diplomatieke middelen moet gebruiken.”

De coalitiepartijen stellen dat het resultaat – het vrij krijgen van Nederlanders die momenteel om politieke redenen vastzitten in Turkije – het belangrijkste is.

Karabulut prijst de inzet van de Nederlandse diplomaten, maar wijst erop dat het wel degelijk de taak van de Tweede Kamer is om zich uit te spreken. “Wij zijn de volksvertegenwoordiging. Wij hebben de plicht om te zeggen wat wij willen dat het kabinet doet. De Kamer vraagt niet hoe het kabinet onderhandelt of wat er wordt gezegd. Wij vragen of het kabinet dit met de premier op het allerhoogste niveau aankaart. Niet om ruzie te maken met Erdogan, maar om een grens te trekken.”

Memis werd ruim een maand geleden in Turkije opgepakt. De SP’er wordt op basis van uitingen op sociale media ervan verdacht lid te zijn van de PKK, een organisatie die strijdt voor Koerdische autonomie en door Turkije en de Europese Unie wordt beschouwd als een terreurorganisatie.

Minister Blok zei woensdag in een Kamerdebat niet te zullen pleiten voor vrijlating, omdat het kabinet zich niet wil bemoeien met de Turkse rechtsgang.

Lees meer over: Politiek

Blok bang voor ruzie met Turkije: geen ‘zwaar geschut’ voor vrijlating SP’er

Elsevier 26.06.2019 Het kabinet moet Turkije stevig onder druk zetten om het Eindhovense SP-raadslid Murat Memis vrij te krijgen, bijvoorbeeld door te dreigen met sancties en het ontbieden van de Turkse ambassadeur. Dat is de oproep van linkse partijen aan Stef Blok (VVD). Maar de minister van Buitenlandse Zaken wil liever de ‘stille diplomatie’ voortzetten die tot nu toe tot weinig succes heeft geleid.

De minister laat Nederlandse staatsburgers ‘stilletjes in de kou staan’ door Turkije niet stevig onder druk te zetten, vindt Tweede Kamerlid Lilianne Ploumen (PvdA). Zij wil dat Blok de Turkse ambassadeur ter verantwoording roept en Ankara met economische sancties moet dreigen. Volgens haar is Duitsland daarmee succesvol geweest bij het vrij krijgen van Duitse politieke gevangenen in Turkije. Ploumen vindt dat premier Mark Rutte (VVD) de kwestie tijdens de G20-top van vrijdag en zaterdag in het Japanse Osaka moet aankaarten bij de Turkse president Recep Tayyip Erdogan.

  Martijn van Helvert🇳🇱🇪🇺

@Martijncda

Nu debat over collega-volksvertegenwoordiger houdt hem vast omdat de tweets van mijn collega hem niet te vallen. dit kan en mag niet. @ministerBlok moet alles uit de kast trekken.

Waarom zit Memis vast?
De 31-jarige Murat Memis wordt in Turkije verdacht van terroristische activiteiten. Volgens Turkije zou de SP’er banden hebben met de Koerdische PKK, die als terroristische organisatie te boek staat. Op Twitter zou Memis door retweets, het herhalen van een bericht van een andere twitteraar, steun voor die beweging hebben uitgedragen.
Memis heeft zijn eigen Twitteraccount inmiddels verwijderd. Memis is op 30 april 2019 gearresteerd in een restaurant in Antalya. Daarbij is zijn paspoort ingenomen. De SP’er was twee dagen eerder met zijn familie in de Turkse badplaats aangekomen.
Zij zijn inmiddels terug in Nederland. Op 2 juli moet Memis voor de Turkse rechter verschijnen. Tot die tijd verblijft hij bij familie in Turkije. Naar eigen zeggen is hij ‘hartstikke dom geweest’ door naar Turkije te gaan.
PvdA, SP en GL voor zware druk

Sadet Karabulut (SP) wil ook stevige druk: zij verzoekt de regering de ‘betrekkingen met Turkije niet te normaliseren’ en de Turkse ambassadeur te ontbieden. Haar motie wordt gesteund door Ploumen en Bram van Ojik (GroenLinks), maar VVD en CDA zien daar weinig.

De intentie is weliswaar ‘heel mooi’, vindt CDA-Kamerlid Martijn van Helvert, maar volgens hem dreigt het gevaar dat Blok met dergelijke maatregelen Turkije boos maakt. Daardoor zou het volgens hem alleen maar moeilijker worden om Memis – die ook een Turks paspoort heeft – terug naar Nederland te krijgen.

VVD’er Sven Koopmans is het daarmee eens, en wil graag aan Blok zelf overlaten om te bepalen wat daarvoor de beste methode is. D66 en ChristenUnie willen met anderen lidstaten van de Europese Unie (EU) samenwerken om ‘een vuist te maken’ tegen de gevangenneming van Memis. Namens eerstgenoemde partij zegt Sjoerd Sjoerdsma dat ‘alle opties’ moeten worden opengehouden, waaronder economische sancties.

Hij hekelt dat de Turken van hun antiterrorismewetgeving, die volgens hem neerkomt op censuur, een ‘exportproduct’ maken in de EU. Joël Voordewind van de ChristenUnie oppert zware diplomatieke maatregelen: volgens hem is het een serieuze optie om geen visa meer te verstrekken aan medewerkers van de Turkse overheid.

Alle genoemde partijen zijn het wel met elkaar eens dat Memis moet worden vrijgelaten omdat hij is opgepakt om het uiten van zijn mening, en dat de minister er alles aan moet doen om dat voor elkaar te krijgen. Blok beaamde dat hij dat doet, omdat de feiten waarvan het SP-raadslid wordt beschuldigd in Nederland niet strafbaar zijn en volgens het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens – waaraan ook Turkije zich heeft gecommitteerd – evenmin. Desondanks sluit Blok niet uit dat tijdens het proces van Memis, dat op 2 juli dient in Antalya, meer informatie boven water komt dan er nu in de aanklacht staat.

Meer over dit onderwerp; Stille diplomatie blijkt waardeloos: SP’er nog steeds vast in Turkije

Blok wil geen ‘te zwaar geschut’ inzetten

De minister wil in elk geval geen ‘te zwaar geschut’ inzetten, zei hij. Het ontbieden van de ambassadeur en het instellen van economische sancties is ‘een te hoge inzet’, en staat volgens Blok ‘een oplossing zonder gezichtsverlies voor Turkije in de weg’. Dat zou ertoe kunnen leiden dat Memis juist langer vast komt te zitten, stelt hij.

Wel zou Blok graag zien dat Memis zijn rechtszaak in eigen land kan afwachten. Blok heeft net als de aanwezige partijen ‘grote zorgen over kwaliteit van de Turkse rechtsstaat’. Toch wil hij zich niet in de rechtszaak mengen, ook omdat hij niet zou willen dat een ander land dat in Nederland doet.

Karabulut: Nederland deed meer om Geerdink en Umar vrij te krijgen

Tijdens het debat hekelde SP-Kamerlid Karabulut de in haar ogen ‘lakse houding’ van de minister. Volgens haar hebben premier Rutte en toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders (PvdA) in 2015 en 2016, toen respectievelijk de Nederlandse journalist Frederike Geerdink en de Turks-Nederlandse columnist Ebru Umar werden gearresteerd, meer gedaan om hun vrijlating te bepleiten. Blok bestrijdt dat.

Woensdagochtend, vlak voor het debat, nam Blok een manifest voor de vrijlating van Memis in ontvangst in het bijzijn van diens familie en veel van zijn SP-partijgenoten. De petitie is getekend door duizenden mensen, onder wie ook de landelijke fractievoorzitters Lilian Marijnissen (SP), Klaas Dijkhoff (VVD), Jesse Klaver (GroenLinks), Gert-Jan Segers (ChristenUnie) en Rob Jetten (D66). Eerder deze week demonstreerden SP’ers en andere sympathisanten van Memis al bij het Turkse consulaat in Deventer.

 Lilian Marijnissen @MarijnissenL

Hoewel Memis eind april al werd gearresteerd, werd pas twee weken geleden bekend dat hij in Turkije vastzit en niet naar Nederland mag terugkeren. Een bewuste keuze, zei de Eindhovense burgemeester John Jorritsma (VVD). Via ‘stille diplomatie’ hoopte het kabinet te bereiken dat het SP-raadslid zou worden vrijgelaten.

Lees ook; Nederland en Turkije herstellen band. Overzicht van een turbulente relatie

In juli vorig jaar herstelden Nederland en Turkije de diplomatieke betrekkingen, waarmee er – in diplomatiek opzicht – een einde kwam aan jaren van spanningen tussen beide landen. Blok en zijn Turkse collega Mevlut Cavusoglu spraken af dat er weer een Turkse ambassadeur in Den Haag zou komen en een Nederlandse in Ankara.

Gerelateerde artikelen;

Bekenden van Murat Memis overhandigen een manifest aan minister Blok ANP

Blok wil relatie Turkije niet schaden met eis vrijlating SP’er

NOS 26.06.2019 Minister Blok vindt dat de Nederlandse politicus Murat Memis zijn proces in Nederland moet kunnen afwachten. Daar overlegt hij voor en achter de schermen over met Turkije. Het Eindhovense SP-raadslid zit daar sinds 30 april vast op verdenking van terroristische activiteiten. Zijn paspoort is ingenomen en hij kan niet uitreizen.

Blok wil Memis geen politieke gevangene noemen en zich niet in de Turkse rechtsgang mengen, hoewel hij daar weinig vertrouwen in heeft. Hij is bang dat dit averechts werkt voor Memis en negentien andere Nederlanders in Turkije die een uitreisverbod hebben gekregen omdat zij in Nederland positief zijn geweest over Koerdische kwesties.

“Je moet voorkomen dat Turkije gezichtsverlies lijdt. Laten we zorgen dat deze mensen snel naar huis komen”, zei hij in een debat in de Tweede Kamer. Hij wil dan ook doorgaan op de weg van de stille diplomatie, die Nederland tot nu toe heeft gevolgd. Hij heeft toegezegd om de Kamer vertrouwelijk in te lichten over wat hij tot nu toe heeft gedaan voor Memis en de anderen. Onder hen is ook een Nederlandse vrouw met een klein kind, die sinds april in detentie zit.

Vrijheid van meningsuiting

De partijen die deelnamen aan het debat – de vier coalitiepartijen en de SP, GroenLinks en de PvdA – zijn van mening dat Memis wel degelijk een politieke gevangene is en eisen dat hij wordt vrijgelaten. Ze willen dat Blok die boodschap overbrengt aan Turkije. De woordvoerders benadrukken dat de SP’er een Nederlandse collega-volksvertegenwoordiger is, die is opgepakt omdat hij in Nederland gebruik heeft gemaakt van zijn recht op vrije meningsuiting door berichten over de Koerdische kwestie te retweeten.

Voor aanvang van het debat nam minister Blok een manifest aan van familie en bekenden van het SP-raadslid. De Kamerleden waren daar ook bij. VVD’er Koopmans wees erop dat zelfs hij bij die gelegenheid “door een SP-microfoon” heeft geroepen dat Murat vrij moet. GroenLinks-Kamerlid Van Ojik sprak van een bijzonder debat, waarin de hele Kamer het met elkaar eens was. Hij zei dat het nu “ondenkbaar is dat we doorgaan op de weg die al is ingeslagen”

Bekijk ook;

Kamer wil dat Blok meer doet voor SP’er die vastzit in Turkije

NU 26.06.2019 De Tweede Kamer wil dat minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) zich harder inspant om ervoor te zorgen dat SP-raadslid Murat Memis, die momenteel vastzit in Turkije, vrijkomt. Minister Blok is echter niet van plan om bij Turkije te pleiten voor zijn vrijlating, omdat het kabinet zich dan zou bemoeien met de Turkse rechtsgang.

De bij het debat aanwezige partijen VVD, CDA, D66, ChristenUnie, SP, GroenLinks en PvdA pleitten dinsdag tijdens een Kamerdebat voor de onmiddellijke vrijlating van de Turks-Nederlandse fractievoorzitter van de SP in Eindhoven en alle andere Nederlandse politieke gevangen in Turkije.

“De minister moet een helder signaal afgeven dat Nederlandse politieke gevangenen moeten worden vrijgelaten”, zei SP’er Sadet Karabulut.

Martijn van Helvert (CDA): “Er wordt een collega-volksvertegenwoordiger vastgehouden om wat hij vanuit zijn rol als volksvertegenwoordiger heeft gezegd.” Hij noemt het uitreisverbod voor Memis “een directe aanval op de democratie”. Dat vindt ook VVD’er Sven Koopmans: “Het geven van je mening is de kern van democratie.” Sjoerd Sjoerdsma (D66) waarschuwt dat de “Turkse censuur” een exportproduct dreigt te worden dat de vrijheid van meningsuiting in Nederland aantast.

Huisarrest op basis van uitingen op sociale media

Memis werd ruim een maand geleden opgepakt in Turkije waar hij drie dagen in een cel verbleef. De SP’er wordt er op basis van uitingen op sociale media van verdacht lid te zijn van de PKK, een organisatie die strijdt voor Koerdische autonomie en door Turkije en de Europese Unie wordt beschouwd als een terreurorganisatie.

Het raadslid mag Turkije niet verlaten in afwachting van de juridische procedure die tegen hem loopt. Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken zitten op dit moment ongeveer twintig Nederlanders vast in Turkije waar het departement zich over de vrijlating ontfermt.

Blok wil niet pleiten voor vrijlating

Volgens minister Blok stelt hij alles in het werk om ervoor te zorgen dat Memis vrijkomt. Bij de Turkse regering pleiten voor vrijlating gaat de VVD-bewindsman echter te ver, omdat hij zich niet wil bemoeien met de Turkse rechtsgang.

Wel heeft hij er bij de Turkse regering op aangedrongen dat Memis, maar ook andere gevangen met een Nederlandse nationaliteit, hun proces in Nederland moeten kunnen afwachten.

SP, GroenLinks en de PvdA vinden dat Blok te terughoudend is. Zij eisen dat hij de Turkse ambassadeur onmiddellijk op het matje roept.

Karabulut vroeg zich hardop af wat voor nut de normalisering van de verhoudingen tussen Nederland en Turkije heeft, als Ankara Nederlanders met een Turkse achtergrond vastzet op basis van gedragingen die in Nederland niet strafbaar zijn.

De PvdA wil dat het kabinet sancties instelt en roept premier Mark Rutte op om de kwestie dit weekend bij de G20-top op het hoogste niveau met de Turkse president Recep Tayyip Erdogan te bespreken. Dat ziet Blok niet zitten.

‘Bij Ebru Umar trad vorig kabinet wel op’

Karabulut hekelt de houding van de minister die volgens haar veel harder kan optreden. Ze verwijst naar de zaken van de journaliste Fréderike Geerdink en columniste Ebru Umar, die in respectievelijk 2015 en 2016 in Turkije waren vastgezet. Volgens Karabulut nam het toenmalige kabinet de kwestie hoger op en was de bemoeienis van premier Rutte toen wel publieker.

Maar volgens Blok hanteert het kabinet dezelfde lijn als bij de voorgaande gevallen. “We kiezen voor de weg die in het verleden tot resultaat heeft geleid”, aldus Blok die eraan toevoegt dat het zijn departement regelmatig lukt om Nederlanders vrij te krijgen, maar dat dit niet altijd bekend wordt.

Het instellen van sancties ziet hij dan ook niet zitten, net als het ontbieden van de ambassadeur. “Dan zit je hoog op escalatieladder”, aldus de minister. Zijn doel is om Memis, maar ook de andere Nederlanders, zo snel mogelijk naar huis te krijgen. Het verbreken van de herstelde relaties is wat Blok betreft ook geen goed idee, omdat de diplomatieke banden er juist voor zorgen dat er werkbare contacten zijn met de Turkse evenknieën.

Signaal Kamer kan Blok gebruiken

Blok wees er ook op dat Buitenlandse Zaken in het reisadvies voor Turkije er al geruime tijd op wijst dat “Turkse autoriteiten personen kunnen vervolgen die steun uitspreken voor organisaties die Turkije beschouwt als terroristisch en dat dit ook geldt voor uitingen die in het buitenland zijn gedaan”. Uitingen op sociale media horen daar ook bij, luidt de waarschuwing.

De verontwaardiging in de Kamer en breed gedeelde roep om vrijlating is desalniettemin niet aan dovemansoren gericht. Blok zei tegen de Kamer dat de boodschap “een extra bouwsteen” zal zijn in toekomstige gesprekken met Turkije over de vrijlating van de Turkse Nederlanders.

Lees meer over: Politiek

In Den Haag wordt woensdag gedemonstreerd voor de vrijlating van Murat Memis. © ED

Kamerleden eisen actie rond zaak SP’er Murat Memis in Turkije, maar minister wil geen ‘te zwaar geschut’

AD 26.06.2019 Minister Stef Blok wil geen zware maatregelen inzetten om het Eindhovense SP-raadslid Murat Memis vrij te krijgen. De fractievoorzitter zit sinds april vast in Turkije. Meerdere partijen willen dat Nederland de zaak hoog oppakt en eisen in een motie dat de ambassadeur wordt ontboden. Maar minister Blok denkt dat zware maatregelen eerder averechts werken.

Als het aan PvdA, CDA, D66 en Memis’ eigen SP ligt, gaat ook premier Rutte zich met de zaak bemoeien. Kamerlid Lilianne Ploumen wil graag dat minister Blok de Turkse ambassadeur op het matje roept. Als het aan D66 ligt wordt de zaak desnoods in Europees verband opgepakt. Eerder deze week eisten veel fractievoorzitters uit de Tweede Kamer al meer actie van het kabinet.

Minister Stef Blok zegt in een reactie geen ‘te zwaar geschut’ te willen inzetten. Dat kan leiden tot gezichtsverlies voor Turkije, wat de minister wil voorkomen. ,,Dat kan averechts werken.’’ Hij roept de ambassadeur dan ook niet op het matje en stelt geen sancties in tegen Turkije. De eis van Ploumen om de zaak tijdens de G20-top volgend weekend aan te kaarten veegde hij ook van tafel. Wel wil Blok dat Memis de rechtszaak thuis kan afwachten.

Kamerleden lieten het er vanmiddag niet bij zitten. De SP, PvdA en GroenLinks dienden een motie in, waarin ze eisen dat de minister de ambassadeur alsnog ontbiedt. Maar het lijkt er niet op dat die voldoende steun heeft in de Tweede Kamer: CDA en VVD zijn tegen. Ploumen diende nog een tweede motie in. Zij wil afdwingen dat Rutte de zaak aan de orde brengt tijdens de G20. Dinsdag wordt er over de beide moties gestemd

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Demonstraties

Bij de Hofvijver in Den Haag hadden zich woensdagochtend zo’n veertig demonstranten verzameld. Onder hen SP-fractievoorzitter Lilian Marijnissen, SP-Kamerlid Sadet Karabulut en afgevaardigden uit Eindhoven van SP, PvdA en GroenLinks. Ook een aantal familieleden van Memis was aanwezig, waaronder hun ouders.

Vorige week maandag werd in Amsterdam ook al gedemonstreerd voor de vrijlating van Memis.

Eerder deze maand werd bekend dat Memis sinds 30 april 2019 vastzit in Turkije. Hij werd opgepakt tijdens een vakantie met zijn gezin op verdenking van terrorisme en zat vier dagen in de cel. In afwachting van zijn rechtszaak, op 2 juli in Antalya, is hij vrijgelaten. Maar zijn paspoort is ingenomen en hij mag het land niet uit.

Verslaggever Hans Vermeeren deed live verslag vanuit de Tweede Kamer. Lees hier zijn tweets terug:

Tweets door ‎@Hans__Vermeeren

Istanbul ontsnapt Erdogans greep, wankelt president?

Elsevier 24.06.2019 Het is de Turkse president Erdogan weer niet gelukt. Voor de tweede keer op rij wint de oppositiepartij CHP het burgemeesterschap van Istanbul. Terwijl Erdogan die eerste overwinning nog ongeldig kon laten verklaren, lijkt de president nu uitgespeeld. De nieuwe burgemeester Ekrem Imamoglu van de CHP behaalde zondag een afgetekende overwinning.

Uit de nog onofficiële uitslag blijkt dat Imamoglu 54,21 procent van de stemmen heeft behaald. Zijn tegenstrever van de AK-partij Binali Yildirim zou uitkomen op ongeveer 45 procent. Yildirim gaf al binnen twee uur na het sluiten van de stembussen zijn verlies toe. De winst van Imamoglu zorgde voor grote feesten op straat in Istanbul.

Eerdere verkiezingen ‘ongeldig’

De verkiezingen waren een herhaling van de strijd die eind maart plaatshad. Toen ging heel Turkije inclusief Istanbul naar de stembus voor de regionale verkiezingen. Die verkiezingen resulteerden in een gevoelige nederlaag voor de heersende AK-partij met als hoogtepunt het verlies van Istanbul.

De nieuwe burgmeester van Istanbul Imamoglu dankt zijn aanhangers na de verkiezingswinst EPA

Erdogan is macht kwijt in Istanbul: ‘Oppositie moet het nu bewijzen’

NOS 24.06.2019 De AK-partij (AKP) van de Turkse president Erdogan is de macht kwijt in de geboortestad van de president. Ekrem Imamoglu van oppositiepartij CHP heeft definitief de burgemeestersverkiezingen in Istanbul gewonnen. Nederlandse Turken van beide kanten van het spectrum zijn het eens: de oppositie moet het nu laten zien.

Tot drie uur ’s nachts zat Arzu Özalp afgelopen nacht voor de televisie naar livebeelden uit Istanbul te kijken. Toen ze vanochtend met kleine oogjes op het werk arriveerde, werd ze van alle kanten gefeliciteerd door collega’s. Ja, ze heeft de verkiezingen in Istanbul intensief gevolgd, geeft ze lachend toe.

En ze is dolblij met het resultaat, zegt ze als CHP-stemmer. “Ik zag het alleen wel aankomen. Ik was vorige week in Istanbul en de taxichauffeurs voelen daar altijd feilloos aan wat er speelt. Zij zeiden tegen me: de mensen zijn er klaar mee.”

‘Enorme schok’

Daarmee doelt ze op de volgens haar groeiende onvrede onder de Turkse bevolking over Erdogan en zijn AK-partij. Imamoglu won de burgemeestersverkiezingen op 31 maart al, maar de Turkse Kiesraad verklaarde die verkiezingen ongeldig. Volgens de AKP was er sprake van fraude.

Bij de nieuwe verkiezingen was de winst van Imamoglu nog groter: van een verschil van slechts 13.000 stemmen naar bijna 800.000 stemmen.

Volgens Erik-Jan Zürcher, hoogleraar Turkse talen en cultuur aan de Universiteit Leiden, is de nederlaag “een enorme schok” voor Erdogan en zijn partij. Vooral omdat Istanbul als grootste en rijkste Turkse stad volgens hem het werkelijke centrum van de macht is. En omdat Erdogan, die zelf ooit burgemeester was van de stad, ooit fameus zei: “Wie Istanbul wint, wint Turkije”.

“Met name de resultaten per deelgemeente zijn interessant”, zegt Zürcher. “Bij de eerste verkiezingen won de AK-partij nog in best veel deelgemeenten, waardoor het besturen voor de burgemeester lastig zou worden.

Bij de tweede verkiezingen zijn die gemeenten ook allemaal overstag gegaan. Het is dus niet zo dat vooral in de verwesterde wijken de mensen hebben gestemd op de CHP. Dit is breedgedragen en het laat zien dat er veel ontevredenheid is over de koers van de AK-partij.”

Inwoners van Istanbul reageerden zo op de winst van Imamoglu:

Video afspelen

Inwoners Istanbul: ‘Deze uitslag is de wil van het volk’

Die onvrede zag ook Arzu Özalp vanochtend, toen ze haar Facebookpagina opende en berichten van bevriende AKP’ers las die de nederlaag van hun partij eigenlijk helemaal niet zo erg vonden.

Het is een flink contrast met de Turkse landelijke verkiezingen een jaar geleden, toen Özalp in heel Nederland de straat op ging om Nederlandse Turken te overtuigen voor de CHP te stemmen. Het was vooraf een zo goed als verloren strijd, omdat Turkse Nederlanders in de regel AKP stemmen. Bij de verkiezingen vorig jaar was dat liefst 73 procent.

“Maar dit geeft aan dat mensen kritisch blijven nadenken. Dat stemt optimistisch”, zegt ze.

De oppositie heeft er een soort liefdesverhaal van gemaakt, waarin Erdogan vooral weg moest, aldus AKP-stemmer Nilufer Kurttas.

Hoogleraar Zürcher begrijpt het enthousiasme van een CHP-stemmer als Özalp. “Zij worden nu gehoord. Deze verkiezingen maken een einde aan de moedeloosheid van de seculiere oppositie.”

Juist dat zijn de zware woorden waar de Zaandamse Nilufer Kurttas zich al maanden aan ergert als AKP-stemmer. “De oppositie heeft er een soort liefdesverhaal van gemaakt, waarin Erdogan vooral weg moest. Dan kwam alles goed. Het maakt ze niet uit dat er dan misschien wel enge partijen aan de macht komen. Maar uiteindelijk is het gewoon politiek. Ik wens ze veel wijsheid en wilskracht toe.”

Ze heeft haar vriendinnen die CHP stemmen vandaag wel gefeliciteerd. “Het is alleen jammer dat er veel projecten nu waarschijnlijk niet doorgaan en er verdwijnt een bepaalde visie op de stad. Aan de andere kant is het ook wel goed. Dan kan iedereen straks het verschil zien.”

Met deze verkiezingen heeft hoop gewonnen van de angst, aldus CHP-aanhanger Arzu Özalp.

Volgens CHP-aanhanger Arzu Özalp is het nu aan Imamoglu om zijn plannen voor onder meer transparanter bestuur, meer ruimte voor cultuur en minder megaprojecten zo snel mogelijk door te voeren.

“En dan begint in Istanbul de verandering”, zegt ze hoopvol. “De stad is bepalend voor het land en als het nieuwe beleid straks een succes blijkt, zullen andere steden dat ook zien. Dan krijg je een sneeuwbaleffect. Met deze verkiezingen heeft hoop gewonnen van de angst.”

Volgens Kurttas is het de vraag of al die ambitieuze plannen in de praktijk wel gaan werken. “Ik denk dat ze het onderschatten. Istanbul is een ontzettend grote stad met bijna net zoveel inwoners als Nederland. Daar is serieus beleid voor nodig. Een verkeerde keuze en je hebt de poppen aan het dansen.

“En het was allemaal ook zó slecht in Turkije”, vervolgt ze cynisch. “Er wordt voortdurend door iedereen gedaan alsof Turkije een derdewereldland is, terwijl het allemaal echt niet zo slecht gaat. Tijdens de ramadan zaten alle hotels gewoon stampvol, hoor.”

Bekijk ook;

Pijnlijke nederlaag voor Erdogan, oppositie viert feest in Istanboel

AD 24.06.2019 De Turkse president Erdogan lijdt ook bij de herhaling van de burgemeestersverkiezingen in Istanboel een historische nederlaag. Oppositiekandidaat Ekrem Imamoglu van de seculiere partij CHP stevent af op de winst, met een voorsprong van bijna tien procent op Yildirim, Erdogans partijgenoot en jeugdvriend. CHP-kiezers gingen massaal de straat op om de overwinning te vieren.

Imamoglu bedankte alle medewerkers en kiezers voor de zege. Zijn tegenstander, voormalig premier Binali Yildirim, had eerder al zijn nederlaag erkend. Er is sprake van ‘een politieke aardverschuiving van ongekende omvang’, aldus de Turkse analist Kadri Gürsel. De uitslag is een bijzonder harde klap voor Erdogan, die eerder nog zei: ‘wie Istanboel wint, wint ook Turkije’.

De president feliciteerde Imamoglu zondagavond via Twitter: ,,De nationale wens heeft zich vandaag opnieuw getoond. Ik feliciteer Ekrem Imamoglu, die volgens de officieuze uitslag de verkiezing heeft gewonnen.”.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Imamoglu won op 31 maart al de eerste burgemeestersverkiezingen. De kiescommissie verklaarde het resultaat begin mei nietig wegens vermeende onregelmatigheden. Erdogans AK-partij had hierom gevraagd.

Dit zijn de moeilijkste verkiezingen voor Erdogan in de grootste -en met een begroting van 3,5 miljard euro- rijkste stad van Turkije. Binali Yildirim (63), Erdogans jeugdvriend, politiek zwaargewicht en voormalig premier, was als grote troef naar voren geschoven, maar staat dus op grote achterstand tegen nieuwkomer Ekrem Imamoglu (49). Deze verkiezingen werden gezien als een grote test, niet alleen voor Erdogan maar ook voor wat er nog over is van de Turkse democratie.

Supporters van de oppositiepartij CHP vieren na de winst van hun burgemeesterskandidaat feest in Istanboel. © EPA

© REUTERS

Ondanks dat negentig procent van de media in handen is van ondernemers die banden hebben met Erdogan, wist Imamoglu met zijn boodschap van hoop en optimisme de meerderheid van de kiezers te inspireren.

Hij beloofde de 16 miljoen inwoners dat hij een eind zou maken aan de verspilling, vriendjespolitiek en zou werken aan betere collectieve voorzieningen, met name voor de vele armen in de stad. Acht procent van de AKP-kiezers die al die jaren op Erdogan stemden, liep op zondag 31 maart al over naar de centrum-linkse Republikeinse Volkspartij van Imamoglu.

Imamoglu, die de afgelopen vijf jaar burgemeester was van een deelgemeente van Istanboel, won bij die eerste verkiezingen op 31 maart bij een fotofinish met een voorsprong van slechts 13.000 stemmen op een totaal van 8,8 miljoen stemmen.

President Erdogan en zijn AK-partij waren geschokt door de eerste nederlaag in 25 jaar in Istanboel en kwamen met allerlei bezwaren. Yildirim zei dat er stemmen gestolen waren, Erdogan sprak van grootscheepse georganiseerde criminaliteit en wijdverspreide onregelmatigheden, onder meer omdat in een aantal stembureaus de voorzitter van de kiescommissie geen ambtenaar was, zoals vereist.

© EPA

Onder druk van de AKP noemde de kiesraad dat als belangrijkste reden om de uitslag voor de burgemeesterspost ongeldig te verklaren. Tegen alle logica in bleven alle overige uitslagen voor de overkoepelende gemeenteraad van de metropool Istanboel, alsmede de burgemeestersposten in de deelgemeenten en hun volksvertegenwoordiging, wel overeind. De AKP had tegen de overige uitslagen niet geprotesteerd aangezien die in meerderheid in haar voordeel waren.

AKP-kandidaat Yildirim zei tijdens zijn laatste manifestatie, een dag voor de verkiezingen, dat ‘Istanboel niet door dieven zal worden bestuurd. Dit is het hart van ons land.’ En vice-voorzitter Numan Kurtulmuş zei ‘deze natie zal niet toestaan dat Turkije achteruit wordt geduwd, de AKP zal opnieuw de winnaar zijn’. ,,Wie Istanboel wint, wint Turkije”, zei Erdogan tegen zijn aanhangers in zijn geboortestad waar hij in 1994 zijn politieke loopbaan begon als burgemeester en als de stem van de politieke islam.

President Tayyip Erdogan en zijn vrouw bij het stemmen. © REUTERS

© AP

Bekijk wat de inwoners van Istanboel erover te zeggen hadden voor de resultaten binnenliepen.

Istanbul juicht voor Ekrem Imamoglu EPA

EU feliciteert Istanbul: Sterk signaal voor democratie

NOS 24.06.2019 De Europese Unie heeft de inwoners van Istanbul gefeliciteerd met “het sterke signaal voor democratie” dat ze hebben afgegeven bij de burgemeestersverkiezingen van gisteren. De kandidaat van de oppositie, Ekrem Imamoglu, versloeg met een ruime marge van 800.000 stemmen de kandidaat van de regerende AK-partij, Binali Yildirim.

EU-commissaris Hahn voor Uitbreiding en Nabuurschap, prijst de Turkse autoriteiten voor het accepteren van het “indrukwekkende resultaat” van de tegenstander. De stembusgang was een herhaling van de verkiezingen van maart, die ook door Imamoglu werden gewonnen, zij het met een veel krappere voorsprong.

De AK-partij maakte toen bezwaar en bewoog de kiesraad ertoe de uitslag op procedurele gronden ongeldig te verklaren en nieuwe verkiezingen uit te schrijven. President Erdogan, tevens AKP-leider, liet onlangs weten dat de uitslag van gisteren definitief zou zijn.

“In deze stad hebben jullie de democratie verankerd”, zei Imamoglu in zijn overwinningsspeech. Zijn toehoorders maakten met hun handen het hart-symbool, refererend aan de boodschap van liefde en inclusiviteit waarmee Imamoglu campagne heeft gevoerd.

Gevoelige nederlaag

Het is een gevoelige nederlaag voor Erdogan, die sinds 2003 als premier en elf jaar later als president zijn conservatieve stempel op Turkije heeft gedrukt. Maar de economische teruggang en de val van de Turkse munt, de lira, hebben zijn populariteit aangetast. Zelfs in traditionele AK-gezinde wijken in Istanbul kreeg Imamoglu steun.

“Oppositievoeren werd de laatste jaren in Turkije steeds verder gecriminaliseerd door Erdogan”, zegt correspondent Lucas Waagmeester in het NOS Radio 1 Journaal. “De oppositie breekt daar nu echt doorheen en neemt weer bezit van de politiek ruimte.”

De burgerij van Istanbul heeft de boodschap van verbinding van Imamoglu omarmd, zegt hij. “Mensen zijn de polarisatie helemaal zat. Zelfs de achterban van de AKP is daar klaar mee. Dat zie je terug in de uitslag.”

Volgens Waagmeester weerspiegelt de uitslag in Istanbul de stemming in het hele land. “Het land is de AKP op dit moment echt even zat.” Hij verwacht dat Erdogan mensen in de partijtop gaat vervangen en mogelijk een matiger koers zal inzetten. “Maar eerlijk gezegd is het de laatste jaren alleen maar scherper, alleen maar vijandiger geworden. Ik vraag me af of hij in staat is de draai terug te maken.”

Erdogan verliest Istanbul

Telegraaf 23.06.2019 Ekrem Imamoglu heeft opnieuw de burgemeestersverkiezingen in Istanbul gewonnen. En dit keer echt: zijn tegenstrever Binali Yildirim van regeringspartij AKP heeft zijn verlies toegegeven.

Imamoglu was de kandidaat namens oppositiepartij CHP. In maart won hij de verkiezingen ook al, maar hij wist slechts nipt meer stemmen te behalen dan Yildirim: 13.000. Voor Istanbul, dat bijna net zoveel inwoners telt als Nederland, is dat een minimaal verschil.

Imamoglu was de kandidaat namens oppositiepartij CHP. In maart won hij de verkiezingen ook al, maar hij wist slechts nipt meer stemmen te behalen dan Yildirim: 13.000. Voor Istanbul, dat bijna net zoveel inwoners telt als Nederland, is dat een minimaal verschil.

Dit keer is het verschil met Yildirim een stuk groter. Imamoglu veroverde 54% van de stemmen en de marge met Yildirim zou dit keer zo’n 775.000 stemmen zijn. Dat was onder meer te danken aan een fors hogere opkomst dan in maart.

Nieuw begin

„Dit is een nieuw begin voor Istanbul”, zei Imamoglu triomfantelijk tijdens zijn overwinningsspeech. Hij richtte zich rechtstreeks tot de Turkse president Recep Tayyip Erdogan: „Geachte meneer de president. Ik zou graag met u samenwerken en u ontmoeten zodat we het over de problemen kunnen hebben die we alleen samen kunnen oplossen, zoals infrastructuur, de vluchtelingencrisis en de voorbereidingen op aardbevingen.”

Volgens Imamoglu heeft Turkije met deze verkiezingen onderstreept dat het land nog altijd een democratie is: „Het is een lesje voor diegenen die Turkije vergeleken met de landen in onze buurt.” De aanstaande burgemeester van Istanbul doelde met die uitspraak op buurlanden als Syrië en Iran.

Imamoglu beloofde verder dat hij de gemeentelijke financiën onder de loep zal nemen. In zijn campagne stelde de politicus dat er miljarden Turkse Lira’s uit de Istanbulse schatkist zijn verdwenen, mogelijk als gevolg van corruptie.

Klap voor AKP

De AKP liet de uitslag van de verkiezingen in maart ongeldig verklaren, omdat er onregelmatigheden zouden zijn geconstateerd. Zo zouden er stemmen zijn gestolen en zouden sommige waarnemers niet de juiste papieren hebben gehad. De oppositie vermoedde dat de regeringspartij zelf vals spel speelde en de ruime marge waarmee Imamoglu gisteren wist te winnen, lijkt dat vermoeden te bevestigen.

De Turkse president feliciteerde de aanstaande burgemeester van Istanbul in een tweet. Dat Erdogans AKP de voormalige hoofdstad nu ’kwijt’ is, betekent een forse klap. De machtsbasis van de president ligt in Istanbul: hij begon er zijn politieke carrière, hij was in de jaren 90 zelf burgemeester van Istanbul en hij richtte er in 2001 de AKP op.

„Wie Istanbul wint, wint Turkije”, is een beroemde uitspraak van Erdogan, die hij in de aanloop naar deze verkiezingen meermaals herhaalde. Met name vanuit de oppositie klinkt het nu dat dit verlies wel eens het begin van het einde zou kunnen zijn voor de president. Dat is wellicht iets te optimistisch gedacht, maar het verlies in Istanbul betekent in ieder geval een flinke barst in president Erdogans imago.

Politieke gok van Erdogan betaalt zich mogelijk niet uit

NU 22.06.2019 Op zondag wordt de verkiezing voor burgemeester van Istanboel overgedaan. Bij lokale verkiezingen van 31 maart kwam oppositiekandidaat Ekrem Imamoglu als winnaar uit de bus, waarmee er na 25 jaar een einde kwam aan het bestuur van het politieke kamp van president Recep Tayyip Erdogan in de stad. De hoogste kiesraad (YSK) van Turkije annuleerde de verkiezing echter.

Imamoglu neemt het op zondag net als in maart op tegen Binali Yildirim, de oud-premier van Turkije en vertrouweling van de president. De afgelopen weken stonden daarom andermaal in teken van campagnevoering, met als hoogtepunt het eerste televisiedebat in Turkije in zeventien jaar tijd.

In dat debat kwamen de kandidaten onder meer te spreken over de geannuleerde verkiezing van 31 maart. Volgens Erdogan en zijn partij was er sprake van fraude, vals spel en zelfs diefstal. Daar was volgens de YSK geen sprake van. De kiesraad oordeelde dat de verkiezingen over moesten omdat sommige voorzitters van kieslokalen geen ambtenaren waren, zoals de wet voorschrijft.

Niet alle rechters van de YSK, onder wie de voorzitter van de raad, waren het met die beslissing eens. Immers, de parlements- en presidentsverkiezingen van vorig jaar waren op dezelfde manier gehouden.

‘Strijd voor behoud van democratie’

Bovendien wordt alleen de verkiezing die de AKP van Erdogan verloor opnieuw gedaan, terwijl de verkiezingen voor gemeenteraden en lokale burgemeesters die in maart op dezelfde dag, in dezelfde stemlokalen en onder dezelfde omstandigheden plaatshadden, wel geldig verklaard werden.

Volgens Imamoglu symboliseert de stembusgang van zondag dan ook een strijd voor het behoud van de democratie. Yildirim verdedigde zich tijdens het debat door te stellen dat zijn partij met het verzet tegen de uitslag van 31 maart simpelweg het beste wil voor de inwoners van Istanboel, de grootste stad van Turkije en de economische motor van het land.

Een miljoen Turken keken op 16 juni naar het televisiedebat. (Foto: Burak Kaya/Getty Images)

‘Oppositiekandidaat is onrecht aangedaan’

Volgens Emre Kizilkaya, Knight Visiting Nieman Fellow aan de Harvard-universiteit, zal het gevoel dat de oppositiekandidaat onrecht is aangedaan van doorslaggevend belang zijn.

“Uit de recentste peilingen blijkt dat een groot deel van de inwoners van Istanboel het overdoen van de verkiezingen ziet als vorm van onrecht jegens oppositiekandidaat Imamoglu, wiens mandaat met een politieke beslissing is afgenomen. Dit zie je terug in de groeiende steun voor de kandidaat”, aldus Kizilkaya.

Het geluid van een tweede overwinning van Imamoglu zal volgens hem dan ook nog lang naklinken en mogelijk grote gevolgen hebben op de lange termijn.

“Als hij opnieuw wint, dan zal het regime inzien dat het ongeldig laten verklaren van verkiezingen niet de beste strategie is om een mogelijke kandidaat voor het presidentschap in 2023 af te stoppen.”

Oppositiekandidaat Imamoglu te midden van aanhangers en pers. (Foto: ANP)

Alle ruimte voor de oud-premier

Yildirim kreeg in aanloop naar de stembusgang van aanstaande zondag meer ruimte van Erdogan, die in maart meerdere campagnespeeches per dag hield en zijn kandidaat volledig overschaduwde. Analisten spraken dan ook van een andere tactiek, aangezien de polariserende teksten van de president meer kwaad dan goed hadden gedaan, zo was de lezing.

Het ging niet langer over de “overlevingsstrijd van Turkije”, maar over het creëren van banen en lastenverlichting voor de inwoners van Istanboel.

Pas afgelopen week, mogelijk naar aanleiding van weinig hoopgevende peilingen, mengde Erdogan zich weer op karakteristieke wijze in de strijd door te zeggen dat het lot van de stad niet in handen gelaten mocht worden van wat hij de “losgeslagen minderheid” noemde.

Erdogan trok afgelopen week fel van leer tegen de oppositie. (Foto: AFP)

Oppositiekandidaat voorop in de peilingen

De oppositiekandidaat kan volgens de recentste peiling van bureau Konda rekenen op 49 procent van de stemmen, zijn tegenstrever Yildirim op 40,9 procent van de stemmen. Dat zou voor Imamoglu een flinke winst ten opzichte van de vorige stembusgang betekenen, toen hij na verschillende hertellingen met een voorsprong van ongeveer dertienduizend stemmen tot winnaar werd uitgeroepen.

Ceren Kumbasar, campagnestrateeg van CHP-burgemeester Turan Hancerli van de deelgemeente Avcilar in Istanboel, rekent ook ditmaal op winst van de oppositiekandidaat. “Imamoglu is een kandidaat die de mensen hoop geeft, getuige ook zijn campagneslogan ‘Her Sey Çok Güzel Olacak‘ (alles komt goed).”

Ook het feit dat hij ver van het polariserende taalgebruik van Erdogan blijft, spreekt in het voordeel van de kandidaat, aldus Kumbasar. “Hij heeft verschillende mensen, groepen en partijen letterlijk en figuurlijk bij elkaar gebracht.”

Imamoglu en Yildirim hebben een onderonsje. (Foto: Takvim Photo)

‘Niet te vroeg juichen’

Toch wil Kumbasar niet te vroeg juichen: “De partij van Erdogan heeft de meerderheid in de gemeenteraad en zij kunnen de plannen van Imamoglu, indien verkozen, in verregaande mate dwarsbomen.”

Kizilkaya deelt die mening, maar geeft aan dat er voor Erdogan en zijn partij risico’s kleven aan een dergelijke koers.

“Erdogan en de zijnen zullen er alles aan doen om Imamoglu in diskrediet te brengen. Als ook dat niet lukt, dan zal de achterliggende periode de geschiedenisboeken in gaan als het begin van het einde van Ergodan.”

Erdogan haalt hard uit naar oppositie in aanloop naar nieuwe verkiezingen

NU 22.06.2019 De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft in de aanloop naar de burgemeestersverkiezing op zondag in Istanboel hard uitgehaald naar de oppositie. Hij zei donderdag dat de onafhankelijkheid van het land op het spel staat en beschuldigde Ekrem Imamoglu, die namens oppositiepartij CHP de vorige verkiezingen won, van samenwerken met coupplegers.

Istanboel is zondag het decor van een opvallend politiek schouwspel. Erdogans partij hoopt zich te revancheren voor de nederlaag die het leed bij de lokale verkiezingen van 31 maart, toen Imamoglu met een verschil van zestienduizend stemmen Binali Yildirim, de afgevaardigde van Erdogans partij AKP, versloeg.

Het betekende dat het commerciële centrum van Turkije voor het eerst in 25 jaar niet in handen zou zijn van de AK-partij. Erdogan zelf was in de jaren negentig nog burgemeester van Istanboel. Naast Istanboel verloor de AKP onder andere ook in hoofdstad Ankara.

Zijn partij liet het er niet bij zitten en vroeg talloze hertellingen van de stemmen in Istanboel aan, die stuk voor stuk (deels) werden afgewezen. Volgens Erdogan vonden tijdens de verkiezingen “georganiseerde misdaden” plaats.

Turken massaal de straat op na verlies partij Erdogan

‘Onbevoegde waarnemers in stemlokalen’

Op 6 mei ging de Turkse kiesraad alsnog overstag en werden nieuwe burgemeestersverkiezingen uitgeschreven, ondanks dat Imamoglu al geïnstalleerd was als nieuwe burgemeester van de stad. Er zouden onbevoegde waarnemers in de stemlokalen hebben gezeten, een voorwaarde om verkiezingen wettig te laten verlopen.

De oppositie noemt het besluit “niet rechtmatig en legitiem” en geeft aan dat de verkiezingen laten zien dat het land een dictatuur is geworden. De CHP gaf echter al snel aan de nieuwe race niet te willen boycotten.

CHP-kandidaat Ekrem Imamoglu. (Foto: EPA)

Lees meer over: Turkije  erdogan  Buitenland

Erdogan, alleenheerser over een zinkend rijk

Elsevier 20.06.2019 Bij de nieuwe verkiezingen van zondag krijgen de inwoners van de Turkse stad Istanbul de kans om een (kleine) stap te zetten in de richting van een democratie. Want dat is hard nodig om een einde te maken aan de politieke en economische impasse onder alleenheerser Erdogan, schrijft Gürkan Çelik.

Opnieuw raakt Turkije verzeild in politieke en economische turbulentie. Dit zijn de feiten: de inflatie is inmiddels gestegen tot rond de 20 procent, een even hoog percentage als de werkloosheid. De buitenlandse schuld blijft toenemen en telt nu op tot 394 miljard euro. Dat was 112 miljard euro in 2002 toen Recep Tayyip Erdogan en zijn Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AKP) de regie over het land overnamen.

En tot slot: de afgelopen twaalf maanden heeft de Turkse lira circa 40 procent van zijn waarde verloren tegen de sterke euro en dollar. Vooral dat laatste baart importeurs en exporteurs grote zorgen. De politieke onrust jaagt niet alleen mensen weg, maar ook het kapitaal.

Gürkan Çelik. Hij is publicist, opleider, onderwijs- en ondernemerscoach.
Ook is hij de auteur Turkey in Transition (2019).

Wat is er aan de hand?

Corruptieschandalen rond Erdogan, zijn drie ministers en hun zonen

Laten we eerst kijken naar de Turkse politiek. Want de politieke en economische crises in Turkije zijn onderling afhankelijk en beïnvloeden elkaar sterk. Volgens waarnemers hadden in Turkije afgelopen jaren drie ‘coups’ plaats. De eerste was in 2014 vlak nadat corruptieschandalen rondom Erdogan, zijn drie ministers en hun zonen aan het licht kwamen.

Honderden politiemensen die een grote operatie tegen corruptie uitvoerden, zijn toen ontslagen en in de gevangenis beland. De tweede ‘coup’ had plaats in de zomer van 2016 toen een groep binnen het Turkse leger in opstand kwam. Daarbij kwamen 248 burgers om. Wie wil weten wat er in de nasleep van deze couppoging in Turkije is gebeurd, hoeft alleen maar naar de website TurkeyPurge.com te gaan.

Scholen en universiteiten, charitatieve instellingen, televisiezenders en mediabedrijven zijn geconfisqueerd. Functionarissen onder wie rechters en openbare aanklagers, legerofficieren, politiemensen, leraren, academici en journalisten, zijn massaal opgepakt, ontslagen of vervolgd als terroristen en landverraders wegens vermeende betrokkenheid bij de couppoging.

De derde coup: verkiezingen Istanbul die opnieuw moeten

En dan de derde ‘coup’. Die had recentelijk plaats, vlak na het verlies van Erdogans AKP bij de gemeentelijke verkiezingen van 31 maart in Istanbul. Niet Erdogans kandidaat oud-premier Binali Yildirim werd tot burgemeester van de miljoenenstad gekozen, maar Ekrem Imamoglu van de oppositie. Erdogan en zijn AKP waren van oordeel dat er onregelmatigheden waren geweest bij de stembussen en eisten vernietiging van de uitslag.

Lees ook dit profiel van Ekrem Imamoglu: de verzoener van Istanbul

Na drie weken nadenken stelde de Turkse Hoge Kiesraad hen in het gelijk en beval dat de verkiezingen over moeten. Dat gebeurt zondag 23 juni. Het lijkt erop dat Imamoglu weer gaat winnen van Yildirim in Istanbul, waar ruim 30 procent van de Turkse economie zich afspeelt. Gaat Istanbul opnieuw laten zien hoe de vlag erbij hangt?

Erdogan wil alleenheerser blijven

Eén ding staat vast, Erdogan wil alleenheerser van Turkije blijven. Maar het Turkse volk lijdt onder dit alles. Volgens de cijfers van het Turkse statistiekbureau TUIK is de koopkracht per hoofd van de bevolking gedaald van 10.980 euro in 2013 naar 8.476 euro in 2018. Het verlies van vertrouwen in de Turkse politiek heeft gevolgen voor het buitenlandse en binnenlandse kapitaal. ‘Geld houdt van veilige havens.’