Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

De erfenis van Rutte III – het gedonder met de belastingdienst – de nasleep

2e Kamer debat over toeslagenrapport ‘Ongekend onrecht’

Het demissionair kabinet stond dinsdag 19.01.2021 een zwaar debat te wachten. Het moest zich verantwoorden voor de fouten die zijn gemaakt in de kinderopvangtoeslagaffaire. De partijen gingen de ministers aan de tand voelen over het rapport ‘Ongekend onrecht‘, dat ertoe leidde dat het kabinet Rutte-III vrijdag 15.01.2021 opstapte.

In het snoeiharde rapport oordeelt een speciale Kamercommissie dat de volledige ambtelijke en politieke top verantwoordelijk is voor de jarenlang uit de bocht gevlogen fraudeaanpak van de Belastingdienst. De beginselen van de rechtsstaat waren geschonden, concludeert de commissie. Duizenden ouders stonden jarenlang ten onrechte bij de Belastingdienst aangemerkt als fraudeur, waardoor ze in grote problemen kwamen.

AD 26.01.2021

Terugblik debat

Mark Rutte krijgt forse kritiek in het debat over de toeslagenaffaire en de kabinetsval. Partijen richten hun pijlen op de premier die tien jaar aan het hoofd stond van kabinetten die volgens critici een cultuur van roekeloze fraudejacht en stelselmatige geheimhouding kweekten. Opstappen wil Rutte niet: ‘We moeten dit rechtzetten’.

,,Ik loop er niet voor weg, ik ben uiteraard ook verantwoordelijk”, zei Rutte vanavond in reactie op de scherpe kritiek uit de Tweede Kamer. ,,Dit had nooit mogen gebeuren. Kleine, administratieve fouten leidden tot grote invorderingen”.

“Dat is de kern van dit drama. En als je ziet welke vernietigende werking dit had voor de levens van mensen, dan raakt me dat enorm. Ook omdat niemand deze banen zijn gaan doen om mensen te vermorzelen, en niet te beschermen. Het is dus onze dure plicht om dit recht te zetten, geen twijfel daarover.”

En zelf opstappen, zoals PVV-leider Wilders herhaaldelijk suggereert, doet Rutte echter niet: ,,Het kabinet heeft de ultieme politieke consequentie genomen. Het kabinet is demissionair, we zijn afgetreden, opgestapt. Maar ik sta hier niet op het partijcongres, Wilders is ook geen lid van mijn partij. We staan hier niet als lijsttrekkers in een debat voor de campagne. Het is ook aan de kiezer.”

Rutte bood wel excuses aan CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt aan voor belabberde informatievoorziening aan het parlement. De CDA’er hamert erop dat er structurele verbeteringen nodig zijn om zulke tragedies voortaan te voorkomen: ,,Dat het tien jaar duurt voordat het naar boven komt, dat mag nooit meer gebeuren.”

Telegraaf 20.01.2021

‘Vingerafdrukken’

Oppositie- en coalitiefracties hekelden in de uren daarvoor vooral Ruttes aandeel bij het Toeslagendrama. De premier was dan misschien formeel niet verantwoordelijk; onder zijn leiding kon wel een giftig klimaat ontstaan waarin potentiële sjoemelaars werden opgejaagd, geheimhouding boven transparantie ging, etnisch profileren gedoogd werd en onschuldige burgers ‘vermorzeld’ konden worden door de overheid.

Zo schetsten oppositiepartijen als PVV, PvdA en GroenLinks, maar ook coalitiefracties CDA en D66. ,,Zijn vingerafdrukken zitten op elke gelakte pagina”, zei PvdA-Kamerlid – en lijsttrekker – Lilianne Ploumen. ,,Met een appel in de hand en een glimlach op zijn gezicht fietst de premier weg van zijn verantwoordelijkheid.”

D66-fractieleider Rob Jetten greep zelfs terug op een oude gerechtelijke uitspraak over Ruttes beleid als staatssecretaris van Sociale Zaken (2003), toen hij gemeenten vroeg om inwoners van Somalische afkomst extra te controleren op bijstandsfraude: ,,Dat zette aan tot rassendiscriminatie. Later klonk het bij de premier ook: ‘pleur op’ of ‘vecht je in’. Woorden doen ertoe. Onder het bewind van de kabinetten Rutte is de aanpak doorgeschoten.”

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt – die zich al vroeg vastbeet in de Toeslagen-kwestie – haalde in zijn betoog hard uit naar de ‘Haagse kliek’,  systeemfalen bij overheidsinstanties en de gebrekkige informatievoorziening van het kabinet: ,,In het Torentje wordt niks genotuleerd.”

Vrijwel alle Kamerfracties willen nu vooral snelle hulp aan alle gedupeerden, duizenden ouders wachten nog op compensatie. Omtzigt: ,,Slechts twee procent is geholpen sinds vorig jaar! De Belastingdienst verschuilde zich achter de brede rug van de rechtsstaat. Mensen kwamen te boek te staan als fraudeur, en in 94 procent van de gevallen weten we niet meer waarom dat gebeurd is.”

AD 20.01.2021

Nieuwe ‘doctrine’

Het coalitie-Kamerlid hekelde ook nieuwe, volgens hem opnieuw onvolledige, antwoorden op Kamervragen: ,,Is dit de nieuwe Rutte-doctrine? Door onvolledige informatievoorziening gaat het mis.

En het stelsel van macht-tegenmacht functioneert niet. Dat gaat fundamenteel mis”, zei Omtzigt die van een ‘bananenmonarchie’ sprak omdat de Belastingdienst bij de rechter soms ook onvolledige dossiers aanleverde. ,,Onze kliek in Den Haag kijkt meer naar de partijvoorzitter dan naar de kiezer. Dat moeten we veranderen.”

De CDA’er wil een staatscommissie naar de rechtsstaat laten kijken: ,,Ik had me een paar jaar geleden niet kunnen voorstellen dat ik dit zou vragen.”

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff bood -net als het kabinet- zijn excuses aan voor het drama. Ook erkende de VVD’er dat zijn partij medeverantwoordelijk is voor de doorgeslagen jacht op potentiële sjoemelaars, dat overheidsdiensten te vaak uitgingen van kwade opzet, dat de menselijke maat geregeld ontbrak.

,,Ik denk dat er in mijn eigen partij te veel focus op fraudebestrijding was. Niet alles wat eruit ziet als fraude is het ook.” Hij sprak verder van een ‘clustercatastrofe’ waarbij het parlement zelf niet buiten schot mag blijven: ,,Zet de verwarming maar niet te hard vandaag, anders druipt de boter nog van ons hoofd.” Ook Rutte spreekt van ‘ons’ – waarmee hij kabinet en Kamer bedoelt.

Onder meer PVV-leider Geert Wilders verwijt premier Rutte dat hij aanblijft terwijl hij medeverantwoordelijk is: ,,Teeven, Zijlstra, Weekers, Wiebes: alle kleine goden moeten vertrekken, maar de grote baas blijft. Tienduizenden mensen zijn kapotgemaakt. Schaamteloos.” Rutte en zijn VVD vindt dat het ‘aan de kiezer’ is of de premier kan blijven.

Toeslagen

Op de agenda vandaag staan de herziening van het toeslagenstelsel en genoegdoening voor de getroffen ouders, maar het debat wordt -met nog twee maanden tot de stembusgang- beschouwd als een ‘eerste verkiezingsdebat’. De VVD van Rutte staat op eenzame hoogte ruimschoots op kop in de peilingen voor 17 maart 2021.

Demissionair Premier Mark Rutte tijdens het debat over het aftreden van het kabinet. © ANP

In een reactie op de vernietigende conclusies van de onderzoekscommissie besloot het het kabinet vorige maand dat gedupeerde ouders snel 30.000 euro compensatie moeten krijgen. Gisteren kondigde het kabinet daarbovenop aan dat alle lopende schulden die ouders bij overheidsinstanties als het UWV, DUO en de Sociale Verzekeringsbank worden kwijtgescholden.

In de Kamer klonk vooraf al de roep om meer actie: partijen eisen snellere uitbetaling aan getroffen ouders, diverse fracties – zoals GroenLinks en D66 – opperen ook om de kinderopvang helemaal gratis te maken. Dat kost al gauw vijf miljard euro per jaar. Zo verdwijnt ook automatisch het probleem van de toeslagen, is de gedachte. De VVD wil echter ‘geen staatcrèches’, zei Dijkhoff.

Gedupeerden blij maar sceptisch over schrappen schulden: ‘Eerst zien, dan geloven’

Alle schulden die gedupeerde ouders uit de toeslagenaffaire hebben bij de overheid, worden geschrapt. Dat leidt tot opluchting bij de slachtoffers, maar roept ook nieuwe vragen op. “Het is een opluchting, maar geen oplossing.”

“Ik ben er heel erg blij mee, laat ik dat vooropstellen”, zegt Natasja Dipai. Door de toeslagenaffaire heeft ze bij de overheid zo’n 80.000 euro schuld.

Die wordt nu kwijtgescholden, maar dat is niet de enige schuld die ze heeft: bij andere instanties staat ze 40.000 tot 50.000 euro in de min.

Telegraaf 19.01.2021

Blij met kwijtschelding, maar aangifte blijft staan !!!

Advocaat Vasco Groeneveld zegt dat zijn cliënten die zijn getroffen door de toeslagaffaire blij zijn met het kwijtschelden van de overheidsschulden, maar hij zet de zaak die de gedupeerde ouders tegen (oud-)bewindspersonen heeft aangespannen door. Ook advocaat Sébas Diekstra zet zijn zaak tegen de Belastingdienst door.

Groeneveld zegt dat het nieuws dat maandag naar buiten werd gebracht door staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Financiën) door zijn cliënten met gejuich werd ontvangen. “Ik heb berichten van gejuich en blijdschap ontvangen”, aldus de advocaat. “Dit is een steun voor de toekomst, maar er moet nog worden afgerekend met het verleden.”

Groeneveld heeft een zaak aangespannen tegen vijf (oud-)bewindslieden, onder wie de ministers Tamara van Ark (Medische Zorg), Wopke Hoekstra (Financiën) en Eric Wiebes (tot voor kort Economische Zaken).

Gemeenten hebben zorgen over ‘herstelaanpak’ toeslagenaffaire

De VNG heeft hierover een brief geschreven aan het kabinet en doet daarin “voorstellen voor het vervolg”.

Zo moet het kabinet volgens de VNG onder meer regelen dat de mensen die slachtoffer zijn van de affaire een “schuldenvrije nieuwe start” krijgen. Verder moeten mensen die hun – onterechte – schuld aan de Belastingdienst hebben afgelost, gecompenseerd worden voor de “grote nood” waarin zij jaren verkeerden.

Ook moet de 30.000 euro compensatie die aan slachtoffers is beloofd, daadwerkelijk aan gedupeerde ouders toekomen. Eerder werd duidelijk dat de overheid alle schulden van deze mensen kwijtscheldt.

Het kabinet heeft private bedrijven opgeroepen schulden kwijt te schelden, maar ziet daar weinig beweging in. Gedupeerden moeten “op korte termijn” duidelijkheid krijgen over wat er met hun schulden gebeurt, vindt VNG.

VNG: ‘Belastingdienst gooit problemen over de schutting’

Eerder deze week schreef Van Huffelen dat gemeenten een “aanpak op maat” aan gedupeerden kunnen aanbieden. “Daarmee gooit de Belastingdienst zijn problemen over de schutting en zet het gemeenten voor het blok”, aldus Peter Heijkoop, CDA-wethouder in Dordrecht, namens de VNG tegen RTL Nieuws. “Wij willen niets liever dan onze inwoners helpen, maar de Belastingdienst zal zelf de problemen moeten oplossen, die het veroorzaakt heeft.”

Experts: kwijtschelden overheidsschulden in toeslagenaffaire lost nog niet alles op

Gedupeerden van de toeslagenaffaire hoeven schulden die ze hebben bij overheidsinstanties niet meer te betalen. Met die regeling wordt voorkomen dat de ouders, die allemaal ten minste 30.000 euro krijgen van het kabinet, een groot deel van dat bedrag weer moeten inleveren bij schuldeisers. Maar volgens juristen is het nog onduidelijk hoeveel ouders er nu echt mee opschieten.

“Dit is ten eerste een belangrijke stap en positief nieuws”, zegt Nadja Jungmann, lector schulden en incasso aan de Hogeschool Utrecht. “Alleen vraag ik me wel af of de gedupeerden echt met een schone lei kunnen beginnen, zoals Van Huffelen zegt. Dat kan je onder de huidige omstandigheden niet garanderen, omdat een substantieel deel van de ouders private schulden heeft. Ik vraag me af of het niet leidt tot een verschuiving van geld van de overheid naar private schuldeisers.”

De NVVK, de branchevereniging voor schuldhulpverleners, zegt dat er honderden private schuldeisers zijn. “De grootste zijn incassobureaus die namens veel schuldeisers werken”, zegt voorzitter Marco Florijn. “Denk daarbij aan zorgverzekeraars, banken, maar ook kleine schuldeisers als de bakker. Ook zijn er privé-leningen afgesloten, bijvoorbeeld bij ouders.” Ook Florijn vindt dat die meegenomen moeten worden in het plan voor de gedupeerden. “Anders krijgt een gedupeerde 30.000 euro, maar is dat geld zo weer weg omdat er bankbeslag op wordt gelegd.”

Verleiden

Staatssecretaris Van Huffelen vraagt private schuldeisers zoals energiebedrijven, banken en woningcorporaties openstaande schulden kwijt te schelden. Hierover is ze nog in overleg met hen. Ze wil private partijen ertoe “verleiden” de schulden te schrappen en heeft “goede hoop” dat dat gaat lukken. De Nederlandse Vereniging van Banken en het Verbond van Verzekeraars willen hier nog geen reactie op geven, omdat ze eerst met de leden in gesprek moeten.

AD 19.01.2021

Overheid scheldt schulden gedupeerden toeslagenaffaire kwijt

Goed nieuws voor de gedupeerden van de toeslagenaffaire. Er gaat een streep door alle overheidsschulden die deze gedupeerden bij de overheid hebben. Dat heeft staatssecretaris Van Huffelen zojuist bekendgemaakt.

Het gaat om alle overheidsschulden bij instanties als DUO en schulden bij het UWV. De overheid gaat ook in gesprek met postorderbedrijven en andere private schuldeisers.

“Ik vind dat ouders een volledig schone lei verdienen, zodat zij het bedrag aan compensatie kunnen gebruiken om écht een nieuwe start te maken”, aldus Van Huffelen.

Woede

Alle gedupeerde ouders van de toeslagenaffaire krijgen ten minste 30.000 euro, maar een deel van dat geld dreigde de Belastingdienst als openstaande vorderingen weer terug te eisen.

Lees ook:

Overleg over schulden door toeslagenaffaire klapt: ‘Desastreuze plannen’

Dat de Belastingdienst zelf vooraan stond als schuldeiser om een groot deel van de vergoeding van 30.000 euro voor slachtoffers van de toeslagenaffaire weer te innen, wekte veel woede. De Beroepsvereniging van bewindsvoerders noemde het ‘desastreus’ voor de ouders.

Gemeenten: ‘Belastingdienst moet afzien van vordering op gedupeerde ouders toeslagenaffaire’

De Belastingdienst moet afzien van alle vordering op gedupeerden van de kindertoeslagaffaire. Het is niet uit te leggen dat de fiscus nog steeds openstaande vorderingen incasseert. Dat zegt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) vandaag.

,,Het kabinet geeft aan dat ze het grote onrecht dat ouders is aangedaan in de kindertoeslagaffaire zo veel mogelijk wil herstellen en soortgelijke fouten in de toekomst wil voorkomen”, aldus de VNG. ,,Het zijn goede intenties, maar we zien dat deze intenties voor de gedupeerde ouders weer teniet worden gedaan.”

Gratis Kinderopvang

De FNV wil dat de kinderopvang in Nederland een gratis basisvoorziening wordt voor iedereen. Dat zegt vicevoorzitter Tuur Elzinga van de vakbond.

„Gratis toegankelijke kinderopvang zou het beste antwoord op de kindertoeslagaffaire zijn. Alle werknemers profiteren hiervan. Geen heksenjacht naar vermeende fraudeurs meer, die zich van geen kwaad bewust zijn. Met verschrikkelijke, traumatische en heftige financiële gevolgen.”

Volgens Elzinga profiteren alle ouders hiervan. „Zij kunnen arbeid en zorg daarmee veel beter combineren. Het is een verstandige investering in onze gezamenlijke toekomst. Rust in de tent. In je huis, in je gezin, op je werk. Kosten voor kinderopvang hoeven zo niet langer een sta in de weg zijn.”

Wat zijn de gevolgen van gratis kinderopvang?

GroenLinks, D66 en vakbond FNV willen dat de kinderopvang in Nederland een gratis basisvoorziening wordt voor iedereen. D66 sloot zich vanochtend aan bij een pleidooi hiervoor van GroenLinks. Maar wat zouden de gevolgen zijn als dit plan wordt uitgevoerd?

Wat zijn de kosten?

Gratis opvang voor kinderen tot 12 jaar (vier dagen per week) gaat de staat naar schatting 5,4 miljard euro meer kosten dan de regelingen die nu van kracht zijn. Dat schreef staatssecretaris van Financiën Van Huffelen in een brief aan de Tweede Kamer vorig jaar, naar aanleiding van beleidsonderzoek.

Die kosten kunnen overigens aanzienlijk lager uitvallen als ouders een kleine eigen bijdrage betalen, of als de inkomensafhankelijke combinatiekorting (IACK) afgeschaft wordt. Dat is een fiscale aftrekpost die arbeidsparticipatie van ouders met jonge kinderen moet stimuleren. Als kinderopvang gratis of bijna gratis wordt, is die financiële stimulans niet langer nodig, is de gedachte.

Gaan ouders meer werken als kinderopvang gratis of bijna gratis is?

Uit een verkenningsstudie van het Centraal Planbureau blijkt dat gratis of veel goedkopere kinderopvang relatief beperkt effect heeft op de werkgelegenheid in Nederland. De IACK blijkt uit die studie een meer effectieve maatregel om de arbeidsparticipatie te bevorderen.

Bekijk hier; ons dossier over de toeslagenaffaire. RTL

meer: Van affaire tot val kabinet NOS

Meer: Menno Snel RTL

Meer: Belastingdienst RTL

Meer: Toeslagenaffaire Belastingdienst RTL

Meer: belastingen Telegraaf

Meer: Jaap Uijlenbroek Telegraaf

Meer: Belastingdienst Telegraaf

Meer: Toeslagenaffaire NU

dossier: Kinderopvangtoeslag Trouw

lees: Ontslagaanvraag kabinet 15.01.2021

lees: Reactie op rapport ‘Ongekend Onrecht’ van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag 15.01.2021

lees: Toelichting Catshuisregeling Kinderopvangtoeslag

lees: Budgettair kader maatregelen

lees: Overzicht _en_toelichting specifieke maatregelen Toeslagen en Belastingdienst

lees: Besluit forfaitair bedrag en verruiming compensatieregeling

lees: Managementteam van de_belastingdienst toeslagen, stukken die 2,5 jaar voor bijna iedereen zijn achtergehouden_ 23.12.2020

lees: vragen Verslag_van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag ‘Ongekend onrecht’ 23.12.2020

lees: brief 2ekamer  Herstel_Toeslagen 22.12.2020

lees: eindverslag parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag 17.12.2020

lees: Kamermotie Kwint en Leijten (1) 15.12.2020

lees: Kamermotie Kwint en Leijten (2) 15.12.2020

lees: Kamermotie Kwint en Leijten (3) 15.12.2020

lees: 0a eindrapportage alternatieven voor het toeslagenstelsel

lees: 0b beleidsopties h5 voor alternatieven voor het toeslagenstelsel

lees: Aanbiedingsbrief Eindrapportage Alternatieven voor het toeslagenstelsel voor de Tweede Kamer 14.12.2020

lees: bijlage 1 verantwoording onderzoek doenvermogen

lees: bijlage 2 rapportage toeslagen en doenvermogen

lees: bijlage 3 achtergrond bij integrale vereenvoudiging belastingen en toeslagen

lees: bijlage 4 aanbiedingsbrief weging op de hand alternatieven toeslagenstelsel 19.11.2020

lees: bijlage 5 wegingen op de hand

lees: bijlage 6 cpb notitie doorrekening beleidsopties voor een alternatief toeslagenstelsel

lees: Infographic Alternatieven voor het toeslagenstelsel

lees: brief signalen ten aanzien opzet grove schuld 27.11.2020

lees: bijlage memo tg 304 versnellingsmaatregelen 09.01.2016

Lees: Kabinet opnieuw bijeen over toeslagenaffaire. Treedt de regering af? Elsevier 12.01.2021

Lees: Natuurlijk moet het kabinet aftreden om de toeslagenaffaire. En wel hierom ! Elsevier 12.01.2021

Lees: Geachte Lodewijk Asscher, verscheur uw brief en treedt terug Elsevier 09.01.2021

Lees: Is 30.000 euro compensatie eerste stap of koopt kabinet aftreden af? Elsevier 23.12.2020

lees: ‘Rutte-doctrine’ onder vuur: proloog verkiezingsstrijd Elsevier 22.12.2020

lees: Keihard rapport toeslagenaffaire: zijn er consequenties?  Elsevier 21.12.2020

lees: De toeslagenaffaire kent één hoofdschuldige: het parlement  Elsevier 20.12.2020

lees: Verhoren toeslagendrama klaar: niemand wist van of deed iets aan ontspoorde aanpak Elsevier 27.11.2020

lees: Toeslagenstelsel is absurd, blijkt uit gehaspel bij enquête. Stop ermee Elsevier 27.11.2020

Zie: De val van Rutte III vanwege het gedonder met de belastingdienst

Zie: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 31 – nasleep POK eindverslag – deel 7

Zie: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 30 – nasleep POK eindverslag – deel 6

Zie: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 29 – nasleep POK eindverslag – deel 5

Zie ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 28 – nasleep POK eindverslag – deel 4

Zie verder: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 27 – nasleep POK – deel 3

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 26 – nasleep POK – deel 2

Zie verder dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 25 – nasleep POK – deel 1

Zie dan ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 24 – nasleep

Zie verder ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 23 – nasleep

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 22 – nasleep

Zie verder : De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 21 – nasleep

Zie dan verder ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 20 – nasleep

Zie dan ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 19 – nasleep

Zie verder ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 18 – nasleep

Zie ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 17 – nasleep – Parlementaire ondervraging

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 16 – nasleep rapport commissie Donner

Zie verder dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 15 – nasleep rapport commissie Donner

Zie nog meer: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 14 – nasleep rapport commissie Donner

Zie ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 13 – nasleep rapport commissie Donner

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 12 – nasleep rapport commissie Donner

Zie dan ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 11 – nasleep rapport commissie Donner

Zie verder ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 10 – rapport commissie Donner

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 9

Zie verder ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 8

Zie  verder dan ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 7

En zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 6

Zie dan ook nog verder: Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 5 – commissie Donner

Zie verder dan ook: Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 4 – commissie Donner

en zie dan ook nog: Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 3

en zie verder dan ook: Voorheen Staatssecretaris Eric Wiebes VVD en staatssecretaris Menno Snel (Financiën) het Gedonder met de belastingdienst – deel 2

en verder zie dan ook nog: Staatssecretaris Eric Wiebes VVD en het Gedonder met de belastingdienst deel 1

Gemeenten hebben zorgen over ‘herstelaanpak’ toeslagenaffaire

NU 22.01.2021 De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) maakt zich zorgen over de “herstelaanpak” van staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Financiën) in de toeslagenaffaire. Zo wordt erop gewezen dat private partijen nog niet voldoende meewerken bij het kwijtschelden van de schulden van de gedupeerden.

De VNG heeft hierover een brief geschreven aan het kabinet en doet daarin “voorstellen voor het vervolg”.

Zo moet het kabinet volgens de VNG onder meer regelen dat de mensen die slachtoffer zijn van de affaire een “schuldenvrije nieuwe start” krijgen. Verder moeten mensen die hun – onterechte – schuld aan de Belastingdienst hebben afgelost, gecompenseerd worden voor de “grote nood” waarin zij jaren verkeerden.

Ook moet de 30.000 euro compensatie die aan slachtoffers is beloofd, daadwerkelijk aan gedupeerde ouders toekomen. Eerder werd duidelijk dat de overheid alle schulden van deze mensen kwijtscheldt.

Het kabinet heeft private bedrijven opgeroepen schulden kwijt te schelden, maar ziet daar weinig beweging in. Gedupeerden moeten “op korte termijn” duidelijkheid krijgen over wat er met hun schulden gebeurt, vindt VNG.

VNG: ‘Belastingdienst gooit problemen over de schutting’

Eerder deze week schreef Van Huffelen dat gemeenten een “aanpak op maat” aan gedupeerden kunnen aanbieden. “Daarmee gooit de Belastingdienst zijn problemen over de schutting en zet het gemeenten voor het blok”, aldus Peter Heijkoop, CDA-wethouder in Dordrecht, namens de VNG tegen RTL Nieuws. “Wij willen niets liever dan onze inwoners helpen, maar de Belastingdienst zal zelf de problemen moeten oplossen, die het veroorzaakt heeft.”

Daar heeft de VNG niet veel vertrouwen in. Heijkoop zegt tegen RTL Nieuws dat het beter is als minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken) de regie op het dossier overneemt. “De Belastingdienst moet een stap opzij doen. We zien al anderhalf jaar dat die niet in staat is de problemen op een goede manier op te lossen.”

Vorige week vrijdag viel het kabinet door de toeslagenaffaire. Een commissie oordeelde eerder dat de volledige ambtelijke en politieke top verantwoordelijk is voor de uit de bocht gevlogen fraudeaanpak van de Belastingdienst.

Zo werden ouders met een tweede paspoort strenger gecontroleerd en hard aangepakt voor kleine zaken als het vergeten van een bonnetje. Duizenden ouders stonden vervolgens jarenlang ten onrechte bij de Belastingdienst aangemerkt als fraudeur, waardoor ze in grote problemen kwamen.

Lees meer over: Politiek  Toeslagenaffaire 

Gemeenten vinden hulp toeslagenaffaire onvoldoende: ‘Oplossing voor álle schulden’

RTL 22.01.2021 De Belastingdienst moet snel met een oplossing komen voor álle schulden van gedupeerden in de toeslagenaffaire en desnoods zelf de rekening betalen. Dat zegt Peter Heijkoop, CDA-wethouder in Dordrecht, namens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).

Als de belastingdienst gedupeerde ouders met schuldproblemen vanaf volgende week geld gaat uitkeren, lost dat voor hen helemaal niets op. Dan staan private schuldeisers op de stoep, dreigen nieuwe loonbeslagen en hebben gedupeerden er helemaal niets aan.

“Het is echt heel ernstig”, zegt Heijkoop. “Zonder goed plan breng je de meest kwetsbare groep onder de slachtoffers opnieuw in de problemen. En zij hebben dan niets aan die compensatie. Zo mag je niet met deze mensen omgaan. En een plan is er nog steeds niet. We hebben hier al vaak voor gewaarschuwd.”

‘Belastingdienst moet verantwoordelijkheid nemen’

De VNG begint het vertrouwen te verliezen in de aanpak van staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen). De VNG vreest dat duizenden gedupeerden alleen maar verder in de problemen worden gebracht, nu er nog steeds geen oplossing is met andere schuldeisers, zoals banken, woningcorporaties en commerciële partijen. “Het is een probleem dat door de Belastingdienst is ontstaan” , zegt Heijkoop. “De Belastingdienst mag dit niet over de schutting gooien, maar moet het eindelijk oplossen. De Belastingdienst moet de rekening oppakken en haar verantwoordelijkheid nemen.”

Lees ook:

Overheid scheldt schulden gedupeerden toeslagenaffaire kwijt

Problematische schulden

Het kabinet wil vanaf volgende week de toegezegde 30.000 euro aan schadevergoeding gaan uitkeren. Voor ouders zonder schulden is dat prima, zegt Heijkoop: “Hen moet je zo snel mogelijk compenseren. Dat heeft al veel te lang geduurd.”  Maar voor mensen met schulden betekent dit dat er dezelfde dag door allerlei schuldeisers weer beslag wordt gelegd. Naar schatting heeft ongeveer een derde van de 22.000 slachtoffers problematische schulden.

Maandag kondigde het kabinet na grote politieke druk aan dat alle schulden gedupeerden bij overheidsinstanties, worden kwijtgescholden. Staatssecretaris Van Huffelen riep private schuldeisers op dit ook te doen. Deze week bleek dat dit niet zomaar zal gebeuren. Heijkoop kan zich daar wel iets bij voorstellen: “Ik hoor goede geluiden, van bijvoorbeeld woningcorporaties, dat zij bereid zijn om misschien een deel van de schulden kwijt te schelden. Daar zijn we als gemeenten natuurlijk blij mee. Maar waarom zou je als private partij de rekening krijgen van iets dat de Belastingdienst heeft veroorzaakt?”

Want door de problemen die door de Belastingdienst werden veroorzaakt, kwamen de gedupeerden dieper en dieper in de schulden, zonder dat ze er zelf iets aan konden doen. Natasja is een van die gedupeerden:

Belastingdienst moet ‘stap opzij’ doen

Heijkoop is kritisch over de manier waarop de Belastingdienst te werk gaat. Deze week schreef Van Huffelen in een Kamerbrief dat gemeenten een ‘aanpak op maat’ kunnen bieden als gedupeerden nog schulden hebben. “Daarmee gooit de Belastingdienst zijn problemen over de schutting en zet het gemeenten voor het blok. Wij willen niets liever dan onze inwoners helpen, maar de Belastingdienst zal zelf de problemen moeten oplossen, die ze veroorzaakt heeft moeten oplossen.”

Voor de VNG is de maat vol en daarom vraagt zij aan het minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken om de regie over te nemen. “De Belastingdienst moet een stap opzij doen. We zien al anderhalf jaar dat die niet in staat is de problemen op een goede manier op te lossen”, aldus Heijkoop.

Lees ook:

Overleg over schulden door toeslagenaffaire klapt: ‘Desastreuze plannen’

Schone lei

Volgens SP-kamerlid Renske Leijten is het onontkoombaar dat de Belastingdienst niet alleen de eigen schuld bij gedupeerden kwijtscheldt, maar ook die van commerciële partijen overneemt. “Anders komt er nooit een oplossing en krijgen gedupeerden niet de beloofde schone lei.” Volgens haar laat de noodkreet van de VNG ook zien dat niet de Belastingdienst, maar een andere organisatie de schadevergoedingen moet regelen.

Later vandaag stuurt de VNG een brandbrief aan de Tweede Kamer en aan het kabinet.

RTL Nieuws; Belastingdienst Toeslagenaffaire Belastingdienst

Gemeenten vinden hulp toeslagenaffaire onvoldoende: ‘Oplossing voor álle schulden’

MSN 22.01.2021 De Belastingdienst moet snel met een oplossing komen voor álle schulden van gedupeerden in de toeslagenaffaire en desnoods zelf de rekening betalen. Dat zegt Peter Heijkoop, CDA-wethouder in Dordrecht, namens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).

Als de belastingdienst gedupeerde ouders met schuldproblemen vanaf volgende week geld gaat uitkeren, lost dat voor hen helemaal niets op. Dan staan private schuldeisers op de stoep, dreigen nieuwe loonbeslagen en hebben gedupeerden er helemaal niets aan.

“Het is echt heel ernstig”, zegt Heijkoop. “Zonder goed plan breng je de meest kwetsbare groep onder de slachtoffers opnieuw in de problemen. En zij hebben dan niets aan die compensatie. Zo mag je niet met deze mensen omgaan. En een plan is er nog steeds niet. We hebben hier al vaak voor gewaarschuwd.”

‘Belastingdienst moet verantwoordelijkheid nemen’

De VNG begint het vertrouwen te verliezen in de aanpak van staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen). De VNG vreest dat duizenden gedupeerden alleen maar verder in de problemen worden gebracht, nu er nog steeds geen oplossing is met andere schuldeisers, zoals banken, woningcorporaties en commerciële partijen. “Het is een probleem dat door de Belastingdienst is ontstaan” , zegt Heijkoop. “De Belastingdienst mag dit niet over de schutting gooien, maar moet het eindelijk oplossen. De Belastingdienst moet de rekening oppakken en haar verantwoordelijkheid nemen.”

Problematische schulden

Het kabinet wil vanaf volgende week de toegezegde 30.000 euro aan schadevergoeding gaan uitkeren. Voor ouders zonder schulden is dat prima, zegt Heijkoop: “Hen moet je zo snel mogelijk compenseren. Dat heeft al veel te lang geduurd.”  Maar voor mensen met schulden betekent dit dat er dezelfde dag door allerlei schuldeisers weer beslag wordt gelegd. Naar schatting heeft ongeveer een derde van de 22.000 slachtoffers problematische schulden.

Maandag kondigde het kabinet na grote politieke druk aan dat alle schulden gedupeerden bij overheidsinstanties, worden kwijtgescholden. Staatssecretaris Van Huffelen riep private schuldeisers op dit ook te doen. Deze week bleek dat dit niet zomaar zal gebeuren. Heijkoop kan zich daar wel iets bij voorstellen: “Ik hoor goede geluiden, van bijvoorbeeld woningcorporaties, dat zij bereid zijn om misschien een deel van de schulden kwijt te schelden. Daar zijn we als gemeenten natuurlijk blij mee. Maar waarom zou je als private partij de rekening krijgen van iets dat de Belastingdienst heeft veroorzaakt?”

Want door de problemen die door de Belastingdienst werden veroorzaakt, kwamen de gedupeerden dieper en dieper in de schulden, zonder dat ze er zelf iets aan konden doen. Natasja is een van die gedupeerden:

Belastingdienst moet ‘stap opzij’ doen

Heijkoop is kritisch over de manier waarop de Belastingdienst te werk gaat. Deze week schreef Van Huffelen in een Kamerbrief dat gemeenten een ‘aanpak op maat’ kunnen bieden als gedupeerden nog schulden hebben. “Daarmee gooit de Belastingdienst zijn problemen over de schutting en zet het gemeenten voor het blok. Wij willen niets liever dan onze inwoners helpen, maar de Belastingdienst zal zelf de problemen moeten oplossen, die ze veroorzaakt heeft moeten oplossen.”

Voor de VNG is de maat vol en daarom vraagt zij aan het minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken om de regie over te nemen. “De Belastingdienst moet een stap opzij doen. We zien al anderhalf jaar dat die niet in staat is de problemen op een goede manier op te lossen”, aldus Heijkoop.

Schone lei

Volgens SP-kamerlid Renske Leijten is het onontkoombaar dat de Belastingdienst niet alleen de eigen schuld bij gedupeerden kwijtscheldt, maar ook die van commerciële partijen overneemt. “Anders komt er nooit een oplossing en krijgen gedupeerden niet de beloofde schone lei.” Volgens haar laat de noodkreet van de VNG ook zien dat niet de Belastingdienst, maar een andere organisatie de schadevergoedingen moet regelen.

Later vandaag stuurt de VNG een brandbrief aan de Tweede Kamer en aan het kabinet.

Kritiek op Rutte na grap over wegsturen kabinet

MSN 21.01.2021 Premier Mark Rutte heeft zich de woede van Kamerleden op de hals gehaald na zijn opmerking dat de Kamer het kabinet niet meer kan wegsturen. Dat maakt het demissionaire kabinet machtiger, grapte de premier in debat met de Tweede Kamer, het is immers al opgestapt vanwege de toeslagenaffaire.

Die “getuigt niet van een diep en oprecht besef van de schade aan de ouders en de rechtsstaat”, zegt CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt. Onafhankelijk Kamerlid Femke Merel van Kooten-Arissen kan de “zogenaamd grappige” uitlating van de premier evenmin waarderen. “Het slechts symbolisch aftreden … als ‘ultieme politieke verantwoordelijkheid’ voor het onherstelbare leed van tienduizenden ouders & hun kinderen is volstrekt waardeloos”, schrijft zij op Twitter.

“Ik wil de minister-president waarschuwen: de individuele bewindslieden kunnen nog weggestuurd worden”, zei SGP-voorman Kees van der Staaij in het debat. De kans dat de Kamer een enkele bewindspersoon naar huis stuurt is des te groter, grapte de leider van de kleine christelijke partij. Ook Kamervoorzitter Khadija Arib sprak de premier aan. “Ik neem deze opmerking terug”, zei een lachende Rutte daarom snel.

Rutte rekent op genade van de kiezer voor rol in toeslagenaffaire

AD 20.01.2021 Premier Mark Rutte vertrouwt erop dat hij de komende verkiezingen kan winnen ondanks zijn rol in de toeslagenaffaire. De politieke concurrentie blijft proberen om hem in de aanloop naar 17 maart maximaal te beschadigen.

,,We zijn hier niet als lijsttrekkers in een debat”, zei premier – en VVD-lijsttrekker- Mark Rutte. Terwijl hij natuurlijk zelf ook wel beter wist. De salvo’s die hij dinsdagavond tijdens het debat over de toeslagenaffaire om zijn oren kreeg, zijn juist precies wat hij kan verwachten als de verkiezingsdatum dichterbij kruipt. Als een gestage druppel die de steen uitholt proberen uitdagers het beeld vast te zetten dat deze inmiddels demissionaire premier niet langer de juiste persoon is om nog vier jaar een kabinet te leiden.

Lees ook;

Verkracht

Onder zijn leiding kon de afgelopen tien jaar een hardvochtig klimaat ontstaan waarin onschuldige burgers werden opgejaagd, geheimhouding boven transparantie ging (Rutte-doctrine!) en etnisch profileren gedoogd werd, stelden partijen in koor – oppositie én coalitie. ,,Uw vingerafdrukken zitten overal”, zei D66-fractieleider Rob Jetten.

Het was PVV-leider Geert Wilders die er het hardst inging. ,,U heeft de democratie verkracht”, beet hij een onbewogen Rutte toe. Al meteen na de verklaring van de premier over het aftreden van zijn kabinet sprak Wilders zijn verbazing uit over het feit dat de VVD opnieuw met Rutte als nummer één de verkiezingen in gaat. ,,Er was er maar eentje verantwoordelijk. En die gaat gewoon door.”

Uw vingeraf­druk­ken zitten overal, aldus Rob Jetten, D66.

Gevraagd naar diens eigen rol in de affaire gaf Wilders echter niet thuis. De PVV stemde net als vele andere partijen indertijd voor een strengere fraudeaanpak, maar op zelfreflectie zat Wilders niet te wachten. ,,U kunt de boom in”, voegde hij Gert-Jan Segers van de ChristenUnie toe.

Bananenmonarchie

Meer ontzag wekte het optreden van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt. Volgens hem is Nederland tijdens Ruttes kabinetten verworden tot een ‘bananenmonarchie’, waarbij de overheid zelfs documenten achterhoudt bij de rechter. ,,Het stelsel van macht en tegenmacht functioneert niet”, vindt Omtzigt.

Ook GroenLinks-voorman Jesse Klaver probeerde Rutte te dwingen tot meer zelfkritiek dan hij tot nu toe liet zien. ,,U bent geen toeschouwer, u bent een hoofdrolspeler!” Afgelopen vrijdag zei de premier in toelichting op de kabinetsval dat hij wel betrokken, maar ‘niet direct verantwoordelijk’ was voor de toeslagenaffaire.

Nu erkende hij dat hij zich ‘uiteraard verantwoordelijk voelt’ voor alles wat er onder zijn bewind gebeurt. Maar hij benadrukte opnieuw dat hij pas in de zomer van 2019 doorhad dat er zoveel mensen in knel konden komen door toedoen van de overheid.

Volgens PVV-leider Geert Wilders heeft premier Rutte door zijn rol in de toeslagenaffaire ‘de democratie verkracht’. © EPA

,,Of ik een goede leider zou zijn, bepaalt de kiezer”, zei Rutte na de zoveelste aanval vanuit de Tweede Kamer. Tot dusver heeft de premier goede redenen om de verkiezingen met vertrouwen tegemoet te kunnen zien: zijn VVD gaat comfortabel voorop in de peilingen. Maar de concurrentie is vastbesloten om hem te beschadigen waar dat kan.

De uithaal van D66’er Jetten, die Rutte ervan betichtte in zijn periode als staatssecretaris te hebben ‘aangezet tot rassendiscriminatie’, toonde dat ook in de coalitie de handschoenen definitief uit zijn nu het kabinet demissionair verder gaat.

U bent geen toeschou­wer, u bent een hoofdrol­spe­ler!, aldus Jesse Klaver, GroenLinks.

Partijen kwamen gisteren met allerlei plannen – voor een parlementaire enquête naar de toeslagenkwestie, gratis kinderopvang, kwijtschelding van private schulden van gedupeerden en een spoedregeling – maar over die moties wordt later deze week door de Kamer gestemd.

Het debat gaf ook op andere manieren een kijkje in de verkiezingscampagne die Nederland te wachten staat. Dat de enige vraag aan nieuwbakken PvdA-leider Lilianne Ploumen van D66 kwam, was bijvoorbeeld niet toevallig. Het bevestigde het beeld dat de democraten de concurrentie vrezen, nu zij met Sigrid Kaag niet meer de enige kandidaat in huis hebben die als eerste vrouw ooit in het Torentje kan belanden – al is dat scenario voor beide partijen nog ver weg, gezien de peilingen.

Gratis

Partijen grepen het debat ook aan om plannen uit hun verkiezingsprogramma’s nog eens te pluggen. Zo zetten D66 en GroenLinks hun pleidooi voor ‘gratis’ kinderopvang nadrukkelijk in de etalage (zie kader). De toeslagenaffaire onderstreept volgens het duo de noodzaak van zo’n publieke voorziening. Ook de PvdA ziet gratis opvang wel zitten, maar VVD en CDA zetten daar vraagtekens bij, waardoor een meerderheid nog niet in zicht lijkt.

‘Gratis’ kinderopvang niet gratis
De titel is misleidend, want gratis kinderopvang bestaat net zomin als gratis onderwijs of gratis snelwegen. Voorstanders bedoelen dat de eigen bijdrage die ouders nu nog moeten betalen voortaan uit belastinggeld wordt betaald.

Het Centraal Planbureau berekende eerder dat ouders nu 2,4 miljard euro aan eigen bijdrage betalen. Maar wanneer alle kinderen tussen 0 en 12 jaar gratis naar de kinderopvang mogen, zal daar automatisch meer gebruik van worden gemaakt. Die extra kosten raamt het CPB op nog eens 3,7 miljard euro per jaar.

Opgeteld bedraagt de rekening van dit voorstel jaarlijks 6,1 miljard. Dat is evenveel als de totale begroting van het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Staatscrèches

VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff is beducht voor ‘staatscrèches’ en wil vasthouden aan het uitgangspunt dat er een bijdrage moet zijn aan het scheppen van werkgelegenheid. Het CDA klonk bij monde van Omtzigt nog minder enthousiast: hij waarschuwde voor ‘politieke hobby’s’: ,,Als we nou één ding van de toeslagenaffaire hebben geleerd is dat we beter iets langer kunnen nadenken”, sneerde hij.

VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff erkende dat zijn partij in het verleden ‘te veel focus’ op fraudebestrijding heeft gehad. © ANP

GroenLinks-leider Jesse Klaver vindt dat de overheid helemaal moet stoppen met het gebruik van algoritmes om fraude in de sociale zekerheid op te sporen. Daarmee doelt hij op de praktijk dat mensen op basis van ogenschijnlijk willekeurige criteria door systemen worden ‘uitgespuugd’ en extra controle kunnen verwachten. Volgens Klaver zorgen dergelijke processen ervoor dat de overheid de menselijke maat uit het oog verliest.

Als we nou één ding van de toeslagen­af­fai­re hebben geleerd is dat we beter iets langer kunnen nadenken, aldus Pieter Omtzigt, CDA-Kamerlid.

Lauwtjes

Ook wil hij af van de zogeheten kostendelersnorm, waarbij mensen een lagere uitkering krijgen omdat zij een huishouden delen met anderen. Dijkhoff reageerde lauwtjes op de linkse voorstellen: ,,Het is niet zo dat we in een keer alles delen en alles hetzelfde vinden”, zei hij tegen Klaver. Volgens hem blijft het nodig dat de overheid kritisch is op mensen die ‘creatief proberen meer te krijgen dan waar ze eigenlijk recht op hebben’.

Ondanks de verdeeldheid over precieze oplossingen en geharrewar over diverse details is de Tweede Kamer het over twee belangrijke zaken hartstochtelijk eens: zo’n schandaal als de toeslagenaffaire mag nooit meer gebeuren en de rol van het parlement zelf moet ook anders.

Rutte: wel ‘direct verantwoordelijk’ voor toeslagendrama

RTL 20.01.2021 Premier Mark Rutte voelt zich ‘uiteraard altijd direct verantwoordelijk’ voor alles wat er onder zijn bewind gebeurt, dus ook voor de toeslagenaffaire waar zijn derde kabinet vorige week over viel. “Daar zal ik nooit voor weglopen”, vertelde hij gisteravond in een debat dat tot na middernacht duurde.

Tijdens het debat over een vernietigend toeslagenrapport dat vorige maand verscheen, kreeg Rutte veel kritiek op zijn eigen rol.

Lees ook:

Tweede Kamer wil dat premier Rutte kijkt naar eigen rol in toeslagenaffaire

Die bleef tot nu toe onderbelicht, vinden veel Tweede Kamerleden. De premier zei eerder dat hij zich wel verantwoordelijk voelt, maar niet direct betrokken was bij het schandaal.

Nadruk op fraudebestrijding

Rutte heeft, met het aftreden van zijn kabinet, dan wel verantwoordelijkheid genomen, het lijkt volgens verschillende partijen niet volledig tot Rutte door te dringen dat het toeslagenschandaal zich voornamelijk voltrok toen hij in het Torentje zat.

Rutte erkende gisteravond opnieuw dat onder zijn bewind veel nadruk werd gelegd op de bestrijding van fraude met publieke voorzieningen. Daardoor kan bij mensen die met de uitvoering zijn belast, ‘onbedoeld en niet gewenst’ het idee zijn ontstaan dat zij in de strijd tegen misbruik ‘iets meer mogen’, vertelde de premier.

Dossier Toeslagenaffaire

Het blootleggen van de misstanden bij de Belastingdienst in de Toeslagenaffaire, is terug te lezen in de artikelen en video’s die RTL Nieuws hierover heeft gepubliceerd. Bekijk het hele dossier.

Niet alleen Rutte, maar ook de rest van de Tweede Kamer zegt fouten te hebben gemaakt. Zo lieten politici zich naar eigen zeggen te veel meeslepen door de jacht op fraudeurs. Daardoor zijn wetten aangenomen die in de praktijk te hard uitpakten, gaven veel partijen toe.

Kritische blik

ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers erkent via een motie ‘dat de Tweede Kamer medeverantwoordelijk is voor wetgeving die in de uitvoering zeer hardvochtig heeft uitgepakt en daarmee voor het leed dat in het rapport Ongekend Onrecht beschreven wordt’. Ook VVD, CDA, D66 en oppositiepartijen GroenLinks, PvdA en SGP zijn het hiermee eens.

‘De boom in met je zelfreflectie’

Alleen PVV-leider Geert Wilders wilde tijdens het debat niets weten van zelfreflectie. Meerdere partijen riepen hem daar wel toe op, ook omdat juist zijn partij vaak hamert op een keiharde aanpak van fraudeurs. Voor zelfreflectie moet je bij de psycholoog zijn, zei Wilders. “De boom in met je zelfreflectie!”

Lees ook:

Omtzigt: nú duidelijkheid compensatie gedupeerden toeslagenaffaire

Schuldeisers

Het kabinet zei verder dat het snel tot een akkoord hoopt te komen met energiebedrijven, banken en andere schuldeisers van toeslagenouders. Met zo’n akkoord hoopt het kabinet te voorkomen dat de beloofde 30.000 euro die de gedupeerden aan compensatie krijgen, direct in de handen van bedrijven komt waar die ouders nog een openstaande schuld hebben.

Met een van de grote schuldeisers, de NS, is gisteren al een overeenkomst bereikt, vertelde staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Financiën).

Volgende week

Volgende week wordt begonnen met het compenseren van de ouders. Daarbij zullen eerst de ouders die geen openstaande schulden hebben tegemoet worden gekomen, omdat het voor deze groep minder uitzoekwerk vergt. Zelf besloot het kabinet al alle overheidsschulden van toeslagenouders kwijt te schelden.

Van Huffelen riep grote bedrijven in het debat met de Tweede Kamer nogmaals op dat ook te doen.

RTL Nieuws; Mark Rutte Geert Wilders Toeslagenaffaire Belastingdienst Toeslagenwet Val kabinet Rutte III

Rutte maakt excuses aan CDA’er Omtzigt om toeslagendossier

Telegraaf 20.01.2021 Premier Mark Rutte heeft dinsdag, mede namens zijn inmiddels demissionaire kabinet, zijn excuses aangeboden aan CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt. Excuses waren volgens de minister-president „op zijn plaats” wegens de gebrekkige informatievoorziening in de toeslagenaffaire en in het algemeen.

In een debat over het vernietigende toeslagenrapport en de val van het kabinet die daarop volgde, zei Rutte sorry voor de ondermaatse informatiehuishouding van de verschillende ministeries.

Ook bood hij excuses aan voor het feit „dat het voor kon komen dat informatie die binnen departementen bekend was, niet de ambtelijke en politieke leiding heeft bereikt.” Daardoor kwam deze informatie ook niet bij de Kamer, die daardoor zijn controlefunctie niet goed kon uitoefenen.

Rutte spreekt wel tegen dat informatie uit politieke overwegingen niet is gedeeld met de Kamer. De commissie-Van Dam die de politieke verantwoordelijkheid voor de toeslagenaffaire onderzocht, concludeerde dat dit wel het geval was.

BEKIJK OOK:

Meeste pijlen zijn op Rutte gericht

De Kamercommissie kreeg niet helemaal duidelijk wat er gebeurd is met een explosief memo over de fraudeaanpak bij de Belastingdienst. Een groep hooggeplaatste ambtenaren zou dat memo bespreken, ook met de toenmalige staatssecretaris van Financiën.

Maar het memo verdween uit het ’factsheet’ waar het eerst nog wel onderdeel van uitmaakte. Rutte belooft dat iemand van buitenaf, door middel van onder meer interviews met betrokken ambtenaren, gaat uitzoeken wat er in die week in de zomer van 2019 precies is gebeurd.

Omtzigt eiste op zijn beurt weer dat de Kamer moet goedkeuren wie dit onderzoek gaat doen. Zijn partijgenoot en voormalig minister Piet Hein Donner, die eerder onderzoek deed naar de toeslagenaffaire, zou volgens Omtzigt geen geschikte kandidaat zijn. Donner is volgens de prominente CDA’er niet kritisch genoeg en als voormalig vicepresident van de Raad van State te nauw betrokken bij het dossier.

Alles over de val van het kabinet in een nieuwe podcast Afhameren met Wouter de Winther:

BEKIJK MEER VAN; Mark Rutte Pieter Omtzigt Kamer

Meeste pijlen zijn op Rutte gericht

Telegraaf 20.01.2021 Een voorzichtige hand in eigen boezem, maar vooral een priemende beschuldigende vinger naar demissionair premier Rutte: de Tweede Kamer gebruikt het debat over de toeslagenaffaire om de VVD-lijsttrekker richting de verkiezingen als hoofdschuldige aan te wijzen voor het schandaal dat het kabinet heeft laten vallen.

Er zijn excuses: onder meer van VVD, D66 en GL. Want ja, het gros van de partijen heeft in de afgelopen tien jaar ingestemd met allerlei wetten die een harde fraude-aanpak mogelijk maakten. Maar de eindverantwoordelijkheid, daarvoor wijzen de meeste partijen naar Rutte, de man die in die periode premier was van drie kabinetten.

Het is wat VVD-fractieleider Dijkhoff, die het debat mag openen, al voorspelt. „Zet de verwarming vandaag maar niet te hard, anders druipt de boter nog van ons hoofd”, zegt hij in zijn betoog. Het is de lijn die hij namens de liberalen neer probeert te zetten. Het toeslagenschandaal is niet alleen de schuld van Rutte en zijn kabinetten, het ligt ook aan de Kamer zelf, ambtenaren, de rechtspraak. In Dijkhoffs woorden: „Een clustercatastrofe van epische proporties.”

“U bent de enige constante”

Maar de rest van de Kamer wil het, zeker nu in campagnetijd met een in de peilingen nog altijd onaantastbare VVD, maar wat graag over de schuldvraag hebben. En de hoofdverdachte is wat hen betreft Rutte, die in zijn tien jaar als premier als eindverantwoordelijke wordt gezien. „U bent de enige constante”, wrijft PVV-leider Wilders hem aan.

’Rutte heeft de democratie verkracht’

Ook vanuit de coalitie, waar D66-fractieleider Jetten vooral wijst naar de eerste twee kabinetten-Rutte, zonder zijn partij, die volgens hem de basis hebben gelegd voor de doorgeslagen fraudejacht. Wilders gaat daar het verst in, en stelt zelfs dat Rutte de ’democratie heeft verkracht’.

Het zit de Kamer dwars dat Rutte vrijdag na het aftreden van het kabinet nog heeft gezegd dat hij ’geen directe verantwoordelijkheid’ had voor de toeslagenaffaire. „Hij was wel degelijk betrokken”, zegt GL-leider Klaver.

Kersvers PvdA-lijsttrekker Ploumen kan het aftreden van het kabinet daarom moeilijk serieus nemen. „Elk kind weet: sorry zeggen telt alleen maar als je het echt meent.” Rutte komt dinsdag terug op die woorden, en zegt ineens ’uiteraard altijd direct verantwoordelijk’ te zijn.

Over de inhoud en hoe het nu verder moet, gaat het ook. Dat het toeslagenstelsel op de schop moet, is iedereen het wel over eens, maar over hoe dat moet nog niet. VVD en PVV willen ervoor waken dat minder streng beleid de deur weer openzet voor fraudeurs. „Het blijft wel geld van anderen”, stipt Dijkhoff aan dat het door de belastingbetaler wordt opgebracht.

CU-fractieleider Segers ziet liever dat de overheid niet meer van wantrouwen, maar juist vertrouwen uitgaat. Maar Rutte blijft erbij dat fraude-aanpak zorgt voor het ’draagvlak onder het stelsel van sociale zekerheid’.

Hoe zit het met de beloofde 30.000 euro compensatie?

En SP-leider Marijnissen vindt het niet kunnen dat het nog helemaal niet duidelijk is dat de beloofde 30.000 euro compensatie nog niet is uitgewerkt. „Je zorgt er toch voor dat alles tot achter de komma is geregeld? Maar zelfs dat fatsoen heeft het kabinet niet. Het staat symbool voor de hele aanpak: de beeldvorming gaat voor alles.”

CDA-Kamerlid Omtzigt haalt op zijn beurt in een vergaand betoog de rechtstaat door de gehaktmolen. Hij noemt Nederland zelfs een ’bananenmonarchie’, als hij het heeft over hoe de overheid bij een rechtszaak tegen gedupeerde ouders stukken achterhield. Geen Kamerlid spreekt hem tegen.

Geert Wilders haalde hard uit naar demissionair premier Mark Rutte in het debat rondom de toeslagenaffaire.

Alles over de val van het kabinet in een nieuwe podcast Afhameren met Wouter de Winther:

BEKIJK MEER VAN; overheid verkiezingen partijen en bewegingen Mark Rutte Tweede Kamer der Staten-Generaal Volkspartij voor Vrijheid en Democratie

Rutte reflecteert op eigen rol in toeslagenschandaal: ‘Ik loop niet weg’

NU 19.01.2021 Demissionair premier Mark Rutte is dinsdag na aandringen van de Tweede Kamer nader ingegaan op zijn rol in het kinderopvangtoeslagschandaal. De minister-president zag zich genoodzaakt het beeld recht te zetten dat hij geen betrokkenheid bij de affaire zou willen erkennen. “Ik ben uiteraard altijd direct verantwoordelijk. Ik loop daar niet voor weg.”

In het debat over het aftreden van het kabinet naar aanleiding van het vernietigende onderzoeksrapport naar het toeslagenschandaal vroegen partijen van de SP en PVV tot de PvdA, GroenLinks en D66 de minister-president naar hoe het zover heeft kunnen komen dat onder het tienjarig premierschap van Rutte dit drama zich heeft kunnen voltrekken.

De Kamer bekritiseerde de eigen rol stevig, maar sloeg aan op uitspraken die Rutte afgelopen vrijdag in de persconferentie deed waar hij zei dat hij geen directe “betrokkenheid heeft bij dit dossier”.

Kamer richt pijlen op Rutte: ‘U bent geen toeschouwer, u bent de hoofdrolspeler’

PVV-leider Geert Wilders vindt het onbestaanbaar dat Rutte zich niet terugtrekt als VVD-lijstrekker. “Rutte was overal aanwezig. Er zijn gezinnen verwoest en degene die tien jaar verantwoordelijk is gaat lachend door”, aldus Wilders.

Klaver hekelt de verdediging van Rutte dat hij verantwoordelijk, maar niet betrokken zegt te zijn. “Hij was wel degelijk betrokken”, aldus Klaver. “U bent geen toeschouwer, u bent de hoofdrolspeler.”

Ook Rob Jetten (D66) vindt de reflectie van de premier niet genoeg. De onrechtmatige fraudejacht richtte zich in het bijzonder op burgers met een dubbele nationaliteit en er was sprake van racistische en discriminatoire uitspraken bij de Belastingdienst. Volgens Jetten is deze jacht ontstaan in een politiek klimaat waar burgers die een beroep doen op steun van de overheid door de VVD zijn weggezet als profiteurs en Nederlanders met een migratieachtergrond verdacht zijn gemaakt.

Jetten bracht in herinnering dat Rutte niet alleen de voorzitter was van de ministeriële commissie fraudebestrijding die aan de wieg stond van de fraudejacht, maar ook dat hij als staatssecretaris in 2007 door de rechter veroordeeld is wegens het aanzetten tot rassendiscriminatie. En dat Rutte uitspraken deed over het “dumpen van Antilianen” en vrij recent nog de pleur-op-uitspraken. Jetten: “Erkent de premier dat zijn vingerafdrukken op het toeslagendossier zitten?”

Rutte erkent bestaan ‘institutioneel racisme in Nederland’

Rutte bestreed de suggestie dat zijn uitlatingen het directe gevolg zijn van het racisme en discriminatie bij de fiscus. Waar de premier eerder niet wilde spreken over het bestaan van institutioneel racisme in Nederland, kon hij in het Kamerdebat echter niet heen om de gedragingen van de fiscus in het toeslagenschandaal. “Er zal zeker institutioneel racisme in Nederland voorkomen”, moest Rutte toegeven.

Wel zei hij dat de harde toon en de aandacht die de fraudebestrijding kreeg in 2013-2014 ertoe heeft kunnen leiden dat ambtenaren in de uitvoering dachten dat zij verder konden gaan dan zij mochten gaan.

Rutte benadrukte dat met het opstappen van het hele kabinet de ultieme politieke verantwoordelijkheid is genomen en dat hij niet weg zegt te lopen voor zijn verantwoordelijkheid. De vragen van onder meer Wilders, Klaver en SP-leider Lilian Marijnissen of hij verder kan als VVD-lijsttrekker vindt hij een vraag voor zijn partijleden en de kiezer.

Analyse: ‘Aftreden kabinet-Rutte is meer dan alleen symbolisch’

Rutte trekt boetekleed aan, maar vindt dat hij toch door kan

NOS 19.01.2021 Premier Rutte zegt dat hij “uiteraard” verantwoordelijk is voor de toeslagenaffaire die ertoe geleid heeft dat zijn kabinet afgelopen vrijdag aftrad. Maar hij blijft erbij dat hij er pas in de zomer van 2019 direct bij betrokken raakte, toen volgens hem pas duidelijk werd hoe ernstig de hele zaak was.

“En dat geldt voor iedereen, dat is de hele tragiek van deze zaak”, zei Rutte in het debat over de toeslagenaffaire. Daarin was veel kritiek op zijn rol binnen de affaire. Die is volgens veel partijen tot nu toe onderbelicht geweest.

Verschillende partijen wezen erop dat Rutte vanaf 2013 voorzitter was van de ministeriële commissie fraudebestrijding. Hij zou juist aangestuurd hebben op de stevige fraudeaanpak, die uiteindelijk volledig uit de hand liep.

Rutte erkende dat die nadruk op fraudebestrijding er “onbedoeld” toe kan hebben geleid dat mensen in de uitvoering de indruk kregen dat ze meer mochten. Maar hij ziet geen direct verband tussen zijn beleid en het drama van de toeslagenaffaire.

Vingerafdrukken

Oppositie-, maar ook coalitiepartijen waren fel op de rol van Rutte. D66-fractievoorzitter Rob Jetten constateerde dat de premier “nog steeds niet wil erkennen dat zijn vingerafdrukken overal op zitten”.

“De premier duikt de hele tijd”, vond PVV-leider Geert Wilders. “U heeft tienduizenden levens verwoest, mensen zijn failliet gegaan door de schulden. En na de verkiezingen gaat u straks gewoon weer door in de politiek, met uw appeltje en uw fiets. Dat is toch niet uit te leggen?”

Wilders snapt niet dat Rutte aanblijft als VVD-lijsttrekker:

Maar volgens Rutte heeft het kabinet de ultieme politieke consequentie genomen door af te treden. Of hij door kan als lijsttrekker van de VVD is niet aan de Kamer, vond de premier.

Hij noemde de toeslagenaffaire, net als de trage afhandeling van de aardbevingsschade in Groningen, een smet op zijn premierschap tot nu toe. “Maar er zijn in die tien jaar ook een heleboel dingen goed gegaan. Nederland staat er goed voor.”

Excuses voor Omtzigt

Rutte bood zijn persoonlijke excuses aan aan CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt voor de gebrekkige informatievoorziening aan de Kamer. Daarbij gaat het onder meer over een explosief intern memo van een medewerker van de Belastingdienst, met kritiek op de fraudejacht. Omtzigt vroeg verschillende keren om het stuk, maar het bleek ineens verdwenen. Rutte zegde toe daar een onafhankelijk onderzoek naar te laten doen.

Volgens de premier zaten er geen politieke motieven achter het slecht informeren van de Tweede Kamer. De parlementaire ondervragingscommissie kwam wel tot die conclusie.

Ook Omtzigt is ervan overtuigd dat politieke redenen wel degelijk een rol speelden. Toen duidelijk werd voor het kabinet dat er duizenden ouders ten onrechte als fraudeur waren aangemerkt, gingen de dwanginvorderingen bij die ouders gewoon door. “Waarom drukte niemand de noodknop in? Iedereen was bezig de staatssecretaris uit de wind te houden”, constateerde Omtzigt.

BEKIJK OOK;

Wilders vraagt vertrek Rutte, maar die wijkt niet: ‘Ik sta hier niet op het partijcongres’

AD 19.01.2021 Mark Rutte krijgt forse kritiek in het debat over de toeslagenaffaire en de kabinetsval. Partijen richten hun pijlen op de premier die tien jaar aan het hoofd stond van kabinetten die volgens critici een cultuur van roekeloze fraudejacht en stelselmatige geheimhouding kweekten. Opstappen wil Rutte niet: ‘We moeten dit rechtzetten’.

,,Ik loop er niet voor weg, ik ben uiteraard ook verantwoordelijk”, zei Rutte vanavond in reactie op de scherpe kritiek uit de Tweede Kamer. ,,Dit had nooit mogen gebeuren. Kleine, administratieve fouten leidden tot grote invorderingen. Dat is de kern van dit drama. En als je ziet welke vernietigende werking dit had voor de levens van mensen, dan raakt me dat enorm. Ook omdat niemand deze banen zijn gaan doen om mensen te vermorzelen, en niet te beschermen. Het is dus onze dure plicht om dit recht te zetten, geen twijfel daarover.”

En zelf opstappen, zoals PVV-leider Wilders herhaaldelijk suggereert, doet Rutte echter niet: ,,Het kabinet heeft de ultieme politieke consequentie genomen. Het kabinet is demissionair, we zijn afgetreden, opgestapt. Maar ik sta hier niet op het partijcongres, Wilders is ook geen lid van mijn partij. We staan hier niet als lijsttrekkers in een debat voor de campagne. Het is ook aan de kiezer.”

Rutte bood wel excuses aan CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt aan voor belabberde informatievoorziening aan het parlement. De CDA’er hamert erop dat er structurele verbeteringen nodig zijn om zulke tragedies voortaan te voorkomen: ,,Dat het tien jaar duurt voordat het naar boven komt, dat mag nooit meer gebeuren.”

‘Vingerafdrukken’

Oppositie- en coalitiefracties hekelden in de uren daarvoor vooral Ruttes aandeel bij het Toeslagendrama. De premier was dan misschien formeel niet verantwoordelijk; onder zijn leiding kon wel een giftig klimaat ontstaan waarin potentiële sjoemelaars werden opgejaagd, geheimhouding boven transparantie ging, etnisch profileren gedoogd werd en onschuldige burgers ‘vermorzeld’ konden worden door de overheid, zo schetsten oppositiepartijen als PVV, PvdA en GroenLinks, maar ook coalitiefracties CDA en D66. ,,Zijn vingerafdrukken zitten op elke gelakte pagina”, zei PvdA-Kamerlid – en lijsttrekker – Lilianne Ploumen. ,,Met een appel in de hand en een glimlach op zijn gezicht fietst de premier weg van zijn verantwoordelijkheid.”

D66-fractieleider Rob Jetten greep zelfs terug op een oude gerechtelijke uitspraak over Ruttes beleid als staatssecretaris van Sociale Zaken (2003), toen hij gemeenten vroeg om inwoners van Somalische afkomst extra te controleren op bijstandsfraude: ,,Dat zette aan tot rassendiscriminatie. Later klonk het bij de premier ook: ‘pleur op’ of ‘vecht je in’. Woorden doen ertoe. Onder het bewind van de kabinetten Rutte is de aanpak doorgeschoten.”

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt – die zich al vroeg vastbeet in de Toeslagen-kwestie – haalde in zijn betoog hard uit naar de ‘Haagse kliek’,  systeemfalen bij overheidsinstanties en de gebrekkige informatievoorziening van het kabinet: ,,In het Torentje wordt niks genotuleerd.” Vrijwel alle Kamerfracties willen nu vooral snelle hulp aan alle gedupeerden, duizenden ouders wachten nog op compensatie. Omtzigt: ,,Slechts twee procent is geholpen sinds vorig jaar! De Belastingdienst verschuilde zich achter de brede rug van de rechtsstaat. Mensen kwamen te boek te staan als fraudeur, en in 94 procent van de gevallen weten we niet meer waarom dat gebeurd is.”

Nieuwe ‘doctrine’

Het coalitie-Kamerlid hekelde ook nieuwe, volgens hem opnieuw onvolledige, antwoorden op Kamervragen: ,,Is dit de nieuwe Rutte-doctrine? Door onvolledige informatievoorziening gaat het mis. En het stelsel van macht-tegenmacht functioneert niet. Dat gaat fundamenteel mis”, zei Omtzigt die van een ‘bananenmonarchie’ sprak omdat de Belastingdienst bij de rechter soms ook onvolledige dossiers aanleverde. ,,Onze kliek in Den Haag kijkt meer naar de partijvoorzitter dan naar de kiezer. Dat moeten we veranderen.”
De CDA’er wil een staatscommissie naar de rechtsstaat laten kijken: ,,Ik had me een paar jaar geleden niet kunnen voorstellen dat ik dit zou vragen.”

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff bood -net als het kabinet- zijn excuses aan voor het drama. Ook erkende de VVD’er dat zijn partij medeverantwoordelijk is voor de doorgeslagen jacht op potentiële sjoemelaars, dat overheidsdiensten te vaak uitgingen van kwade opzet, dat de menselijke maat geregeld ontbrak. ,,Ik denk dat er in mijn eigen partij te veel focus op fraudebestrijding was. Niet alles wat eruit ziet als fraude is het ook.” Hij sprak verder van een ‘clustercatastrofe’ waarbij het parlement zelf niet buiten schot mag blijven: ,,Zet de verwarming maar niet te hard vandaag, anders druipt de boter nog van ons hoofd.” Ook Rutte spreekt van ‘ons’ – waarmee hij kabinet en Kamer bedoelt.

Onder meer PVV-leider Geert Wilders verwijt premier Rutte dat hij aanblijft terwijl hij medeverantwoordelijk is: ,,Teeven, Zijlstra, Weekers, Wiebes: alle kleine goden moeten vertrekken, maar de grote baas blijft. Tienduizenden mensen zijn kapotgemaakt. Schaamteloos.” Rutte en zijn VVD vindt dat het ‘aan de kiezer’ is of de premier kan blijven.

Toeslagen

Op de agenda vandaag staan de herziening van het toeslagenstelsel en genoegdoening voor de getroffen ouders, maar het debat wordt -met nog twee maanden tot de stembusgang- beschouwd als een ‘eerste verkiezingsdebat’. De VVD van Rutte staat op eenzame hoogte in de peilingen.

Demissionair Premier Mark Rutte tijdens het debat over het aftreden van het kabinet. © ANP

In een reactie op de vernietigende conclusies van de onderzoekscommissie besloot het het kabinet vorige maand dat gedupeerde ouders snel 30.000 euro compensatie moeten krijgen. Gisteren kondigde het kabinet daarbovenop aan dat alle lopende schulden die ouders bij overheidsinstanties als het UWV, DUO en de Sociale Verzekeringsbank worden kwijtgescholden.

In de Kamer klonk vooraf al de roep om meer actie: partijen eisen snellere uitbetaling aan getroffen ouders, diverse fracties – zoals GroenLinks en D66 – opperen ook om de kinderopvang helemaal gratis te maken. Dat kost al gauw vijf miljard euro per jaar. Zo verdwijnt ook automatisch het probleem van de toeslagen, is de gedachte. De VVD wil echter ‘geen staatcrèches’, zei Dijkhoff.

Rutte maakt ook excuses aan CDA’er Omtzigt om toeslagendossier

MSN 19.01.2021  Premier Mark Rutte heeft, mede namens zijn inmiddels demissionaire kabinet, zijn excuses aangeboden aan CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt. Excuses waren volgens de minister-president “op zijn plaats” wegens de gebrekkige informatievoorziening in de toeslagenaffaire en in het algemeen.

In een debat over het vernietigende toeslagenrapport en de val van het kabinet die daarop volgde, zei Rutte sorry voor de ondermaatse informatiehuishouding van de verschillende ministeries.

Ook bood hij excuses aan voor het feit “dat het voor kon komen dat informatie die binnen departementen bekend was, niet de ambtelijke en politieke leiding heeft bereikt”. Daardoor kwam deze informatie ook niet bij de Kamer, die daardoor zijn controlefunctie niet goed kon uitoefenen.

Rutte spreekt wel tegen dat informatie uit politieke overwegingen niet is gedeeld met de Kamer. De commissie-Van Dam die de politieke verantwoordelijkheid voor de toeslagenaffaire onderzocht, concludeerde dat dit wel het geval was.

Memo

De Kamercommissie kreeg niet helemaal duidelijk wat er gebeurd is met een explosief memo over de fraudeaanpak bij de Belastingdienst. Een groep hooggeplaatste ambtenaren zou dat memo bespreken, ook met de toenmalige staatssecretaris van Financiën.

Maar het memo verdween uit het ‘factsheet’ waar het eerst nog wel onderdeel van uitmaakte. Rutte belooft dat iemand van buitenaf, door middel van onder meer interviews met betrokken ambtenaren, gaat uitzoeken wat er in die week in de zomer van 2019 precies is gebeurd.

Omtzigt eiste op zijn beurt weer dat de Kamer moet goedkeuren wie dit onderzoek gaat doen. Zijn partijgenoot en voormalig minister Piet Hein Donner, die eerder onderzoek deed naar de toeslagenaffaire, zou volgens Omtzigt geen geschikte kandidaat zijn. Donner is volgens de prominente CDA’er niet kritisch genoeg en als voormalig vicepresident van de Raad van State te nauw betrokken bij het dossier.

Rutte: wel ‘direct verantwoordelijk’ voor toeslagendrama

RTL 19.01.2021 Premier Mark Rutte voelt zich ‘uiteraard altijd direct verantwoordelijk’ voor alles wat er onder zijn bewind gebeurt, dus ook voor de toeslagenaffaire waar zijn derde kabinet vorige week over viel. “Daar zal ik nooit voor weglopen”, zegt hij.

Tijdens het debat over een vernietigend toeslagenrapport dat vorige maand verscheen, kreeg Rutte veel kritiek op zijn eigen rol.

Lees ook:

Tweede Kamer wil dat premier Rutte kijkt naar eigen rol in toeslagenaffaire

Die bleef tot nu toe onderbelicht, vinden veel Tweede Kamerleden. De premier zei eerder dat hij zich wel verantwoordelijk voelt, maar niet direct betrokken was bij het schandaal.

Nadruk op fraudebestrijding

Rutte heeft, met het aftreden van zijn kabinet, dan wel verantwoordelijkheid genomen, het lijkt volgens verschillende partijen niet volledig tot Rutte door te dringen dat het toeslagenschandaal zich voornamelijk voltrok toen hij in het Torentje zat.

Rutte erkende vanavond opnieuw dat onder zijn bewind veel nadruk werd gelegd op de bestrijding van fraude met publieke voorzieningen. Daardoor kan bij mensen die met de uitvoering zijn belast, ‘onbedoeld en niet gewenst’ het idee zijn ontstaan dat zij in de strijd tegen misbruik ‘iets meer mogen’, aldus de premier.

Dossier Toeslagenaffaire

Het blootleggen van de misstanden bij de Belastingdienst in de Toeslagenaffaire, is terug te lezen in de artikelen en video’s die RTL Nieuws hierover heeft gepubliceerd. Bekijk het hele dossier.

RTL Nieuws; Mark Rutte Geert Wilders Toeslagenaffaire Belastingdienst Toeslagenwet Val kabinet Rutte III

Fel Toeslagendebat met premier Rutte: ‘Zijn vingerafdrukken zitten op elke pagina’

AD 19.01.2021 Mark Rutte krijgt forse kritiek in het debat over de toeslagenaffaire en de kabinetsval. Veel partijen richten hun pijlen op de premier die tien jaar aan het hoofd stond van kabinetten die volgens critici een cultuur van roekeloze fraudejacht en stelselmatige geheimhouding kweekten.

,,Ik loop er niet voor weg”, zei Rutte vanavond in reactie op de scherpe kritiek uit de Kamer. ,,Als je zo bezig bent met fraudebestrijding kan het risico ontstaan, onbedoeld en ongewenst, dat het gevolgen heeft voor de uitvoering. Maar fraudebestrijding mag nooit ten kosten gaan van de dienstverlening.”

Oppositie- en coalitiefracties hekelden in de uren daarvoor vooral Ruttes aandeel bij het Toeslagendrama. De premier was dan misschien formeel niet verantwoordelijk; onder zijn leiding kon wel een giftig klimaat ontstaan waarin potentiële sjoemelaars werden opgejaagd, geheimhouding boven transparantie ging, etnisch profileren gedoogd werd en onschuldige burgers ‘vermorzeld’ konden worden door de overheid, zo schetsten oppositiepartijen als PVV, PvdA en GroenLinks, maar ook coalitiefracties CDA en D66. ,,Zijn vingerafdrukken zitten op elke gelakte pagina”, zei PvdA-Kamerlid – en lijsttrekker – Lilianne Ploumen. ,,Met een appel in de hand en een glimlach op zijn gezicht fietst de premier weg van zijn verantwoordelijkheid.”

D66-fractieleider Rob Jetten greep zelfs terug op een oude gerechtelijke uitspraak over Ruttes beleid als staatssecretaris van Sociale Zaken (2003), toen hij gemeenten vroeg om inwoners van Somalische afkomst extra te controleren op bijstandsfraude: ,,Dat zette aan tot rassendiscriminatie. Later klonk het bij de premier ook: ‘pleur op’ of ‘vecht je in’. Woorden doen ertoe. Onder het bewind van de kabinetten Rutte is de aanpak doorgeschoten.”

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt – die zich al vroeg vastbeet in de Toeslagen-kwestie – haalde in zijn betoog hard uit naar de ‘Haagse kliek’,  systeemfalen bij overheidsinstanties en de gebrekkige informatievoorziening van het kabinet: ,,In het Torentje wordt niks genotuleerd.”

Vrijwel alle Kamerfracties willen nu vooral snelle hulp aan alle gedupeerden, duizenden ouders wachten nog op compensatie. Omtzigt: ,,Slechts twee procent is geholpen sinds vorig jaar! De Belastingdienst verschuilde zich achter de brede rug van de rechtsstaat. Mensen kwamen te boek te staan als fraudeur, en in 94 procent van de gevallen weten we niet meer waarom dat gebeurd is.”

Nieuwe doctrine

Het coalitie-Kamerlid hekelde ook nieuwe, volgens hem opnieuw onvolledige, antwoorden op Kamervragen: ,,Is dit de nieuwe Rutte-doctrine? Door onvolledige informatievoorziening gaat het mis. En het stelsel van macht-tegenmacht functioneert niet. Dat gaat fundamenteel mis”, zei Omtzigt die van een ‘bananenmonarchie’ sprak omdat de Belastingdienst bij de rechter soms ook onvolledige dossiers aanleverde. ,,Onze kliek in Den Haag kijkt meer naar de partijvoorzitter dan naar de kiezer. Dat moeten we veranderen.”

De CDA’er wil een staatscommissie naar de rechtsstaat laten kijken: ,,Ik had me een paar jaar geleden niet kunnen voorstellen dat ik dit zou vragen.”

Later vandaag gaat Rutte in op alle vragen en de kritiek. Tijdens zijn openingswoord aan het begin van het debat herhaalde de premier dat opstappen van zijn kabinet het juiste was om te doen: ,,Als het hele systeem faalt, kan alleen samen verantwoordelijkheid worden genomen.” Wel moeten ‘kabinet en Kamer’ samen daarop aanspreekbaar zijn, vindt de premier.

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff viel zijn partijgenoot bij. Net als het kabinet bood hij zijn excuses aan. Ook erkende de VVD’er dat zijn partij medeverantwoordelijk is voor de doorgeslagen jacht op potentiële sjoemelaars, dat overheidsdiensten te vaak uitgingen van kwade opzet, dat de menselijke maat geregeld ontbrak.

,,Ik denk dat er in mijn eigen partij te veel focus op fraudebestrijding was. Niet alles wat eruit ziet als fraude is het ook.” Hij sprak verder van een ‘clustercatastrofe’ waarbij het parlement zelf niet buiten schot mag blijven: ,,Zet de verwarming maar niet te hard vandaag, anders druipt de boter nog van ons hoofd.”

Onder meer PVV-leider Geert Wilders verweet premier Rutte dat hij aanblijft terwijl hij medeverantwoordelijk is: ,,Teeven, Zijlstra, Weekers, Wiebes: alle kleine goden moeten vertrekken, maar de grote baas blijft. Het zou Rutte sieren af te zien van het lijsttrekkerschap. Tienduizenden mensen zijn kapotgemaakt. Schaamteloos.”

Toeslagen

Op de agenda vandaag staan de herziening van het toeslagenstelsel en genoegdoening voor de getroffen ouders, maar het debat wordt -met nog twee maanden tot de stembusgang- beschouwd als een ‘eerste verkiezingsdebat’. De VVD van Rutte staat op eenzame hoogte in de peilingen.

Aanleiding voor het debat zijn het spijkerharde rapport van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) en de politieke conclusies die het kabinet daar vrijdag aan verbond door op te stappen. Rutte zei vorige week nogmaals sorry en beloofde opnieuw beterschap. ‘Vervuld van diepe schaamte’ kondigde de premier aan het complete toeslagenstelsel op de schop te nemen, ook worden overheidsstukken voortaan sneller openbaar, en moet er een fundamentele omslag bij overheidsdiensten komen, waardoor mensen nooit meer zo in de problemen kunnen komen.

Demissionair Premier Mark Rutte tijdens het debat over het aftreden van het kabinet. © ANP

Eerder was al toegezegd dat gedupeerde ouders snel 30.000 euro compensatie moeten krijgen en gisteren kondigde het kabinet aan dat alle lopende schulden die ouders bij overheidsinstanties als het UWV, DUO en de Sociale Verzekeringsbank worden kwijtgescholden.

In de Kamer klonk vooraf al de roep om meer actie: partijen eisen snellere uitbetaling aan getroffen ouders, diverse fracties – zoals GroenLinks en D66 – opperen ook om de kinderopvang helemaal gratis te maken. Dat kost al gauw vijf miljard euro per jaar. Zo verdwijnt ook automatisch het probleem van de toeslagen, is de gedachte. De VVD wil echter ‘geen staatcrèches’, zei Dijkhoff.

Premier Mark Rutte na afloop van de ministerraad op het Binnenhof. © ANP

Tweede Kamer wil dat premier Rutte kijkt naar eigen rol in toeslagenaffaire

RTL 19.01.2021 Kamerleden van verschillende partijen willen dat premier Mark Rutte nadrukkelijker kijkt naar zijn eigen rol in de toeslagenaffaire. Rutte heeft, met het aftreden van zijn kabinet, dan wel verantwoordelijkheid genomen, het lijkt volgens de partijen niet volledig door te dringen dat het toeslagenschandaal zich voornamelijk voltrok toen hij in het torentje zat.

Het is typisch dat voormalig staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes (in dit kabinet minister) aftrad, terwijl ‘de grote VVD-baas’ Rutte bleef zitten, zegt Wilders. “Wat een schaamteloos egoïsme. Als de premier nog een beetje eergevoel over heeft, als hij nog iets van een ruggengraat over heeft, moet hij na de verkiezingen niet terugkomen.”

Lees ook:

Omtzigt: nú duidelijkheid compensatie gedupeerden toeslagenaffaire

Niet wegduiken

Het kabinet trad vrijdag terug, waarmee Rutte de ultieme politieke verantwoordelijkheid nam. Maar terwijl Rutte meer openheid beloofde, ‘komt hij vervolgens weer met een zin die alleen hij kan bedenken: ik was verantwoordelijk, maar niet betrokken’, zegt GroenLinks-leider Jesse Klaver. “Hij was wel degelijk betrokken. En het zou hem sieren als hij de fout van afgelopen vrijdag vandaag rechtzet. En niet wegduikt voor de verantwoordelijkheid, maar zegt: ik was er.”

Ook fractievoorzitter Rob Jetten vindt dat Rutte hierover niet duidelijk genoeg is geweest. Hij benadrukt de rol van de premier in het ontstaan van de harde fraudeaanpak. “Onder het bewind van de kabinetten Rutte-I en Rutte-II is die aanpak doorgeschoten.” Jetten rekent het de premier aan ‘dat de ellende en de problemen, waarvan hij wist dat ze bestonden, konden voortduren terwijl hij de scepter zwaaide’.

Dossier Toeslagenaffaire

Het blootleggen van de misstanden bij de Belastingdienst in de Toeslagenaffaire, is terug te lezen in de artikelen en video’s die RTL Nieuws hierover heeft gepubliceerd. Bekijk het hele dossier.

Vingerafdrukken

De D66’er verwijst ook naar de ‘pleurop’-uitspraak van de premier en naar de tijd dat Rutte nog staatssecretaris was, en aan gemeenten vroeg Somalische inwoners extra goed te controleren op misbruik met bijstandsuitkeringen.

Ook PvdA-leider Lilianne Ploumen haalt dat voorbeeld aan. Rutte kan volgens haar niet volhouden dat hij niet direct betrokken was bij het ontspoorde fraudebeleid. “Zijn vingerafdrukken zitten op elke witgelakte pagina.” Toch constateert zij dat Rutte “met een glimlach wegfietst van zijn verantwoordelijkheid”.

Lees ook:

Kijk mee: Kamerdebat met Rutte over aftreden kabinet om toeslagenaffaire

Discriminatie en etnisch profileren

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt hekelt vooral de gebrekkige informatievoorziening in de tijd dat Rutte premier is. “Het probleem bij het Torentje is dat er niet genotuleerd wordt”, zijn ministerie moet de telefoon niet meer opnemen als andere departementen goedkeuring willen vragen voor het openbaar maken van documenten, zegt Omtzigt.

“Kan hij reflecteren op zijn eigen rol en het ministerie van Algemene Zaken”, vraagt het bekende CDA-lid verder. “Wanneer is hij ergens voor verantwoordelijk en wanneer heeft hij besluiten genomen? Wat weet hij over discriminatie en etnisch profileren?”

Kabinet stuurt vuistdik toeslagendossier avond voor debat

Kamerleden zijn bij aanvang van het debat over de toeslagenaffaire nogal verbolgen over de enorme hoeveelheid informatie die ze plotseling hebben gekregen. Lilian Marijnissen (SP) toont een dik dossier en vraagt zich af waarom het zo laat moest.

RTL Nieuws / ANP; Mark Rutte Pieter Omtzigt Belastingdienst Toeslagenaffaire Belastingdienst Kinderopvangtoeslag Toeslagenwet Kabinetscrisis Val kabinet Rutte III

Omtzigt haalt uit in toeslagendebat: ‘Is iets fundamenteel mis in ons land’

NU 19.01.2021 CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt heeft dinsdag in het debat over het aftreden van het kabinet naar aanleiding van het vernietigende onderzoeksrapport naar het toeslagenschandaal hard uitgehaald naar het kabinet en functioneren van de Nederlandse rechtsstaat. “Er is iets fundamenteel mis in ons land.”

Omtzigt, die geldt als een van de aanjagers die het schandaal bij de Belastingdienst aan het daglicht bracht, omschreef de problemen bij de rechterlijke macht, de politiek en de subsidieafhankelijkheid van belangenorganisaties als “groot en diep”.

Het ongekende onrecht dat ouders in de affaire is aangedaan, zoals de parlementaire onderzoekscommissie dat kwalificeerde, heeft volgens het Kamerlid kunnen plaatsvinden omdat de tegenmachten in de Nederlandse democratie niet functioneren.

Hij vindt dat in de Nederlandse politiek Kamerleden in problemen komen met het kabinet en de eigen partij als zij te kritische vragen stellen. “De kliek in Den Haag kijkt meer naar partijvoorzitter dan naar de kiezer. De kiezer komt alleen in beeld tijdens verkiezingscampagne.”

Omtzigt in debat: ‘Kliek in Den Haag kijkt niet naar kiezer’

Kamer richt pijlen op premier Rutte

De Tweede Kamer debatteert dinsdag over het aftreden van het kabinet en het snoeiharde onderzoeksrapport naar het kinderopvangtoeslagschandaal.

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff bood namens zijn partij excuses aan voor wat hij omschreef als “een clustercatastrofe van epische proporties”.

PVV-leider Geert Wilders richtte zijn pijlen op premier Mark Rutte. Hij vindt het onbegrijpelijk dat VVD-leider doorgaat als lijsttrekker. Rutte zei zelf dat hij vindt dat hij geen directe verantwoordelijkheid draagt voor het schandaal, maar volgens Wilders zijn de vingerafdrukken van Rutte overal op het dossier terug te vinden.

“Rutte was overal aanwezig. Er zijn gezinnen verwoest en degene die tien jaar verantwoordelijk is gaat lachend door”, aldus Wilders. “Dit kabinet heeft de waarheid verdoezeld, stukken zijn achtergehouden, de rechtsstaat is geschoffeerd.”

Hoewel een deel van de Kamer het met Wilders eens is dat de premier meer verantwoordelijkheid draagt dan hij zelf wil doen geloven, vinden zij ook dat de PVV niet vrijuit gaat. DENK-fractievoorzitter Farid Azarkan: “Als er iemand is die exponent is van een cultuur waar mensen op basis afkomst wordt beoordeeld is het PVV. Door het creëren van een klimaat van racisme en discriminatie heeft de PVV bloed aan de handen.”

Ook Jesse Klaver (GroenLinks) en Lilian Marijnissen (SP) en Lilian Ploumen (PvdA) benadrukten de rol die Rutte heeft gespeeld. Klaver hekelt de verdediging van Rutte die eerder stelde verantwoordelijk, maar niet betrokken te zijn bij de toeslagen. “Hij was wel degelijk betrokken”, aldus Klaver. “Het zou hem sieren als hij niet wegduikt voor verantwoordelijkheid.”

Dat vindt ook Lilianne Ploumen (PvdA). Zij wijst erop dat Rutte in 2007 is veroordeeld wegens het aanzetten tot discriminatie. Hij zette in 2003 gemeenten ertoe aan om etnisch te profileren. Zij ziet het beleid van een discriminerende overheid terug in het toeslagenschandaal.

Marijnissen vindt dat het kabinet niet heeft laten zien echt iets te willen doen om herhaling te voorkomen. Een van de zaken waar zij vindt dat het kabinet nu al actie op kan ondernemen is het doorlichten van risicoselectiemodellen en algoritmes die discriminatie in de hand werken. Klaver wil dat de overheid per direct stopt met het gebruik hiervan.

‘Zwarte bladzijde in de geschiedenis van de Nederlandse overheid’

Afgelopen vrijdag viel het kabinet over “een zwarte bladzijde in de geschiedenis van de Nederlandse overheid”, schreef het kabinet.

De Belastingdienst discrimineerde ouders met een tweede nationaliteit door hen strenger te controleren en onterecht te beboeten. Hoe hard en hoe wijdverspreid discriminatie en racisme binnen de overheid is, is nog niet duidelijk. Dat wordt nog onderzocht.

Het demissionaire kabinet kondigde na de val een aanzet aan om te voorkomen dat een dergelijk schandaal zich kan herhalen. Het toeslagensysteem moet op de schop, ouders moeten worden gecompenseerd en er is meer openheid beloofd in de richting van de Kamer en journalisten.

Het schandaal leidde vorige week tot het vertrek van Lodewijk Asscher als PvdA-lijsttrekker en Eric Wiebes (VVD) die volgens de onderzoekscommissie medeverantwoordelijkheid droegen in het vorige kabinet.

Premier Rutte zei door te willen. De VVD-leider, die volgens de commissie ook medeverantwoordelijk is omdat hij voorzitter was van de ministeriële commissie die de keiharde fraudejacht initieerde, deelt de conclusie van Asscher en Wiebes niet dat het onmogelijk is nog verder te kunnen in de politiek.

Omtzigt: nú duidelijkheid compensatie gedupeerden toeslagenaffaire

RTL 19.01.2021 CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt wil precies van het kabinet weten hoe snel de gedupeerden in de toeslagenaffaire geholpen worden. “Ik wil een tijdspad hebben”, zegt hij. “En nu een echt tijdspad en niet zo’n fake tijdspad.” Omtzigt heeft ook weinig vertrouwen in de huidige compensatieregeling. “Die verandert met de dag”, zegt hij.

Het kabinet beloofde al ruim een jaar geleden dat het werk ging maken van compensatie van de gedupeerden.

Niet wachten

“Slechts 2 procent is geholpen, en er is meer geld naar de Belastingdienst gegaan dan naar de ouders”, zegt Omtzigt. Wat hem betreft komen de getroffen ouders en hun kinderen ‘op de eerste plaats, en misschien ook op de tweede en de derde’.

Compensatie van het grote onrecht dat de slachtoffers is aangedaan ‘kan niet wachten’, vindt Omtzigt. Tienduizenden mensen werden onevenredig hard aangepakt en ten onrechte aangemerkt als fraudeur, met vaak rampzalige gevolgen voor hun persoonlijk leven. “En in 94 procent van de gevallen weten we niet meer waarom dat gebeurd is. Hoezo rechtsstaat?”, schampert de CDA’er.

Bananenmonarchie

Ook de informatievoorziening, waarover het kabinet vrijdag nog beterschap beloofde, schiet volgens Omtzigt nog steeds tekort. Aan de vooravond van het debat kwam ineens een heel pakket met informatie, maar ook vage antwoorden op een hele reeks vragen.

Er is volgens de CDA’er gewoon een ‘nieuwe Rutte-doctrine’. Die doctrine zou voorschrijven dat discussiestukken veelal niet openbaar worden gemaakt. “We hebben hem gehad, we nemen er afstand, en we hebben hem weer ingevoerd.”

Niet alleen de Kamer krijgt te weinig informatie, aldus Omtzigt. De Kamercommissie die onderzoek deed naar de toeslagenaffaire concludeerde dat zelfs stukken werden achtergehouden in rechtszaken. “Dit is een bananenmonarchie”, foetert het Kamerlid.

Dossier Toeslagenaffaire

Het blootleggen van de misstanden bij de Belastingdienst in de Toeslagenaffaire, is terug te lezen in de artikelen en video’s die RTL Nieuws hierover heeft gepubliceerd. Bekijk het hele dossier.

RTL Nieuws; Pieter Omtzigt Mark Rutte Belastingdienst Toeslagenaffaire Belastingdienst Toeslagenwet Kinderopvangtoeslag

Excuses Dijkhoff namens VVD aan toeslagenouders

MSN 19.01.2021  Ook de VVD biedt haar excuses aan voor het leed dat ouders is aangedaan in de toeslagenaffaire. Het vernietigende toeslagenrapport waar de Kamer dinsdag over debatteert, wijst volgens VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff ook nadrukkelijk naar de rol van de Tweede Kamer. “Zet de verwarming maar niet te hoog, anders druipt de boter nog van ons hoofd”, zegt de liberaal.

Dat geldt dus ook voor de grootste partij in het parlement, de VVD van Dijkhoff zelf. Hij hoopt dat de Kamer naar zijn eigen rol kijkt, maar een “kritische beschouwing van onszelf” doet volgens Dijkhoff niets af aan het terechte commentaar op het inmiddels afgetreden kabinet. “Ik verdedig niemand, maar ik wil voorkomen dat we ons eigen aandeel vergeten.” Hij stelt voor ook om “externen” naar de rol van de Kamer in het schandaal te laten kijken.

Het komt Dijkhoff op flinke kritiek te staan van PVV-leider Geert Wilders. Die denkt dat de VVD’er wel degelijk zijn “politieke baas”, premier Mark Rutte, uit de wind wil houden. Die is al ruim tien jaar eindverantwoordelijk voor het kabinetsbeleid, maar “gaat straks lachend door alsof er niets gebeurd is”, zegt Wilders. “De VVD plaatst partijbelang boven landsbelang.”

Dijkhoff noemt dat een “eenzijdig beeld” en vindt het “jammer dat Wilders voorbijgaat aan de gedegen conclusies van het rapport”. Daarin wordt geconcludeerd dat in alle bestuurslagen grote fouten zijn gemaakt. “Op zoveel momenten had een andere keuze het verschil kunnen maken”. Of Rutte door kan als premier, “daar gaat de kiezer over”, aldus Dijkhoff.

Volg live: VVD en Rutte krijgen wind van voren om toeslagenschandaal

Telegraaf 19.01.2021 Het debat over het toeslagenschandaal en de kabinetsval is voor coalitie en oppositie aanleiding om de VVD en demissionair premier Mark Rutte onder vuur te nemen. CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt houdt zich daar afzijdig van en neemt de rechtstaat onder vuur. Hij ziet in dit dossier Nederland zelfs als ’bananenmonarchie’.

Het kabinet trad afgelopen vrijdag in zijn geheel af, na wekenlang overleg over de gevolgen die de toeslagenaffaire moest hebben.

Fractievoorzitters voeren het woord tijdens het debat. Behalve bij het CDA: daar wordt Kamerlid Omtzigt ingezet, die mede het toeslagenschandaal aan het licht bracht. VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff trok direct bij aanvang van het debat in zijn bijdrage het boetekleed aan over de rol van de Kamer in de toeslagenaffaire. „Zet de verwarming hier maar niet te hoog, anders druipt de boter nog van ons hoofd.”

Aanval op VVD

Oppositiepartijen, maar ook D66-fractieleider Rob Jetten, bekritiseren de partij van Dijkhoff. Daarbij ligt vooral het late delen van informatie onder vuur. „Prima dat u kritiek levert op de Kamer, maar het waren parlementariërs (CDA’er Omtzigt en SP’er Renske Leijten, red.) die ergens achter probeerden te komen maar keer op keer op keer op een muur stuitten”, aldus SP-leider Lilian Marijnissen.

PVV-leider Geert Wilders gaat het hardst erin. „De premier zit vuistdiep in het toeslagendossier. Maar hij bagatelliseert alles.” Volgens de oppositieleider trad minister Eric Wiebes vorige week af om ’de positie van grote VVD-baas te beschermen’: „Ikke, ikke, ikke en de rest kan stikken, staat in de deur van het Torentje gegraveerd.”

Dijkhoff zelf laat de kritiek op zijn partij en premier van zich afglijden. De pijlen op Rutte richten vindt hij politiek spel. De vertrekkende fractieleider stelt voor om in de Kamer zorgvuldiger wetten te gaan behandelen, in plaats van tijd inruimen voor debatjes over actuele ophef: „Misschien moeten we hier één dag actualiteiten doen en drie dagen saaie dingen die heel belangrijk zijn.”

’Fundamenteel mis’

CDA’er Omtzigt houdt zich afzijdig van een aanval op de VVD en neemt in een vurig betoog het functioneren van de rechtstaat onder vuur. „De rechtstaat keek niet eens in de dossiers, wat een rechtstaat.” Dat er in rechtszaken met ouders stukken werden achtergehouden, noopt Omtzigt ertoe te stellen dat Nederland een ’bananenmonarchie’ is.

Hij ziet een probleem in de organisatie van macht en tegenmacht. „Er is zo’n innige band tussen kabinet en Kamer”, vindt hij. „Daar is iets fundamenteel mis in ons land. Onze kliek in Den Haag kijkt meer naar de partijvoorzitter dan de kiezer. En dat zullen we moeten veranderen.”

De ’checks and balances’ komen volgens hem niet van belangenorganisaties, omdat ’die allemaal uit de staatsruif eten’. Echt kritisch kunnen ze daarom volgens hem niet zijn: „Omdat dan de subsidie stopt.”

Onvermijdelijk

Het rapport ’Ongekend onrecht’ van de commissie die meerdere politieke kopstukken onder ede hoorde, sloeg dusdanig hard in, dat het aftreden als onvermijdelijk werd gezien. Rutte spreekt voorafgaand aan het debat dan ook van een rapport dat als ’een mokerslag’ aankwam.

Tegelijk met het aftreden maakte Rutte ook bekend de komende jaren vele miljarden euro’s uit te geven om de schade te herstellen. Dat gaat naar compensatie van ouders, maar ook naar verbetering van de dienstverlening door de overheid en het opkrikken van de informatievoorziening.

BEKIJK OOK:PREMIUM

Toeslagenaffaire trilt ook na op links

BEKIJK OOK:

Peiling: val kabinet-Rutte III maakt electoraal weinig uit

Tweets by ‎@LeonBrandsem

BEKIJK MEER VAN; overheid Mark Rutte

Rutte over toeslagenaffaire: ik loop niet weg voor mijn betrokkenheid

NOS 19.01.2021 De Partij voor de Dieren en GroenLinks constateren dat Rutte weinig zelfreflectie toont. Hij erkent wel dat hij fouten heeft gemaakt, maar hij heeft geen complete beschouwing hoe het wantrouwen in het toeslagensysteem is gegroeid. GroenLinks-leider Klaver vindt dat de premier doet alsof het allemaal toevallig is gebeurd. “U bent geen toeschouwer, u bent een hoofdrolspeler”, aldus Klaver. Rutte weerspreekt de kritiek en vindt dat hij wel degelijk reflectie toont en dat hij wel degelijk lessen uit de affaire trekt.

Regeringspartij D66 wil dat Rutte erkent dat hij zijn “vingerafdrukken” op het hele dossier zitten. Nee, zegt Rutte. Hij vindt dat Jetten partijpolitiek bedrijft. “D66 tegenover VVD is meer iets voor de campagne.”

Volg live: Rutte moet zich verantwoorden voor toeslagenschandaal

MSN 19.01.2021 Demissionair premier Mark Rutte gaat dinsdag in debat met de Tweede Kamer over de toeslagenaffaire en de daaruit volgende val van zijn derde kabinet. Rutte moet zich verantwoorden voor zijn rol in het schandaal als premier in de afgelopen tien jaar.

Het kabinet trad afgelopen vrijdag in zijn geheel af, na wekenlang overleg over de gevolgen die de toeslagenaffaire moest hebben.

Fractievoorzitters voeren het woord tijdens het debat. Behalve bij het CDA: daar wordt Kamerlid Pieter Omtzigt ingezet. VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff trok direct bij aanvang van het debat in zijn bijdrage het boetekleed aan over de rol van de Kamer in de toeslagenaffaire. „Zet de verwarming hier maar niet te hoog, anders druipt de boter nog van ons hoofd.”

Oppositiepartijen met Rob Jetten (D66) voorop, kritiseerden de partij van Dijkhoff vanwege de bonnetjesaffaire en de afkalving van de sociale advocatuur. Maar ook de beruchte ’Rutte-doctrine’, waarin informatie te laat of niet met de Kamer wordt gedeeld, moet het ontgelden. „Prima dat u kritiek levert op de Kamer, maar het waren parlementariërs (CDA’er Pieter Omtzigt en SP’er Renske Leijten) die ergens achter probeerden te komen maar keer op keer op keer op een muur stuitten,” aldus SP-leider Lilian Marijnissen.

Het rapport ’Ongekend onrecht’ van de commissie die meerdere politieke kopstukken onder ede hoorde, sloeg dusdanig hard in, dat het aftreden als onvermijdelijk werd gezien. Rutte spreekt voorafgaand aan het debat dan ook van een rapport dat als ’een mokerslag’ aankwam.

Tegelijk met het aftreden maakte Rutte ook bekend de komende jaren vele miljarden euro’s uit te geven om de schade te herstellen. Dat gaat naar compensatie van ouders, maar ook naar verbetering van de dienstverlening door de overheid en het opkrikken van de informatievoorziening.

Dat laatste is een groot kritiekpunt van de Tweede Kamer, die meer openheid van de regering verlangt. Rutte heeft nu toegezegd veel meer documenten openbaar te maken. Maar de Kamer zal hem daarover stevig aan de tand willen voelen, net als over zijn rol in het veroorzaken van de toeslagenaffaire, in de ruim tien jaar dat hij premier is.

Volg het debat vanaf 13.00 uur via de Tweets by LeonBrandsema

Kijk mee: Kamerdebat met Rutte over aftreden kabinet om toeslagenaffaire

RTL 19.01.2021 De Tweede Kamer debatteert vanaf 13.00 uur met premier Rutte over het aftreden van het kabinet naar aanleiding van de toeslagenaffaire. De Kamer wil van het kabinet weten wat het gaat doen om dit in de toekomst te voorkomen. Het debat begint met een verklaring van premier Rutte

RTL Nieuws; Mark Rutte Lilian Marijnissen Klaas Dijkhoff Lilianne Ploumen Rob Jetten Pieter Omtzigt Tweede Kamer Belastingdienst Toeslagenaffaire Belastingdienst Toeslagenwet Kabinetscrisis Val kabinet Rutte III Kinderopvangtoeslag

Woede over sturen enorme hoeveelheid informatie toeslagenaffaire kort voor debat

RTL 19.01.2021 De Kamer is verontwaardigd over de berg aan informatie die het kabinet slechts enkele uren voor het debat over de toeslagenaffaire naar de Kamer heeft gestuurd. Kamerleden konden die onmogelijk lezen in die korte tijd. Zij schamperden over de door het kabinet beloofde ‘nieuwe informatievoorziening’ na de toeslagenaffaire.

Reden is een vuistdik pakket nieuwe informatie die de Kamer slechts enkele uren kreeg voor het debat vandaag over de toeslagenaffaire. Die informatie konden de Kamerleden onmogelijk lezen voorafgaand aan het debat, betoogden verschillende fractievoorzitters. “Dat gaat natuurlijk nooit lukken”, zei SP-leider Lilian Marijnissen.

Ook PVV-leider Geert Wilders zei de informatie niet te hebben kunnen lezen voorafgaand aan het debat.

Kamerleden zijn bij aanvang van het debat over de toeslagenaffaire nogal verbolgen over de enorme hoeveelheid informatie die ze plotseling hebben gekregen. Lilian Marijnissen (SP) toont een dik dossier en vraagt zich af waarom het zo laat moest.

Lees ook:

Kijk mee: Kamerdebat met Rutte over aftreden kabinet om toeslagenaffaire

RTL Nieuws; Mark Rutte Lilian Marijnissen Geert Wilders Belastingdienst Toeslagenaffaire Belastingdienst Kinderopvangtoeslag Toeslagenwet Kabinetscrisis Val kabinet Rutte III

Toeslagensysteem anders, vindt Kamer, maar veel discussie over hoe precies

NOS 19.01.2021 Dat er veel anders moet met de toeslagen in de kinderopvang, daar is vrijwel iedereen het wel over eens. Maar over de vraag hoe precies is nog veel discussie, blijkt ook vandaag in het Kamerdebat over de toeslagenaffaire.

Het kabinet trad vorige week af, als gevolg van de keiharde conclusies van de parlementaire ondervragingscommissie. Rutte legde vanmiddag als inmiddels demissionaire premier een korte verklaring af in de Tweede Kamer. Volgens hem kwam de conclusie van het rapport van de ondervragingscommissie aan als een mokerslag. “Als het hele systeem heeft gefaald, kan alleen gezamenlijk verantwoordelijkheid worden gedragen”, zei hij.

Rutte: conclusie rapport toeslagenaffaire was hard als een mokerslag

Het kabinet wil dat het toeslagensysteem op de schop gaat, maar zei vorige week dat dat waarschijnlijk nog jaren zal duren. Onder meer GroenLinks, PvdA, SP, Partij voor de Dieren en en ook regeringspartij D66 vinden dat de kinderopvang helemaal of grotendeels gratis moet worden. Ook VVD-fractievoorzitter Dijkhoff wil een ander systeem, maar gratis kinderopvang gaat hem te ver, zei hij in het debat. Hij is bang voor “staatscrèches”.

Vrijwel alle deelnemers aan het Kamerdebat noemden het opstappen van het kabinet de juiste beslissing. Sommigen erkenden dat ze ook zelf steken hebben laten vallen en te strenge wetten hebben gemaakt. Er was een brede oproep om de betrokkenen nu echt snel financiële compensatie te bieden.

VVD-lijsttrekker

Meteen in het begin van het debat kreeg Dijkhoff van PVV-leider Wilders vragen over de positie van Rutte als VVD-lijsttrekker. “Er was er één die vanaf 2010 tot 2020 overal bij aanwezig was en dat is de heer Rutte”, zei Wilders. De PVV-voorman begrijpt niet dat Rutte weer de VVD-lijst aanvoert.

Dijkhoff zei daarover dat het kabinet niet wegloopt voor zijn verantwoordelijkheid en dat het niet allemaal aan één man ligt. Hij voegde eraan toe dat het parlement niet over partijen gaat, maar dat de VVD-leden de lijst van hun partij vaststellen en dat de kiezer daarna de partijen beoordeelt. Dijkhoff erkende overigens dat er ook in zijn partij een te eenzijdige focus lag op fraudebestrijding.

‘Rechtsstaat geschoffeerd’

Wilders zei dat het kabinet het parlement keihard heeft voorgelogen, dat het stukken heeft achtergehouden en dat de willekeur heerst. “Dit kabinet heeft de democratie en de rechtsstaat geschoffeerd.”

Hij betitelde Rutte als de premier van een land dat bestuurd wordt door een zieke en corrupte overheid, die tienduizenden mensen schaamteloos vogelvrij heeft verklaard. Anderen zeiden dat Rutte zijn eigen rol in de affaire naar buiten veel te klein heeft gemaakt. Volgens GroenLinks-leider Klaver was Rutte veel meer bij het schandaal betrokken dan hij zelf wil toegeven.

Vingerafdrukken

SP-leider Marijnissen zei dat het kabinet alleen is gevallen omdat doorregeren schadelijker leek voor het beeld dan opstappen. En PvdA-fractievoorzitter Ploumen voegde eraan toe dat “de vingerafdrukken van Rutte op elke pagina zitten. Marijnissen stelde verder nog voor na de parlementaire ondervraging ook nog een “echte” parlementaire enquête te houden.

Denk-voorman Azarkan pleitte voor strafrechtelijke vervolging van mensen die betrokken waren bij het door de Belastingdienst selecteren op tweede nationaliteit of etnische afkomst. “Niemand mag de wet overtreden. We moeten aan Nederland laten zien dat discrimineren en daar meerjarig over liegen niet onbestraft kan blijven.”

‘Haagse kliek kijkt meer naar partijvoorzitter dan naar kiezer’

CDA-woordvoerder Omtzigt, een van de Kamerleden die afgelopen tijd veel werk hebben gemaakt van de toeslagenaffaire, zei dat er iets fundamenteel mis is met de “checks and balances”. “Wij hebben de staat zo ingericht dat onze kliek in Den Haag meer kijkt naar de partijvoorzitter dan naar de kiezer; dat zullen we moeten veranderen.”

Omtzigt hekelde verder de manier waarop het kabinet de Kamer informeert. Ook over de beantwoording van Kamervragen over de toeslagen, gisteren, zijn hij en anderen erg ontevreden. De woordvoerder van de regeringspartij pleitte ook voor een betere regeling voor klokkenluiders. “De eerste die in dit dossier werd ontslagen, was de klokkenluider. Kan deze man alsnog een lintje krijgen, in plaats van zijn ontslagbrief?”, vroeg Omtzigt.

Pieter Omtzigt over ‘Haagse kliek’: er is iets fundamenteels mis

BEKIJK OOK;

Rutte doelwit in debat over toeslagenaffaire

NOS 19.01.2021 Het debat dat vanmiddag in de Tweede Kamer wordt gehouden over de toeslagenaffaire, zal waarschijnlijk ook een verkiezingsdebat worden. Premier Rutte, met zijn VVD ruimschoots op kop in de peilingen voor 17 maart, zal daarbij het doelwit zijn van de andere partijen.

Die vaardigen bijna allemaal hun fractievoorzitter af voor het debat, wat aangeeft waar de prioriteit ligt. Alleen het CDA laat de specialist op dit dossier, Pieter Omtzigt, het woord voeren.

Het debat begint om 13.00 uur met een verklaring van Rutte over het aftreden van zijn kabinet afgelopen vrijdag. Toen zei hij dat de rechtsstaat er niet in geslaagd is burgers te beschermen tegen de almachtige overheid. “Als het hele systeem heeft gefaald, kan alleen gezamenlijk verantwoordelijkheid worden gedragen.” Daarom trad het kabinet af.

Ongeloofwaardig

Vooral de oppositiepartijen zullen Rutte erop aanvallen dat hij, ondanks het onrecht dat burgers is aangedaan, toch gewoon weer premier wil worden. Ze vinden dat hij ongeloofwaardig is geworden. Hij was als premier misschien niet direct verantwoordelijk, maar wel eindverantwoordelijk, zo is hun redenering.

Zelf heeft Rutte nooit overwogen op te stappen als lijsttrekker, omdat hij naar eigen zeggen niet direct betrokken was bij het toeslagendossier. Oppositiepartijen zullen hem verwijten dat dat juist het probleem was. Hij heeft het te lang op zijn beloop gelaten, vinden zij.

Ook het slecht informeren van de Tweede Kamer zal de premier worden aangerekend. Door de zogenoemde Rutte-doctrine, die inhoudt dat discussies tussen ambtenaren intern moeten blijven, kwamen belangrijke stukken pas heel laat boven water. Het kabinet heeft daarin beterschap beloofd; alle relevante stukken zullen voortaan meteen naar de Kamer en journalisten worden gestuurd, zo is gezegd.

Kamer: vertrek kabinet enige goede stap

Natuurlijk zal het in het debat ook gaan over de inhoudelijke kant van de affaire. Hoe heeft het zo uit de hand kunnen lopen en hoe voorkomen we dat het ooit nog een keer gebeurt? Veel aandacht zal ook uitgaan naar de gedupeerde ouders. Partijen vinden het onverteerbaar dat de compensatie van ten minste 30.000 euro, die voor de Kerst werd toegezegd, nog bij niemand binnen is. Dat kan nog wel tot mei duren.

Kwijtgescholden

Gisteren zette het kabinet wel een belangrijke stap in die compensatie. De schulden die de ouders hebben bij overheidsinstellingen en gemeenten worden kwijtgescholden. Daar zijn vele tientallen miljoenen euro’s mee gemoeid. Een fors bedrag voor een demissionair kabinet, maar vrijwel zeker zal de Tweede Kamer dat steunen. Wel zullen er nog veel vragen zijn over de uitvoering van de regeling.

Staatssecretaris Van Huffelen (D66), die vandaag ook bij het debat is, riep gisteren private partijen als banken en energiebedrijven op om ook de schulden te schrappen die de ouders daar hebben. Zo hoopt ze dat de ouders met een schone lei een nieuwe start kunnen maken.

D66 en GroenLinks komen in het debat met een voorstel om de kinderopvang gratis te maken, net als onderwijs. Op die manier kan de kinderopvangtoeslag helemaal worden afgeschaft.

BEKIJK OOK;

Wat zijn de gevolgen van gratis kinderopvang?

NOS 19.01.2021 GroenLinks, D66 en vakbond FNV willen dat de kinderopvang in Nederland een gratis basisvoorziening wordt voor iedereen. D66 sloot zich vanochtend aan bij een pleidooi hiervoor van GroenLinks. Maar wat zouden de gevolgen zijn als dit plan wordt uitgevoerd?

Wat zijn de kosten?

Gratis opvang voor kinderen tot 12 jaar (vier dagen per week) gaat de staat naar schatting 5,4 miljard euro meer kosten dan de regelingen die nu van kracht zijn. Dat schreef staatssecretaris van Financiën Van Huffelen in een brief aan de Tweede Kamer vorig jaar, naar aanleiding van beleidsonderzoek.

Die kosten kunnen overigens aanzienlijk lager uitvallen als ouders een kleine eigen bijdrage betalen, of als de inkomensafhankelijke combinatiekorting (IACK) afgeschaft wordt. Dat is een fiscale aftrekpost die arbeidsparticipatie van ouders met jonge kinderen moet stimuleren. Als kinderopvang gratis of bijna gratis wordt, is die financiële stimulans niet langer nodig, is de gedachte.

Gaan ouders meer werken als kinderopvang gratis of bijna gratis is?

Uit een verkenningsstudie van het Centraal Planbureau blijkt dat gratis of veel goedkopere kinderopvang relatief beperkt effect heeft op de werkgelegenheid in Nederland. De IACK blijkt uit die studie een meer effectieve maatregel om de arbeidsparticipatie te bevorderen.

Daar staat tegenover dat het afschaffen van die korting werken voor ouders van jonge kinderen minder aantrekkelijk maakt. Uit dat rapport: “De IACK is gericht op alleenstaanden en tweeverdieners met jonge kinderen (vaak vrouwen), een groep die relatief sterk reageert op financiële prikkels. De IACK is per euro effectiever in het stimuleren van het arbeidsaanbod dan de kinderopvangtoeslag.” Hoe lager de bijdrage, hoe geringer het effect op de arbeidsparticipatie.

Als de opvang gratis wordt voor werkenden en niet-werkenden, dan heeft dat naar verwachting nog een ander gevolg. Als niet-werkenden ook gratis kinderopvang krijgen, dan levert dit geen financieel voordeel meer op, maar ze gaan er wel op vooruit doordat kinderopvang nu ook voor hen (gratis) toegankelijk is. Volgens het CPB stopt een klein deel daardoor zelf met werken.

“In principe investeer je een enorm bedrag om uiteindelijk de hogere inkomens te ontlasten”, aldus Emmeline Bijlsma, directeur brancheorganisatie Kinderopvang.

Zijn er nog effecten op de inkomensongelijkheid?

Ook op inkomensongelijkheid zijn de effecten heel klein, blijkt uit het onderzoek van het Centraal Planbureau. Allereerst is de groep in Nederland die gebruikmaakt van dagopvang relatief klein, afgezet tegen alle inkomens in Nederland. Daarnaast krijgen de lagere inkomens in Nederland veel kosten vergoed (tot 96% van de kosten, tegen een maximum uurprijs).

Het meest profijt hebben uiteindelijk de midden- en hoge inkomens, die in het huidige stelsel minder vergoed krijgen via de kinderopvangtoeslag dan lagere inkomens. Daardoor neemt de inkomensongelijkheid licht toe.

Heeft gratis kinderopvang effect op het geboortecijfer?

Volgens sociaal demograaf Jan Latten heeft veel door de overheid opgelegde wet- en regelgeving onbedoeld een negatief effect op het geboortecijfer. “Kijk bijvoorbeeld naar de flexibilisering van de arbeidsmarkt en toewijzingsregels voor sociale huurwoningen. Dat zorgt voor onzekerheid onder jonge mensen en als ze onzeker zijn beginnen ze minder aan kinderen.”

Daarom kan de invoering van (bijna) gratis kinderopvang een remmend effect hebben op het alsmaar dalende geboortecijfer, zegt Latten. “De invoering van gratis kinderopvang is door de beleidsmakers niet daar voor bedoeld, maar er wordt wel een financiële drempel weggenomen als het om kinderen krijgen gaat.” Latten verwacht niet een enorme correctie in het geboortecijfer.

Wat vindt de kinderopvangbranche?

Directeur van de brancheorganisatie Kinderopvang Emmeline Bijlsma is om meerdere redenen zeer kritisch over gratis kinderopvang. “Ik denk dat als je iets gratis aanbiedt, het daarom waarde verliest. Ouders gaan dan vrijblijvender om met de opvang. Dat zou betekenen dat ze hun kinderen later gaan brengen en algeheel minder betrokken zijn bij de opvang.”

Er is geen onderzoek gedaan naar de gevolgen van de kwaliteit van gratis of bijna gratis opvang. Bijlsma wijst naar Scandinavië, waar de opvang grotendeels door de overheid wordt vergoed. “Daar is de kwaliteit van kinderopvang niet hoger dan hier. De kinderopvang in Nederland behoort nu tot de top van Europa.”

Een ander bezwaar van Bijlsma is de uitvoerbaarheid van het plan. “We hebben nu al te maken met wachtlijsten en onderbezettingen en die nemen waarschijnlijk alleen maar toe. Dat betekent in de praktijk dat er nieuwe gebouwen moeten komen voor opvang en dat bestemmingsplannen moeten worden aangepast. Dat kan nooit binnen korte termijn.”

Bijlsma vindt de extra overheidskosten van 5,4 miljard euro daarom niet gerechtvaardigd. “In principe investeer je een enorm bedrag om uiteindelijk de hogere inkomens te ontlasten. Daarbij is gratis nooit echt gratis, want dat geld moet natuurlijk ergens vandaan komen.”

BEKIJK OOK;

D66 sluit zich aan bij GroenLinks: kinderopvang gratis

NOS 19.01.2021 Net als GroenLinks wil regeringspartij D66 dat kinderopvang gratis wordt. De twee partijen zullen daar vanmiddag een gezamenlijk voorstel voor doen in het Kamerdebat over de toeslagenaffaire en het aftreden van het kabinet.

Door kinderopvang gratis te maken, kan de kinderopvangtoeslag afgeschaft worden. Die toeslag stond centraal in de uit de hand gelopen fraudejacht van de Belastingdienst, waardoor duizenden ouders in de financiële problemen kwamen.

GroenLinks en D66 willen dat kinderopvang een gratis publieke voorziening wordt, net zoals onderwijs. Nu moeten ouders nog een eigen bijdrage betalen en kunnen ze dus een toeslag krijgen om de kosten te betalen.

Niet gebonden aan coalitieafspraken

Door zich aan te sluiten bij oppositiepartij GroenLinks, gaat D66 in tegen de afspraken binnen de coalitie. Maar omdat het kabinet demissionair is, zijn de partijen daar niet meer aan gebonden.

GroenLinks-leider Jesse Klaver hoopt daar de komende tijd vaker gebruik van te kunnen maken. Volgens hem is er nu, tot aan de verkiezingen, kans op een ‘sociale meerderheid’ in de Tweede Kamer.

“De toeslagenaffaire moet een keerpunt worden: vanaf hier gaan we de verzorgingsstaat weer opbouwen”, zegt Klaver. Na het gratis maken van de kinderopvang wil hij ook de bijstandswet aanpakken. Ook daar moeten de menselijkheid en het vertrouwen in de burger terugkomen, vindt Klaver.

Onlangs ontstond veel verontwaardiging over het bericht dat een vrouw in de bijstand 7000 euro moest terugbetalen, omdat haar moeder regelmatig boodschappen voor haar deed.

BEKIJK OOK;

Slachtoffer toeslagenaffaire over kwijtgescholden schuld: ‘Eerst zien, dan geloven’

Den HaagFM 19.01.2021 ‘Eerst zien, dan geloven’, zegt Janet Ramesar. Ze is een van de gedupeerden van de toeslagenaffaire die maandagavond hoorde dat haar schulden zijn kwijtgescholden. Ondanks dat de felicitatie-appjes op haar telefoon binnenstromen, is de Haagse nog niet in een feeststemming. Ze is de afgelopen jaren te vaak van het kastje naar de muur gestuurd door de Belastingdienst. Dat schrijft mediapartner Omroep West.

Staatssecretaris van Financiën Alexandra van Huffelen maakte maandag bekend dat schulden bij overheidsinstanties zoals de Belastingdienst, UWV, de Dienst Uitvoering Onderwijs en de Sociale Verzekeringsbank worden kwijtgescholden. De staatssecretaris roept private schuldeisers op hetzelfde te doen. Ze is daarover nog met hen in gesprek.

Janet Ramesar denkt dat het allemaal niet zo makkelijk gaat. ‘Voor deurwaarders zijn het hun inkomsten. Die geven ze niet zomaar af. Ik had liever gehad dat er een plan lag dat al helemaal af was en dat het dan in de media kwam. Nu moeten we weer weken of maanden wachten. Mijn schulden worden nog altijd ingehouden bij mijn compensatie. Dat voelt als de toeslagenaffaire 2.0.’

In september weer studeren

Sowieso is de Haagse door de jarenlange strijd met de fiscus niet overtuigd van de goede bedoelingen. Door de toeslagenaffaire raakte Janet een paar jaar geleden haar baan kwijt en kreeg ze Veilig Thuis op haar dak. ‘Mijn zoon woont niet meer thuis. Ik ben eigenlijk alles kwijtgeraakt wat ik kwijt kon raken. Ik kan financieel helemaal niks. Ik kan niet normaal boodschappen doen. Je kan niet leven. Je leeft echt alleen maar op de automatische piloot.’

‘De meeste schulden heb ik vorige maand afgelost’, vertelt ze. ‘Ik ga er wel vanuit dat ik met terugwerkende kracht dat geld terugkrijg. Ik had nog een studieschuld en die wordt dan ook kwijtgescholden. Dat is wel mooi, want ik wil in september mijn studie weer oppakken.’

‘Niet juichen zolang het niet op papier staat’

Toch gelooft de 35-jarige Ramesar de regeling pas als de brieven van deurwaarders niet meer op de mat vallen. ‘Dit soort nieuws komt altijd vlak voordat er een debat plaatsvindt. Maar zolang er niets op papier staat, ga ik niet juichen

Slachtoffer toeslagenaffaire over kwijtgescholden schuld: ‘Eerst zien, dan geloven’

OmroepWest 18.01.2021  ‘Eerst zien, dan geloven’, zegt Janet Ramesar. Ze is een van de gedupeerden van de toeslagenaffaire die maandagavond hoorde dat haar schulden zijn kwijtgescholden. Ondanks dat de felicitatie-appjes op haar telefoon binnenstromen, is de Haagse nog niet in een feeststemming. Ze is de afgelopen jaren te vaak van het kastje naar de muur gestuurd door de Belastingdienst.

Staatssecretaris van Financiën Alexandra van Huffelen maakte maandag bekend dat schulden bij overheidsinstanties zoals de Belastingdienst, UWV, de Dienst Uitvoering Onderwijs en de Sociale Verzekeringsbank worden kwijtgescholden. De staatssecretaris roept private schuldeisers op hetzelfde te doen. Ze is daarover nog met hen in gesprek.

Janet Ramesar denkt dat het allemaal niet zo makkelijk gaat. ‘Voor deurwaarders zijn het hun inkomsten. Die geven ze niet zomaar af. Ik had liever gehad dat er een plan lag dat al helemaal af was en dat het dan in de media kwam. Nu moeten we weer weken of maanden wachten. Mijn schulden worden nog altijd ingehouden bij mijn compensatie. Dat voelt als de toeslagenaffaire 2.0.’

In september weer studeren

Sowieso is de Haagse door de jarenlange strijd met de fiscus niet overtuigd van de goede bedoelingen. Door de toeslagenaffaire raakte Janet een paar jaar geleden haar baan kwijt en kreeg ze Veilig Thuis op haar dak. ‘Mijn zoon woont niet meer thuis. Ik ben eigenlijk alles kwijtgeraakt wat ik kwijt kon raken. Ik kan financieel helemaal niks. Ik kan niet normaal boodschappen doen. Je kan niet leven. Je leeft echt alleen maar op de automatische piloot.’

‘De meeste schulden heb ik vorige maand afgelost’, vertelt ze. ‘Ik ga er wel vanuit dat ik met terugwerkende kracht dat geld terugkrijg. Ik had nog een studieschuld en die wordt dan ook kwijtgescholden. Dat is wel mooi, want ik wil in september mijn studie weer oppakken.’

‘Niet juichen zolang het niet op papier staat’

Toch gelooft de 35-jarige Ramesar de regeling pas als de brieven van deurwaarders niet meer op de mat vallen. ‘Dit soort nieuws komt altijd vlak voordat er een debat plaatsvindt. Maar zolang er niets op papier staat, ga ik niet juichen.’

In de kinderopvangtoeslagaffaire zijn veel ouders in de problemen gekomen doordat zij door de Belastingdienst ten onrechte als fraudeur werden behandeld, toeslagen moesten terugbetalen én werden beboet. Soms liepen de bedragen op tot tienduizenden euro’s. Het kabinet maakte vrijdag bekend af te treden om de affaire. Dinsdag is er een debat in de Tweede Kamer.

Meer over dit onderwerp: TOESLAGENAFFAIRE DEN HAAG

Kamer debatteert over toeslagenrapport ‘Ongekend onrecht’

MSN 19.01.2021 Het demissionair kabinet staat dinsdag 19.01.2021 een zwaar debat te wachten. Dan moet het zich verantwoorden voor de fouten die zijn gemaakt in de kinderopvangtoeslagaffaire. De partijen zullen de ministers aan de tand voelen over het rapport ‘Ongekend onrecht’, dat ertoe leidde dat het kabinet Rutte-III vrijdag opstapte.

In het snoeiharde rapport oordeelt een speciale Kamercommissie dat de volledige ambtelijke en politieke top verantwoordelijk is voor de jarenlang uit de bocht gevlogen fraudeaanpak van de Belastingdienst. De beginselen van de rechtsstaat waren geschonden, concludeert de commissie. Duizenden ouders stonden jarenlang ten onrechte bij de Belastingdienst aangemerkt als fraudeur, waardoor ze in grote problemen kwamen.

Als het kabinet niet uit zichzelf was afgetreden, stond het een motie van wantrouwen te wachten van GroenLinks-leider Jesse Klaver. Vrijwel de hele oppositie gaf aan die motie te steunen.

De antwoorden op vragen van Kamerleden voorafgaand aan het debat lieten lang op zich wachten. De eerste druppelden maandagavond pas binnen, liet CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt op Twitter weten. “Dat wordt weer een nacht leeswerk vrees ik”.

Vrijdag hield het kabinet de eer aan zichzelf en diende premier Mark Rutte het ontslag van zijn derde kabinet in bij de koning.

Gedupeerden blij maar sceptisch over schrappen schulden: ‘Eerst zien, dan geloven’

RTL 18.01.2021 Alle schulden die gedupeerde ouders uit de toeslagenaffaire hebben bij de overheid, worden kwijtgescholden. Dat leidt tot opluchting bij de slachtoffers, maar roept ook nieuwe vragen op. “Het is een opluchting, maar geen oplossing.”

“Ik ben er heel erg blij mee, laat ik dat vooropstellen”, zegt Natasja Dipai. Door de toeslagenaffaire heeft ze bij de overheid zo’n 80.000 euro schuld.

Die wordt nu kwijtgescholden, maar dat is niet de enige schuld die ze heeft: bij andere instanties staat ze 40.000 tot 50.000 euro in de min.

Natasja Dipai is opgelucht, maar niet al haar ellende wordt ermee opgelost. © Eigen foto.

Schuld bij bank

“Toen ik geen toeslag meer kreeg, moest ik de kinderopvang uit eigen zak betalen. Maar dat konden we niet, en ik kon niet stoppen met werken”, vertelt ze. “Toen ging de auto, die ik nodig had voor mijn werk in de zorg, ook nog eens kapot, en besloten we een lening bij de bank af te sluiten.”

Die schuld blijft voorlopig staan, al heeft staatssecretaris Van Huffelen van Financiën private schuldeisers zoals energiebedrijven, banken en woningcorporaties gevraagd om die openstaande schulden kwijt te schelden.

Dossier Toeslagenaffaire

Het blootleggen van de misstanden bij de Belastingdienst in de Toeslagenaffaire, is terug te lezen in de artikelen en video’s die RTL Nieuws hierover heeft gepubliceerd. Bekijk het hele dossier.

Alles kwijt

Als ook Dipais schulden bij andere instanties worden kwijtgescholden, maakt dat haar lichamelijke en mentale schade niet goed, zegt ze. Door de toeslagenaffaire raakte ze haar baan kwijt, haar huis, haar auto, en is ze gescheiden. Door alle stress kreeg ze eind vorig jaar ook nog een beroerte. “Het is niet niks geweest. De aankondiging van de overheid is een opluchting, maar niet de oplossing.”

“Ik wil zo graag dat m’n drie dochters alles wat ik ze hierdoor niet heb kunnen geven, alsnog kunnen krijgen”, vervolgt ze. “Ik verlang naar een schone lei en een startbedrag waarmee ik m’n leven weer kan opbouwen.”

We spraken Natasja eerder al over de door het kabinet beloofde 30.000 euro compensatie, waar de slachtoffers tot op heden nog niks van hebben gezien.

Natasja staat financieel onder bewindvoering en zal daardoor überhaupt niets van de compensatie zien. “De kinderen merken er niks van en ik kan ze hun jeugd er niet mee teruggeven.”

‘Verbijsterd’

“Toen ik het las, was ik verbijsterd”, reageert slachtoffer Pearl Martins. “Ik kreeg het nieuws doorgestuurd in een appgroep waar ik met zo’n veertig medegedupeerden en politici Renske Leijten en Pieter Omtzigt in zit. Het sloeg daar in als een bom.”

Er was een hoop emotie, maar ‘natuurlijk’ ook scepsis, vertelt ze. “We hebben zo vreselijk veel meegemaakt en zijn het vertrouwen volledig kwijtgeraakt. Dat kwijtschelden moet wel gauw gebeuren en niet nog jaren doorslepen.”

Pearl Martins is ‘sprakeloos’ door de aankondiging, zegt ze. © Eigen foto.

Ook leidde de aankondiging van het kabinet tot een hoop nieuwe vragen. “Er zijn mensen die al hun schulden zelf hebben afgelost. Hoe gaat dat dan? We hopen dat die vragen dinsdag beantwoord worden in het debat in de Tweede Kamer.”

Schone lei

Martins heeft nog voor 27.000 euro schuld bij DUO en de Belastingdienst. Als die overheidsschuld definitief is kwijtgescholden, betekent het voor haar écht een schone lei. Onwerkelijk, noemt ze het.

“Ik zit hier vanaf 2008 in en zou na al die jaren eindelijk echt schuldenvrij zijn. Ik heb geen idee hoe dat is, om niet meer te leven in angst, niet meer op je centjes te hoeven letten, de kinderen te kunnen verwennen.”

“Ik moet het nog wel verwerken, maar ben echt blij”, zegt Martins geëmotioneerd. “Ik kan eindelijk weer lachen.”

Het kabinet-Rutte III stapte vorige week op vanwege de toeslagenaffaire.

Na een slepend proces heeft het kabinet de ultieme politieke verantwoordelijkheid genomen voor alle ellende die de slachtoffers in de toeslagenaffaire is aangedaan.

Lees ook:

Overheid scheldt schulden gedupeerden toeslagenaffaire kwijt

Anneloes Prins; Alexandra van Huffelen Belastingdienst UWV Toeslagenaffaire Belastingdienst Politiek Schulden

Ouders toeslagenaffaire blij met kwijtschelding, maar aangifte blijft staan

NU 18.01.2021 Advocaat Vasco Groeneveld zegt dat zijn cliënten die zijn getroffen door de toeslagaffaire blij zijn met het kwijtschelden van de overheidsschulden, maar hij zet de zaak die de gedupeerde ouders tegen (oud-)bewindspersonen heeft aangespannen door. Ook advocaat Sébas Diekstra zet zijn zaak tegen de Belastingdienst door.

Groeneveld zegt dat het nieuws dat maandag naar buiten werd gebracht door staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Financiën) door zijn cliënten met gejuich werd ontvangen. “Ik heb berichten van gejuich en blijdschap ontvangen”, aldus de advocaat. “Dit is een steun voor de toekomst, maar er moet nog worden afgerekend met het verleden.”

Groeneveld heeft een zaak aangespannen tegen vijf (oud-)bewindslieden, onder wie de ministers Tamara van Ark (Medische Zorg), Wopke Hoekstra (Financiën) en Eric Wiebes (tot voor kort Economische Zaken).

Ook Diekstra zegt dat zijn procedure om strafrechtelijk onderzoek af te dwingen naar mogelijke strafbare feiten gepleegd door de Belastingdienst, wordt doorgezet.

“Deze rigoureuze maatregel legt de incompetentie van dit kabinet om adequaat en tijdig tot een fatsoenlijke compensatie van de slachtoffers over te gaan, nogmaals bloot”, vindt Diekstra. Hij begon namens een van de gedupeerde ouders een procedure om alsnog vervolging van de Belastingdienst voor de affaire gedaan te krijgen, nadat het Openbaar Ministerie bekend had gemaakt dat het de Belastingdienst niet strafrechtelijk zal vervolgen vanwege de kindertoeslagaffaire.

Staatssecretaris Van Huffelen riep andere schuldeisers als banken, woningcorporaties en energiebedrijven op de schulden ook kwijt te schelden. De overheid is nog in gesprek met de private schuldeisers over de eventuele invulling hiervan.

Rutte over rapport toeslagenaffaire: ‘Kunnen ons er alleen voor schamen’

Lees meer over: Politiek  Binnenland  Toeslagenaffaire

Experts: kwijtschelden overheidsschulden in toeslagenaffaire lost nog niet alles op

NOS 18.01.2021 Gedupeerden van de toeslagenaffaire hoeven schulden die ze hebben bij overheidsinstanties niet meer te betalen. Met die regeling wordt voorkomen dat de ouders, die allemaal ten minste 30.000 euro krijgen van het kabinet, een groot deel van dat bedrag weer moeten inleveren bij schuldeisers. Maar volgens juristen is het nog onduidelijk hoeveel ouders er nu echt mee opschieten.

“Dit is ten eerste een belangrijke stap en positief nieuws”, zegt Nadja Jungmann, lector schulden en incasso aan de Hogeschool Utrecht. “Alleen vraag ik me wel af of de gedupeerden echt met een schone lei kunnen beginnen, zoals Van Huffelen zegt. Dat kan je onder de huidige omstandigheden niet garanderen, omdat een substantieel deel van de ouders private schulden heeft. Ik vraag me af of het niet leidt tot een verschuiving van geld van de overheid naar private schuldeisers.”

De NVVK, de branchevereniging voor schuldhulpverleners, zegt dat er honderden private schuldeisers zijn. “De grootste zijn incassobureaus die namens veel schuldeisers werken”, zegt voorzitter Marco Florijn. “Denk daarbij aan zorgverzekeraars, banken, maar ook kleine schuldeisers als de bakker. Ook zijn er privé-leningen afgesloten, bijvoorbeeld bij ouders.” Ook Florijn vindt dat die meegenomen moeten worden in het plan voor de gedupeerden. “Anders krijgt een gedupeerde 30.000 euro, maar is dat geld zo weer weg omdat er bankbeslag op wordt gelegd.”

Verleiden

Staatssecretaris Van Huffelen vraagt private schuldeisers zoals energiebedrijven, banken en woningcorporaties openstaande schulden kwijt te schelden. Hierover is ze nog in overleg met hen. Ze wil private partijen ertoe “verleiden” de schulden te schrappen en heeft “goede hoop” dat dat gaat lukken. De Nederlandse Vereniging van Banken en het Verbond van Verzekeraars willen hier nog geen reactie op geven, omdat ze eerst met de leden in gesprek moeten.

Volgens Jungmann wordt het een lastige taak om alle schuldeisers mee te krijgen. “Ik denk dat sociale schuldeisers zoals zorgverzekeraars en woningcorporaties gevoelig zijn voor deze oproep, maar ik vraag me af of iedereen erin meegaat. Ze moeten dan afscheid nemen van een schuld, terwijl ze aan de vooravond van een recessie staan. Je kan je zelfs afvragen of zij indirect niet ook gedupeerd zijn, want door de Belastingdienst hebben mensen hun rekeningen niet kunnen betalen.”

Afbetaalde schulden

Een ander punt is wat er gebeurt met de overheidsschulden die al zijn afbetaald door gedupeerden. “Sommige mensen hebben met alle energie de schulden aan de Belastingdienst afgelost”, zegt advocaat en CU-politicus Don Ceder, die vijftig gedupeerden bijstaat. “Krijgen ze dat geld met terugwerkende kracht terug? Ook hier moet een compensatie voor komen.”

Afgelopen vrijdag trad het kabinet af vanwege de toeslagenaffaire. Toen zei premier Rutte dat het kabinet ook in demissionaire staat alles zal doen om de gedupeerde ouders te helpen. Ook de Tweede Kamer wil dat de ouders zo snel mogelijk volledige compensatie krijgen.

BEKIJK OOK;

Schulden gedupeerden toeslagenaffaire bij overheidsinstanties kwijtgescholden

NOS 18.01.2021 Gedupeerden van de toeslagenaffaire hoeven schulden die ze hebben bij overheidsinstanties niet meer te betalen. Dat heeft demissionair staatssecretaris Van Huffelen van Financiën bekendgemaakt.

Met die regeling wordt voorkomen dat de ouders, die allemaal ten minste 30.000 euro krijgen van het kabinet, een groot deel van dat bedrag weer moeten inleveren bij schuldeisers. “Ik ben er heel erg blij mee dat we ouders een schone lei kunnen bieden”, zei Van Huffelen.

Afgelopen vrijdag viel het kabinet over de toeslagenaffaire. Toen zei premier Rutte dat het kabinet ook in demissionaire staat alles zal doen om de gedupeerde ouders te helpen. Ook de Tweede Kamer wil dat de ouders zo snel mogelijk volledige compensatie krijgen.

Ook de Belastingdienst en de dienst Toeslagen zien af van de vorderingen. Vorige week zei de Belastingdienst nog dat ze dat niet wilde doen. Dat leidde tot veel verontwaardiging, omdat de ouders juist het slachtoffer zijn van de uit de hand gelopen fraudejacht van de fiscus.

Omdat ze onterecht van fraude werden beschuldigd, zijn duizenden ouders in de financiële problemen gekomen. Ze moesten meestal alle kinderopvangtoeslag terugbetalen die ze hadden gekregen, vaak nog met boete. Daardoor ontstonden er ook weer schulden bij andere organisaties.

Private schuldeisers

Ook publieke instellingen als het CAK, het UWV, de Sociale Verzekeringsbank en de gemeenten doen mee aan de regeling. Van Huffelen roept private schuldeisers, zoals banken, energiebedrijven en woningcorporaties op hetzelfde te doen. Ze is daarover nog met hen in gesprek.

Om hoeveel geld het precies gaat, is onbekend. Geschat wordt dat de ouders vele tientallen miljoenen euro’s aan schulden bij de overheid hebben openstaan. Volgens het ministerie worden ze allemaal kwijtgescholden, ongeacht wat het de schatkist kost.

BEKIJK OOK;

Ouders toeslagenaffaire hoeven schulden bij overheid niet meer af te lossen

NU 18.01.2021 Alle schulden die gedupeerde ouders uit de toeslagenaffaire hebben bij overheidsinstanties zoals de Belastingdienst en Toeslagen, worden kwijtgescholden. Dat heeft Alexandra van Huffelen, staatssecretaris van Financiën, maandag bekendgemaakt.

Ook schulden bij andere instanties zoals het UWV, de Dienst Uitvoering Onderwijs en de Sociale Verzekeringsbank, worden geschrapt.

De staatssecretaris roept private schuldeisers zoals energiebedrijven, banken en woningcorporaties op hetzelfde te doen. “Zodat ouders echt weer opnieuw kunnen beginnen en dat compensatiebedrag kunnen houden.”

Vorige maand maakte Van Huffelen bekend dat alle slachtoffers recht hebben op ten minste 30.000 euro. “Ik vind dat ouders een volledig schone lei verdienen, zodat zij het bedrag aan compensatie kunnen gebruiken om écht een nieuwe start te maken”, aldus de staatssecretaris. Ze benadrukt dat het bedrag van 30.000 euro het minimum is. “Ouders die recht hebben op meer, krijgen meer.”

Woningcorporaties ‘welwillend’ tegenover oproep

De overheid is nog in gesprek met de private partijen over het kwijtschelden van de schulden en kan daarom nog geen uitspraken doen over de invulling daarvan.

De banken nemen binnenkort een gezamenlijk standpunt in over het kwijtschelden van de schulden van de gedupeerde ouders, laat een woordvoerder van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) weten. Volgens de belangenvereniging is het nieuws nog erg vers en hebben de banken het verzoek van Van Huffelen hierover pas net vernomen.

Woningcorporaties staan “welwillend” tegenover de oproep van de overheid om de schulden kwijt te schelden die gedupeerde ouders uit de toeslagenaffaire hebben. Ze willen wel eerst met elkaar in overleg, laat corporatiekoepel Aedes weten.

Gedupeerden moesten deel compensatie afdragen aan Belastingdienst

Vrijdag maakte de belangenvereniging voor bewindvoerders in de schuldsanering (BBW) in Trouw bekend dat gedupeerden van de kinderopvangtoeslagaffaire een deel van de compensatie die ze ontvingen, weer moesten afdragen aan de Belastingdienst. De belangenvereniging stapte uit het overleg met de Belastingdienst omdat ze het niet eens was met deze keuze.

“BBW heeft meermaals haar bezwaren kenbaar gemaakt en heeft de Belastingdienst, de overheid en andere commissieleden willen behoeden voor de huidige desastreuze plannen, maar krijgt geen enkel gehoor. BBW steunt de voorgestelde regeling niet”, aldus de belangenvereniging.

Het kabinet-Rutte III maakte vrijdag bekend af te treden na een vernietigend rapport over de toeslagenaffaire. Duizenden ouders kwamen door toedoen van de onrechtmatige fraudejacht in grote financiële en persoonlijke problemen.

Rutte vertrekt uit Binnenhof na kabinetsval

Lees meer over: Toeslagenaffaire 

Schulden slachtoffers toeslagenaffaire worden kwijtgescholden

Telegraaf 18.01.2021  Aan de vooravond van het Tweede Kamerdebat over de toeslagenaffaire schelden overheidsinstanties de schulden van getroffen ouders kwijt. Ook schulden bij andere instanties zoals het UWV, de Dienst Uitvoering Onderwijs en de Sociale Verzekeringsbank, worden geschrapt.

Dat maakt demissionair staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Financiën) maandagavond bekend. Van Huffelen roept private schuldeisers, zoals banken, energieleveranciers en woningcorporaties, op hetzelfde te doen. Daar is ze nog met hen over in gesprek. Voor veel getroffen gezinnen gaat het om tienduizenden euro’s.

SP-Kamerlid Renske Leijten, een van de politieke drijvers achter de onthulling van de toeslagenaffaire, noemt de kwijtschelding ’een goede eerste stap’. „Maar de Belastingdienst moet wat ons betreft helemaal uit de compensatieregeling en er moet echte schadeloosstelling komen voor ouders”, vindt de SP’er.

BEKIJK OOK:

’Hoeveel levens kunnen Rutte en Hoekstra nog verzieken?’

’Schone lei’

Vorige maand maakte Van Huffelen bekend dat alle slachtoffers recht hebben op ten minste 30.000 euro. „Ik vind dat ouders een volledig schone lei verdienen, zodat zij het bedrag aan compensatie kunnen gebruiken om écht een nieuwe start te maken”, aldus Van Huffelen. Ze benadrukt nogmaals dat het bedrag van 30.000 euro het minimum is. „Ouders die recht hebben op meer, krijgen meer.”

De toeslagenaffaire was vrijdag na lang bakkeleien reden voor het kabinet om af te treden. Het gehele kabinet is nu demissionair. Daarbij trad minister Wiebes (Economische Zaken) per direct af. Zijn takenpakket wordt nu waargenomen door Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur). De VVD zoekt nog een definitieve opvolger voor Wiebes.

BEKIJK OOK:

Geen begin van reflectie op rol Kamer in toeslagenaffaire

Dinsdagmiddag debatteert de Tweede Kamer over de toeslagenaffaire. Hoewel de ultieme politieke verantwoordelijkheid al is genomen, belooft het een pittig debat te worden. Inhoudelijk zal het kabinet met stevige antwoorden moeten komen op de vraag hoe de overheid haar eigen burgers zo door de mangel heeft kunnen halen.

BEKIJK OOK:

Reconstructie: waarom ruimde minister Wiebes ineens alsnog het veld?

BEKIJK MEER VAN; economie misdaad, recht en justitie overheid belastingen Alexandra van Huffelen Den Haag Belastingdienst

Kabinet scheldt schulden gedupeerde ouders toeslagenaffaire kwijt

AD 18.01.2021 Alle schulden die gedupeerde ouders uit de toeslagenaffaire hebben bij overheidsinstanties zoals de Belastingdienst en bij Toeslagen, worden kwijtgescholden. Dat heeft staatssecretaris van Financiën Alexandra van Huffelen vandaag bekendgemaakt.

Ook schulden bij andere instanties zoals het UWV, de Dienst Uitvoering Onderwijs en de Sociale Verzekeringsbank, worden geschrapt. Gemeenten worden daarnaast door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten opgeroepen een streep te zetten door schulden die gedupeerden bij hun lokale overheid hebben uitstaan.

Vorige maand maakte Van Huffelen bekend dat alle slachtoffers recht hebben op ten minste 30.000 euro. ,,Ik vind dat ouders een volledig schone lei verdienen, zodat zij het bedrag aan compensatie kunnen gebruiken om écht een nieuwe start te maken”, aldus Van Huffelen. ,,We willen dat ze het bedrag dat ze aan compensatie krijgen ook echt kunnen houden.”

We willen dat ze het bedrag dat ze aan compensa­tie krijgen ook echt kunnen houden, aldus Alexandre van Huffelen, staatssecretaris Financiën.

Overheid vaak grootste schuldeiser

De Tweede Kamer had het kabinet eerder opgeroepen om maatregelen te treffen zodat de compensatie niet meteen in de zakken van schuldeisers zou verdwijnen. Daarbij werd vooral gekeken naar de overheid zelf, die in veel gevallen de grootste schuldeiser is.

Eind vorige week stapte de beroepsvereniging van bewindsvoerders nog uit overleg met het kabinet. Reden was dat de Belastingdienst als schuldeiser vooraan zou staan als gedupeerden tussen nu en 1 mei hun 30.000 euro gestort zouden krijgen. Volgens de Beroepsvereniging Bewindvoerders Wsnp (BBW) zou die praktijk ‘desastreus’ uitpakken: in een doorsnee situatie zou ruim 13.000 euro van het compensatiebedrag dat de Belastingdienst uitkeert door diezelfde Belastingdienst worden ingehouden, bleek uit berekeningen van de BBW.

Hoewel er nu een oplossing is voor schulden die uitstaan bij de overheid, is het nog onduidelijk wat er gebeurt met schulden die uitstaan bij andere partijen. De staatssecretaris roept private schuldeisers het voorbeeld van de overheid na te volgen. Ze is daarover nog met hen in gesprek.

Overheid scheldt schulden gedupeerden toeslagenaffaire kwijt

RTL 18.01.2021 Goed nieuws voor de gedupeerden van de toeslagenaffaire. Er gaat een streep door alle overheidsschulden die deze gedupeerden bij de overheid hebben. Dat heeft staatssecretaris Van Huffelen zojuist bekendgemaakt.

Het gaat om alle overheidsschulden bij instanties als DUO en schulden bij het UWV. De overheid gaat ook in gesprek met postorderbedrijven en andere private schuldeisers.

“Ik vind dat ouders een volledig schone lei verdienen, zodat zij het bedrag aan compensatie kunnen gebruiken om écht een nieuwe start te maken”, aldus Van Huffelen.

Woede

Alle gedupeerde ouders van de toeslagenaffaire krijgen ten minste 30.000 euro, maar een deel van dat geld dreigde de Belastingdienst als openstaande vorderingen weer terug te eisen.

Lees ook:

Overleg over schulden door toeslagenaffaire klapt: ‘Desastreuze plannen’

Dat de Belastingdienst zelf vooraan stond als schuldeiser om een groot deel van de vergoeding van 30.000 euro voor slachtoffers van de toeslagenaffaire weer te innen, wekte veel woede. De Beroepsvereniging van bewindsvoerders noemde het ‘desastreus’ voor de ouders.

Dossier Toeslagenaffaire

Het blootleggen van de misstanden bij de Belastingdienst in de Toeslagenaffaire, is terug te lezen in de artikelen en video’s die RTL Nieuws hierover heeft gepubliceerd. Bekijk het hele dossier.

Vanavond komt er dus goed nieuws voor de ouders. Staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Financiën) maakte zojuist bekend dat er een streep gaat door de schulden die deze ouders bij de overheid hebben.

‘Krankzinnig’

Dat deed zij ook op aandringen van de Tweede Kamer. Zo’n beetje de hele Kamer vond de opstelling van de Belastingdienst niet uit te leggen. SP-Kamerlid Renske Leijten reageerde verbijsterd. “Dit is echt krankzinnig.”

RTL Nieuws; Alexandra van Huffelen Belastingdienst Toeslagenaffaire Belastingdienst Kinderopvangtoeslag

Gemeenten: ‘Belastingdienst moet afzien van vordering op gedupeerde ouders toeslagenaffaire’

AD 18.01.2021 De Belastingdienst moet afzien van alle vorderingen op gedupeerden van de kindertoeslagaffaire. Het is niet uit te leggen dat de fiscus nog steeds openstaande vorderingen incasseert. Dat zegt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) vandaag.

,,Het kabinet geeft aan dat ze het grote onrecht dat ouders is aangedaan in de kindertoeslagaffaire zo veel mogelijk wil herstellen en soortgelijke fouten in de toekomst wil voorkomen”, aldus de VNG. ,,Het zijn goede intenties, maar we zien dat deze intenties voor de gedupeerde ouders weer teniet worden gedaan.”

Lees ook;

Alle gedupeerde ouders krijgen ten minste 30.000 euro, maar een deel van dat geld dreigt de Belastingdienst als openstaande vorderingen weer terug te eisen. De vereniging vindt het een principieel punt dat de Belastingdienst afziet van deze vorderingen.

,,Daarnaast adviseren wij een bredere maatregel waarbij alle (semi-)overheidsvorderingen op gedupeerde ouders worden weggestreept, zodat het voor de ouders veel simpeler wordt om hun schulden te regelen. Het past wat ons betreft ook bij wat de gedupeerde ouders – door de overheid – is aangedaan.”

Na de stap vooruit van het kabinet, dat koos voor een generieke compensatie, soms aangevuld met schadevergoedingen, zet de Belastingdienst volgens de VNG nu ‘direct weer twee stappen terug’.

Vrijdag stapte het kabinet op, na wekenlang overleg over de conclusies in een snoeihard rapport over de toeslagenaffaire. Het demissionair kabinet kondigde aan kritisch te zullen kijken naar het ‘functioneren van de hele overheid, omdat burgers die bij UWV, CBR, Belastingdienst of andere uitvoeringsorganisaties terechtkomen, altijd goed geholpen moeten worden’.

FNV wil gratis kinderopvang voor iedereen

Telegraaf 18.01.2021 De FNV wil dat de kinderopvang in Nederland een gratis basisvoorziening wordt voor iedereen. Dat zegt vicevoorzitter Tuur Elzinga van de vakbond.

„Gratis toegankelijke kinderopvang zou het beste antwoord op de kindertoeslagaffaire zijn. Alle werknemers profiteren hiervan. Geen heksenjacht naar vermeende fraudeurs meer, die zich van geen kwaad bewust zijn. Met verschrikkelijke, traumatische en heftige financiële gevolgen.”

Volgens Elzinga profiteren alle ouders hiervan. „Zij kunnen arbeid en zorg daarmee veel beter combineren. Het is een verstandige investering in onze gezamenlijke toekomst. Rust in de tent. In je huis, in je gezin, op je werk. Kosten voor kinderopvang hoeven zo niet langer een sta in de weg zijn.”

Algemene middelen

Elzinga wil dit uit de algemene middelen financieren. „Dat is een relatief bescheiden investering met grote maatschappelijke meerwaarde. Dit verdient zich deels terug door het afschaffen van de toeslag en deels door iets hogere belasting voor winsten en hogere inkomens. De economie profiteert van deze maatregel”, aldus de vakbondsman.

BEKIJK MEER VAN; vakbonden overheidsbeleid ouders en kinderen Tuur Elzinga

januari 19, 2021 Posted by | 2e kamer, Alexandra van Huffelen, Belastingdienst, commissie-Donner, commissie-Van Dam, Eric Wiebes, etnisch profileren, Hans Vijlbrief, kinderopvangtoeslag, kinderopvangtoeslagaffaire, Mark rutte, menno snel, Menno Snel D66, onderzoek, parlementaire enquêtecommissie, Parlementaire ondervraging, Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag, Rutte 3, Staatssecretaris Eric Wiebes, Staatssecretaris Hans Vijlbrief, Staatssecretaris Menno Snel, Staatssecretaris Menno Snel D66, staatssecretaris Van Huffelen, toeslagen, toeslagenaffaire, toeslagenstelsel, tweede kamer | , , , , , , , , | 2 reacties

De Denktank uit Turkije ook in Nederland !!!???

Denk eerst na voordat je wat Roeptoetert !!

Fel debat over meningsvrijheid en moskeeën

Het ging er donderdag 12.11.2020 in de Tweede Kamer hard aan toe in het debat over de vrijheid van meningsuiting in het onderwijs. Madeleine van Toorenburg (CDA) botste met Farid Azarkan (DENK).

Telegraaf 13.11.2020

De Tweede Kamer debatteerde donderdag 12.11.2020 over de vrijheid van meningsuiting. Op de agenda staat ook de buitenlandse financiering van moskeeën. Het debat is door PVV-leider Geert Wilders aangevraagd naar aanleiding van de moord op de Franse leraar Samuel Paty. Direct bleek dat het een vurig debat zou worden.

PVV-leider Geert Wilders opende het Kamerdebat met een opsomming van de  aanslagen en bedreigingen de afgelopen weken. Hij schonk ook aandacht aan de oproep van de Amsterdamse imam Yassin Elforkani twee weken na de moord op Samuel Paty, om het beledigen van de profeet Mohammed strafbaar te maken. De petitie die zijn collega-imam Ismail Abou Soumayyah vervolgens opstelde om deze oproep te bekrachtigen, is al meer dan 120.000 keer getekend.

Geert Wilders: ‘‘De islam is het gif van onze samenleving. We hebben een monster geïmporteerd. Ik waarschuw er al twintig jaar voor. Hoeveel slachtoffers moeten er nog vallen voordat het kwartje valt dat die vreselijke islam niet bij Nederland hoort?’’

Geert Wilders: ‘‘Tweede termijn terreurdebat. Zolang iedereen – behalve de PVV – de islam niet durft te benoemen als oorzaak voor ellende/terreur lossen we de problemen nooit op. Moties over de-islamiseren, grenzen dicht en publiceren Mohammed-cartoons.’’

Geert Wilders: ‘‘Ik ben al 16 jaar mijn vrijheid kwijt en word meer dan 100x per week met de dood bedreigd, dus de premier moet niet suggereren dat ik om electorale redenen zeg wat ik zeg. Ik geloof in wat ik zeg, hoe hoog de prijs ook is. Maar Rutte weigert op de feiten te reageren. Dat is laf.’’

Geert Wilders: ‘‘Azarkan bewijst moslims een slechte dienst vandaag. Hij weigert afstand te nemen van een abjecte oproep net na de moord op Samuel Paty om belediging vd profeet strafbaar te stellen. Hij is nerveus, onzeker en druipt zwijgend af. Bye bye DENK.’’

Geert Wilders: ‘‘Je moet geen vrijheden geven aan ideologieën, die tot doel hebben jouw vrijheid af te pakken. Wees niet naïef, de islam wil ons overheersen en ons onze vrijheid afpakken. Geen islamitisch land ter wereld is vrij. We moeten Nederland de-islamiseren.’’

Geert Wilders: ‘‘De boodschap van het filmpje is glashelder: Wilders moet dood. Maar in een rechtsstaat moet je vrij kunnen wonen en werken. Ik hoop dat het OM hard zal optreden. Tegen iedereen die bedreigd wordt en nu dus ook.’’

Telegraaf 13.11.2020

Nadat DENK-fractievoorzitter Farid Azarkan de petitie in zijn betoog naar voren bracht en verdedigde, reageerde Kamerlid Madeleine van Toorenburg van het CDA ‘ziek’ en ‘witheet’: ‘Een Franse leraar is onthoofd. Om dan de discussie over godslastering te voeren, is ziek.’ Ook PvdA-Kamerlid Attje Kuiken was niet blij met de uitlatingen van Azarkan: ‘Het enige wat u doet, is wegkijken en bagatelliseren.’

 Paul Peeters-elect

@palpeet

12:05 p.m. · 12 nov. 2020 837 285 mensen tweeten hierover

Debat nu ook in Nederland losgebarsten

Aanvankelijk kregen politici in Nederland het verwijt te weinig aandacht te schenken aan de gruwelijke moord op de Franse leraar Samuel Paty op 16 oktober 2020 in een voorstad van Parijs. Zo sprak presentator Fidan Ekiz van talkshow De Vooravond zich zeer kritisch uit over het uitblijven van verontwaardiging na de onthoofding van de Franse leraar geschiedenis en maatschappelijke vorming.

Inmiddels is het debat over de onder druk staande vrijheid van meningsuiting wel losgebarsten, mede door de aanslagen in Nice, waar op 29 oktober 2020 drie mensen door een Tunesische moslimterrorist in een kerk werden vermoord, en in Wenen, waar op 2 november 2020 vier burgers werden doodgeschoten door een moslim-extremist.

AD 21.11.2020

Pure pesterij: ‘Expositie met spotprents Mohammed past in systematisch pesten van moslims’

Goedkoop effectbejag? Dat is het zeker niet, stelt raadslid Jan Pronk namens de Haagse liberalen. ,,Nee, we zijn heel serieus. Dit is een zeer noodzakelijke discussie, die we moeten blijven voeren. Wat in Rotterdam gebeurde – een docent die werd bedreigd en moest onderduiken vanwege een cartoon in zijn klas – kan in Den Haag net zo goed. En dus moeten we een krachtig tegengeluid laten horen.”

Na de aanslag op Samuel Paty werd op Franse overheidsgebouwen cartoons getoond. VVD Den Haag wil ook zo'n statement maken in de stad

Een expositie met onder meer cartoons van Mohammed, dat is pure pesterij van moslims. Dat vindt Nur Icar van de Islam Democraten. ,,Het enige wat je ermee bereikt is polariseren, waarom zou je dat willen?”

Telegraaf 23.11.2020

De Haagse VVD pleit ervoor een tentoonstelling in te richten in een openbare ruimte in Den Haag, met spotprents over religies en politieke regimes. Volgens raadslid Jan Pronk is dat noodzakelijk om de discussie over vrijheid van meningsuiting te blijven voeren, vooral ook in de klas. ,,Wat heilig is voor de één, betekent onvrijheid voor de ander.”

Lees ook;

Krachtig tegengeluid

Nur Icar kan zich absoluut niet vinden in het voorstel. ,,Het gaat zogezegd om alle heilige huisjes, maar het is natuurlijk volstrekt duidelijk dat dit gericht is tegen moslims. Een voorstel als dit had ik verwacht vanuit de hoek van de PVV, het verrast me dat de VVD dit nu inbrengt. Dat zal ongetwijfeld te maken hebben met de verkiezingen.”

Spotprenten van Mohammed projecteren op het provinciehuis

De Brabantse PVV wil gigantische spotprenten van profeet Mohammed laten projecteren op het provinciehuis in Den Bosch. De partij daagt het provinciebestuur uit om zo een statement te maken. ,,Zo komen we op voor onze westerse waarden en laten we zien dat we solidair zijn met Frankrijk”, zegt Alexander van Hattem, PVV-voorman in Brabant.

De oproep van de PVV komt twee weken na de moord op Samuel Paty. De Franse leraar werd onthoofd nadat hij tijdens een les over vrijheid van meningsuiting twee spotprenten van de profeet had laten zien. Het gaat om cartoons uit satirisch weekblad Charlie Hebdo, vijf jaar eerder zelf slachtoffer van een aanslag door moslimextremisten.

Bedreiging na tonen spotprent

Het onderwerp kwam nog prominenter op de politieke agenda door de twee Nederlandse docenten die vorige week op sociale media zijn bedreigd. Een docent van het Rotterdamse Emmauscollege moest onderduiken nadat hij dreigementen ontving uit islamitische hoek.

Lees meer: Maak van middelbare school geen laffe ‘safe space’

In het klaslokaal van de docent hing al vijf jaar een spotprent van cartoonist Joep Bertrams over de aanslag op redacteuren van het Franse satirische weekblad Charlie Hebdo. Diverse leerlingen zagen deze prent aan voor een Mohammed-cartoon, ook al is op de prent niet de profeet maar een jihadist te zien. Een foto van de spotprent werd online gedeeld, waarna de zaak snel escaleerde.

Later in de week werd bekend dat ook op een school in Den Bosch bedreigingen waren geuit jegens een docent, nadat hij in een les over de vrijheid van meningsuiting een Mohammed-cartoon had laten zien en besproken.

Buitenlandse financiering moskeeën

Gezien het islamitische motief bij de aanslagen in Nice en Wenen is donderdag in het Kamerdebat ook de buitenlandse financiering van moskeeën aan de orde. Moskeeën zouden een belangrijke en gevaarlijke rol spelen bij het verspreiden van gedachtegoed dat haaks staat op de vrije democratische waarden in Nederland. Eerder dit jaar concludeerde een parlementaire ondervragingscommissie dat de salafistische stroming van de islam in Nederlandse moskeeën wordt verspreid vanuit onder meer Turkije en de Arabische Golfstaten.

In hun Regeerakkoord uit 2017 legden de coalitiepartijen CDA, VVD, D66 en ChristenUnie vast dat buitenlandse financiering uit ‘onvrije landen’ onwenselijk is en dat ‘voorkomen moet worden dat vanuit het buitenland via geldstromen naar politieke, maatschappelijke en religieuze organisaties onwenselijke invloed wordt gekocht’. De partijen spraken af dat geldstromen vanuit zulke landen zoveel mogelijk moeten worden beperkt.

VVD en ChristenUnie willen zelf wet maken

Drie jaar later is er nog steeds geen wetgeving en blijft de buitenlandse financiering van moskeeën een probleem. De inspanningen van verantwoordelijk minister Wouter Koolmees (D66) hebben nog geen concrete resultaten opgeleverd.

Lees de ingezonden opinie van Bente Becker: Wat voor samenleving willen we zijn?

Als het aan Kamerlid Bente Becker (VVD) en ChristenUnie-fractievoorzitter Gert-Jan Segers ligt, moet er zo snel mogelijk wetgeving komen. Komt die niet vanuit het kabinet, dan komen VVD en ChristenUnie zelf met een wetsvoorstel. Becker vindt dat de aanslagen van de afgelopen weken laten zien dat er sprake is van een ‘giftige voedingsbodem in de samenleving’. Ze noemt  buitenlandse moskeeën als bron.

Segers zegt dat hij een wetsontwerp klaar heeft liggen. Eerder deze maand bepleitte Segers een Europese aanpak van de buitenlandse financiering. De ChristenUnie-voorman sprak het kabinet er vorig jaar ook al op aan.

Opmerkelijk is dat het initiatief nu komt van twee regeringspartijen. Zeker nu de verkiezingsstrijd zich begint te roeren, roept dat vragen op. Waarom kwam het kabinet de afgelopen jaren niet zelf met maatregelen?

Wetgeving loopt spaak

Om te beginnen moet er een juridische definitie komen van wat een ‘onvrij land’ is. Als financiering vanuit bepaalde landen wordt stopgezet, mag er dan nog wel handel worden gedreven met die landen? Daarnaast speelt ook de vrijheid van godsdienst een rol. Maar dat is volgens VVD’er Becker geen probleem. Volgens haar mag je grondrechten beperken als die worden gebruikt om vrijheid te ondermijnen.

In februari dit jaar deed het kabinet een poging om geldstromen naar moskeeën, religieuze organisaties en maatschappelijke organisaties te verbieden. Het kabinet stelde daarnaast voor dat organisaties financiering van buiten de Europese Unie openbaar moeten maken. Maar het verbod van geldstromen zou in strijd zijn met ‘grondwettelijke en Europees-rechtelijke vrijheden’. Er werd advies gevraagd aan de Raad van State.

Lees meer over dit onderwerp: Salafisme verspreid in Nederlandse moskeeën door buitenlandse giften

Ondervragingscommissie

In juni dit jaar presenteerde de parlementaire ondervragingscommissie in een 240 pagina’s tellend rapport de uitkomsten van onderzoek naar ongewenste beïnvloeding vanuit onvrije landen. De donaties zouden variëren van enkele tienduizenden euro’s tot 2,5 miljoen.

De commissie concludeerde ook dat Turkije een prominente rol speelt. Het Turkse ministerie voor godsdienstzaken, Diyanet, probeert via Diyanet-moskeeën in Nederland invloed uit te oefenen. Oplossingen gaf de onderzoekscommissie niet. Daarvoor is de Tweede Kamer verantwoordelijk.

Eerdere reactie van DENK op de spotprent in weekblad Charlie Hebdo

Tweede Kamerlid Tunahan Kuzu van Denk is niet te spreken over een spotprent in het satirische Franse weekblad Charlie Hebdo. Daags nadat Denk zich weigerde uit te laten over de Franse leraar Samuel Paty, die werd onthoofd omdat hij cartoons van de profeet Mohammed had laten zien, uit Kuzu wél zijn ongenoegen over dergelijke spotprenten.

Het Kamerlid legt hij uit wat Nederlanders volgens hem moeten verstaan onder de vrijheid van meningsuiting. „Vrijheid van meningsuiting betekent niet dat je een miljoen moslims in Nederland en anderhalf miljard moslims wereldwijd tot op het bot moet kwetsen omdat ze profeet in hun hart hebben gesloten.”

Een karikatuur van de Turkse president Erdogan siert de voorpagina van het Franse satirische weekblad Charlie Hebdo deze week. Onder de titel „privé is hij heel grappig” is Erdogan zittend in een stoel te zien terwijl hij de rok van een gesluierde vrouw omhoog houdt met de woorden: „Oh, de profeet.” Erdogan heeft opgeroepen tot een boycot van Franse producten omdat hij Macron een islamvijandige houding verwijt.

Het Franse satirische weekblad Charlie Hebdo publiceerde een Karikatuur van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan op de cover van het nummer dat woensdag 28.10.2020 verscheen. Dat werd door het tijdschrift dinsdag 27.10.2020  aangekondigd op Twitter.

Kuzu reageert op de spotprent door te stellen dat hij het ’niet normaal’ vindt. „Vandaag staat een groot deel van de moslimgemeenschap stil bij de geboortenacht van Mohammed. Dat valt precies in het tijdsbestek waarin een aantal mensen het normaal vindt om onder het mom van de vrijheid van meningsuiting elkaar diep te beledigen.”

Het Kamerlid jammert: „Ja ik heb de spotprent van Charlie Hebdo gezien in ik vind het erg ongepast en erg onsmaakvol.” Kuzu doceert vervolgens over wat de vrijheid van meningsuiting volgens hem moet zijn. „En in Nederland hebben we de vrijheid van meningsuiting, maar die vrijheid van meningsuiting betekent niet dat je een miljoen moslims in Nederland en anderhalf miljard moslims wereldwijd tot op het bot moet kwetsen omdat ze profeet in hun hart hebben gesloten.”

Tot slot vertelt hij ook nog wat voor samenleving we moeten zijn. „Wat voor samenleving willen we eigenlijk zijn? Willen we een samenleving zijn waarin het normaal is om elkaar te beledigen? Willen we een samenleving zijn waarin we kinderen zo opvoeden? Of willen we een samenleving zijn waarin het getuigt van kracht dat je respectvol met elkaar omgaat.”

Charlie Hebdo was in 2015 doelwit van een bloedige aanslag door moslimextremisten waardoor twaalf mensen om het leven kwamen. Aanleiding was de publicatie van spotprenten van de moslimprofeet Mohammed die door moslims beledigend worden opgevat.

Gewraakte Petitie

Het beledigen profeet Mohammed zou strafbaar gesteld moeten worden, vindt imam Ismail Abou Soumayyah. Hij heeft een petitie opgesteld die in drie dagen al meer dan 100.000 keer is ondertekend. Cartoonist Cortés, zelf niet vies van een controversiële tekening, vindt dat een slecht idee. “Als je niet mag beledigen, is het einde zoek.”

De petitie volgt op een oproep die de Amsterdamse imam Yassin Elforkani vrijdag 30.10.2020 deed in het Parool naar aanleiding van de terreuraanslagen in Frankrijk. Ook hij riep op om de vrijheid om de profeet te beledigen, in te perken met wetgeving. Nu de petitie meer dan 40.000 handtekeningen heeft bereikt, is de Tweede Kamer verplicht om het onderwerp bespreekbaar te maken.

De duizenden handtekeningen laten het sentiment onder moslims zien, zegt imam Abou Soumayyah. “Dat het bespotten van de profeet ons raakt in hart en ziel. Dat je ons echt heel erg kwetst en dat het ons heel erg pijn doet.”

lees ook: Een cartoonwedstrijd over de profeet Mohammed, waarom ligt dat zo gevoelig?

Abou Soumayyah krijgt regelmatig de vraag waarom de cartoons eigenlijk zo kwetsend zijn. “De profeet is eigenlijk ons hele leven. Vanaf het moment dat ik wakker word, tot het moment dat ik ga slapen is hij mijn grote voorbeeld.” Het beledigen van de profeet valt volgens hem niet altijd onder de vrijheid van meningsuiting.

Rotterdamse docent bedreigd door leerlingen om spotprent

Een docent van het Emmauscollege in Rotterdam-Oosterflank is bedreigd nadat een foto van een spotprent die in een van de lokalen heeft gehangen, viral ging op Instagram. De politie neemt de dreiging zeer serieus.

Dat zegt een woordvoerder van de politie Rotterdam tegen RTL Nieuws. Volgens de politie zijn de bedreigingen afkomstig van één of meerdere leerlingen van de school. De politie neemt naar eigen zeggen ‘zichtbare en onzichtbare maatregelen’.

Grens

Dat cartoonisten die grenzen juist bij de islam opzoeken, heeft te maken met een beeldvormingsprobleem van de islam, zegt arabist De Ruiter. “Er zijn jihadistische bewegingen als IS die bomaanslagen plegen. In sommige landen is de islam niet tolerant. Ben je homoseksueel in Saudi-Arabië, dan loop je de kans onthoofd te worden. Dat beeld hangt als een wolk boven de islam. Zolang er aanslagen zijn namens de islam, zitten moslims in het verdomhoekje.”

Arabist De Ruiter vergelijkt het met de Black Lives Matter-beweging. “Ook al heb je als witte Nederlander niks te maken met hetgeen je voorouders hebben gedaan, je wordt toch op het westerse verleden aangekeken.”

2017

De relatie tussen Nederland en Turkije is al jaren moeizaam. De acties van Turkije in buurland Syrië, in Libië en de inmenging in het conflict over Nagorno-Karabach vallen slecht bij Kamer en kabinet. Ook is er al jaren kritiek op de schending van de mensenrechten in Turkije. Zo werden tal van rechters, journalisten en politieke tegenstanders van Erdogan en zijn AK-partij de afgelopen jaren opgepakt.

Het is niet voor het eerst dat ook Nederland in de clinch ligt met Turkije. In maart 2017 ontstond er ook al een hoogoplopende ruzie tussen Nederland en Turkije, toen het kabinet Turkse ministers belette in Nederland campagne te voeren voor een referendum dat president Erdogan meer macht zou geven. Ook toen maakte Erdogan Nederlandse politici uit voor ‘nazi-overblijfselen’ en ‘fascisten’. Die diplomatieke rel duurde tot de zomer van 2018.

Telegraaf 05.12.2020

Telegraaf 05.11.2020

Grijze wolven

Turkije ziet het Franse besluit om de Turkse ultranationalistische organisatie Grijze Wolven in Frankrijk te ontbinden als „provocatie”,  Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Ankara waarschuwde woensdag dat er een „zo stevig mogelijke” reactie zal volgen.

„We benadrukken dat het noodzakelijk is om de vrijheid van meningsuiting en vergadering van Turken in Frankrijk te beschermen”, aldus het ministerie.

Ook Duitsland zegt NEIN !!!

In navolging van Frankrijk wil ook Duitsland de ultranationalistische en extreemrechtse Turkse groepering Grijze Wolven verbieden. Een meerderheid in het Duitse parlement dringt aan op een verbod en wil dat de regering stappen onderneemt.

De parlementariërs van regeringspartijen en oppositie hopen dat andere landen ook met een verbod komen, meldt het Duitse weekblad Der Spiegel. Volgens het parlement zijn de Grijze Wolven racistisch, antisemitisch en antidemocratisch en bedreigen zij de veiligheid van het land. In Duitsland wonen ongeveer 3 miljoen etnische Turken, van wie de helft de Turkse nationaliteit heeft.

AD 01.12.2020

De Grijze Wolven hebben banden met de ultranationalistische MHP-partij in Turkije, die daar een regering vormt met de AK-partij van president Erdogan.

Frankrijk gaat de ultranationalistische Turkse groepering Grijze Wolven verbieden. Minister van Binnenlandse Zaken Gérald Darmanin kondigde maandag in het parlement aan dat de ontbinding van de extreemrechtse beweging woensdag wordt besproken in de ministerraad. „Om het zacht uit te drukken: we praten hier over een bijzonder agressieve groep”, zegt de minister.

De Franse regering wil een verbod instellen op de Turks-nationalistische beweging Grijze Wolven. Volgens minister Gérald Darmanin van Binnenlandse Zaken is de beweging “een bijzonder agressieve groep”. Hij kondigt aan de organisatie morgen in de ministerraad te ontbinden.

De afgelopen dagen vonden in Frankrijk verschillende incidenten plaats die gelinkt worden aan de Turkse groepering. Zo werd in Lyon een monument ter nagedachtenis aan de Armeense genocide beklad. Op een snelweg ten zuiden van die stad gingen Franse Turken en Armeniërs vorige week met elkaar op de vuist.

De Grijze Wolven is gelieerd aan de Turkse rechts-nationalistische partij MHP. In het buitenland heeft de organisatie verschillende afdelingen, waarvan de omvang niet geheel duidelijk is. In 2016 liepen aanhangers van de Grijze Wolven mee in een demonstratie in Rotterdam tegen de couppoging in Turkije.

In het verleden vochten sympathisanten van de groepering mee met het Azerbeidzjaanse leger in de oorlog in Nagorno-Karabach. Als gevolg van het opleven van dat conflict zijn in meerdere Franse steden de afgelopen tijd Turkse nationalisten de straat op gegaan, waarbij anti-Armeense teksten werden gezongen.

Onder meer het Armeens consulaat in Lyon werd beklad met de initialen van de Turkse president Erdogan:

PAPAZIAN@FranckPapazian

Le consulat d’#Arménie à Lyon taggué cette nuit par un message : 1915 love RTE (Recep Tayip Erdogan). Ignoble ! Il y a un vrai harcèlement des Français d’origine arménienne et de l’Arménie en France. #StopErdogan #StopauxLoupsGris

Het verbod komt op een moment dat de relatie tussen Frankrijk en Turkije gespannen is. De Turkse president Erdogan verweet zijn Franse ambtgenoot Macron een heksenjacht tegen moslims, nadat hij had aangekondigd strenger op te treden tegen islamitische organisaties als reactie op de onthoofding van de Franse leraar Samuel Paty door een 18-jarige moslim.

Minister Darmanin kondigde naast het verbod op de Grijze Wolven aan dat hij komend weekend Tunesië en Algerije gaat bezoeken om het uitzetten van geradicaliseerde Tunesiërs en Algerijnen te bespreken, schrijft Le Figaro. Ook wil hij voor een soortgelijke reis naar Rusland, waar de aanslagpleger op Paty vandaan kwam.

In Kazachstan is de groepering al verboden. Oostenrijk verbood vorige jaar symbolen van vlaggen van de Grijze Wolven.

lees: eindverslag_pocob Tweede Kamer 25.06.2020

lees: RIS 304685 Gemeentesteun aan de Grijze Wolven 17.02.2020

lees: RIS 304685_Gemeentesteun_aan_de_Grijze_Wolven_Bijlage_1 februari 2017

lees: RIS 304685_Gemeentesteun_aan_de_Grijze_Wolven_Bijlage_2 05.02.2020

zie ook: Turkse Spionnen in Den Haag ?? – de nasleep

zie ook: Turkse Spionnen in Den Haag ??

Zie ook: De Lange arm van Erdogan in Rotterdam en verder !! – deel 2

zie ook: Verhoogde dreiging door aanslagen en extremisme – deel 17b- Parlementaire ondervraging – eindrapport

zie ook: Verhoogde dreiging door aanslagen en extremisme – deel 17a- Parlementaire ondervraging

Zie ook: Aanslag 16.10.2020 geschiedenisleraar in Parijs werd op straat onthoofd vanwege Charlie Hebdo

zie ook: Hoofdverdachte aanslag nabij voormalig kantoor Charlie Hebdo opgepakt NOS 25.09.2020

zie ook: Start rechtzaak aanslag 07.01.2015 Franse blad Charlie Hebdo Parijs

zie ook: Demonstratie 08.01.2015 aanslag Charlie Hebdo

zie ook: Steunbetuiging aanslag Charlie Hebdo

zie ook: Terreuraanslag op redactie Charlie Hebdo Parijs

zie ook: Cartoon Charlie Hebdo – aanslag Parijs 07.01.2015 en verder

Zie ook: Verhoogde dreiging door aanslagen en extremisme – deel 20

Zie ook: De nog veel langere arm van Erdogan in Europa en verder !! – deel 15

Zie ook: De nog veel langere arm van Erdogan in Europa en verder !! – deel 14 Erdogan

Zie ook: De nog veel langere arm van Erdogan in IS-gebied, Syrië, Irak en verder !! – deel 13 – de nasleep

Zie ook: De nog veel langere arm van Erdogan in IS-gebied, Syrië, Irak en verder !! – deel 12 – de nasleep

Grijze Wolven onder de demonstranten die in 2017 voor het Turkse consulaat protesteerden.

Europa opent jacht op Grijze Wolven, ook Nederland overweegt beweging te verbieden

AD 01.12.2020 Na Frankrijk en Duitsland, wordt ook in Nederland de roep luider om de extreemrechtse Turkse beweging Grijze Wolven te verbieden. Maar wie zijn ze? Waar komt hun ideologie vandaan? En hoe kijken ze in Turkije naar deze controversiële beweging?

Eind oktober reed een stoet luid toeterende auto’s door een Armeense wijk net buiten Lyon. Zo’n tweehonderd extreemrechtse Franse Turken zwaaiden met Turkse vlaggen en riepen leuzen. Gemoederen waren opgelopen vanwege het conflict in Nagorno-Karabach. Daar strijden Armeense en Azerbeidzjaanse troepen tegen elkaar. Azerbeidzjan wordt geholpen door Turkije, veel Turken steunen dat.

Lees ook;

Doodgeschoten man in Beuningen is Nijmeegse klusjesman Mehmet: ‘Hij lag onder het bloed’

Doodgeschoten man in Beuningen is Nijmeegse klusjesman Mehmet: ‘Hij lag onder het bloed’

Genocide ontkennende flyers schokken Armeense Almeloërs: ‘Dit is provocatie’

o Genocide ontkennende flyers schokken Armeense Almeloërs: ‘Dit is provocatie’

Vier mensen raakten die avond bij Lyon gewond bij rellen tussen Armeense en Turkse Fransen. Een dag later stond de leus ‘Grijze Wolven’ gekalkt op het gebouw waar de Armeniërs de Armeense genocide herdenken. Het was de handtekening van een omstreden club die in de jaren 60 in Turkije werd geboren, maar die binnen Europese Turkse gemeenschappen een eigen leven is gaan leiden.

Graffiti op de muur van het Armeense herdenkingscentrum in Lyon. RTE kan staan voor de naam van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan. Loup gris is Frans voor grijze wolf.

Graffiti op de muur van het Armeense herdenkingscentrum in Lyon. RTE kan staan voor de naam van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan. Loup gris is Frans voor grijze wolf. © AFP

Het was het startschot voor een verbod op de beweging in Frankrijk. Duitsland, waar ook problemen waren, volgde snel met een soortgelijk verbod. En nu ligt ook in Nederland het verzoek om te onderzoeken of de Grijze Wolven op een Europese sanctielijst kunnen komen.

Na het Franse verbod was de toon in pro-regeringsmedia in Turkije lacherig. ‘Verbod op niet-bestaande Turkse organisatie’ kopte de krant Sabah. Het is vaker de reactie in Turkse regeringskringen als het gaat over de controversie rond de Grijze Wolven. Er bestaat inderdaad geen organisatie met de naam Grijze Wolven, niet in Turkije en ook niet in Europa. Dat maakt het juridisch zo moeilijk om ze aan te pakken. Maar het is de ideologie en de symboliek die springlevend is en terugkomt in verschillende Turkse organisaties in Europa.

Archieffoto van protesterende studenten in Turkije.

Archieffoto van protesterende studenten in Turkije. © Depo Photos/ABACA

Het fenomeen Grijze Wolven kwam op in de jaren 60. Het was een zelfgekozen bijnaam van de ultranationalistische jeugdbeweging van de nationalistische partij MHP. Een groep die streeft naar een ‘Groot Turkije’ (alle Turkse volkeren in één staat) en gelooft in de superioriteit van het Turkse ras.

Knokploegen

Ze vormden een gewelddadige straatbeweging met knokploegen die af gingen op iedereen die in hun ogen een vijand was van de Turkse natie: communisten, linkse studenten, Koerden, Armeniërs en religieuze minderheidsgroepen zoals de Alevi-gemeenschap. Ze pleegden honderden politieke moorden. Na de militaire staatsgreep in 1980 verdwenen kopstukken van Grijze Wolven in de gevangenis. De beweging ging ondergronds en leden werden actief in de criminele onderwereld.

Nu maakt de nationalistische partij MHP deel uit van de regering in een coalitie met de AKP van president Erdogan. Daarmee zijn de Grijze Wolven ook terug van weggeweest. Ze worden omschreven als ultranationalistisch, neo-fascistisch en soms ook islamistisch (terwijl ze in de jaren juist 70 seculier waren).

De anticommu­nis­ti­sche motieven van toen zijn vervangen door een meer etnisch Turkse en xenofobe ideologie, aldus Yektan Turkyilmaz, onderzoeker bij het Forum van Transregionale Studies in Berlijn.

Ze zijn niet meer zo gewelddadig als vroeger, zegt Yektan Turkyilmaz, onderzoeker bij het Forum van Transregionale Studies in Berlijn. ,,Maar hun ideologie is nog wel extreem en fascistisch. De anticommunistische motieven van toen zijn vervangen door een meer etnisch Turkse en xenofobe ideologie. De minderheidsgroepen die ze verafschuwen zijn nog steeds dezelfde: de Koerden, de Alevi, de Armeniërs.”

Een betoger toont het teken van de Grijze Wolven bij een demonstratie in Rotterdam, 2017.

Een betoger toont het teken van de Grijze Wolven bij een demonstratie in Rotterdam, 2017. © Hollandse Hoogte / ANP

De beweging heeft meer macht in Turkije nu de MHP in de regering zit. Zorgwekkend, vindt Turkyilmaz. ,,Ze hebben te veel invloed binnen de regering. Het is een publiek geheim dat sommige leden banden hebben met de Turkse inlichtingendiensten.”

Toch blijft het lastig een echte Grijze Wolf aan te wijzen. Dat komt doordat het handgebaar van de Grijze Wolf ook gemeengoed is geworden. De middelvinger en ringvinger op de duim, de pink en wijsvinger gestrekt omhoog, het is een bekend beeld bij nationalistische demonstraties. Voor veel Turken is het een uiting van Turkse trots. Zelfs mensen van de liberale partijen zijn wel eens gezien met hun handen in de wolf-stand.

Het is heel makkelijk om het Grijze Wolf-ge­baar te maken om je Turkse identiteit mee te benadruk­ken, aldus Matthew Goldman, Zweeds onderzoeksinstituut in Istanboel.

De Turkse regering noemt het Franse en Duitse verbod een provocatie. Ze ziet het als een inperking van vrijheid van meningsuiting dat de hele Turkse gemeenschap raakt. Tegelijk blijft de Turkse overheid zeggen dat de Grijze Wolven niet als zodanig bestaan. ,,Het lastige is dat Europese regeringen een club willen verbieden die geen formele organisatie heeft in Europese landen”, zegt Matthew Goldman van het Zweedse onderzoeksinstituut in Istanboel. ,,Je moet het meer zien als een slapende identiteit binnen de Turkse gemeenschap die kan worden geactiveerd bij gebeurtenissen zoals de Nagorno-Karabach oorlog.”

Grijze Wolven onder de demonstranten die in 2017 voor het Turkse consulaat protesteerden.

Grijze Wolven onder de demonstranten die in 2017 voor het Turkse consulaat protesteerden. © Hollandse Hoogte / Peter Hilz

Hij ziet het meer als iets waar sommige migrantenjongeren zich bij thuisvoelen vanwege hun Turkse wortels. ,,Het is heel makkelijk om het Grijze Wolf-gebaar te maken om je Turkse identiteit mee te benadrukken. Vooral als je in een achterstandswijk woont en je je niet geaccepteerd voelt.”

Strijd

Volgens Goldman is de roep om een verbod vooral een wapen in de diplomatieke strijd tussen Turkije en de Europese Unie.

In Nederland zitten Grijze Wolven ‘verstopt’ in allerlei Turkse organisaties en verenigingen, onder de koepel Turkse Federatie Nederland (TFN), zo stellen onderzoeksrapporten in de afgelopen jaren. Al langer worden vragen gesteld over de Turks-nationalistische ideologie die verscholen zit achter sociale en culturele projecten die vaak subsidies krijgen van de Nederlandse overheid.

Duitse neonazigroep verboden, invallen bij leden

NOS 01.12.2020 Duitsland heeft de neonazigroep Wolfsbrigade 44 verboden. “Er is geen plaats in dit land voor een vereniging die haat zaait en werkt aan de herrijzenis van een nazi-staat”, zei minister Seehofer van Binnenlandse Zaken.

Vanochtend vroeg zijn 180 politieagenten in drie deelstaten de huizen van 13 leden binnengevallen. Ze vonden messen, een machete, een kruisboog en bajonetten. Ook legden ze beslag op nazi-objecten zoals hakenkruizen.

Het doel van de invallen was onder meer om bezittingen van de vereniging en mogelijke rechts-extremistische propaganda in beslag te nemen, zei het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Seehofer verbood dit jaar al drie andere neonazi-organisaties.

BEKIJK OOK;

De moslimburger bestaat, anders dan de refo-, joden- en kathoburger

Elsevier 15.11.2020 Kamerleden van links tot rechts waren woedend op DENK-voorman Farid Azarkan toen hij een petitie verdedigde om het beledigen van Mohammed strafbaar te stellen. Ironisch, vindt Philip van Tijn: veel van diezelfde Kamerleden vonden Geert Wilders jarenlang een groter gevaar voor onze democratie dan DENK. Worden ze nu eindelijk wakker?

Ineens stuitte ik de afgelopen weken een paar keer op het begrip ‘moslimburger’, onder meer in de Volkskrant en Het Parool. Even dacht ik dat McDonald’s een nieuwe, halalproof, burger had gelanceerd, maar dat bleek niet het geval. Een moslimburger is een (Nederlands) staatsburger die ook moslim is. Dus vergelijkbaar met een refoburger, een jodenburger, een kathoburger – met dit verschil dat die andere begrippen niet bestaan. Wat een protestant, een jood of een katholiek achter zijn/haar befaamde voordeur uitspookt, is niet relevant; wat telt, zijn zijn gedrag en uitingen in het openbaar, als lid van de samenleving.

Philip van Tijn is bestuurder, toezichthouder en adviseur. Hij schrijft wekelijks een blog over de actualiteit.

Waarom zouden wij dan iemand die het islamitische geloof aanhangt, op andere wijze tegemoet moeten treden? Het bestaan van het begrip ‘moslimburger’ impliceert dat je aan zo iemand andere eisen mag stellen dan aan andere burgers, of bepaalde eisen niet mag stellen die je aan andere burgers wel stelt – terwijl het gewoon staatsburgers zijn, die moeten voldoen aan de Grondwet en de andere wetten van ons Koninkrijk. Je zou zelfs kunnen zeggen dat ze er méér aan moeten voldoen dan het mensentype dat nog niet lang geleden ‘autochtoon’ heette, want die kan er niks aan doen dat-ie als Nederlander is geboren, terwijl de ‘moslimburger’ er vrijwel altijd voor gekozen heeft.

In 20 jaar zijn we geen millimeter verder gekomen

Ik word er moe van, al die nieuwe begrippen, die eufemismen die in onze tijd worden uitgevonden om alsjeblieft maar niet de schijn van kwetsen op te roepen noch de schijn van discriminatie of – het allerergste – de schijn van islamofobie.

Maar het is helemaal geen nieuw begrip! Het was het kernbegrip op de Nationale Startconferentie Islam en Burgerschap in juni 2000, waarvan het verslag in boekvorm luidt: Bestaat de moslimburger? 2000 – twintig jaar geleden, Bill Clinton was nog president van de Verenigde Staten, George W. Bush moest nog worden gekozen, net als Barack Obama, Donald Trump en Joe Biden.

Een half jaar later zei Roger van Boxtel (D66, minister voor Grotesteden- en minderhedenbeleid) bij een Stuurgroep islam en burgerschap (intussen met kleine letters!) ‘We kennen in dit land alleen Nederlandse burgers, van wie er driekwart miljoen een islamitische achtergrond hebben.’ Ik ben benieuwd of de huidige fractievoorzitter Rob Jetten en zijn opvolger Sigrid Kaag dit ook nog zeggen, terwijl het aantal moslims in ons land intussen verdubbeld is.

Meer weten over dit onderwerp? Bestel de Speciale Editie Islam in Nederland in onze webshop

Die woede van onze Kamerleden komt wel wat laat

Ik moest eraan denken bij het kijken naar het pandemonium (iets heel anders dan pandemie, maar lijkt er toch behoorlijk op) in de Tweede Kamer, die in zijn geheel viel over de geachte afgevaardigde Farid Azarkan (DENK) toen deze geen afstand wilde nemen van de petitie voor een verbod op godslastering, bedacht kort na de moord op Samuel Paty! Al die Kamerleden, die er allemaal al jaren bij horen en dus al jaren het gezamenlijk zo ver hebben laten komen, konden nauwelijks woorden vinden voor hun verontwaardiging en konden nauwelijks hun tranen van woede bedwingen.

Fel debat over meningsvrijheid en moskeeën: ‘Nu discussie voeren over godslastering is ziek’

Elsevier 12.11.2020 De Tweede Kamer debatteerde donderdag over de vrijheid van meningsuiting. Op de agenda staat ook de buitenlandse financiering van moskeeën. Het debat is door PVV-leider Geert Wilders aangevraagd naar aanleiding van de moord op de Franse leraar Samuel Paty. Direct bleek dat het een vurig debat zou worden.

PVV-leider Geert Wilders opende het Kamerdebat met een opsomming van de  aanslagen en bedreigingen de afgelopen weken. Hij schonk ook aandacht aan de oproep van de Amsterdamse imam Yassin Elforkani twee weken na de moord op Samuel Paty, om het beledigen van de profeet Mohammed strafbaar te maken. De petitie die zijn collega-imam Ismail Abou Soumayyah vervolgens opstelde om deze oproep te bekrachtigen, is al meer dan 120.000 keer getekend.

Nadat DENK-fractievoorzitter Farid Azarkan de petitie in zijn betoog naar voren bracht en verdedigde, reageerde Kamerlid Madeleine van Toorenburg van het CDA furieus: ‘Een Franse leraar is onthoofd. Om dan de discussie over godslastering te voeren, is ziek.’ Ook PvdA-Kamerlid Attje Kuiken was niet blij met de uitlatingen van Azarkan: ‘Het enige wat u doet, is wegkijken en bagatelliseren.’

 Paul Peeters-elect

@palpeet

Heftige aanvaring tussen Azarkan en Van Toorenburg in de Tweede Kamer

12:05 p.m. · 12 nov. 2020 837 285 mensen tweeten hierover

Debat nu ook in Nederland losgebarsten

Aanvankelijk kregen politici in Nederland het verwijt te weinig aandacht te schenken aan de gruwelijke moord op de Franse leraar Samuel Paty op 16 oktober in een voorstad van Parijs. Zo sprak presentator Fidan Ekiz van talkshow De Vooravond zich zeer kritisch uit over het uitblijven van verontwaardiging na de onthoofding van de Franse leraar geschiedenis en maatschappelijke vorming.

Inmiddels is het debat over de onder druk staande vrijheid van meningsuiting wel losgebarsten, mede door de aanslagen in Nice, waar op 29 oktober drie mensen door een Tunesische moslimterrorist in een kerk werden vermoord, en in Wenen, waar op 2 november vier burgers werden doodgeschoten door een moslim-extremist.

Bedreiging na tonen spotprent

Het onderwerp kwam nog prominenter op de politieke agenda door de twee Nederlandse docenten die vorige week op sociale media zijn bedreigd. Een docent van het Rotterdamse Emmauscollege moest onderduiken nadat hij dreigementen ontving uit islamitische hoek.

Lees meer: Maak van middelbare school geen laffe ‘safe space’

In het klaslokaal van de docent hing al vijf jaar een spotprent van cartoonist Joep Bertrams over de aanslag op redacteuren van het Franse satirische weekblad Charlie Hebdo. Diverse leerlingen zagen deze prent aan voor een Mohammed-cartoon, ook al is op de prent niet de profeet maar een jihadist te zien. Een foto van de spotprent werd online gedeeld, waarna de zaak snel escaleerde.

Later in de week werd bekend dat ook op een school in Den Bosch bedreigingen waren geuit jegens een docent, nadat hij in een les over de vrijheid van meningsuiting een Mohammed-cartoon had laten zien en besproken.

Buitenlandse financiering moskeeën

Gezien het islamitische motief bij de aanslagen in Nice en Wenen is donderdag in het Kamerdebat ook de buitenlandse financiering van moskeeën aan de orde. Moskeeën zouden een belangrijke en gevaarlijke rol spelen bij het verspreiden van gedachtegoed dat haaks staat op de vrije democratische waarden in Nederland. Eerder dit jaar concludeerde een parlementaire ondervragingscommissie dat de salafistische stroming van de islam in Nederlandse moskeeën wordt verspreid vanuit onder meer Turkije en de Arabische Golfstaten.

In hun Regeerakkoord uit 2017 legden de coalitiepartijen CDA, VVD, D66 en ChristenUnie vast dat buitenlandse financiering uit ‘onvrije landen’ onwenselijk is en dat ‘voorkomen moet worden dat vanuit het buitenland via geldstromen naar politieke, maatschappelijke en religieuze organisaties onwenselijke invloed wordt gekocht’. De partijen spraken af dat geldstromen vanuit zulke landen zoveel mogelijk moeten worden beperkt.

VVD en ChristenUnie willen zelf wet maken

Drie jaar later is er nog steeds geen wetgeving en blijft de buitenlandse financiering van moskeeën een probleem. De inspanningen van verantwoordelijk minister Wouter Koolmees (D66) hebben nog geen concrete resultaten opgeleverd.

Lees de ingezonden opinie van Bente Becker: Wat voor samenleving willen we zijn?

Als het aan Kamerlid Bente Becker (VVD) en ChristenUnie-fractievoorzitter Gert-Jan Segers ligt, moet er zo snel mogelijk wetgeving komen. Komt die niet vanuit het kabinet, dan komen VVD en ChristenUnie zelf met een wetsvoorstel. Becker vindt dat de aanslagen van de afgelopen weken laten zien dat er sprake is van een ‘giftige voedingsbodem in de samenleving’. Ze noemt  buitenlandse moskeeën als bron.

Segers zegt dat hij een wetsontwerp klaar heeft liggen. Eerder deze maand bepleitte Segers een Europese aanpak van de buitenlandse financiering. De ChristenUnie-voorman sprak het kabinet er vorig jaar ook al op aan.

Opmerkelijk is dat het initiatief nu komt van twee regeringspartijen. Zeker nu de verkiezingsstrijd zich begint te roeren, roept dat vragen op. Waarom kwam het kabinet de afgelopen jaren niet zelf met maatregelen?

Wetgeving loopt spaak

Om te beginnen moet er een juridische definitie komen van wat een ‘onvrij land’ is. Als financiering vanuit bepaalde landen wordt stopgezet, mag er dan nog wel handel worden gedreven met die landen? Daarnaast speelt ook de vrijheid van godsdienst een rol. Maar dat is volgens VVD’er Becker geen probleem. Volgens haar mag je grondrechten beperken als die worden gebruikt om vrijheid te ondermijnen.

In februari dit jaar deed het kabinet een poging om geldstromen naar moskeeën, religieuze organisaties en maatschappelijke organisaties te verbieden. Het kabinet stelde daarnaast voor dat organisaties financiering van buiten de Europese Unie openbaar moeten maken. Maar het verbod van geldstromen zou in strijd zijn met ‘grondwettelijke en Europees-rechtelijke vrijheden’. Er werd advies gevraagd aan de Raad van State.

Lees meer over dit onderwerp: Salafisme verspreid in Nederlandse moskeeën door buitenlandse giften

Ondervragingscommissie

In juni dit jaar presenteerde de parlementaire ondervragingscommissie in een 240 pagina’s tellend rapport de uitkomsten van onderzoek naar ongewenste beïnvloeding vanuit onvrije landen. De donaties zouden variëren van enkele tienduizenden euro’s tot 2,5 miljoen.

De commissie concludeerde ook dat Turkije een prominente rol speelt. Het Turkse ministerie voor godsdienstzaken, Diyanet, probeert via Diyanet-moskeeën in Nederland invloed uit te oefenen. Oplossingen gaf de onderzoekscommissie niet. Daarvoor is de Tweede Kamer verantwoordelijk.

Kamer botst met DENK in emotioneel debat over aanslag op Franse leraar

NU 12.11.2020 Wat is een passende reactie op opnieuw jihadistische aanslagen op Europese bodem? Donderdag in het Kamerdebat naar aanleiding van de onthoofding van de Franse leraar Samuel Paty wisselde een scala aan nieuwe en oude voorstellen voor de bestrijding van radicaalislamitisch terrorisme zich af met emotionele verwijten. Met name DENK moest het ontgelden. Madeleine van Toorenburg (CDA): “Ik ben witheet.”

Deels met woede en vooral met verbazing sprak de Tweede Kamer zich uit over een petitie die daags na de brute onthoofding van Paty ruim 120.000 keer is ondertekend. De ondertekenaars zeggen tegen geweld te zijn en roepen de politiek op de belediging van de islamitische profeet Mohammed strafbaar te stellen.

Farid Azarkan (DENK) verdedigde de petitie, hoewel hij de timing “ongelukkig” vond. Volgens Azarkan maken de ondertekenaars gebruik van hun democratisch recht om hun mening in het publieke debat kenbaar te maken.

De manier waarop Azarkan de petitie verdedigde, leidde bij onder meer de PvdA en het CDA tot furieuze reacties. Dat de DENK-leider geen antwoord wilde geven op de vraag of dit het moment is om de discussie over godslastering opnieuw te voeren, leidde tot verontwaardiging. “Azarkan praat iets goed wat op het foutste moment ter discussie is gesteld”, aldus Van Toorenburg.

“Een leraar die in een klas een cartoon bespreekt, wordt onthoofd en vervolgens wordt er een discussie over godslastering gevoerd. Dit is een nieuw mes in de rug van de leraar.” Attje Kuiken (PvdA): “Het enige wat u doet, is wegkijken en bagatelliseren.”

‘Withete’ Van Toorenburg botst met Azarkan in terrorismedebat

‘DENK bewijst moslims geen goede dienst’

VVD’er Dilan Yesilgöz-Zegerius: “Dit debat gaat niet over de vrijheid van meningsuiting, dit gaat over de onthoofding van een leraar. Dit gaat over leraren die in Nederland moeten onderduiken.” Volgens PVV-leider Geert Wilders bewijst Azarkan moslims in Nederland geen goede dienst als hij zich niet tegen de petitie uitspreekt.

Hij ziet de petitie als een directe reactie op de onthoofding. Volgens Wilders dragen de ondertekenaars de boodschap uit dat de onthoofding goed was, ook al staat dat niet letterlijk in de petitie. “Het is stuitend dat u niet klip-en-klaar afstand neemt van de strafbaarstelling van Mohammed-cartoons.”

Naast de verontwaardigde reacties op de inbreng van DENK, zocht een deel van de Kamer ook naar de juiste reactie op de recente aanslagen in Frankrijk en Wenen. Gert-Jan Segers (CU): “Dit is het zoveelste debat.

Het is frustrerend, maar niets doen is geen optie.” Segers maakt zich ook zorgen over een Rotterdamse docent die onlangs moest onderduiken vanwege bedreigingen na het tonen van een cartoon. “Hoe kunnen we leraren beter beschermen?”, wil hij van het kabinet weten.

Aanvrager van het debat Wilders herhaalde zijn pleidooi dat moslims die de Nederlandse rechtsstaat afwijzen, moeten vertrekken. Hij wil naar eigen zeggen Nederland “de-islamiseren”. Het CDA herhaalde de oproep om het “verheerlijken van terrorisme” strafbaar te stellen.

Kamer zoekt naar nieuwe oplossingen

De PvdA maakt zich zorgen over het gebrek aan toezicht op wat er op weekendscholen onderwezen wordt. Kuiken vreest dat dit “informele weekendonderwijs” buiten het zicht van de Inspectie van het Onderwijs een voedingsbodem van intolerantie kan zijn.

GroenLinks wil dat het kabinet beter gaat kijken naar de rol van grote socialemediabedrijven. Bram van Ojik wees er in het debat op dat degene die Paty doodde door sociale media beïnvloed is. Hij ziet dat mensen die eenmaal op het spoor van een radicale boodschap zitten door het algoritme steeds verder in de haatpropaganda terechtkomen.

GroenLinks benadrukt verder het belang van wijkagenten, buurthuizen en jongerenwerkers. Volgens Van Ojik kunnen zij vroegtijdig radicalisering op wijkniveau signaleren.

Lees meer over: Politiek 

Azarkan botst keihard met Kamer over petitie belediging profeet

NOS 12.11.2020 Fractieleider Azarkan van Denk is in de Tweede Kamer keihard aangevallen omdat hij het opnam voor een petitie waarin wordt opgeroepen om het beledigen van de profeet Mohammed strafbaar te stellen. De petitie werd twee dagen na de moord op de Franse leraar Paty opgesteld en 120.000 keer ondertekend.

Azarkan zei het vreemd te vinden dat de Tweede Kamer deze petitie veroordeelt. Hij veroordeelde de timing, maar de ondertekenaars volgden de democratische regels en je moet overal over kunnen praten, stelde hij. “Dat heb ik liever dan dat je hier buiten het Tweede Kamergebouw wordt aangevallen omdat je een andere mening hebt.”

‘Asociale actie’

Verschillende Kamerleden reageerden furieus. “Ik ben witheet”. zei CDA-Kamerlid Van Toorenburg. Zij zei dat Azarkan de vermoorde onschuld speelt. Zij noemde het “ziek” om twee dagen na de moord een oproep te doen om de reden voor die moord goed te praten. “Dit is een nieuw mes in de rug van die leraar.”

Azarkan onder vuur vanwege petitie

ChristenUnie-leider Segers sloot zich daarbij aan: “Weet u wat u daarmee zegt? Die moordenaar had een punt.” VVD-Kamerlid Yesilgöz zei dat de timing meer dan ongelukkig was. “De timing is heel bewust. Daar is heel goed over nagedacht. U doet alsof het hier over vrijheid van meningsuiting gaat, maar dit is een asociale actie.”

Azarkan benadrukte: “Ik heb die petitie niet geschreven, ik heb hem niet ondertekend, verdikkeme.” Hij zei alleen te willen verdedigen dat mensen het recht hebben om een petitie op te stellen, waar die ook over gaat, en dat daar dan vervolgens over gepraat kan worden.

BEKIJK OOK;

Hele Kamer is woedend over aanslagen, maar daarna wil iedereen iets anders

AD 12.11.2020 De woede over aanslagen in Frankrijk en Oostenrijk deelt de hele Tweede Kamer. Zeker nu in ons land ook leraren ondergedoken zitten vanwege een islam-kritische cartoon. Maar over de oplossingen is het parlement diep verdeeld.

Afschuwelijk. Laf. Weerzinwekkend. Misselijkmakend. In het verwerpen van de aanslag in Wenen of de onthoofding van de Franse leraar Samuel Paty is de Tweede Kamer eensgezind, in een debat over de vrijheid van meningsuiting. Zeker nu in Rotterdam een leraar moest onderduiken, omdat hij ook een islam-kritische cartoon toonde in de klas.

Lees ook;

Maar daar houdt de eendracht dan ook wel op. Voor de ‘oplossingen’ of plannen rond (moslim)terreur en hoe ver de vrijheid van meningsuiting mag gaan, is het parlement diep verdeeld.

Bij de herdenking in de Tweede Kamer van de moord op Samuel Paty was het parlement eensgezind. Over de vraag hoe aanslagen voorkomen kunnen worden en hoe ver de vrijheid van meningsuiting reikt, zijn de partijen verdeeld. © ANP

Verdeeld

Farid Azarkan (DENK) haalde tijdens het debat over de moord op Samuel Paty de woede van andere partijen op de hals. © ANP

PVV-leider Geert Wilders wil sluiting van alle moskeeën, maar daarvoor is geen meerderheid in de Tweede Kamer. Regeringspartijen ChristenUnie en CDA willen dat moslims zich explicieter uitspreken tegen aanslagen, maar coalitiepartner D66 vindt dat dit niet van ‘willekeurige moslims’ gevraagd mag worden.

De PvdA wil de islamitische weekendscholen aan banden leggen, omdat de onderwijsinspectie nu geen zicht heeft als er radicaal ideologie gepredikt wordt. Maar dat plan verzandde eerder al in een ‘onderzoek’ ernaar door het kabinet, wat nog niet tot actie heeft geleid.

Het CDA wil het verheerlijken van geweld strafbaar stellen, maar D66 lijkt daar wel helemaal niets voor te voelen. En de VVD wil imams van buiten de EU weren, zodat zij geen ‘gif’ kunnen verspreiden in moskeeën, ‘waardoor moslims radicaliseren’. Maar ook dat heeft de regeringspartij na 5 jaar pleiten nog niet voor elkaar gekregen. Misschien ook omdat de ChristenUnie dan bang is dat ook een ‘rabbijn uit New York’ zou kunnen worden geweerd.

De SGP en PVV willen grensbewaking rond Nederland opschroeven, maar het kabinet wil zo lang mogelijk aan controle vasthouden aan de buitengrenzen van Europa. Wel zei premier Mark Rutte, in navolging van de Franse president Macron, er ‘wordt nagedacht’ over alternatieven als er aan de buitengrenzen geen goede controle is wie Europa binnenkomen. Toch, als landen hun eigen grenzen zouden gaan bewaken, betekent dat het einde van Schengen, weet ook de premier. D66 wees hem er vast op.

Ondertussen ligt tot ergernis van veel partijen nog geen wetgeving om geldstromen naar moskeeën en islamitische organisaties aan banden te leggen, als deze afkomstig is uit ‘onvrije landen’  als Saoedi-Arabië en Koeweit.

Niet zelden blijkt overigens dat het kabinet tegen de grenzen van wetgeving aanloopt.  Want, merkte Rutte op: ,,Stel dat we dat hier goed regelen. Maar het geld komt dan via Luxemburg? Wetgeving is niet eenvoudig.” Hij zegt nog te zoeken naar de ‘muizengaten’ om dit mogelijk te maken.

Woede

De spotprent van Joep Bertrams, die een jihadist uitbeeldt die een journalist onthoofd heeft, hing vijf jaar lang in het Rotterdamse klaslokaal. Toen een docent deze toonde tijdens een bespreking van de moord op Paty, kreeg hij bedreigingen en moest onderduiken. © Joep Bertrams

In sommige opzichten lijkt de verdeeldheid in de Tweede Kamer alleen maar te zijn vergroot. Dat blijkt wel uit de woede richting Denk-leider Farid Azarkan. Die beklaagde zich dat een groep moslims erop wordt aangekeken dat zij daags na de onthoofding van Paty een petitie aanbood aan het parlement om tot een verbod op godslastering, waaronder Mohammedcartoons te komen.

,,Ik begrijp niet dat daar zoveel kritiek op is, los van de timing’’, zei Azarkan. Dat schoot het CDA in het verkeerde keelgat. ,,Er is een leraar onthoofd. Dan een discussie voeren over godslastering, is ziek’’, brieste Madeleine van Toorenburg. Ook ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers wees Azarkan terecht. ,,Weet u wat u daarmee zegt? Die moordenaar had een punt.”

Farid Azarkan (Denk) tijdens een debat over de moord op Samuel Paty. De Franse leraar werd vermoord in Parijs nadat hij tijdens een les spotprenten van de profeet Mohammed had laten zien. Ⓒ ANP/HH

Keiharde confrontatie: Azarkan’s verdediging Mohammedpetitie is ’ziek’

Telegraaf 12.11.2020 Tijdens het debat over de terreuraanslag op de Franse leraar Samuel Paty en de vrijheid van meningsuiting in het onderwijs komt het tot een keiharde confrontatie met Farid Azarkan.

De fractievoorzitter van Denk verdedigde een petitie die kort na de aanslag op Paty in het leven werd geroepen om het beledigen van de islamitische profeet Mohammed strafbaar te stellen. Ruim 120.000 mensen ondertekenden de petitie.

De bijdrage van Azarkan stuit op woedeuitbarstingen van Kamerleden Attje Kuiken (PvdA) en Madeleine van Toorenburg (CDA). „Het gaat erom dat een leraar is onthoofd en om dan de discussie over godslastering te voeren is ziek,” schreeuwde Van Toorenburg tegen Azarkan. „Het enige wat u doet is wegkijken en bagatelliseren”, zei Kuiken.

De timing is ook niet toevallig, meent VVD-Kamerlid Dilan Yesilgöz. „Ik heb het goed gelezen en ik heb goed gezien wanneer-ie is ingediend. Daar is goed over nagedacht. Er wordt een leraar onthoofd. En de eerstvolgende reactie van een groot deel van de islamitische gemeenschap, is: laten we eens kijken wat die mensen zo boos heeft gemaakt, dat die man wel onthoofd moest worden.”

Terugvechten

De radicalisering van jonge moslims, het salafistische (weekend)onderwijs, de buitenlandse financiering van moskeeën, intimidatie van seculiere Turkse en Marokkaanse Nederlanders door anderen uit hun gemeenschap: het is een greep uit het brede palet van onderwerpen dat tijdens het debat aan bod komen.

„Ik waarschuw er al twintig jaar voor”, zegt PVV-leider Wilders, die het initiatief had genomen voor het debat. „Hoeveel slachtoffers moeten er nog vallen voordat het kwartje valt dat die vreselijke islam niet bij Nederland hoort? Mijn vraag aan het kabinet: wanneer vecht u een keer terug?”

Wilders verwijt premier Rutte dat hij te weinig heeft gedaan om het gevaar van de islam te bestrijden, onder meer door ruime immigratie. Dat ging de minister-president te ver. „We moeten het politieke salafisme en het islamisme recht in de ogen kijken, maar als je zegt: terrorisme bestaat doordat er migranten zijn, dan doe je precies wat terroristen willen: groepen tegen elkaar opzetten.

” Bij de aanslagen in Frankrijk en in Oostenrijk gaat het echter niet om een botsing tussen geloven, maar een tussen ’beschaving en barbarij’, citeerde Rutte de Oostenrijkse bondskanseliers Kurz.

Rutte maakt zich met de Franse president Macron wel zorgen over de bewaking van de buitengrenzen van de Schengen-zone. Als die bewaking niet verbetert, moet er serieus worden nagedacht over een alternatief, zoals een kleiner Schengen-gebied, vindt Rutte. „Mensensmokkelaars maken immers ook gebruik van die routes om terroisme naar Europa te brengen.”

Onthoofd

De aanslag op Paty zorgde voor schokgolven in de Tweede Kamer. De leraar werd op straat onthoofd door de Tsjetsjeen Abdoullakh Anzorov nadat hij een spotprent van de islamitische profeet Mohammed had laten zien in de klas. Twee weken geleden werd hij in de Kamer herdacht.

Kort daarna moest een leraar van het Rotterdamse Emmauscollege onderduiken na bedreigingen van leerlingen. De docent had een spotprent van een jihadist in zijn klaslokaal hangen.

 Paul Peeters-elect

@palpeet

Heftige aanvaring tussen Azarkan en Van Toorenburg in de Tweede Kamer

https://twitter.com/i/status/1326843551091744769

12:05 PM · Nov 12, 2020 656 252 people are Tweeting about this

BEKIJK OOK:

Franse ambassadeur haalt uit: ’Jihadisten hebben ons de oorlog verklaard’

BEKIJK OOK:

Rotterdamse docent duikt onder om cartoon in klas

BEKIJK MEER VAN; politiek islam conflicten, oorlog en vrede terrorisme religieus conflict Farid Azarkan Samuel Paty Geert Wilders

Kamerleden woest op DENK-fractievoorzitter Azarkan: ‘ziek’ en ‘witheet’

RTL 12.10.2020 Een groot deel van de Tweede Kamer is woest op DENK-fractievoorzitter Farid Azarkan. Die toont begrip voor moslimorganisaties die in een petitie pleitten voor een verbod op godslastering, kort nadat in Frankrijk een leraar werd onthoofd omdat hij in de klas een cartoon van de profeet Mohammed had besproken.

“Ik begrijp niet dat daar zoveel kritiek op is, los van de timing”, zegt Azarkan daarover.

Maar volgens veel Kamerleden is juist die timing zo cruciaal. “Er is een leraar onthoofd. Dan een discussie voeren over godslastering, is ziek”, briest CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg. Ook ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers wijst Azarkan in scherpe bewoordingen terecht. “Weet u wat u daarmee zegt? Die moordenaar had een punt.”

Zie ook:

Onthoofde Samuel Paty (47) werd gezien als een gedreven en betrokken leraar

Volgens SGP-voorman Kees van der Staaij zegt dat de context waarin de petitie werd gestart juist de essentie is. “Dat je dat op allerlei mogelijke momenten mag doen, maar dat je dat niet moet doen na een aanslag waarbij je eigenlijk op die manier doet alsof we, onder druk van terreur, eens een goed gesprek moeten hebben hoe we met elkaar om moeten gaan”, zegt hij.

Timing

De timing is ook niet toevallig, meent VVD-Kamerlid Dilan Yesilgöz. “Ik heb het goed gelezen en ik heb goed gezien wanneer-ie is ingediend. Daar is goed over nagedacht”, zegt de politica. “Er wordt een leraar onthoofd. En de eerstvolgende reactie van een groot deel van de islamitische gemeenschap, is: laten we eens kijken wat die mensen zo boos heeft gemaakt, dat die man wel onthoofd moest worden.”

Lees meer:

Rutte over bedreiging docenten: fundamentele opvattingen niet ter discussie

Volgens GroenLinks is ook de inhoud van de petitie, die inmiddels 120.000 keer is ondertekend, van groot belang. PvdA’er Attje Kuiken vindt dat Azarkan veel steviger afstand moet nemen. “Het enige wat u doet is wegkijken en bagatelliseren. Doe het niet, daar is niemand bij gebaat”, foetert zij.

Zeven jaar geleden stond het verbod op godslastering overigens nog in het Nederlandse Wetboek van Strafrecht. In 2012 ontstond een meerderheid Tweede Kamer om dit verbod te schrappen. De ChristenUnie, SGP en het CDA stemden tegen. Een jaar later was ook meerderheid in de Eerste Kamer voor afschaffing.

Madeleine van Toorenburg (CDA) was ‘witheet’ op de DENK-fractievoorzitter. “Hij weet dat de SGP, de ChristenUnie, het CDA, die hadden niet zoveel met het afschaffen van die (wet op het verbod van, red.) godslastering. Maar daar gaat het hier niet om. Hier gaat het erom dat een leraar in een klas een cartoon staat te bespreken, onthoofd wordt, en vervolgens gaan we dan een discussie voeren over godslastering. Dit is een nieuwe mes in de rug van deze leraar.”

RTL Nieuws / ANPFarid Azarkan Attje Kuiken Kees van der Staaij Dilan Yesilgoz Madeleine van Toorenburg DENK Tweede Kamer

november 13, 2020 Posted by | 2e kamer, aanslag, Abou Soumayyah, asielzoekers, cartoon, cartoonwedstrijd, debat, Denk, Denk NL, Diyanet, dreiging, Erdogan, Farid Arzarkan, Farid Azarkan, frankrijk, geert wilders pvv, grijze wolven, groepsbelediging, haatzaaien, imam Ismail Abou Soumayyah, islam, jihadsympathisanten, moskee, moslim, Nice, Parijs, Parlementaire ondervraging, petitie, politiek, President Tayyip Recep Erdogan, salafisten, Samuel Paty, Tayyip Recep Erdogan, terreur, terreurdreiging, terrorisme, turkije, tweede kamer, vluchtelingen, vrijheid van meningsuiting, Yassin Elforkani | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor De Denktank uit Turkije ook in Nederland !!!???

Het gedonder met de coronaregels door Minister Ferdinand Grapperhaus CDA- de Nasleep

Telegraaf 19.09.2020

Alsnog boete en strafblad

Minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid heeft alsnog een boete van 390 euro gekregen voor het overtreden van de coronaregels op zijn eigen bruiloft. Daardoor heeft hij nu ook een strafblad. De vrouw van Grapperhaus en staatssecretaris Ankie Broekers-Knol, die het huwelijk voltrokken, zijn níet op de bon geslingerd.

VK 19.09.2020

,,Ik respecteer het dat het OM mij nu een boete heeft gegeven’’, laat Grapperhaus (61) aan deze nieuwssite weten. ,,Ik ben er natuurlijk niet blij mee. Als minister heb ik een voorbeeldfunctie. Ik was een gewaarschuwd mens. Toch is het niet goed gegaan met de coronamaatregelen bij mijn huwelijk. Daar baal ik van’’.

Hij grijpt de kans nogmaals aan om mensen op het hart te drukken om geen groot feest te vieren tijdens oud en nieuw, en ook zaken als vuurwerk, rellen en brandstichting achterwege te laten: „Ga nou geen dingen doen die je vorig jaar deed. Laten we wel wezen: dit jaar is het een sobere, saaie jaarwisseling. Laten we dat met z’n allen inhalen met een groot feest als we van Covid af zijn.”

De minister zelf heeft in ieder geval een rustige avond voor ogen tijdens de jaarwisseling: „Ik ga gewoon heel saai thuis zitten, en ik denk dat we met z’n tweeën gaan scrabbelen ofzo.”

Normen

Voelt u zich weer comfortabel om normen te stellen? U bent die minister van die bruiloft.
,,Zeker. Ik ben de minister van de voorbeeldfunctie, dat weet ik. Ik heb over mijn bruiloft verantwoording afgelegd aan de Tweede Kamer en er is mij een boete opgelegd. En die heb ik netjes betaald. Ik heb iets gedaan dat niet mocht, en heb de prijs betaald. Maar ik vind dat nog wel iets anders dan het bekogelen van brandweerlui, boa’s en agenten met vuurwerk. Dat is van de gekke. Houd je handen thuis!”

Minister Ferd Grapperhaus (Justitie) doet een oproep aan alle Nederlanders om de jaarwisseling zo ‘rustig mogelijk te vieren’ en om hulpverleners te ontzien. ,,Het bekogelen van brandweerlui, boa’s en agenten met vuurwerk is van de gekke. Houd je handen thuis!”

Grapperhaus zegt in een interview met deze site: ,,We moeten accepteren dat deze jaarwisseling anders gaat zijn dan normaal. Het is een beetje een oorlogsjaar.”

Grapperhaus betuigde eerder al spijt voor de bordesfoto, die vorige week donderdag naar buiten kwam. Ook doneerde hij 780 euro aan het Rode Kruis om zijn spijtbetuiging kracht bij te zetten, als “boete” voor het overtreden van de coronaregels tijdens hun huwelijk. Die schenking gaat hij niet terugvragen.

AD 19.09.2020

Strafblad

Dat Grapperhaus nu een strafblad heeft, wil niet zeggen dat hij niet door mag als minister. ,,Dat is uiteindelijk aan de Tweede Kamer’’, zegt hij. ,,Ik heb al verantwoording afgelegd in de Tweede Kamer.’’

Voor premier Rutte is er geen twijfel over mogelijk of Grapperhaus met een strafblad kan aanblijven. ,,Ja hoor, dat kan. Het is niet iets waardoor je geen VOG zou krijgen. Dat is niet strijdig met het zijn van minister.’’

Wopke Hoekstra blies zijn huwelijk wél af: ‘Dat leek toch logischer’

Zijn partijgenoot Ferd Grapperhaus trouwde wel, een dag ná de dag waarop Hoekstra eigenlijk zijn jawoord zou geven – heel het land heeft de foto’s kunnen zien. Het kostte hem bijna zijn politieke carrière. Gevraagd naar de keuze van zijn CDA-collega reageert Hoekstra afgemeten: ,,Ik wil niet het ene tegenover het andere plaatsen.”

Wopke Hoekstra had allang een getrouwd man willen zijn. Toch zit de minister van Financiën met gevouwen handen zónder ring in zijn werkkamer. Niet omdat ze ‘nee’ zei. Ook niet omdat de ringen nog niet in huis waren. Die waren er wél. Sterker nog, de bloemen waren besteld en zijn pak hing al in de kast. Toch besloten Wopke en zijn ‘jarenlange verloofde’ Liselot hun bruiloft in augustus – drie dagen voor dé dag – af te blazen. ,,Dat leek toch logischer”, zegt hij desgevraagd.

De Corona-onzekerheid sijpelt ook door in zijn privéleven. Wanneer Hoekstra nu in het huwelijk treedt? Niemand die het weet. Hoekstra zelf wilde het ‘zo snel mogelijk plannen nadat het beter gaat met de besmettingsgraad’. ,,Alleen, dat is zo moeilijk te beoordelen. Dus toen dacht ik: dan doen we het ergens voor kerst.” Zijn verloofde, huisarts Liselot Hoornweg, heeft haar twijfels: ,,Zij zei: hoe zeker weten we dat het dan wél kan?”

AD 28.12.2020

AD 28.12.2020

AD 29.12.2020

Flinke optater voor vertrouwen in coronabeleid

Volgens een politiek commentator werpen de nieuwe foto’s een nieuwe visie op de kwestie: het gaat nu niet meer om een menselijke fout van de bruidegom. “Het gaat nu om het aanzien van het ambt van de minister. Dat is hard, maar wel zuiver “, zegt Wester.

Geert Corstens, tussen 2008 en 2014 de hoogste rechter van Nederland, vindt dat minister Ferd Grapperhaus (Justitie) afgelopen week had moeten aftreden vanwege het overtreden van de coronaregels ,,Hij is niet meer geloofwaardig”.

NRC 19.09.2020

Dat justitieminister Ferd Grapperhaus alsnog een boete heeft gekregen voor het overtreden van de coronaregels tijdens zijn huwelijk, kan geen toeval zijn. Dat betoogt advocaat Frank van Ardenne, die namens onder meer de ’Schiedamse taartjeseters’ heeft gevraagd om kwijtschelding van hun coronaboete. Premier Rutte vindt de boete juist het bewijs dat er geen sprake zou zijn van ’klassenjustitie’.

Voor de geloofwaardigheid van het coronabeleid was het beter geweest als minister Grapperhaus de eer aan zichzelf had gehouden, schreef AD-hoofdredacteur Hans Nijenhuiin zijn commentaar.

Het schenden van coronaregels op de bruiloft van minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) heeft het Vertrouwen in hem aangetast. Dat komt naar voren in een onderzoek van I&O Research.

Volgens een enquête in de aanloop naar Prinsjesdag lag zijn waarderingscijfer als lid van het kabinet steeds rond de 6, maar daalde dat na zijn bruiloft naar 5,2. Daarmee is hij de laagst gewaardeerde minister, stelt het onderzoeksbureau na raadpleging van ruim 2000 mensen.

Minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid zegt dat hij ‘als persoon wel wat ‘Butsen heeft overgehouden’ aan alle commotie rondom zijn bruiloft. “Ik heb een paar flinke tikken gekregen vanwege het feit dat het niet goed is gegaan op mijn huwelijk”, zei hij tegen De Telegraaf.

Telegraaf 21.11.2020

De minister kwam eind oktober in opspraak omdat de coronaregels tijdens zijn bruiloft werden geschonden. Er verschenen foto’s van Grapperhaus knuffelend met zijn schoonmoeder en er werd niet voldoende afstand gehouden. Grapperhaus betuigde eerder al spijt. ‘Een minister moet altijd het goede voorbeeld geven’, schreef hij in een brief. Ook doneerde hij 780 euro aan het Rode Kruis om zijn spijtbetuiging kracht bij te zetten.

Lees ook:

Nieuwe foto’s bruiloft Grapperhaus: ‘Hij is gezagloos geworden’

De minister heeft er nooit aan gedacht om uit eigen beweging op te stappen. “Ik heb meteen gezegd dat ik mij in het parlement wilde verantwoorden. Ik vind ook echt dat de Tweede Kamer zich daarover moet uitspreken”, zegt hij tegen de krant.

“Als de Tweede Kamer had gezegd: vriend, zo kan het niet verder, dan had ik dat zonder meer aanvaard. Maar gezien de crisissituatie zou het ook veel nadelen hebben gehad om – los van mijn persoon – op te stappen.”

De minister kreeg een boete voor de overtredingen tijdens zijn bruiloft

Minister Grapperhaus: ‘Ik respecteer deze boete’

De helft van de Nederlanders (52 procent) vindt hem niet langer “geloofwaardig als minister van Justitie”, concludeert I&O Research.

Premier Mark Rutte en minister Wopke Hoekstra (Financiën) worden van alle leden in het huidige kabinet het hoogste gewaardeerd door de Nederlandse kiezers. Rutte en Hoekstra krijgen in het onderzoek beiden het rapportcijfer 7,1.

Het oordeel over vicepremier en minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) is beweeglijk: in de laatste peiling in mei steeg de waardering voor hem van 6,6 naar 7,1, maar inmiddels is het waarderingscijfer teruggelopen naar 6,5.

Zie ook het Kamerdebat over de geloofwaardigheid van Grapperhaus: van mildheid tot afkeuring

  • Bekijk het debat via deze livestream, de NOS Facebook-pagina en het NOS YouTube-account
  • Minister Grapperhaus raakte onlangs in opspraak door foto’s van zijn huwelijk;
  • De gasten hielden zich niet aan de anderhalvemeterregel op de trappen van het stadhuis;
  • De minister bood zijn excuus aan, maar de oppositie is fel omdat hij hierdoor ongeloofwaardiger wordt;
  • Er zijn nieuwe foto’s gepubliceerd met de minister die zijn schoonmoeder omarmt en iemand een hand lijkt te geven;
  • In het debat moest duidelijk worden of Grapperhaus opstapt; premier Rutte zegt dat Grapperhaus nog geloofwaardig is.

dossier “Coronamisser Grapperhaus” AD

Zie ook: Het gedonder met de coronaregels door Minister Ferdinand Grapperhaus CDA

Minister Grapperhaus: ‘Ik respecteer deze boete’

RTL 18.09.2020 Minister Grapperhaus heeft alsnog een boete gekregen voor het niet naleven van de coronamaatregelen tijdens zijn bruiloft. De minister zegt de beslissing van het OM te respecteren.

meer: Ferdinand Grapperhaus Coronaboete Coronavirus Den Haag

Rutte ontkent een-tweetje OM en Grapperhaus: ‘Dit is bewijs dat er geen klassenjustitie is’

AD 18.09.2020 Dat justitieminister Ferd Grapperhaus bijna een maand na zijn bruiloft alsnog wordt beboet voor het schenden van de coronaregels, is volgens premier Mark Rutte ‘hét bewijs dat er geen klassenjustitie is’. Grapperhaus heeft zich volgens de premier niet bemoeid met de beslissing van het Openbaar Ministerie (OM) om hem toch een boete op te leggen.

,,Het OM heeft gezegd: omdat dit een minister betreft die in het bijzonder verantwoordelijk is voor de handhaving van de regels, vinden we dit een bijzondere situatie en hebben we besloten dit te doen”, zei Rutte in zijn wekelijkse persconferentie na de ministerraad. Het Openbaar Ministerie schrijft zelf in een persbericht ‘dat met het opleggen van de geldboete de geloofwaardigheid van de handhaving van de coronaregels, waarvan de minister van Justitie en Veiligheid het boegbeeld is, gediend is’.

Lees ook;

Lees meer

De boete werd aangekondigd in de week van de belangrijkste politieke debatten, waarin PVV-leider Geert Wilders fel van leer trok tegen Rutte en Grapperhaus en de gang van zaken rond de bruiloft ‘klassenjustitie’ noemde. Dat heeft niets met elkaar te maken, bezweert Rutte, die benadrukte dat het OM onafhankelijk is.
Wel heeft de minister van Justitie ‘op systeemniveau’ contact met het Openbaar Ministerie over bepaalde zaken. Grapperhaus zou zich nu juist verre van de zaak moeten houden, vindt Rutte. Datzelfde geldt voor zijn collega-minister Sander Dekker (Rechtsbescherming).

Strafblad

Dat Grapperhaus straks mogelijk een besluit neemt over de verlaging van de coronaboete en er waarschijnlijk voor zal zorgen dat de boete niet meer automatisch tot een strafblad leidt, is volgens Rutte ook nu geen probleem. ‘Die discussie loopt immers al langer’, betoogt de premier.

De Kamer gaf in het debat over de bruiloft van Grapperhaus al aan af te willen van de aantekening bij de coronaboete.

Een-tweetje

Volgens advocaat Frank van Ardenne kan het geen toeval zijn dat Grapperhaus alsnog een boete heeft gekregen. ,,Mijn cliënten vermoeden dat dit een een-tweetje tussen het Openbaar Ministerie en de minister is, om het herzien van eerdere zaken voor te zijn. Daar lijkt het op”, zegt hij. ,,Grapperhaus neemt zo een voorschot op een weigering om eerdere gevallen te herzien, waarbij mensen werden bekeurd en daardoor een strafblad hebben gekregen.”

Van Ardenne zegt dat hij nog geen antwoord heeft gekregen van het ministerie van Justitie en Veiligheid op zijn verzoek om kwijtschelding. ,,Ik zou het wel fatsoenlijk vinden als we nu snel antwoord krijgen, zeker gezien het nieuws van vandaag.”

Bij de boete voor zijn cliënten ging het om een paar in Schiedam dat in mei dit jaar bezoek kreeg van hun ouders die met taart op de stoep stonden. Omdat een van de ouders geen trappen kon lopen, besloten ze de taart buiten op te eten met 1,5 meter onderlinge afstand. Vervolgens legden handhavers boetes op van bijna 400 euro per persoon voor ‘samenscholing in de open lucht’.

Ook minister Grapperhaus krijgt een strafblad na een coronaboete, werd vrijdag duidelijk. Ⓒ HOLLANDSE HOOGTE / ROBIN UTRECHT

Advocaat: boete Grapperhaus is ’een-tweetje’ met OM

Telegraaf 18.09.2020 Dat justitieminister Ferd Grapperhaus alsnog een boete heeft gekregen voor het overtreden van de coronaregels tijdens zijn huwelijk, kan geen toeval zijn. Dat betoogt advocaat Frank van Ardenne, die namens onder meer de ’Schiedamse taartjeseters’ heeft gevraagd om kwijtschelding van hun coronaboete. Premier Rutte vindt de boete juist het bewijs dat er geen sprake zou zijn van ’klassenjustitie’.

„Mijn cliënten vermoeden dat dit een een-tweetje tussen het Openbaar Ministerie en de minister is, om het herzien van eerdere zaken voor te zijn. Daar lijkt het op”, zegt hij. „Grapperhaus neemt zo een voorschot op een weigering om eerdere gevallen te herzien, waarbij mensen werden bekeurd en daardoor een strafblad hebben gekregen.”

Van Ardenne zegt dat hij nog geen antwoord heeft gekregen van het ministerie van Justitie en Veiligheid op zijn verzoek om kwijtschelding. „Ik zou het wel fatsoenlijk vinden als we nu snel antwoord krijgen, zeker gezien het nieuws van vandaag.”

’Samenscholing’

Bij de boete voor de taartjeseters ging het om een paar in Schiedam dat in mei dit jaar bezoek kreeg van hun ouders die met taart op de stoep stonden. Omdat een van de ouders geen trappen kon lopen, besloten ze de taart buiten op te eten met 1,5 meter onderlinge afstand. Vervolgens legden handhavers boetes op van bijna 400 euro per persoon voor „samenscholing in de open lucht.”

Dat de justitieminister Ferd Grapperhaus bijna een maand na zijn bruiloft alsnog wordt beboet, is volgens premier Mark Rutte juist „hét bewijs dat er geen klassenjustitie is.” Grapperhaus heeft zich volgens de premier niet bemoeid met de beslissing van het Openbaar Ministerie (OM) om hem toch een boete op te leggen.

„Het OM heeft gezegd: omdat dit een minister betreft die in het bijzonder verantwoordelijk is voor de handhaving van de regels, vinden we dit een bijzondere situatie en hebben we daarom besloten dit te doen”, zei Rutte in zijn wekelijkse persconferentie na de ministerraad. Het Openbaar Ministerie schrijft zelf in een persbericht „dat met het opleggen van de geldboete de geloofwaardigheid van de handhaving van de coronaregels, waarvan de minister van Justitie en Veiligheid het boegbeeld is, gediend is.”

De boete werd aangekondigd in de week van de belangrijkste politieke debatten, waarin PVV-leider Geert Wilders fel van leer trok tegen Rutte en Grapperhaus en de gang van zaken rond de bruiloft ’klassenjustitie’ noemde. Dat heeft niets met elkaar te maken, bezweert Rutte, die benadrukte dat het OM onafhankelijk is.

BEKIJK OOK:

Grapperhaus alsnog beboet voor schenden coronaregels op bruiloft

BEKIJK OOK:

’Net als ieder ander’ strafblad voor Grapperhaus

Strafblad

Dat Grapperhaus straks mogelijk een besluit neemt over de verlaging van de coronaboete, en er waarschijnlijk voor zal zorgen dat het ontvangen van zo’n boete niet automatisch tot een strafblad leidt, is volgens Rutte ook nu geen probleem. Die discussie loopt immers al langer, betoogt de premier. De Kamer gaf in het debat over de bruiloft van Grapperhaus al aan af te willen van de aantekening bij de coronaboete.

BEKIJK MEER VAN; straf overheid Ferd Grapperhaus Mark Rutte

’Net als ieder ander’ strafblad voor Grapperhaus

Telegraaf 18.09.2020 Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) krijgt niet alleen een boete voor overtreding van coronaregels op zijn bruiloft, de Justitieminister krijgt ook een aantekening in zijn justitiële documentatie, in de volksmond een strafblad.

Dat blijkt uit de reactie van de minister na de ministerraad. „Ik heb net als ieder ander die een boete heeft gekregen van dat bedrag een aantekening.”

Volgens de CDA-bewindsman betekent dat niet dat hij zijn werk als minister van nota bene Justitie en Veiligheid niet meer kan doen. „Dat is mogelijk, het is een overtreding. Het is aan de Kamer wat men daarvan vindt. Daar hebben we het twee weken geleden over gehad.” Ook premier Rutte twijfelt niet over het aanblijven van zijn minister. „Dit is niet strijdig met het zijn van minister. Mijn oordeel is niet veranderd.”

Grapperhaus vertelt dat hij donderdag telefonisch is gehoord door het Openbaar Ministerie (OM). „Ik had een erg hectische agenda, de hoofdofficier wilde mij om vijf uur horen. Dat mag telefonisch, anders ging het niet lukken.” De minister wil niet oordelen over het moment waarop hij de boete krijgt. Twee weken geleden werd namelijk al duidelijk dat hij de fout in ging op zijn huwelijk. „Het is de autonomie van het OM om te beslissen hoe en wanneer ze met iets omgaan.” Premier Rutte stelt zelfs dat de timing alleen maar onhandig is voor Grapperhaus. „Politiek gesproken had je dit dan liever voor de algemene politieke beschouwingen willen hebben.”

BEKIJK OOK:

LIVE | Kennemerland: halt toeroepen aan illegale feesten

Commotie

Voor de buitenwereld was het maar moeilijk te verkroppen dat de minister aanvankelijk niet op de bon werd geslingerd, omdat het beeld ontstond dat hij wél weg kwam met het overtreden van de regels. Toch had de minister liever geen boete gehad. „Ik ben absoluut niet blij met een boete, het is niet goed hoe dit gelopen is.”

Wat voor de een geldt, geldt niet altijd voor de ander. Dat werd pijnlijk duidelijk na de overtreding van minister Grapperhaus op zijn eigen bruiloft, zei Telegraafverslaggever Wierd Duk eerder in zijn podcast:

Grapperhaus zegt absoluut niet te hebben aangedrongen op een boete. „Dat is natuurlijk wat ingewikkeld. Dat is niet aan mij.” Hij weet niet of ook andere aanwezigen, onder wie staatssecretaris Broekers-Knol (Justitie), een boete hebben gekregen. Grapperhaus krijgt alsnog een prent van 390 euro voor het overtreden van de coronaregels op zijn bruiloft. Het OM laat in een persbericht weten dat ’met het opleggen van de geldboete de geloofwaardigheid van de handhaving van de coronaregels, waarvan de minister van Justitie en Veiligheid het boegbeeld is, gediend is’.

BEKIJK OOK:

Grapperhaus alsnog beboet voor schenden coronaregels op bruiloft

BEKIJK OOK:

Duitsers witheet om code rood: ’Halsoverkop naar huis’

BEKIJK OOK:

Opnieuw dagrecord: bijna tweeduizend besmettingen

BEKIJK MEER VAN; overheid straf Grapperhaus

Grapperhaus krijgt toch coronaboete, ook aantekening op strafblad

NU 18.09.2020 Minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) krijgt toch een boete voor het overtreden van de anderhalvemeterregel op zijn bruiloft, bevestigt het Openbaar Ministerie (OM) vrijdag na berichtgeving van diverse media. Ook krijgt hij een aantekening op zijn strafblad.

Het OM meldt dat de beslissing is genomen door het College van procureurs-generaal. Grapperhaus is donderdag op de hoogte gesteld en heeft laten weten de boete te gaan betalen.

De minister zegt niet om de boete te hebben gevraagd. Ook laat hij weten het besluit van het OM goed te begrijpen en te respecteren. Vanwege de boete krijgt hij een aantekening op zijn strafblad. Of dat als minister kan, is volgens Grapperhaus aan de Tweede Kamer.

De minister maakte enkele dagen na zijn bruiloft op 22 augustus excuses voor de schending van de coronaregels. “Juist een minister moet altijd het goede voorbeeld geven”, schreef hij destijds.

Grapperhaus kwam met een schriftelijke verklaring nadat er foto’s van zijn bruiloft waren opgedoken. Daarop was te zien dat zijn gasten niet te allen tijde genoeg afstand van elkaar hielden. Later verschenen ook foto’s waaruit bleek dat de minister tijdens het feest fysiek contact met enkele gasten had.

Publicatie foto’s was aanleiding voor de boete

Het OM meldt dat de publicatie van de foto’s de aanleiding voor de boete was. “Het OM vindt dat met het opleggen van de geldboete de geloofwaardigheid van de handhaving van de coronaregels, waar de minister van Justitie en Veiligheid het boegbeeld van is, gediend is.”

De boete voor het overtreden van de coronamaatregelen bedraagt 390 euro. De minister en zijn vrouw maakten vorige maand beiden dat bedrag over naar een hulporganisatie. Dat deden zij nadat er grote ophef was ontstaan over de gang van zaken rondom het huwelijksfeest in Bloemendaal.

Waarom Grapperhaus nog steeds minister van Justitie is

Lees meer over: Politiek  Ferd Grapperhaus

Grapperhaus krijgt alsnog boete voor schenden coronaregels op bruiloft

NOS 18.09.2020 Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid heeft alsnog een boete gekregen voor het schenden van de coronaregels op zijn bruiloft. De boete bedraagt 390 euro.

Eind vorige maand kwamen foto’s naar buiten van het huwelijk van de bewindsman. Daarop was te zien dat gasten onderling onvoldoende afstand hielden en dat hij zich zelf ook niet hield aan de coronamaatregelen.

De beelden leidden tot een storm aan kritiek, onder meer in de Tweede Kamer. Een motie van afkeuring haalde het net niet. De CDA-minister bood meermaals zijn excuses aan voor het overtreden van de coronaregels.

Rode Kruis

De minister en zijn vrouw maakten beiden een donatie van 390 euro over aan het Rode Kruis, als boetedoening. Een boete van het Openbaar Ministerie bleef tot nu uit, maar daarin is nu dus verandering gekomen.

“Het OM vindt dat met het opleggen van de geldboete de geloofwaardigheid van de handhaving van de coronaregels, waarvan de minister van Justitie en Veiligheid het boegbeeld is, gediend is”, staat in een persbericht.

Alleen de minister heeft overigens een boete gekregen, zijn vrouw niet. Dat is omdat Grapperhaus een “bijzondere positie” inneemt als boegbeeld van het ministerie, zegt een woordvoerder van het OM. Het besluit om de bewindsman te beboeten, liet volgens het OM relatief lang op zich wachten vanwege zijn positie. “Het is geen dagelijkse kost om aan ministers boetes op te leggen”, zegt de woordvoerder. Volgens justitie is er nu een “zorgvuldige afweging” gemaakt.

Strafblad

Grapperhaus zegt het besluit van het OM te respecteren en de boete te betalen. “Als het OM zegt dat er regels zijn overtreden en dat ik daarom een boete moet betalen, dan is dat zo.” De boete wordt nu in zijn ‘justitiële documentatie’ opgenomen. De minister van Justitie erkent dat hij nu, zoals het in de volksmond heet, een strafblad heeft. Of een overtreding van de coronaregels wel een strafblad tot gevolg moet hebben, is overigens nog onderwerp van debat in politiek Den Haag.

Grapperhaus herhaalt dat hij het betreurt dat op zijn huwelijk de coronaregels zijn overtreden. Hij heeft tegenover het OM erkend dat het niet goed is gegaan. Het bedrag dat Grapperhaus en zijn vrouw aan het Rode Kruis hadden betaald, gaat hij niet terugvragen.

Heeft u nu een strablad?

In een reactie op de boete van Grapperhaus benadrukt premier Rutte dat het Openbaar Ministerie onafhankelijk is. Hij herhaalt dat Grapperhaus geloofwaardig minister kan blijven. Rutte vindt ook dat een minister wel een strafblad kan hebben. Hij onderstreept dat Grapperhaus met deze aantekening nog steeds een ‘Verklaring omtrent het Gedrag’ kan krijgen.

Op vragen over de timing van het Openbaar Ministerie antwoordt de premier dat hij daar ook niet over gaat: “Ik heb daar geen bemoeienis mee en Grapperhaus ook niet.” Volgens Rutte is de boete niet op verzoek van Grapperhaus opgelegd en is de minister er pas gisteren door het OM van op de hoogte gesteld.

Als Grapperhaus zich er wel mee had bemoeid, had hij volgens Rutte wel gevraagd om de boete op te leggen vóór de Algemene Politieke Beschouwingen van de afgelopen dagen. In dat Kamerdebat kwam de bruiloft van de minister ook weer aan de orde en met name PVV-leider Wilders maakte er een groot thema van. Hij vindt dat in Nederland sprake is van klassenjustitie.

BEKIJK OOK

Grapperhaus alsnog beboet voor schenden coronaregels op bruiloft

RTL 18.09.2020 Minister Ferd Grapperhaus krijgt alsnog een boete voor het overtreden van de coronaregels op zijn bruiloft. Het Openbaar Ministerie heeft de bewindsman daar gisteren van op de hoogte gebracht. Daarmee krijgt hij ook een aantekening in zijn strafdossier, in de volksmond een strafblad. “Ik ben er niet blij mee”, zei Grapperhaus daar zojuist over.

De beslissing is genomen door het College van procureurs-generaal. Het OM vindt dat met het opleggen van de geldboete de geloofwaardigheid van de handhaving van de coronaregels, waarvan de minister van Justitie en Veiligheid het boegbeeld is, gediend is.

“De minister heeft het OM laten weten dit besluit te respecteren”, zegt de woordvoerder van de minister over de boete van 390 euro. “Hij zal de boete zo snel mogelijk betalen.”

‘Ik respecteer deze boete’

Minister Grapperhaus reageert op de boete die hij kreeg voor het schenden van de coronaregels.

lees ook:

Minister Grapperhaus: ‘Ik respecteer deze boete’

Lees ook:

Nieuwe foto’s bruiloft Grapperhaus: ‘Hij is gezagloos geworden’

Minister Ferd Grapperhaus overleefde twee weken geleden een debat over deze kwestie in de Tweede Kamer. Hij kreeg na een urenlang debat het vertrouwen van een kritische Kamer. Hij moest zijn gezag herstellen na deze affaire, maakten partijen duidelijk. De Tweede Kamer nam toen ook nog een motie aan waarin de bewindsman wordt opgeroepen ervoor te zorgen dat één coronaboete niet meer tot een strafblad leidt.

Het moment dat Grapperhaus breekt: ‘Het is die dag niet goed gegaan’

  Openbaar Ministerie @Het_OM

OM legt minister coronaboete op:

OM legt minister coronaboete op

Het Openbaar Ministerie (OM) zal minister Grapperhaus een boete van 390 euro opleggen voor het overtreden van de coronaregels op zijn bruiloft op 22 augustus in de gemeente Bloemendaal.

om.nl 2:20 PM · Sep 18, 2020 29 104 people are Tweeting about this

 Fons Lambie

@fonslambie

#Grapperhaus: “Nee, ik heb niet zelf om boete gevraagd.” Hij krijgt een aantekening in zijn justitiële documentatie. “In de volksmond heet dat inderdaad een strafblad”, zegt de minister. Hij gaat zijn schenking aan het Rode Kruis niet terugvragen. #corona

2:32 PM · Sep 18, 2020 14 See the latest COVID-19 information on Twitter

RTL Nieuws; Ferdinand Grapperhaus Link in bio Coronaboete

Toch boete en strafblad voor Grapperhaus na overtreden regels op bruiloft: ‘Ben er niet blij mee’

AD 18.09.2020 Minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid heeft alsnog een boete van 390 euro gekregen voor het overtreden van de coronaregels op zijn eigen bruiloft. Daardoor heeft hij nu ook een strafblad. De vrouw van Grapperhaus en staatssecretaris Ankie Broekers-Knol, die het huwelijk voltrok, zijn níet op de bon geslingerd.

,,Ik respecteer het dat het OM mij nu een boete heeft gegeven’’, laat Grapperhaus (61) aan deze nieuwssite weten. ,,Ik ben er natuurlijk niet blij mee. Als minister heb ik een voorbeeldfunctie. Ik was een gewaarschuwd mens. Toch is het niet goed gegaan met de coronamaatregelen bij mijn huwelijk. Daar baal ik van.’’

De minister zegt dat hij zelf nooit heeft aangedrongen op een boete bij het OM. ,,Nee, dat is ingewikkeld. Dat is niet mijn rol.’’ De vrouw van Grapperhaus heeft geen boete gekregen. Ook staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Justitie en Veiligheid) is niet op de bon geslingerd. Zij voltrok het huwelijk van Grapperhaus. ,,Ik heb heel duidelijk in de Tweede Kamer gezegd dat ík verantwoordelijk ben’’, aldus de minister.

Strafblad

Dat Grapperhaus nu een strafblad heeft, wil niet zeggen dat hij niet door mag als minister. ,,Dat is uiteindelijk aan de Tweede Kamer’’, zegt hij. ,,Ik heb al verantwoording afgelegd in de Tweede Kamer.’’ Voor premier Rutte is er geen twijfel over mogelijk of Grapperhaus met een strafblad kan aanblijven. ,,Ja hoor, dat kan. Het is niet iets waardoor je geen VOG zou krijgen. Dat is niet strijdig met het zijn van minister.’’

Het Openbaar Ministerie heeft Grapperhaus gisteren op de hoogte gebracht, meldt een woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid. ,,Hij zal de boete zo snel mogelijk betalen.” Eerder maakte Grapperhaus twee keer 390 euro over naar het Rode Kruis als boetedoening. Dat geld wil de minister niet terug, zo laat hij desgevraagd weten.

Geloofwaardigheid

Aanleiding voor de boete is de publicatie van foto’s in de media van de feestelijkheden van het huwelijk, waarop te zien is dat Grapperhaus zijn schoonmoeder knuffelt en onvoldoende afstand houdt van zijn gasten. Onder de gasten zijn veel 50- en 60-plussers.

Het OM vindt dat met het opleggen van de geldboete ‘de geloofwaardigheid van de handhaving van de coronaregels, waarvan Grapperhaus het boegbeeld is, gediend is’. De gasten van de bruiloft krijgen overigens geen boete, benadrukt het Openbaar Ministerie tegen deze nieuwssite.

POLL

Kan minister Grapperhaus aanblijven?

  • Ja, geen probleem (29%)
  • Nee, dit kan niet (71%)

79304 stemmen

Diep door het stof

Begin september moest minister Grapperhaus diep door het stof in het debat over de coronacrisis. Geëmotioneerd zei hij spijt te hebben van de misser op zijn eigen bruiloft, waarbij hij en zijn gasten zich overduidelijk niet aan de coronaregels hadden gehouden.

Zo overtrad Grapperhaus meermaals de 1,5 meterregel en knuffelde hij met zijn schoonmoeder. ,,Tijdens mijn huwelijk is het misgegaan. Dat spijt me, als minister hoor ik het goede voorbeeld te geven”, zei de minister.

Rutte zei tijdens het debat vierkant achter Grapperhaus te staan. ,,Leiderschap is ook je fouten toegeven’’, meldde hij. ,,Ik ben ervan overtuigd dat hij zijn gezag zal herstellen.’’ De premier vindt dat er ruimte moet zijn voor mildheid en genade voor mensen die een fout maken.

Coronaboetes

Grapperhaus, ministerieel verantwoordelijk voor de handhaving van de coronaregels, is overigens niet van plan om met terugwerkende kracht coronaboetes van het strafblad af te halen. ,,Dat is niet waar de Tweede Kamer in aangenomen moties om heeft gevraagd’’, zei hij.

Mocht een meerderheid in het parlement toch nog willen dat oude coronaboetes van het strafblad worden geschrapt, dan wil de minister daar wel naar kijken, zo gaf hij ook aan. Advocaat Frank van Ardenne, die vier Schiedammers bijstaat nadat ze een coronaboete kregen omdat ze een gebakje aten op een bankje bij hen voor de deur, vindt dat er een generaal pardon moet komen voor alle coronaboetes.

Een-tweetje

Van Ardenne laat weten dat zijn cliënten sterk het vermoeden hebben dat deze boete een een-tweetje is tussen het Openbaar Ministerie en de minister. ,,Met als doel te voorkomen dat er een generaal pardon of een herziening komt voor al die inmiddels uitgeschreven coronaboetes.’’

De advocaat verbaast zich erover dat Grapperhaus wel de boete krijgt, maar de anderen die op de foto’s te zien zijn niet. ,,Zij staan ook te dicht bij elkaar. Mij is niet duidelijk waarom zij geen boete krijgen. Wij hebben altijd gezegd dat coronaboetes in strijd met het gelijkheidsbeginsel worden uitgeschreven. Dat blijkt ook maar weer bij deze boete aan Grapperhaus.’’

Geloofwaardigheid

Dat Grapperhaus niet bestraft werd voor een vergrijp dat veel anderen op een fikse boete en een strafblad kwam te staan, leidde de afgelopen weken tot felle reacties. De kwestie heeft ook het vertrouwen in de minister flink aangetast.

Van de Nederlanders vindt 42 procent dat minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) zijn geloofwaardigheid heeft verloren als hij mensen waarschuwt zich aan de coronamaatregelen te houden. Een kwart van de deelnemers aan de wekelijkse opiniepeiling van Maurice de Hond gaf aan dat de minister moest aftreden.

Commentaar

Voor de geloofwaardigheid van het coronabeleid was het beter geweest als minister Grapperhaus de eer aan zichzelf had gehouden, schreef AD-hoofdredacteur Hans Nijenhuis in zijn commentaar.

Minister Ferd Grapperhaus en zijn vrouw hebben allebei 390 euro overgemaakt aan het Rode Kruis, als boete voor het overtreden van de coronaregels tijdens hun huwelijk. Die schenking gaat hij niet terugvragen.

© ANP

Grapperhaus alsnog beboet voor schenden coronaregels op bruiloft

Telegraaf 18.09.2020 Minister Ferd Grapperhaus krijgt alsnog een boete voor het overtreden van de coronaregels op zijn bruiloft. Het Openbaar Ministerie heeft de bewindsman daar donderdag van op de hoogte gebracht, laat een woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid weten.

Grapperhaus laat weten het besluit van het OM te respecteren en zal de boete zo snel mogelijk betalen. „Een minister heeft een voorbeeldfunctie”, erkent hij, en is bovendien „een gewaarschuwd mens.” Door de boete krijgt hij een strafblad. Of hij daarmee minister kan blijven „is uiteindelijk ter beoordeling van de Tweede Kamer.”

De beslissing over de boete is genomen door het College van procureurs-generaal, meldt het Openbaar Ministerie. „Het OM vindt dat met het opleggen van de geldboete de geloofwaardigheid van de handhaving van de coronaregels, waarvan de minister van Justitie en Veiligheid het boegbeeld is, gediend is.”

Na de bruiloft van Grapperhaus vorige maand doken foto’s op waarop duidelijk te zien was dat de minister en zijn gasten lang niet altijd de voorgeschreven 1,5 meter afstand hielden. Hij moest diep door het stof, ook in de Tweede Kamer, waar een deel van de oppositie tevergeefs om zijn aftreden riep, maar kreeg tot dusver geen straf. Wel maakte hij uit eigen beweging een bedrag over naar het Rode Kruis.

Dat Grapperhaus niet bestraft werd voor een vergrijp dat veel anderen op een fikse boete en een strafblad kwam te staan, leidde de afgelopen weken tot felle reacties. De kwestie heeft ook het vertrouwen in de minister flink aangetast. In een peiling eerder deze week van EenVandaag onder ruim 2000 mensen zei de helft van de ondervraagden hem niet langer geloofwaardig te vinden.

BEKIJK OOK:

Grapperhaus: eigen uitglijder niet de reden voor strafversoepeling coronaregels

BEKIJK OOK:

‘Grapperhaus alleen maar ongeloofwaardiger geworden’

BEKIJK OOK:

Grapperhaus doneert aan Rode Kruis om ’gevoel van spijt te onderstrepen’

BEKIJK MEER VAN; boete Ferd Grapperhaus Den Haag Openbaar Ministerie Justitie en Veiligheid

september 20, 2020 Posted by | 2e kamer, CDA, corona, coronavirus, debat, geloofwaardig, geloofwaardigheid, integriteit, Minister Ferd Grapperhaus, ongeloofwaardig, ongeloofwaardigheid, peiling, politiek, tweede kamer, vertrouwen | , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Het gedonder met de coronaregels door Minister Ferdinand Grapperhaus CDA- de Nasleep

Het gedonder met de coronaregels door Minister Ferdinand Grapperhaus CDA

Tijdens het debat door het stof gegaan

Minister Grapperhaus (CDA) vertrekt niet op eigen houtje als minister van Justitie en Veiligheid, ondanks dat hij en zijn gasten de coronaregels hebben overtreden op zijn eigen bruiloft.

AD 04.09.2020

Grapperhaus betuigde eerder al spijt voor de bordesfoto, die vorige week donderdag 27.08.2020 naar buiten kwam Ook doneerde hij 780 euro aan het Rode Kruis om zijn spijtbetuiging kracht bij te zetten.

Over de foto’s waarop minister Grapperhaus tijdens zijn trouwerij de coronaregels overtreedt lopen de meningen op Facebook uiteen. De nieuwe foto’s, waarop Grapperhaus onder meer een hand lijkt te geven en zijn schoonmoeder omarmt, maakte het er niet makkelijker op voor de minister.

Trouw 03.09.2020

Minister Grapperhaus: geen afstand houden is slordig, laconiek en asociaal

Ook in latere persconferenties gebruikt hij dat soort harde woorden. Op 22 juli 2020 waarschuwt hij dat mensen hun gedrag niet mogen laten verslappen. “Ook niet als u deze zomer gezellig op een strand zit, met uw kinderen een pretpark bezoekt of een goed glas wijn bestelt op een terras.” Wat betreft de anderhalvemetermaatregel zegt hij: “Daar doe ik geen concessies in.”

Telegraaf 07.09.2020

Flinke optater voor vertrouwen in coronabeleid

Het schenden van coronaregels op de bruiloft van minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) heeft het Vertrouwen in hem aangetast. Dat komt naar voren in een onderzoek van I&O Research.

Volgens een enquête in de aanloop naar Prinsjesdag lag zijn waarderingscijfer als lid van het kabinet steeds rond de 6, maar daalde dat na zijn bruiloft naar 5,2. Daarmee is hij de laagst gewaardeerde minister, stelt het onderzoeksbureau na raadpleging van ruim 2000 mensen.

De helft van de Nederlanders (52 procent) vindt hem niet langer “geloofwaardig als minister van Justitie”, concludeert I&O Research.

Premier Mark Rutte en minister Wopke Hoekstra (Financiën) worden van alle leden in het huidige kabinet het hoogste gewaardeerd door de Nederlandse kiezers. Rutte en Hoekstra krijgen in het onderzoek beiden het rapportcijfer 7,1.

Het oordeel over vicepremier en minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) is beweeglijk: in de laatste peiling in mei steeg de waardering voor hem van 6,6 naar 7,1, maar inmiddels is het waarderingscijfer teruggelopen naar 6,5.

Van alle lijsttrekkers van de partijen in de Tweede Kamer geniet Mark Rutte de hoogste populariteit (7,1). De andere lijsttrekkers van partijen die deelnemen aan het kabinet (De Jonge voor het CDA (6,5), Sigrid Kaag voor D66 (6,4) en Gert-Jan Segers (6,5) voor ChristenUnie doen het beter dan de leiders van de oppositiepartijen. Van hen krijgt Asscher (PvdA) met een 5,8 het hoogste cijfer, gevolgd door SP’s Lilian Marijnissen (5,6) en Jesse Klaver (5,5).

De waarderingen voor FVD’s lijsttrekker Thierry Baudet (3,5 naar 3,7 ) en PVV’s partijleider Wilders (van 4,0 naar 4,2) zijn iets toegenomen.

De gedragsmonitor, een frequente peiling onder 60.000 Nederlanders, is een goede graadmeter voor het corona-sentiment in het land. Daaruit blijkt ditmaal voor het eerst dat het vertrouwen in het overheidsbeleid flink afgenomen is. In april was 75 procent van de respondenten ‘(zeer) positief’ over de Nederlandse aanpak.

De maanden daarna bleef dat percentage hoog, maar nu is dat vertrouwen in één klap gedaald tot nog maar iets meer dan 50 procent. De peiling was overigens tussen 19 en 23 augustus, voordat de trouwfoto’s van minister Ferd Grapperhaus (CDA) uitlekten, dus van een eventueel Grapperhaus-effect kan in deze uitkomsten nog geen sprake zijn.

AD 08.09.2020

AD 08.09.2020

Geloofwaardigheid daalt

De Geloofwaardigheid van minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) is afgenomen, zo komt naar voren uit de wekelijkse peiling van Maurice de Hond. Vorige week vond 42 procent van de ondervraagden hem niet geloofwaardig meer nadat naar buiten was gekomen dat tijdens zijn trouwerij coronaregels waren overtreden. Nu zegt 66 procent van die ondervraagden hem niet meer geloofwaardig te vinden.

Vorige week vond 42 procent dat hij had moeten opstappen, dat is nu 47 procent.

AD 04.09.2020

Opstappen is beter volgens Geert Corstens voormalige president van de Hoge Raad

Geert Corstens, tussen 2008 en 2014 de hoogste rechter van Nederland, vindt dat minister Ferd Grapperhaus (Justitie) afgelopen week had moeten aftreden vanwege het overtreden van de coronaregels ,,Hij is niet meer geloofwaardig”.

Volgens de voormalige president van de Hoge Raad – de hoogste rechter in Nederland – had Grapperhaus ‘de eer aan zichzelf moeten houden’. ,,Hij heeft deze coronacrisis voortdurend gepropageerd dat we ons aan de regels moeten houden’’, zei Corstens zondagmiddag in het tv-programma Buitenhof. ,,De belangrijkste regel is de 1,5 meterregel. Dat hebben we tot vervelens toe moeten aanhoren.’’

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Corstens vindt dat de minister van Justitie ‘op zijn klompen had kunnen aanvoelen’ dat het organiseren van een huwelijk tot problemen met de 1,5 meterregel zou leiden. ,,Daarmee heeft hij zijn geloofwaardigheid verloren.’’

Obstructie

Dit is een nieuwe regel, die moet indalen in het morele bewustzijn van mensen, aldus Geert Corstens.

Op foto’s van het huwelijk van Grapperhaus, twee weken terug, is te zien dat hij meermaals de 1,5 meterregel overtrad en knuffelde met zijn schoonmoeder. Geëmotioneerd zei hij afgelopen week in de Tweede Kamer spijt te hebben van de misser, maar van opstappen wilde hij niets weten.

Volgens Corstens zal het aanblijven van Grapperhaus tot ‘obstructie’ van de rechtsgang leiden. De jurist verwacht dat overtreders van de coronaregels en hun advocaten het gedrag van de minister zullen aangrijpen om boetes van tafel te laten vegen. ,,Dat begrijp ik wel’’, aldus Corstens.

Lagere coronastraf

Hij vindt het extra kwalijk dat Grapperhaus aan de Tweede Kamer heeft toegezegd dat hij de straffen voor het overtreden van de coronaregels gaat verlagen. ,,Dit is een nieuwe regel, die moet indalen in het morele bewustzijn van mensen. Dat is een moeilijk proces. Daar heeft de regering veel aan gedaan, met veel voorlichting. Als je dan zelf de regel overtreedt en vervolgens de straffen gaat verminderen, ben je het ene kwaad op het andere aan het stapelen.’’

Grapperhaus ontkende afgelopen vrijdag dat verlaging van de coronastraffen iets te maken heeft met de coronablunder op zijn huwelijk. ,,Het debat heeft zich helemaal los van mij ontwikkeld’’, zei de minister daarover. ,,De Kamer vond al maanden dat er iets moest gebeuren met de zwaarte van de coronaboetes.’’ Ook premier Rutte ontkent dat er een verband is.

Debat

Een aangeslagen minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) is woensdag 02.09.2020 in de Tweede Kamer door het stof gegaan tijdens een debat in de Tweede Kamer nadat op nieuwe foto’s te zien is dat op zijn bruiloft de coronaregels zijn overtreden. Tijdens zijn spijtbetuiging schoot hij vol. „Ik heb het verkeerd ingeschat.”

Bovendien overweegt de bewindsman na zijn eigen misser plotseling straffen voor overtredingen te versoepelen en bood opnieuw zijn excuses aan. De bewindsman vindt zich nog wel geloofwaardig als minister die het coronabeleid uitvoert. Ook Premier Rutte blijft ‘voluit’ achter zijn minister staan.

Terugblik

De nieuwe foto’s van de bruiloft van minister Grapperhaus hebben zijn gezag ontoelaatbaar aangetast, zegt politiek commentator Frits Wester. “Er rest hem nu nog maar één ding: dat is opstappen.”

Gisteravond zijn nieuwe foto’s opgedoken van de bruiloft van minister van Justitie Ferd Grapperhaus, waarop te zien is hoe de minister zelf zich ook niet aan de coronaregels houdt.

Uit de nieuwe beelden, in handen van Shownieuws, lijkt Grapperhaus op een van de foto’s de hand te schudden van een van zijn gasten. Ook omhelst hij zijn schoonmoeder.

‘Gaat om ambt van minister’

Volgens de politiek commentator werpen de nieuwe foto’s een nieuwe visie op de kwestie: het gaat nu niet meer om een menselijke fout van de bruidegom. “Het gaat nu om het aanzien van het ambt van de minister. Dat is hard, maar wel zuiver “, zegt Wester.

Lees ook:

Nieuwe foto’s van handenschuddende Grapperhaus op bruiloft

“Hoe sneu ook, Grapperhaus heeft de pech minister van Justitie te zijn. De man die ons in grote woorden toegesproken heeft dat wij ons echt aan de regels moeten houden. Nu hij dat zelf niet doet, kan hij anderen er ook niet meer op aanspreken.”

“Rutte heeft het de afgelopen dagen nog voor Grapperhaus opgenomen. Maar die komt ook steeds meer in een lastig parket. En hij worstelt met de menselijke kant van het verhaal en de politieke realiteit. Ook in het CDA proefde je de afgelopen dagen het groeiend ongemak. Prominente partijleden begonnen zich steeds meer zorgen te maken.”

Gezagloos

Grapperhaus betuigde eerder al spijt voor de bordesfoto, die vorige week donderdag naar buiten kwam Ook doneerde hij 780 euro aan het Rode Kruis om zijn spijtbetuiging kracht bij te zetten.

Wester: “Deze nieuwe foto’s laten zien dat Grapperhaus zelf ook knuffelt en met mensen handen schudt.  Dat maakt de kwestie nog pijnlijker. Hoe kun je nog van jongeren vragen om oma niet te knuffelen, om maar een voorbeeld te noemen? Deze minister is nu echt gezag- en tandeloos.”

Kabinet heeft er last van

Volgens Wester krijgt daar niet alleen het kabinet last van, maar ook zijn uitvoerders. “Er rest hem eigenlijk maar één ding en dat is opstappen”, concludeert Wester.

“Als hij dat zelf niet ziet, is het nu het moment voor zijn nieuwe partijleider Hugo de Jonge om op te treden. Want die moet ook wel zien dat hij hier met zijn partij het CDA hier veel last van gaat krijgen”.

Lees ook:

Politiebonden eisen ander coronabeleid: ‘Regels zijn niet meer uit te leggen’

Oppositie kritisch over nieuwe foto’s: ‘Handen schudden? Dat doe je gewoon niet’

In de aanloop naar het Kamerdebat reageren oppositiepartijen vanochtend kritisch op de nieuwe foto’s die zijn verschenen. “Een vergissing maken en even te dicht bij een ander staan, kan ons allemaal overkomen”, vindt GroenLinks-leider Jesse Klaver. “Maar handen schudden dat doe je gewoon niet, zeker niet als minister van Justitie.”

Geert Wilders doet er nog een schepje bovenop en vindt dat Grapperhaus ‘met de minuut ongeloofwaardiger wordt’. “Voor iemand als Grapperhaus die anderen stevig de maat neemt en aso’s noemt en forse boetes uitdeelt aan gewone mensen en bedrijven, is dit een totale afgang”, laat de PVV-leider in een reactie weten.

De PvdA wil vanmiddag van het kabinet horen hoe de minister denkt zijn gezag te herstellen. Nu boa’s op straat steeds minder boetes uit kunnen schrijven is er volgens de partij een ‘gezagsprobleem’ ontstaan.

SP’er Lilian Marijnissen sluit zich daarbij aan. “Het zou goed zijn als Grapperhaus zich hier uitgebreid over verantwoordt, want hij brengt hierbij boa’s en agenten in een heel lastig parket en ondermijnt het draagvlak voor zijn eigen beleid.”

Zie ook het Kamerdebat over de geloofwaardigheid van Grapperhaus: van mildheid tot afkeuring

  • Bekijk het debat via deze livestream, de NOS Facebook-pagina en het NOS YouTube-account
  • Minister Grapperhaus raakte vorige week in opspraak door foto’s van zijn huwelijk;
  • De gasten hielden zich niet aan de anderhalvemeterregel op de trappen van het stadhuis;
  • De minister bood zijn excuus aan, maar de oppositie is fel omdat hij hierdoor ongeloofwaardiger wordt;
  • Gisteravond zijn nieuwe foto’s gepubliceerd met de minister die zijn schoonmoeder omarmt en iemand een hand lijkt te geven;
  • In het debat moest duidelijk worden of Grapperhaus opstapt; premier Rutte zegt dat Grapperhaus nog geloofwaardig is.

dossier “Coronamisser Grapperhaus” AD

Minister Grapperhaus: ‘Ik respecteer deze boete’

RTL 18.09.2020 Minister Grapperhaus heeft alsnog een boete gekregen voor het niet naleven van de coronamaatregelen tijdens zijn bruiloft. De minister zegt de beslissing van het OM te respecteren.

meer: Ferdinand Grapperhaus Coronaboete Coronavirus Den Haag

Rutte ontkent een-tweetje OM en Grapperhaus: ‘Dit is bewijs dat er geen klassenjustitie is’

AD 18.09.2020 Dat justitieminister Ferd Grapperhaus bijna een maand na zijn bruiloft alsnog wordt beboet voor het schenden van de coronaregels, is volgens premier Mark Rutte ‘hét bewijs dat er geen klassenjustitie is’. Grapperhaus heeft zich volgens de premier niet bemoeid met de beslissing van het Openbaar Ministerie (OM) om hem toch een boete op te leggen.

,,Het OM heeft gezegd: omdat dit een minister betreft die in het bijzonder verantwoordelijk is voor de handhaving van de regels, vinden we dit een bijzondere situatie en hebben we besloten dit te doen”, zei Rutte in zijn wekelijkse persconferentie na de ministerraad. Het Openbaar Ministerie schrijft zelf in een persbericht ‘dat met het opleggen van de geldboete de geloofwaardigheid van de handhaving van de coronaregels, waarvan de minister van Justitie en Veiligheid het boegbeeld is, gediend is’.

Lees ook;

Lees meer

De boete werd aangekondigd in de week van de belangrijkste politieke debatten, waarin PVV-leider Geert Wilders fel van leer trok tegen Rutte en Grapperhaus en de gang van zaken rond de bruiloft ‘klassenjustitie’ noemde. Dat heeft niets met elkaar te maken, bezweert Rutte, die benadrukte dat het OM onafhankelijk is.
Wel heeft de minister van Justitie ‘op systeemniveau’ contact met het Openbaar Ministerie over bepaalde zaken. Grapperhaus zou zich nu juist verre van de zaak moeten houden, vindt Rutte. Datzelfde geldt voor zijn collega-minister Sander Dekker (Rechtsbescherming).

Strafblad

Dat Grapperhaus straks mogelijk een besluit neemt over de verlaging van de coronaboete en er waarschijnlijk voor zal zorgen dat de boete niet meer automatisch tot een strafblad leidt, is volgens Rutte ook nu geen probleem. ‘Die discussie loopt immers al langer’, betoogt de premier.

De Kamer gaf in het debat over de bruiloft van Grapperhaus al aan af te willen van de aantekening bij de coronaboete.

Een-tweetje

Volgens advocaat Frank van Ardenne kan het geen toeval zijn dat Grapperhaus alsnog een boete heeft gekregen. ,,Mijn cliënten vermoeden dat dit een een-tweetje tussen het Openbaar Ministerie en de minister is, om het herzien van eerdere zaken voor te zijn. Daar lijkt het op”, zegt hij. ,,Grapperhaus neemt zo een voorschot op een weigering om eerdere gevallen te herzien, waarbij mensen werden bekeurd en daardoor een strafblad hebben gekregen.”

Van Ardenne zegt dat hij nog geen antwoord heeft gekregen van het ministerie van Justitie en Veiligheid op zijn verzoek om kwijtschelding. ,,Ik zou het wel fatsoenlijk vinden als we nu snel antwoord krijgen, zeker gezien het nieuws van vandaag.”

Bij de boete voor zijn cliënten ging het om een paar in Schiedam dat in mei dit jaar bezoek kreeg van hun ouders die met taart op de stoep stonden. Omdat een van de ouders geen trappen kon lopen, besloten ze de taart buiten op te eten met 1,5 meter onderlinge afstand. Vervolgens legden handhavers boetes op van bijna 400 euro per persoon voor ‘samenscholing in de open lucht’.

Ook minister Grapperhaus krijgt een strafblad na een coronaboete, werd vrijdag duidelijk. Ⓒ HOLLANDSE HOOGTE / ROBIN UTRECHT

Advocaat: boete Grapperhaus is ’een-tweetje’ met OM

Telegraaf 18.09.2020 Dat justitieminister Ferd Grapperhaus alsnog een boete heeft gekregen voor het overtreden van de coronaregels tijdens zijn huwelijk, kan geen toeval zijn. Dat betoogt advocaat Frank van Ardenne, die namens onder meer de ’Schiedamse taartjeseters’ heeft gevraagd om kwijtschelding van hun coronaboete. Premier Rutte vindt de boete juist het bewijs dat er geen sprake zou zijn van ’klassenjustitie’.

„Mijn cliënten vermoeden dat dit een een-tweetje tussen het Openbaar Ministerie en de minister is, om het herzien van eerdere zaken voor te zijn. Daar lijkt het op”, zegt hij. „Grapperhaus neemt zo een voorschot op een weigering om eerdere gevallen te herzien, waarbij mensen werden bekeurd en daardoor een strafblad hebben gekregen.”

Van Ardenne zegt dat hij nog geen antwoord heeft gekregen van het ministerie van Justitie en Veiligheid op zijn verzoek om kwijtschelding. „Ik zou het wel fatsoenlijk vinden als we nu snel antwoord krijgen, zeker gezien het nieuws van vandaag.”

’Samenscholing’

Bij de boete voor de taartjeseters ging het om een paar in Schiedam dat in mei dit jaar bezoek kreeg van hun ouders die met taart op de stoep stonden. Omdat een van de ouders geen trappen kon lopen, besloten ze de taart buiten op te eten met 1,5 meter onderlinge afstand. Vervolgens legden handhavers boetes op van bijna 400 euro per persoon voor „samenscholing in de open lucht.”

Dat de justitieminister Ferd Grapperhaus bijna een maand na zijn bruiloft alsnog wordt beboet, is volgens premier Mark Rutte juist „hét bewijs dat er geen klassenjustitie is.” Grapperhaus heeft zich volgens de premier niet bemoeid met de beslissing van het Openbaar Ministerie (OM) om hem toch een boete op te leggen.

„Het OM heeft gezegd: omdat dit een minister betreft die in het bijzonder verantwoordelijk is voor de handhaving van de regels, vinden we dit een bijzondere situatie en hebben we daarom besloten dit te doen”, zei Rutte in zijn wekelijkse persconferentie na de ministerraad. Het Openbaar Ministerie schrijft zelf in een persbericht „dat met het opleggen van de geldboete de geloofwaardigheid van de handhaving van de coronaregels, waarvan de minister van Justitie en Veiligheid het boegbeeld is, gediend is.”

De boete werd aangekondigd in de week van de belangrijkste politieke debatten, waarin PVV-leider Geert Wilders fel van leer trok tegen Rutte en Grapperhaus en de gang van zaken rond de bruiloft ’klassenjustitie’ noemde. Dat heeft niets met elkaar te maken, bezweert Rutte, die benadrukte dat het OM onafhankelijk is.

BEKIJK OOK:

Grapperhaus alsnog beboet voor schenden coronaregels op bruiloft

BEKIJK OOK:

’Net als ieder ander’ strafblad voor Grapperhaus

Strafblad

Dat Grapperhaus straks mogelijk een besluit neemt over de verlaging van de coronaboete, en er waarschijnlijk voor zal zorgen dat het ontvangen van zo’n boete niet automatisch tot een strafblad leidt, is volgens Rutte ook nu geen probleem. Die discussie loopt immers al langer, betoogt de premier. De Kamer gaf in het debat over de bruiloft van Grapperhaus al aan af te willen van de aantekening bij de coronaboete.

BEKIJK MEER VAN; straf overheid Ferd Grapperhaus Mark Rutte

’Net als ieder ander’ strafblad voor Grapperhaus

Telegraaf 18.09.2020 Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) krijgt niet alleen een boete voor overtreding van coronaregels op zijn bruiloft, de Justitieminister krijgt ook een aantekening in zijn justitiële documentatie, in de volksmond een strafblad.

Dat blijkt uit de reactie van de minister na de ministerraad. „Ik heb net als ieder ander die een boete heeft gekregen van dat bedrag een aantekening.”

Volgens de CDA-bewindsman betekent dat niet dat hij zijn werk als minister van nota bene Justitie en Veiligheid niet meer kan doen. „Dat is mogelijk, het is een overtreding. Het is aan de Kamer wat men daarvan vindt. Daar hebben we het twee weken geleden over gehad.” Ook premier Rutte twijfelt niet over het aanblijven van zijn minister. „Dit is niet strijdig met het zijn van minister. Mijn oordeel is niet veranderd.”

Grapperhaus vertelt dat hij donderdag telefonisch is gehoord door het Openbaar Ministerie (OM). „Ik had een erg hectische agenda, de hoofdofficier wilde mij om vijf uur horen. Dat mag telefonisch, anders ging het niet lukken.” De minister wil niet oordelen over het moment waarop hij de boete krijgt. Twee weken geleden werd namelijk al duidelijk dat hij de fout in ging op zijn huwelijk. „Het is de autonomie van het OM om te beslissen hoe en wanneer ze met iets omgaan.” Premier Rutte stelt zelfs dat de timing alleen maar onhandig is voor Grapperhaus. „Politiek gesproken had je dit dan liever voor de algemene politieke beschouwingen willen hebben.”

BEKIJK OOK:

LIVE | Kennemerland: halt toeroepen aan illegale feesten

Commotie

Voor de buitenwereld was het maar moeilijk te verkroppen dat de minister aanvankelijk niet op de bon werd geslingerd, omdat het beeld ontstond dat hij wél weg kwam met het overtreden van de regels. Toch had de minister liever geen boete gehad. „Ik ben absoluut niet blij met een boete, het is niet goed hoe dit gelopen is.”

Wat voor de een geldt, geldt niet altijd voor de ander. Dat werd pijnlijk duidelijk na de overtreding van minister Grapperhaus op zijn eigen bruiloft, zei Telegraafverslaggever Wierd Duk eerder in zijn podcast:

Grapperhaus zegt absoluut niet te hebben aangedrongen op een boete. „Dat is natuurlijk wat ingewikkeld. Dat is niet aan mij.” Hij weet niet of ook andere aanwezigen, onder wie staatssecretaris Broekers-Knol (Justitie), een boete hebben gekregen. Grapperhaus krijgt alsnog een prent van 390 euro voor het overtreden van de coronaregels op zijn bruiloft. Het OM laat in een persbericht weten dat ’met het opleggen van de geldboete de geloofwaardigheid van de handhaving van de coronaregels, waarvan de minister van Justitie en Veiligheid het boegbeeld is, gediend is’.

BEKIJK OOK:

Grapperhaus alsnog beboet voor schenden coronaregels op bruiloft

BEKIJK OOK:

Duitsers witheet om code rood: ’Halsoverkop naar huis’

BEKIJK OOK:

Opnieuw dagrecord: bijna tweeduizend besmettingen

BEKIJK MEER VAN; overheid straf Grapperhaus

Grapperhaus krijgt toch coronaboete, ook aantekening op strafblad

NU 18.09.2020 Minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) krijgt toch een boete voor het overtreden van de anderhalvemeterregel op zijn bruiloft, bevestigt het Openbaar Ministerie (OM) vrijdag na berichtgeving van diverse media. Ook krijgt hij een aantekening op zijn strafblad.

Het OM meldt dat de beslissing is genomen door het College van procureurs-generaal. Grapperhaus is donderdag op de hoogte gesteld en heeft laten weten de boete te gaan betalen.

De minister zegt niet om de boete te hebben gevraagd. Ook laat hij weten het besluit van het OM goed te begrijpen en te respecteren. Vanwege de boete krijgt hij een aantekening op zijn strafblad. Of dat als minister kan, is volgens Grapperhaus aan de Tweede Kamer.

De minister maakte enkele dagen na zijn bruiloft op 22 augustus excuses voor de schending van de coronaregels. “Juist een minister moet altijd het goede voorbeeld geven”, schreef hij destijds.

Grapperhaus kwam met een schriftelijke verklaring nadat er foto’s van zijn bruiloft waren opgedoken. Daarop was te zien dat zijn gasten niet te allen tijde genoeg afstand van elkaar hielden. Later verschenen ook foto’s waaruit bleek dat de minister tijdens het feest fysiek contact met enkele gasten had.

Publicatie foto’s was aanleiding voor de boete

Het OM meldt dat de publicatie van de foto’s de aanleiding voor de boete was. “Het OM vindt dat met het opleggen van de geldboete de geloofwaardigheid van de handhaving van de coronaregels, waar de minister van Justitie en Veiligheid het boegbeeld van is, gediend is.”

De boete voor het overtreden van de coronamaatregelen bedraagt 390 euro. De minister en zijn vrouw maakten vorige maand beiden dat bedrag over naar een hulporganisatie. Dat deden zij nadat er grote ophef was ontstaan over de gang van zaken rondom het huwelijksfeest in Bloemendaal.

Waarom Grapperhaus nog steeds minister van Justitie is

Lees meer over: Politiek  Ferd Grapperhaus

Grapperhaus krijgt alsnog boete voor schenden coronaregels op bruiloft

NOS 18.09.2020 Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid heeft alsnog een boete gekregen voor het schenden van de coronaregels op zijn bruiloft. De boete bedraagt 390 euro.

Eind vorige maand kwamen foto’s naar buiten van het huwelijk van de bewindsman. Daarop was te zien dat gasten onderling onvoldoende afstand hielden en dat hij zich zelf ook niet hield aan de coronamaatregelen.

De beelden leidden tot een storm aan kritiek, onder meer in de Tweede Kamer. Een motie van afkeuring haalde het net niet. De CDA-minister bood meermaals zijn excuses aan voor het overtreden van de coronaregels.

Rode Kruis

De minister en zijn vrouw maakten beiden een donatie van 390 euro over aan het Rode Kruis, als boetedoening. Een boete van het Openbaar Ministerie bleef tot nu uit, maar daarin is nu dus verandering gekomen.

“Het OM vindt dat met het opleggen van de geldboete de geloofwaardigheid van de handhaving van de coronaregels, waarvan de minister van Justitie en Veiligheid het boegbeeld is, gediend is”, staat in een persbericht.

Alleen de minister heeft overigens een boete gekregen, zijn vrouw niet. Dat is omdat Grapperhaus een “bijzondere positie” inneemt als boegbeeld van het ministerie, zegt een woordvoerder van het OM. Het besluit om de bewindsman te beboeten, liet volgens het OM relatief lang op zich wachten vanwege zijn positie. “Het is geen dagelijkse kost om aan ministers boetes op te leggen”, zegt de woordvoerder. Volgens justitie is er nu een “zorgvuldige afweging” gemaakt.

Strafblad

Grapperhaus zegt het besluit van het OM te respecteren en de boete te betalen. “Als het OM zegt dat er regels zijn overtreden en dat ik daarom een boete moet betalen, dan is dat zo.” De boete wordt nu in zijn ‘justitiële documentatie’ opgenomen. De minister van Justitie erkent dat hij nu, zoals het in de volksmond heet, een strafblad heeft. Of een overtreding van de coronaregels wel een strafblad tot gevolg moet hebben, is overigens nog onderwerp van debat in politiek Den Haag.

Grapperhaus herhaalt dat hij het betreurt dat op zijn huwelijk de coronaregels zijn overtreden. Hij heeft tegenover het OM erkend dat het niet goed is gegaan. Het bedrag dat Grapperhaus en zijn vrouw aan het Rode Kruis hadden betaald, gaat hij niet terugvragen.

Heeft u nu een strablad?

In een reactie op de boete van Grapperhaus benadrukt premier Rutte dat het Openbaar Ministerie onafhankelijk is. Hij herhaalt dat Grapperhaus geloofwaardig minister kan blijven. Rutte vindt ook dat een minister wel een strafblad kan hebben. Hij onderstreept dat Grapperhaus met deze aantekening nog steeds een ‘Verklaring omtrent het Gedrag’ kan krijgen.

Op vragen over de timing van het Openbaar Ministerie antwoordt de premier dat hij daar ook niet over gaat: “Ik heb daar geen bemoeienis mee en Grapperhaus ook niet.” Volgens Rutte is de boete niet op verzoek van Grapperhaus opgelegd en is de minister er pas gisteren door het OM van op de hoogte gesteld.

Als Grapperhaus zich er wel mee had bemoeid, had hij volgens Rutte wel gevraagd om de boete op te leggen vóór de Algemene Politieke Beschouwingen van de afgelopen dagen. In dat Kamerdebat kwam de bruiloft van de minister ook weer aan de orde en met name PVV-leider Wilders maakte er een groot thema van. Hij vindt dat in Nederland sprake is van klassenjustitie.

BEKIJK OOK

Grapperhaus alsnog beboet voor schenden coronaregels op bruiloft

RTL 18.09.2020 Minister Ferd Grapperhaus krijgt alsnog een boete voor het overtreden van de coronaregels op zijn bruiloft. Het Openbaar Ministerie heeft de bewindsman daar gisteren van op de hoogte gebracht. Daarmee krijgt hij ook een aantekening in zijn strafdossier, in de volksmond een strafblad. “Ik ben er niet blij mee”, zei Grapperhaus daar zojuist over.

De beslissing is genomen door het College van procureurs-generaal. Het OM vindt dat met het opleggen van de geldboete de geloofwaardigheid van de handhaving van de coronaregels, waarvan de minister van Justitie en Veiligheid het boegbeeld is, gediend is.

“De minister heeft het OM laten weten dit besluit te respecteren”, zegt de woordvoerder van de minister over de boete van 390 euro. “Hij zal de boete zo snel mogelijk betalen.”

‘Ik respecteer deze boete’

Minister Grapperhaus reageert op de boete die hij kreeg voor het schenden van de coronaregels.

Minister Grapperhaus: ‘Ik respecteer deze boete’

Lees ook:

Nieuwe foto’s bruiloft Grapperhaus: ‘Hij is gezagloos geworden’

Minister Ferd Grapperhaus overleefde twee weken geleden een debat over deze kwestie in de Tweede Kamer. Hij kreeg na een urenlang debat het vertrouwen van een kritische Kamer. Hij moest zijn gezag herstellen na deze affaire, maakten partijen duidelijk. De Tweede Kamer nam toen ook nog een motie aan waarin de bewindsman wordt opgeroepen ervoor te zorgen dat één coronaboete niet meer tot een strafblad leidt.

Het moment dat Grapperhaus breekt: ‘Het is die dag niet goed gegaan’

 Openbaar Ministerie @Het_OM

OM legt minister coronaboete op:

OM legt minister coronaboete op

Het Openbaar Ministerie (OM) zal minister Grapperhaus een boete van 390 euro opleggen voor het overtreden van de coronaregels op zijn bruiloft op 22 augustus in de gemeente Bloemendaal.

om.nl 2:20 PM · Sep 18, 2020 29 104 people are Tweeting about this

 Fons Lambie

@fonslambie

#Grapperhaus: “Nee, ik heb niet zelf om boete gevraagd.” Hij krijgt een aantekening in zijn justitiële documentatie. “In de volksmond heet dat inderdaad een strafblad”, zegt de minister. Hij gaat zijn schenking aan het Rode Kruis niet terugvragen. #corona

2:32 PM · Sep 18, 2020 14 See the latest COVID-19 information on Twitter

RTL Nieuws; Ferdinand Grapperhaus Link in bio Coronaboete

Toch boete en strafblad voor Grapperhaus na overtreden regels op bruiloft: ‘Ben er niet blij mee’

AD 18.09.2020 Minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid heeft alsnog een boete van 390 euro gekregen voor het overtreden van de coronaregels op zijn eigen bruiloft. Daardoor heeft hij nu ook een strafblad. De vrouw van Grapperhaus en staatssecretaris Ankie Broekers-Knol, die het huwelijk voltrok, zijn níet op de bon geslingerd.

,,Ik respecteer het dat het OM mij nu een boete heeft gegeven’’, laat Grapperhaus (61) aan deze nieuwssite weten. ,,Ik ben er natuurlijk niet blij mee. Als minister heb ik een voorbeeldfunctie. Ik was een gewaarschuwd mens. Toch is het niet goed gegaan met de coronamaatregelen bij mijn huwelijk. Daar baal ik van.’’

De minister zegt dat hij zelf nooit heeft aangedrongen op een boete bij het OM. ,,Nee, dat is ingewikkeld. Dat is niet mijn rol.’’ De vrouw van Grapperhaus heeft geen boete gekregen. Ook staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Justitie en Veiligheid) is niet op de bon geslingerd. Zij voltrok het huwelijk van Grapperhaus. ,,Ik heb heel duidelijk in de Tweede Kamer gezegd dat ík verantwoordelijk ben’’, aldus de minister.

Strafblad

Dat Grapperhaus nu een strafblad heeft, wil niet zeggen dat hij niet door mag als minister. ,,Dat is uiteindelijk aan de Tweede Kamer’’, zegt hij. ,,Ik heb al verantwoording afgelegd in de Tweede Kamer.’’ Voor premier Rutte is er geen twijfel over mogelijk of Grapperhaus met een strafblad kan aanblijven. ,,Ja hoor, dat kan. Het is niet iets waardoor je geen VOG zou krijgen. Dat is niet strijdig met het zijn van minister.’’

Het Openbaar Ministerie heeft Grapperhaus gisteren op de hoogte gebracht, meldt een woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid. ,,Hij zal de boete zo snel mogelijk betalen.” Eerder maakte Grapperhaus twee keer 390 euro over naar het Rode Kruis als boetedoening. Dat geld wil de minister niet terug, zo laat hij desgevraagd weten.

Geloofwaardigheid

Aanleiding voor de boete is de publicatie van foto’s in de media van de feestelijkheden van het huwelijk, waarop te zien is dat Grapperhaus zijn schoonmoeder knuffelt en onvoldoende afstand houdt van zijn gasten. Onder de gasten zijn veel 50- en 60-plussers.

Het OM vindt dat met het opleggen van de geldboete ‘de geloofwaardigheid van de handhaving van de coronaregels, waarvan Grapperhaus het boegbeeld is, gediend is’. De gasten van de bruiloft krijgen overigens geen boete, benadrukt het Openbaar Ministerie tegen deze nieuwssite.

POLL

Kan minister Grapperhaus aanblijven?

  • Ja, geen probleem (29%)
  • Nee, dit kan niet (71%)

79304 stemmen

Diep door het stof

Begin september moest minister Grapperhaus diep door het stof in het debat over de coronacrisis. Geëmotioneerd zei hij spijt te hebben van de misser op zijn eigen bruiloft, waarbij hij en zijn gasten zich overduidelijk niet aan de coronaregels hadden gehouden.

Zo overtrad Grapperhaus meermaals de 1,5 meterregel en knuffelde hij met zijn schoonmoeder. ,,Tijdens mijn huwelijk is het misgegaan. Dat spijt me, als minister hoor ik het goede voorbeeld te geven”, zei de minister.

Rutte zei tijdens het debat vierkant achter Grapperhaus te staan. ,,Leiderschap is ook je fouten toegeven’’, meldde hij. ,,Ik ben ervan overtuigd dat hij zijn gezag zal herstellen.’’ De premier vindt dat er ruimte moet zijn voor mildheid en genade voor mensen die een fout maken.

Coronaboetes

Grapperhaus, ministerieel verantwoordelijk voor de handhaving van de coronaregels, is overigens niet van plan om met terugwerkende kracht coronaboetes van het strafblad af te halen. ,,Dat is niet waar de Tweede Kamer in aangenomen moties om heeft gevraagd’’, zei hij.

Mocht een meerderheid in het parlement toch nog willen dat oude coronaboetes van het strafblad worden geschrapt, dan wil de minister daar wel naar kijken, zo gaf hij ook aan. Advocaat Frank van Ardenne, die vier Schiedammers bijstaat nadat ze een coronaboete kregen omdat ze een gebakje aten op een bankje bij hen voor de deur, vindt dat er een generaal pardon moet komen voor alle coronaboetes.

Een-tweetje

Van Ardenne laat weten dat zijn cliënten sterk het vermoeden hebben dat deze boete een een-tweetje is tussen het Openbaar Ministerie en de minister. ,,Met als doel te voorkomen dat er een generaal pardon of een herziening komt voor al die inmiddels uitgeschreven coronaboetes.’’

De advocaat verbaast zich erover dat Grapperhaus wel de boete krijgt, maar de anderen die op de foto’s te zien zijn niet. ,,Zij staan ook te dicht bij elkaar. Mij is niet duidelijk waarom zij geen boete krijgen. Wij hebben altijd gezegd dat coronaboetes in strijd met het gelijkheidsbeginsel worden uitgeschreven. Dat blijkt ook maar weer bij deze boete aan Grapperhaus.’’

Geloofwaardigheid

Dat Grapperhaus niet bestraft werd voor een vergrijp dat veel anderen op een fikse boete en een strafblad kwam te staan, leidde de afgelopen weken tot felle reacties. De kwestie heeft ook het vertrouwen in de minister flink aangetast.

Van de Nederlanders vindt 42 procent dat minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) zijn geloofwaardigheid heeft verloren als hij mensen waarschuwt zich aan de coronamaatregelen te houden. Een kwart van de deelnemers aan de wekelijkse opiniepeiling van Maurice de Hond gaf aan dat de minister moest aftreden.

Commentaar

Voor de geloofwaardigheid van het coronabeleid was het beter geweest als minister Grapperhaus de eer aan zichzelf had gehouden, schreef AD-hoofdredacteur Hans Nijenhuis in zijn commentaar.

Minister Ferd Grapperhaus en zijn vrouw hebben allebei 390 euro overgemaakt aan het Rode Kruis, als boete voor het overtreden van de coronaregels tijdens hun huwelijk. Die schenking gaat hij niet terugvragen.

© ANP

Grapperhaus alsnog beboet voor schenden coronaregels op bruiloft

Telegraaf 18.09.2020 Minister Ferd Grapperhaus krijgt alsnog een boete voor het overtreden van de coronaregels op zijn bruiloft. Het Openbaar Ministerie heeft de bewindsman daar donderdag van op de hoogte gebracht, laat een woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid weten.

Grapperhaus laat weten het besluit van het OM te respecteren en zal de boete zo snel mogelijk betalen. „Een minister heeft een voorbeeldfunctie”, erkent hij, en is bovendien „een gewaarschuwd mens.” Door de boete krijgt hij een strafblad. Of hij daarmee minister kan blijven „is uiteindelijk ter beoordeling van de Tweede Kamer.”

De beslissing over de boete is genomen door het College van procureurs-generaal, meldt het Openbaar Ministerie. „Het OM vindt dat met het opleggen van de geldboete de geloofwaardigheid van de handhaving van de coronaregels, waarvan de minister van Justitie en Veiligheid het boegbeeld is, gediend is.”

Na de bruiloft van Grapperhaus vorige maand doken foto’s op waarop duidelijk te zien was dat de minister en zijn gasten lang niet altijd de voorgeschreven 1,5 meter afstand hielden. Hij moest diep door het stof, ook in de Tweede Kamer, waar een deel van de oppositie tevergeefs om zijn aftreden riep, maar kreeg tot dusver geen straf. Wel maakte hij uit eigen beweging een bedrag over naar het Rode Kruis.

Dat Grapperhaus niet bestraft werd voor een vergrijp dat veel anderen op een fikse boete en een strafblad kwam te staan, leidde de afgelopen weken tot felle reacties. De kwestie heeft ook het vertrouwen in de minister flink aangetast. In een peiling eerder deze week van EenVandaag onder ruim 2000 mensen zei de helft van de ondervraagden hem niet langer geloofwaardig te vinden.

BEKIJK OOK:

Grapperhaus: eigen uitglijder niet de reden voor strafversoepeling coronaregels

BEKIJK OOK:

‘Grapperhaus alleen maar ongeloofwaardiger geworden’

BEKIJK OOK:

Grapperhaus doneert aan Rode Kruis om ’gevoel van spijt te onderstrepen’

BEKIJK MEER VAN; boete Ferd Grapperhaus Den Haag Openbaar Ministerie Justitie en Veiligheid

Geloofwaardigheid Grapperhaus daalt in peiling

Telegraaf  06.09.2020 De geloofwaardigheid van minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) is afgenomen, zo komt naar voren uit de wekelijkse peiling van Maurice de Hond. Vorige week vond 42 procent van de ondervraagden hem niet geloofwaardig meer nadat naar buiten was gekomen dat tijdens zijn trouwerij coronaregels waren overtreden. Nu zegt 66 procent van die ondervraagden hem niet meer geloofwaardig te vinden.

Vorige week vond 42 procent dat hij had moeten opstappen, dat is nu 47 procent.

Een aanvankelijk emotionele Grapperhaus kreeg woensdag na een urenlang debat in de Tweede Kamer wel het vertrouwen van een kritische Kamer. De oppositie zegde het vertrouwen niet op, maar sprak wel vrijwel unaniem haar afkeuring uit. Grapperhaus zelf ging diep door het stof. Niet alleen de gasten maar ook hijzelf is in de fout gegaan, erkende hij. Hij sprak van een inschattingsfout.

Ook de oud-president van de Hoge Raad Geert Corstens vindt dat Grapperhaus de eer aan zichzelf had moeten houden. „Omdat hij voortdurend in deze coronacrisis heeft gepropageerd dat we ons aan de coronaregels moeten houden. De belangrijkste regel is de 1,5 meter-regel. Dat hebben we tot vervelens toe moeten aanhoren”, zei hij in het tv-programma Buitenhof.

Grapperhaus heeft inmiddels 780 euro overgemaakt aan het Rode Kruis, twee maal de hoogte van de boete die mensen kunnen krijgen als ze geen 1,5 meter afstand houden. Ook komt er verandering in het feit dat één coronaboete tot een strafblad leidt. Daarvoor zijn volgens Grapperhaus een paar alternatieven. De boete kan verlaagd worden zodat het onder de grens van een strafblad komt of de boete kan dezelfde hoogte houden, maar dan komt er geen strafblad meer. Hij gaat hierover in gesprek met de Kamer.

De peiling van Maurice de Hond wordt via internet gehouden onder ten minste 2500 mensen, uit een steekproef onder ruim 40.000 personen die zich ooit voor zijn panel hebben aangemeld.

BEKIJK OOK:

Nieuws uit de privésfeer: zijn ministers vogelvrij?

BEKIJK OOK:

Privéleven BN’ers jachtdomein pers

BEKIJK MEER VAN; overheid Ferd Grapperhaus

Minister Ferd Grapperhaus komt afgelopen vrijdag aan op het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad. © BSR Agency

Oud-president Hoge Raad: ‘Minister Grapperhaus moet aftreden’

AD 06.09.2020 Geert Corstens, tussen 2008 en 2014 de hoogste rechter van Nederland, vindt dat minister Ferd Grapperhaus (Justitie) afgelopen week had moeten aftreden vanwege het overtreden van de coronaregels. ,,Hij is niet meer geloofwaardig.’’

Volgens de voormalige president van de Hoge Raad – de hoogste rechter in Nederland – had Grapperhaus ‘de eer aan zichzelf moeten houden’. ,,Hij heeft deze coronacrisis voortdurend gepropageerd dat we ons aan de regels moeten houden’’, zei Corstens zondagmiddag in het tv-programma Buitenhof. ,,De belangrijkste regel is de 1,5 meterregel. Dat hebben we tot vervelens toe moeten aanhoren.’’

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Corstens vindt dat de minister van Justitie ‘op zijn klompen had kunnen aanvoelen’ dat het organiseren van een huwelijk tot problemen met de 1,5 meterregel zou leiden. ,,Daarmee heeft hij zijn geloofwaardigheid verloren.’’

Obstructie

Dit is een nieuwe regel, die moet indalen in het morele bewustzijn van mensen, aldus Geert Corstens.

Op foto’s van het huwelijk van Grapperhaus, twee weken terug, is te zien dat hij meermaals de 1,5 meterregel overtrad en knuffelde met zijn schoonmoeder. Geëmotioneerd zei hij afgelopen week in de Tweede Kamer spijt te hebben van de misser, maar van opstappen wilde hij niets weten.

Volgens Corstens zal het aanblijven van Grapperhaus tot ‘obstructie’ van de rechtsgang leiden. De jurist verwacht dat overtreders van de coronaregels en hun advocaten het gedrag van de minister zullen aangrijpen om boetes van tafel te laten vegen. ,,Dat begrijp ik wel’’, aldus Corstens.

Lagere coronastraf

Hij vindt het extra kwalijk dat Grapperhaus aan de Tweede Kamer heeft toegezegd dat hij de straffen voor het overtreden van de coronaregels gaat verlagen. ,,Dit is een nieuwe regel, die moet indalen in het morele bewustzijn van mensen. Dat is een moeilijk proces. Daar heeft de regering veel aan gedaan, met veel voorlichting. Als je dan zelf de regel overtreedt en vervolgens de straffen gaat verminderen, ben je het ene kwaad op het andere aan het stapelen.’’

Grapperhaus ontkende afgelopen vrijdag dat verlaging van de coronastraffen iets te maken heeft met de coronablunder op zijn huwelijk. ,,Het debat heeft zich helemaal los van mij ontwikkeld’’, zei de minister daarover. ,,De Kamer vond al maanden dat er iets moest gebeuren met de zwaarte van de coronaboetes.’’ Ook premier Rutte ontkent dat er een verband is.

Advocaat ‘taartjeseters’ wil een generaal pardon voor coronaboetes

NOS 05.09.2020 Het ministerie van Justitie en Veiligheid bekijkt een verzoek om kwijtschelding van coronaboetes. Dat zegt de advocaat van vier beboete personen, die de minister vorige week een brief had geschreven.

Voor zover bekend is het de eerste keer sinds de ophef over minister Grapperhaus, die zich op zijn bruiloft niet aan de coronaregels had gehouden, dat er naar een verzoek om kwijtschelding wordt gekeken. Een woordvoerder van minister Grapperhaus zegt tegen persbureau ANP dat het ministerie alleen een ontvangstbevestiging van het verzoek aan de advocaat heeft gestuurd. “Een inhoudelijke reactie volgt nog”, zegt ze.

Gebakjes

Het gaat om een Rotterdams stel en de ouders van de man, die in mei buiten samen een gebakje aten, zoals Rijnmond meldde. Twee boa’s schreven boetes uit; het bleek later om vierhonderd euro per persoon te gaan.

Ze werden waarschijnlijk beboet omdat er sprake zou zijn geweest van een samenscholing in de buitenlucht, schreef advocaat Frank van Ardenne. “Terwijl deze vier personen op 1,5 meter afstand van elkaar een taartje zaten te eten en de regelgeving op dit punt volstrekt onduidelijk was, en is.”

Generaal pardon

De advocaat betoogt onder meer dat de boetes, ook gezien Grapperhaus’ huwelijksfeest, “niet uit te leggen en niet te rechtvaardigen” zijn.

Hij vraagt daarom om een generaal pardon voor iedereen die is beboet omdat ze coronaregels zouden hebben overtreden, en voor het seponeren of herzien van deze zaken.

BEKIJK OOK;

Na ophef Grapperhaus: advocaat wil generaal pardon coronaboetes

RTL 05.09.2020 Vier ‘taartjeseters’ uit Schiedam en andere mensen met een coronaboete op zak, willen dat deze wordt kwijtgescholden. Advocaat Frank van Ardenne deed dit verzoek bij het ministerie

‘Behoefte aan duidelijkheid’

Bij de boete voor de taartjeseters ging het om een paar in Schiedam dat in mei dit jaar bezoek kreeg van hun ouders die met taart op de stoep stonden. Omdat een van de ouders geen trappen kon lopen, besloten ze de taart buiten op te eten met anderhalve meter onderlinge afstand. Vervolgens legden handhavers boetes op van bijna 400 euro per persoon voor ‘samenscholing in de open lucht’.

Het moment dat Grapperhaus breekt: ‘Het is die dag niet goed gegaan’

Minister Ferdinand Grapperhaus was zwaar geëmotioneerd tijdens het debat waarin hij moest knokken voor zijn baan als minister na zijn coronamisser.

De advocaat vermoedt dat het verzoek sneller dan normaal zal worden behandeld, gezien de recente ophef rond de trouwerij van minister Grapperhaus. “Iedereen die hiermee worstelt heeft behoefte aan duidelijkheid”, zegt Van Ardenne.

Lees ook:

Maar edelachtbare, de minister en koning houden zich óók niet aan de regels

Reactie ministerie

Een woordvoerder van het ministerie laat weten dat het ministerie het verzoek van de advocaat heeft ontvangen, maar dat minister Grapperhaus na de ministerraad heeft aangegeven dat het kwijtschelden van alle coronaboetes niet gaat gebeuren.

De Tweede Kamer heeft wel unaniem gevraagd om het automatisme van een strafblad bij een coronaboete te schrappen. De minister stuurt later nog een brief aan de Kamer, hier zal hij ook op uitvoering van moties ingaan.

Lees ook:

Aantekening op je strafblad kan gevolgen hebben, maar meestal valt het mee

RTL Nieuws; Ferdinand Grapperhaus Ministerie van Justitie en Veiligheid Coronaboete

Grapperhaus: Bruiloftsblunder heeft ‘niets te maken’ met lagere coronastraf

AD 04.09.2020 Dat minister Ferd Grapperhaus (Justitie) gaat regelen dat een coronaboete niet meer voor een strafblad zorgt, heeft volgens hem niets te maken met de coronablunder op zijn eigen huwelijk. Ook premier Rutte ontkent dat de misstap van Grapperhaus tot lagere straffen leidt.

Het debat heeft zich helemaal los van mij ontwikkeld. Aldus Ferd Grapperhaus.

Afgelopen woensdag moest minister Grapperhaus diep door het stof in het debat over de coronacrisis. Geëmotioneerd zei hij spijt te hebben van de misser op zijn eigen bruiloft, waarbij hij en zijn gasten zich overduidelijk niet aan de coronaregels hadden gehouden. Zo overtrad Grapperhaus meermaals de 1,5 meterregel en knuffelde hij met zijn schoonmoeder.

Tijdens het verhitte Kamerdebat beloofde Grapperhaus dat hij de hoogte van de coronastraffen in Nederland tegen het licht gaat houden. Op verzoek van de hele Tweede Kamer wil hij regelen dat een coronaboete niet meer leidt tot een strafblad. Ook gaat hij de boete mogelijk verlagen van 390 euro naar minder dan 100 euro.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Motie

Grapperhaus zegt nu dat zijn eigen misstap niets te maken heeft met zijn toezeggingen aan de Tweede Kamer. ,,Het debat heeft zich helemaal los van mij ontwikkeld’’, zegt de minister. ,,De Kamer vond al maanden dat er iets moest gebeuren met de zwaarte van de coronaboetes.’’ Afgelopen mei eiste het parlement in een motie dat er geen strafblad zou volgen op een coronaboete, maar daar deed Grapperhaus toen niks mee.

Ook premier Rutte stelt nu dat een verlaging van de coronaboetes losstaat van de rel rond Grapperhaus. ,,Dit is een verband dat er niet is’’, aldus Rutte op zijn wekelijkse persconferentie. ,,Er is al langer een discussie gaande over de vraag hoe je moet omgaan met mensen die zich niet expres, door wat voor omstandigheden dan ook, niet aan de 1,5 meterregel houden.’’

Terugwerkende kracht

Overigens is Grapperhaus niet van plan om met terugwerkende kracht coronaboetes van het strafblad af te halen. ,,Dat is niet waar de Tweede Kamer in aangenomen moties om heeft gevraagd’’, zegt hij. Mocht een meerderheid in het parlement toch nog willen dat oude coronaboetes van het strafblad worden geschrapt, dan wil de minister daar wel naar kijken, zo zegt hij.

Frits Wester: ‘Waarom doet Grapperhaus zichzelf dit aan?’

RTL 04.09.2020 Toen de eerste foto’s van minister Grapperhaus met zijn bruiloftsgasten opdoken, zocht Frits Wester hem op. Om de getrouwde politicus te interviewen over zijn eerste spijtbetuiging. ”Ik dacht: jongens, waar gaat het allemaal over? Dit had ons allemaal kunnen overkomen.”

Je probeert de boel goed te regelen en je gasten houden zich niet helemaal aan de regels. Ik zei voorafgaande aan het interview, nadat ik Grapperhaus met zijn huwelijk gefeliciteerd had, dat ik mij wat beschroomd voelde bij dit onderwerp.

Ik ken de geschiedenis van Grapperhaus. Hij is een aantal jaren geleden weduwnaar geworden en na een hele trieste periode, heeft hij het geluk weer gevonden. Wie gunt dat iemand niet? Vervolgens krijgt een blijde dag zo’n wrang gevolg. Triest allemaal.

”Ik denk niet dat de Kamer er een grote zaak van gaat maken”

Ik hoor mijzelf nog zeggen op tv: ”Ik denk niet dat de Kamer er een hele grote zaak van gaat maken, zolang het hierbij blijft en er niet nog meer beelden opduiken.” Het bleef hier niet bij en er kwamen nieuwe foto’s. Het waren niet alleen de gasten die zich niet aan de regels hielden, ook Grapperhaus zelf overtrad zijn eigen regels.

Toen kwam het moment om een onderscheid te maken tussen de bruidegom Grapperhaus en de minister van Justitie. Alleen zo kun je het politieke proces zuiver beoordelen. De minister die ons in zware bewoordingen aanspreekt en vermaant. Ons aso’s noemt als wij in huiselijke kring de regels overtreden en dan vervolgens zelf in de fout gaat.

Lees ook

Woede en begrip voor emoties Grapperhaus: oprecht of krokodillentranen?

Nogmaals, wie is er niet de fout gegaan de afgelopen maanden? Ik wel hoor, hoe voorzichtig ook, ik weet het wel zeker. Maar Grapperhaus heeft de pech dat hij de minister van Justitie is, die ons stevig moet kunnen aanspreken als wij ons niet aan de regels houden. Hij is het die de BOA’s en politie op ons afstuurt als we over de 1,5 meter schreef gaan. En juist hij kan dat nu niet meer.

Gewoon omdat zijn geloofwaardigheid is aangetast. Niet als bruidegom maar als minister. Het ging nu om het aanzien van het ambt. En dat heeft een enorme knauw gekregen. In mijn commentaar woensdagochtend, na de publicatie van een handenschuddende en knuffelende minister, zei ik dan ook dat de minister er goed aan zou doen om af treden. We kunnen nu geen minister zonder gezag gebruiken en mijn inschatting was dat nu het geval zou zijn.

Grapperhaus zelf dacht daar anders over. Zijn coalitiegenoten, premier Rutte voorop, bleven hem steunen. Ze zitten heel erg met het optreden van Grappenhaus in hun maag, maar kunnen niet anders omdat een kabinetscrisis anders het gevolg zou zijn. Ook de kersverse CDA-leider en vice-premier Hugo de Jonge greep niet in door zijn eigen minister te vragen terug te treden. Terwijl hij zich ook moet realiseren dat zijn partij en zijn campagne schade oplopen door de onbezonnen acties van de minister. Gevolg: Grapperhaus ging het debat aan met de Kamer.

”Gezag kwijt en verder met een slot op zijn mond”

Ik heb zelden een minister gezien die, ondanks alle uitgesproken begrip voor zijn privéleven, zo door de Kamer gegeseld is. Gegeseld en als gevolg daarvan gegijzeld. Gegijzeld in de kooi die hij zelf gesmeed heeft. De moties van wantrouwen en afkeuring kregen weliswaar geen meerderheid, maar de boodschap was duidelijk. De minister is zijn gezag kwijt en moet verder met een slot op zijn mond. Signalen die, zij het wat verholen, ook door zijn coalitiegenoten werden afgeven.

Grapperhaus die gepaard met emoties zelf zei aan herstel van zijn vertrouwen te kunnen werken, blijft dus op zijn post zitten. Hij heeft daarmee een enorm risico genomen. Want hoezeer hij ook gewaardeerd wordt als minister op het dossier corona, is hij nu tandeloos en vleugellam. Het is zijn vrije keuze. Of die verstandig is? Ik twijfel daar zeer aan. We gaan het zien.

Meer; Frits Wester Frits Wester Ferdinand Grapperhaus

Grapperhaus ‘aan de slag’ met schrappen strafblad bij corona-overtreding

NOS 03.09.2020 Minister Grapperhaus van Veiligheid en Justitie gaat bekijken op welke manier geregeld kan worden dat coronaboetes niet meer op een strafblad worden gezet. Er zijn een paar alternatieven om dit te regelen, bijvoorbeeld door het verlagen van de boetes of door de boete uit te zonderen van opname in het justitiële dossier van iemand.

De voltallige Tweede Kamer bepaalde vandaag in een motie dat het overtreden van de coronaregels niet meer mag leiden tot zo’n aantekening in hun justitiële dossier. Een corona-overtreder kan dan niet zomaar een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) aanvragen, waardoor het moeilijk is om sommige banen te krijgen. “De wens van de Tweede Kamer is heel duidelijk. Ik ga er meteen mee aan de slag”, aldus de minister.

De Tweede Kamer eist een uitzondering voor mensen die een boete krijgen omdat ze bewust op grove wijze de regels aan hun laars hebben gelapt, bijvoorbeeld door het organiseren van zogenoemde coronafeestjes. Die moeten nog een aantekening in hun justitiële dossier krijgen.

Een deel van de Kamer vindt al langer dat het onredelijk is dat mensen die zonder opzet te dicht bij elkaar staan, opgezadeld worden met een strafblad. Ze wijzen erop dat het eigenlijk om heel gewoon menselijk gedrag gaat, dat alleen nu in coronatijd strafbaar is.

Juridisch lastig

De zaak is extra actueel, nu is gebleken dat ook minister Grapperhaus zich tijdens zijn bruiloft niet aan de voorschriften heeft gehouden. De minister liet gisteren in het debat daarover al weten dat hij wil kijken naar de mogelijkheden om de justitiële aantekening te voorkomen, al is dat juridisch lastig.

Er werden een motie van wantrouwen en een motie van afkeuring tegen Grapperhaus ingediend, maar die haalden het beide niet.

Excuses aan ambtenaren

Minister Grapperhaus heeft niet alleen aan de Tweede Kamer zijn excuses aangeboden. Ook ontvingen alle medewerkers op het ministerie vandaag een bericht van de minister waarin hij spijt betuigt dat hij op zijn bruiloft de coronaregels heeft overtreden.

BEKIJK OOK;

Woede en begrip voor emoties Grapperhaus: oprecht of krokodillentranen?

RTL 03.09.2020 Waren het krokodillentranen of toonde minister Ferd Grapperhaus gisteren oprechte emoties tijdens het Kamerdebat over zijn bruiloft? Komt  het vaker voor dat politici huilen? En is dat slecht voor je imago, of kan het juist helpen? Die vragen leggen we voor aan twee experts.

Het was een bijzonder gezicht gisteravond. Onze minister van Justitie en Veiligheid , Ferd Grapperhaus, was tijdens het Kamerdebat over zijn bruiloft en het niet naleven van de anderhalve meterregel, zijn emoties niet de baas.

Onder vuur

Grapperhaus kwam onder vuur te liggen nadat er foto’s waren opgedoken van zijn eigen huwelijksfeest, waarin de minister de coronaregels aan zijn laars lapte.

Gisteren ging de minister, die verantwoordelijk is voor de handhaving van de coronaregels, meerdere malen door het stof in de Tweede Kamer. “Tijdens mijn bruiloft is het misgegaan. Ik heb daarover mijn spijt betuigd en dat doe ik vandaag opnieuw”, sprak hij zwaar geëmotioneerd.

‘Mooi toneelspel’

Op dit fragment kwamen alleen al via de socialmedia-kanalen van RTL Nieuws duizenden reacties binnen.

“Mooi toneelspel”, schrijft Nadine op onze Facebookpagina. “Maar helaas niet geloofwaardig.” En Rita zegt: “Hij wil zijn eigen hachje redden.” Ook op Twitter wordt openlijk getwijfeld aan de oprechtheid van zijn emoties:

 Devie

@Devie60957905

Replying to @RTLnieuws

Krokodillentranen, tuurlijk je bent betrapt

2:13 AM · Sep 3, 2020 3 See Devie’s other Tweets

Maar er zijn ook mensen die zijn geëmotioneerde excuses wél accepteren. “De man maakt een foutje en heeft zijn excuses aangeboden. Wat willen we nog meer?”, vraagt Dana zich af onder een bericht op onze Facebookpagina. En Marianne schrijft: “Heel triest dat mensen zo hard oordelen!”

Wél oprecht

Ook Ad Vingerhoets zag de beelden van een geëmotioneerde Grapperhaus gisteren voorbij komen. Hij is emeritus hoogleraar emotie en welbevinden aan de Tilburg University en expert op het gebied van huilen. “Ik had het gevoel dat de tranen van Grapperhaus wel oprecht waren. Huilen is een lastig te reguleren emotie, zeker onder grote druk. Ik zag een man, een opperhandhaver die het goede voorbeeld moet geven, maar daarin gefaald heeft. Dat besefte hij zich gisteren ook. En hij gaf het toe: ik ben totaal fout geweest.”

“Je zag dat hij zich schuldig voelde en zich schaamde”, voegt Vingerhoets daar aan toe. “Daar hoort gedrag bij dat gericht is op herstel en zoveel mogelijk te proberen om het weer goed te maken en het stimuleren van empathie en vergevingsgezindheid. Blozen en huilen helpen daarbij.”

Huilende politici

Grapperhaus is niet de enige politicus die ooit moeite had om zijn emoties de baas te blijven in het openbaar.

Een aantal voorbeelden:

  • Oud-staatssecretaris Elske ter Veld barstte in snikken uit toen ze in 1993 haar ontslag indiende.
  • Hans Wiegel, fractieleider en lijsttrekker van de VVD barst in huilen uit tijdens het live-programma van AVRO’s vragenvuur waar een vraag werd gesteld over de uitkering van weduwnaars. Wiegel had kort tevoren zijn vrouw Pien verloren bij een auto-ongeluk.
  • En ook Barack Obama liet onder andere in 2016, toen hij nog president was, zijn tranen de vrije loop tijdens een speech over schietpartijen waarbij veel onschuldige slachtoffers zijn gevallen. Bij het noemen van de schietpartij in Newton, waarbij twintig kinderen tussen de zes en zeven jaar oud de dood vonden, brak zijn stem en stroomden de tranen over zijn wangen.
  • Een recenter voorbeeld is Halbe Zijlstra. Bij zijn aftreden in 2018 als minister van Buitenlandse Zaken, hield ook hij het niet droog. Die beelden zie je verderop in dit artikel.

Huilen is een signaal

Vingerhoets doet al ruim 20 jaar onderzoek naar de vraag waarom we huilen. “Huilen is een vorm van communicatie, het is vooral een signaal naar anderen. Het laat zien: ik heb je nodig, ik wil contact maken. Vaak worden mensen die huilen getroost en geholpen, dus het werkt ook.”

Lees ook:

Grapperhaus the day after: ‘Ik moet zien dat ik het peloton weer bereik’

Mensen die wel eens huilen worden volgens Vingerhoets als meer betrouwbaar gezien. “Mensen vinden anderen die huilen eerlijk. We willen graag te maken hebben met mensen die af en toe hun emoties tonen”, zegt hij. Toch is het wel een risico om in bijzijn van anderen je tranen te laten stromen. “Als je huilt om de goede redenen, zoals het overlijden van een dierbare of omdat je relatie uit is, wekt het sympathie bij anderen.”

Dat ligt anders als je huilt om jezelf, of om je eigen fout, zegt Vingerhoets. “Dan hebben mensen oer het algemeen minder begrip en is er vaker verdeeldheid. Sommige mensen vinden huilen om je eigen fouten hypocriet. En als die mening eenmaal gevormd is, is het lastig om van dat stigma af te komen.”

Afbreukrisico

Volgens Vingerhoets is het voor een buitenstaander eigenlijk niet te zien of iemand oprecht verdriet heeft, of krokodillentranen huilt. “Toch is er, zeker voor politici, een groot afbreukrisico als zij in het openbaar huilen. “Er zijn altijd mensen die zeggen: dit zijn krokodillentranen. En dan bereik je precies het tegenovergestelde van wat je wilde: troost en hulp. Mensen zien huilen als een eerlijk signaal, daar mag je geen misbruik van maken.”

Dat is dan ook niet wat Grapperhaus gisteren deed, vindt Vingerhoets. Daar is Roderik van Grieken, directeur van het Nederlands Debat Instituut, het mee eens. “Je zag dat het oprechte tranen waren”, vertelt hij. “Ik denk dat iedereen de afgelopen dagen wel begrip heeft voor de situatie waarin hij verkeerde. Dat zijn bruiloft, iets dat zo’n mooie dag had moeten zijn, zoveel ellende met zich meebrengt en hem zelfs zijn baan kan kosten. Dan is het niet gek dat iemand geëmotioneerd raakt.”

Niet te vaak

Kan het als politicus kwaad om tijdens je werk te huilen? “Over het algemeen is het niet fout om emotie te tonen tijdens een debat, maar het kan ook ten koste gaan van je professionaliteit. Je bent volksvertegenwoordiger, enige afstand is goed. En als mensen geen begrip hebben voor je verdriet, kan het verkeerd vallen.”

Ook moet je het niet te vaak doen, zegt Van Grieken. “Dan verliest het zijn kracht. Huilen kun je eigenlijk maar één of twee keer in je politieke carrière doen. Anders doet het echt afbreuk aan je geloofwaardigheid.”

Tranen rollen over de wangen van Obama tijdens zijn speech over school shootings in 2016. © EPA

‘Ook maar een mens’

Als een leider op het juiste moment laat zien dat hij of zij ontroerd is, is daar niets mis mee, zegt hoogleraar Vingerhoets. “Het kan hem menselijker maken. Als sporters huilen als ze winnen of verliezen, vinden de fans dat mooi om te zien. We kijken tegen ze op, maar die emotie maakt ze menselijker. En dat vinden we fijn.”

Vaak zie je volgens hoogleraar Vingerhoets drie verschillende reacties op huilende politici. “De eerste groep denkt, wat een huilebalk. Zij vinden iemand die huilt niet competent. Daarnaast heb je mensen die de oprechtheid van de emotie betwijfelen. Die zullen zeggen dat het krokodillentranen zijn. En als laatste heb je de groep die het juist waardeert dat iemand zijn of haar emoties toont. Die denken: ah, die politicus is dus ook maar gewoon een mens.”

Lees ook:

Waarom huilen we eigenlijk? En nee, niet omdat het oplucht

tags; Esther Maas Ferdinand Grapperhaus Huilen

Boa- en politiebonden blijven Grapperhaus steunen na huwelijksfoto’s

NU 03.09.2020 Boa- en politievakbonden blijven de minister van Justitie Ferd Grapperhaus steunen na de ophef over zijn huwelijksfoto’s. Ze willen vooral dat er meer aandacht komt voor de moeilijkheden die er zijn bij het handhaven van de coronaregels.

Grapperhaus overleefde woensdagavond een zwaar kamerdebat, dat volgde op het verschijnen van nieuwe huwelijksfoto’s. Hierop was duidelijk te zien dat de minister zelf ook niet altijd de juiste afstand hield. Grapperhaus bood zijn excuses aan en blijft, “met een deuk in zijn imago”, op zijn ministerspost.

De huwelijksfoto’s hebben het voor de buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) lastiger gemaakt om coronaboetes uit te delen, zeggen verschillende politie- en boavakbonden.

Eerder zei BOA-ACP-voorzitter Richard Gerritsen dat boa’s nu minder coronaboetes zouden uitschrijven vanwege de huwelijksfoto’s. De nieuwe excuses van Grapperhaus zullen hier voorlopig weinig aan veranderen.

“Die geloofwaardigheid van de coronaregels was al eerder een topic”, zegt Gerritsen woensdag in gesprek met NU.nl. “Met de bruiloft van Grapperhaus is het een optelsom geworden. Het is de grootste barst”, aldus Gerritsen.

Jan Struijs, voorzitter van de Nederlandse Politievakbond (NPB), zei woensdag in het NPO-programma Op1: “Politiemensen hebben het een stuk moeilijker gekregen op straat hierdoor. Er wordt verwezen naar de bruiloft en dan krijg je pittige discussies”

Meer duidelijkheid rondom coronaregels

Hoewel politie- en boa-vakbonden balen van de huwelijksfoto van Grapperhaus, zien ze het niet als reden om het vertrouwen in de minister op te zeggen.

“We zijn al een tijdje met deze minister onderweg en hij heeft veel goede dingen gedaan. Daarom hebben we het vertrouwen om met hem verder te gaan”, zegt Gerritsen.

Een NPB-woordvoerder zegt dat het belangrijk is dat Grapperhaus aanblijft, omdat er momenteel veel dingen spelen binnen de politieorganisatie die moeten worden opgelost, zoals de werkbelasting die al jaren onder druk staat.

Bonden: Geef aandacht aan handhavingsproblemen

De vakbonden willen wel dat er aandacht komt voor hoe de coronaregels gehandhaafd kunnen worden.

Volgens de vakbonden is het al langer moeilijk om de coronaregels op straat te handhaven, met name sinds de verdere versoepelingen. Ook ligt er veel vrijheid bij gemeentes om de handhaving zelf in te vullen.

Sinds begin juni zouden er zeer weinig coronaboetes uitgedeeld zijn, zei voorzitter van het Veiligheidsberaad Hubert Bruls maandag nog.

“Voor het overgrote deel houden mensen zich aan de coronaregels. En een waarschuwing is vaak genoeg”, zegt voorzitter van de Nederlandse Boabond (NBB) Ruud Kuin. Maar het gaat mis bij drukke stranden, straten en parken waar handhaving niet meer kan, zegt hij.

De vakbonden hebben dinsdag in gesprek met Grapperhaus nogmaals opgeroepen tot landelijke en eenduidige regelgeving.

Volgens Kuin wordt het “tijd dat er een pas op de plaats gemaakt wordt en meer aandacht komt voor de handhaafbaarheid van de regels”.

Zie ook: Korpsleiding: ‘Politie moet verbinding met samenleving niet kwijtraken’

Lees meer over: Politie Ferd Grapperhaus Coronavirus

Ook excuses Grapperhaus tegen ambtenaren ministerie

Telegraaf 03.09.2020  Minister Ferd Grapperhaus heeft ook tegenover de medewerkers op zijn ministerie van Justitie en Veiligheid spijt betuigd over het overtreden van de coronaregels tijdens zijn bruiloft. Dat gebeurde een dag nadat hij een debat over deze kwestie in de Tweede Kamer had overleefd.

„Ik heb vandaag ook een brief rondgestuurd in mijn hele departement aan de mensen om dezelfde verantwoording af te leggen als ik in de Kamer heb gedaan”, zei hij donderdag. „Dat ik niet mijn voorbeeldfunctie heb vervuld en dat mij dat zeer spijt. Dat dit ook niet had gemoeten bij mij als minister van Justitie en Veiligheid.”

Grapperhaus kreeg woensdag na een urenlang debat het vertrouwen van een kritische Kamer. Hij moet zijn gezag herstellen na deze affaire, maakten partijen duidelijk. De Tweede Kamer nam donderdag nog een motie aan waarin de bewindsman wordt opgeroepen ervoor te zorgen dat één coronaboete niet meer tot een strafblad leidt.

Dat verzoek gaat minister Grapperhaus uitvoeren. Daarvoor zijn volgens hem een paar alternatieven. De boete kan verlaagd worden zodat het onder de grens van een strafblad komt of de boete kan dezelfde hoogte houden, maar dan komt er geen strafblad meer. Hij gaat hierover in gesprek met de Kamer.

BEKIJK OOK:

‘Kamer was bezig met geloofwaardigheid, niet met aftreden’

BEKIJK OOK:

De anderhalvemetersamenleving is dood

BEKIJK OOK:

Handhavers balen van uitglijder minister Grapperhaus

BEKIJK MEER VAN; rechtshandhaving Ferd Grapperhaus Kamer

Grapperhaus zegt nogmaals sorry

AD 03.09.2020 Minister Ferd Grapperhaus heeft ook tegenover de medewerkers op zijn ministerie van Justitie en Veiligheid spijt betuigd over het overtreden van de coronaregels tijdens zijn bruiloft. Dat gebeurde een dag nadat hij een debat over deze kwestie in de Tweede Kamer had overleefd.

,,Ik heb vandaag ook een brief rondgestuurd in mijn hele departement aan de mensen om dezelfde verantwoording af te leggen als ik in de Kamer heb gedaan”, zei hij. ,,Dat ik niet mijn voorbeeldfunctie heb vervuld en dat mij dat zeer spijt. Dat dit ook niet had gemoeten bij mij als minister van Justitie en Veiligheid.”

Hij kreeg gisteren na een urenlang debat het vertrouwen van een kritische Kamer. Hij moet zijn gezag herstellen na deze affaire, maakten partijen duidelijk. De Tweede Kamer nam vandaag nog een motie aan waarin de bewindsman wordt opgeroepen ervoor te zorgen dat één coronaboete niet meer tot een strafblad leidt.

Dat verzoek gaat minister Grapperhaus uitvoeren. Daarvoor zijn volgens hem een paar alternatieven. De boete kan verlaagd worden zodat het onder de grens van een strafblad komt of de boete kan dezelfde hoogte houden, maar dan komt er geen strafblad meer. Hij gaat hierover in gesprek met de Kamer.

Grapperhaus the day after: ‘Ik moet zien dat ik het peloton weer bereik’

RTL 03.09.2020 Minister Grapperhaus moest gisteren in de Tweede Kamer knokken voor zijn ministerschap omdat hij zelf een coronablunder had begaan. Hoe is het the day after met hem? RTL Nieuws vroeg het aan de minister, die een kort nachtje achter de rug heeft.

Lees ook:

Woede en begrip voor emoties Grapperhaus: oprecht of krokodillentranen?

RTL NIeuws; Coronacrisis in Nederland

Grapperhaus weet: met excuses is de kous niet af, maar opstappen is geen optie

AD 03.09.2020 Hoewel de buitenwacht rekening hield met het aftreden van Ferd Grapperhaus heeft de minister van Justitie en Veiligheid dat zelf geen moment overwogen. Premier Mark Rutte en CDA-leider Hugo de Jonge evenmin. Een reconstructie.

In zijn dienstauto grijpt minister Ferd Grapperhaus maandagavond zijn telefoon. ,,We moeten praten’’, zegt hij. ,,Want ik snap dat ik een probleem heb.” Aan de andere kant van de lijn stemt Richard Gerrits van de vakbond BOA ACP daarmee in.

Die heeft dan net op Radio 1 verteld dat boa’s door Grapperhaus minder coronaboetes zijn gaan uitschrijven. ,,Het is niet uit te leggen dat mensen een boete krijgen, terwijl de verantwoordelijke minister zich zelf niet aan de regels houdt’’, zei Gerrits. Het is het enige moment sinds het opduiken van de bruiloftsfoto’s dat Grapperhaus zich wankel voelt.

Lees ook;

Hoe penozevriend Ferry de Kok de paparazzo werd, die Grapperhaus in het nauw bracht

Lees meer

Grapperhaus vergelijkbaar met jokkende Halbe Zijlstra en vreemdganger Jack de Vries

Lees meer

Vanaf het begin is hij van zins geweest te erkennen dát het fout is gegaan. En dat hij het écht kan uitleggen. ,,Ik moet mij verantwoorden. Maar dat kan en wil ik ook’’, heeft hij binnenskamers gezegd. Het is de koers die de hele top van het kabinet vaart. Premier Mark Rutte heeft al in de eerste dagen na het opduiken van de foto’s cruciaal contact met CDA-leider Hugo de Jonge. Diens boodschap is kort en krachtig geweest. ,,Ferd gaat het debat met open vizier aan om zijn geloofwaardigheid te herstellen.’’

Grapperhaus overleefde het debat over zijn trouwfoto's ternauwernood.

Grapperhaus overleefde het debat over zijn trouwfoto’s ternauwernood. © ANP

Rutte beseft: zelfs als premier kan hij geen minister ontslaan. Zeker niet van een andere partij. En middenin de coronacrisis is een ruzie met De Jonge wel het laatste dat hij kan gebruiken.

Al wordt het wel een grotere affaire dan Grapperhaus vorige week donderdag voorziet. Die middag is hij op het ministerie van Algemene Zaken om zijn jaarbegroting te bespreken. Een dag eerder is de Privé uitgekomen en heeft SBS6 bewegende beelden van zijn bruiloft laten zien. Gasten blijken bij de bordesscène in Bloemendaal te weinig afstand te hebben gehouden. En dat onder het oog van nota bene de coronaminister.

Het social me­dia-team van het departe­ment ziet dat de foto’s als een lopend vuur gaan op Twitter

Als de NOS de minister opvangt voor commentaar, wordt hij overvallen, zeggen ingewijden. ,,Hij dacht, hé, wat zouden die willen vragen?’’ Grapperhaus zegt direct dat hij niet kan ‘garanderen’ dat de regels constant zijn nageleefd. Maar benadrukt vooral dat hij ‘de helft van de dag’ bezig is geweest ‘om te kijken of het wel goed ging’.

Als hij op het ministerie komt, blijken die woorden wat te laconiek. Het social media-team van het departement ziet dat de foto’s als een lopend vuur gaan op Twitter. ,,Hier moeten we iets mee’’, zegt een medewerker.

Ferd Grapperhaus in het nauw.

Ferd Grapperhaus in het nauw. © Guus Schoonewille

Grapperhaus sluit zich met zijn woordvoerder en politiek assistent op voor een uitgebreidere verklaring. Daarin erkent hij ruimer dat het is misgegaan. Als de verklaring af is, ontbreken volgens de minister drie woorden. ,,Het spijt me”, wil hij erin hebben.

‘Het spijt me’-briefje

Dat premier Mark Rutte hierop heeft moeten aandringen, wijzen ingewijden van de hand. Wél zou vanuit de VVD óók aan de premier een seintje zijn gegeven dat excuses maken ‘handig zou zijn’. Maar volgens betrokkenen was het briefje met ‘het spijt me’ er al uit, voor dat signaal kon worden afgegeven.

Grapperhaus weet tegelijk: hiermee is de kous niet af. Er zit immers een coronadebat aan te komen en anders wil de Tweede Kamer wel nadere uitleg bij het wekelijkse vragenuurtje. Hij begint daarom vrijwel direct met de debatvoorbereidingen, waarin medewerkers mogelijke vragen op hem afvuren. Dat wakkert overigens vooral het gevoel aan dat hij dit, hoe pijnlijk ook, kan uitleggen.

Grapperhaus hield geen afstand op zijn bruiloft.

Grapperhaus hield geen afstand op zijn bruiloft. © Ferry de Kok

De minister denkt de zaak op de rit te hebben tot de boa-vakbond vraagtekens plaatst bij de geloofwaardigheid van coronaboetes na de uitglijder van Grapperhaus. Als hij daarom dinsdagavond op zijn departement de vakbonden ontvangt, lijkt Grapperhaus de lucht te kunnen klaren. Vakbondsleider Jan Struijs (NPB) vindt het ‘allemaal niet fraai’, maar zegt voldoende vertrouwen in de minister te houden. ,,Ferd, je bent nu een flink gedeukte auto, maar nog niet total loss.’’

Geen paniek

Maar terwijl de vakbondsleiders het pand verlaten, blijkt dat Shownieuws nieuwe foto’s naar buiten gaat brengen. Op deze beelden knuffelt de minister zijn schoonmoeder en lijkt hij een vriend de hand te schudden. Dat lijkt Grapperhaus niet van de wijs te brengen. Hij zat fout, dat wist men toch al? En dat gaat hij toegeven ook. Dat de foto’s bewijzen dat niet alleen zijn gasten, maar ook de minister zelf in de fout is gegaan, zorgt niet voor paniek.

De vakbonden wilden Grapperhaus niet laten vallen.

De vakbonden wilden Grapperhaus niet laten vallen. © ANP

Grapperhaus is vastberaden, tegen medewerkers: ,,Ik heb dus echt een dikke fout gemaakt, maar ik wil verantwoording afleggen, en ik wil door.”

De vakbondsleiders reageren met meer chagrijn als ze die avond per app op de hoogte worden gesteld. Ze hebben eigenlijk nét hun steun aan de minister verbonden. En nu zijn er weer ‘vervelende plaatjes’. Na overleg laten ze hem toch ‘niet vallen’. Of hij kan aanblijven als minister moet de Tweede Kamer maar uitmaken, oordeelt vakbondsman Struijs.

Als we Grapper­haus laten vallen, begin je met een nieuwe van voren af aan, terwijl hij net wat begrip voor onze problemen begint te krijgen, aldus Een ingewijde .

Wat meespeelt is dat een nieuwe minister ook weer inwerktijd nodig gaat hebben. Terwijl de politie juist die dag nog met een inspectierapport om de oren is geslagen dat de wijkagent te weinig tijd heeft om zijn rol waar te maken. ,,Tel daarbij de problemen bij rechercheteams op. Het is gewoon een zooitje hier en daar. Als we Grapperhaus laten vallen, begin je met een nieuwe van voren af aan, terwijl hij net wat begrip voor onze problemen begint te krijgen’’, zegt een ingewijde.

Ferd Grapperhaus houdt vertrouwen in zijn positie.

Ferd Grapperhaus houdt vertrouwen in zijn positie. © Guus Schoonewille

In de uren na het debat, dat pas ’s middags begint, zit Grapperhaus in zijn werkkamer vooral te schaven aan zijn statement aan de Tweede Kamer. ,,Ferd heeft geen seconde gedacht: ik ga opstappen. En als hij dat al heeft gedacht, dan heeft hij daar geen blijk van gegeven.”

Scenario-B

Grapperhaus heeft vertrouwen dat hij het debat kan overleven. Dat geldt niet voor al zijn partijgenoten. Sommige CDA-toppers denken al na over een scenario-B waarin CDA-staatssecretaris Raymond Knops zijn partijgenoot moet opvolgen. Grapperhaus krijgt dat allemaal niet mee. Geheel volgens plan steekt hij van wal in het debat. Het is ‘misgegaan’. ,,Dat spijt me. Als minister hoor ik het goede voorbeeld te geven.”

Rutte gaat vierkant achter hem staan. Een vertrek zou het kabinet zich ‘niet kunnen veroorloven’. En wat hij binnenskamers al heeft gezegd, herhaalt hij nu publiek. Hij gelooft er niets van dat Grapperhaus de knuffelfoto’s moedwillig heeft verzwegen. ,,Omdat ik hem vertrouw en ik weet hoe de man in elkaar zit.”

Vakbond boa’s blijft Grapperhaus steunen ‘vanwege staat van dienst voor bruiloft’

NOS 03.09.2020 Richard Gerrits, voorzitter van vakbond BOA-ACP, zegt dat de geloofwaardigheid van buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) onder druk staat. De boa’s schrijven momenteel al minder coronaboetes uit vanwege de commotie over de bruiloft van minister Grapperhaus.

Grapperhaus benadrukte in een Kamerdebat gisteravond dat hij een aantal keer met de boa’s heeft gesproken. “Hij heeft ons in dat gesprek goed uitgelegd wat er op zijn huwelijksdag allemaal heeft plaatsgevonden. En daarbij heeft hij ook het boetekleed aangetrokken”, zei Gerrits in het NOS Radio 1 Journaal. “We hebben het vertrouwen in hem uitgesproken. En dat heeft ook te maken met de staat van dienst die hij al had voor de bruiloft. Hij heeft dit niet goed gedaan, maar dat heeft hij ruimschoots toegegeven.”

Deuk in geloofwaardigheid boa’s

De justitieminister is beschadigd, maar blijft aan als minister. Hij ging gisteravond door het stof in het debat over de foto’s van zijn huwelijk. Volgens de oppositie zijn die foto’s funest voor zijn geloofwaardigheid als hoofdhandhaver van de coronaregels.

Gisteravond bood een emotionele Grapperhaus tijden het debat in de Tweede Kamer opnieuw zijn excuses aan.

Emotionele Grapperhaus schiet vol: ‘Het is die dag niet goed gegaan’

De deuk in de geloofwaardigheid van boa’s, handhavers en politiemensen is volgens Gerrits al voor de discussie over Grapperhaus’ huwelijk ontstaan. “Deze barst ontstond toen burgemeester Halsema door de demonstranten heen liep op de Dam”, zegt hij, verwijzend naar het Black Lives Matters-protest van 1 juni.

De voorzitter van de vakbond wil beleid dat uit te leggen valt in Nederland. “Dit beleid moet door de bevolking worden gedragen en uitvoerbaar zijn voor handhavers”, benadrukt Gerrits. Hiermeer moet de geloofwaardigheid van de handhaving worden hersteld. “Want daar zit wel een flinke barst in.”

Onduidelijkheid over strafblad

Volgens Gerrits is er onduidelijkheid over de boetes en een eventuele aantekening op hun strafblad, waardoor mensen mogelijk geen Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) kunnen krijgen en een baan kunnen mislopen. “Dat is in het debat gisteren ook meerdere malen aangegeven, dat dit alles anders in elkaar zit.”

Daarnaast willen boa’s al langer een wapenstok en pepperspray voor veiligheid en handhaving. Minister Grapperhaus heeft volgens Gerrits toegezegd dat er volgende week een gesprek volgt om hierover verder te praten.

BEKIJK OOK

Boa- en politiebonden blijven Grapperhaus steunen na huwelijksfoto’s

MSN 03.09.2020 Boa- en politievakbonden blijven de minister van Justitie Ferd Grapperhaus steunen na de ophef over zijn huwelijksfoto’s. Ze willen vooral dat er meer aandacht komt voor de moeilijkheden die er zijn bij het handhaven van de coronaregels.

Grapperhaus overleefde woensdagavond een zwaar kamerdebat, dat volgde op het verschijnen van nieuwe huwelijksfoto’s. Hierop was duidelijk te zien dat de minister zelf ook niet altijd de juiste afstand hield. Grapperhaus bood zijn excuses aan en blijft, “met een deuk in zijn imago”, op zijn ministerspost.

De huwelijksfoto’s hebben het voor de buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) lastiger gemaakt om coronaboetes uit te delen, zeggen verschillende politie- en boavakbonden.

Eerder zei BOA-ACP-voorzitter Richard Gerritsen dat boa’s nu minder coronaboetes zouden uitschrijven vanwege de huwelijksfoto’s. De nieuwe excuses van Grapperhaus zullen hier voorlopig weinig aan veranderen.

“Die geloofwaardigheid van de coronaregels was al eerder een topic”, zegt Gerritsen woensdag in gesprek met NU.nl. “Met de bruiloft van Grapperhaus is het een optelsom geworden. Het is de grootste barst”, aldus Gerritsen.

Jan Struijs, voorzitter van de Nederlandse Politievakbond (NPB), zei woensdag in het NPO-programma Op1: “Politiemensen hebben het een stuk moeilijker gekregen op straat hierdoor. Er wordt verwezen naar de bruiloft en dan krijg je pittige discussies”

Meer duidelijkheid rondom coronaregels

Hoewel politie- en boa-vakbonden balen van de huwelijksfoto van Grapperhaus, zien ze het niet als reden om het vertrouwen in de minister op te zeggen.

“We zijn al een tijdje met deze minister onderweg en hij heeft veel goede dingen gedaan. Daarom hebben we het vertrouwen om met hem verder te gaan”, zegt Gerritsen.

Een NPB-woordvoerder zegt dat het belangrijk is dat Grapperhaus aanblijft, omdat er momenteel veel dingen spelen binnen de politieorganisatie die moeten worden opgelost, zoals de werkbelasting die al jaren onder druk staat.

Bonden: Geef aandacht aan handhavingsproblemen

De vakbonden willen wel dat er aandacht komt voor hoe de coronaregels gehandhaafd kunnen worden.

Volgens de vakbonden is het al langer moeilijk om de coronaregels op straat te handhaven, met name sinds de verdere versoepelingen. Ook ligt er veel vrijheid bij gemeentes om de handhaving zelf in te vullen.

Sinds begin juni zouden er zeer weinig coronaboetes uitgedeeld zijn, zei voorzitter van het Veiligheidsberaad Hubert Bruls maandag nog.

“Voor het overgrote deel houden mensen zich aan de coronaregels. En een waarschuwing is vaak genoeg”, zegt voorzitter van de Nederlandse Boabond (NBB) Ruud Kuin. Maar het gaat mis bij drukke stranden, straten en parken waar handhaving niet meer kan, zegt hij.

De vakbonden hebben dinsdag in gesprek met Grapperhaus nogmaals opgeroepen tot landelijke en eenduidige regelgeving.

Volgens Kuin wordt het “tijd dat er een pas op de plaats gemaakt wordt en meer aandacht komt voor de handhaafbaarheid van de regels”.

Grapperhaus verder als gedeukte minister

Elsevier 03.09.2020 Een van de eerste ministers die als aangeschoten wild door het leven gingen, was Gijs van Aardenne (VVD). Die had op Economische Zaken de noodlijdende scheepsbouw zo ruimhartig gesteund dat een parlementaire-enquêtecommissie in 1985 een vernietigend oordeel velde.

Ook al omdat de minister de Kamer verkeerd had voorgelicht. Hij mocht van het parlement blijven, maar had voortaan wel het etiket ‘aangeschoten wild’ op zijn voorhoofd.

Minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus (CDA) loopt datzelfde risico. De man die verantwoordelijk is voor het veiligheidsbeleid van het kabinet en daarmee ook voor de handhaving van de coronaregels, mocht ondanks het schenden daarvan op zijn bruiloft, van een Kamermeerderheid toch blijven.

Lees ook: De CDA-minister die niet trouwde

Grapperhaus bleek in het debat erover flink aangeslagen, getuige zijn getoonde emoties. Hij haperde met spreken en schoot vol.

Die emoties kunnen natuurlijk ook instrumenteel zijn geweest. Een topadvocaat, zijn vorige vak, is meestal ook een uitstekend acteur. Maar in dit geval moest hij zich verantwoorden voor het gedrag van zijn gasten en zichzelf op nota bene zijn eigen bruiloft. Dat is andere koek dan een kwestie op het terrein van het arbeidsrecht, zijn specialisatie als advocaat.

Spanning in parlement was voelbaar

De spanning in het parlement was dan ook groot toen hij zijn mea culpa uitsprak. Dat was ook zo later op de avond toen Geert Wilders (PVV) bleef hameren op het gebutste gezag van Grapperhaus en premier Mark Rutte (VVD) zijn minister gepassioneerd verdedigde. Grapperhaus, wrijvend over zijn hoofd en achter Rutte gezeten, kroop bijna in zijn bankje.

Rutte sprak over mildheid en genade en hoe iedereen de regels weleens overtreedt, en herinnerde eraan hoe hij en Jaap van Dissel abusievelijk handen schudden. ‘Ik merk een zekere mildheid bij veel mensen die zeggen: het is soms verschrikkelijk lastig om je daaraan te houden.’

Is het terecht dat hij mag blijven? Politiek gezien wel. Hij verloor immers niet de steun van de Kamermeerderheid. Rutte wilde de man die relatieve rust heeft gebracht op het doorgaans onrustige departement van Justitie en Veiligheid, niet laten gaan.

Ook al omdat een minister van Justitie het hele terrein van openbare orde en veiligheid onder zijn hoede heeft. Daaronder vallen ook zaken als terreurbestrijding. Taken die hij volgens vriend en vijand uitstekend uitvoert. Voordat een vervanger het hele spectrum beheerst, is er een half jaar verstreken en dan zijn er alweer Kamerverkiezingen.

Huwelijk dat politieke kwestie werd

In de Tweede Kamer kreeg Grapperhaus politieke steun. Aan de inbreng van de Kamer was te merken dat ook bij de oppositie meespeelt dat het om een huwelijk ging. Niet bepaald een politieke kwestie. Niemand misgunde de minister de plechtige bestendiging van zijn relatie en zijn geluk. Hij is van alle kanten gefeliciteerd.

Maar de bruiloft werd natuurlijk wel politiek door de geschonden coronaregels. De anderhalve meter afstand werd niet altijd in acht genomen. Ook niet door hemzelf.

Lees ook: Grapperhaus excuseert zich na ophef over 1,5 meter op bruiloft

Het verlies van geloofwaardigheid en gezag liep als een rode draad door het debat. Grapperhaus is de handhaver van de coronaregels en is verantwoordelijk voor de handhavers die hun werk op straat moeten doen. Hij zei dat te beseffen en zei herhaaldelijk dat hij voor zijn mensen – boa’s en politie – gaat staan.

Grapperhaus beseft dat hij gedeukt verder moet

De minister betuigde diepe spijt voor de gang van zaken. ‘Voorzitter. We hebben er thuis over gesproken. We zeiden tegen elkaar: hadden we het maar met z’n tweeën gedaan.’

Hij beseft dat hij niet zomaar vrolijk door kan en gedeukt verder moet. ‘Iets meer dan honderd jaar geleden zei Abraham Kuyper in uw parlement: “Het boetekleed siert de man.” Maar de SDAP antwoordde daarop: “Zolang hij er niet mee gaat pronken.” Zo zie ik dat ook bij het uitdeuken en weer volledig krijgen van mijn gezag: het boetekleed, maar dat is niet hetzelfde als “alles is vergeten of vergeven”.’

SGP steunde de coalitie

De motie van wantrouwen van Thierry Baudet (FVD) en Wybren van Haga kreeg alleen de steun van de PVV, Femke Merel van Kooten-Arissen en Henk Krol. De motie van afkeuring van Lodewijk Asscher (PvdA) haalde het nipt niet. De SGP schaarde zich aan de kant van de regeringsfracties VVD, CDA, D66 en ChristenUnie.

De handelwijze van Grapperhaus, hoewel de intenties bij zijn bruiloft goed waren, blijft laakbaar. Hij heeft flink aan gezag ingeboet. Iets waarvan de handhavers op straat zeker last zullen hebben.

De veelgehoorde constatering dat de burger de coronaregels nu ook niet meer in acht hoeft te nemen, is echter apekool. De regels zijn bedoeld om de veiligheid van alle burgers te bevorderen. Niet alleen van de burger zelf, maar vooral ook van de medeburger. Waarom zouden die regels opeens niet meer gelden nadat een minister ze schond?

Parlement en samenleving zullen hem op de vingers kijken

Strafrechtelijk krijgt de hele affaire nog een staartje doordat de Kamer afwil van de bepaling dat wie op de bon wordt geslingerd, automatisch een strafblad krijgt. Maar daar gaat de op dit punt onwillige Grapperhaus in alle rust een brief over componeren. Die komt in de Kamer later aan de orde.

Voorlopig kan de CDA’er beschadigd en wel zijn politieke loopbaan voortzetten. Parlement en samenleving zullen hem op de vingers kijken.

Grapperhaus blijft aan, coronaboetes mogelijk niet meer op strafblad

NOS 03.09.2020 Ferdinand Grapperhaus (CDA) mag zich minister van Justitie blijven noemen. Een motie van wantrouwen van Forum voor Democratie en een motie van afkeuring van de PvdA kregen geen meerderheid in de Tweede Kamer. De motie van afkeuring kreeg steun van de voltallige oppositie behalve de SGP. De moties werden ingediend vanwege de gang van zaken op en na het huwelijk van Grapperhaus, waar bruiloftsgasten niet voldoende afstand hielden.

Dat de geloofwaardigheid van Grapperhaus een deuk heeft opgelopen onderschrijven vrijwel alle partijen, maar een meerderheid gunt de minister een kans die deuk te herstellen. Daarbij heeft de minister wel moeten beloven dat hij gaat kijken of mensen die een coronaboete krijgen dat niet in een strafblad terugzien.

Vrij snel nadat hij woensdagavond in de Kamer aan het woord kwam betuigde Grapperhaus, net als vorige week, spijt. De minister zei dat in de voorbereiding van zijn huwelijk alles was gedaan om de regels na te leven, maar dat hij zich op de avond van de bruiloft zelf had laten meeslepen. “Ik heb het verkeerd ingeschat. Ik heb mezelf verkeerd ingeschat. Het is niet goed gegaan”, aldus Grapperhaus, die daarna zichtbaar emotioneel werd en brak.

Emotionele Grapperhaus schiet vol: ‘Het is die dag niet goed gegaan’

Grapperhaus erkent dat zijn vertrouwen een deuk heeft opgelopen en dat hij daaraan zal moeten werken. Hij begrijpt dat de situatie het lastig maakt voor boa’s om hun werk te doen en boetes uit te delen. “Ik ben en blijf daarom met hen in gesprek.”

Het kabinet zal – na aandringen van de Kamer – onderzoeken of een coronaboete niet meer automatisch in een strafblad komt. SP-leider Marijnissen vindt het “niet proportioneel” als overtreders door zo’n aantekening mogelijk geen Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) krijgen als ze een nieuwe baan vinden.

Maar overtreders die anderen in het gezicht spugen, agressief zijn of met opzet coronaregels aan hun laars lappen, hoeven er niet op te rekenen dat de aantekening uit het strafblad verdwijnt, benadrukt het kabinet.

Felle kritiek

Van een meerderheid in de Kamer kreeg Grapperhaus het vertrouwen, maar niet voordat zowel oppositie-als coalitiepartijen felle kritiek hadden geuit. Volgens zijn eigen partij, het CDA, had hij het goede voorbeeld moeten geven. VVD-fractievoorzitter Dijkhoff sprak van een flinke “impact” op “gezag en geloofwaardigheid”. D66-leider Jetten begeep de verontwaardiging in de samenleving goed, nu de minister “zijn bruiloft wel vierde, waar veel anderen dat noodgedwongen hadden uitgesteld”.

Voor de oppositiepartijen, behalve de SGP, waren de antwoorden van Grapperhaus niet overtuigend. PVV-leider Wilders zei dat Grapperhaus wel kan vinden dat hij nog gezag heeft, “maar u heeft het niet. Denkt u daar nog eens over na. Nederland kan zich geen minister van Justitie veroorloven die het vertrouwen kwijt is”.

Forum voor Democratie-leider Baudet ziet in de gang van zaken het bewijs dat het kabinet de strenge coronamaatregels zelf eigenlijk ook niet meer steunt. “Het virus is ook niet zo levensgevaarlijk als we dachten.” Baudet denkt dat Grapperhaus dat eigenlijk met hem eens is. “Anders had hij nooit zijn zeer op leeftijd zijnde schoonmoeder aan de arm genomen en in gevaar gebracht.”

Grapperhaus spreekt tegen dat hij er zo over denkt. “De meeste mensen houden zich aan de maatregelen. Mijn tekortschieten mag het belang van die maatregelen niet doorkruisen. Ik wil aan de mensen laten zien dat het beleid echt belangrijk is om dat levensgevaarlijke virus eronder te krijgen.”

Kijk hier het debat terug:

Grapperhaus: uitdeuken vertrouwen niet eenvoudig 

Oppositie hard over Grapperhaus: ‘Minister is geloofwaardigheid volledig kwijt’ 

Baudet: laten we dit theaterstuk stoppen 

Emotionele Grapperhaus betuigt spijt 

PVV: Grapperhaus was bonnenkampioen, nu alle bonnen kwijtschelden 

Gesprekje met Grapperhaus na afloop van het debat 

PvdA-leider Asscher, de indiener van de motie van afkeuring, vindt dat het hele kabinet een geloofwaardigheidsprobleem heeft. De vraag is volgens hem hoe het kabinet dat vertrouwen gaat herstellen. “Het gezag van dit kabinet is aangetast. Het is keihard tegen de samenleving, maar zacht voor zichzelf. Dat steekt.”

Premier Rutte begrijpt het als er mensen zijn die naar de foto’s van het huwelijk van Grapperhaus kijken en nog niet vinden dat het kabinet en de minister weer geloofwaardig zijn. Maar Rutte is ervan overtuigd dat Grapperhaus het vertrouwen kan herstellen. “Gezag zit in meer factoren, het zit ‘m ook in de persoon. Ik ben onder de indruk met welk gezag de minister zijn werk doet.”

Correctie van de redactie: in een eerdere versie van dit artikel stond dat de motie van wantrouwen was ingediend door de PVV. Dat klopt niet, de motie was ingediend door Forum voor Democratie. Het artikel is aangepast.

BEKIJK OOK;

’Zichtbare deuk’ door bruiloft Grapperhaus

Telegraaf 02.09.2020  Een aangeslagen minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) is in de Tweede Kamer door het stof gegaan nadat op nieuwe foto’s te zien is dat op zijn bruiloft coronaregels zijn overtreden. Tijdens zijn spijtbetuiging schoot hij vol. „Ik heb het verkeerd ingeschat.” Bovendien overweegt de bewindsman na zijn eigen misser plotseling straffen voor overtredingen te versoepelen.

De CDA-minister zei dat hij de oorspronkelijke opzet van de bruiloft heeft afgezegd om het klein en veilig te houden. „Ik heb het verkeerd ingeschat. Mensen zijn te dicht bij elkaar gekomen”, zei Grapperhaus. „Ik heb ook mezelf verkeerd ingeschat. Toen ik de foto’s zag drong bij mij het besef door: ik heb het zelf niet goed gedaan.” De minister zegt dat hij tegen zijn vrouw heeft gezegd: „Hadden we het maar met z’n tweeën gevierd.” Daarna brak zijn stem.

De justitieminister vertelde desondanks ’geloofwaardig’ te kunnen blijven opereren. „Ik sta onverkort achter het coronabeleid.” Grapperhaus heeft spijt, vertelde hij. „Als minister hoor ik het goede voorbeeld te geven. Alle voorbereidingen waren erop gericht om er een veilige en mooie dag van te maken.” Grapperhaus moet de komende maanden beschadigd in gesprek met handhavers. „En dat zal ik blijven doen.”

Premier Rutte schaarde zich ’vol achter’ Grapperhaus: „Ik ben ervan overtuigd dat hij – juist ook omdat hij de fout toegeeft – het gezag zal herstellen.” De minister-president gelooft dat Grapperhaus niemand heeft willen misleiden met zijn eerdere verklaring.

De Tweede Kamer is kritisch over de kwestie. De coalitie maakte tijdens het debat vooral een punt van zijn geloofwaardigheid. De oppositie zette het kabinet onder druk om straffen voor overtredingen te versoepelen. Grapperhaus zei dat er oplossingen ’denkbaar’ zijn voor de aantekening op iemands strafblad na een overtreding.

Hij wil daarover met de Kamer ’om tafel’. Ook is een optie om de boete te verlagen tot onder de 100 euro. Daardoor komt er sowieso geen aantekening op iemands strafblad. Voor jongeren geldt al dat de boete onder de 100 euro ligt. Grapperhaus zegt toe dat hij serieus wil onderzoeken of het bedrag van de coronaboete voor iedereen omlaag kan. Hij zet daarmee de deur op een kier voor verandering.

Geloofwaardigheid

Kritische Kamerleden menen wel dat het iedereen een keertje kan overkomen dat de 1,5 meter afstand uit het oog wordt verloren. De pijn zit er volgens hen juist in dat het nu de minister betreft die het coronabeleid geloofwaardig moet kunnen verantwoorden en aan anderen oplegt. Grapperhaus had het over ’een zichtbare deuk’ die hij heeft opgelopen. „We hebben een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid, daarin ben ik tekortgeschoten.”

PVV-leider Wilders vindt dat de minister zijn gezag kwijt is: „Niet bij de boa’s, maar bij heel veel mensen in Nederland. Vertrouwen komt te voet en gaat te paard.” De voorman van de grootste oppositiepartij vindt dat Grapperhaus zijn portefeuille op het gebied van coronazaken moet opgeven. „Het landsbelang vergt een minister die niet dag in dag uit het vertrouwen moet terugwinnen.”

SP-leider Marijnissen heeft er moeite mee dat de minister na het opduiken van de foto’s niet meteen de waarheid heeft gesproken. De CDA-bewindsman liet weten dat omhelzingen op zijn bruiloft waren vervangen door ellebogen. Op foto’s is echter te zien hoe de minister zijn schoonmoeder omhelst.

Foto’s

Vorige week kwamen de eerste foto’s van de bruiloft naar buiten, die plaatsvond op 22 augustus in Bloemendaal. Dinsdagavond bleek uit nieuwe foto’s dat de minister zelf ook de coronaregels aan zijn laars heeft gelapt. Het huwelijk van Grapperhaus en Liesbeth Wytzes werd voltrokken door staatssecretaris Broekers-Knol (Justitie). De minister zei tijdens het debat dat er nog wel meer foto’s zullen opduiken die aantonen dat de coronaregels op zijn huwelijk zijn overtreden. „Maar op een gegeven moment moet ik me afstoffen en door.”

Een hand op de schouder betekent onvoldoende afstand…

Ⓒ FOTO’S FERRY DE KOK

…en een omhelzing tussen bruidegom en schoonmoeder schendt de regels ook.

BEKIJK MEER VAN; overheid rechtshandhaving Grapperhaus Corona

Emotionele Grapperhaus biedt Kamer excuses aan, vindt zichzelf nog wel geloofwaardig

NU 02.09.2020 Minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) ging woensdagavond diep door het stof tijdens een debat in de Tweede Kamer vanwege het overtreden van de coronamaatregelen op zijn eigen bruiloft en bood opnieuw zijn excuses aan. De bewindsman vindt zich nog wel geloofwaardig als minister die het coronabeleid uitvoert.

Volg het debat in ons liveblog

“Tijdens mijn huwelijk is het misgegaan met de naleving van de coronamaatregelen. Ik heb daarover mijn spijt betuigd en dat doe ik vandaag aan de Kamerleden weer”, zei Grapperhaus.

“Ik heb het zelf niet goed gedaan. Ik liet me meeslepen in de gebeurtenissen van die dag.”

De bewindsman werd aan het begin van zijn inleidende woorden overmand door emoties en moest even pauzeren. “We hebben er thuis over gesproken. We zeiden tegen elkaar: hadden we het maar met zijn tweeën gedaan.”

Van links tot rechts en van oppositie tot coalitie waren er vragen in de Kamer over de geloofwaardigheid van Grapperhaus na zijn misser op zijn eigen bruiloft.

Emotionele Grapperhaus over bruiloft: ‘Ik liet me meeslepen’

‘Ik sta onverkort achter het coronabeleid’

Grapperhaus zelf vindt dat hij nog wel geloofwaardig is, al is het eindoordeel daarover aan de Kamer, weet ook de bewindsman. “Laat een ding duidelijk zijn: ik sta onverkort achter het coronabeleid dat we met dit kabinet hebben afgesproken en uitvoeren en dat zal ik ook in de toekomst blijven uitdragen.”

De afgelopen week heeft Grapperhaus gesproken met burgemeesters, de korpsleiding en vakbonden die de handhavers van het coronabeleid vertegenwoordigen.

Hij geniet bij die organisaties naar eigen zeggen nog steeds vertrouwen, maar er zijn ook de komende tijd gesprekken nodig om dat vertrouwen in stand te houden.

Lees meer over: Politiek Ferd Grapperhaus Coronavirus

Minister Grapperhaus breekt tijdens debat over coronamisser bruiloft

RTL 02.09.2020 Minister Ferd Grapperhaus is zwaar geëmotioneerd tijdens het debat waarin hij moet knokken voor zijn baan als minister na zijn coronamisser. “Het spijt me dat ik in de fout ben gegaan”, zei hij terwijl hij een traantje wegpinkte. De minister vindt nog wel dat hij geloofwaardig is om zijn functie uit te voeren.

Grapperhaus moet in de Tweede Kamer verantwoording afleggen voor zijn coronablunder. Aanleiding zijn foto’s die zijn opgedoken van zijn bruiloft vorige maand, waarop te zien is dat de coronaregels worden overtreden. Grapperhaus heeft vorige week daarover zijn spijt betuigd en doet dat vandaag weer.

Weer door het stof

“Ik ben tekortgeschoten. Dat is een pijnlijke les”, zei een geëmotioneerde minister terwijl hij een traantje wegpinkte.  Hij heeft een verkeerde inschatting gemaakt, zei hij. “Ik heb het zelf beslist niet goed gedaan. Ik ben tekort geschoten in het goede voorbeeld zijn”, zegt hij.

De oppositie is kritisch op de minister en vraagt zich af of hij nog wel geloofwaardig is.

Onderwerp van gesprek

De bruiloftfoto’s van Grapperhaus zijn al een week onderwerp van gesprek. Vorige week donderdag kwamen er al foto’s naar buiten waarop te zien is dat de bruiloftsgasten niet voldoende afstand houden op het bordes.

Gisteravond bleek uit nieuwe foto’s dat de minister zelf ook de coronaregels aan zijn laars lapt. Zo lijkt Grapperhaus handenschuddend op de foto te staan, wordt niet voldoende afstand gehouden en omhelst hij zijn schoonmoeder.

Lees ook:

Harde verwijten na coronablunder Grapperhaus: ‘Bent u nog geloofwaardig?’

RTL Nieuws; Ferdinand Grapperhaus Coronacrisis in Nederland Link in bio

Ferdinand Grapperhaus, minister van Justitie en Veiligheid, tijdens een debat in de Tweede Kamer.

Huilende Grapperhaus treedt niet zelf af om rel rond bruiloft

AD 02.09.2020 Minister Grapperhaus (CDA) vertrekt niet op eigen houtje als minister van Justitie en Veiligheid, ondanks dat hij en zijn gasten de coronaregels hebben overtreden op zijn eigen bruiloft. Premier Rutte blijft ‘voluit’ achter zijn minister staan.

Grapperhaus maakte zijn besluit om te blijven vanavond bekend tijdens een groot debat in de Tweede Kamer over de coronacrisis. ,,Tijdens mijn huwelijk is het misgegaan. Dat spijt me, als minister hoor ik het goede voorbeeld te geven.”

Hij heeft zichzelf en de situatie tijdens zijn huwelijk verkeerd ingeschat, aldus een emotionele Grapperhaus. ,,Ik liet me meeslepen door de gebeurtenissen. Mijn tekortschieten mag het coronabeleid niet beïnvloeden. Ik zal dat beleid blijven uitdragen. Maar kan ik dat nog geloofwaardig en met gezag blijven doen? Ik zeg daarop: ja.”

Bij de uitspraak ‘Mijn vrouw en ik zeiden tegen elkaar: hadden we het maar met zijn tweeën gedaan’ schoot Grapperhaus vol. Volgens de minister gaat hij met alle partijen aan de slag om zijn gezag weer ‘uit te deuken’, nadat hij het boetekleed heeft aangetrokken.

Vorige week kwamen via weekblad Privé de eerste foto’s van de bruiloft naar buiten, die plaatsvond op 22 augustus in Bloemendaal. Het huwelijk van Grapperhaus en Liesbeth Wytzes werd voltrokken door staatssecretaris Ankie Broekers-Knol.

Erg rommelig

Uit de beelden bleek dat een fotomoment op het bordes van de trouwlocatie erg rommelig was verlopen; enkele gasten hielden zich niet aan de coronaregel dat mensen uit verschillende huishoudens 1,5 meter afstand moeten houden.

Grapperhaus, ministerieel verantwoordelijk voor de handhaving van de coronaregels, bood zijn excuses aan voor die misstap en zei dat het een incident betrof. Gisteravond liet Shownieuws echter andere foto’s van de dag zien waaruit bleek dat Grapperhaus zijn schoonmoeder omarmde en handen schudde.

Dit staat haaks op het kabinetsbeleid. Daardoor werd zijn politieke positie door velen onhoudbaar geacht. Vooral de oppositiepartijen oordeelden hard over het gedrag van Grapperhaus. Wilders: ,,Hij moet niet de minister van Klassenjustitie zijn, maar de minister van Justitie.”

Toch kwam Grapperhaus er gisteravond af met een motie van afkeuring, die door vrijwel de hele oppositie werd gesteund. En dat is geen Kamermeerderheid.

Genade

Rutte zei nog tijdens het debat vierkant achter Grapperhaus te staan. ,,Leiderschap is ook je fouten toegeven’’, meldde hij. ,,Ik ben er van overtuigd dat hij zijn gezag zal herstellen.’’ De premier vindt dat er ruimte moet zijn voor mildheid en genade voor mensen die een fout maken.

Trouwfeest Grapperhaus: van ‘voorbeeldig’ tot ‘met de minuut ongeloofwaardiger’

NOS 02.09.2020 Van ‘Busted Grappie!’ en ‘Aftreden!!’ tot ‘Beetje dom’ en ‘Laat hem, het was zijn huwelijk’. Over de foto’s waarop minister Grapperhaus tijdens zijn trouwerij de coronaregels overtreedt lopen de meningen op Facebook uiteen.

De nieuwe foto’s, waarop Grapperhaus onder meer een hand lijkt te geven en zijn schoonmoeder omarmt, maken het er niet makkelijker op voor de minister. Vanmiddag moet hij in de Tweede Kamer verantwoording afleggen. Hoe kon een huwelijksfeest de minister van Justitie zo in de problemen brengen? Een reconstructie:

  • Maandag 23 maart: minister Grapperhaus kondigt in een persconferentie aan dat mensen die de coronaregels overtreden beboet zullen worden. Hij laakt mensen die zich “met veel te veel en veel te dicht op elkaar” buitenshuis begeven. “Ik zeg het keihard: dat is een slordige, laconieke en daarmee asociale manier van omgaan met maatregelen. Het kost levens. Onnodig.”

Minister Grapperhaus: geen afstand houden is slordig, laconiek en asociaal

Ook in latere persconferenties gebruikt hij dat soort harde woorden. Op 22 juli waarschuwt hij dat mensen hun gedrag niet mogen laten verslappen. “Ook niet als u deze zomer gezellig op een strand zit, met uw kinderen een pretpark bezoekt of een goed glas wijn bestelt op een terras.” Wat betreft de anderhalvemetermaatregel zegt hij: “Daar doe ik geen concessies in.”

  • Zaterdag 22 augustus : Het huwelijk van Grapperhaus en Liesbeth Wytzes in Bloemendaal. Het wordt voltrokken door staatssecretaris van Justitie en veiligheid Ankie Broekers-Knol. Media melden twee dagen later kort dat het huwelijk heeft plaatsgevonden in de Noord-Hollandse badplaats.
  • Woensdag 26 augustus: Privé publiceert vier dagen na het huwelijk de ‘exclusieve’ foto’s, gemaakt door societyfotograaf Ferry de Kok. Volgens het begeleidende artikel werden de coronaregels voorbeeldig nageleefd: “De afgelopen maanden kwamen Grapperhaus en zijn kinderen geregeld bij elkaar over de vloer, liefst in de tuin op anderhalve meter afstand. Dat minister Grapperhaus de coronaregels ook bij zijn huwelijk afgelopen zaterdag heeft gerespecteerd, was voor zijn omgeving dan ook geen verrassing.”

 Ferry de Kok@ishootpeople_nl

De nieuwe Privé ligt straks weer in de winkel, met exclusief de bruiloft van Minister Ferd Grapperhaus en Elisabeth Wytzes. Zou hij zich wel houden aan de Corona regels? De exclusieve foto’s zie je alleen in Weekblad Privé.

’s Avonds toont het programma Shownieuws van SBS6 beelden van de bruiloft, eveneens gemaakt door fotograaf Ferry de Kok. Daarop is te zien dat de 35 bruiloftsgasten toch niet allemaal de hele tijd de anderhalvemeterregel hebben gerespecteerd. Grapperhaus reageert de volgende dag. Hij zegt op Twitter spijt te hebben “dat er helaas momenten zijn geweest waar de 1,5 meter afstand niet in acht genomen is”.

 Ferd Grapperhaus @ferdgrapperhaus

Hierbij mijn reactie op de foto’s van mijn huwelijk.

  • Vrijdag 28 augustus: Premier Rutte erkent dat er dingen fout zijn gegaanop het huwelijk van Grapperhaus, maar hij vindt niet dat de geloofwaardigheid van de minister op het spel staat. Hij meldt ook dat Grapperhaus als boetedoening voor zijn vrouw en hemzelf twee keer het coronaboete-bedrag van 390 euro heeft overgemaakt aan het Rode Kruis.

Rutte: fouten bij huwelijk Grapperhaus, geloofwaardigheid niet op spel

In de Tweede Kamer vinden de meeste partijen het goed dat Grapperhaus spijt heeft betuigd, en is er begrip voor de minister. “Iedereen snapt dat mensen weleens in de fout gaan met de anderhalve meter”, zegt SP-Kamerlid Maarten Hijink. “Niets menselijks is ons vreemd. Maar in het geval van Grapperhaus is het ingewikkeld omdat hij nadrukkelijk andere ‘aso’s’ noemde. Hij nam anderen de maat, dan is het de vraag of je als minister nog geloofwaardig kunt zeggen dat ze zich aan de afspraken houden.”

Grapperhaus’ partijgenoot Hugo de Jonge noemt zijn collega-minister nog steeds “zeer geloofwaardig”. Alleen Femke Merel van Kooten-Arissen, die een eenmansfractie vormt, stelt Kamervragen.

Er komen ook andere reacties, zoals die van een advocaat die vindt dat er een generaal pardon moet komen voor alle coronaboetes na de misstap van Grapperhaus. Columnist Marianne Zwagerman pleit in De Telegraaf voor het loslaten van de coronamaatregelen (‘Laat ons vrij, Ferd’). En de Trouwbranche, een verbond van weddingprofessionals, zegt dat “ook met de beste wil ter wereld 1,5 meter niet te doen is”.

  • Maandag 31 augustus: Voorzitter Gerrits van de vakbond BOA ACP laat weten dat buitengewone opsporingsambtenaren (boa’s) minder coronaboetes uitschrijvenvanwege de commotie over de bruiloft van minister Grapperhaus. “Het is ingewikkeld om uit te leggen waarom mensen een coronaboete kunnen krijgen als de verantwoordelijke minister zich zelf niet aan de regels houdt”, aldus Gerrits. Grapperhaus reageert diezelfde dag en zegt dat hij wil praten met de boa’s en politiebonden om verantwoording af te leggen.

Grapperhaus: ‘Nog verantwoording afleggen aan de boa- en politiebonden’

  • Dinsdag 1 september: De Kamer besluit om op 2 september met het kabinet te spreken over de coronamaatregelen. In het debat zal ook aandacht worden besteed aan het overtreden van de regels op Grapperhaus’ huwelijk. Naast premier Rutte en minister De Jonge moet ook Grapperhaus aanwezig zijn.’s Middags meldt de Telegraafdat twee van de vier kinderen van Grapperhaus in juli het coronavirus hebben gehad. Bij de bruiloft waren de kinderen van de minister aanwezig.’s Avonds toont Shownieuws weer nieuwe foto’s van de bruiloft, wederom gemaakt door fotograaf Ferry de Kok. Daarop is te zien dat de minister meer coronaregels overtrad dan enkel de anderhalvemeter-maatregel. Hij zou volgens het programma onder meer zijn schoonmoeder omarmen. De Kok zegt op Radio 538 dat hij “nog honderden foto’s” van het huwelijk heeft liggen, waarop dingen “in dezelfde trant” zijn te zien. Hij zegt bewust niet alle foto’s in één keer te publiceren. “Als ik alle foto’s in een keer naar buiten gooi, verdien ik maar één keer wat.”

FERRY DE KOK

De reacties van de oppositie zijn nu een stuk feller. Fractievoorzitter Thierry Baudet van Forum voor Democratie spreekt van klassenjustitie. Volgens PVV-leider Geert Wilders wordt de positie van Grapperhaus “met de minuut ongeloofwaardiger”.

 Geert Wilders @geertwilderspvv

Het gaat mij niet eens om die regels, we moeten af van die anderhalve-meter-samenleving. Maar iemand als Grapperhaus die anderen aso’s noemt, kinderfeestjes door de politie laat verstoren en torenhoge boetes uitdeelt, wordt hierdoor met de minuut ongeloofwaardiger. #Grapperhaus https://t.co/1nigww9Gmt

Ook de SP en GroenLinks zeggen dat het nu een ander verhaal is dan vorige week. “Een vergissing maken en even te dicht bij een ander staan, kan ons allemaal overkomen. Maar handen schudden dat doe je gewoon niet, zeker niet als minister van Justitie. Het was de eerste afspraak die we in maart met zijn allen maakten”, aldus GroenLinks-leider Jesse Klaver.

BEKIJK OOK;

Grapperhaus vergelijkbaar met jokkende Halbe Zijlstra en vreemdganger Jack de Vries

AD 02.09.2020 Wat een minister in de privésfeer uitspookt, kan evengoed zijn vertrek inluiden als falend beleid of het onjuist informeren van de Kamer. ,,De vertrouwensregel staat los van de ministeriële verantwoordelijkheid.”

De Tweede Kamer is tot dusver opvallend terughoudend geweest ten opzichte van de spraakmakende bruiloftsfoto’s van Justitieminister Ferd Grapperhaus. Zelfs PVV-leider Geert Wilders, die toch menig Kamerdebat ingaat met een motie van wantrouwen in zijn achterzak, houdt het erop dat Grapperhaus ‘met de minuut ongeloofwaardiger wordt’, zonder daar een direct dreigement aan te koppelen.

Lees ook;

Deze corona-boegbeelden kwamen ook in problemen door gesjoemel met de regels

Lees meer

Advocaat: ‘Zet streep door alle coronaboetes na nieuwe foto’s Grapperhaus’

Lees meer

FvD-Kamerlid Theo Hiddema – die net als Grapperhaus vanuit de advocatuur in de politiek belandde – maakte dinsdagavond bij Op1 evenmin een bloeddorstige indruk: ,,Wij hoeven hem niet te laten vallen want hij is politiek niet over de schreef gegaan. Maar Grapperhaus moet nu vooral bij zichzelf te rade gaan of hij nog wel door kan.”

Ofwel: Kamerleden leggen de bal nadrukkelijk bij Grapperhaus zelf, óf doen er vooralsnog het zwijgen toe, zoals de regeringspartijen. Niettemin, zélfs als de CDA-minister vandaag zou besluiten dat hij door kan, zal de Kamer de vraag moeten beantwoorden of zij dat ook vindt.

Regel ligt niet precies vast

De vraag in hoeverre de minister politiek kan worden aangesproken op zijn daden doet er daarbij niet per se toe, legt hoogleraar staatsrecht Paul Bovend’Eert uit. ,,De vertrouwensregel staat los van de ministeriële verantwoordelijkheid”, stelt hij. Het is een open regel, die niet precies vastligt. ,,Dat betekent dat de Kamer om welke reden dan ook het vertrouwen kan opzeggen, bijvoorbeeld omdat de minister niet geloofwaardig is, want hij kan zijn beleid niet goed uitvoeren.”

Of iets in de privésfeer heeft plaatsgevonden doet daarbij niet ter zake. Bovend’Eert: ,,Stel dat de minister van Justitie winkeldiefstallen pleegt of de belastingdienst bedondert, dan is hij niet te handhaven, ook al is hij daar als minister niet voor verantwoordelijk.”

Datsja van Poetin

Bovend’Eert ziet in de kwestie-Grapperhaus overeenkomsten met het datsja-verhaal dat Halbe Zijlstra de kop kostte. Die vertrok als minister van Buitenlandse Zaken nadat was gebleken dat hij eerder had gelogen over een ontmoeting met Vladimir Poetin in het buitenhuis van de Russische president. ,,Hij had dat niet als minister gezegd, maar het gaat ook om integriteit. Je kunt wel zeggen: we zijn allemaal mensen, maar je hebt als minister een voorbeeldfunctie.”

Ook CDA’er Jack de Vries moest als staatssecretaris van Defensie zijn biezen pakken vanwege een privékwestie. Ook die affaire is vergelijkbaar met Grapperhaus, meent parlementair historicus Anne Bos, eveneens verbonden aan de Radboud Universiteit. ,,Hij had als staatssecretaris een buitenechtelijke relatie met iemand die bij defensie werkte, terwijl hij eerder als spindoctor in de kabinetten-Balkenende het thema normen en waarden op de kaart zette.”

Dat Grapperhaus jongeren eerder ‘aso’ noemde omdat zij bij huisfeestjes geen afstand bewaarden maakt het er voor de CDA-minister niet makkelijker op, denkt Bos. ,,Dit gaat om de vertrouwensregel: kunnen we iemand die het ene zegt en het andere doet handhaven?”

Druk van de verkiezingen

Dat er verkiezingen aankomen, vergroot Grapperhaus’ kansen niet, stelt Bos. ,,Het vertrek van Jack de Vries was een maand voordat Nederland naar de stembus ging. Ook nu beginnen partijen uit de startblokken te komen voor de campagne. Die druk speelt zeker ook mee.”

Tegelijkertijd is er ook nog zoiets als het coalitiebelang, vult Bovend’Eert aan. ,,Als de minister valt is dat een flinke deuk in de coalitie. En de coalitie heeft al een heel krappe meerderheid.” Bovendien was VVD-staatssecretaris Ankie Broekers-Knol ook aanwezig tijdens de trouwerij, waardoor ook zij in de wind kan komen te staan en ook de VVD een probleem heeft.

Volgens Bos past Grapperhaus maar één reactie. ,,Je moet echt heel deemoedig zijn wil je dit overleven. Maar de vraag is of hij dat wil. Het kan ook zijn dat hij zich niet in de spiegel kan aankijken en zelf opstapt.”

Advocaat: ‘Zet streep door alle coronaboetes na nieuwe foto’s Grapperhaus’

AD 02.09.2020 Er moet een generaal pardon komen voor alle coronaboetes nu op nieuwe foto’s is te zien dat minister Ferd Grapperhaus zeer dicht bij zijn gasten staat, handen schudt en knuffelt. Dat vindt advocaat Frank van Ardenne die vier Schiedammers bijstaat nadat ze een coronaboete kregen omdat ze een gebakje aten op een bankje bij hen voor de deur.

,,Er waren al genoeg juridische argumenten om dat te doen, maar als het ook goed mis gaat bij de hoeder van de rechtsstaat en de bedenker en uitvoerder van de regels, dan is dit het moment om echt een streep te zetten door alle corona-boetes.’’

De nieuwe foto’s die Shownieuws gisteren naar buiten bracht, maken de aanleiding om dat te doen alleen nog maar sterker, vindt Van Ardenne. Op die foto’s is te zien hoe de minister van Justitie en Veiligheid op zijn huwelijk zeer dicht bij zijn gasten staat en handen schudt. Ook omhelst hij zijn schoonmoeder en wordt op een lunch geen anderhalve meter afstand gehouden.

Lees ook;

Lees meer

Justitieminister Ferd Grapperhaus sprak eerder mensen aan als ze te dicht bij elkaar waren. © Robin Utrecht

Justitieminister Ferd Grapperhaus ging eerder met de politie mee tijdens een fietstocht door het Vondelpark en sprak mensen aan als ze te dicht naast elkaar liepen. © Robin Utrecht

Van Ardenne vindt deze nieuwe foto’s veel stuitender dan de beelden die opdoken van koning Willem-Alexander en koningin Máxima tijdens hun vakantie in Griekenland. Daarop was te zien dat ze in een restaurant ook geen afstand hielden toen ze spontaan met iemand op de foto gingen. ,,Maar dat gebeurde in een onbewaakt moment. Dat is anders dan in deze tijd met deze regels beslissen om zo’n feest te geven. Als burger moet je weten waar je je aan moet houden, maar dat wordt zo alleen maar onduidelijker.’’

Volgens Van Ardenne kan de minister het Openbaar Ministerie een aanwijzing geven om alle coronaboetes te seponeren.

Ook Fvd-kamerlid en advocaat Theo Hiddema vindt dat Grapperhaus alle coronaboetes zou moeten seponeren.

Ferdinand Grapperhaus, minister van Justitie en Veiligheid, bij aankomst op het Binnenhof voorafgaand aan een debat in de Tweede Kamer over de aanpak van de coronacrisis. Ⓒ ANP

Volg live: ’We hebben geen aparte regels voor ministers’

Telegraaf  02.09.2020 Minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) zal moeten knokken voor zijn plek in het kabinet na de nieuwe onthullingen over het schenden van coronaregels tijdens zijn bruiloft. De oppositie is zeer kritisch. PVV-leider Geert Wilders wil dat alle coronaboetes worden kwijtgescholden.

De geloofwaardigheid van de CDA-bewindsman staat op het spel na nieuw beeldmateriaal van het huwelijksfeest in villadorp Bloemendaal. Te zien is hoe Grapperhaus zelf het niet zo nauw neemt met de coronaregels.

PvdA-leider Lodewijk Asscher zegt met tegenzin te spreken over ’beelden van het privéleven van de minister’. „Iedereen maakt wel fouten. Dat moet niet het punt zijn, maar het is wel een politiek probleem. Deze minister is de baas van de politie die de regels moeten handhaven.”

’Klassenjustitie’

SP-leider Lilian Marijnissen noemt de kwestie ’heel ernstig’. Ze vraagt zich af of de minister zijn bruiloftsgasten als aso’s ziet. Grapperhaus noemde overtreders van coronaregels zelf eerder ’aso’s’. Kamerlid Merel Femke van Kooten spreekt van ’klassenjustitie’. Ze las voor uit een boek van Grapperhaus over het belang van het gelijkheidsbeginsel.

CDA-fractievoorzitter Pieter Heerma vindt dat Grapperhaus verantwoording moet afleggen. Hij vindt het ’verstandig en nodig’ dat zijn partijgenoot excuses heeft gemaakt. „De minister heeft een voorbeeldfunctie.”

Daad

Meerdere oppositiepartijen willen een daad zien: óf minder gevolgen voor het overtreden van de coronaregels óf consequenties voor de minister zelf. „Het kabinet moet kiezen voor een andere strategie, anders voorzie ik een groot probleem voor de minister en weet ik niet of hij nog door kan gaan”, zegt Jesse Klaver van GroenLinks. VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff zinspeelt eveneens op een versoepeling van de aantekening op het strafblad: „Kan het niet voor een paar maanden? Het gaat om normaal gedrag wat nu even ongewenst is. Het zou raar zijn als het blijft staan als het virus onder controle is.”

PVV-voorman Geert Wilders hekelt de hypocrisie van de minister. „Dit is niet de minister van klassenjustitie, hoop ik. Dit is de minister van Justitie. Hij komt weg met een donatie aan het Rode Kruis. Als hij die boete niet hoeft te betalen, hoeven andere mensen dat ook niet. Alle boetes moeten worden kwijtgescholden en terugbetaald, de aantekening in het strafblad moet worden geschrapt. We hebben geen aparte regels voor ministers en het klootjesvolk.”

Thierry Baudet van FvD gooit het over een andere boeg. Hij ziet in de foto’s het bewijs dat het kabinet geen geloof meer heeft in de noodzaak van coronamaatregelen. „Laten we er dan mee ophouden”, concludeert hij. „Per direct stoppen met al die absurde maatregelen.”

BEKIJK OOK:

Werd Rutte door Grapperhaus misleid?

Vorige week heeft de minister al excuses aangeboden en ’coronaboetes’ overgemaakt aan het Rode Kruis. Het is de vraag of de Tweede Kamer na de nieuwe foto’s genoegen neemt met nog een spijtbetuiging.

BEKIJK OOK:

Weer foto’s van Grapperhaus die coronaregels schond

Tweets by ‎@IngeLengton

Oppositie fel over publicatie nieuwe foto’s Grapperhaus

NOS 02.08.2020 De positie van minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid is er niet beter op geworden, nu Shownieuws opnieuw foto’s heeft gepubliceerd van zijn bruiloft. Daarop is te zien dat hij meerdere coronaregels overtreedt. De linkse oppositie vindt dat hij hierdoor ongeloofwaardiger wordt. De PVV en Forum voor Democratie vonden van het begin af aan al dat de minister zijn eigen gezag had ondermijnd.

SP-leider Marijnissen zegt dat het er op de nieuwe foto’s nog duidelijker op lijkt dat de anderhalvemeterregel niet is nageleefd. “Dat is niet even een moment per ongeluk te dicht bij elkaar, zoals de verklaring was. Het is niet alleen zo dat anderen zich niet aan de regels houden; hij loopt zelf handen te schudden.” Marijnissen vindt dat Grapperhaus zich hier uitgebreid over moet verantwoorden. “Want hij brengt hiermee boa’s en agenten in een heel lastig parket en ondermijnt het draagvlak voor zijn eigen beleid.”

FERRY DE KOK

GroenLinks-leider Klaver vindt ook dat dit een ander verhaal is dan vorige week. “Een vergissing maken en even te dicht bij een ander staan, kan ons allemaal overkomen. Maar handen schudden dat doe je gewoon niet, zeker niet als minister van Justitie. Het was de eerste afspraak die we in maart met zijn allen maakten.”

Asscher van de PvdA vindt dat hiermee duidelijk wordt “dat er een probleem is met het gezag en de geloofwaardigheid van het kabinet. Boa’s en politie merken dat op straat.” Hij is benieuwd hoe het kabinet dit denkt te kunnen herstellen.

50Plus-fractievoorzitter Van Brenk vindt dat de geloofwaardigheid van de minister “een lastige zaak” is geworden. Ze wijst erop dat de minister van Justitie en Veiligheid een voorbeeldfunctie heeft. “In het hele land mogen opa’s en oma’s hun kleinkinderen niet knuffelen. En hier worden de regels met voeten getreden.”

‘Alle strafzaken schrappen’

Volgens Baudet (Forum voor Democratie) is er sprake van klassenjustitie, omdat Grapperhaus zelf geen boete heeft gekregen voor het overtreden van de regels. “Hoe kan er nu nog één coronaboete worden uitgedeeld als de verantwoordelijke minister geen boete krijgt, terwijl heel Nederland heeft gezien dat hij de regels aan zijn laars lapt? Nu moet Grapperhaus alle strafzaken tegen corona-overtreders schrappen. En nu duidelijk is dat zelfs de minister van Justitie en Veiligheid helemaal niet in de anderhalvemetersamenleving gelooft, is het hoog tijd om terug te gaan naar het oude normaal.”

PVV-leider Wilders stelt dat Grapperhaus “met de minuut ongeloofwaardiger” wordt. Het gaat mij niet eens over de anderhalve meter en het maken van een fout, maar voor iemand als Grapperhaus, die anderen stevig de maat neemt en aso’s noemt en forse boetes uitdeelt aan gewone mensen, is dit een totale afgang.”

FERRY DE KOK

Vanmiddag is er een debat in de Tweede Kamer over het coronabeleid. Daarin zal het ook over de positie van Grapperhaus gaan. Volgens politiek verslaggever Wilco Boom is die er door de nieuwe foto’s niet beter op geworden. Tot vandaag waren de coalitiepartijen en de linkse oppositie “niet uit op het politieke hoofd van de minister”, zei hij in het NOS Radio 1 Journaal.

Hij zei daarbij dat de minister van Justitie en Veiligheid tot nu toe “best wat krediet in de Kamer” had. “In tegenstelling tot zijn voorgangers heeft hij niet heel veel problemen op zijn ministerie veroorzaakt. Maar het wordt nu moeilijker om hem op zijn plek te houden.”

Minister De Jonge wilde vanmorgen niet reageren op de nieuwe publicatie over Grapperhaus:

CDA-minister Hugo de Jonge zwijgt over nieuwe foto’s Grapperhaus

De coalitiepartijen hebben nog niet gereageerd. De grootste regeringspartij, de VVD, verwijst naar het debat vanmiddag. Dat begint om 15.45 uur en is rechtstreeks te volgen op NOS.nl en NPO Politiek.

BEKIJK OOK;

Kritiek van oppositie op Grapperhaus zwelt aan in aanloop naar coronadebat

NU 02.09.2020 De kritiek op minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus klinkt steeds luider in aanloop naar het debat dat woensdagmiddag om 15.45 uur begint. De bewindsman wordt opnieuw geconfronteerd met foto’s van zijn bruiloft waarop hij en zijn gasten zich niet houden aan de coronamaatregelen.

“Op de foto’s lijkt nóg duidelijker dan we al wisten dat de 1,5 meter niet is nageleefd”, zegt SP-leider Lilian Marijnissen.

“Dat is niet even een moment per ongeluk te dicht bij elkaar, zoals de verklaring was. Niet anderen houden zich niet aan de regels. Hij loopt zelf handen de schudden”, aldus de SP’er.

Volgens Marijnissen brengt Grapperhaus boa’s en agenten in een lastige positie en ondermijnt hij het draagvlak van zijn eigen beleid.

Ook voor GroenLinks-leider Jesse Klaver is de situatie anders dan toen vrijdag voor het eerst foto’s naar buiten kwamen van Grapperhaus’ feest.

“Een vergissing maken en even te dicht bij een ander staan, kan ons allemaal overkomen. Maar handen schudden, dat doe je gewoon niet. Zeker niet als minister van Justitie. Het was de eerste afspraak die we in maart met zijn allen maakten”, aldus Klaver.

PvdA-leider Lodewijk Asscher trekt het voorval breder dan enkel de minister van Justitie en Veiligheid. “Het is duidelijk dat er een probleem is met het gezag en de geloofwaardigheid van het kabinet. Boa’s en de politie merken dat op straat”, laat de sociaaldemocraat weten. Hij wil van het kabinet weten hoe het gezag kan worden hersteld.

FVD-leider Thierry Baudet vindt dat er door de misser van de minister geen coronaboetes meer uitgedeeld moeten worden. “Nu moet Grapperhaus alle strafzaken tegen corona-overtreders schrappen”, laat Baudet weten.

Coalitiepartijen houden zich vooralsnog stil in aanloop naar het debat.

Rutte stond vorige week nog achter Grapperhaus

Vorige week werden door Shownieuws enkele foto’s van de bruiloft van Grapperhaus naar buiten gebracht. Daarop was duidelijk te zien dat de gasten tijdens het nemen van een groepsfoto geen 1,5 meter afstand hielden. De bewindsman noemde eerder het niet naleven van de regels “asociaal”.

Grapperhaus bood vorige week donderdag schriftelijk zijn excuses aan. “Ondanks alle genomen maatregelen zijn er helaas momenten geweest waarop de 1,5 meter afstand niet in acht genomen is”, schreef hij.

Woensdag verschenen er beelden van intensiever contact tussen de gasten en onder anderen Grapperhaus.

Premier Mark Rutte, woensdag ook aanwezig bij het debat, staat achter zijn minister. “Het kan weleens fout gaan”, zei de premier vrijdag, dus nog voordat de tweede serie foto’s naar buiten was gekomen. Toen zei Rutte dat de geloofwaardigheid van Grapperhaus niet ter discussie staat.

Zie ook: ‘Bruiloft Grapperhaus ondermijnt coronaboodschap van kabinet’

Zie ook: Nieuwe foto’s huwelijk Grapperhaus: knuffelen en handen schudden

Zie ook: Grapperhaus gaat met politie en boa’s in gesprek vanwege huwelijksfoto

Lees meer over: Politiek   Ferd Grapperhaus   Coronavirus 

Advocaat Frank van Ardenne. © Gratis

Oppositie: Hoe gaat kabinet geloofwaardigheid herstellen?

AD 02.09.2020 Het kabinet moet aangeven hoe het, na de coronablunder van minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid), de eigen geloofwaardigheid gaat herstellen. Dat zeggen oppositiepartijen vanmiddag tijdens een verhit Kamerdebat.

PvdA-leider Lodewijk Asscher vindt het naar om over de kwestie-Grapperhaus te praten, toch een privézaak, maar wel nodig. ,,Want dit steekt. Ik wil een boodschap van het kabinet nu richting handhavers, richting Nederlanders die ook moeite hebben met de regels, richting mensen die een coronaboete niet zo makkelijk kunnen betalen. Hoe gaat u de geloofwaardigheid herstellen?” vroeg hij vanmiddag aan premier Rutte en minister Grapperhaus

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lilian Marijnissen (SP) wil benadrukken dat het niet gaat om een keertje in de fout gaan. ,,We kunnen allemaal wel op die manier worden gefotografeerd. Maar het gaat hier om een minister die verantwoordelijk is voor de 1,5 meter en dat uit wil dragen. Die overtreders ‘aso’ noemt. Ik ben benieuwd hoe hij dan denkt over zijn eigen bruiloftsgasten.”

Onafhankelijk Kamerlid Femke Merel van Kooten vindt dat de minister zijn voorbeeldfunctie serieus had moeten nemen, ook op zijn eigen huwelijk. ,,Nu is hij gezagloos geworden.”

In het epicentrum van de spanning

Fractievoorzitter Pieter Heerma van het CDA, de partij van Grapperhaus, stelt dat de beelden van het huwelijk van minister Grapperhaus zich ‘in het epicentrum bevinden’ van de spanning in de samenleving over de coronaregels. Volgens hem moet de minister daarom verantwoording afleggen over de kwestie tegenover de boa’s en mensen thuis.

Maar Heerma gaf ook aan dat Grapperhaus meteen spijt heeft betuigd van zijn misstap. Daarnaast zouden in de praktijk helemaal geen boetes worden uitgedeeld voor de fouten die de minister tijdens zijn huwelijksdag heeft gemaakt, aldus de CDA’er.

,,Dit kabinet moet de moed hebben om een volledige bekentenis af te leggen over alle dingen die fout zijn gegaan”, pareert Esther Ouwehand van de Partij voor de Dieren. Zij vindt dat de minister zijn fouten ook niet ruiterlijk heeft toegegeven, maar moest worden ‘betrapt’ met de tweede serie foto’s. ,,Dat wegmoffelen, daar houden wij niet van.”

Volgens PVV-leider Wilders gaat het debat over de hypocrisie van de minister, die zelf de regels overtrad op zijn feestje maar wel anderen de maat neemt. ,,Hij moet niet de minister van Klassenjustitie zijn, maar de minister van Justitie.”

Wilders vindt de bewindsman niet met zijn gedrag weg moet komen. Hij vindt dat uitgedeelde coronaboetes onmiddellijk moeten worden geschrapt of terugbetaald.

Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) besloot vandaag, ondanks de kritiek van de afgelopen dagen, eerst in debat met de Tweede Kamer te gaan voordat hij een besluit neemt over zijn positie. Dat debat is nu bezig en Grapperhaus zal straks zelf reageren.

 AD Politiek

@ADPolitiek

Minister Grapperhaus bij binnenlopen Tweede Kamer, op de vraag of hij gaat aftreden: ,,We gaan eerst het debat met de Kamer doen, zo hoort het.”

4:41 PM · Sep 2, 2020 18 28 people are Tweeting about

Houdbaar

President Mark Rutte zei eerder vanmiddag bij het Catshuis dat de positie van de onder vuur liggende minister Grapperhaus ‘houdbaar’ is. Hij zei dit na een overleg met vertegenwoordigers van Black Lives Matter en Kick Out Zwarte Piet.

In hoeverre dat werkelijk goed nieuws is, valt te bezien. Rutte bleef eerder tot het bittere einde achter uiteindelijk vertrekkende bewindslieden staan. Dat patroon werd zichtbaar bij minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra, minister van Veiligheid en Justitie Ivo Opstelten, diens staatssecretaris Fred Teeven, Opsteltens opvolger Ard van der Steur en minister van Defensie Jeanine Hennis.

Vooralsnog hangt de positie van minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) aan een zijden draadje. Publicatie van nieuwe foto’s waarop Grapperhaus zelf de anderhalve meter schendt hebben de coalitiepartijen in verlegenheid gebracht.

Op foto’s van de huwelijksdag van minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) is te zien dat hij zelf de coronaregels overtrad. Eerder zei hij juist dat hij de hele dag ánderen erop had gewezen zich aan de richtlijnen te houden. © Ferry de Kok

Grapperhaus knuffelt op nieuwe foto’s, Kamer reageert ontzet

AD 02.09.2020 De bruiloft van CDA-minister Ferd Grapperhaus blijft onderwerp van gesprek. Op nieuwe foto’s, vrijgegeven door Shownieuws, is te zien hoe Grapperhaus op zijn huwelijk zeer dicht bij zijn gasten staat en vermoedelijk ook handen schudt. Ook omhelst hij zijn schoonmoeder en wordt op een lunch geen anderhalve meter afstand gehouden.

Vorige week raakte Grapperhaus (61) al in opspraak door eerdere beelden van zijn bruiloft waarop te zien is dat er op de trappen van het stadhuis waar hij net getrouwd is, niet genoeg afstand wordt gehouden onder de gasten. Nu blijkt dat Grapperhaus zélf die afstand ook niet in acht heeft genomen, dat te zien is dat hij waarschijnlijk zelf handen heeft geschud en fysiek contact heeft gehad met gasten, waarvan sommige aardig op leeftijd.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De minister van Justitie en Veiligheid bood hier uitvoerig zijn excuses voor aan. Volgens hem heeft hij zijn gasten meerdere malen ‘uitdrukkelijk’ verzocht zich te houden aan de geldende coronaregels. Dat dit niet is gebeurd, spijt hem ten zeerste, aldus de minister. Ook maakte de minister 780 euro over aan het Rode Kruis, een bedrag dat tweemaal gelijk staat aan de boete die geldt als de coronaregels worden overtreden. Het bedrag staat symbool voor hem en zijn kersverse echtgenote.

Beelden van de bruiloft van Ferdinand Grapperhaus. © Ferry de Kok

Schoonmoeder

Op nieuwe beelden in de handen van Shownieuws was gisteravond te zien hoe Grapperhaus tijdens zijn bruiloftslunch in een restaurant in Bloemendaal dichtbij zijn gasten staat. Onder de gasten zijn ook veel vijftig- en zestigplussers. Daarnaast omhelst hij zijn (naar verluidt) schoonmoeder en schudt hij handen.

Eind vorige week leek de bruiloftsrel nog met een politieke sisser af te lopen: de meeste oppositiepartijen wilden de minister de uitglijder niet inwrijven. ,,Er ligt een schaduw over zijn huwelijk’’, zei ook premier Rutte, die vond dat Grapperhaus al genoeg was gestraft door alle beroering.

Gisteren werd daarentegen bekend dat de Tweede Kamer vandaag in debat gaat met het kabinet over het geloofwaardigheidsprobleem van de minister. De nieuwe beelden van een handenschuddende Grapperhaus zullen daar hoogstwaarschijnlijk ook aan bod komen. Ook liet de vakbond van de BOA’s weten dat zij minder boetes gaan uitdelen omdat zij verontwaardigd zijn over het gedrag van de minister. Onder het mom ‘maar Grapperhaus houdt zich ook niet aan de regels’ vinden de BOA’s dat hun geloofwaardigheid en gezag wordt ondermijnd.

Eerste reacties Kamer

Veel partijen reageerden vorige week, toen vooral de gasten op de bruiloft het niet altijd even nauw leken te nemen met de regels, nog terughoudend. Dat is vandaag anders. ,,Een vergissing maken en even te dicht bij een ander staan, kan ons allemaal overkomen”, zegt GroenLinks-leider Jesse Klaver. ,,Maar handen schudden dat doe je gewoon niet, zeker niet als minister van Justitie. Het was de eerste afspraak die we in maart met zijn allen maakten.”

Volgens PVV-voorman Geert Wilders wordt Grapperhaus ‘met de minuut ongeloofwaardiger’. ,,Het gaat mij niet eens over de anderhalve meter (want wij waren altijd tegen de anderhalve metersamenleving) of het maken van een fout”, laat hij in een reactie weten. ,,Voor iemand als Grapperhaus die anderen stevig de maat neemt en aso’s noemt en forse boetes uitdeelt aan gewone mensen en bedrijven, is dit een totale afgang.”

Lilian Marijnissen (SP) reageert: ,,Op de foto’s lijkt nóg duidelijker dan we al wisten dat de 1,5 meter niet is nageleefd”, zegt van de SP. ,,Dat is niet even een moment per ongeluk te dicht bij elkaar zoals de verklaring was. Niet anderen houden zich niet aan de regels. Hij loopt zelf handen te schudden.”

Beelden van de bruiloft van Ferdinand Grapperhaus. © Ferry de Kok

Generaal pardon

Advocaat Frank van Ardenne, die vier Schiedammers bijstaat nadat ze een coronaboete kregen omdat ze een gebakje aten op een bankje bij hen voor de deur, vindt dat er een generaal pardon moet komen voor alle coronaboetes nu de foto’s van Grapperhaus bekend zijn geworden.  ,,Er waren al genoeg juridische argumenten om dat te doen, maar als het ook goed mis gaat bij de hoeder van de rechtsstaat en de bedenker en uitvoerder van de regels, dan is dit het moment om echt een streep te zetten door alle corona-boetes’’, aldus Van Ardenne. Lees hier meer.

Minister Ferd Grapperhaus © ANP

Weer foto’s van Grapperhaus die coronaregels schond

Telegraaf  02.09.2020 Er zijn nieuwe foto’s van de bruiloft van minister Ferdinand Grapperhaus opgedoken waaruit blijkt dat hij het tijdens de plechtigheden niet al te nauw nam met de 1,5 meter regel.

Shownieuws liet beelden zien dat de veelal vijftig plus bezoekers ook op andere momenten dan de officiële groepsfoto erg dicht bij elkaar stonden. Ook is de CDA-minister te zien terwijl hij de hand schudt van een bezoeker. Verder omhelst hij zijn schoonmoeder.

Vanuit de Tweede Kamer wordt verbaasd gereageerd. „De man die half Nederland aso’s noemt, “chickies” in het park arrogant benadert en verantwoordelijk is voor duizenden boetes voor gewone Nederlanders wordt met die minuut ongeloofwaardiger”, zegt PVV-leider Wilders in een reactie.

Ook volgens PvdA-voorman Asscher heeft de CDA-bewindsman wat uit te leggen. „Het is een onderstreping dat kabinet straks in debat duidelijk moet maken hoe ze het gezag denken te gaan herstellen.”

SP-fractieleider Marijnissen stelt zelfs dat de minister ’draagvlak voor zijn eigen beleid ondermijnt’. „Op de foto’s lijkt nóg duidelijker dan we al wisten dat de 1,5 meter niet is nageleefd. Dat is niet even een moment per ongeluk te dicht bij elkaar zoals de verklaring was. Niet anderen houden zich niet aan de regels. Hij loopt zelf handen de schudden.”

Haagse bronnen melden dat premier Rutte zijn minister moest overtuigen om een excuusbrief te schrijven, want daar wilde Grapperhaus aanvankelijk niet aan. De premier nam het vervolgens tijdens de persconferentie op vrijdag op zijn CDA-collega. Rutte vermeldde dat hem ’van alle kanten was verzekerd’ dat de 1,5 meter-regel onbedoeld was geschonden. Nu er nieuwe foto’s opduiken die tonen dat 1,5 meter afstand niet toevallig is geschonden, lijkt de premier misleid, wat de zaak verder op scherp zet.

Intussen klinkt elders in kabinetskringen dat VVD-staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Justitie) voorop liep om te stellen dat er niets aan de hand was. De bewindsvrouw was als ambtenaar van de burgerlijke stand aanwezig bij het huwelijk. Over haar betrokkenheid bij de dag zou stress zijn geweest bij de VVD.

De justitieminister stapte 22 augustus 2020 met zijn vriendin Elisabeth Wytzes in Bloemendaal in het huwelijksbootje.

De Tweede Kamer spreekt vandaag over de foto’s die vorige week voor het eerst uitlekten.

Ⓒ FERRY DE KOK

De misser werd aanvankelijk door de minister weggewuifd. Toen er op sociale media meer en meer foto’s van de bruiloft verschenen, ging hij alsnog door het stof. Grapperhaus bood zijn excuses aan. Hij maakte verder als genoegdoening 780 euro over aan het Rode Kruis.

Ⓒ FERRY DE KOK

 Wouter de Winther

@wouterdewinther

Hoorde dat Rutte zijn minister moest bewegen tot excuusbrief, want daar wilde Grapperhaus niet aan. Daarna Rutte voor hem in de bres. Nieuwe foto’s laten geen toevallige maar gezochte schending 1,5 meter zien. Premier lijkt misleid. telegraaf.nl/t/292964299/ via @telegraaf

Weer foto’s van Grapperhaus die coronaregels schendt

Er zijn nieuwe foto’s van de bruiloft van minster Ferd Grapperhaus opgedoken waaruit blijkt dat hij het tijdens de plechtigheden niet al te nauw nam met de 1,5 meter regel.

telegraaf.nl 9:22 AM · Sep 2, 2020 172 147 people are Tweeting about this

De vakbond van BOA’s zei onlangs ook dat de publicatie van de beelden aanleiding was om minder boetes op straat uit te delen. Het zou niet meer uit te leggen zijn aan het publiek.

Ⓒ FERRY DE KOK

BEKIJK OOK:

Kinderen Grapperhaus hadden corona

Luister ook naar onze Wouter de Winther in de wekelijkse parlementaire podcast ’Afhameren’ over de uitglijder van minister Grapperhaus:

Ⓒ FERRY DE KOK

BEKIJK OOK:

’Wie oordeelt zou eens in de spiegel moeten kijken’

Ⓒ FERRY DE KOK

.BEKIJK MEER VAN; overheid Ferd Grapperhaus

Nieuwe foto’s van Grapperhaus die coronaregels overtreedt

NOS 02.09.2020 Er zijn opnieuw foto’s gepubliceerd van de bruiloft van minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid). Daarop is te zien dat de minister meer coronaregels overtreedt dan enkel de anderhalvemetermaatregel. SBS Shownieuws toonde gisteravond foto’s waarop de minister onder meer een hand lijkt te geven en zijn schoonmoeder omarmt.

Vorige week donderdag raakte Grapperhaus in opspraak door beelden die werden verspreid van zijn bruiloft. Daarop was te zien dat hijzelf en ook zijn gasten zich niet hielden aan de anderhalvemeterregel op de trappen van het stadhuis in Bloemendaal.

‘Niks toe te voegen’ aan eerdere verklaring

De minister bood zijn excuses aan en voegde daaraan toe dat hij vóór en tijdens de huwelijksdag de mensen er voortdurend op heeft gewezen dat ze afstand moeten houden als ze niet tot hetzelfde huishouden horen en dat ze ook de andere coronaregels moeten respecteren.

Shownieuws vroeg Grapperhaus om een reactie op de recentste foto’s, waarop hij dus meerdere regels lijkt te overtreden. Via een woordvoerder laat hij weten “niks toe te voegen” aan zijn eerdere verklaring.

FERRY DE KOK

De foto’s van de bruiloft van Grapperhaus leidden tot verontwaardiging, omdat hij als justitieminister het gezicht is van de handhaving van de coronamaatregelen. Zo besloten boa’s na de misstap van Grapperhaus de afgelopen dagen minder boetes uit te delen. Vandaag wil de Kamer de minister ondervragen over zijn bruiloft.

Premier Rutte erkende vorige week dat er dingen fout zijn gegaan op het huwelijk, maar hij vond niet dat de geloofwaardigheid van de minister op het spel stond.

Volgens politiek verslaggever Wilco Boom maakt de publicatie van de nieuwe foto’s de positie van Grapperhaus er niet beter op. Tot nu toe waren de coalitiepartijen en de linkse oppositie “niet uit op het politieke hoofd van de minister”, zei hij in het NOS Radio 1 Journaal. “Hij heeft best wat krediet in de Kamer. In tegenstelling tot zijn voorgangers heeft hij niet heel veel problemen op zijn ministerie veroorzaakt. Het wordt nu moeilijker om hem op zijn plek te houden.”

FERRY DE KOK

Fotograaf Ferry de Kok heeft nog veel meer foto’s van Grapperhaus die gepubliceerd gaan worden, vertelde hij vanochtend in de ochtendshow van Radio 538. “Ik heb nog honderden foto’s liggen, er komen nog wel een paar naar buiten.” Op die foto’s zijn ook dingen te zien die nog niet naar buiten zijn gekomen, vertelt hij. “Wel allemaal een beetje in dezelfde trant als de vorige foto’s.”

De Kok ging afgelopen weekend naar de bruiloft in Bloemendaal om foto’s van Grapperhaus en zijn vrouw te maken. “Toen zag ik opeens de hele groep naar buiten komen. Ik zag aanwezigen op schouders slaan, handjes geven: dat moest ik vastleggen. Ze stonden de hele tijd bij elkaar, het was niet maar één momentje. Ook op het terras bij het afgehuurde restaurant stonden ze de hele tijd bij elkaar. Als je de foto’s ziet, denk je niet dat het coronatijd is.”

De Kok publiceert bewust niet alle foto’s in één keer. “Als ik dat doe, verdien ik maar één keer wat.”

BEKIJK OOK;

Nieuwe foto’s bruiloft Grapperhaus: ‘Hij is gezagloos geworden’

RTL 02.09.2020 De nieuwe foto’s van de bruiloft van minister Grapperhaus hebben zijn gezag ontoelaatbaar aangetast, zegt politiek commentator Frits Wester. “Er rest hem nu nog maar één ding: dat is opstappen.”

Gisteravond zijn nieuwe foto’s opgedoken van de bruiloft van minister van Justitie Ferd Grapperhaus, waarop te zien is hoe de minister zelf zich ook niet aan de coronaregels houdt.

Uit de nieuwe beelden, in handen van Shownieuws, lijkt Grapperhaus op een van de foto’s de hand te schudden van een van zijn gasten. Ook omhelst hij zijn schoonmoeder.

‘Gaat om ambt van minister’

Volgens de politiek commentator werpen de nieuwe foto’s een nieuwe visie op de kwestie: het gaat nu niet meer om een menselijke fout van de bruidegom. “Het gaat nu om het aanzien van het ambt van de minister. Dat is hard, maar wel zuiver “, zegt Wester.

Lees ook:

Nieuwe foto’s van handenschuddende Grapperhaus op bruiloft

“Hoe sneu ook, Grapperhaus heeft de pech minister van Justitie te zijn. De man die ons in grote woorden toegesproken heeft dat wij ons echt aan de regels moeten houden. Nu hij dat zelf niet doet, kan hij anderen er ook niet meer op aanspreken.”

“Rutte heeft het de afgelopen dagen nog voor Grapperhaus opgenomen. Maar die komt ook steeds meer in een lastig parket. En hij worstelt met de menselijke kant van het verhaal en de politieke realiteit. Ook in het CDA proefde je de afgelopen dagen het groeiend ongemak. Prominente partijleden begonnen zich steeds meer zorgen te maken.”

“Hoe sneu ook, Grapperhaus heeft de pech minister van Justitie te zijn. De man die ons in grote woorden toegesproken heeft dat wij ons echt aan de regels moeten houden. Nu hij dat zelf niet doet, kan hij anderen er ook niet meer op aanspreken.”

“Rutte heeft het de afgelopen dagen nog voor Grapperhaus opgenomen. Maar die komt ook steeds meer in een lastig parket. En hij worstelt met de menselijke kant van het verhaal en de politieke realiteit. Ook in het CDA proefde je de afgelopen dagen het groeiend ongemak. Prominente partijleden begonnen zich steeds meer zorgen te maken.”

Gezagloos

Grapperhaus betuigde eerder al spijt voor de bordesfoto, die vorige week donderdag naar buiten kwam Ook doneerde hij 780 euro aan het Rode Kruis om zijn spijtbetuiging kracht bij te zetten.

Wester: “Deze nieuwe foto’s laten zien dat Grapperhaus zelf ook knuffelt en met mensen handen schudt.  Dat maakt de kwestie nog pijnlijker. Hoe kun je nog van jongeren vragen om oma niet te knuffelen, om maar een voorbeeld te noemen? Deze minister is nu echt gezag- en tandeloos.”

Kabinet heeft er last van

Volgens Wester krijgt daar niet alleen het kabinet last van, maar ook zijn uitvoerders. “Er rest hem eigenlijk maar één ding en dat is opstappen”, concludeert Wester.

“Als hij dat zelf niet ziet, is het nu het moment voor zijn nieuwe partijleider Hugo de Jonge om op te treden. Want die moet ook wel zien dat hij hier met zijn partij het CDA hier veel last van gaat krijgen”.

Lees ook:

Politiebonden eisen ander coronabeleid: ‘Regels zijn niet meer uit te leggen’

Oppositie kritisch over nieuwe foto’s: ‘Handen schudden? Dat doe je gewoon niet’

In de aanloop naar het Kamerdebat reageren oppositiepartijen vanochtend kritisch op de nieuwe foto’s die zijn verschenen. “Een vergissing maken en even te dicht bij een ander staan, kan ons allemaal overkomen”, vindt GroenLinks-leider Jesse Klaver. “Maar handen schudden dat doe je gewoon niet, zeker niet als minister van Justitie.”

Geert Wilders doet er nog een schepje bovenop en vindt dat Grapperhaus ‘met de minuut ongeloofwaardiger wordt’. “Voor iemand als Grapperhaus die anderen stevig de maat neemt en aso’s noemt en forse boetes uitdeelt aan gewone mensen en bedrijven, is dit een totale afgang”, laat de PVV-leider in een reactie weten.

De PvdA wil vanmiddag van het kabinet horen hoe de minister denkt zijn gezag te herstellen. Nu boa’s op straat steeds minder boetes uit kunnen schrijven is er volgens de partij een ‘gezagsprobleem’ ontstaan.

SP’er Lilian Marijnissen sluit zich daarbij aan. “Het zou goed zijn als Grapperhaus zich hier uitgebreid over verantwoordt, want hij brengt hierbij boa’s en agenten in een heel lastig parket en ondermijnt het draagvlak voor zijn eigen beleid.”

RTL Nieuws; Ferdinand Grapperhaus

Grapperhaus is nog niet af van bruiloftsrel: Tweede Kamer roept hem op het matje

AD 01.09.2020 De Tweede Kamer gaat morgen in debat met het kabinet over het geloofwaardigheidsprobleem van minister Ferd Grapperhaus (Jusititie), die tijdens zijn huwelijk de 1,5 meterregel overtrad. De minister, die vorige week excuses aanbood, kan de kwestie nog niet achter zich laten.

Eind vorige week leek de bruiloftsrel rond Grapperhaus met een politieke sisser af te lopen: de meeste oppositiepartijen wilden de uitglijder de minister niet inwrijven. ,,Er ligt een schaduw over zijn huwelijk’’, zei ook premier Rutte, die vond dat Grapperhaus al genoeg was gestraft door alle beroering.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Maar alles is anders geworden, nu blijkt dat boa’s minder coronaboetes zeggen uit te delen vanwege de commotie rond Grapperhaus. ,,Het is ingewikkeld om uit te leggen waarom mensen een coronaboete kunnen krijgen als de verantwoordelijke minister zich niet aan de regels houdt’’, zegt een woordvoerder van vakbond BOA ACP.

Asscher

PvdA-leider Lodewijk Asscher reageert verbolgen. ,,We zien dat het gezag van het kabinet lijdt onder het feit dat de handhavingsminister zelf een fout heeft gemaakt’’, zegt hij in de Tweede Kamer. Hij heeft daarom gevraagd om een debat met het kabinet, waarin ook de andere problemen rond de coronacrisis aan bod zullen komen.

Het debat begint morgenmiddag om 15.45 uur. Naast premier Rutte en coronaminister Hugo de Jonge moet ook Grapperhaus bij het debat aanwezig zijn. De Tweede Kamerleden Femke Merel van Kooten en PVV-leider Geert Wilders hebben op de aanwezigheid van Grapperhaus aangedrongen.

Excuses

De minister van Justitie bood vorige week zijn excuses aan, nadat beelden van zijn bruiloft waren opgedoken. ,,Ondanks alle genomen maatregelen, zijn er helaas momenten geweest waar de 1,5 meter afstand niet in acht genomen is. Dat spijt me, juist een minister moet altijd het goede voorbeeld geven’’, zei hij in een verklaring. Hij maakte afgelopen vrijdag twee keer 390 euro over naar het Rode Kruis, ook namens zijn vrouw, als boetedoening.

september 2, 2020 Posted by | 2e kamer, corona, coronavirus, debat, Ferdinand Grapperhaus, peiling, politiek | , , , | Reacties uitgeschakeld voor Het gedonder met de coronaregels door Minister Ferdinand Grapperhaus CDA

Kabinet Rutte 3 – Nederland ook in de strijd tegen IS in Irak en verder – deel 9

Ank Bijleveld, minister van Defensie en premier Mark Rutte tijdens het debat gisteravond

Verlenging Missie Irak tot 2021

De Tweede Kamer is akkoord met een verlenging van de missie in Irak tot eind 2021. Maar partijen dringen er wel op aan om druk te zetten op de Iraakse regering om het harde optreden tegen betogers te stoppen.

De missie maakt deel uit van de strijd van een internationale coalitie tegen terreurgroep IS. Ongeveer zestig Nederlandse militairen trainen Iraakse en Koerdische militairen. Ook zijn er kleine bijdrages aan missies van de NAVO en EU.

De dreiging van IS is nog steeds niet verdwenen en daarom moet Nederland volgens een ruime meerderheid van de Kamer actief blijven in het Arabische land. Over de verlenging werd 19.12.2019 gedebatteerd.

AD 08.05.2020

AD 20.12.2019

Motie van wantrouwen

Informatie over burgerdoden heeft geen rol gespeeld in de beslissing over de verlenging van de missie in Syrië en Irak.

Dat zei premier Mark Rutte 27.11.2019 in een urenlang debat. Het kabinet overleefde een motie van wantrouwen van de SP.

Telegraaf 05.03.2020

AD 04.03.2020

De Tweede Kamer debatteerde met premier Rutte en minister Bijleveld over het bombardement. De vraag was vooral wie daar op welk moment vanaf wist. Een motie van wantrouwen van de SP tegen Rutte en Bijleveld kreeg geen Kamermeerderheid.

Met terugwerkende kracht is het lastig te begrijpen hoe er in juni 2015 door het toenmalige kabinet is gereageerd op het bericht dat bij een aanval van een Nederlandse F-16 op een IS-bommenfabriek in het Iraakse Hawija waarschijnlijk burgerslachtoffers waren gevallen. Internationale media spraken direct al van zo’n zeventig slachtoffers.

Hoewel het kabinet twee weken later over een verlenging van de missie van de militairen moest beslissen, is de informatie niet gedeeld in de ministerraad. Toenmalig Defensieminister Jeanine Hennis vermoedt dat ze premier Rutte destijds wel heeft geïnformeerd en ze weet het zeker over toenmalige collega Koenders van Buitenlandse Zaken. Die twee zeggen daar geen herinnering aan te hebben.

Daar moet allemaal niets achter worden gezocht, hield Rutte gisteren 27.11.2019 vol tegenover een kritische Tweede Kamer. Alles is destijds ‘volgens de regels verlopen’. De informatie over de burgerdoden ‘is niet bewust achtergehouden uit angst dat de verlenging in gevaar zou komen’, zoals de oppositie vermoedt.

Telegraaf 11.02.2020

Mogelijke burgerslachtoffers waren “niet relevant” voor het besluit om te verlengen, zo verdedigde Rutte het Kabinetsoptreden. “Er is altijd een risico op burgerslachtoffers.”

Alle procedures zijn correct gevolgd na de melding van burgerslachtoffers door een Nederlandse aanval in Irak in 2015, benadrukte premier Mark Rutte woensdagavond. Maar hij snapt ook het “ongemak” dat er bij de Kamer hierover heerst.

Rutte kon zich informatie van Hennis niet herinneren

Waarom gingen de alarmbellen niet af toen media een dag na de aanval meldden dat er zeker zeventig burgerdoden waren gevallen, vroegen partijen herhaald. “Omdat het werd onderzocht”,zo verklaarde Rutte keer op keer. En de internationale coalitie kon op basis van die openbare bronnen niks vaststellen.

Daarna sleepte het dossier zich weer verder…….!!!!!!

Het industriegebied in Hawija Irak is volledig verwoest  foto NOS

Schadecompensatie

Dertig slachtoffers en nabestaanden van Nederlandse bombardementen in Irak willen daarvoor gecompenseerd worden door de Nederlandse staat. Dat bevestigt hun advocaat Liesbeth Zegveld.

Bij een aanval door een Nederlandse F-16 op de plaats Hawija kwamen in juni 2015 zeker zeventig onschuldige burgers om het leven, onthulden de NOS en NRC vorige maand. Het bombardement was gericht op een autobommenfabriek van IS, maar doordat daar veel meer munitie lag dan gedacht, werd ook de wijk eromheen verwoest.

Telegraaf 07.03.2020

Zegveld vertegenwoordigt 28 nabestaanden van het bombardement op Hawija en twee mensen die slachtoffer zijn geworden van een Nederlandse aanval op een woonhuis in de stad Mosul, een paar maanden later. Daarbij vielen vier doden.

“Waar het om gaat is de vraag: wat heeft Nederland gedaan om te voorkomen dat er zo veel burgerslachtoffers zouden vallen”, zegt Zegveld. “Het is natuurlijk een IS-gebied, maar bewoners hadden bijvoorbeeld gewaarschuwd kunnen worden met pamfletten met de tekst: mensen, het is niet zeker dat het hier vannacht veilig is.”

Geen rechtszaak

De slachtoffers hebben aangegeven hulp te willen en zijn via een journalist en een lokale organisatie in contact gekomen met Zegveld. De zaak is nog in een pril stadium; de groep nabestaanden breidt zich nog steeds uit. De advocaat heeft nu twee vertaalde verklaringen.

Ze zegt een rechtszaak te willen voorkomen. “Het is een schande als het tot een vordering zou moeten leiden.” Ze wil met de lijst met namen naar Defensie in de verwachting dat die de nabestaanden gaat compenseren.

Defensieminister Bijleveld liet tijdens een debat woensdagavond 27.11.2019 nogmaals weten inderdaad met een regeling voor nabestaanden bezig te zijn. Hoe die eruit moet komen te zien is onduidelijk. Eerder zei ze dat het geen erkenning is van schuld, maar een blijk van goede wil.

‘Nederland had plicht om te helpen’

Advocaat Zegveld vindt dat Nederland de slachtoffers eerder had moeten helpen. “Het is idioot als je mensen vijf jaar laat zitten. Er is geen proactieve houding. Ze hadden heel veel schade kunnen beperken door mensen tegemoet te komen, dat is ook hun plicht.” De advocaat zegt ook dat Nederland de plicht had om na de aanval hulp te bieden.

Instanties die de NOS heeft gesproken, denken dat er in totaal honderden mensen zijn die een naaste zijn verloren of materiële schade hebben.

Een Nederlands bombardement in Irak vier jaar geleden is gruwelijk misgegaan, zo blijkt uit onderzoek van NOS en NRC. Tientallen burgers kwamen bij een luchtaanval op een bommenfabriek in Hawija om het leven. Hoe dat precies heeft kunnen gebeuren, is onduidelijk. Inwoners van het stadje vinden de schuldvraag niet zo interessant.

Zij vragen zich vooral af wanneer ze eindelijk een schadevergoeding krijgen.

De enorme ravage die het bombardement op 3 juni 2015 aanricht blijft bij de internationale media niet onopgemerkt. Op beelden van die nacht is te zien hoe het ziekenhuis in Hawija overspoeld wordt met gewonden. Inwoners spreken van “een atoombom die insloeg” en die vijftig kilometer verderop, in Kirkuk, nog te horen was. “Een complete woonwijk is verwoest”, schrijft persbureau Reuters.

De wijk werd door de Amerikaanse generaal John Hesterman op een persconferentie na de luchtaanval omschreven als een “industriegebied”. Dat is wat overdreven als je oude foto’s van de wijk bekijkt. Er stonden inderdaad grote gebouwen: een elektriciteitscentrale, een brandweerkazerne en een ijsfabriek. Maar er was vooral laagbouw: kleine panden waar winkeltjes, een naaiatelier en een theehuis voor een levendige sfeer zorgden.

Bekijk ook;

Dossier luchtaanval Hawija

Live AD

Teruglezen: Het Tweede Kamerdebat over burgerdoden Irak NRC

Verslaggever Inge Lengton live bij het debat;

  Tweets by ‎@IngeLengton

Dossier Luchtaanval Hawija NRC

lees: Stand van zaken over de uitvoering van verschillende moties en toezeggingen 24.03.2020

lees: Brief van de minister van Defensie aan dhr. M. Esper, minister van Defensie van de Verenigde Staten bijlage 1 13.01.2020

lees: Vertaling van de antwoordbrief van de ondersecretaris van defensie van de Verenigde Staten bijlage 2 28.02.2020

lees: Besluit en bijlage Def op Wob-verzoek defensie onderzoek Hawija Redacted 17.02.2020

lees: Brief MIN DEF Antwoorden Kamervragen burgerslachtoffers Karabulut 25.11.2019

lees: Brief MIN DEF Beantwoording nadere vragen over de wapeninzet in Hawija 25.11.2019

lees: Brief MIN DEF SV Karabulut over passage uit boek missie F16 25.11.2019

lees: Beantwoording nadere vragen over de wapeninzet in Hawija brief 25.11.2019

lees: regeling Werkzaamheden over antwoorden op vragen over de 70 burgerdoden in Irak Brief 20.11.2019

lees: Feitenrelaas inzake de transparantie over burgerslachtoffers bij luchtaanvallen brief 05.11.2019

lees: Transparantie burgerslachtoffers bij luchtaanvallen in de strijd tegen ISIS brief 04.11.2019

lees: kamerbrief over het iob onderzoek naar stabilisatieprogrammas in syrie  7 september 2018

lees: rapport review of the monitoring systems of three projects in syria  7 september 2018

lees: Civilian Casualty Review Report Redacted 17.04.2018

lees: kamerbrief met voortgangsrapportage nederlandse bijdrage in strijd tegen isis 13.04.2018

lees: kamerbrief aanvullende artikel 100 brief nederlandse bijdrage aan de strijd tegen isis 29.01.2016

Zie ook: Kabinet Rutte 3 – Nederland ook in de strijd tegen IS in Irak en verder – deel 8

Zie ook: Kabinet Rutte 2 en 3 – Nederland ook in de strijd tegen IS – deel 7

zie ook:  Kabinet Rutte 2 – Nederland ook in de strijd tegen IS – deel 6

zie ook:  Kabinet Rutte 2 – Nederland ook in de strijd tegen IS – deel 5

zie ook: Kabinet Rutte 2 – Nederland ook in de strijd tegen IS – deel 4

zie ook: Kabinet Rutte 2 – Nederland ook in de strijd tegen IS – deel 3

zie ook: Kabinet Rutte 2 – Nederland ook in de strijd tegen IS – deel 2

zie ook: Kabinet Rutte 2 – Nederland ook in de strijd tegen IS – deel 1

Bijleveld donderdag voor de vierde keer naar Kamer over Hawija

NOS 08.05.2020 De Tweede Kamer vergadert volgende week plenair over het Nederlandse bombardement op de Iraakse plaats Hawija in 2015. Het is voor het eerst sinds het uitbreken van de coronacrisis dat er in de plenaire zaal over iets anders wordt gepraat dan de coronacrisis. Voor de vierde keer moet minister Bijleveld van Defensie zich verantwoorden over de kwestie.

Het debat werd in maart al aangevraagd naar aanleiding van publicaties van de NOS en NRC. Daarin stond dat voorafgaand aan het bombardement op de bommenfabriek van IS al rekening werd gehouden met “nevenschade”, ook al bleek uit de berekeningen dat er nul burgerdoden bij zouden vallen. In werkelijkheid kwamen 70 mensen om en werden 400 gebouwen verwoest of beschadigd. In de fabriek bleken veel meer bommen opgeslagen te liggen dan waar bij het opstellen van de berekeningen vanuit was gegaan.

Daar kwam in maart nog bij dat minister Bijleveld moest toegeven dat de Amerikanen al sinds 2017 de 70 burgerdoden meerekenden in hun statistieken. In december had Bijleveld nog het tegendeel beweerd. Voordat de minister in de Kamer verantwoording kon afleggen, brak de coronacrisis uit en werd het onderwerp vooruitgeschoven.

Amerikanen waarschuwden voor burgerdoden

Twee weken geleden kwam er opnieuw informatie vrij. De NOS en NRC meldden op 21 april dat de CIA vooraf had gewaarschuwd dat er burgerdoden zouden kunnen vallen. Een Amerikaanse luchtmachtcommandant die betrokken was bij het Nederlandse bombardement op Hawija had bovendien bedenkingen bij die aanval, en hield rekening met burgerdoden.

Voor alle coalitielanden in de strijd tegen IS gold in 2015: als vooraf duidelijk was dat er ook maar één burgerdode zou vallen, mocht een aanval niet worden uitgevoerd. Ook de Tweede Kamer is voorgehouden dat het aantal ingecalculeerde burgerdoden nul moest zijn.

De Tweede Kamer heeft het afgelopen halfjaar meermaals gevraagd om het Amerikaanse defensieonderzoek naar de aanval. Maar volgens minister Bijleveld kon dat niet met de Kamer gedeeld worden, omdat het een vertrouwelijk document is.

BEKIJK OOK;

Defensie wist ten tijde van aanval op Hawija niet van Amerikaanse aarzelingen

AD 07.05.2020 De Nederlandse militair die in juni 2015 het groene licht gaf voor het Nederlandse bombardement op de Iraakse stad Hawija wist niet dat de Amerikaanse geheime dienst CIA had gewaarschuwd dat er bij de aanval burgerslachtoffers konden vallen. Hij kon die informatie niet meewegen bij zijn beslissing om de aanval goed te keuren. Uiteindelijk vielen er bij de aanval vermoedelijk zeventig burgerdoden.

Dat schrijft minister Ank Bijleveld van Defensie aan de Tweede Kamer. Nederland was niet betrokken bij het deel van het proces waarmee de Amerikanen bepaalden welke doelen er in de strijd tegen IS werden gebombardeerd.

De Amerikaanse aarzelingen bij de aanval, mede op basis van informatie die de Amerikaanse geheime dienst CIA van informanten kreeg, bleef tot ruim na de Nederlandse luchtaanval enkel in Amerikaanse handen. De risico’s die de VS zag, werden overigens ingeperkt in het uiteindelijke, aangepaste aanvalsplan waarmee de Nederlandse commandant akkoord ging.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Geheim

De informatie die ten grondslag lag aan de aanval kwam vorige maand naar buiten nadat NOS en NRC met succes een beroep deden op de Freedom of Information Act, de Amerikaanse versie van de Wet openbaarheid van bestuur. Bijleveld had de Kamer altijd voorgehouden dat de stukken geheim waren en niet met het parlement konden worden gedeeld.

Bijleveld zegt niet te weten waarom de documenten nu toch openbaar zijn gemaakt terwijl haar Amerikaanse ambtsgenoot Mark Esper in maart van dit jaar nog per brief benadrukte dat dat niet kon. Zelf kreeg Defensie het Amerikaanse onderzoek op 22 januari 2016.

Zorgvuldig proces

Toch houdt Bijleveld vol dat het proces uitgebreid was en zorgvuldig is verlopen. Omdat de Amerikanen in eerste instantie aarzelingen hadden, werden er ‘mitigerende maatregelen’ (die negatieve effecten verminderen of wegnemen) genomen die het risico op burgerslachtoffers tot nul moesten terugbrengen.

Zo werden er precisiebommen afgeworpen en vond de aanval ’s nachts plaats. Bij de berekening van de nevenschade zou die beperkt blijven tot het industriële gebied. ,,Daarnaast”, schrijft Bijleveld, ,,werd ingeschat dat bij een nachtaanval er enkel sprake zou zijn van materiële nevenschade.”

Op basis van de inschatting van de nevenschade en de mogelijke impact van secundaire explosies ‘was de verwachting’ dat er bij het Nederlandse F-16-bombardement ‘geen burgerslachtoffers zouden vallen’.

Op basis daarvan besliste de Nederlandse militair die belast was met het eindoordeel, de zogeheten red card holder, na overleg met een Nederlandse juridisch adviseur dat de aanval kon worden uitgevoerd.

Meer explosieven

Het liep anders. De luchtaanval op het doelwit, een fabriek waar bermbommen werden gemaakt, leverde veel meer schade op dan op basis van de Amerikaanse informatie werd verwacht en er kwamen vermoedelijk zeventig burgers om het leven. In de fabriek lagen veel meer explosieven ‘dan bekend was of kon worden ingeschat door de anti-IS-coalitie’.

De aanval op Hawija was anders dan aanvallen op andere bommenfabrieken, stelt Bijleveld. Toen het daar zo mis ging, pasten de Amerikanen hun procedures voor dergelijke aanvallen op ‘gelijksoortige bommenfabrieken’ aan.

Dat de werkwijze op basis van nieuwe informatie zou worden aangepast, was volgens de minister eveneens standaard gebruik. Ook zou het doelwit niet in de hoogste risicocategorie vallen, zoals uit de Amerikaanse stukken zou blijken.

Volgens Bijleveld wordt er in die categorie onderscheid gemaakt tussen ‘high’ en ‘low’ en viel de bommenfabriek in Hawija onder de lagere rubriek omdat ‘burgerslachtoffers kunnen worden voorkomen als daartoe geplande mitigerende maatregelen worden toegepast’.

Geen juridische verplichting

Zonder die maatregelen, stelt Bijleveld, ‘was deze aanval voor de coalitie überhaupt niet uitvoerbaar geweest, gezien uit de stukken blijkt dat er bij dit doel geen burgerslachtoffers mochten worden verwacht’. Dat er bij aanvallen geen burgerslachtoffers te betreuren mochten zijn, was volgens Bijleveld het ‘uitgangspunt’ van alle bombardementen tegen IS.

Dat was echter geen formele bindende afspraak en ook geen juridische verplichting. ,,Ieder land is immers zelf verantwoordelijk voor de eigen wapeninzet en de proportionaliteitsafweging die daar aan vooraf gaat.

Nabestaanden en gewonden luchtaanval Hawija dienen claim in bij Defensie

NOS 29.04.2020 Een groep van 52 Irakezen heeft deze week een schadeclaim ingediend bij het ministerie van Defensie. Ze stellen dat ze het slachtoffer zijn van de Nederlandse luchtaanval op de Iraakse stad Hawija in 2015. Een aantal van hen verloor een of meerdere familieleden, anderen zeggen dat ze zwaar lichamelijk letsel hebben overgehouden aan het bombardement op de autobommenfabriek van terreurgroep IS.

In de fabriek lag veel meer munitie opgeslagen dan gedacht, waardoor de fabriek explodeerde. Honderden omliggende huizen raakten beschadigd of werden verwoest. Bij de aanval kwamen zeker 70 burgers om het leven. De slachtoffers die nu een schadeclaim hebben ingediend, verloren samen 21 naasten.

Volgens Liesbeth Zegveld, de advocaat van de Irakezen, was de aanval “niet proportioneel in het licht van het verwachte concrete en directe militaire voordeel”. Zegveld vindt dat er meer voorzorgsmaatregelen hadden moeten worden getroffen om te voorkomen dat er bij de aanval zoveel mensen zouden omkomen.

Minister beloofde schadevergoeding

Minister Bijleveld van Defensie heeft in de Tweede Kamer meerdere keren gezegd dat geen enkele dode was ingecalculeerd, maar dat de hoeveelheid munitie die in de fabriek lag niet was te voorzien. Volgens Zegveld erkent het kabinet daarmee dat er sprake was van een ongeluk, wat Nederland in haar ogen aansprakelijk maakt voor het aangedane leed.

Nadat in oktober bekend was geworden dat Nederland verantwoordelijk was voor de aanval, zegde minister Bijleveld de Kamer al toe te gaan kijken naar de mogelijkheid om een schadevergoeding uit te keren. Hoe ze dat wil gaan doen, is nog niet bekend. Zegveld zegt daar niet langer op te willen wachten en heeft daarom de claim ingediend.

Vijf kinderen

Een van de Irakezen is de 39-jarige witgoedmonteur Abdallah. Hij verloor bij de aanval zijn vrouw en vijf kinderen. Twee andere kinderen overleefden de aanval. Het gezin was op de vlucht en op doorreis, maar mochten van IS niet verder reizen. Hierdoor moesten ze naar eigen zeggen noodgedwongen een woning huren in Hawija.

Het gezin woonden op ruim 200 meter van de bommenfabriek. Hun huis stortte door de explosie na de bomaanval in. Sommige van zijn kinderen waren op slag dood. Anderen overleden op weg naar het ziekenhuis. Volgens Zegveld heeft de Iraakse overheid vastgesteld dat het gezin geen banden had met IS.

Ook de 63-jarige Shuja’a verloor een zoon. Hij werkte als nachtwaker in een autoshowroom op het terrein waar ook de bommenfabriek stond. De man raakte ernstig gewond bij de aanval en overleed enkele dagen later aan zijn verwondingen.

Nabestaanden van het bombardement op Hawija dienen schadeclaim in bij Defensie

De Zoetermeerse postbode Alaa en zijn vrouw Wafaa, wier zoon een oog verloor, behoren ook tot de indieners. Wafaa heeft blijvend letsel door de glasscherven die ze in haar rug heeft gekregen. Ze willen onder andere dat hun medische kosten worden vergoed.

Volgens Zegveld zijn er behalve de 52 Irakezen nog meer slachtoffers uit Hawija die zich achter de claim gaan scharen, maar worden hun gegevens momenteel verzameld.

Twee miljoen dollar

Eerder diende Zegveld al een schadeclaim in namens Basim Razzo. Hij verloor in hetzelfde jaar zijn familie bij een Nederlandse aanval op Mosul, omdat er werd gedacht dat zijn huis een IS-hoofdkwartier was. Dat bleek niet niet zo te zijn.

Razzo wil 2 miljoen dollar van de Nederlandse overheid. Volgens Zegveld is er binnenkort een gesprek tussen het ministerie van Defensie en Razzo over de schadeclaim.

Bekijk ook;

’Amerikanen waarschuwden voor burgerslachtoffers bij aanval Hawija’

Telegraaf 21.04.2020 De Amerikaanse inlichtingendienst CIA waarschuwde een week voor de Nederlandse luchtaanval op de Iraakse stad Hawija al voor mogelijke burgerslachtoffers omdat een woonwijk vlakbij lag. Na de operatie is de procedure voor aanvallen op dergelijke doelen aangescherpt.

Dat blijkt uit documenten die NRC en NOS na tussenkomst van de rechter hebben gekregen van het Amerikaanse ministerie van Defensie. Minister Ank Bijleveld van Defensie heeft de informatie niet gedeeld met de Tweede Kamer.

BEKIJK OOK:

Bijleveld lichtte kamer verkeerd in over burgerdoden aanval Hawija

Bij de aanval op de stad nabij Kirkuk kwamen naar schatting zeker zeventig burgers om het leven. Het doelwit was een bommenfabriek van terreurgroep Islamitische Staat (IS). De aanval werd vooraf in de categorie geplaatst met de hoogste kans op burgerslachtoffers.

BEKIJK OOK:

Woede om kwalificatie ’moordenaars’ voor militairen

BEKIJK OOK:

Defensie moet nabestaanden burgerslachtoffers compenseren

De CIA had op basis van vier informanten de internationale coalitie tegen IS getipt over de bommenfabriek en tegelijk gewezen op de nabije woonwijk en de mogelijkheid van burgerslachtoffers. „Daardoor had men redelijkerwijs kunnen concluderen dat er burgerslachtoffers hadden kunnen vallen als gevolg van de aanval”, aldus een Amerikaanse commandant in augustus 2015.

Bomfabriek

Uit de stukken blijkt dat de procedures in september 2015 zijn aangepast. Er werd bepaald dat er meer onderzoek moest komen naar doelen met kans op secundaire explosies in dichtbevolkte gebieden. In Hawija was vooraf niet ingeschat hoeveel explosieven er lagen opgeslagen in de bomfabriek.

Bijleveld liet de Kamer weten dat de operatie volgens de regels is verlopen. Dat er burgerslachtoffers vielen kwam volgens haar omdat er veel meer explosieven in de fabriek lagen dan vooraf ingeschat. Maar dat vooraf ook al werd gewaarschuwd voor mogelijke burgerslachtoffers heeft ze niet gemeld.

Het is een precaire kwestie voor de minister. Eerder moest zij de Kamer al vertellen dat die over de aanval verkeerd is geïnformeerd. Bijleveld kreeg vorig jaar al een motie van wantrouwen van bijna de hele oppositie aan haar broek over de zaak.

De Kamer heeft eerder gezegd alle informatie te willen hebben. Bijleveld heeft het Amerikaanse ministerie van Defensie meermaals gevraagd geheime documenten over de zaak met de Kamer te mogen delen, maar kreeg hiervoor geen toestemming.

BEKIJK MEER VAN; gewapend conflict defensie Ank Bijleveld Tweede Kamer der Staten-Generaal Islamitische Staat

‘Amerikanen waarschuwden vooraf voor burgerdoden Hawija’

NU 21.04.2020 De Amerikaanse krijgsmacht waarschuwde op voorhand voor burgerdoden bij het voorgenomen Nederlandse bombardement op een bommenfabriek van IS in de Iraakse stad Hawija. Dat blijkt dinsdag uit stukken van de Amerikaanse krijgsmacht, die zijn opgevraagd door NRC en NOS.

Bij het bombardement door Nederlandse F-16’s in de nacht van 2 op 3 juni 2015 kwamen naar schatting zeventig burgers om het leven.

NOS en NRC deden een beroep op de Amerikaanse Freedom of Information Act om de stukken in handen te krijgen. Ze bevatten onder meer een Amerikaans defensieonderzoek naar het bombardement in Hawija.

Uit de documenten blijkt dat de inlichtingendienst CIA op voorhand had gewaarschuwd voor potentiële burgerslachtoffers, omdat de fabriek in een woongebied stond. Het doelwit werd wat dat betreft gerekend tot de hoogste risicocategorie.

Minister Ank Bijleveld (Defensie) schreef aan de Tweede Kamer dat de grote gevolgen van het bombardement niet waren te voorzien. De enorme explosies in Hawija werden veroorzaakt door een grote hoeveelheid munitie in de fabriek. Die was groter dan “bekend was of kon worden ingeschat”, aldus Bijleveld. Ze stelde dat het bombardement volgens de geldende procedures is verlopen.

In de nasleep van het bombardement scherpte de internationale coalitie in september 2015 de procedure voor aanvallen op IS-bommenfabrieken aan. Dat heeft het kabinet niet aan de Kamer verteld, hoewel het parlement meerdere keren om die informatie heeft gevraagd.

Geen analyse van risico op secundaire explosies

De Amerikaanse documenten wekken ook de indruk dat inlichtingen van CIA-informanten in het gebied niet zijn benut. De mogelijkheid van secundaire explosies door opgeslagen explosieven en munitie in de fabriek is nooit serieus verkend.

“Het was niet redelijk om te veronderstellen dat er geen nevenschade zou zijn, aangezien het doel een bommenfabriek was met civiele gebouwen dicht bij het gebied”, schreef een Amerikaanse luchtmachtcommandant in een analyse.

Het kabinet had met de Tweede Kamer afgesproken dat bombardementen niet mochten worden uitgevoerd als op voorhand werd ingeschat dat er burgerdoden konden vallen.

Volgens minister Bijleveld was het Amerikaanse defensieonderzoek naar de aanval vertrouwelijk en kon het daarom niet aan de Kamer worden verstrekt.

Lees meer over: Irak Politiek

Amerikanen waarschuwden voor burgerdoden bij Nederlands bombardement Hawija

NOS 21.04.2020 Een Amerikaanse luchtmachtcommandant die betrokken was bij het Nederlandse bombardement op Hawija in Irak had bedenkingen bij die aanval, en hield er vooraf al rekening mee dat er burgers zouden omkomen. Hij kreeg de opdracht een aanvalsplan op te stellen waarbij de bommenfabriek vernietigd zou worden en het aantal burgerdoden op papier nul zou zijn. Op zijn advies is de procedure daarna aangepast.

Dat staat in een onderzoek dat het Amerikaanse ministerie van Defensie in 2015 naar de Nederlandse luchtaanval heeft gedaan. Het is één van de documenten (.pdf) die het Amerikaanse ministerie, met tussenkomst van een Amerikaanse rechter, heeft verstrekt aan de NOS en NRC.

Nederlandse F16-piloten gooiden in 2015 meerdere bommen op een IS-bommenfabriek in Hawija, waarbij zeker 70 burgers om het leven kwamen en ruim 400 gebouwen werden beschadigd of verwoest. De CIA meldde al een week voor het bombardement dat er nevenschade zou kunnen ontstaan “omdat er een woonwijk vlakbij ligt”. Door het bombardement werden 136 gebouwen vernietigd, waarvan er 25 in de woonwijk stonden. Nog eens 127 gebouwen raakten zwaar beschadigd.

De Tweede Kamer heeft het afgelopen halfjaar meermaals gevraagd om het Amerikaanse defensieonderzoek naar de aanval. Maar volgens minister Bijleveld van Defensie kon dat niet met de Kamer gedeeld worden, omdat het een vertrouwelijk document is.

Het gaat om het grootste onderzoek naar de zaak. De minister heeft in de Tweede Kamer altijd volgehouden dat Defensie en het Openbaar Ministerie de zaak hebben onderzocht en dat de luchtaanval volgens de geldende procedures is verlopen. Dat er aan Amerikaanse zijde na afloop kanttekeningen zijn geplaatst bij die procedure, en dat de procedure daarop is aangepast, is de Kamer echter nooit verteld.

Volledig irrelevant

Voor alle coalitielanden in de strijd tegen IS gold in 2015: als vooraf duidelijk was dat er ook maar één burgerdode zou vallen, mocht een aanval niet worden uitgevoerd. Ook met de Tweede Kamer was afgesproken dat het aantal vooraf ingecalculeerde doden burgerdoden nul zou zijn.

Daarom werd gewerkt met Collateral Damage Estimation (CDE): een Amerikaanse methode waarmee wordt uitgerekend hoe burgerdoden kunnen worden voorkomen. Uit deze CDE-berekening bleek dat het aantal doden alleen nul zou zijn als de aanval op Hawija ’s nachts zou worden uitgevoerd, met zes kleine precisiegeleide bommen waarvan sommige met een vertraging zouden ontploffen. Behalve de bommenfabriek zou dan alleen een “schuur” worden geraakt.

Maar dit bleek een papieren werkelijkheid. “Al deze details waren volledig irrelevant in het licht van wat er daadwerkelijk gebeurde na afloop”, schrijft de Amerikaanse luchtmachtcommandant, wiens mannen de berekening voor Hawija maakten.

Tweede explosie

Een CDE kan namelijk niet berekenen wat het effect is van “secundaire explosies”. En dat was precies het probleem bij de aanval op Hawija: nadat de bommen waren ingeslagen ontplofte de enorme hoeveelheid munitie in de fabriek, waardoor het omliggende gebied werd verwoest.

Minister Bijleveld schreef in november aan de Kamer dat dat kwam doordat er veel meer munitie in de fabriek lag dan “bekend was of kon worden ingeschat”. Volgens de Amerikanen daarentegen is er nooit een serieuze analyse gemaakt van het mogelijke effect van een tweede explosie, omdat ze geen enkele informatie hadden over “de hoeveelheid en soort munitie in de fabriek”. Toch stemde de Nederlandse ‘red card holder’ in met de aanval, dat is de militair die formeel toestemming geeft voor dergelijke acties.

“Het was niet redelijk om te veronderstellen dat er geen nevenschade zou zijn, aangezien het doel een bommenfabriek was met civiele gebouwen dicht bij het gebied”, aldus Luchtmachtcommandant VS.

De luchtmachtcommandant beschrijft in zijn analyse hoe hij voor een ingewikkelde opdracht stond, omdat hij moest toewerken naar een situatie waarin het aantal geschatte burgerdoden op papier nul zou zijn. “Mijn mannen hebben uren aan het doel gewerkt, alleen maar om deze CDE ‘uitvoerbaar’ te maken”. Het probleem is volgens hem dat “de klant” enerzijds het doelwit volledig wil vernietigen, maar anderzijds geen burgerdoden wil. “Dit kan ertoe leiden dat er een buitensporige hoeveelheid kleine bommen wordt gebruikt om aan beide tegenstrijdige eisen te voldoen.”

Volgens de luchtmachtcommandant was de omvang van de explosie weliswaar een verrassing, maar niet dat er burgers bij de aanval zouden omkomen. “Het was niet redelijk om te veronderstellen dat er geen nevenschade zou zijn, aangezien het doel een bommenfabriek was met civiele gebouwen dicht bij het gebied.”

Meer onderzoek

Dat de aanval riskant was blijkt ook uit de waarschuwing die de CIA vooraf gaf. Op basis van vier informanten had de CIA de internationale coalitie getipt over de aanwezigheid van de bommenfabriek, waarbij meteen gewezen werd op de mogelijkheid van burgerdoden in de aangrenzende woonwijk. Niet voor niets kreeg de aanval vooraf de kwalificatie ‘CDE 5’; de gradatie met het hoogste risico op burgerdoden.

De luchtmachtcommandant adviseert daarom dat sommige aanvallen voortaan wellicht niet uitgevoerd moeten worden als het belang niet groot genoeg is. Zover wil de opsteller van het rapport niet gaan. Het leidt tot de aanbeveling dat er in de toekomst “meer onderzoek moet worden gedaan naar doelen in dichtbevolkte gebieden met mogelijke secundaire explosies.” Die is overgenomen door de toenmalige opperbevelhebber van de internationale strijd tegen IS.

Er staat ook nog een tweede aanbeveling in het rapport, maar de inhoud daarvan is weggelakt.

Bekijk hieronder een aantal belangrijke passages uit de documenten:

 

1/3 Al in juni 2015 wordt het aantal van 70 burgerdoden door de Amerikanen genoemd als hard cijfer NOS

2/3 De luchtmachtcommandant vond het niet redelijk om te denken dat er geen burgerdoden zouden vallen NOS

 

3/3 De Amerikaanse opperbevelhebber Sean MacFarland neemt de aanbeveling over NOS

Anderhalf jaar procederen

In oktober 2018 deden de NOS en NRC, met een beroep op de Freedom of Information Act (FOIA), een verzoek om alle Hawija-onderzoeken bij Centcom, het hoofdkwartier van het Amerikaanse leger. Nadat antwoord uitbleef is met behulp van een Amerikaanse advocaat, een procedure gestart bij de Amerikaanse rechter.

Die bepaalde in januari dat beide partijen afspraken moesten maken over het verloop van de procedure en de rechtbank daarvan op de hoogte moesten houden. De uitkomst was dat voor 1 april alle documenten verstrekt zouden worden. Dat is afgelopen vrijdag gebeurd.

‘Amerikanen kenden risico’s bombardement Hawija’

AD 21.04.2020 De Amerikanen wisten voorafgaand aan het Nederlandse bombardement op de Iraakse stad Hawija dat er mogelijk veel burgerslachtoffers zouden vallen. Toen er ook daadwerkelijk zo’n zeventig burgers omkwamen bij de luchtaanval, paste de anti-IS-coalitie de procedure voor bombardementen aan om herhaling te voorkomen.

Dat melden NOS en NRC op basis van Amerikaanse stukken die zij kregen na een beroep op de Freedom of Information Act, de Amerikaanse versie van de Wob. Het kabinet heeft het Amerikaanse onderzoek naar de misgelopen luchtaanval nooit met de Kamer gedeeld, terwijl de Kamer daar meermaals om heeft gevraagd.

Volgens Defensie konden zij het stuk niet geven, omdat het Amerikaanse rapport geheim was. Nu het door de Amerikanen is vrijgegeven, gaat het alsnog naar de Kamer. Het is niet duidelijk of de Amerikaanse aarzelingen bij het bombardement ook vooraf werden gedeeld met Nederland of de andere landen die in de coalitie doelen van IS bestookten.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Hoogste risicocategorie

Uit de Amerikaanse documenten blijkt dat de bommenfabriek in Hawija in de hoogste risicocategorie viel. Bij de Nederlandse luchtaanval vielen in de nacht van 4 op 5 juni 2015 naar schatting zeventig burgerdoden. De Amerikaanse geheime dienst CIA had in de regio vier informanten die waarschuwden voor een groot aantal burgerslachtoffers, omdat er woongebieden in de buurt waren.

Een hoge Amerikaanse legerofficier stelt in augustus 2015 dat er veel maatregelen zijn genomen om de kans op burgerslachtoffers naar nul terug te brengen. Zo werden door de F-16 meerdere kleine precisiebommen afgeworpen en vond de aanval ’s nachts plaats. De inschatting was dat alleen een schuur in de buurt van de explosievenfabriek zou worden geraakt.

Er bleek echter, schreef Bijleveld in november 2019 aan de Kamer, veel meer munitie in de fabriek aanwezig dan vooraf werd ingeschat. De Amerikanen stellen volgens de NOS echter dat er nooit een serieuze analyse was gemaakt van het mogelijke effect van een tweede explosie, omdat ze geen enkele informatie hadden over ‘de hoeveelheid en soort munitie in de fabriek’.

Procedure aangescherpt

Toen er na afloop van de luchtaanval toch veel meer ‘nevenschade’ te betreuren was, werd geconstateerd dat de regels wel waren nageleefd, maar dat de regels onvolkomenheden verwoonden. In september 2015 werd de procedure voor luchtaanvallen daardoor aangescherpt.

Er moest in het vervolg ‘meer onderzoek worden gedaan naar doelen die zich in dichtbevolkte gebieden bevinden en die het risico van secundaire explosies kennen’.  Volgens het ministerie van Defensie worden die procedures ‘continu geëvalueerd’ en aangepast.

Regeringspartij D66 wil ‘zo snel als verantwoord’ in deze coronacrisis een debat met minister Ank Bijleveld van Defensie. ,,Ik zou er moedeloos van kunnen worden, maar ben juist strijdbaar om de waarheid boven tafel te krijgen”, stelt Kamerlid Salima Belhaj.

Ook SP-Kamerlid Sadet Karabulut wil dat de Kamer ondanks de coronamaatregelen ‘zo snel mogelijk’ een debat inplant. ,,Dit is onacceptabel.” Volgens Karabulut is de positie van Bijleveld ‘onhoudbaar.’ De CDA-bewindsvrouw moest zich al drie keer eerder in debatten verantwoorden over Hawija.

Kamervragen

Uiterlijk volgende week moet zij een lijst met 90 Kamervragen over Hawija beantwoorden. Die werden gesteld nadat Bijleveld in maart aan het parlement meldde dat de burgerdoden die in juni 2015 bij een Nederlandse aanval in Irak vielen, wel degelijk werden meegeteld in de Amerikaanse statistieken.

Eerder ontkende de CDA-bewindsvrouw tegenover de Kamer keer op keer dat de Amerikanen deze doden meetelden. Door een Amerikaanse administratieve fout werden de burgerslachtoffers pas in december 2019 in de statistieken opgenomen.

‘Amerikanen waarschuwden vooraf voor burgerdoden bij bombardement Hawija’

MSN 21.04.2020 De Amerikaanse krijgsmacht waarschuwde op voorhand voor burgerdoden bij het Nederlandse bombardement op een bommenfabriek van IS in de Iraakse stad Hawija. Dat blijkt uit stukken van de Amerikaanse krijgsmacht, die zijn opgevraagd door NRC en NOS.

Bij het bombardement door Nederlandse F16’s in de nacht van 2 op 3 juni 2015 vielen naar schatting zeventig dodelijke burgerslachtoffers.

NOS en NRC deden een beroep op de Amerikaanse Freedom of Information Act om de stukken in handen te krijgen. Ze bevatten onder meer een Amerikaanse defensieonderzoek naar het bombardement in Hawija.

Uit de documenten blijkt dat de inlichtingendienst CIA op voorhand waarschuwde voor burgerslachtoffers, omdat de fabriek in een woongebied stond. Het doelwit werd wat dat betreft gerekend tot de hoogste risicocategorie.

Minister Ank Bijleveld (Defensie) schreef aan de Tweede Kamer dat de enorme effecten van het bombardement niet konden worden voorzien. De enorme explosies in Hawija werden veroorzaakt door een grote hoeveelheid munitie in de fabriek. Die was groter dan “bekend was of kon worden ingeschat”, aldus Bijleveld. Ze stelde dat het bombardement volgens de geldende procedures verliep.

In de nasleep van het bombardement scherpte de internationale coalitie in september 2015 de procedure voor aanvallen op IS-bomfabrieken aan. Dat werd door het kabinet niet aan de Kamer verteld, hoewel het parlement meerdere keren om die informatie heeft gevraagd.

Geen analyse van risico op secundaire explosies

De Amerikaanse documenten wekken ook het beeld dat inlichtingen van CIA-informanten in het gebied. Er werd nooit een serieuze verkenning gedaan van mogelijke secundaire explosies door opgeslagen explosieven en munitie in de fabriek.

“Het was niet redelijk om te veronderstellen dat er geen nevenschade zou zijn, aangezien het doel een bommenfabriek was met civiele gebouwen dicht bij het gebied”, schreef een Amerikaanse luchtmachtcommandant in een analyse.

Het kabinet had met de Tweede Kamer afgesproken dat bombardementen niet mochten worden uitgevoerd, als op voorhand werd ingeschat dat er burgerdoden konden vallen.

Volgens minister Bijleveld was het Amerikaanse defensieonderzoek naar de aanval vertrouwelijk en kon het daarom niet aan de Kamer worden verstrekt.

Bijleveld moet 90 Kamervragen beantwoorden na gegoochel met cijfers over burgerdoden Hawija

AD 07.04.2020 De Tweede Kamer is het gegoochel met cijfers over burgerdoden bij een Nederlandse aanval in Irak  beu en wil een tijdlijn zien. Zo hoopt zij precies na te gaan wanneer minister Ank Bijleveld van Defensie wat wist en in hoeverre zij de Kamer – al dan niet bewust – verkeerd heeft geïnformeerd.

Bijleveld meldde vorige maand aan het parlement dat de burgerdoden die in juni 2015 bij een Nederlandse aanval in Irak vielen, wel degelijk werden meegeteld in de Amerikaanse statistieken. Eerder ontkende de CDA-bewindsvrouw tegenover de Kamer keer op keer dat de Amerikanen deze doden ook meetelden in hun rapportages over burgerslachtoffers die in de strijd tegen IS vielen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De Kamer wil daarom nu een overzicht van alle ‘mondelinge en schriftelijke’ contacten zien die het ministerie van Defensie had met Centcom, het Amerikaanse hoofdkwartier van waaruit de militaire missie tegen IS wordt aangestuurd. Ook wordt gevraagd of het kabinet nog wel vertrouwen heeft in de informatie die Centcom verstrekt.

Explosievenfabriek

Het zijn een paar van de in totaal 90 kritische Kamervragen over het omstreden Nederlandse bombardement op de Iraakse stad Hawija, die Bijleveld vóór 28 april moet beantwoorden. Bij die F-16-aanval vielen bijna vijf jaar geleden ongewild ongeveer zeventig burgerslachtoffers omdat in het doelwit, een explosievenfabriek, meer springstof bleek opgeslagen dan gedacht.

Bijleveld hield in de drie Kamerdebatten over de kwestie vol dat de Amerikanen de doden ‘nooit bevestigd’ hadden en dat zij dus ook niet kon bevestigen dat die doden werkelijk te betreuren waren. Dat bleek te wijten aan een administratieve fout, die op 5 december 2019 werd rechtgezet. Toen werden de zeventig burgerslachtoffers alsnog in de statistieken opgenomen.

Een Nederlandse F-16 vertrekt naar het Midden-Oosten. © ANP

Correctie

De correctie van de Amerikanen kwam pas op 28 februari per brief bij Bijleveld terecht. Toch wachtte zij tot 24 maart voordat zij de Kamer informeerde. De Kamer wil daarom weten ‘om welke reden het toezenden aan de Kamer zolang op zich heeft laten wachten’.

De organisatie Airwars, die al jaren onderzoek doet naar burgerslachtoffers die vallen bij bombardementen, stelde al eerder dat er in grafieken een opmerkelijke piek te zien was tussen mei en juli 2015. De verklaring daarvoor, stelde de organisatie, kon alleen de Nederlandse aanval op Hawija zijn.

Dat de Amerikanen op 5 december hun statistieken aanpasten, is extra pijnlijk voor Bijleveld omdat zij op 19 december in het laatste debat over de kwestie nog volhield dat de zeventig burgerdoden ‘geen onderdeel’ uitmaakten van de grafieken.

Bijleveld lichtte Kamer verkeerd in: VS telde zeventig burgerdoden Hawija wel mee

NOS 24.03.2020 De Amerikanen gaan er wel degelijk al jaren van uit dat er bij de luchtaanval op Hawija zeventig burgerdoden zijn gevallen. Dat schrijft minister Bijleveld vandaag in een brief aan de Tweede Kamer. Dat is anders dan de minister eerder aan de Tweede Kamer meldde.

De kwestie draait om de vraag of de Amerikanen de zeventig burgerdoden wel of niet meerekenen in hun statistieken. In december liet Bijleveld de Kamer weten het te hebben nagevraagd bij Centcom (het hoofdkwartier van de militaire missies) en dat de burgerslachtoffers in Hawija die “zeer waarschijnlijk bij deze wapeninzet zijn gevallen, geen deel uitmaken van het totale aantal van 1347”. Bijleveld doelde daarmee op het totale aantal door de Amerikanen gerapporteerde burgerdoden in Syrië en Irak.

Daar komt Bijleveld nu dus van terug. Ze heeft het nagevraagd bij haar Amerikaanse collega van Defensie, en die heeft via zijn onderminister laten weten dat de Amerikanen al sinds 2017 de doden in Hawija meetellen in de statistieken. Volgens Bijleveld ligt de schuld van het verkeerd inlichten bij de Amerikanen. “Ik betreur dat deze informatie afwijkt van de informatie die eerder van Centcom is ontvangen en is gemeld in het interpellatiedebat”, schrijft ze aan de Kamer.

Rutte

Dat de Amerikanen geen duidelijkheid zouden geven over het aantal doden vormde een cruciaal element in de verdedigingslinie van premier Rutte en minister Bijleveld in het debat in november. Omdat de Amerikanen het officiële dodental nooit hadden vastgesteld, was de ernst van de situatie op het ministerie van Defensie nooit helemaal duidelijk. Het is daarom niet vreemd dat zowel de Tweede Kamer als collega-ministers nooit zijn gewezen op de ernst van het incident, zo was de redenatie van het kabinet.

“Centcom zegt zelf dat er op geen enkele manier is vast te stellen hoeveel burgerslachtoffers er zijn gevallen,” zei Rutte in het debat. Na afloop noemde hij het aantal “een gerucht” en “geen relevant getal”.

Debat

Eerder al lieten Amerikaanse defensiewoordvoerders aan NRC en NOS weten dat het aantal van zeventig doden wel degelijk deel uitmaakte van de statistieken. Dat het aantal nooit “bevestigd was”, zoals het kabinet meermalen schreef, is volgens hen logisch. Centcom baseert zich doorgaans op berichtgeving van media en ngo’s, omdat onderzoek op de grond nagenoeg onmogelijk is. De conclusie dat het “waarschijnlijk” is dat er zeventig burgerdoden zijn gevallen, is dan ook de hardste conclusie die Centcom kan geven.

Bij het Nederlandse bombardement op Hawija vielen in 2015 dus zeventig burgerslachtoffers.

Door de Tweede Kamer was al een debat aangevraagd om het voor de vierde maal te hebben over de luchtaanval op Hawija, naar aanleiding van documenten die waren vrijgegeven. Het is vanwege de coronacrisis onduidelijk wanneer het debat zal plaatsvinden.

Te gek voor woorden

GroenLinks-Kamerlid Isabelle Diks vindt het “te gek voor woorden” dat Bijleveld nu met deze nieuwe informatie komt. Toch heeft de bestrijding van corona wat haar betreft vanzelfsprekend voorrang.

SP’er Sadet Karabulut wil voor nu een zogeheten schriftelijk overleg, zodat er toch gedebatteerd kan worden over de kwestie zonder dat de Kamerleden en de minister bij elkaar hoeven te komen. “Maar we komen hier over te spreken”, laat ze weten. “De minister heeft veel vragen te beantwoorden.”

Bekijk ook;

Bijleveld lichtte kamer verkeerd in over burgerdoden aanval Hawija

Telegraaf 24.03.2020 De burgerdoden van de Nederlandse luchtaanval op Hawija in Irak zijn wel degelijk opgenomen in de Amerikaanse maandelijkse rapporten over burgerslachtoffers van de internationale strijd tegen terreurgroep IS. Minister Ank Bijleveld van Defensie zei eerder in de Tweede Kamer dat dit niet zo was. De bewindsvrouw schrijft aan de Kamer dat te betreuren.

Bijleveld had eind vorig jaar, toen ze de Kamer inlichtte, andere informatie van de Amerikanen gekregen. „Ik ben uitgegaan van de informatie die ik via officiële kanalen van CENTCOM ontving”, schrijft ze aan de Kamer. CENTCOM is het Amerikaanse militaire hoofdkwartier belast met de strijd tegen IS. Eind vorige maand heeft het Pentagon Bijleveld laten weten dat Hawija toch is meegenomen in de statistieken.

Luchtaanval op IS

De Tweede Kamer wil precies weten hoe de Nederlandse luchtaanval op de IS-bommenfabriek in Hawija in juni 2015 is verlopen. Al direct na de aanval repten internationale media over zeventig burgerslachtoffers, maar een officieel dodental is nooit vastgesteld. De Kamer is in de maanden na de aanval onjuist over de burgerdoden geïnformeerd door toenmalig minister Jeanine Hennis van Defensie. Pas afgelopen najaar werd de Kamer op de hoogte gebracht.

Bijleveld overleefde begin november ternauwernood een „heel heftig debat” over de kwestie. Ondanks „oprechte excuses” steunde bijna de hele oppositie een motie van wantrouwen tegen haar. Later die maand moest premier Mark Rutte zich ook in de Kamer in een urenlang debat voor de kwestie verantwoorden. Vooral dat de alarmbellen binnen het kabinet niet afgingen nadat media zoveel burgerdoden hadden gemeld, riep veel vragen op.

Een definitief eindrapport van de Amerikanen naar de aanval van Nederlandse F-16’s is er ook nooit gekomen. Bijleveld heeft nu van het Pentagon te horen gekregen dat zo’n ’closure report’ destijds „geen vereiste” was voor onderzoek naar meldingen over burgerslachtoffers. De Amerikanen blijven er verder bij dat de rapporten over de aanval op Hawija niet gedeeld kunnen worden met de Tweede Kamer, ook niet vertrouwelijk. Bijleveld had daarom verzocht.

BEKIJK MEER VAN; gewapend conflict defensie Ank Bijleveld Hawija Irak Tweede Kamer der Staten-Generaal Islamitische Staat Defensie

Nabestaande luchtaanval Mosul wil twee miljoen dollar van Nederlandse staat

NOS 06.03.2020 Basim Razzo, een Irakees die zijn familie verloor bij een Nederlandse luchtaanval in Mosul in 2015, wil ruim twee miljoen dollar van de Nederlandse overheid. De man stelt de staat aansprakelijk voor de dood van zijn vrouw, dochter, broer, en neef en voor het verlies van zijn huis en inkomen.

Volgens zijn advocaat Liesbeth Zegveld was de luchtaanval een “internationale onrechtmatige daad” omdat het woonhuis geen militair doelwit was. “Gezien de zeer beperkte en tegenstrijdige inlichtingen had Nederland moeten afzien van de aanval”, schrijft ze aan Defensie.

Het verhaal van Basim Razzo

Razzo werkt in 2015 bij een telecombedrijf en woont met zijn vrouw en 21-jarige dochter in een villawijk in Mosul. Zijn broer en schoonzus wonen met hun twee kinderen in de villa ernaast. Zijn zoon verblijft in Erbil. Op videobeelden die de VS heeft vrijgegeven is te zien hoe op 21 september 2015 twee bommen beide huizen in enkele seconden verwoesten. Alleen Basim en zijn schoonzus overleven de aanval.

Vergissing

In november erkende minister Bijleveld van Defensie dat de aanval was uitgevoerd door Nederlandse F-16-piloten, en dat het een vergissing was. De inlichtingen “die hebben geleid tot het identificeren van het doel waren onjuist”, liet ze de Kamer weten.

Een van de Nederlandse piloten die de aanval uitvoerden, zei tegen De Telegraaf dat hij nachtenlang niet kon slapen toe hij ontdekte dat bij de aanval een onschuldige familie om het leven was gekomen. Dat was “een klap in mijn gezicht”, vertelde hij.

Het Amerikaanse ministerie van Defensie deed uitgebreid onderzoek naar de aanval. The New York Times kreeg het rapport in 2017 in handen. Daarin staat dat de internationale coalitie dacht dat de twee villa’s van IS’ers waren.

Met een drone hadden ze de huizen ongeveer anderhalf uur geobserveerd. Ze zagen geen wapens, maar het viel op dat er geen vrouwen en kinderen bij de huizen te zien waren, alleen mannen. Ook werd de poort opengedaan als er een auto aankwam, wat de indrukt wekte dat er een toegangscontrole was. Achteraf kwamen ze tot de conclusie dat er niets was dat de familie linkte aan IS.

Vijftienduizend dollar

Als blijk van goede wil boden de Amerikanen na de aanval Razzo 15.000 dollar aan. Dat heet hij geweigerd, omdat het volgens hem in geen verhouding staat tot alle schade die hij heeft geleden.

Sinds de aanval is Razzo naar eigen zeggen niet meer in staat om te werken. Hij kreeg granaatscherven in zijn rug en kan maar een paar honderd meter lopen. Een vervolgoperatie zou uitkomst kunnen bieden, maar daar heeft hij het geld niet voor.

Het huis van Basim Razzo voor de aanval Basim Razzo

Omdat de aanval is uitgevoerd door Nederlandse piloten, en Nederland de inlichtingen heeft beoordeeld en de aanval heeft goedgekeurd, wordt de staat nu aansprakelijk gesteld.

Bijleveld

Nadat minister Bijleveld in november had erkend dat Nederland betrokken was bij de luchtaanvallen in Hawija en Mosul, kondigde ze zelf al aan dat ze gaat onderzoeken hoe ze de slachtoffers van beide aanvallen financieel kan compenseren. Op de uitkomst van dat onderzoek wil Razzo dus niet wachten.

Uit eerdere betalingen die Nederland heeft gedaan aan nabestaanden in Afghanistan, blijkt dat de kans klein is dat Nederland een bedrag voorstelt dat in de buurt komt van de eis van Razzo. Tot dusver ging het om nooit meer dan enkele tienduizenden euro’s.

Advocaat Zegveld heeft het kabinet drie weken gegeven om te reageren.

Slachtoffer Nederlandse vergisbom claimt miljoenen smartengeld

Telegraaf 06.03.2020  De Irakees die vier familieleden verloor door een Nederlands vergisbombardement op Mosoel, vraagt de Nederlandse staat smartengeld. De claim kan oplopen tot twee miljoen dollar.

Basim Razzo verloor zijn dochter, vrouw, broer en neef bij het bombardement in de nacht van 21 september 2015. Hij raakte niet alleen zijn dierbaren kwijt maar ook zijn huis, grond, baan en reputatie. Ook raakte hij blijvend gehandicapt. En dat allemaal omdat de Amerikaanse inlichtingendienst had gemeld dat Razzo’s huis eigenlijk een IS-hoofdkwartier was. Razzo had niets met IS te maken.

De Telegraaf onthulde in november dat een Nederlandse F-16-vlieger de aanval op het woonhuis had gepland en uitgevoerd, op basis van die foute informatie. De vlieger deed zijn verhaal in deze krant en in het boek Missie F-16: „Ik werd misselijk toen ik het hoorde. Ik kon twee nachten niet slapen.”

’Bombardement onrechtmatig’

Minister Bijleveld van Defensie stelde na de onthullingen over Nederlandse vergisbombardementen dat Nederland ’wel verantwoordelijk maar niet aansprakelijk is’ in geval van burgerslachtoffers in de strijd tegen IS. Advocate Liesbeth Zegveld stelt de staat toch aansprakelijk. „Het bombardement is onrechtmatig.

Het gebruik van geweld tegen personen die niet rechtstreeks aan vijandelijkheden deelnemen is verboden op grond van geschreven en ongeschreven humanitair recht. Zeker gezien de beperkte en tegenstrijdige inlichtingen had Nederland dienen af te zien van de luchtaanval.” Volgens Zegveld is Nederland medeverantwoordelijk, omdat het samen optrekt met de Amerikanen, van wie de inlichtingen kwamen.

Razzo heeft goede hoop: „Ik ben natuurlijk nerveus voor de uitkomst van de zaak. Dit is de laatste kans.” Bij een poging om de schade te verhalen in de VS kreeg hij een aanbod van slechts 15.000 dollar. „Dat heb ik natuurlijk van de hand gewezen. Ik zei: dat is belachelijk, een belediging.” Zijn Amerikaanse advocaat had de schade becijferd op tussen de 1 en 2 miljoen dollar.

De aanval werd uitgevoerd op basis van slechts anderhalf uur videomateriaal van een Amerikaanse drone. Op die beelden waren geen wapens of verdachte activiteiten te zien, alleen iemand die het hek open deed voor een naderende BMW. Dat werd uitgelegd als signaal dat er een hooggeplaatst figuur aan kwam rijden.

Basim Razzo

’Vrouw bedekt onder puin’

„Ik keek nog wat YouTube-filmpjes die nacht”, vertelt Razzo. „Ik riep mijn dochter Tuka dat ze moest gaan slapen. Rond middernacht ging ik naast mijn vrouw in bed liggen. Ik werd wakker van een ongelofelijke explosie, een geluid dat ik nog nooit had gehoord.

Het rook branderig. Ik zag de sterrenhemel, dus het dak van de slaapkamer was ingestort. Ik keek opzij en zag dat mijn vrouw met puin was bedekt. Ik wist meteen dat ze weg was. Ik riep naar mijn dochter Tuka. Geen antwoord.”

De Nederlandse vlieger had ook de planning gedaan voor de aanval. „Het was een officiële missie waarvan we al dagen van tevoren wisten dat we hem gingen doen. Ik was de mission commander. Alles tot aan de debriefing was succesvol. Pas weken later hoorde ik dat er iets aan de hand was met deze missie.”

BEKIJK OOK:

Nabestaande Nederlandse vergisbom wil genoegdoening

BEKIJK OOK:

F-16-vlieger ziek van vergisbom

© Foto Evert-Jan Daniels Een Nederlandse F-16 in Jordanië, van waaruit de aanvallen op Irak werden uitgevoerd.

Slachtoffer Nederlandse luchtaanval eist 2,3 miljoen dollar

MSN 06.03.2020 Een burgerslachtoffer van een Nederlandse luchtaanval in Irak eist 2,3 miljoen dollar (ruim twee miljoen euro) aan smartengeld en andere vergoedingen van Nederland. De 61-jarige Basim Razzo, hoofd van een Irakese familie waarvan vier leden omkwamen bij een Nederlandse luchtaanval in september 2015, heeft vrijdag minister Ank Bijleveld (Defensie, CDA) aansprakelijk gesteld.

Het is de eerste schadeclaim van een burgerslachtoffer als gevolg van een Nederlandse militaire actie in de strijd tegen Islamitische Staat (2014-2018). Het kabinet schreef begin november vorig jaar dat bij twee Nederlandse luchtaanvallen burgerdoden waren gevallen, vier in Mosul en een onbekend aantal in Hawija, in het noorden van Irak.

Bij het bombardement op Mosul was er volgens Amerikaanse inlichtingen een hoofdkwartier van IS gevestigd in de twee villa’s. In werkelijkheid woonden er twee families die geen banden hadden met IS. Razzo, opgeleid in de VS en in Mosul actief als accountmanager voor het Chinese telecombedrijf Huawei, brak tijdens het bombardement zijn heup, linkervoet en schaambeen. Door granaatscherven in zijn rug kan hij niet meer lopen en werken. Zijn vrouw, dochter, broer en neefje kwamen om. Beide villa’s werden verwoest.

Volgens Razzo’s advocaat Zegveld was de aanval onrechtmatig. „Het oorlogsrecht verbiedt het bombarderen van burgerdoelen, en er was geen legitieme reden waarom dat hier toch gebeurde”, aldus de advocaat.

Het inlichtingenproces dat voorafging aan het bombardement toont volgens Zegveld grote tekortkomingen. Uit Amerikaanse documenten blijkt volgens haar dat analisten verregaande conclusies trokken op basis van relatief kortdurende beelden van drones boven de villa’s. Verdeeld over drie dagen was er een uur en 35 minuten gefilmd. Dat is „uitzonderlijk kort en afwijkend van de militaire norm”, zegt Zegveld.

Volgens Nederland moet een doel „uren en zelfs dagen achter elkaar” worden gefilmd om een goed beeld te krijgen, aldus de advocaat. De beelden van de Amerikaanse drones toonden slechts de villa’s en een man die een hek opende voor een naderende auto. Strijders, wapens, zwarte vlaggen of andere signalen van de aanwezigheid van IS werden niet waargenomen. Wel dook er later informatie op dat er in de buurt van de villa’s een IS-hoofdkwartier was geweest. Het Amerikaanse leger heeft beelden van de aanval op YouTube gezet.

Eerder, in 2017, hadden de VS al hun fout toegegeven aan Razzo en hem een bedrag van 15.000 dollar geboden. Dat heeft hij geweigerd omdat het bedrag veel te laag was om alle schade te compenseren en bijvoorbeeld een rugoperatie te kunnen betalen. Omdat Nederland toegaf de bom te hebben gegooid, heeft Razzo nu minister Bijleveld aansprakelijk gesteld.

Overigens lijkt de kans klein dat Razzo de gevraagde twee miljoen dollar krijgt. Bij eerdere schadevergoedingen, bijvoorbeeld in Afghanistan, heeft Defensie nooit zulke hoge bedragen uitgekeerd.

Luchtmacht wil opheldering van OM dat bombardement Irak ‘moord’ noemt

AD 04.03.2020 De hoogste generaal van de luchtmacht, Dennis Luyt, wil opheldering van het Openbare Ministerie waarom ze een bombardement in Irak bestempelen als ‘moord’. Denk-kamerleden noemden dat ook zo in een debat vorig jaar november en worden daarvoor nu niet vervolgd nadat 3500 militairen aangifte deden.

 LtGen Dennis Luyt @dennisluyt

We zoeken uit bij ⁦<a href=”https://twitter.com/Het_OM?ref_src=twsrc%5Etfw”>@Het_OM</a>⁩ wat ze nu precies gezegd hebben. Want ik kan me niet voorstellen dat het OM het binnen de regels van het oorlogsrecht en met mandaat toepassen van geweld door onze militairen als ‘moord’ bestempelt. To be continued! <a href=”https://t.co/xplLPu8zY7″>https://t.co/xplLPu8zY7</a>

De uitleg van het OM om de Kamerleden niet te vervolgen maakt veel los onder militairen. Generaal Luyt kan zich niet voorstellen dat het geweld dat militairen mét toestemming van de politiek mogen gebruiken, wordt bestempeld als ‘moord’, zo laat hij in een reactie op Twitter weten. Zeker niet als dat binnen de regels van het oorlogsrecht wordt gedaan. Ook Kamerleden zijn ontstemd. VVD-er André Bosman heeft een debat aangevraagd met minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid.

Inmiddels is er overleg tussen ministers Ank Bijleveld van Defensie en Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid over de passage in een brief die het OM stuurde aan advocaat Michael Ruperti. Hij deed namens de 3500 mensen aangifte tegen de Denk-Kamerleden Özturk en Azarkan omdat ze militairen beschuldigden van moord. Dat gebeurde in een debat over een bombardement waarbij 74 doden vielen, zeer waarschijnlijk ook burgers.

Het OM vindt de uitlating niet strafbaar. In beginsel is het beledigend, maar in dit geval niet onnodig grievend omdat moord juridisch immers ‘doden met voorbedachten rade’ is, zo staat in de brief. Bij dit bombardement – net als bij zo veel militaire acties – is daarvan sprake, aldus het OM. Al heeft die voorbedachten rade geen betrekking op de eventuele burgerdoden.

Lees ook;

Lees meer

Tientallen reacties

Vooral die uitleg schokt veel militairen die aangifte deden. Bij advocaat Michael Ruperti kwamen vanmorgen tientallen reacties binnen van militairen. Ruperti heeft aangekondigd een procedure te starten om af te dwingen dat het OM de Denk-Kamerleden alsnog moet vervolgen.

Volgens hem klopt de redenering van het OM niet. Sinds de strafzaak tegen militair Eric O. die bij een schietincident betrokken was in Irak in 2003 ligt er een afspraak dat militairen die handelen volgens het oorlogsrecht en het geweldsmandaat dat de politiek hen opdraagt, niet vervolgd kunnen worden voor moord. Als er iets misgaat en er onbedoeld dodelijke slachtoffers vallen, kunnen ze wel worden vervolgd omdat ze het dienstvoorschrift niet hebben nageleefd.

Denk-Kamerleden niet vervolgd voor moordbeschuldiging tegen militairen

NOS 04.03.2020 Het Openbaar Ministerie gaat twee Kamerleden van Denk niet vervolgen voor het gebruik van het woord ‘moord’ in verband met een bombardement door de Nederlandse luchtmacht in 2015 in Irak. Bij dat bombardement op een bommenfabriek van Islamitische Staat in de stad Hawija kwamen meer dan zeventig burgers om.

De uitspraken zijn gedaan in de Tweede kamer en vallen daarom onder de parlementaire onschendbaarheid, concludeert het OM. Daarbij is de term ‘moord’ dagelijks taalgebruik wanneer iemand een ander doodt. Dodelijk geweld door militairen binnen hun bevoegdheden valt niet onder deze term, maar het OM vindt de uitlatingen niet onnodig beledigend.

Denk-Kamerleden Öztürk en Azarkan zouden daarom niets strafbaars hebben gedaan. Tijdens een Kamerdebat in november nam Denk-Kamerlid Öztürk het woord ‘moord’ in de mond. “Deze minister ziet niet de ernst van deze moord in”, zei hij. Zijn partijgenoot Azarkan verdedigde dat ’s avonds in het tv-programma Pauw.

Azarkan niet verrast

Azarkan zei vanochtend in het NOS Radio 1 Journaal dat het OM hem nog niet op de hoogte had gebracht van het besluit, maar dat het nieuws hem niet verbaast. “Vrijwel elke rechtsgeleerde was van mening dat wat de heer Öztürk in de Kamer zei onder het recht valt van een Kamerlid.”

Ook zou Öztürk nooit de militairen zelf hebben willen aanvallen. “Het was een debat met de minister van Defensie. Daar richtte hij zich toe. Dat advocaat Ruperti daar een heel circus van maakt en aangifte doet, terwijl hij weet dat dat kansloos is, dat is buitengewoon jammer.”

Advocaat Ruperti deed samen met 1200 militairen en veteranen aangifte tegen de beide Kamerleden. Zij zouden zich schuldig hebben gemaakt aan het zaaien van haat, belediging en laster. Ook eisten ze dat de Kamerleden openlijk hun excuses zouden aanbieden.

Ruperti zei tegen het AD dat hij naar het gerechtshof stapt om het OM te dwingen de zaak voor de rechter te brengen.

Vakbond mogelijk naar rechter

De militaire vakbond ACOM laat het er niet bij zitten. “We vinden dit weer een trap na, niet van de Kamerleden maar van het Openbaar Ministerie”, zei voorzitter Jan Kropf in het NOS Radio 1 Journaal. “Dit betekent dat iedereen, militairen maar ook politieagenten, die in de lijn van hun werk een slachtoffer maakt een moordenaar is.”

Kropf stelt dat je met de redenering van het OM militairen die op missie gaan van poging tot moord kunt beschuldigen. “Ik vind dat een hele rare kwalificatie.”

Vakbond ACOM overweegt naar de rechter te stappen om het OM tot vervolging van de Kamerleden te dwingen. “Wat natuurlijk de discussie is, is of het vrij mogen spreken in een Kamerdebat betekent dat je dit moet toelaten. Want waar ligt dan de grens?”

 Andre Bosman @andrebosman

Bizarre uitspraak van @Het_OM . Snappen ze daar iets van oorlogsrecht? Deze uitspraak zet de militair in een volstrekt fout daglicht en doet onrecht aan de inzet van de militair. Hier moet @ferdgrapperhaus zeer snel uitleg over geven!

15 uur geleden

VVD-Kamerlid Bosman noemt het besluit van het OM bizar. “Deze uitspraak zet de militair in een volstrekt fout daglicht en doet onrecht aan de inzet van de militair”, schrijft hij op Twitter. Hij wil uitleg van minister Grapperhaus van Justitie.

Bekijk ook;

OM betreurt ophef over term moord na bombardement

AD 04.03.2020 Het Openbaar Ministerie betreurt de ophef die is ontstaan over de uitleg om twee DENK-kamerleden niet te vervolgen nadat ze militairen beschuldigden van moord na een bombardement in Irak.

De officier van justitie schreef in een brief aan de 3500 militairen die aangifte deden dat de DENK-kamerleden Özturk en Azarkan niets strafbaars hebben gedaan omdat er in juridische zin sprake is van moord, zoals bij heel veel militaire operaties. Die uitleg leidde bij militairen van hoog tot laag geschokte reacties. Luchtmachtgeneraal Dennis Luyt wilde opheldering van het OM en ook minister van Defensie Ank Bijleveld reageerde ontstemd. ,,Ik sta voor mijn mensen. De kwalificatie moord of moordenaars in verband met het werk dat zij moeten doen, werp ik verre van mij.’’

Het OM vindt nu dat het beter had moeten uitleggen dat militairen niet beticht kunnen worden van een strafbaar feit zolang zij binnen hun geweldsinstructie handelen. In het dagelijks taalgebruik wordt moord echter wel vaak gebruikt voor het doden van een ander, en zo hebben ook de twee DENK-kamerleden dat volgens het OM ook gedaan. Voor het OM valt dat binnen de vrijheid van het politieke debat en is dat niet strafbaar.

Advocaat Michael Ruperti, die aangifte deed namens de 3500 militairen, neemt geen genoegen met die uitleg. ,,In brief staat duidelijk dat militaire operaties gekwalificeerd worden als moord. Dat hadden ze niet moeten doen.”

DENK-Kamerlid Selcuk Öztürk niet vervolgd om ‘moord-opmerking’

MSN 04.03.2020 DENK-Kamerlid Selçuk Öztürk wordt niet vervolgd om zijn ‘moord-opmerking’, waarmee hij eind vorig jaar in opspraak kwam. Het Openbaar Ministerie oordeelt dat hij niets strafbaars heeft gedaan. Dat schrijft het AD.

Aangifte militairen

Ruim zeshonderd militairen en veteranen deden vorig jaar aangifte tegen Tweede Kamerlid Selcuk Öztürk (DENK). Zij vonden dat die over de schreef ging toen hij de Nederlandse luchtaanval die Iraakse burgers in 2015 het leven kostte ‘moord’ noemde. Öztürk maakte zich volgens de militairen daarmee schuldig aan het zaaien van haat, belediging en laster.

Kamerdebat

De gewraakte term viel eind vorig jaar in het Kamerdebat over de luchtaanval. Het kwam Öztürk meteen op een schrobbering te staan van voorzitter Khadija Arib en vrijwel alle andere aanwezige Kamerleden. Ze vroegen hem zijn woorden terug te nemen, maar hij weigerde. De nabestaanden spreken ook van moord, stelde hij.

Parlementaire onschendbaarheid

Volgens het AD schrijft het Openbaar Ministerie (OM) nu in een brief aan de advocaat van Öztürkdat hij niet vervolgd kan worden. Omdat hij zijn uitspraak deed tijdens een debat in de Tweede Kamer, geniet hij parlementaire onschendbaarheid.

Uitspraak op tv

Later die avond herhaalde mede-partijgenoot Farid Azarkan de uitspraak op tv. Maar ook Azarkan wordt volgens het OM niet veroordeeld. De uitspraak was weliswaar ‘beledigend’, maar volgens de brief niet ‘onnodig grievend’ en daarom niet strafbaar.

OM: Denk mag ons leger ‘moordenaars’ noemen

Telegraaf 04.03.2020 De Denk-Kamerleden die Nederlandse militairen beschuldigden van moord na een bombardement in Irak, worden niet vervolgd. Bij de aanval vielen vermoedelijk ook burgerdoden.

De Kamerleden hebben volgens het Openbaar Ministerie niets strafbaars gedaan. Bij de militaire actie was er sprake van „doden met voorbedachten rade” en dat is in juridische zin „moord”, aldus het OM. Vooral die uitleg schokt militairen die aangifte deden. Dat meldt het AD

Denk-Kamerlid Selçuk Özturk raakte in november in opspraak tijdens een debat over een Nederlands bombardement bij het Iraakse Hawija, waarbij 74 slachtoffers vielen, vermoedelijk ook veel burgers. Dat kon gebeuren omdat de informatie niet deugde. De vliegers viel niets te verwijten.

Toch zei Özturk dat de militairen „willens en wetens” onschuldige burgers hebben vermoord. Zijn partijgenoot Farid Azarkan herhaalde dat diezelfde avond op tv.

BEKIJK MEER VAN; defensie misdaad Selçuk Öztürk Amsterdam Denk-Kamerleden

Defensie wist dat bombardement Hawija gevaarlijker kon zijn dan berekend

NU 18.02.2020 Het ministerie van Defensie wist dat het bombardement op de Iraakse stad Hawija in 2015 gevaarlijker kon uitpakken dan was gebleken uit de risicoanalyse, blijkt uit documenten die de rijksoverheid maandag heeft vrijgegeven. Door het bombardement vielen minstens zeventig doden.

In de documenten is te lezen dat er voorafgaand aan het bombardement een Collateral Damage Estimate (CDE) is uitgevoerd. Hierbij wordt berekend hoe groot de risico’s van een aanval zijn.

Defensie keek ook naar aanvallen die in het verleden zijn uitgevoerd en wat voor schade bijkomende explosies als gevolg van de bommen zouden veroorzaken. Hieruit bleek dat de extra schade van het bombardement groter kon zijn dan in de CDE was berekend.

Wel zou deze schade naar verwachting binnen het complex blijven dat Defensie wilde aanvallen. Ook had de missie alleen tot materiële schade moeten leiden, doordat deze ’s nachts werd uitgevoerd. De officier die moest bepalen of de aanval zou doorgaan, besloot dat het militaire voordeel belangrijker was dan de mogelijke extra schade.

De vliegers die de missie hebben uitgevoerd, hebben dit volgens het ministerie van Defensie “zorgvuldig en zonder fouten” gedaan. Ook zou het juiste doel zijn geraakt. De bijkomende schade van de missie kwam neer op de verwoesting van vierhonderd gebouwen.

Kabinet verzweeg burgerdoden lange tijd

In juni 2015 voerden Nederlandse F-16’s een luchtaanval uit op een bommenfabriek van IS. Bij de aanval werd ook een woonwijk verwoest.

In de fabriek bleken veel meer explosieven te liggen dan vooraf werd aangenomen. Naast de tientallen dodelijke slachtoffers raakten ongeveer honderd mensen gewond.

Een aantal dagen na de aanval zei de toenmalige defensieminister Jeanine Hennis-Plasschaert in een antwoord op Kamervragen dat er voor zover bekend geen burgerslachtoffers waren gevallen.

De Luchtmacht wist echter direct dat er zogenoemde nevenschade was. Ook bleek later uit een Amerikaans rapport dat de kans groot was dat er bij de aanval wel degelijk burgerslachtoffers waren gevallen. De Kamer bleek dus verkeerd geïnformeerd.

Huidig minister van Defensie Ank Bijleveld verklaarde in november vorig jaar – een aantal weken nadat NRC en de NOS eigen onderzoek naar de luchtaanval publiceerden – dat het ministerie van Algemene Zaken en premier Mark Rutte op de hoogte waren van de burgerdoden. Een dag later zei Rutte dat hij zich dit niet kon herinneren.

Zie ook: Waarom kan Rutte zich de burgerdoden in Hawija niet herinneren?

Lees meer over: Irak Politiek

OM-onderzoek naar burgerdoden Hawija was laat en beperkt

NOS 18.02.2020 Het onderzoek van het Openbaar Ministerie naar het bombardement in Hawija was beperkt en kwam pas na een jaar op gang. Dat blijkt uit interne documenten en antwoorden van het OM die in bezit zijn van NOS en NRC.

Bij de aanval van een Nederlandse F-16 op de bommenfabriek van IS in 2015 kwamen zeker zeventig Iraakse burgers om het leven, bleek in oktober vorig jaar. Een complete wijk werd verwoest. Het was een van de bloedigste aanvallen van de internationale coalitie in de strijd tegen IS.

Het onderzoek van het OM kende meerdere beperkingen. Pas na vijftien maanden werden de piloten voor het eerst gehoord. Betrokken militairen uit andere coalitielanden kregen bovendien niet het verzoek om mee te werken en er is geen onderzoek gedaan in Irak. Bovendien had het Openbaar Ministerie alleen de beschikking over informatie die in het bezit was van Nederland.

Minister Bijleveld van Defensie werd in november naar de Kamer geroepen om zich te verantwoorden voor het incident. Het kabinet beschouwde de zaak als afgehandeld omdat het Openbaar Ministerie de gebeurtenis heeft onderzocht. “Die hebben ernaar gekeken en die hebben vastgesteld dat hier rechtmatig is gehandeld”, zei Bijleveld.

Geen onderzoek rechtmatigheid

De rechtmatigheid van de aanval is echter nooit specifiek onderzocht. Dat gebeurt alleen als Defensie aangifte doet tegen een militair. Het uitgangspunt was volgens het OM om “effectief onderzoek te doen naar de feiten en omstandigheden waaronder de burgerslachtoffers zijn gevallen.” Het onderzoek was niet gericht op de vraag “of de geweldsaanwending rechtmatig is”. Die vraag zou pas opkomen als er nieuwe aanwijzingen waren dat militairen het oorlogsrecht hadden geschonden.

Wel is er geprobeerd om meer duidelijkheid te krijgen over het aantal burgerdoden, al waren de onderzoeksmethoden “zeer beperkt” omdat onderzoekers Irak niet in konden en men “in grote mate afhankelijk was van informatie van derden”.

Het OM wilde naar buiten toe voorkomen dat het beeld zou ontstaan “alsof het OM ‘goedkeuring’ heeft gegeven aan de inzet”, schrijft een medewerker in een mail aan zijn collega’s. “Dit is wat het OM betreft een ongewenst effect.”

Jaloud-zaak

Het doel van het onderzoek was vooral om problemen in de toekomst te voorkomen, zo blijkt uit antwoorden van het OM. “Gezien de mogelijkheid van een klacht (…) dient Nederland effectief onderzoek te doen”.

Aanleiding voor deze werkwijze was de Jaloud-zaak. In 2014 had het Europees Hof voor de Rechten van de Mens geoordeeld dat het Openbaar Ministerie ernstig tekort was geschoten in het onderzoek naar de dood van de Irakees Azhar Jaloud. Die was in 2004 doodgeschoten bij een checkpoint in Irak. Het OM oordeelde dat de Nederlandse luitenant die hierbij betrokken was geen blaam trof. De familie van Jaloud startte een zogeheten artikel 12-procedure, om het OM alsnog tot vervolging te dwingen.

Vanwege het stevige oordeel van het Europees Hof in de Jaloud-zaak, en de mogelijkheid dat ook nabestaanden van toekomstige slachtoffers een procedure beginnen, besloot het Openbaar Ministerie voortaan elk incident te onderzoeken waarbij melding wordt gedaan van burgerdoden.

Jaar later

Dat het vijftien maanden duurde voordat de twee piloten van het Hawija-bombardement werden gehoord is opvallend, omdat in de Jaloud-zaak het Europees Hof het OM juist had verweten dat de betrokken militair “met een vertraging van zes uur” werd geïnterviewd. Die militair had daardoor volgens het Europees Hof de kans gekregen zijn eigen versie van de werkelijkheid te construeren.

Dat het onderzoek zo lang op zich liet wachten lag in eerste instantie aan Defensie. Hoewel er op de video van de piloten een ongekende explosie te zien is, en de fabriek dicht bij een woonwijk lag, spreekt de luchtmachtcommandant in zijn verslag van het bombardement met geen woord over de mogelijkheid van burgerdoden. Hij benoemt alleen de aanzienlijke schade aan diverse gebouwen. Was dat wel gebeurd, dan was er volgens het OM direct een onderzoek gestart.

Verslaggever Lex Runderkamp bezocht de plek waar de Nederlandse F-16-bom viel. Hij zag vier jaar na dato nog veel schade:

Dit is de plek waar de Nederlandse F-16-bom viel

Maar ook als Den Haag een paar dagen later bericht krijgt van het Pentagon, dat er waarschijnlijk burgerdoden zijn gevallen bij de aanval, wordt het OM niet ingelicht. Defensie besluit in plaats daarvan zelf onderzoek te gaan doen.

Ook het ministerie van Justitie en Veiligheid, waar ze weet hebben van de mogelijke burgerdoden, informeert het OM niet. Mogelijk gaan ze ervan uit dat het OM al is ingelicht door Defensie. “Er wordt nu, zoals gebruikelijk, onderzoek uitgevoerd (…) Ook het OM en de Koninklijke Marechaussee zijn hierbij betrokken”, schrijft een ambtenaar twee dagen na de aanval aan de minister van Justitie. Dat klopt dus niet.

Telefonisch interview

Pas als Defensie een tweede rapport uit de Verenigde Staten ontvangt, wordt in maart 2016 – negen maanden na de aanval – het OM op de hoogte gebracht. Die starten nog dezelfde dag een onderzoek.

Maar ook het OM wacht dan nog een half jaar met horen van de piloten. Het onderzoek loopt vertraging op doordat het specialistisch onderzoeksteam van de marechaussee dat belast is met de zaak, onderzoek moet doen naar een mortierongeluk in Mali. Pas in september 2016 vindt het eerste interview plaats. Een van de twee piloten is op dat moment met verlof in Nederland, en moet telefonisch worden geïnterviewd door de marechaussee vanuit Jordanië.

Het OM werkt inmiddels aan een nieuwe procedure waarin onder andere geregeld moet worden dat Defensie eerder melding maakt van mogelijke burgerdoden als men daar weet van heeft. Hoe dat geregeld moet worden, is nog onduidelijk, laat het OM weten. “We kunnen Defensie hier niet zonder meer toe verplichten.”

De vlucht werd uitgevoerd vanaf de luchtmachtbasis in Jordanië Defensie

Hoe Nederland groen licht gaf voor een bomaanval waarbij 70 doden vielen

NOS 18.02.2020 Bij een Nederlandse luchtaanval in Irak in 2015 zijn zeker zeventig mannen, vrouwen en kinderen om het leven gekomen, bleek eind oktober. Driemaal werd er over gedebatteerd in de Tweede Kamer, maar een belangrijke vraag bleef onbeantwoord: hoe heeft het mis kunnen gaan? Nu, vier maanden later, is een deel van die vraag te beantwoorden.

Een reconstructie op basis van interne documenten die op verzoek van NOS en NRC zijn verstrekt met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur en gesprekken met diverse betrokkenen.

In het voorjaar van 2015 weet bijna niemand in Hawija dat aan de rand van hun stad de grootste bommenfabriek van terreurgroep IS ooit staat. Voor de bezetting door IS was het een druk gebied met garages en kleine autobedrijfjes. Nu worden er autobommen gefabriceerd, die mogelijk worden ingezet in een groot deel van Irak. Het fabrieksterrein is afgesloten voor burgers, om te voorkomen dat het bestaan van de fabriek uitkomt.

Trucks, humvees en bommenauto’s

Toch krijgt de internationale coalitie eind mei lucht van de bommenfabriek. Meerdere bronnen uit Hawija – mogelijk infiltranten bij IS – bevestigen dat er tientallen trucks, humvees en bommenauto’s in het gebouw staan. Het is een geweldige opsteker voor de coalitie, die samen met de Koerdische Peshmerga probeert de frontlinie bij het nabijgelegen Kirkuk te verdedigen en regelmatig te maken heeft met IS-autobommen.

Beelden van een drone, die permanent boven Hawija hangt, worden bestudeerd. Hoeveel auto’s rijden de fabriek binnen? Hoe groot is de fabriek en hoeveel munitie zou er kunnen liggen? Hoe ziet het dagelijks leven op straat eruit? De coalitie krijgt foto’s van dicht bij de fabriek, waarop te zien is dat er nog meer auto’s en explosieven naar binnen worden gebracht.

Nul doden

Voor alle coalitielanden geldt in 2015: als vooraf duidelijk is dat er ook maar één burgerdode zal vallen, mag een aanval niet uitgevoerd worden. Om dat te berekenen, wordt gebruikgemaakt van Amerikaanse software die de zogenaamde Non-combatant Casualty Cut-off Value (NCV) berekent: het aantal burgers dat mogelijk om zal komen bij de aanval. De procedure begint met het trekken van een cirkel rondom het doel waar de schade naar verwachting zal optreden.

Op onderstaande satellietbeelden is goed te zien hoe het het complete industrieterrein in Hawija is weggevaagd door de aanval. Beweeg naar links of rechts om het verschil te zien.

voor en na

De berekening wordt gemaakt door Amerikaanse militairen in Qatar, maar omdat Nederland de aanval op Hawija heeft toegewezen gekregen, kijkt een Nederlandse militair – de zogeheten Red Card Holder – over de schouder van zijn Amerikaanse collega’s mee. De bommenfabriek ligt op tweehonderd meter van een woonwijk. Zonder voorzorgsmaatregelen lijken burgerdoden niet te voorkomen, dus worden er maatregelen in het systeem ingevoerd.

Ondanks het gebruik van een precisiegeleide glijbom volgt uit de berekening dat er mogelijk een klein aantal burgers zal omkomen. Pas als wordt ingevoerd dat de aanval ’s nachts zal plaatsvinden – als niemand meer op straat is – komt de uitkomst op NCV = 0. De aanval mag in principe doorgaan.

Maar in de Amerikaanse procedure, de Collateral Damage Estimation (CDE), kan één ding niet: het is niet in staat om uit te rekenen hoe groot de impact is van de tweede ontploffing, die zal ontstaan door het exploderen van de munitie in de fabriek. Een losse inschatting moet worden gemaakt, op basis van eerdere aanvallen op bommenfabrieken.

Daaruit komt naar voren dat de nevenschade groter zou kunnen zijn dan de CDE aangeeft. Maar omdat de impact naar verwachting beperkt zal blijven tot het industriegebied, gaat men ervan uit dat er alleen materiële schade zal zijn. De aanval krijgt groen licht van de Nederlandse Red Card Holder.

Volledig fout

Op 2 juni scheert rond middernacht de eerste Nederlandse F-16 vlak over de stad. De bewoners van Hawija weten dan hoe laat het is: ze rennen in het donker naar buiten, in afwachting van de bom die zal vallen. Een paar minuten later volgt een tweede F-16, een korte knal en een gigantische tweede explosie die 400 huizen tot op een kilometer verderop gedeeltelijk doet instorten en op 60 kilometer nog te horen is. Meer dan 70 burgers verliezen het leven.

IS is een geweldige slag toegebracht. De Koerdische militairen in Kirkuk zijn opgelucht. Maar de schade in Hawija is gigantisch. De uitkomst van de berekeningen blijkt volledig fout te zijn. Er ligt 18.000 kilo springstof in de fabriek, veel meer dan ze verwacht en berekend hadden. Niet alleen het industriegebied, maar ook de nabijgelegen wijken worden daardoor getroffen. Of de informatie van een informant uit Hawija – die NOS en NRC vertelde dat hij gemeld heeft dat vier vrachtwagens de fabriek daags voor de aanval waren binnengereden – de internationale coalitie heeft bereikt is niet duidelijk.

De F-16’s vliegen nog een extra rondje boven Hawija om een Battle Damage Assessment te doen, maar door de enorme hitte en rook blijkt dat onmogelijk. Onbemande vliegtuigjes moeten worden ingezet om de schade op te nemen. Later die week worden nog meerdere vluchten uitgevoerd, en blijkt hoe groot de schade op de grond is.

Ook vier jaar later was die nog goed te zien, zag onze verslaggever in oktober !!

Op het ministerie van Defensie in Den Haag kijkt men na afloop puur naar de rechtmatigheid van de aanval. Hoe men zo verrast kon zijn door de hoeveelheid explosieven, en of de procedures wel voldoen, wordt niet onderzocht. Alleen de Amerikanen hebben daarnaar gekeken. In een rapport dat ook naar Nederland is gestuurd, komen ze met twee aanbevelingen, waarvan één door het Amerikaanse Centcom wordt overgenomen, zo staat in het rapport.

Wat die aanbevelingen zijn wil Defensie niet kwijt, omdat de informatie door de Amerikanen is geclassificeerd. Wel is duidelijk dat Nederland sinds Hawija geen enkele aanval meer heeft uitgevoerd op bommenfabrieken in de buurt van woonwijken.

Bekijk ook;

In de wijk waar de bom is gevallen staat niets meer overeind NOS

Bombardement in Hawija was riskanter dan berekend, maar werd toch doorgezet

NOS 18.02.2020 Voor het Nederlandse bombardement in het Iraakse Hawija, waarbij zeker zeventig burgers om het leven kwamen, was bekend dat “de verwachte nevenschade groter zou kunnen zijn” dan uit berekeningen naar voren kwam. Dat blijkt uit interne documenten van Defensie, die met een beroep van NOS en NRC op de Wet openbaarheid van bestuur zijn vrijgegeven.

De berekeningen werden gemaakt in de zogenoemde CDE, de Collateral Damage Estimation. Daarmee werd ingeschat hoeveel burgerdoden er te verwachten waren. Voor alle landen in de internationale coalitie gold in 2015: als vooraf duidelijk was dat er ook maar één burgerdode zou vallen, mocht een aanval niet worden uitgevoerd. Ook bij de aanval op Hawija was dat berekende aantal nul.

Maar de Amerikaanse software was niet in staat om uit te rekenen hoe groot de impact zou zijn van een tweede ontploffing, die kan ontstaan bij het bombarderen van een bommenfabriek, zoals in Hawija. Dus werd een inschatting gemaakt op basis van eerdere aanvallen op bommenfabrieken. Men concludeerde daaruit dat de verwachte nevenschade groter zou kunnen zijn dan de berekeningen lieten zien, maar dat de schade “niet buiten het industriële complex zou reiken en er bij nacht dus alleen materiële schade zou zijn”.

Met de kennis van nu blijkt dat een misvatting te zijn geweest. Meer dan 400 gebouwen raakten beschadigd, en meer dan zeventig burgers kwamen om het leven. Defensie wijt dat aan de aanwezigheid van meer munitie in de fabriek dan men van tevoren wist. De procedure deugde wel, concludeert het ministerie.

“De mogelijke schade werd door de Nederlandse Red Card Holder (RCH) beoordeeld als niet buitensporig in verhouding tot het verwachte militaire voordeel”. Zo staat beschreven in het onderzoek dat Defensie zelf naar het incident deed.

Verslaggever Lex Runderkamp was vorig najaar in Hawija; vier jaar na de bomaanval was daar nog veel schade te zien.

Dit is de plek waar de Nederlandse F-16-bom viel

Driemaal moest het kabinet zich dit najaar voor de kwestie verantwoorden in de Tweede Kamer. Volgens premier Rutte kon de Kamer al die jaren niet worden bijgepraat over het incident omdat het “protocol” het op dat moment niet toeliet vanwege de veiligheid van de vliegers.

“Het is niet zo dat kennis over wel of geen burgerslachtoffers gedeeld had kunnen worden met de Kamer, want vanwege de veiligheid van vliegers was het protocol op dat moment dat dit niet met de Kamer werd gedeeld”,Premier Rutte op 27 november in de Tweede Kamer

NRC en NOS vroegen ook alle documenten op die betrekking hebben op het transparantiebeleid van het kabinet, maar nergens blijkt dat er een protocol was dat niet toestond dat de Kamer werd geïnformeerd. Het enige protocol dat is gedeeld is “de procedure minimaliseren/melden burgerslachtoffers”, waarin de afspraken staan die de betrokken ministeries maakten bij de aanvang van de missie tegen IS in 2014.

Uit dat protocol blijkt juist het tegendeel: “Per casus (…) wordt bezien of de Tweede Kamer op de hoogte moet worden gesteld”, zo is de afspraak bij incidenten met burgerdoden. In geen enkel document wordt verwezen naar de veiligheid van de vliegers of afspraken die met vliegers zouden zijn gemaakt.

Pas als minister van Defensie Bijleveld in 2019 gehoor wil geven aan de wens van Kamer om transparanter te zijn, wordt de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) gevraagd om een analyse te maken van de “mogelijke risico’s voor de veiligheid” wanneer het beleid zou worden aangepast. Wat de uitkomst van die analyse is, wordt niet vermeld.

Bekijk ook;

 

Nederland hoort nabestaanden van burgerslachtoffers te compenseren

NU 10.02.2020 Als Nederland deelneemt aan een militaire ingreep in het buitenland en burgerslachtoffers veroorzaakt, dan kan de Staat volgens de wet verplicht worden om schadeclaims van bijvoorbeeld nabestaanden te honoreren, blijkt uit een in 2014 opgesteld document dat maandag door het ministerie van Defensie is vrijgegeven.

In de nota worden geen procedures genoemd die slachtoffers moeten doorlopen. Ook eventuele geldbedragen worden niet verder uitgelicht.

De richtlijnen van het departement staan haaks op de lijn die Defensieminister Ank Bijleveld volhield rondom de doden bij luchtaanvallen in 2015 in de Iraakse stad Hawija. Tenminste zeventig mensen kwamen daarbij om het leven. Bijleveld stelde dat nabestaanden voor compensatie in eerste instantie bij Irakese autoriteiten moesten aankloppen, omdat Irak onder andere Nederland had gevraagd om hulp in de strijd tegen Islamitische Staat (IS).

Een woordvoerder van Defensie laat in gesprek met het NRC weten dat het departement nog steeds achter dat standpunt staat. Echter blijkt uit het document dat er geen verdrag is met Irak waarin mogelijke schadeclaims zijn opgenomen. “Noch is er de verwachting dat dit verdrag er gaat komen.”

‘Document gaat rol spelen in mogelijke zaak Irakezen tegen de Staat’

Het dagblad berichtte al eerder dat tientallen Irakezen een schadeclaim voorbereiden tegen de Nederlandse Staat, omdat zij vinden dat ze slachtoffer zijn geworden van de luchtaanval in Hawija. Hun advocaat Liesbeth Zegveld voorspelt dat het document “een rol gaat spelen bij de komende procedure”.

Nederland nam van oktober 2014 tot en met juni 2016 deel aan de missie om IS te bestrijden in Irak. In 2018 werd de missie weer hervat en uitgebreid naar Syrië. Nederlandse F-16’s hebben ongeveer drieduizend missies voltooid en in zeven van de tien missies hun wapens ingezet.

Lees meer over: Politiek  Ministerie van Defensie

De omgeving van de explosievenfabriek in Hawija werd volledig verwoest NOS

Defensie had in 2014 al richtlijn voor compensatie burgerslachtoffers Irak

NOS 10.02.2020 Defensie heeft in 2014 intern al afgesproken dat Nederland een schadevergoeding zou betalen aan nabestaanden van eventuele slachtoffers van Nederlands militair ingrijpen in Irak.

Dat blijkt uit stukken uit dat jaar die het ministerie van Defensie vandaag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Toch heeft het kabinet geen enkele poging gedaan om nabestaanden van Nederlandse bombardementen in Hawija en Mosul te compenseren.

Bij een bombardement door een Nederlandse F-16 kwamen in 2015 in Hawija zeker zeventig burgers om het leven. Het doelwit was een bommenfabriek van Islamitische Staat, maar daar lag zo’n grote hoeveelheid explosieven dat een nabijgelegen wijk volledig werd verwoest.

Nadat de NOS en NRC Handelsblad daar in oktober over hadden bericht, zei minister Bijleveld dat zij ervan uitging dat Irak voor de schadevergoeding voor de nabestaanden zou opdraaien. “Het is de internationale afspraak dat het in het land zelf wordt afgewikkeld”, zei Bijleveld, al moest ze wel erkennen dat dit “niet allemaal zo makkelijk en soepel” zou gaan.

Compensatieregelingen

Uit de interne stukken die nu naar de Kamer zijn gestuurd, blijkt dat Defensie in 2014 ervan uitging dat Nederland een verantwoordelijkheid zou hebben voor eventuele burgerslachtoffers.

“Indien er sprake is van burgerslachtoffers door Nederland, worden er compensatieregelingen opgesteld”, meldt een bijlage bij de nota ‘Procedure minimaliseren/melden burgerslachtoffers’ van het ministerie van Defensie.

“Er is geen verdrag met Irak waarin eventuele schadeclaims zijn opgenomen, noch is er de verwachting dat er een verdrag gaat komen. De Nederlandse staat kan op basis van wettelijke aansprakelijkheid worden aangesproken. Deze aansprakelijkheid is niet uit te sluiten. We kennen hiervoor geen standaardprocedures of geldbedragen.”

Verslaggever Lex Runderkamp bezocht de plek waar de Nederlandse F-16-bom viel. Zo zag het er in oktober uit:

Dit is de plek waar de Nederlandse F-16-bom viel

“Dit document gaat zeker een rol spelen bij de komende procedure van de slachtoffers van Hawija en Mosul”, zegt advocaat Liesbeth Zegveld die zestig nabestaanden bijstaat. “Er blijkt namelijk duidelijk uit dat Nederland verantwoordelijkheid neemt voor burgerslachtoffers, inclusief de civiele procedures die hieruit voortvloeien. En zo hoort het ook.”

Volgens minister Bijleveld is nooit met zekerheid vastgesteld dat er bij de Nederlandse luchtaanval op de bommenfabriek in Hawija burgers zijn omgekomen. Bij een aanval op Mosul in 2015, waarbij het doel geen IS-hoofdkwartier maar een woonhuis bleek te zijn, staat volgens de minister wel vast dat er twee burgers zijn overleden. Toch heeft defensie ook in die zaak nooit contact gezocht met de nabestaanden.

Pas na de publicatie van NOS en NRC over Hawija heeft de minister aan de Kamer toegezegd om te gaan kijken naar de mogelijkheid om een schadevergoeding uit te keren.

Niet eerder mogelijk

Een woordvoerder van het ministerie van Defensie zegt dat het tot nu toe niet mogelijk was om over te gaan tot het aanbieden van een vrijwillige vergoeding, want dat zou hebben “geleid tot het openbaar worden van de exacte locatie, datum en het vermoedelijke aantal burgerslachtoffers van deze aanvallen. Naar het oordeel van het kabinet was dit gedurende de hele inzetperiode omwille van veiligheidsredenen niet mogelijk.”

Met andere woorden: zolang de aanvallen niet publiekelijk door het kabinet waren erkend, hoefde er niet te worden overgaan tot het uitkeren van vergoedingen.

De volledige reactie van Defensie

Zoals de minister in de brief van 4 november 2019 heeft aangegeven, geldt op grond van het algemene internationaalrechtelijke beginsel van soevereiniteit van een staat, dat het aan Irak zelf is hoe wordt omgegaan met schade die als gevolg van het verzoek tot militaire steun wordt veroorzaakt.

Hieruit vloeit voort dat Iraakse burgers in eerste instantie terecht kunnen bij de Iraakse autoriteiten. Voor staatsaansprakelijkheid en de verdeling daarvan is geen specifiek verdrag tussen Nederland en Irak vereist. De uitspraken over de verantwoordelijkheid van Irak zijn gebaseerd op de algemeen geldende rechtsregels daaromtrent in het internationaal recht.

Zowel voor Hawija als Mosul is Defensie van mening dat er geen sprake is van onrechtmatig geweldgebruik. Daarmee is er geen sprake van civielrechtelijke aansprakelijkheid en vormen deze gevallen geen aanleiding om over te gaan tot het uitkeren van een schadevergoeding. Wel kan Defensie besluiten over te gaan tot een vrijwillige vergoeding.

Het aanbieden van een vrijwillige vergoeding voordat Defensie betrokkenheid bij de Hawija- en Mosul-casus had vrijgegeven, had echter geleid tot het openbaar worden van de exacte locatie, datum en het vermoedelijke aantal burgerslachtoffers van deze aanvallen. Naar het oordeel van het kabinet was dit gedurende de hele inzetperiode omwille van veiligheidsredenen niet mogelijk. De Kamer is hierover geïnformeerd in de brief van 4 november jl.

Momenteel onderzoekt Defensie de mogelijkheden om de getroffen gemeenschappen n.a.v. de wapeninzet te compenseren door middel van een vrijwillige vergoeding.

Bekijk ook;

Iraaks slachtoffer Nederlandse bommen wacht nog steeds op ‘sorry’ van de minister

AD 24.01.2020 In november erkende het ministerie van Defensie dat het Nederlandse bommen waren die het huis én het gezin van Basim Razzo vernietigde. Nu bijna drie maanden later heeft weduwnaar Razzo nog niets gehoord van de Nederlandse autoriteiten. ,,Ik vind dat ik recht heb op een verontschuldiging.’’

Jarenlang zweeg het Nederlandse ministerie van Defensie. Maar afgelopen november gaf minister Ank Bijleveld (CDA) toe dat de bommen die op 20 september 2015 de woningen van Basim Razzo en zijn broer in de Iraakse stad Mosul vernietigde, waren afgeworpen door een Nederlandse piloot.

Bij de aanval kwamen Basims vrouw Mayada, zijn dochter Tuqa (21), zijn broer Mohannad en zijn neef Najib (18) om. Het Nederlandse bombardement bleek gebaseerd op onjuiste informatie van de Amerikanen. Die dachten dat de twee woonhuizen een hoofdkwartier van terreurgroep IS waren. Maar de bewoners bleken niets met IS te maken te hebben, gaf de VS later toe.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Uit fatsoen en als een morele daad van erkenning verwacht ik dat Nederland contact opneemt, aldus Basim Razzo.

Razzo, die zelf zwaargewond raakte bij de aanval: ,,Ik kan geen reden bedenken waarom ik nog niets van de Nederlandse overheid heb gehoord. Uit fatsoen en als een morele daad van erkenning van verantwoordelijkheid verwacht ik dat ze contact opnemen en het juiste doen. Ik vind dat ik recht heb op een officiële verontschuldiging en daarna een echte compensatie voor het verlies van vier levens en twee huizen.’’

De Irakees wordt inmiddels bijgestaan door de Nederlandse advocate Liesbeth Zegveld. Zij gaat de Nederlandse staat aansprakelijk stellen voor de materiële (zijn woning, zijn auto en de medische kosten) en de immateriële schade (het overlijden van vier familieleden). ,,Maar het is eigenlijk schandelijk dat we daarvoor een juridische procedure moeten volgen’’, stelt Zegveld. ,,Er is zeker een schikking mogelijk.’’

Ik heb vertrouwen in de menselijk­heid van het Nederland­se systeem en vertrouw erop dat ik gerechtig­heid krijg, aldus Basim Razzo.

Razzo zelf: ,,Ik heb vertrouwen in de menselijkheid van het Nederlandse systeem en ik vertrouw erop dat ik gerechtigheid zal krijgen.’’ Een eerdere ‘genoegdoening’ van het Amerikaanse leger van 15.000 dollar weigerde hij vanwege het lage bedrag en omdat de VS niet de verantwoordelijkheid voor de aanval op zich wilde nemen.

Basim Razzo verloor zijn gezin en zijn woning in Irak door een Nederlandse bom. De bom werd afgeworpen na foutieve inlichtingen van de Amerikanen. © privé

De woningen van Basim Razzo en zijn broer Mohannad vier weken voor de aanval. © TerraServer, DigitalGlobe

De twee woningen na de aanval © TerraServer, DigitalGlobe

Nederland, dat onderdeel uitmaakt van de door de Amerikanen aangevoerde anti-IS coalitie, wilde jarenlang geen openheid van zaken geven, maar in november erkende Bijleveld de Nederlandse betrokkenheid bij twee incidenten: de aanval op de woning van Razzo en een bombardement in de Iraakse stad Hawija. Bij die aanval op een bommenfrabriek van IS vielen in de directe omgeving meer dan zestig burgerslachtoffers omdat er in het complex veel meer explosieven aanwezig dan de Coalitie dacht.

Hawija

Bij het bombardement in Hawija is veel lastiger te reconstrueren wie precies slachtoffers zijn van de aanval, bij de aanval in Mosul is dat duidelijk: Basim en de enige andere overlevende, zijn schoonzus. Razzo is niet lastig te traceren. ,,Mijn gegevens zijn doorgegeven aan het ministerie.’’ Hij spreekt ook vloeiend Engels; Razzo woonde jarenlang in de VS voor hij terugverhuisde naar Irak.

Een woordvoerder van het ministerie van Defensie zegt niet te weten waarom er nog geen contact met Razzo is opgenomen. Wel zegt hij dat er over enkele weken een brief naar de Tweede Kamer gaat waarin de minister verder ingaat op de afhandeling van de bombardementen. ,,Nederland is wel verantwoordelijk, maar niet aansprakelijk. Desondanks willen we kijken wat we op vrijwillige basis voor de gemeenschappen kunnen doen.’’

Bij het bombardement kwamen Basims vrouw Mayada (links), zijn broer Mohannad (midden), zijn neef Najib (rechts) en zijn dochter Tuqa (onder) om. © privé

© privé

‘Slachtoffers van Nederlandse bom in Hawija melden zich voor compensatie’

NU 17.01.2020 Tientallen mensen eisen een schadevergoeding van de Nederlandse staat voor het vernietigen van een woonwijk in de Iraakse stad Hawija in 2015, meldt Trouw. De slachtoffers worden bijgestaan door advocaat Liesbeth Zegveld.

Zegveld bereidt een zaak tegen de Nederlandse staat voor. Inmiddels hebben zich zestig mensen bij haar gemeld, omdat ze een compensatie van de staat willen voor de veroorzaakte schade.

Dit aantal kan nog oplopen. De hoogleraar, gespecialiseerd in oorlogsrecht, werkt samen met de hulporganisatie Al Gad in de Iraakse stad Kirkuk. Bij deze organisatie hebben zich al duizenden mensen gemeld.

Al Gad werkt sinds oktober aan de Hawija-zaak. Tofan Awad, die de organisatie leidt, identificeert de slachtoffers en controleert of de meldingen kloppen. Hij verzamelt ooggetuigenverklaringen en ondersteunend bewijs.

‘Bewijsmateriaal verzamelen is niet makkelijk’

Bewijsmateriaal verzamelen is “bepaald niet makkelijk”, stelt Awad in Trouw. Hawija was in 2015 bezet door Islamitische Staat (IS). Doordat er geen overheidsziekenhuizen en plaatselijke overheid waren, was er geen goede burgerregistratie. Sterfgevallen moeten nu door getuigen bevestigd zijn en ook gewonden moeten met bewijs komen.

Volgens de organisatie zijn waarschijnlijk niet alle meldingen van slachtoffers van de Nederlandse bom.

Zegveld vraagt zich in Trouw af of de staat zal vasthouden aan de opstelling dat er rechtmatig gehandeld is, maar dat er onjuiste inlichtingen waren over de hoeveelheid explosieven in de fabriek en over de nabijheid van burgers. “Ik hoop dat Nederland voor slachtoffers van Hawija alsnog zijn verantwoordelijkheid neemt”, zegt ze.

Burgerdoden werden lang verzwegen

In juni 2015 voerden Nederlandse F-16’s een luchtaanval uit op een bommenfabriek van IS. Bij de aanval werd ook een woonwijk verwoest. In de fabriek bleken veel meer explosieven te liggen dan vooraf werd aangenomen.

Er vielen minstens zeventig doden. Ook raakten ongeveer honderd mensen gewond. Het Nederlandse kabinet gaf dit in oktober toe, nadat de burgerdoden eerder werden verzwegen.

Zegveld zegt in Trouw dat er “extra leed is toegevoegd door te zwijgen”.

Lees meer over: Irak Politiek

Het industriegebied in Hawija is volledig verwoest NOS

60 mensen willen vergoeding van Staat om aanval Hawija

NOS 17.01.2020 Zestig mensen hebben zich gemeld bij advocaat Liesbeth Zegveld omdat ze een schadevergoeding willen van de Nederlandse Staat wegens het bombardement op Hawija in Irak. Volgens de advocaat kan dat aantal nog oplopen. Zegveld bereidt namens de slachtoffers een schadeclaim voor.

In oktober onthulden NOS en NRC dat in 2015 bij een aanval van een Nederlandse F-16 in Irak zeker zeventig burgers zijn gedood. Door het bombardement op een autobommenfabriek van IS en de daarop volgende explosies werd een wijk in Hawija verwoest. Het was een van de bloedigste aanvallen van de internationale coalitie in de strijd tegen IS.

Rol van Nederland

Slachtoffers en nabestaanden hebben de hulp gevraagd van Zegveld. “Waar het om gaat is de vraag: wat heeft Nederland gedaan om te voorkomen dat er zo veel burgerslachtoffers zouden vallen”, zei ze eerder. Ze vindt dat bewoners gewaarschuwd hadden kunnen worden met pamfletten dat er een bombardement zou komen.

Sinds het nieuws over het bombardement bekend werd heeft de Tweede Kamer meerdere keren over de kwestie gedebatteerd. Daarbij ging het over de vraag of er doelbewust informatie is achtergehouden na het Nederlandse bombardement. Premier Rutte zei in een debat eind november dat er geen sprake is van een doofpot.

Wel erkende hij dat er in een brief van toenmalig minister Hennis over de luchtaanval een fout stond. Er werd gesuggereerd dat er geen burgerdoden waren, terwijl er zo’n 70 slachtoffers bleken te zijn.

Bekijk ook;

VS en bondgenoten staken trainingsmissie in Irak, militairen extra beveiligd

NU 04.01.2020 De Verenigde Staten en hun bondgenoten staken vanwege de verhoogde dreiging van een aanval uit Iran per direct en voor onbepaalde tijd trainingen van Iraakse militairen in opleiding, laat een woordvoerder van de NAVO zaterdag weten. De bescherming van alle troepen die meedoen aan de militaire operatie Inherent Resolve (OIR) wordt opgeschaald.

Dat besluit zou ook Nederlandse militairen en experts onder verscherpt toezicht stellen. Nederland nam samen met veertien andere bondgenoten van de VS deel aan OIR.

“De veiligheid van ons personeel in Irak gaat boven alles”, zegt woordvoerder Dylan White van de NAVO. “Wij blijven alle nodige voorzorgsmaatregelen nemen. De NAVO-missie wordt voortgezet, maar de trainingsactiviteiten worden tijdelijk opgeschort.”

Uit een Kamerbrief (meer) van medio oktober blijkt dat in Noord-Irak en Bagdad ten minste zestig Nederlandse militairen actief zijn, mogelijk gesteund door twintig experts. De Nederlandse militairen geven onder meer trainingen aan Koerdische en Iraakse militairen in het gebied.

Uitgerekend in Bagdad vond in de nacht van vrijdag op zaterdag een nieuwe luchtaanval plaats. Een konvooi van de door Iran gesteunde militiegroepering Popular Mobilisation Forces (PMF) werd onder vuur genomen. Ten minste zes mensen kwamen daarbij om het leven, aldus Iraakse staatsmedia.

Het land vermoedt dat de Amerikanen achter de aanval zitten. In de drie uitgebrande auto’s zouden medici en geen hooggeplaatste militairen hebben gezeten.

Een woordvoerder van de OIR ontkent zaterdagochtend dat de internationale coalitie de laatste dagen luchtaanvallen heeft uitgevoerd ten noorden van Bagdad.

Trump: ‘VS wil oorlog met Iran voorkomen, niet starten’

Conflict tussen Iran en VS escaleert na dood Iraanse generaal

De spanningen tussen de VS en Iran zijn opgelaaid nadat de Amerikanen vrijdag de Iraanse generaal Qassem Soleimani doodden bij een luchtaanval op een vliegveld in Irak. Soleimani gold als de belangrijkste militair en op grootayatollah Ali Khamenei na machtigste man in Iran. Hij wordt zaterdag begraven in Bagdad.

Iran zint op wraak en dreigt hard terug te slaan naar de Amerikanen. President Donald Trump nam daarom de beslissing om drieduizend extra militairen naar het gebied te sturen om de veiligheid in de regio te waarborgen. Eerder deze week ging een bataljon van 750 militairen hen al voor.

Sinds mei hebben de Amerikanen al ongeveer veertienduizend extra militairen naar het Midden-Oosten gestuurd naar aanleiding van de groeiende onrust.

Democraat Sanders wil met wet macht Trump aan banden leggen

De lijn van Trump kwam hem op kritiek van de Democraten te staan. Chuck Schumer, de Democratische fractievoorzitter in de Senaat, vindt dat Trump “niet het recht heeft om een oorlog met Iran te beginnen”. Volgens hem moet het Amerikaanse Congres, waarin de Democraten de scepter zwaaien, daar toestemming voor geven.

Presidentskandidaat Bernie Sanders wil verdere “militaire plannen” van Trump met een wetsvoorstel dwarsbomen. In de nacht van vrijdag op zaterdag introduceerde hij een maatregel waarmee het Congres straks vrijwel iedere uitgave van Trump in het Midden-Oosten moet goedkeuren.

Zie ook: Aanval op Iraanse generaal is kantelpunt: alles wat je erover moet weten

Lees meer over: Iran  Verenigde Staten  Donald Trump  Buitenland  Spanningen Iran

Onder dit soort erbarmelijke omstandigheden moesten de Nederlandse commando’s in Irak hun ’medische wonderen’ verrichten. Ⓒ Ministerie van Defensie

Nederlandse gewondenverzorgers onderscheiden voor werk in Irak

Telegraaf 19.12.2019 Nederlandse militaire gewondenverzorgers hebben eind 2016 in Irak honderden levens gered tijdens de slag om Mosul. Aan de inzet van deze special forces medics werd geen ruchtbaarheid gegeven, maar deze komt naar buiten nu veertien militairen van het Korps Commandotroepen en MARSOF-mariniers ervoor worden onderscheiden.

Elitemilitairen geven altijd hoog op van hun training. Daarop zijn kapitein Matthijs en de korporaals Nick, Henk en Joris geen uitzondering. Maar wat zij tussen oktober en december 2016 te verstouwen kregen, daar kon geen training hen op voorbereiden. De commando’s waren in Noord-Irak voor het opleiden van lokale speciale eenheden, toen de strijd tegen IS naar een climax ging met de aanval op Mosul, het laatste bolwerk van het kalifaat.

In het veld krijgen teamleider Matthijs en gewondenverzorger Nick door dat er grote behoefte is aan militairen die een opvangpost kunnen bemannen buiten Mosul. De plek waar de eerste medische handelingen zullen worden verricht om gewonden te stabiliseren voor vervoer naar een ziekenhuis, een uur verderop in Erbil. Met niet meer dan wat ze in hun rugzakken hebben, vertrekt een groepje commando’s en mariniers richting het aanstaande front.

Ⓒ Ministerie van Defensie

„’s Ochtends stond ik nog op de schietbaan instructie te geven, ’s avonds waren we bezig de tenten op te zetten die we van de Irakezen hadden gekregen; en toen kwamen al de eerste gewonden”, vertelt geneeskundige Henk. Zijn leidinggevende Matthijs knikt. „We hebben spullen en medicijnen bij elkaar gezocht en zijn aan de slag gegaan. Ons werk doen op een geïsoleerde plek, met weinig middelen, zonder hulp van buitenaf; dat is waarvoor special forces zijn opgezet.”

Van ’s ochtends vroeg tot het invallen van de duisternis krijgen de Nederlanders een stroom van ernstig gewonden in hun tenten. Eerst veel burgers, dan vooral militairen. De mensen worden neergelegd op veldbedjes en daar moeten Nick, Henk en Joris werk doen dat in Nederland het domein is van traumateams: schotwonden ontsmetten en hechten, tourniquets waarmee ernstige bloedingen worden gestopt aanleggen en door explosieven afgeblazen ledematen verbinden. Tijd om erover na te denken is er nauwelijks. De ambulances blijven komen.

Levensreddend werk in een tentje in Irak.

Levensreddend werk in een tentje in Irak.

Ⓒ Ministerie van Defensie

„Je komt in een soort van rush. Je doet je ding en blijft doorgaan. De positieve feedback van de Irakezen helpt en wanneer je ziet dat je mensen kunt redden, krijg je daar ook een boost van”, vertelt korporaal Henk. „Er waren ook wel minder leuke dingen”, zegt Nick met gevoel voor understatement. „Mensen die onder je ogen dood gaan en kinderlijkjes die worden binnengebracht; maar je kunt het er wel met de man naast je over hebben. Als je dan denkt: we hebben er alles aan gedaan, dan is het goed.”

Collega Joris knikt. „Als we ’s avonds het bloed van de vloer dweilden, hadden we het er ook wel over. Natuurlijk maak je krankzinnige situaties mee. Dat je aan het lunchen bent in een ruimte waar in de hoek drie bodybags liggen. Je kunt die stoffelijke overschotten meegeven aan een ambulance, maar wat als er dan nieuwe gewonden worden binnengebracht die naar het ziekenhuis moeten? Dan kun je die ambulance beter laten wachten en de lege plekken voor die patiënten gebruiken. Dat soort ethische dilemma’s waren er vrijwel permanent en er is niemand die deze voor je oplost.”

Bewijs

Maar liefst 798 gewonden passeren de Nederlandse post, die mee verhuist met het opschuivende front. De Nederlanders ’verliezen’ maar tien tot twintig patiënten. Het team concludeert dat de meeste gewonden het zonder de eerste hulp niet hadden gehaald. Het belang dat de Irakezen aan het werk hechten, is volgens Matthijs het ultieme bewijs van het Nederlandse succes. Toen de commando’s en mariniers vanwege het wachten op politieke toestemming voor een verplaatsing niet actief waren, werd een deel van de operatie in Mosul stilgelegd.

Ⓒ Ministerie van Defensie

„Zonder de zekerheid dat iemand voor ze zou zorgen wanneer ze gewond raakten, was de wil van de Irakezen om te vechten niet groot”, legt de officier uit. „Dat is logisch. Als militair wil je die zekerheid hebben. Ik weet na Mosul dat als je gewond raakt, je niet in betere handen kunt zijn dan bij deze jongens.”

’Zonder hen was ik dood in Iraakse greppel geëindigd’

De Nederlandse cameraman Sebastiaan Knoops werkte zich bij CNN op naar de eredivisie van de tv-journalistiek: filmen in oorlogs- en crisisgebieden. Alles ging crescendo, tot een oktoberdag in 2016, die hij alleen dankzij onwaarschijnlijk veel geluk en Nederlandse gewondenverzorgers wist te overleven.

Knoops is die dag vanuit het Iraakse Erbil onderweg naar Mosul. De CNN-ploeg rijdt in een gepantserde suv en heeft een Britse oud-militair van de elite-eenheid SAS bij zich als veiligheidsadviseur. De dreiging blijkt alleen niet van het slagveld te komen, maar vanuit het brein van de lokale chauffeur.

„Hij kreeg een epileptische aanval”, vertelt Knoops. „De chauffeur duwde het gaspedaal daardoor helemaal in en de auto ging steeds harder rijden. Onze veiligheidsman probeerde zijn voet van het pedaal te krijgen, maar dat lukte niet. We schijnen tegen de 200 km/u te hebben gereden en toen flipte de auto. Ik ben eruit geslingerd en met mijn hoofd tegen een rots geklapt.”

Cameraman Sebastiaan Knoops dankt zijn leven aan de hulp van de Nederlandse commando’s in Irak.

Cameraman Sebastiaan Knoops dankt zijn leven aan de hulp van de Nederlandse commando’s in Irak.

Midden in de woestijn eindigen met zwaar inwendig letsel, ernstig hoofd- en hersenletsel en veel bloedverlies. De kans dit te overleven zou normaal heel erg klein zijn, constateert Knoops nu. Maar na het ongeluk keren zijn kansen. Een ambulancebemanning ziet de crash gebeuren. Nog voor de wielen van de over de kop geslagen suv zijn gestopt met draaien, beginnen de broeders met de hulpverlening. Het tweede geluk is dat de Nederlandse commando’s zich twee dagen eerder hebben gemeld bij de lokale autoriteiten. Daardoor weten de ambulancemedewerkers waar ze Knoops heen kunnen brengen.

„Een van de risico’s die je loopt met hersenschade, is stikken”, vertelt de Nederlander. „De commando’s hadden twee uur voor mijn ongeluk zuurstofflessen gekregen, Daarmee konden ze me redden. Ze brachten me daarna naar Erbil. Ik was de hele tijd bij bewustzijn, maar ik kan me er niets meer van herinneren. De hele maand na het ongeluk ben ik kwijt. Ik heb alles wat er is gebeurd van anderen gehoord.”

“De hele maand na het ongeluk ben ik kwijt”

In Erbil kiezen de elitemilitairen er op advies van een Nederlandse arts voor Knoops naar een privéziekenhuis te brengen. Die keuze blijkt essentieel. De zorg in het hospitaal is uitstekend. De artsen doen hun werk zo goed, dat de cameraman in Nederland niet opnieuw onder het mes hoeft. Hij kan er beginnen met revalidatie. Terwijl Knoops werkt aan wat een volledig herstel zal worden, staan de commando’s aan zijn bed.

„Ze hadden nog wat voor me meegenomen: mijn laarzen. Ik dacht dat ik die kwijt was geraakt, maar zij bleken die voor me te hebben bewaard. Ik kreeg ze terug met het stof en de modder er nog op. Het is heel simpel, zonder de Nederlanders was ik dood in een Iraakse greppel geëindigd. Daarom ben ik ze enorm dankbaar.”

Bekijk meer van; gewapend conflict krijgsmacht Sebastiaan Knoops Mosoel Irak

Missie in Irak tot 2021, Kamer wil druk op Bagdad

Telegraaf 19.12.2019 De Tweede Kamer is akkoord met een verlenging van de missie in Irak tot eind 2021. Maar partijen dringen er wel op aan om druk te zetten op de Iraakse regering om het harde optreden tegen betogers te stoppen.

De missie maakt deel uit van de strijd van een internationale coalitie tegen terreurgroep IS. Ongeveer zestig Nederlandse militairen trainen Iraakse en Koerdische militairen. Ook zijn er kleine bijdrages aan missies van de NAVO en EU.

De dreiging van IS is nog steeds niet verdwenen en daarom moet Nederland volgens een ruime meerderheid van de Kamer actief blijven in het Arabische land. Over de verlenging werd donderdag gedebatteerd.

In het midden en zuiden van Irak wordt al vele weken betoogd tegen de slechte economische toestand, de corruptie en de invloed van Iran. De politie treedt hard op. Er vielen al meer dan vijfhonderd doden.

Demonstraties Irak

De Kamer is zeer bezorgd over het neerslaan van de demonstraties. Er moet een „stevig signaal” naar de regering in Bagdad worden gestuurd dat een regering die zo optreedt niet op steun hoeft te rekenen, zei Joël Voordewind (ChristenUnie). Volgens Bram van Ojik (GroenLinks) moet gekeken worden of de missie kan worden aangepast.

Het kabinet deelt de zorgen van de Kamer. We gaan niet zonder voorwaarden door met de missie, aldus minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken). Als de Iraakse regering grenzen overschrijdt, zal dat volgens hem helder worden aangegeven. Door Nederland getrainde troepen zouden niet betrokken zijn bij het onderdrukken van de protesten.

Meerderheid

Een ruime meerderheid van de Kamer steunt de verlenging. Sadet Karabulut (SP) vindt dat de bijdrage moet worden opgeschort vanwege het harde optreden tegen de betogers. SP, PVV en DENK stemmen tegen verlenging.

Bekijk meer van; burgerlijke onrust Irak Tweede Kamer der Staten-Generaal

Kamer steunt missie in Irak, maar wil druk op regering om geweld tegen betogers

AD 19.12.2019 De Tweede Kamer is akkoord met een verlenging van de missie in Irak tot eind 2021. Maar partijen dringen er wel op aan om druk te zetten op de Iraakse regering om het harde optreden tegen betogers te stoppen.

De missie maakt deel uit van de strijd van een internationale coalitie tegen terreurgroep IS. Ongeveer zestig Nederlandse militairen trainen Iraakse en Koerdische militairen. Ook zijn er kleine bijdrages aan missies van de NAVO en EU.

De dreiging van IS is nog steeds niet verdwenen en daarom moet Nederland volgens een ruime meerderheid van de Kamer actief blijven in het Arabische land. Over de verlenging werd vanmiddag gedebatteerd.

In het midden en zuiden van Irak wordt al vele weken betoogd tegen de slechte economische toestand, de corruptie en de invloed van Iran. De politie treedt hard op. Er vielen al meer dan vijfhonderd doden.

Demonstraties

De Kamer is zeer bezorgd over het neerslaan van de demonstraties. Er moet een ‘stevig signaal’ naar de regering in Bagdad worden gestuurd dat een regering die zo optreedt niet op steun hoeft te rekenen, zei Joël Voordewind (ChristenUnie). Volgens Bram van Ojik (GroenLinks) moet gekeken worden of de missie kan worden aangepast.

Het kabinet deelt de zorgen van de Kamer. We gaan niet zonder voorwaarden door met de missie, aldus minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken). Als de Iraakse regering grenzen overschrijdt, zal dat volgens hem helder worden aangegeven. Door Nederland getrainde troepen zouden niet betrokken zijn bij het onderdrukken van de protesten.

Een ruime meerderheid van de Kamer steunt de verlenging. Sadet Karabulut (SP) vindt dat de bijdrage moet worden opgeschort vanwege het harde optreden tegen de betogers. SP, PVV en Denk stemmen tegen verlenging.

Bijleveld gaat Amerikanen nog een keer vragen naar burgerdoden Hawija

NOS 19.12.2019 Minister Bijleveld van Defensie gaat nog een keer bij de Amerikaanse legerleiding navragen op welk moment duidelijk was dat er bij het bombardement van Nederlandse F16’s op het Iraakse Hawija zeker 70 burgers zijn gedood.

Dat zegde ze toe in het interpellatiedebat over de kwestie in de Tweede Kamer. Het kabinet heeft tot nu toe gezegd dat nooit officieel is vastgesteld hoeveel burgerdoden er zijn gevallen, en dat daarom de ernst van de situatie nooit echt is doorgedrongen in Den Haag. Pas vorige maand drong dat besef door, zegt het kabinet.

Maar een Amerikaanse kolonel meldt vandaag aan de NOS en NRC Handelsblad dat de 70 doden van de luchtaanval in 2015 al sinds 1,5 jaar worden meegerekend in het totale aantal burgerdoden dat bij de missie in Irak is gevallen. Tijdens het debat eisten Kamerleden van onder meer SP en D66 daar opheldering over. Vooral oppositiepartijen vermoeden dat de Kamer onjuist is geïnformeerd over de burgerslachtoffers door Nederlands vuur.

Officiële lijn

Bijleveld verwees naar de officiële informatie die ze van de Amerikanen krijgt. “Daar moet ik het mee doen, de informatie uit de officiële lijn.” Ze heeft op verzoek van de Kamer specifiek gevraagd of de mogelijke burgerdoden van Hawija zijn meegeteld bij het totaal. Ze las het officiële antwoord van het Amerikaanse hoofdkwartier Centcom in de Kamer voor.

Daarin staat dat alleen de daadwerkelijk vastgestelde burgerdoden zijn meegeteld. Bij Hawija is het wel aannemelijk dat er onschuldige slachtoffers zijn gevallen, maar het precieze aantal is volgens Centcom niet vast te stellen.

“Ik vind het waardeloos wat er nu gebeurt”, zei Bijleveld tijdens het debat. De kolonel die de NOS en NRC gesproken hebben is volgens haar niet een woordvoerder van Centcom.

“Maar ik ben uiteraard bereid om nog een keer navraag te doen. En als ik nieuwe informatie krijg, zal ik dat delen met de Kamer. Ik wil geen enkele burgerdode verzwijgen. Het kabinet vindt het al akelig genoeg dat dit gebeurd is in Hawija.”

Woordvoerder Centcom

In het debat meldde minister Bijleveld dat kolonel Myles Caggins geen officiële woordvoerder van Centcom is. Hij is dat wel, maar niet voor het hoofdkwartier van Centcom in Florida. Caggins werkt namens Centcom in Bagdad als woordvoerder van de internationale coalitie Operatie Inherent Resolve, waar Nederland deel van uitmaakt.

Sinds 2016 worden de burgerdoden-rapportages niet meer gemaakt door het Centcom-hoofdkwartier in Florida, maar door een team dat werkzaam is voor de internationale coalitie. Namens hen voert Caggins het woord. Het Nederlandse ministerie van Defensie onderhoudt contacten met Centcom via een Nederlandse liaison die werkzaam is namens Nederland in Florida.

Bekijk ook;

© Foto Bart Maat/ANP Minster Ank Bijleveld van Defensie (CDA) moest donderdag opnieuw naar de Kamer over het bombardement van Nederlandse F-16’s op Hawija.

Opnieuw irritatie in Kamer om Hawija-bombardement

MSN 19.12.2019 Het lag nog op de loer, op de laatste dag voor het Kerstreces: een nieuw politiek ongeluk. Na het aftreden van staatssecretaris Menno Snel (Financiën, D66), woensdag vanwege de toeslagenaffaire, waren donderdag alle ogen gericht op CDA’er Ank Bijleveld. De minister van Defensie wachtte een lastig debat rondom ‘Hawija’, het Nederlandse bombardement in Irak in juni 2015. Het was alweer het derde debat over dit onderwerp in twee maanden tijd, de SP had het aangevraagd.

De centrale vraag in het debat: vielen er nu wel of niet zeventig doden als gevolg van die bomaanval, ruim vier jaar geleden? Een Nederlandse F-16 mikte op een bommenfabriek van terreurgroep IS en veroorzaakte onbedoeld een kettingreactie aan explosies. Volgens Bijleveld is het precieze aantal burgerdoden nooit vastgesteld door ‘Centcom’, het Amerikaanse opperbevel.

De minister bezwoer de Tweede Kamer donderdag dat dit deze week nog „op zeer hoog niveau” door de Amerikanen is bevestigd. Hierover waren twijfels ontstaan door berichtgeving in radioprogramma De Nieuws BV. Volgens Bijleveld zijn de Hawija-slachtoffers nooit meegeteld in de officiële lijst met burgerdoden in de strijd tegen IS.

Maar klopt dit wel? Donderdag concludeerde Airwars, een collectief dat onderzoek doet naar burgerslachtoffers, dat ‘Hawija’ wel degelijk in tabellen is verwerkt. Een opvallende piek in het aantal burgerdoden rond juni 2015 zou alleen te verklaren zijn door het Nederlandse bombardement.

Vlak voor het debat kwamen NRC en NOS met nog een bevestiging. Volgens kolonel Myles Caggins, woordvoerder bij Centcom in Bagdad, telt de internationale anti-IS-coalitie „de ongeveer zeventig doden uit de luchtaanval op Hawija in 2015 al zeker achttien maanden mee in het totale aantal burgerdoden”. Het zette het debat op scherp. Houdt het kabinet iets achter?

Begin november leek er nog niet veel aan de hand. Toen bevestigde Defensie de zeventig doden nog. Eind van de maand trokken zowel Bijleveld als premier Mark Rutte (VVD) dat getal echter plotseling in twijfel. In een Kamerdebat, op 27 november, zeiden ze dat helemaal niet vaststond dat er zoveel doden waren gevallen – navraag bij Centcom had dat uitgewezen. Na het debat betitelde de premier tegenover BNR de getallen over zeventig doden zelfs als „geruchten” en „irrelevant”.

Deze donderdag was Bijleveld in het debat duidelijk verrast door de verklaring van Caggins dat de zeventig doden wat de VS betreft onbetwist zijn. Ze noemde de kolonel „een meneer die ik niet ken” en de almaar groeiende verwarring „vervelend en waardeloos”. Ze voelde zich zelfs genoodzaakt om te citeren uit een officieel antwoord van Centcom waarin het opperbevel zwart op wit verklaart dat de burgerdoden in Hawija „waarschijnlijk” zijn maar „onmogelijk te bevestigen” – en dus ook niet in de tabellen staan.

„Ik zal nooit enigerlei slachtoffer ontkennen”, zei de minister, „maar ik moet het doen met de officiële lijn”. Die was „altijd consistent” geweest, aldus Bijleveld. „Maar wat het ingewikkeld maakt is dat die kolonel nu weer wat anders zegt.”

Het leidde tot irritatie in de Kamer. Hoe kan het opperbevel steeds iets anders zeggen? Nemen de Amerikanen Nederland soms „niet serieus genoeg”, wilde Isabelle Diks (GroenLinks) weten. En is die onduidelijke informatievoorziening niet problematisch bij missies waarin ook Nederlandse militairen hun leven riskeren? CDA-Kamerlid Martijn van Helvert eiste op hoge toon dat Kamervoorzitter Khadija Arib een brief stuurt aan Centcom waarin de Kamer „zeer nauwkeurige communicatie” eist van het Amerikaanse leger.

De ergernis over de onduidelijke communicatie van de Amerikanen kwam Bijleveld niet slecht uit. Wat een debat had moeten worden over de vraag of de minister de Kamer onjuist heeft geïnformeerd, werd uiteindelijk een debat over de enorme ruis die er kennelijk op de transatlantische lijn zit.

Met medewerking van Jannie Schipper en Kees Versteegh.

Correctie (19 december 2019): In een eerdere versie werd er verwezen naar een piek in data over burgerslachtoffers in maart 2017, dat moet juni 2015 zijn. Hierboven is de tekst aangepast.

Ook derde debat Hawija doet mist rond Nederlands bombardement niet verdwijnen

AD 19.12.2019 De mist rond het Nederlandse bombardement in het Iraakse Hawija is na drie Kamerdebatten nog altijd niet opgetrokken. Er blijft onduidelijkheid bestaan over informatie die minister Ank Bijleveld van Defensie daarover aan de Kamer heeft gegeven. ,,Ik vind het eerlijk gezegd ook waardeloos dat dit gebeurt.”

Bijleveld moest zich gisteren weer verantwoorden voor de luchtaanval die een Nederlandse F-16 uitvoerde in de nacht van 2 op 3 juni 2015 in Irak. Daarbij was een bommenfabriek het doelwit, maar omdat daar meer springstof lag dan gedacht, vielen er burgerdoden. Mogelijk wel zeventig.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lijnrecht

Dit keer wordt Bijleveld in de problemen gebracht door woordvoerders van het Amerikaanse commandocentrum Centcom. Na vragen door verschillende media geven die woordvoerders antwoorden die lijnrecht ingaan tegen de informatie die Bijlevelds ministerie van Defensie ontving.

Zo zei een woordvoerder tegen radioprogramma De Nieuws BV dat er door Centcom wel degelijk een eindrapport van de Nederlandse aanval was opgemaakt. Bijleveld had dit altijd ontkend. Daar blijft ze ook bij: ,,Centcom heeft keer op keer bevestigd dat er geen closure report is.” Defensie kreeg een voorlopig rapport en een aanvullend rapport en daarmee beschouwde Centcom de zaak gesloten. Waarom er geen derde rapport kwam met ‘closure’ erop, is niet bekend.

Piek

Het komt behoorlijk onzorgvul­dig en chaotisch over, aldus GroenLinks-Kamerlid Isabelle Diks.

Maar toen het debat al in volle gang was, kwamen NOS en NRC met nieuws over de officiële tabel van het aantal bevestigde burgerslachtoffers, die tussen mei en juli 2015 opeens een opmerkelijke piek laat zien in het aantal doden. Bijleveld schreef de Kamer dat dit níet door Hawija veroorzaakt is, maar een woordvoerder van de missie tegen IS zegt dat de zeventig burgerdoden die daar vielen wél worden meegeteld in de statistieken – al anderhalf jaar.

,,U zegt: het heeft niets met Hawija te maken”, zei SP-Kamerlid Sadet Karabulut, die het debat aanvroeg. ,,Maar dat blijkt wél zo te zijn.” GroenLinks-Kamerlid Isabelle Diks vroeg zich af ‘wat is er in vredesnaam aan de hand met de informatie-uitwisseling tussen Centcom en het ministerie’. ,,Het komt behoorlijk onzorgvuldig en chaotisch over.” Ook Bijleveld was zichtbaar getergd door de nieuwe informatie van ‘een kolonel in Bagdad’.

Officieel antwoord

Volgens de CDA-bewindsvrouw had ze deze week nog officieel de vraag aan Centcom gesteld of Hawija onderdeel is van het totaal aantal bevestigde slachtoffers. ,,Ik lees u het officiële antwoord even voor, in het Engels: ‘No, Centcom only reports confirmed numbers’.” Alleen bevestigde doden. En ze herhaalde: ,,Ik moet handelen op basis van officiële informatie en documenten, niet op mediaberichten.”

De Kamer wil wel dat Bijleveld nogmaals bij Centcom informeert hoe het nou écht zit. Bijleveld kan het boek Hawija daarmee nog niet dichtdoen. Vorige maand voerde Bijleveld al twee keer eerder een moeizaam debat met de Kamer over de kwestie, waarbij ze een motie van wantrouwen doorstond omdat de coalitiepartijen haar bleven steunen.

VS spreekt Bijleveld tegen: burgerdoden Hawija al 1,5 jaar meegeteld

NOS 19.12.2019 “Een gerucht” en “geen relevant getal”. Dat zei premier Rutte na afloop van het debat eind november over de zeventig burgerdoden van het Nederlandse bombardement in Hawija. Toch stelt een woordvoerder van het Amerikaanse Centcom, het hoofdkwartier van de Amerikaanse militaire missies, dat de 70 burgerdoden al zeker 1,5 jaar worden meegeteld in de statistieken.

Vanmiddag wordt minister Bijleveld van Defensie daarom opnieuw over de kwestie bevraagd in de Tweede Kamer.

Het was een cruciaal element in de verdedigingslinie van premier Rutte en minister Bijleveld tijdens het debat. Omdat de Amerikanen het officiële dodental nooit hadden vastgesteld, was de ernst van de situatie op het ministerie van Defensie nooit helemaal duidelijk.

“Centcom zegt zelf dat er op geen enkele manier is vast te stellen hoeveel burgerslachtoffers er zijn gevallen,” aldus Rutte. Het is daarom niet vreemd dat zowel de Tweede Kamer als collega-ministers nooit zijn gewezen op de ernst van het incident, zo is de redenatie van het kabinet. Sterker nog, zo stelde Rutte na afloop, het is nog altijd niet duidelijk hoeveel mensen zijn omgekomen.

Doden tellen al anderhalf jaar mee

Dat ligt toch anders, blijkt uit antwoorden die NRC en NOS vandaag ontvingen van de Amerikaanse woordvoerder van de missie in Bagdad, kolonel Myles Caggins. “De internationale coalitie telt de ongeveer zeventig doden uit de 2015 Hawija luchtaanval al zeker achttien maanden mee in het totale aantal burgerdoden”, mailt hij op vragen van NOS en NRC. In totaal zouden er 1347 doden zijn gevallen bij aanvallen van de internationale coalitie, waaronder dus de 70 uit Hawija.

Gisteren nog liet Bijleveld weten het zelf ook te hebben nagevraagd bij Centcom, en dat de burgerslachtoffers die “zeer waarschijnlijk bij deze wapeninzet zijn gevallen, geen onderdeel uitmaken van het totale aantal van 1347”.

‘Misverstand’

Los van de antwoorden van kolonel Caggins zijn er nog meer aanwijzingen dat de Amerikanen al veel langer uitgaan van 70 doden.

Zo staat dat dodental in een e-mail die NOS en NRC in december 2018 ontvingen van Centcom. Kolonel Sean Ryan, op dat moment woordvoerder van de operatie tegen IS, liet weten dat bij de aanval op Hawija “helaas 70 burgers zijn gedood.”

Als minister Bijleveld in het tweede debat geconfronteerd wordt met de e-mail zegt ze dat dit is nagevraagd bij Centcom en dat dit op een misverstand berust. “Het is ook voor Centcom onduidelijk waarom de betrokken woordvoerder tegenover NRC en NOS is afgeweken van de officiële conclusies”, zegt ze. Ook Centcom komt met een nieuwe verklaring: “Het aantal burgerdoden kunnen we niet bevestigen.”

Na het debat hebben NOS en NRC opnieuw contact gezocht met kolonel Ryan, die inmiddels een andere baan heeft bij het Amerikaanse leger. Hij neemt het aantal van zeventig niet terug en laat weten dat zijn informatie in 2018 afkomstig was van de strike cell, een team uit Qatar dat alle informatie voor en na een luchtaanval bijhoudt. Volgens Ryan wordt deze informatie “constant geëvalueerd en geüpdatet”. Als er nieuw bewijs is over burgerdoden, dan past het team de informatie aan.

Op de vraag van NOS en NRC aan Centcom hoe het kan dat volgens Ryan het aantal doden in 2018 wél is vast te stellen, en op dit moment niet meer, komt geen antwoord.

Een enorme piek in 2015

Een tweede aanwijzing is een rapport (.pdf) uit 2018 van de National Defense University, een Amerikaanse militaire opleiding. In een grafiek met het aantal door Centcom officieel gerapporteerde burgerslachtoffers, is een enorme piek te zien in juni 2015, het moment van de aanval op Hawija. Volgens de grafiek zijn er tussen de vijftig en honderd officieel gemelde doden en gewonden in die maand.

Minister Bijleveld liet gisteren weten, na vragen van SP-Kamerlid Sadet Karabulut, dat in de grafiek inderdaad het aantal officieel bevestigde burgerslachtoffers te zien is. Maar het gaat hier volgens Bijleveld niet om de aanval op Hawija. In deze periode voerde de internationale coalitie namelijk “alleen al in de omgeving Kirkuk ruim veertig luchtaanvallen uit”.

De ontkenning van Bijleveld is opvallend, omdat er in deze periode nauwelijks bevestigde burgerslachtoffers zijn gevallen. Airwars – dat fulltime onderzoek doet naar burgerslachtoffers – analyseerde alle rapportages over burgerslachtoffers van Centcom. De conclusie: Centcom heeft over deze periode (mei-juli 2015), los van Hawija, slechts zes burgerdoden en vier gewonden bij luchtaanvallen in Irak gemeld.

Chris Woods, de directeur van Airwars, vindt het antwoord van de minister dan ook onbegrijpelijk. “Iedereen die even de tijd neemt om de cijfers te analyseren, ziet dat het wel om Hawija moet gaan.”

De tachtig mysterieuze doden

De derde aanwijzing is een maandrapportage die Centcom in april 2017 publiceerde. Daarin schrijft Centcom onderaan het verslag dat er nog tachtig doden zijn gevallen die “tot nu toe niet zijn gerapporteerd”.

Drie Amerikaanse hoge militairen lieten na deze publicatie aan Airwars en het Amerikaanse Foreign Policy weten dat het om doden gaat die gevallen zijn bij bombardementen van niet-Amerikaanse landen. “Maar de bondgenoten hebben de Verenigde Staten en de internationale coalitie onder druk gezet om details over deze aanvallen niet naar buiten te brengen”, aldus Foreign Policy.

Chris Woods van Airwars is, na het analyseren van alle aanvallen, ervan overtuigd dat zeventig van de tachtig doden betrekking hebben op Hawija. Volgens hem hebben de Amerikanen de cijfers in 2017 naar buiten gebracht uit frustratie over het gebrek aan transparantie bij de andere coalitielanden, waaronder Nederland.

Bekijk ook;

Bijleveld opnieuw op het matje om onduidelijkheid burgerdoden Hawija

NU 19.12.2019 Opnieuw is er onduidelijkheid over het aantal doden als gevolg van het Nederlandse bombardement op de Iraakse stad Hawija. Minister Ank Bijleveld (Defensie) moest zich donderdag opnieuw tegenover de Tweede Kamer verantwoorden naar aanleiding van nieuwe berichten dat er wel degelijk bevestigd wordt dat er zeventig doden zijn gevallen, terwijl het kabinet blijft volhouden dat er geen specifieke aantallen zijn vastgesteld.

“De aantallen zijn niet bevestigd”, hield Bijleveld de Kamer voor in een speciaal ingelast interpellatiedebat.

Eerder deze week meldde het radioprogramma De Nieuws BV dat uit navraag is gebleken dat Centcom, het Amerikaanse commandocentrum dat het aantal slachtoffers bij de luchtaanvallen in kaart brengt, wel een afsluitend rapport heeft opgemaakt over de bombardementen op Hawija. En daar zijn zeventig doden bij gevallen, wist de woordvoerder tegenover De Nieuws BV te melden.

Minister Bijleveld en premier Mark Rutte stelden onlangs in een debat juist dat dit zogenoemde closure report over de aanval op Hawija, nooit is opgemaakt.

SP wil opheldering en erkenning

Rutte en Bijleveld moesten in het debat eind november opheldering bieden of het kabinet voor de Kamer bewust heeft verzwegen dat bij het bombardement burgerslachtoffers zijn gevallen. Dat was volgens Rutte niet het geval, omdat er dus geen definitief oordeel was geveld over het specifieke aantal doden. Het aantal van zeventig doden deed hij tegenover BNR Nieuwsradio af als “geen relevant getal” en een “een gerucht”.

SP-Kamerlid Sadet Karabulut wil opheldering over de tegenstrijdige berichten. Ook eist zij erkenning van het kabinet dat er wel degelijk burgerdoden zijn gevallen en duidelijkheid of er toch een eindrapport is en of de Kamer door het kabinet verkeerd is geïnformeerd. Zij roept het kabinet op om de rapporten van Centcom openbaar te maken.

Bijleveld: woordvoerder heeft zich vergist

Om de zaak voor het kabinet nog gecompliceerder te maken, meldden NRC Handelsblad en NOS nog tijdens het debat dat kolonel Myles Caggings, woordvoerder bij Centcom in Bagdad, dat de zeventig doden in Hawija al zeker achttien maanden meetellen in de overzichten van het aantal burgerdoden. Ook de Amerikaanse kolonel Sean Ryan bevestigt de zeventig burgerdoden

Bijleveld benadrukte donderdag nogmaals dat het kabinet de Kamer juist heeft geïnformeerd. Volgens de CDA-bewindsvrouw heeft de woordvoerder van Centcom zich tegenover De Nieuws BV vergist. De woordvoerder heeft verwezen naar een rapport uit juni 2015, maar dat rapport heeft nooit de stempel closure report gekregen. Bijleveld: “Navraag leert dat de woordvoerder doelde op het rapport waar de kamer over is gerapporteerd. Deze week heeft Centcom nogmaals bevestigd dat er geen closure report is.”

De kolonels in de berichtgeving van NRC en NOS zijn volgens Bijleveld niet de officiële woordvoerders van Centcom. Dat er opnieuw onduidelijk is ontstaan noemt de minister “waardeloos”.

D66 eist actie van kabinet: zorg voor eindrapport

Maar daar neemt onder meer coalitiepartij D66 geen genoegen mee. Kamerlid Salima Belhaj wil dat de minister gaat uitzoeken waarom er nooit een eindrapportage is opgemaakt en wat Nederland heeft gedaan om duidelijkheid hierover te krijgen.

Zij wil dat het kabinet bij Centcom alsnog het verzoek doet om een eindrapportage op te maken en om volledige medewerking te verlenen. “Transparantie over burgerdoden hoort bij een volwaardige democratie.”

Lees meer over: Politiek

Bijleveld: Kamer niet verkeerd geïnformeerd over Nederlandse luchtaanval in Irak

AD 18.12.2019 De Tweede Kamer is niet verkeerd geïnformeerd over een eindrapport van de Amerikanen over het  Nederlandse bombardement op het Iraakse Hawija. Daarbij vielen in 2015 mogelijk 70 burgerdoden. Dat schrijft minister Ank Bijleveld van Defensie vanavond aan de Tweede Kamer. Morgen wacht haar op de valreep van het kerstreces wederom een zwaar debat over de kwestie.

Deze week meldde radioprogramma De Nieuws B.V. dat het Amerikaanse commandocentrum Centcom op vragen van het programma antwoordde dat er wel degelijk een zogeheten closure report was opgemaakt. Bijleveld ontkende vorige maand in een Kamerdebat dat de Amerikanen ooit zo’n definitief eindrapport hadden opgemaakt. Bij de luchtaanval van een Nederlandse F-16 op een bommenfabriek in Irak waren waarschijnlijk zeventig burgerslachtoffers te betreuren.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

‘Verwarring’

Dat leidde tot vragen uit de Tweede Kamer. Had de minister de Kamer nou weer verkeerd geïnformeerd? SP-Kamerlid Sadet Karabulut slaagde er met hulp van regeringspartij D66 in een debat aan te vragen. In aanloop naar dat – voor Bijleveld derde – debat over de kwestie schrijft de CDA-bewindsvrouw dat er sprake is van ‘verwarring’.

Een persvoorlichter van Centcom gaf aan De Nieuws B.V. weliswaar mondeling aan dat er een closure report is gemaakt, maar bij navraag door het ministerie van Defensie op ‘zeer hoog militair niveau’ wordt ‘nogmaals bevestigd dat er nooit een closure report is opgevraagd’. De persvoorlichter heeft volgens Bijleveld voor ‘verwarring’ gezorgd.

Persvoorlichter

Bijleveld heeft twee Centcom-rapporten: het voorlopige rapport van 15 juni  2015 over de Nederlandse aanval en het aanvullende onderzoek van 20 augustus 2015. Uit navraag blijkt dat de persvoorlichter op dat rapport heeft gedoeld, aldus Bijleveld. Daarop zijn niet de woorden ‘closure report’ te lezen, melden ingewijden, wat wél op het afgeronde Amerikaanse onderzoek naar twee burgerdoden door een Nederlandse bom in de Iraakse stad Mosul staat.

Ondanks Bijlevelds ontkenning kan het debat  morgen nog wel eens spannend worden voor de minister. Coalitiepartijen zijn bang dat D66 uit is op de scalp van de CDA-minister nu D66-staatssecretaris Snel vandaag het veld ruimde over de toeslagenaffaire bij de Belastingdienst. Begin november haalde een motie van wantrouwen tegen Bijleveld het net niet, omdat de voltallige coalitie achter haar bleef staan.

Het is overigens niet de eerste keer dat Centcom-woordvoerders tegen de media andere dingen zeggen dan hoge militairen aan het ministerie laten weten. Eerder was er al verwarring over het schriftelijke antwoord van Centcom op vragen van NRC dat er in Hawija zeventig burgerdoden waren gevallen. Volgens Bijleveld houdt Centcom echter tegen haar ministerie vol dat het exacte aantal niet met zekerheid is te zeggen.

Op pad met VN-gezant Hennis: ’70 burgerdoden had ik heus wel onthouden’

Elsevier 04.12.2019 Oud-minister van Defensie Jeanine Hennis (VVD) voelt zich in de rug aangevallen door de Haagse rel over de burgerdoden bij een bombardement in Irak in juni 2015. Zij kreeg het verwijt dat zij de Kamer zou hebben voorgelogen, maar kon zich hiertegen niet verdedigen. In Elsevier Weekblad spreekt zij zich voor het eerst uit over deze kwestie.

Minister Ank Bijleveld (CDA) meldde op 4 november in een Kamerbrief dat er bij het bombardement 70 burgerdoden vielen en dat Hennis destijds de Kamer verkeerd had ingelicht. Hennis kreeg de avond tevoren te horen wat Bijleveld van plan was. Uit de reportage in Elsevier Weekblad blijkt dat zij hierdoor compleet werd overvallen. Zij was onderweg, had geen toegang tot de documenten van destijds en kon zich niet verweren.

Lees het hele interview met Jeanine Hennis: ‘Het aantal van 70 doden zou ik echt wel hebben onthouden’

Kwestie werd in Irak opgepikt en uitvergroot op sociale media

Hennis bezweert dat ze de Kamer niet heeft voorgelogen. De kwestie werd ook in Irak opgepikt en op sociale media uitvergroot. ‘Als het aantal van 70 burgerdoden toen bekend was geweest, dan had ik dat heus wel onthouden,’ zegt ze in het interview.

november 28, 2019 Posted by | 2e kamer, Centcom, debat, dreiging, Hawija, Irak, is, isis, islam, Liesbeth Zegveld, Mark rutte, politiek, terreur, terreurdreiging, tweede kamer | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Kabinet Rutte 3 – Nederland ook in de strijd tegen IS in Irak en verder – deel 9

Meer geld vanwege gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 14

 

Problemen

Het Slotervaartziekenhuis in Amsterdam heeft per direct de afdeling spoedeisende hulp gesloten. Dat zei Mariska Tichem, voorzitter van de raad van bestuur van MC Slotervaart, tijdens een persconferentie. Aanleiding zijn de financiële problemen waarin het ziekenhuis verkeert.

Deze maatregel geldt niet voor MC IJsselmeerziekenhuizen (met vestigingen in Lelystad, Emmeloord, Dronten en Urk), dat samen met MC Slotervaart uitstel van betaling heeft aangevraagd. Volgens bestuursvoorzitter Sjoerd de Blok moet dat wel omdat er anders geen eerste hulp in de nabije omgeving te vinden is.

Telegraaf 30.10.2018

Ziekenhuizen failliet, geen redding meer voor MC Slotervaart Live

  • De IJsselmeerziekenhuizen, met vestigingen in Lelystad, Emmeloord, Urk en Dronten, zijn vanochtend failliet verklaard. Ook het Slotervaartziekenhuis in Amsterdam is failliet
  • In de IJsselmeerziekenhuizen liggen nog zo’n 80 à 85 mensen. In het Slotervaartziekenhuis lagen gisteren nog 74 mensen, die uiterlijk morgen om 15.00 uur naar andere ziekenhuizen zijn verplaatst
  • De zorgverzekeraars hebben een boedelkrediet afgegeven voor het afbouwen van de zorg
  • De Tweede Kamer komt niet terug van reces om te debatteren over het faillissement

AD 26.10.2018

Hoe het zover is gekomen is nog onduidelijk, maar het failliete MC IJsselmeerziekenhuizen stond flink in de rode cijfers .

Het failliete MC IJsselmeerziekenhuizen heeft een totale schuld openstaan van meer dan 50 miljoen euro. Ruim 500 schuldeisers hebben zich gemeld. De grootste schuldeiser is de bank ING.

Dat blijkt uit het eerste openbare faillissementsverslag. Het onderzoek van de curatoren naar de oorzaken van het faillissement is nog bezig. De uitkomsten van dat onderzoek zullen in volgende verslagen aan bod komen.

Een andere grote schuldeiser die de curatoren noemen is de stichting Waarborgfonds voor de Zorgsector (WfZ). Ook is het ziekenhuis nog vier miljoen euro aan loon- en inkomstenbelasting verschuldigd.

AD 31.10.2018

Overname

Er is een serieuze overnamekandidaat voor MC IJsselmeerziekenhuizen’, zegt voorzitter Cees de Bruin van de cliëntenraad. Dinsdag werd bekend dat MC IJsselmeerziekenhuizen samen met het MC Slotervaart in Amsterdam uitstel van betaling hebben aangevraagd, vaak een voorbode van een faillissement.

AD 24.10.2018

Faillissement

De gemeenteraad van Lelystad vreest dat sluiting van het ziekenhuis ertoe leidt dat mensen verder dan 45 minuten van een ziekenhuis komen te wonen. Wettelijk is vastgelegd dat iedere Nederlander binnen drie kwartier op een spoedeisende hulp moet kunnen zijn.

Minister Bruins voor Medische Zorg schreef dinsdag aan de Tweede Kamer dat het sluiten van de locaties in Flevoland voor wat die norm betreft geen gevolgen heeft.

Eerder vandaag werd bekend dat de afdelingen verloskunde en kindergeneeskunde van MC IJsselmeerziekenhuizen per direct zijn gesloten. Ook hebben uitzendbureaus en detacheerders vandaag hun verpleegkundigen teruggetrokken, aldus de actuele situatie !!

Telegraaf 16.05.2020

Telegraaf 18.12.2019

Telegraaf 24.10.2018

Medewerkers en patiënten van de ziekenhuizen zijn vandaag op de hoogte gebracht van de actuele situatie. ,,Een faillissement is op korte termijn onafwendbaar”, zo vreest Tichem. Ze verwacht dat hier snel meer duidelijkheid over is. Het MC Slotervaart en MC IJsselmeerziekenhuizen hebben inmiddels uitstel van betaling gekregen.

Lees ook;

Bijna failliet Slotervaartziekenhuis sluit per direct eerste hulp

Lees meer

Ontzettend slecht bericht

De hoofdingang van het MC Slotervaart. © anp

Tichem sprak van een ,,ontzettend slecht bericht” voor de ruim tweeduizend medewerkers in de ziekenhuizen. Volgens haar gaan wel alle geplande behandelingen en afspraken die patiënten hebben staan door. ,,De patiëntenzorg blijft op dit moment gegarandeerd”, verzekerde zij. Door het uitstel van betaling is volgens haar sprake van een ,,buitengewoon onzekere situatie”.

Op dit moment zijn in het Slotervaartziekenhuis 150 bedden bezet. In de IJsselmeerziekenhuizen liggen zo’n tweehonderd patiënten. Volgens Sjoerd de Blok, voorzitter van de raad van bestuur van MC IJsselmeerziekenhuizen, werkt het personeel de komende tijd gewoon door. ,,We gaan gewoon door, onze hardwerkende verpleegkundigen en artsen zullen tot de dag dat er meer duidelijk is, strijden voor kwalitatieve patiëntenzorg.’’

Telegraaf 26.10.2018

Het is onduidelijk of ze hun salarissen, die deze week zouden worden uitbetaald, krijgen. De medewerkers die in dienst zijn, kunnen terecht bij het UWV. Maar voor de medewerkers die extern worden ingehuurd, waar vooral bij het Slotervaartziekenhuis sprake van is, geldt dat niet.

Op de vraag of die mensen nog wel komen werken nu ze geen zich hebben op betaling, antwoordde Tichem dat ze later op de dag in gesprek gaat met de bewindvoerder om voor hen een oplossing te vinden.

Financiële problemen

Beide ziekenhuizen hadden te maken met een te laag aantal patiënten ten opzichte van het aantal medewerkers. Met name de personeelstekorten en daardoor de hoge kosten van de externe inhuur leidden tot problemen. Voor de IJsselmeerziekenhuizen komt daar nog bij dat er te weinig mensen in het verzorgingsgebied in Flevoland wonen, zo’n 180.000.

AD 03.11.2018

AD 03.11.2018

Zorgverzekeraar Zilveren Kruis en de meeste andere zorgverzekeraars stoppen met de financiering, aldus de woordvoerder. ,,In de afgelopen dagen is gebleken dat de verzekeraars geen vertrouwen meer hebben in een gezonde financiële toekomst.”

Volgens zorgverzekeraar Zilveren Kruis was de financiële situatie van de MC Groep, waar het Amsterdamse Slotervaartziekenhuis en de IJsselmeerziekenhuizen in Flevoland onder vallen, slechter dan verwacht. Toen de noodlijdende ziekenhuisgroep recent om extra financiering vroeg, heeft Zilveren Kruis dat afgewezen.

AD 26.10.2018

Onrust

Eind juli stapte de voorzitter van de raad van bestuur van de ziekenhuizen, Willem de Boer, al op. Zijn vertrek volgde op onrust onder het medisch personeel van het ziekenhuis. Artsen hadden in een brief het vertrouwen in het bestuur opgezegd. Ze zeiden toen al dat ze vreesden voor een faillissement.

Telegraaf 27.06.2019

Telegraaf 25.06.2019

De MC-groep, waar Willem de Boer eigenaar van is, nam de IJsselmeerziekenhuizen in 2009 over, na een nogal turbulente reddingsoperatie. De groep nam in 2013 ook het verliesmakende Slotervaartziekenhuis over. In september werd de zorggroep onder verscherpt toezicht gesteld.

Het Amsterdamse Slotervaartziekenhuis wordt al jarenlang geteisterd door uiteenlopende problemen.

AD 27.10.2018

Verscherpt toezicht

Het was al bekend dat de MC Groep in zwaar financieel weer verkeert. Volgens de bestuurders zijn de financiële problemen vooral veroorzaakt doordat de ziekenhuizen duur personeel hebben moeten inhuren.

Begin september werden de drie ziekenhuizen in Flevoland door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd onder verscherpt toezicht geplaatst, omdat er zorgen waren over de kwaliteit en veiligheid van de zorg.

Het bedrijf verzekert na de bekendmaking dat er surseance is aangevraagd dat de patiëntenzorg is gegarandeerd. De patiënten die op dit moment worden behandeld, krijgen adequate zorg, staat in de persverklaring.

Telegraaf 26.10.2018

Wat is er de afgelopen twee dagen gebeurd?

Operatiekamers zijn dicht, ingehuurd personeel blijft weg, patiënten zijn ontredderd. In de ziekenhuizen MC Slotervaart en MC IJsselmeerziekenhuizen, waar een faillissement dreigt, heerst chaos. Het noodlijdende MC Slotervaart besloot woensdag om geen nieuwe patiënten meer op te nemen.

Als je kunt kiezen, werk je natuurlijk in een ziekenhuis waar geen gedoe is, aldus Wim Groot, Gezondheidseconoom .

Medisch Centrum Slotervaart in Amsterdam en de IJsselmeerziekenhuizen in Lelystad, Dronten en Emmeloord, allen van dezelfde commerciële ondernemer Loek Winter, hebben afgelopen dinsdag uitstel van betaling aangevraagd.

Zorgverzekeraar Zilveren Kruis en de meeste andere zorgverzekeraars stoppen met de financiering, waardoor de zogeheten MC Groep niet langer zijn leveranciers en ruim tweeduizend personeelsleden kan betalen.

Telegraaf 03.11.2018

Dezelfde dag sloot het Slotervaartziekenhuis de spoedeisende hulp. Inmiddels zijn ook patiënten op de intensive care overgebracht naar andere ziekenhuizen in Amsterdam, is er een patiëntenstop afgekondigd en wordt er alleen nog bij spoed geopereerd. Alleen al deze week zijn dertig maagverkleiningsoperaties afgezegd vanwege gesloten operatiekamers.

Ook in de IJsselmeerziekenhuizen worden afdelingen gesloten en alleen bij spoed geopereerd. Zwangere vrouwen en langdurig zieke kinderen worden overgeplaatst naar andere ziekenhuizen. De poliklinische apotheek kan niet alle medicatie meer leveren.

In de IJsselmeerziekenhuizen hebben twee uitzendbureaus hun verpleegkundigen teruggetrokken. Op de gesloten afdelingen na is er nog voldoende personeel over, zegt een woordvoerder van MC Groep. Volgens zorgondernemer Winter worden zijn ziekenhuizen ‘in één klap geslachtofferd’ door de verzekeraars.

Hij zou hen hebben gevraagd om de declaraties die binnenkomen sneller te betalen. Ook roept hij al langer dat de tarieven die zij uitkeren, veel te laag zijn. Zilveren Kruis zegt echter dat zijn MC Groep opnieuw om extra geld vroeg. De maat was vol.

Lees ook;

Amsterdamse Slotervaartziekenhuis kwam al vanaf het begin in de problemen

Lees meer

Minister: Patiënten moeten ook goede zorg krijgen na bankroet ziekenhuizen

Lees meer

Bijna failliet Slotervaartziekenhuis sluit per direct eerste hulp

Lees meer

Zorgverzekeraar Zilveren Kruis en de meeste andere zorgverzekeraars stoppen met de financiering van de ziekenhuizen © ANP

Wie heeft er gelijk?

Dat is lastig te zeggen. Duidelijk is dat de MC Groep geld nodig had en snel. De ziekenhuizen zakten de afgelopen jaren steeds verder weg in de verliezen. Dit kwam door slecht bestuur – voormalig directeur Aysel Erbudak wordt nog altijd verdacht van financieel gesjoemel – en door een enorm personeelstekort waardoor dure flexkrachten moesten worden ingehuurd.

AD 08.11.2018

Ook de kwaliteit van zorg liet de afgelopen jaren geregeld te wensen over. Vorig jaar moesten de operatiekamers van het Slotervaart onder druk van de zorginspectie worden vernieuwd. En afgelopen september kwamen de IJsselmeerziekenhuizen onder verscherpt toezicht van de inspectie vanwege de bestuurlijke onrust.

AD 07.02.2019

Kortom, het gaat om twee zwakke zorginstellingen, vat gezondheidseconoom Wim Groot samen. ,,Om al deze redenen mijden patiënten de ziekenhuizen. Ook huisartsen verwijzen door naar andere ziekenhuizen. Dat zorgt voor lege bedden, waardoor MC Groep veel inkomsten misloopt. Ook veel vast personeel is weggelopen. Als je kunt kiezen, werk je natuurlijk in een ziekenhuis waar geen gedoe is.’’

AD 27.10.2018

AD 27.10.2018

Kan een ziekenhuis zomaar worden gesloten?

Het gebeurt zelden, maar het kan zeker, zegt Wim Groot. Zo ging vijf jaar geleden het Ruwaard van Puttenziekenhuis in Spijkenisse bankroet. Het ziekenhuis raakte in opspraak door een onverklaarbaar hoog sterftecijfer op de cardiologie-afdeling en had eveneens grote financiële problemen.

AD 22.11.2018

Waar moeten al die patiënten straks naartoe?

Naar de ziekenhuizen in de buurt. Zeker in Amsterdam zijn er voldoende alternatieven, zegt Groot. ,,Er voltrekt zich geen ramp wanneer de MC Groep failliet gaat.’’  Toch verwacht de econoom niet dat het zo’n vaart loopt. ,,Stel dat het faillissement morgen wordt afgekondigd door de rechtbank, dan moet alle zorg per direct worden stilgelegd.

Patiënten moeten direct vertrekken, maar waar naartoe? Ik verwacht eerder dat dit besluit nog een paar weken wordt uitgesteld, zodat de bewindvoerders op zoek kunnen naar overnamepartners.’’ Dat gebeurde in 2013 ook bij het Ruwaard van Putten. Drie ziekenhuizen in de regio namen de zorg over.

Groot verwacht dat de spoedeisende hulp in het Slotervaartziekenhuis gesloten zal blijven – ‘dat vangen de omliggende ziekenhuizen op’ – maar het gebouw zal worden gebruikt voor dagbehandeling en huidige specialismes als neurochirurgie en bariatrie (obesitaschirurgie). ,,De operatiekamers zijn net vernieuwd, zonde om die weer af te breken.’’

De gezondheidseconoom verwacht ook dat de vestiging in Lelystad openblijft, onder een andere naam. Al was het maar om de chronische patiënten die bijvoorbeeld wekelijks een nierdialyse nodig hebben de lange reistijden naar Zwolle of Almere te besparen.

AD 25.10.2018

Het is geen snoepjesfa­briek die wordt gesloten, honderden patiënten blijven ontredderd achter, aldus Maurits de Brauw, Obesitaschirurg .

Wat moet je doen als je nog op een operatie of chemo wacht?

Bel je zorgverzekeraar of huisarts en vraag advies. Zeker mensen die binnen nu en twee weken een behandeling of operatie in hun agenda hebben staan. Het is namelijk maar de vraag of er nog genoeg personeel zal zijn, zegt Groot.

De vaste medewerkers krijgen hun loon – weliswaar later – via het UWV, maar uitzendkrachten hebben nog geen zekerheid. Er wordt aan een regeling gewerkt. Of de medisch specialisten blijven of het zinkend schip snel verlaten is nog onduidelijk.

Gisteren ging obesitaschirurg Maurits de Brauw zoals altijd naar zijn werk in het Slotervaartziekenhuis, maar het was complete chaos, vertelt hij. ,,We hebben dertig maagverkleiningsoperaties moeten afzeggen voor deze week, en waarschijnlijk zal het komende week om eenzelfde aantal gaan.

De patiënten reageerden heel gelaten. ‘Dat mij dit nu moet overkomen, we kijken hier al zolang naar uit’ zeiden ze.’’ Ook kijkoperaties voor galstenen of buikklachten, mag hij niet uitvoeren. ,,Bizar. Ik moet ze naar andere ziekenhuizen sturen, die onze documentatie niet hebben.’’ Met bijna 1100 maagverkleiningen in 2017 en jaarlijks 7000 patiënten leidt het Slotervaart de grootste obsitaskliniek van het land.

AD 30.10.2018

AD 30.10.2018

AD 30.10.2018

De Brauw houdt komende dagen alleen poli-spreekuren. ,,We zitten nu in de bizarre situatie dat ik patiënten moet goedkeuren voor hun operatie, maar erbij moet zeggen dat het onzeker is of ze in ons ziekenhuis geholpen worden.’’ Er zijn in het land zestien andere ziekenhuizen waar obesitaschirurgie plaatsvindt. ,,Maar die kunnen onze capaciteit niet aan.

AD 01.11.2018

Het gaat hier niet om een snoepjesfabriek die wordt gesloten, maar om honderden patiënten die ontredderd achterblijven.’’ Enerzijds legt hij de fout bij het bestuur ‘dat zeer slecht gefunctioneerd heeft’, anderzijds bij de verzekeraars die te hard hebben ingegrepen. ,,Schandalig hoe ze plots de stekker eruit trekken. Had ons een half jaar de tijd gegeven om patiënten elders onder te brengen.’’

Fractievoorzitter Sybrand Buma van het CDA. © ANP

Reactie CDA

CDA-leider Sybrand Buma heeft in zijn toespraak op het CDA-congres flink uitgehaalt naar minister Bruno Bruins van Medische Zorg. Hij hekelt de manier waarop de VVD-bewindsman is omgegaan met de faillissementen van de IJsselmeerziekenhuizen en het Slotervaartziekenhuis.

Volgens Buma krijgt het vertrouwen in de politiek een knauw als ‘van de ene op de andere dag’ een ziekenhuis omvalt. ,,Dit had zo niet mogen gebeuren. Dit had voorkomen moeten worden”, aldus Buma.

Een ziekenhuis is volgens hem geen ‘stapel stenen’, zoals Bruins eerder had gezegd, en een faillissement is evenmin ‘een stresstest voor de zorg’, zoals de minister ook had beweerd.

,,Een ziekenhuis is geen bedrijf met klanten en contracten. Zorg gaat over over de behandeling van en aandacht voor kwetsbare mensen; over de toewijding van het personeel.”

AD 06.11.2018

Nooit meer

Buma zegt Bruins, die op het zelfde ministerie van Volksgezondheid huist als CDA-vicepremier Hugo de Jonge, te zullen houden aan de CDA-eis dat er nooit meer een ziekenhuis gesloten kan worden zonder dat is nagedacht hoe zorg in die regio is gegarandeerd.

AD 05.03.2020

Volgens Buma zit het probleem echter dieper: de fouten die zijn gemaakt zijn volgens hem het gevolg van het ‘liberale rendementsdenken’, dat ‘te ver is doorgedrongen in onze samenleving en dat ook in de woorden van de minister doorklonk’. Bedrijfsrendement is in dat liberale denken belangrijker dan zorg, meent Buma. Ook is de registratie van behandelingen daarin belangrijker dan aandacht voor de patiënt, stelt hij.

Keuze

In Buma’s ogen moeten ziekenhuizen zorg zien als een ‘maatschappelijke opdracht’, met ‘de beste zorg, dichtbij en op maat’. ,,De oplossing ligt niet in de keuze voor of markt of overheid, maar in de keuze voor de samenleving zelf.”

Minister Bruins zei in een interview alles op alles te zetten om de basiszorg in het ziekenhuis van Lelystad te behouden.

Marktwerking in de zorg, is dat een goed idee of niet? Wat houdt marktwerking eigenlijk in? En waarom is het ingevoerd? Bekijk het in deze special van NPO Focus.

Telegraaf 14.11.2018

Telegraaf 14.11.2018

Telegraaf 14.11.2018

Telegraaf 14.11.2018

Terugblik:

Totale chaos, een patiënt in levensgevaar en een woedende Kamer over het gebrek aan daadkracht bij minister van Medische Zorg Bruno Bruins (VVD). Het faillissement van het MC Slotervaart en de IJsselmeerziekenhuizen in vier updates:

 Faillissement bracht zeker één patiënt in levensgevaar

Het faillissement van het MC Slotervaart heeft in elk geval één patiënt in levensgevaar gebracht. Dat meldt Het Parool woensdag. Omdat medisch specialisten vrezen voor calamiteiten, hebben ze een melding gedaan bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd.

Dat is opvallend, omdat zorgverzekeraar Zilveren Kruis tot nu toe heeft volgehouden dat er sprake is van een ‘warme overdracht’. Maar volgens internist-oncoloog Hans-Martin Otten van MC Slotervaart in de krant is daarvan geen sprake. Het doorverwijzen van acute patiënten stokt.

Lees het commentaar van Marieke ten Katen: Ziekenhuizen kunnen failliet en zo hoort het ook

Een van de patiënten werd het faillissement vorige week donderdag bijna fataal. De patiënt ondergaat een zware chemotherapie. Na het faillissement werd de patiënt in allerijl overgeplaatst. De verzekeraar nam volgens de krant de leiding bij deze uitplaatsingsoperatie. Maar door de chaotische taferelen werd de patiënt naar het verkeerde ziekenhuis gebracht en overleefde het maar ternauwernood.

 Kamer woest op Bruins

Bijna de hele Tweede Kamer vraagt zich woensdag af of minister Bruins niet de touwtjes in handen had kunnen nemen om de chaos rond de plotselinge sluiting van de ziekenhuizen in Flevoland en Amsterdam te voorkomen.

‘Het lijkt alsof niemand dit zag aankomen, ook de minister niet,’ zei ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers. ‘De minister stond erbij en keek ernaar,’ aldus Lilianne Ploumen (PvdA).

Volgens PVV-Kamerlid Fleur Agema heeft de minister laten zien ‘stuurloos’ te zijn. Dat Bruins bij vragen over een mogelijke doorstart van de ziekenhuizen naar curatoren doorverwees, werd hem niet in dank afgenomen. Het zit alle partijen dwars dat patiënten nog in grote onzekerheid verkeren.

Bijna alle partijen dringen aan op een doorstart van de IJsselmeerziekenhuizen, omdat de regio die zij bedienen veel kwetsbare mensen telt en ziekenhuizen in de omtrek vrijwel niet zouden bijspringen.

In een reactie laat Bruins weten dat de sluiting van de ziekenhuizen ‘rauw op zijn dak viel’. ‘Had ik het maar eerder geweten.’ Ook gaf hij aan dat hij niet op de hoogte was van de patiënt in het MC Slotervaart die door de chaos in levensgevaar raakte.

Volgens Tunahan Kuzu (DENK) tonen de antwoorden van de minister aan dat hij ‘niet in control’ is en onvoldoende op de hoogte is van het functioneren van de ziekenhuizen.

Lees ook: Nog steeds halen ziekenhuizen volumenormen niet

 CNV: zwakke ziekenhuizen onder de loep

Er moet meer politieke aandacht komen voor de financieel zwakkere ziekenhuizen in Nederland, ‘voordat zij zodanig klem worden gezet dat ze niet meer kunnen overleven’. Dat stelt CNV Zorg en Welzijn woensdag.

Welk ziekenhuis is de volgende? Elf ziekenhuizen in geldzorgen

‘Net het hoofd boven water kunnen houden betekent namelijk geen ruimte voor investeringen, opleidingen en ontwikkeling van personeel. Dit is nou juist zo belangrijk om de kwaliteit van zorg en de toekomst van deze ziekenhuizen veilig te stellen,’ aldus de vakbond. Wanneer een sluiting niet is te voorkomen, moet er een ‘zachte landing’ worden gecreëerd. ‘En als partijen daar zelf niet toe in staat zijn, is het aan de minister de regie te nemen.’

Volgens CNV is er bij het faillissement van het MC Slotervaart en de IJsselmeerziekenhuizen onzorgvuldig omgesprongen met het personeel.

 Specialisten willen ziekenhuis zelf overnemen

Specialisten van het MC Slotervaart hebben woensdag aangegeven dat zij het ziekenhuis zelf willen overnemen. Dat meldt de NOS. Een groep van 45 artsen steunt het plan om een persoonlijke lening van 50.000 euro per persoon aan te gaan, om zo ruimte te creëren om met de betrokken partijen te praten. De curator heeft in een reactie laten weten dat hij het plan van de specialisten serieus zal nemen, zoals hij dat bij iedere kandidaat doet. De groep artsen heeft het faillissement aangevochten bij de rechter.

Wie de nieuwe bestuursvoorzitter wordt als het plan doorgaat, is niet duidelijk.

Morgen maakt de rechter bekend of het faillissement wordt teruggedraaid.

Marktwerking in de zorg

Is dat een goed idee of niet? Wat houdt marktwerking eigenlijk in? En waarom is het ingevoerd? Bekijk het in deze special van NPO Focus.

Ook goed nieuws !!!!

Winnaars van de vijftiende editie van de Jaarlijkse Ziekenhuis Top 100.

Reinier de Graaf Gasthuis nr 4.

AD 13.11.2018

AD 09.11.2018

HMC nr. 8

AD 09.11.2018

Winnaars

Van de gespecialiseerde ziekenhuizen eindigt het Jeroen Bosch Ziekenhuis op nummer één in de Ziekenhuis Top 100. Doktoren en verpleegkundigen halen alles uit de kast om patiënten op hun gemak te stellen.

Het Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch en Zorgsaam in Zeeuws-Vlaanderen zijn in feite de gezamelijke winnaars van de vijftiende editie van de Ziekenhuis Top 100. Zorgsaam is namelijk het beste streekziekenhuis, het Jeroen Bosch het beste topklinische ziekenhuis in de lijst die morgen verschijnt.

Drie jaar geleden stond Zorgsaam er financieel nog slecht voor

Hierdoor ging Zorgsaam Zeeuws-Vlaanderen, waar het ziekenhuis onderdeel van is, door een diep dal. Ruim tweehonderd mensen verloren hun baan. ,,Al onze medewerkers en artsen hebben altijd het belang van de patiënt voorop gesteld’’, blikt De Beukelaar terug. ,,In die kwetsbare tijd heeft de kwaliteit van zorg nauwelijks of niet geleden onder de financiële crisis.’’

Lees ook;

Een bezoekje aan het beste ziekenhuis van Nederland

Lees meer

Een enorme aanmoedi­ging voor onze dokters en medewer­kers, aldus Lodewijk de Beukelaar, bestuurder ziekenhuis Zorgsaam.

Ook grote vreugde in Den Bosch. ,,Wat een opsteker is dit. Een mooie prestatie van het hele ziekenhuisteam. Dit moeten we zeker vieren’’, zegt Jeroen Derijks, klinisch farmacoloog bij het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Internist-endocrinoloog Linda Kemink: ,,Waaraan wij de prijs te danken hebben? Ik denk vooral aan hoe wij hier met mensen omgaan. Fijn dat dit gezien en gewaardeerd wordt.’’

Reinier de Graaf nr. 4

Van de ziekenhuizen in de Haagse regio kwam Reinier de Graaf als beste uit de bus in de AD ziekenhuis Top 100. Hoe doen ze dat?

Wij zeggen altijd: in Reinier de Graaf staat de medewerker op één, aldus Carina Hilders, directievoorzitter Reinier de Graaf.

De Top 100 maakt gebruik van gegevens die ziekenhuizen elk jaar moeten aanleveren, bijvoorbeeld aan de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Ziekenhuizen worden beoordeeld op 36 aspecten die een doorsnede zijn van de behandeling in ziekenhuizen, zoals oncologie, cardiologie, veelvoorkomende operaties, toezicht op medicijngebruik en de kwaliteit van de verpleging.

Het Jeroen Bosch Ziekenhuis, de nummer 1 bij de topklinische ziekenhuizen, laat weliswaar punten liggen op het thema verpleging (zo scoort het geen punten voor de controle op pijn na een operatie en de controle op ernstige bloedvergiftiging), maar scoort het veel punten bij oncologie.

Het ziekenhuis verricht voldoende oncologische operaties en heeft dus genoeg ervaring bij zowel blaas-, prostaat- als darmkankeroperaties. Ook scoort het goed op cardiologie, maar krijgt het geen punten voor complicaties na operaties aan een verwijde buikslagader. 21,5 procent van de patiënten heeft complicaties en dat is meer dan gemiddeld.

Vreugde bij de medewerkers van het Jeroen Bosch Ziekenhuis. © Pim Ras

Het personeel van Zorgsaam viert feest. © Pim Ras

Hoe scoort het ziekenhuis bij jou in de buurt? Klik hier voor een weergave op volledig scherm.

Het geld lekte aan alle kanten weg

Het MC Slotervaartziekenhuis en de IJsselmeerziekenhuizen die dit najaar failliet gingen, kampten al tijden met problemen. Waarom zagen ze de ondergang niet aankomen? Een reconstructie.

NRC 22.12.2018 De twee ziekenhuizen die dit najaar failliet gingen, kampten al tijden met problemen. Toch zagen ze de ondergang niet aankomen. Hoe was dat mogelijk? Een reconstructie.

Verbitterd en verslagen zitten Mariska Tichem en Sjoerd de Blok achter een rij tafels bij de zijingang van het Corendonhotel in Amsterdam Nieuw-West. Op een haastig belegde persconferentie hebben de directeuren van het Amsterdamse MC Slotervaartziekenhuis en de IJsselmeerziekenhuizen (Lelystad, Urk, Dronten, Emmeloord) zojuist bekendgemaakt dat ze uitstel van betaling hebben aangevraagd. Het is de opmaat naar een faillissement én mogelijke sluiting van de ziekenhuizen.

Nog maar een week geleden hadden ze dit niet voor mogelijk gehouden. Hoe hebben ze zich zo kunnen vergissen?

„Ik ga hier geen standpunt innemen over de rol van de zorgverzekeraar”, zegt Tichem tijdens de persconferentie. Ze doelt op Zilveren Kruis, veruit de grootste zorgverzekeraar in de regio’s Amsterdam en Flevoland en daarmee de belangrijkste financier van de ziekenhuizen. Een paar minuten later kan ze het toch niet laten. Allerlei voorstellen hebben ze gedaan om dit noodscenario te voorkomen.

We hebben de zorgverzekeraars gevraagd openstaande rekeningen te betalen, zegt Tichem, hoorbaar gefrustreerd. In dat geval hadden de ziekenhuizen volgens haar de salarissen van oktober kunnen betalen en in elk geval rustig een (gedeeltelijke) sluiting van de twee ziekenhuizen kunnen voorbereiden – als het dan toch niet anders kon. Maar ook dat was de ziekenhuizen, eigendom van dezelfde twee zorgondernemers, niet gegund.

Nog geen 48 uur later zijn beide ziekenhuizen, met in totaal meer dan tweeduizend werknemers, failliet. Met stijgende verbazing ziet Nederland dat twee ziekenhuizen ‘uit het niets’ hun deuren moeten sluiten. Patiënten moeten in allerijl worden verplaatst of weten niet waar ze heen moeten. De helft van het tijdelijk personeel komt niet meer opdagen. Chaos alom.

Hoe heeft het zo snel zo vreselijk mis kunnen gaan? Aan de hand van gesprekken met tal van betrokkenen reconstrueerde NRC de ondergang van het MC Slotervaart en de MC IJsselmeerziekenhuizen. Instellingen die al jaren vochten om te overleven maar tot op het laatst geloofden dat een faillissement vermijdbaar was. Zwak bestuur, ruzie in de top, muitende artsen en een onbuigzame opstelling van Zilveren Kruis hebben de ziekenhuizen over het randje geduwd.

Lees ook: Kankerpatiënten tijdelijk zonder medicatie vanwege sluiten Slotervaart

Schooljongens

Het is een vreemd tafereel op het donkere hoofdkwartier van advieskantoor PwC in Amsterdam-West. Als een stel schooljongens zijn de bestuurders en eigenaren van het Slotervaartziekenhuis en de MC IJsselmeerziekenhuizen de gang op gestuurd. Het is dinsdag 17 juli. Het gebouw is deze warme avond vrijwel uitgestorven. In de vergaderzaal is een afvaardiging van de zorgverzekeraars achtergebleven. Zij zullen vanavond over het lot van de ziekenhuizen beschikken.

De directies van het Slotervaartziekenhuis en de MC Groep in Flevoland hebben zelf het crisisoverleg bijeengeroepen. Directe aanleiding zijn verschillende krantenartikelen. Het Financieele Dagblad heeft een week eerder onthuld dat beide ziekenhuizen miljoenenverliezen lijden en niet langer voldoen aan de afspraken met huisbank ING. „Artsen Slotervaart vrezen faillissement”, kopt NRC een dag later.

De krant citeert uit een interne brief waarin de medisch specialisten, met zoveel woorden, hun vertrouwen opzeggen in de raad van bestuur. Ook twijfelen de artsen aan „de intenties van de aandeelhouders”, zorgondernemers Loek Winter en Willem de Boer. Terwijl er geen geld is voor noodzakelijke investeringen in het verouderde pand, roepen ondoorzichtige opdrachten aan bevriende partijen steeds meer vragen op.

De publicaties zijn op zichzelf al voldoende reden om zorgverzekeraars en bankiers uitleg te geven. De berichten hebben een gevaarlijke dynamiek op gang gebracht. Leveranciers zijn zo geschrokken dat ze niet meer op krediet willen leveren. Het geld dát nog op de ziekenhuisrekeningen staat, vloeit daardoor in hoog tempo weg.

„Als we niet ingrijpen is een neerwaartse spiraal onvermijdelijk”, houdt Willem de Boer die avond zijn gehoor voor in het kantoor van PwC. Aan de hand van 41 sheets vol grafieken, diagrammen en prognoses zet de voormalige zakenbankier tot in detail de financiële situatie uiteen. Welke weergave hij ook kiest, de trend is steeds dezelfde: sterk negatief.

Toch is de situatie niet hopeloos, vindt De Boer. Het MC Slotervaart en de IJsselmeerziekenhuizen behandelen op dit moment patiënten waarvoor ze de verzekeraars nog geen rekeningen hebben gestuurd. Daar staat tegenover dat de verzekeraars nog geld krijgen van de twee ziekenhuizen omdat in het verleden te hoge voorschotten zijn betaald.

Het ‘netto saldo’ is voor de ziekenhuizen positief, stelt De Boer. Het enige dat hij nodig heeft, is wat tijd om orde op zaken te stellen.

Aan het eind van zijn presentatie heeft De Boer de zorgverzekeraars daarom gevraagd om een stand still: zijn ze bereid hun vorderingen tijdelijk te bevriezen en de ziekenhuizen een financiële adempauze te geven van drie maanden? Die tijd kunnen ze dan gebruiken om de situatie met leveranciers „te stabiliseren” en een toekomstplan te maken. Dat moet definitief een einde maken aan de voortdurende financiële problemen.

Lees ook het stuk waarin drie directeuren vooruit blikken op de ziekenhuiszorg van de toekomst.

Als de deur van de vergaderzaal na een half uur open zwaait, blijkt dat de ziekenhuisdirecties nog wat geduld moeten hebben. De zorgverzekeraars vragen bedenktijd. Twee dagen later laten gaan ze alsnog akkoord. De ziekenhuizen zijn gered. Althans, voorlopig.

Het is dan al langer duidelijk dat alleen een zware saneringsoperatie de ziekenhuizen op termijn nog kan redden. Ze behandelen simpelweg te weinig patiënten en de kosten zijn te hoog. Terwijl het MC Slotervaart vooral last heeft van hevige concurrentie van andere ziekenhuizen in de hoofdstad, kampen de IJsselmeerziekenhuizen met een krimpende populatie in een toch al dunbevolkt gebied. Bovendien moet er worden geïnvesteerd in de hopeloos verouderde panden.

Schipholmodel

Dit zijn geen recente problemen. De overnames door Winter en De Boer van de IJsselmeerziekenhuizen in 2009 en het MC Slotervaart in 2013, waren in feite reddingsacties. De zorgondernemers, die zelf plaatsnamen in de directie, dachten de oplossing te hebben. Vol vuur draagt Winter, voormalig radioloog, die eerste jaren zijn vergezichten uit.

Zo wil hij specialistische partijen aantrekken om binnen de muren van zijn ziekenhuizen medische disciplines als cardiologie, dermatologie of kno aan te bieden. Ziekenhuizen zullen geld verdienen door shops in shops te worden, zoals de Bijenkorf en Schiphol dat doen.

Het Slotervaart en IJsselmeerziekenhuizen moeten de eerste schakels worden van een lange keten ziekenhuizen, wat ook kosten zal besparen. Denk aan één administratie die de bonnetjes doet voor een hele rij zorginstellingen.

Het is er nooit van gekomen. Een plan van minister Schippers (Volksgezondheid, VVD) om het verbod op winstuitkeringen in de zorg op te heffen, is niet doorgegaan. Daarmee wordt het investeren in ziekenhuizen veel minder aantrekkelijk.

Intussen krijgen Winter en De Boer intern geen grip op de zaak: patiëntenaantallen blijven achter bij hun verwachting, kosten zijn te hoog en de gebouwen vertonen kuren. Ook de kwaliteit van zorg blijkt een issue. Lelystad komt onder verscherpt toezicht van de Inspectie voor de Gezondheidszorg.

Bijkomend probleem is een uitdijend leger zzp’ers binnen de ziekenhuismuren, ook op cruciale posities als de intensive care. Het ‘PNIL’-probleem, heet het intern: Personeel Niet In Loondienst. De zzp’ers zijn duur en kunnen zomaar ergens anders aan de slag gaan.

Commissarissen én artsen ergeren zich aan de halfbakken manier waarop Winter en De Boer de problemen aanpakken. Ideeën genoeg, om nog maar te zwijgen van door hen opgetuigde crisisteams, regiegroepen en doorbraaksessies. Maar ze brengen geen oplossingen. En waarom zijn de jaarrekeningen nooit op tijd?

Muiterij

In juni, een maand voor de crisisbijeenkomst in het PwC-kantoor, hebben de commissarissen van het Slotervaartziekenhuis genoeg gezien. Winter is op hun verzoek in februari al teruggetreden als bestuurder, nu gaan ze ‘intern verscherpt toezicht’ houden. De financiën zijn in de eerste maanden van 2018 razendsnel verslechterd. Belangrijkste oorzaak: het aantal behandelingen blijft opnieuw achter bij de verwachting.

De conclusie van de toezichthouders is hard maar eenvoudig: in vrijwel alle afdelingen van het ziekenhuis moet het mes, anders heeft het geen toekomst.

Voor een harde sanering is draagvlak nodig onder het personeel, maar intern is het oorlog. De directie ligt met artsen overhoop over hun ‘productie’. Ondanks een eerdere reorganisatie werken er nog steeds te veel medisch specialisten in het Slotervaartziekenhuis en die maken te weinig omzet, vinden bestuur en commissarissen.

Het Amsterdamse ziekenhuis staat bekend om de prettige sfeer en anarchistische cultuur. Artsen doen veel onderzoek, leiden op en nemen veel tijd voor patiënten. Maar in de ogen van de directie werken de artsen niet hard genoeg. Een klein ziekenhuis als het Slotervaart kan zich dat al lang niet meer permitteren.

Artsen verzetten zich tegen de eis van het bestuur om de productie op te voeren. Ze willen wel, zeggen ze, maar er is te weinig ondersteunend personeel en de apparatuur is verouderd.

Lees meer in het dossier over het faillissement van de ziekenhuizen.

In het voorjaar slaagt het bestuur er met veel moeite in afspraken te maken met de medische staf, die inziet dat de continuïteit van het ziekenhuis op het spel staat. Tien specialisten zullen vertrekken, nieuwe productiedoelstellingen komen op papier. Maar nu het ziekenhuis vecht voor haar voortbestaan, dient zich weer een ander probleem aan: verschillende groepen specialisten oriënteren zich bij instellingen in de omgeving op de mogelijkheid van een overstap.

Een van die afdelingen is de vakgroep bariatrie, de chirurgen die maagverkleiningen doen. Het Slotervaart is al jaren landelijk uitblinker op dit gebied en kan de inkomsten van deze vakgroep niet missen. Het ziekenhuis doet meer dan duizend maagverkleiningen per jaar. De directie is woedend als ze hoort dat de bariaters gesprekken voeren met andere ziekenhuizen.

Het bestuur roept hen ter verantwoording en dreigt per aangetekende brief zelfs met aansprakelijkstelling voor financiële schade als gevolg van een mogelijk vertrek. De chirurgen zijn op hun beurt óók ontevreden. Eerder heeft de directie een einde gemaakt aan een geheime bonusregeling die een aantal jaren eerder speciaal voor de chirurgen was ontworpen. Ook zijn ze boos omdat een plan voor verzelfstandiging van de vakgroep niet doorgaat.

Kortom, terwijl directie en commissarissen voorbereidingen treffen voor een harde reorganisatie, zijn sommige vakgroepen druk met hun eigen toekomst. Ondanks deze onrust willen de ziekenhuizen in de zomer een ingrijpend saneringsplan maken, in Amsterdam én in Lelystad, waar het óók al jaren rommelt. Tot overmaat van ramp is ook daar ruzie uitgebroken in de top. De voltallige raad van commissarissen is plots opgestapt omdat ze zich gepasseerd voelt door de aandeelhouders. Maar de sanering kan niet wachten.

Het vangnet

Op maandagavond 8 oktober in restaurant De Veranda in Amsterdam-Zuid denkt nog niemand aan een faillisement. In ‘The Upperdeck’, een vergaderruimte op de bovenverdieping met kopieën van Andy Warhols Campbell-soepblikken aan de muur, is de voltallige top van de ziekenhuizen bijeen. Ook de artsen hebben een vertegenwoordiger gestuurd. Samen zullen ze de vierkoppige delegatie van Zilveren Kruis overtuigen.

De komende uren zijn cruciaal, dat wel, beseffen Diana Monissen, bestuursvoorzitter van het Prinses Máxima Centrum, en voormalig VUMC-bestuursvoorzitter Elmer Mulder. Beiden zijn commissaris van het MC Slotervaart. Was het juli-overleg in het PwC-kantoor nog crisisberaad, inmiddels verkeren beide ziekenhuizen in acute nood.

Overal lekt geld weg. Pogingen om de inhuur van dure externe krachten terug te dringen, zijn mislukt. In Amsterdam zijn de operatiekamers een paar dagen dicht geweest wegens een probleem met de klimaatbeheersing. En door de ruzie tussen directie en chirurgen blijft het aantal maagverkleiningen in 2018 ver achter bij de verwachting van het bestuur.

Zilveren Kruis moet snel met extra miljoenen over de brug komen, anders kunnen de oktobersalarissen niet worden betaald.

Toch hebben Mulder en Monissen vertrouwen in een goede afloop. In twee aparte sessies presenteren de bestuursvoorzitters Mariska Tichem van het Slotervaart en Sjoerd de Blok van de IJsselmeerziekenhuizen toekomstscenario’s waar bestuurders, commissarissen en consultants van KPMG maandenlang aan hebben gewerkt. Vanavond rekenen de ziekenhuizen eindelijk af met alle oude halfslachtige ingrepen.

Ze kiezen voor radicale krimp. Dat zal pijn doen, weet commissaris Monissen – die zelf meermaals is geopereerd in het MC Slotervaart en verknocht is aan het ziekenhuis. Met minder neemt Zilveren Kruis geen genoegen. Monissen kent de wereld van zorgverzekeraars van binnenuit. Ze was zelf jarenlang bestuurder bij een zorgverzekeraar.

Het MC Slotervaart zal zich voortaan beperken tot een paar specialismen, zoals neurochirurgie, maagverkleiningen en geriatrie. Voor andere disciplines worden partners gezocht. Cardiologie Centra Nederland en de wijkverplegers van Buurtzorg hebben zich al gecommitteerd. Het Slotervaart geeft zo driekwart van zijn omzet op.

Voor Lelystad, dat zich een ruimere functie toedicht als enige ziekenhuis in een landelijke regio, zijn de exacte gevolgen minder duidelijk. Verdere uitwerking van de plannen kost hooguit nog een paar maanden, vertellen de ziekenhuisdirecteuren aan de vertegenwoordigers van Zilveren Kruis.

Om die tijd door te komen hebben de ziekenhuizen gezamenlijk een ‘tijdelijk vangnet’ nodig van bijna 16 miljoen euro, op te tuigen door de zorgverzekeraar.

Zilveren Kruis hoeft niet bang te zijn dat het geld niet terugkomt, zeggen de bestuurders. De ziekenhuizen willen namelijk hun tafelzilver gaan verkopen: hun vastgoed. Uit de verwachte opbrengst van enkele tientallen miljoenen kan Zilveren Kruis worden terugbetaald, waarschijnlijk zelfs al binnen een maand of vier.

Tichem sluit haar presentatie af met een plaatje van een zeilschip in de zon. Eronder de tekst: „De boot verdient rustiger vaarwater en een mooie nieuwe aanlegsteiger, passend bij de zorg op de juiste plek, wie durft. Wij zijn er klaar voor, ZK [Zilveren Kruis, red.] ook?”

De vier man van Zilveren Kruis, aangevoerd door directeur zorginkoop Olivier Gerrits, houden zich op de vlakte. Ze stellen kritische vragen over de financiële onderbouwing. Gerrits wil ook van een aanwezige arts weten of de medische staf de plannen steunt. Die zegt dat de specialisten de ernst van de situatie inzien.

Als Monissen en Mulder naar huis gaan, zijn ze nog net zo optimistisch als toen ze binnenkwamen. De zorgverzekeraar zal de ziekenhuizen toch niet laten vallen nu ze bereid zijn zo diep in hun eigen vlees te snijden?

Doodvonnis

Ze vergissen zich. Bij Zilveren Kruis zijn ze geschrokken dat de financiële situatie sinds de zomer zo snel is verslechterd. Steeds zien ze andere cijfers, andere scenario’s. Er is maar één plan: de verzekeraars moeten betalen, 16 miljoen om te beginnen. De zorgverzekeraar voelt zich voor het blok gezet.

En hoe doortimmerd zijn die saneringsplannen eigenlijk? De uitwerking is mager, vindt Zilveren Kruis. Het zijn vergezichten. Om nog maar te zwijgen van het realiteitsgehalte van de voorgespiegelde vastgoedopbrengsten.

Bovendien betwijfelen Gerrits en zijn collega’s of de ziekenhuizen wel in staat zijn zo zwaar te saneren. Keer op keer zijn reorganisaties stukgelopen op een gebrekkige uitvoering, weerstand van de medische staf en ruzie in de top. Wie garandeert Zilveren Kruis dat het rumoer nu voorbij is?

En misschien het belangrijkste bezwaar: een zorgverzekeraar is geen bank, vindt Zilveren Kruis. Het verzoek om een vangnet zonder garanties is in feite een verzoek om risicofinanciering met zorgpremies. Daar kan Zilveren Kruis niet aan beginnen, vinden ze. Zeker niet bij ziekenhuizen met zoveel achterstallig onderhoud en zulke zwakke financiën. Daarvoor moeten de ziekenhuizen maar naar de bank.

Zilveren Kruis maakt die overwegingen intern. Geen toezichthouder of ministerie kijkt direct mee. Op maandag 15 oktober belt Zilveren Kruis met beide ziekenhuisdirecteuren. De boodschap: wij wijzen jullie verzoek af. Commissarissen en bestuurders zijn overdonderd. Wat betekent dit?

Zilveren Kruis mag dan geen bank zijn, huisbank ING overweegt pas extra geld te lenen als de verzekeraars de plannen ondersteunen. Kortom, de zorgverzekeraar kijkt naar de bank, terwijl de bank wacht op de zorgverzekeraar.

De volgende middag reizen delegaties van de ziekenhuizen naar Leusden voor een gesprek op kantoor van Zilveren Kruis. Vlak voor ze Leusden bereiken krijgen ze per mail de brief waarin Zilveren Kruis zijn afwijzing van het vangnet toelicht en bekrachtigt. De crux zit in een paar woorden aan het einde van de brief: „… ziet Zilveren Kruis zich genoodzaakt om declaraties per heden te gaan verrekenen”.

De zorgverzekeraar gaat de declaraties die de ziekenhuizen sturen, verrekenen met de vorderingen die het op ze heeft. Daardoor komt er geen geld meer binnen en trekt Zilveren Kruis de ziekenhuizen omver.

Die avond beseffen de ziekenhuisbestuurders dat sluiting onvermijdelijk is. Al hun toekomstplannen zijn voor niets geweest. De volgende dag, op 17 oktober, doet het Slotervaartziekenhuis een ultiem aanbod aan alle zorgverzekeraars om dan maar zelf te mogen sluiten.

Geef ons op zijn minst een paar weken, is de smeekbede. Dat kost jullie een paar miljoen, maar dan kunnen we het ziekenhuis in stilte voorbereiden op een ‘zachte landing’. Dat voorkomt chaos en maatschappelijke onrust en is beter voor patiënten en werknemers.

Loek Winter stuurt donderdagavond een laatste app naar Olivier Gerrits. „Olivier, (…) Een harde landing zal een bloedbad worden waarbij continuïteit, patiëntenzorg, respect naar medewerkers niet uitlegbaar is en bovendien onnodig is. (…). Laten we de verantwoordelijkheid voor goede patiëntenzorg continueren. Met vriendelijke groet, Loek.”

Het haalt niets uit. Vijf dagen later zet Mariska Tichem zich achter een tafel in het Amsterdamse Corendonhotel. „U kunt zich voorstellen dat ik diep teleurgesteld ben.”

Verantwoording

Voor dit verhaal sprak NRC met zestien mensen bij onder andere het MC Slotervaart en de MC IJsselmeerziekenhuizen en verschillende zorgverzekeraars, die direct bij de faillissementen betrokken waren. Zij wilden niet geciteerd worden en spraken met NRC op voorwaarde van anonimiteit. Verder baseerde de krant zich op interne documenten, presentaties, beleidsdocumenten, e-mailverkeer, brieven en een rapport van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).

Lees ook deze artikelen;

Na IJsselmeerziekenhuizen ook MC Slotervaart failliet verklaard

Hulp voor definitieve sluiting MC Slotervaartziekenhuis

St Jansdal enige kandidaat doorstart IJsselmeerziekenhuizen

Ziekenhuizen in Amsterdam en Lelystad in acute geldnood

Bruins wachtte lang en beloofde te veel

Lees alles over het Faillissement van de MC-ziekenhuizen in ons dossierAD

Documenten;

lees: Careyn Schiedam rapport november 2018 07.11.2018

lees: Careyn Schiedam brief einde aanwijzing december 2018 18.12.2018

lees: beantwoording Kamervragen over bericht dat patient volgens artsen mc-slotervaart in levensgevaar was 02.11.2018

lees: kamerbrief beantwoording vragen faillissement slotervaartziekenhuis 01.11.2018

lees: Aan het werk in het verpleeghuis  30.10.2018

lees: ActiZ Resultaten uit het verpleeghuis.pdf 30.10.2018

lees: kamerbrief-onderhandelaarsakkoord-medisch-specialistische-zorg-2019-2022

lees: kamerbrief-over-hoofdlijnenakkoord-medisch-specialistische-zorg-2019-2022

lees: kamerbrief over bestuurlijk akkoord huisartsenzorg 2019-2022  11.07.2018

lees: bestuurlijk akkoord huisartsenzorg 2019-2022 11.07.2018

lees: kamerbrief-over-hoofdlijnenakkoord-wijkverpleging 06.06.2018

lees: Hoofdlijnenakkoord wijkverpleging 2019-2022 06.06.2018

lees: kamerbrief over onderhandelaarsakkoord wijkverpleging 2019-2022 24.05.2018

lees: onderhandelaarsakkoord wijkverpleging 2019-2022 22.05.2018

lees: Brief Verzameloverleg Patienten Clientenrechten 18.04.2018

lees: Pact voor de Ouderenzorg 08.04.2018

lees: Deelnemende partijen Pact voor de Ouderenzorg 08.04.2018

lees: kamerbrief over actieprogramma werken in de zorg 14.03.2018

lees: Actieprogramma Werken in de Zorg14.03.2018

Lees de brief aan Karsten Klein, wethouder Stedelijke Economie, Zorg en Havens, gemeente Den Haag 26.02.2018

lees: kamerbrief-over-waardigheid-en-trots-aanpak-vernieuwing-verpleeghuiszorg 4 juli 2016

lees: kamerbrief over waardigheid en trots aanpak vernieuwing verpleeghuiszorg 04.07.2016

lees: eindrapportage toezicht igz op 150 verpleegzorginstellingen 07.2016

zie ook: Meer geld vanwege gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 13

zie ook: Meer geld vanwege gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 12

zie ook: Meer geld vanwege gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 11

zie ook: Meer geld vanwege gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 10

zie ook: Meer geld vanwege gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 9

zie ook: Manifest gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 8

zie ook: Gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 7

zie ook: Gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 6

zie ook: Gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 5

zie ook: TSN / Vérian – Gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 4

zie ook: Gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 4

zie ook: Gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 3

zie ook: Gedonder in de Zorg door bezuinigingen – deel 2

zie ook: Gedonder in de Haagse Zorg door bezuinigingen – deel 1

Bestuurders MC Slotervaart overtraden gedragsregels, maar niet de wet

NU 14.12.2020 Het failliete Amsterdamse ziekenhuis MC Slotervaart heeft de gedragsregels overtreden, maar niet de wet. Dat blijkt uit een maandag verschenen rapport van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Bestuurders van het ziekenhuis sloten deals met bedrijven waarin ze zelf belangen hadden, zonder dat de raad van commissarissen daarmee had ingestemd.

De IGJ en NZa schrijven in het rapport dat de bestuurders “bij een aantal transacties de schijn van belangenverstrengeling niet hebben vermeden”, terwijl dat in strijd is met de bestuursregels. Het ziekenhuis kocht bijvoorbeeld regelmatig hulpmiddelen van HS Medical, waar Willem de Boer, een van de bestuurders, voor een kwart eigenaar van was. De aandeelhoudersrelatie werd niet gemeld bij de commissarissen.

Toch concluderen de instanties dat de deals van het ziekenhuis op zich niet onredelijk waren. Er zijn geen aanwijzingen dat De Boer betrokken was bij de inkoop door het ziekenhuis en er is geen geld onttrokken dat eigenlijk bestemd was voor zorg. Bovendien kwam de kwaliteit van de zorg niet in gevaar.

Het grote probleem bij het Slotervaartziekenhuis was dat bestuurders als De Boer en Loek Winter ook de aandeelhouders waren. Ze hadden een dubbelrol. De raad van commissarissen, die toezicht moest houden, kon daardoor moeilijk ingrijpen.

Als ze een bestuurder zouden schorsen, zou diezelfde bestuurder dat als aandeelhouder kunnen terugdraaien. Uiteindelijk “legden de heren De Boer en Winter dus mede verantwoording af aan zichzelf”, aldus de IGJ en de NZa. Zij raden aan om de wet aan te passen, zodat de commissarissen meer te zeggen hebben.

De IJsselmeerziekenhuizen in Lelystad en Emmeloord, die onder dezelfde zorggroep vallen als het MC Slotervaart, gingen failliet in dezelfde week als het Amsterdamse ziekenhuis. Het onderzoek van de IGJ en de NZa naar dat faillissement loopt nog, maar de curatoren willen niet alle informatie geven, zeggen de toezichthouders.

Lees meer over: Zorg  Economie

Schijn van belangenverstrengeling bij ziekenhuis Slotervaart

Telegraaf 14.12.2020 Het inmiddels failliete ziekenhuis Slotervaart heeft de gedragsregels overtreden. Bestuurders sloten deals met bedrijven waarin ze zelf belangen hadden, zonder dat de raad van commissarissen daarmee had ingestemd. Daarbij ontstond de schijn van belangenverstrengeling en dat is in strijd met de bestuursregels. Het is echter niet zo ernstig dat de wet is overtreden.

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) concluderen dat de deals van het Slotervaart op zich niet onredelijk waren. Uit het onderzoek van de toezichthouders „is niet gebleken dat deze transacties niet marktconform waren.” Ook is er geen geld onttrokken dat eigenlijk bestemd was voor zorg. Bovendien kwam de kwaliteit van de zorg niet in gevaar.

Het grote probleem bij het Slotervaartziekenhuis was dat bestuurders als Loek Winter en Willem de Boer ook de aandeelhouders waren. Ze hadden een dubbelrol. De raad van commissarissen, die toezicht moest houden, kon daardoor moeilijk ingrijpen. Als ze een bestuurder zouden schorsen, zou diezelfde bestuurder dat als aandeelhouder kunnen terugdraaien. Uiteindelijk „legden de heren De Boer en Winter dus mede verantwoording af aan zichzelf”, aldus de IGJ en de NZa. Zij raden aan om de wet aan te passen, zodat de commissarissen meer te zeggen hebben.

De IJsselmeerziekenhuizen in Lelystad en Emmeloord, die onder dezelfde zorggroep vallen als het Slotervaart, gingen failliet in dezelfde week als het Slotervaart. Het onderzoek van de IGJ en de NZa naar dat faillissement loopt nog, maar de curatoren willen niet alle informatie geven, zeggen de toezichthouders.

BEKIJK MEER VAN; financiële en zakelijke dienstverlening ziekenhuis Slotervaart Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd Nederlandse Zorgautoriteit

Schijn van belangenverstrengeling bij ziekenhuis Slotervaart

MSN 14.12.2020 Het inmiddels failliete ziekenhuis Slotervaart heeft de gedragsregels overtreden. Bestuurders sloten deals met bedrijven waarin ze zelf belangen hadden, zonder dat de raad van commissarissen daarmee had ingestemd. Daarbij ontstond de schijn van belangenverstrengeling en dat is in strijd met de bestuursregels. Het is echter niet zo ernstig dat de wet is overtreden.

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) concluderen dat de deals van het Slotervaart op zich niet onredelijk waren. Uit het onderzoek van de toezichthouders „is niet gebleken dat deze transacties niet marktconform waren.” Ook is er geen geld onttrokken dat eigenlijk bestemd was voor zorg. Bovendien kwam de kwaliteit van de zorg niet in gevaar.

Het grote probleem bij het Slotervaartziekenhuis was dat bestuurders als Loek Winter en Willem de Boer ook de aandeelhouders waren. Ze hadden een dubbelrol. De raad van commissarissen, die toezicht moest houden, kon daardoor moeilijk ingrijpen. Als ze een bestuurder zouden schorsen, zou diezelfde bestuurder dat als aandeelhouder kunnen terugdraaien. Uiteindelijk „legden de heren De Boer en Winter dus mede verantwoording af aan zichzelf”, aldus de IGJ en de NZa. Zij raden aan om de wet aan te passen, zodat de commissarissen meer te zeggen hebben.

De IJsselmeerziekenhuizen in Lelystad en Emmeloord, die onder dezelfde zorggroep vallen als het Slotervaart, gingen failliet in dezelfde week als het Slotervaart. Het onderzoek van de IGJ en de NZa naar dat faillissement loopt nog, maar de curatoren willen niet alle informatie geven, zeggen de toezichthouders.

Ook rechtbank keurt akkoord Slotervaartziekenhuis goed

Telegraaf 15.05.2020 De rechtbank Amsterdam heeft het akkoord waar schuldeisers van het failliete MC Slotervaart eerder mee instemden, goedgekeurd. De rechtbank oordeelde dat de crediteuren beter af zijn met het akkoord dan met de voortzetting van het faillissement. Ook biedt de betalingsverplichting aan schuldeisers voldoende zekerheid.

Na afgelopen donderdag 14.05.2020 geldt een termijn van verzet van acht dagen. Als er in die tijd geen bezwaar wordt aangetekend, wordt het faillissement van het ziekenhuis op 22 mei 2020 officieel beëindigd. Daarna begint de uitbetaling aan de bijna 1600 crediteuren.

Twee weken geleden werd het faillissement van het Slotervaartziekenhuis na zeventien maanden afgerond toen alle schuldeisers instemden met een voorstel tot uitbetaling van hun vorderingen. Oud-werknemers en de Belastingdienst bijvoorbeeld krijgen al hun achterstallige betalingen.

BEKIJK OOK:

Onderzoekers ziekenhuisfaillissement gedwarsboomd

De curatoren spreken van een historisch akkoord. „Het beëindigen van een dergelijk complex faillissement binnen deze korte termijn en op deze wijze is nog nooit voorgekomen in Nederland.”

Om de afronding van het akkoord in goede banen te leiden is de Stichting Akkoord Slotervaartziekenhuis opgericht. Die ziet toe op de juiste besteding van de beschikbare gelden en een raad van toezicht kijkt mee naar de financiële afronding van het akkoord.

BEKIJK MEER VAN; faillissement bedrijfsmisdaad rechtbank economische sector Amsterdam MC Slotervaart

Schuldeisers stemmen in met afwikkeling bankroet Slotervaart

MSN 30.04.2020 Alle schuldeisers van het failliete MC Slotervaart in Amsterdam hebben ingestemd met een voorstel tot uitbetaling van hun vorderingen. Oud-werknemers en de Belastingdienst bijvoorbeeld krijgen al hun achterstallige betalingen. Andere partijen echter krijgen een deel, maar dat is in dit geval meer dan ze aanvankelijk hadden kunnen verwachten en ook zij zijn akkoord met het voorstel.

Dat kwam donderdag vast te staan bij de rechtbank in Amsterdam. Met het akkoord is het bankroet, na zeventien maanden, officieel beëindigd. De curatoren Marc van Zanten en Marlous de Groot noemen het een historisch akkoord. “Het beëindigen van een dergelijk complex faillissement binnen deze korte termijn en op deze wijze is nog nooit voorgekomen in Nederland.”

Er waren 550 zogenoemde concurrente crediteuren, wat in de praktijk betekent dat zij hun vorderingen niet helemaal terugkrijgen, maar wel gedeeltelijk. Alle concurrente vorderingen tot 5000 euro worden nu compleet voldaan, en vanaf dat bedrag krijgen ze 42 procent terug.

Zadelhoff

Een lening van 45 miljoen euro aan de failliete vennootschap door vastgoedonderneming Zadelhoff maakt de regeling mogelijk. Zadelhoff wil het voormalige ziekenhuispand omvormen tot een locatie met een maatschappelijke en laagdrempelige zorgfunctie. Er moet een combinatie komen van betaalbare buurtzorg en verpleeghuiszorg.

De curatoren hadden schulden voor in totaal meer dan 55 miljoen euro vastgesteld. “De concurrente crediteuren ontvangen met dit akkoord een hogere uitkering dan bij een liquidatie van de activa in faillissement”, zegt Van Zanten.

Faillissement MC-ziekenhuizen: niemand nam verantwoordelijkheid

NOS 04.03.2020 De faillissementen van het Slotervaartziekenhuis en de IJsselmeerziekenhuizen verliepen ongecontroleerd. Er zijn inschattingsfouten gemaakt en niemand nam de verantwoordelijkheid. Voor patiënten verliepen de faillissementen onacceptabel: zij zijn de dupe geworden van een stelsel dat er juist op gericht moet zijn hen te beschermen. Dat zijn de belangrijkste conclusies van de commissie-Van Manen, die de ziekenhuisfaillissementen onderzocht.

De twee ziekenhuizen stonden al op de rand van een faillissement toen ze werden overgenomen door de MC Groep en daarna kwamen ze in een negatieve spiraal terecht. Te lang is gedacht dat het wel goed zou komen, maar door afhankelijkheid van één zorgverzekeraar en veel concurrentie van andere ziekenhuizen, hebben ze het niet gered, zegt de commissie.

Beide ziekenhuizen, het MC Slotervaart in Amsterdam en de MC IJsselmeerziekenhuizen, met vestigingen in Lelystad, Dronten, Emmeloord en Urk, gingen op 25 oktober 2018 failliet. Dat leidde tot grote onzekerheid bij patiënten en medewerkers. Minister Bruins voor Medische Zorg liet daarom onderzoek doen.

Dominante zorgverzekeraar

Volgens de onderzoekscommissie waren de twee relatief kleine ziekenhuizen voor hun voortbestaan afhankelijk van de jaarlijkse afspraken met zorgverzekeraar Zilveren Kruis. Die had een dominante marktpositie. Daardoor was de onderhandelingsruimte van de ziekenhuizen beperkt en raakten ze steeds meer overgeleverd aan het vertrouwen en de gunfactor van die zorgverzekeraar.

Tegelijkertijd liepen de kosten op, onder meer doordat de ziekenhuizen steeds afhankelijker werden van personeel dat niet in loondienst was, ook op sleutelposities. Daardoor was er weinig geld om achterstallig onderhoud in te lopen en raakten reserves verder uitgeput. Uiteindelijk hadden beide ziekenhuizen onvoldoende geld om de rekeningen en salarissen te betalen.

Papieren werkelijkheid

Plannen van de ziekenhuisbestuurders om de zaken ten goede te keren, konden vooral in het Slotervaartziekenhuis op maar weinig draagvlak rekenen onder het medisch personeel. Het ziekenhuis was in private handen, met een aandeelhouder. De ondernemingsraad en de medische staf waren wantrouwig, omdat er weinig openheid was over de financiële situatie. Nieuwe plannen en oplossingen kwamen daardoor nauwelijks van de grond, concluderen de onderzoekers.

Reactie van de ziekenhuizen:

De oud-bestuurders, -commissarissen en -aandeelhouder van het MC Slotervaart vinden het rapport van de commissie “evenwichtig en gedegen” en “onderschrijven de conclusies en lessen”. Ze benadrukken dat afbouw en sluiting van het ziekenhuis zonder faillissement had gekund.

Ook de voormalig bestuurders, commissarissen en aandeelhouder van de MC IJsselmeerziekenhuizen zijn “blij met het evenwichtige rapport”, dat “blijk geeft van zorgvuldig en gedegen onderzoek”. “Terecht concludeert de commissie dat er voor kleine ziekenhuizen een toenemende eenzijdige afhankelijkheid bestaat van zorgverzekeraars. Voorts is samenwerking tussen betrokken partijen in de regionale zorg van belang indien een ziekenhuis genoodzaakt is af te bouwen. Op alle partijen rust een gedeelde verantwoordelijkheid om patiëntveiligheid onder alle omstandigheden te waarborgen.”

Partijen als de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en zorgverzekeraar Zilveren Kruis belandden in een papieren werkelijkheid van plannen en nieuwe vragen, waarbij de werkelijke situatie verder verslechterde, zegt de commissie. Die neemt het de ziekenhuisbesturen, aandeelhouder en zorgverzekeraar kwalijk dat zij intussen naar de buitenwereld bleven uitstralen dat het zo’n vaart niet zou lopen.

Volgens de onderzoekers hadden de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en het ministerie van VWS kunnen ingrijpen, maar hadden zij pas veel te laat in de gaten dat het echt mis ging. Ook zij gingen ervan uit dat het goed zou komen, en dat cruciale zorg altijd, zelfs in geval van een faillissement, beschikbaar zou zijn.

Wijzen naar een ander

Daardoor overviel de surseance van betaling en het faillissement alle partijen en was er geen plan om de continuïteit van zorg voor patiënten te garanderen. “Betrokkenen kijken hier naar elkaar, en leggen de verantwoordelijkheid wel bij de ander maar niet bij zichzelf, en nog minder bij hun falend gezamenlijk optreden. Zij hebben daar ook geen belang bij. De patiënt is uiteindelijk de dupe”, concludeert de commissie.

Volgens de onderzoekers was de situatie van het Slotervaart en de IJsselmeerziekenhuizen uniek, maar is het zeker mogelijk dat ook andere ziekenhuizen met een hoge schuldenlast langzaam in een neerwaartse spiraal terechtkomen. Om te voorkomen dat een ziekenhuisfaillissement nog eens “op deze voor patiënten onacceptabele wijze verloopt”, moeten alle betrokkenen lering trekken uit wat er is gebeurd, vindt de commissie.

Bekijk ook;

Snoeihard rapport: ‘Bestuur failliete ziekenhuizen speelde te lang mooi weer, waakhonden zaten te slapen’

AD 04.03.2020 Bestuurders van het failliete Slotervaartziekenhuis en de IJsselmeerziekenhuizen, de aandeelhouder en zorgverzekeraar Zilveren Kruis hebben in aanloop naar het bankroet veel te lang de schijn opgehouden dat alles wel goed zou komen. En de zorgwaakhonden en het ministerie van Volksgezondheid kregen pas veel te laat in de gaten dat het echt mis was.

Dat schrijft de commissie Van Manen, die onderzoek heeft gedaan naar de faillissementen van de ziekenhuizen, in een vanmorgen verschenen rapport. De zwakke financiële positie van de ziekenhuizen paste volgens de commissie voor de betrokkenen in een patroon dat ze vaker hadden gezien, en waarbij het uiteindelijk altijd goed kwam. Dus was er ‘geen gezamenlijk gevoel van urgentie’.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Op 25 oktober 2018 deed zich daardoor een uitzonderlijke situatie voor. Vrijwel gelijktijdig werden twee ziekenhuizen failliet verklaard: het MC Slotervaart in Amsterdam en de MC IJsselmeerziekenhuizen in Flevoland. De faillissementen leidden tot veel maatschappelijke beroering, en raakten patiënten, personeel en andere betrokkenen.

Patiënten van het MC Slotervaart moesten zelfs binnen enkele dagen worden overgedragen aan andere ziekenhuizen, personeel zat ineens zonder werk. In Flevoland werd de meeste zorg weliswaar voortgezet en stapje voor stapje afgebouwd, maar ook hier zorgden de abrupte sluiting van de afdeling acute verloskunde en de voorgenomen sluiting van de spoedeisende hulp voor de nodige maatschappelijke onrust.

Roerige geschiedenis

Meerdere partijen zijn te laat geweest met het onderken­nen van de ernst van de situatie en zijn te lang blijven hangen in hun eigen visie en rolopvat­ting, aldus Uit rapport commissie Van Manen .

De commissie constateert dat beide ziekenhuizen een roerige geschiedenis kennen die gekenmerkt wordt door bestuurlijke instabiliteit en een financieel wankele basis. Beide ziekenhuizen waren op het moment van het faillissement eigendom van dezelfde aandeelhouders en verkeerden enkele jaren eerder, ten tijde van de overname, al in financiële nood.

,,Toch lijkt het scenario van een dergelijk abrupt faillissement door de betrokken actoren nauwelijks te zijn voorbereid, waardoor een ongecontroleerde situatie ontstaat. Hoewel er uiteindelijk geen grote incidenten plaatsvinden, is er wel degelijk een situatie ontstaan waarbij sprake was van risico’s voor de patiëntveiligheid.” Eerder constateerde de zorginspectie dat ook al, net als de Onderzoeksraad voor Veiligheid.

Volgens de commissie onder leiding van Jaap van Manen, emeritus hoogleraar corporate governance (Groningen), zijn meerdere partijen te laat geweest met het onderkennen van de ernst van de situatie en zijn ze te lang blijven hangen in hun eigen visie en rolopvatting. ,,De gang van zaken richting het faillissement viel te vergelijken met een vechtscheiding, waarbij partijen elkaar gevangen hielden. Naar onze mening is dit een onacceptabele situatie die in de toekomst voorkomen moet worden.”

Unieke zaak

Tegelijk zegt de commissie dat deze zaak, twee ziekenhuizen tegelijk bankroet, ‘uniek’ is. Toch kunnen er algemene lessen uit worden getrokken. Zo moeten betrokkenen (bestuurders, toezichthouders, verzekeraars) bij andere ziekenhuizen in nood leren dat het belang van de patiënt altijd voorop moet staan, desnoods ten koste van hun eigen belangen. Eventueel kan dat in wetgeving worden verankerd.

Besturen van ziekenhuizen in zwaar weer krijgen de goede raad om tijdig een plan op te stellen waarin verschillende scenario’s worden uitgewerkt. Ook het ministerie van Volksgezondheid, banken en gemeenten moeten hierbij actief worden betrokken. Als het uiteindelijk toch tot surseance van betaling en faillissement komt, mag de patiënt daarvan zo min mogelijk hinder ondervinden.

Ziekenhuizen, inspecties en zorgverzekeraars moeten daarom afspraken maken over hoe het risico van het wegvallen van personeel op kwetsbare posities wordt beheerst; hoe de kwaliteit en veiligheid van de geboden zorg wordt geborgd, ook als die moet worden overgedragen aan andere zorgaanbieders; hoe de verschillende scenario’s worden betaald en door wie; hoe de communicatie naar patiënten en huisartsen wordt geregeld.

Zwakke onderhandelingspositie

Met het tijdig detecteren van ziekenhui­zen in de problemen was in deze casus niets mis. Waar het om gaat is dat alle partijen doordron­gen raken van de urgentie ervan, aldus Uit rapport commissie Van Manen.

Ook zijn er aanbevelingen voor alleen de zorgverzekeraars. In het geval van de failliete ziekenhuizen had zorgverzekeraar Zilveren Kruis een marktaandeel van 55 tot 60 procent. Dit gegeven bezorgde de ziekenhuisbesturen een relatief zwakke onderhandelingspositie ten opzichte van Zilveren Kruis.

De commissie vindt het wenselijk dat alle zorgverzekeraars, daar waar mogelijk, ernaar streven meerjarencontracten af te sluiten met ziekenhuizen. Ook moeten geschillen over afrekeningen met ziekenhuizen binnen een maand worden beslecht, vanwege hun bescheiden reserves. Verder is het opzetten van een geschillenregeling belangrijk, als partijen er samen niet snel uitkomen.

Tot slot concludeert de commissie Van Manen dat het waarschuwingssysteem om financiële problemen vroegtijdig te signaleren, geen oplossing biedt. ,,Met het tijdig detecteren van ziekenhuizen in de problemen was in deze casus immers niets mis. Waar het om gaat is dat alle partijen doordrongen raken van de urgentie ervan, en dat zij vervolgens gezamenlijk in actie komen en daarbij het beschermen van de patiënt centraal stellen.”

Overigens wilden de curator van de IJsselmeerziekenhuizen en de tweede accountant niet meewerken aan het onderzoeksrapport, omdat dat wettelijk niet hoeft. Van Manen: ,,Dat was jammer, maar we hebben er omheen kunnen werken en het heeft ons niet belemmerd.”

Patiëntveiligheid in geding door chaotisch faillissement MC Slotervaart

NU 19.12.2019 Door de chaotische en ongecontroleerde faillissementen van het Amsterdamse MC Slotervaart en de MC IJsselmeerziekenhuizen in Lelystad was de veiligheid van de patiënten in het geding. Dat meldt de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in een donderdag gepubliceerd onderzoeksrapport over de patiëntveiligheid.

De ziekenhuizen werden in oktober vorig jaar kort na elkaar failliet verklaard. Hoewel de patiëntveiligheid ondergeschikt was, zegt de raad dat zich dankzij de “inzet” en “veerkracht” van het personeel geen ernstige ongevallen hebben voorgedaan.

De faillissementen leidden tot vertragingen van en terugvallen in behandeltrajecten van duizenden patiënten. Zo werden operaties afgezegd, waren medicijnen niet aanwezig en werden patiënten naar verkeerde ziekenhuizen gestuurd.

Daarnaast konden artsen geen “weloverwogen besluiten” nemen over medische ingrepen, omdat voor hen niet duidelijk was welke middelen beschikbaar waren bij eventuele complicaties.

Faillissementen van ziekenhuizen verliepen chaotisch

De faillissementen verliepen chaotisch doordat de zorg door het ziekenhuis abrupt moest worden afgebouwd en overgedragen moest worden aan andere ziekenhuizen. De OVV spreekt van een situatie waar niemand zich op had voorbereid.

De raad meldt ook dat de curatoren bezig waren met de afhandeling van de faillissementen, maar zich ook hebben ingezet voor de patiënten. De onderzoekers menen dat een veilige afwikkeling van een toekomstig ziekenhuisfaillissement belemmerd kan worden doordat het belang van patiënten en de patiëntveiligheid niet boven het belang van de schuldeisers staan.

De curatoren van de MC IJsselmeerziekenhuizen zijn het niet eens met de onderzoeksresultaten. Er is geen sprake geweest van onveilige situaties voor patiënten, zeggen ze. “De inzet van de curatoren is er steeds op gericht geweest om de belangen van de patiënten te dienen, naast de belangen van de crediteuren.”

Minister Bruno Bruins voor Medische Zorg en Sport wordt door de OVV aangeraden ervoor te zorgen dat een ziekenhuisfaillissement voortaan alleen gecontroleerd plaatsvindt. Curatoren moeten daarnaast de wettelijke taak krijgen patiëntveiligheid voorop te stellen.

Lees meer over: Amsterdam  Lelystad  MC Slotervaart  Binnenland

Patiëntveiligheid kwam op tweede plaats bij faillissement ziekenhuizen

NOS 19.12.2019 Bij het faillissement van de ziekenhuizen MC Slotervaart in Amsterdam en MC IJsselmeerziekenhuizen, vorig jaar oktober, is de veiligheid van de patiënten in het geding geweest. Het faillissement verliep chaotisch en ongecontroleerd, omdat er in het Nederlandse zorgstelsel geen regelingen zijn voor het geval een ziekenhuis bankroet gaat.

Tot die conclusie komt de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Ziekenhuizen hebben een maatschappelijke functie en lopende behandelingen van patiënten kunnen niet zomaar afgebroken worden. Daarom moeten de zorgplicht en het faillissementsrecht worden aangepast, vindt de Raad.

Daarbij ziet de Raad een rol weggelegd voor de zorgverzekeraars: die zouden een soort garantiefonds moeten vormen. Als er een ziekenhuis failliet gaat, kan de zorg met behulp daarvan gecontroleerd worden afgebouwd en hoeft alles niet op stel en sprong te worden geregeld. Ook zouden de curatoren verplicht moeten worden de patiëntveiligheid voorop te stellen.

“Velen hebben daar wel voor geknokt in de chaotische weken rond het faillissement”, zegt voorzitter Dijsselbloem van de Raad. Maar het was niet goed geregeld, en heel veel andere, private belangen hebben dit belang van patiëntveiligheid en continue zorg voor de patiënten vaak aan de kant gedrukt.”

Abrupt afgebouwd

Zorgverzekeraars zijn in Nederland de belangrijkste financiers van de ziekenhuiszorg. Bij het faillissement van het Slotervaartziekenhuis ontstond discussie over de rol van verzekeraar Zilveren Kruis, die optrad namens alle verzekeraars.

Zilveren Kruis zei dat het faillissement onafwendbaar was en dat er in andere ziekenhuizen voldoende capaciteit was om de patiënten op te vangen. Maar artsen van het ziekenhuis vonden dat de verzekeraar patiënten onnodig in gevaar bracht.

De Raad constateert nu in zijn onderzoeksverslag ook dat Zilveren Kruis niet inging op de vraag om ziekenhuizen in fases te sluiten. De zorg moest abrupt worden afgebouwd en overgedragen. Daar was niemand op voorbereid, waardoor een chaos ontstond: andere ziekenhuizen hadden geen plek, medewerkers van de failliete ziekenhuizen waren aangeslagen en hadden geen zekerheid over hun baan en inkomen. Om dat te voorkomen moet eerder een stille bewindvoerder worden aangesteld om een ziekenhuisfaillissement voor te bereiden, zegt Dijsselbloem.

Tussen wal en schip

Overigens hebben zich in de weken rond het faillissement geen calamiteiten voorgedaan. Maar de overdracht van het ene naar het andere ziekenhuis verliep rommelig en soms kwamen patiënten tussen wal en schip terecht, zoals iemand met een herseninfarct die enige tijd niet terecht kon bij artsen.

Twintig patiënten met leukemie of prostaatkanker zaten een tot twee weken zonder medicijnen, omdat de groothandel die niet meer wilde leveren. Ze zijn niet in gevaar geweest. “Dat er geen grote ongelukken zijn gebeurd, is echt te danken aan het improvisatietalent van het gewone zorgpersoneel in de ziekenhuizen, dat zijn stinkende best heeft gedaan om te zorgen dat het niet fout ging”, denkt Dijsselbloem.

Vorige maand constateerde de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd al dat een ongecontroleerd faillissement van een ziekenhuis nooit meer mag voorkomen.

Bekijk ook;

Veiligheid patiënten in gevaar bij faillissement ziekenhuizen

Telegraaf 19.12.2019 De veiligheid van patiënten is in gevaar geweest bij het „chaotische en ongecontroleerde” faillissement van MC Slotervaart en MC IJsselmeerziekenhuizen. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in een rapport dat donderdag is verschenen. Voor zover bekend heeft dit niet geleid tot „ernstige ongevallen”, schrijven de onderzoekers.

Beide ziekenhuizen werden in oktober 2018 failliet verklaard. Het faillissement leidde volgens de OVV tot vertragingen en terugval in behandeltrajecten van duizenden patiënten. Operaties gingen niet door, medicijnen waren niet beschikbaar, patiënten belandden in verkeerde ziekenhuizen of er ontbraken actuele medische gegevens, staat in het rapport.

Bovendien was niet duidelijk welke faciliteiten of specialisten beschikbaar waren in het geval van complicaties bij een medische ingreep. „Daardoor konden artsen niet weloverwogen besluiten over medische ingrepen.” Dat er geen incidenten zijn geweest, is mede te danken aan „inzet en veerkracht van het ziekenhuispersoneel”, zegt de OVV.

Voor personeel ziekenhuizen niet duidelijk wie wat moest doen

De zorg moest abrupt worden afgebouwd toen de financiële situatie kritiek bleek en de salarissen niet meer konden worden uitbetaald, aangezien de zorgverzekeraar niet wilde meewerken aan een gefaseerde afbouw. „Een situatie waar niemand zich op had voorbereid en die chaotisch verliep”, schrijven de onderzoekers.

Volgens de raad ontbraken operationele draaiboeken en waren zorgaanbieders in de regio niet voorbereid op de overname van patiënten. Daarnaast bleef het personeel verantwoordelijk voor goede zorg, terwijl ze in onzekerheid verkeerden over hun baan en inkomen en aangeslagen waren door de situatie. Het was echter niet duidelijk wie welke taak had en er was een gebrek aan materialen en medische faciliteiten, stellen de onderzoekers.

De OVV constateert dat het Nederlandse zorgstelsel geen garantie biedt voor een gecontroleerd faillissement van een ziekenhuis. De raad adviseert dan ook de zorgplicht en het faillissementsrecht aan te passen zodat de patiëntveiligheid voorop komt te staan.

Reactie: geen gevaar bij IJsselmeerziekenhuizen

De curatoren van de failliete IJsselmeerziekenhuizen in Flevoland ontkennen dat de veiligheid van de patiënten in gevaar is geweest. Ze spreken daarmee de conclusies tegen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV).

Volgens de curatoren was de situatie in de IJsselmeerziekenhuizen anders dan in het Amsterdamse Slotervaartziekenhuis, omdat in Flevoland wel sprake was van een gecontroleerde afbouw. Maar de OVV lijkt volgens hen geen onderscheid te maken tussen beide ziekenhuizen.

„De inzet van de curatoren van de IJsselmeerziekenhuizen is er steeds op gericht geweest om de belangen van de patiënten te dienen naast de belangen van de crediteuren”, staat in een verklaring. „Met de toereikende wettelijke instrumenten en de geweldige inzet van de personeelsleden van de ziekenhuizen en overige betrokken partijen is dit mogelijk gebleken. De zorg voor patiënten heeft dan ook niet geleden onder de zorg voor de belangen van de crediteuren.”

Bekijk meer van; ziekenhuis verzekeringen gezondheidszorgbeleid Amsterdam OVV MC Slotervaart

Patiënten naar verkeerde ziekenhuis gestuurd en medicatie niet op orde bij faillissement

AD 19.12.2019 Het faillissement van het MC Slotervaart en de MC IJsselmeerziekenhuizen in 2018 verliep chaotisch en ongecontroleerd. Patiënten werden naar verkeerde ziekenhuizen gestuurd, medicijnen waren niet beschikbaar en er ontbraken actuele medische gegevens. De veiligheid van de patiënten was in het geding.

Dat blijkt uit een rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid dat vandaag is gepubliceerd. Het faillissement van het Amsterdamse MC Slotervaart en de Lelystadse MC IJsselmeerziekenhuizen leidde tot vertragingen en terugval in behandeltrajecten van duizenden patiënten. Ook werden operaties afgezegd, waren medicijnen niet beschikbaar, werden patiënten naar verkeerde ziekenhuizen gestuurd of ontbraken actuele medische gegevens.

Dat er geen ernstige ongevallen zijn gebeurd is mede te danken aan de inzet en veerkracht van het ziekenhuis­per­so­neel, aldus Onderzoeksraad voor de Veiligheid.

Omdat niet duidelijk was welke faciliteiten of specialisten beschikbaar waren in het geval van complicaties bij een medische ingreep, konden artsen niet weloverwogen besluiten over medische ingrepen. Toch zijn er volgens de onderzoeksraad géén ernstige ongevallen bekend als gevolg van de faillissementen. Dit is volgens de raad ‘mede te danken aan inzet en veerkracht van het ziekenhuispersoneel’.

Abrupt afgebouwd

De zorg moest abrupt worden afgebouwd toen de financiële situatie kritiek bleek en de salarissen niet meer konden worden uitbetaald, aangezien de zorgverzekeraar niet wilde meewerken aan een gefaseerde afbouw. ,,Een situatie waar niemand zich op had voorbereid en die chaotisch verliep”, schrijven de onderzoekers.

De belangen van de patiënt bleken na het faillissement in de knel te komen. De curatoren waren verantwoordelijk voor de afbouw van zorg en hebben zich ingezet voor de patiënten. Tegelijkertijd hadden ze de wettelijke taak om het ziekenhuis te liquideren en daarbij zoveel mogelijk geld te verzamelen voor de schuldeisers. De onderzoeksraad wil dat de regels bij faillissementen wordt aangepast zodat de patiëntveiligheid voorop komt te staan.

Zorgplicht

Zorgverzekeraars zijn verplicht om verzekerden te voorzien van goede zorg in de regio, daarvoor kopen ze zorg in bij ziekenhuizen. Daar is verzekeraar Zilveren Kruis ook op gewezen in de weken vóór het Lelystadse ziekenhuis omviel. Zilveren Kruis concludeerde dat er genoeg capaciteit in omliggende ziekenhuizen was en stelde daarmee te voldoen aan de zorgplicht. De Raad concludeert echter dat niet is meegewogen dat lopende behandeltrajecten voor duizenden patiënten onderbroken of vertraagd werden.

Het rapport van de Onderzoeksraad is slechts één van de vier onderzoeken naar het faillissement van MC Slotervaart en dat van de IJsselmeerziekenhuizen. Een commissie onder leiding van emeritus hoogleraar Jaap van Manen en de Nederlandse Zorgautoriteit is nog bezig met onderzoek.

Eind vorige maand verscheen al een rapport van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd over de patiëntveiligheid. De inspectie concludeerde toen ook al dat het faillissement van het MC Slotervaart in 2018 tot onnodig veel onrust en onduidelijkheid heeft geleid. Zo’n ongecontroleerd faillissement mag van de inspectie ‘nooit meer voorkomen in de zorg’.

Zorg in elk ziekenhuizen in gevaar

In oktober concludeerde BDO Accountants in de jaarlijkse Benchmark Ziekenhuizen dat de zorg in elf Nederlandse ziekenhuizen in gevaar is. De wachtlijsten worden langer en personeelstekorten zijn schrijnend. Ook al doen ziekenhuizen het financieel iets beter dan vorig jaar, ‘het gevreesde zorginfarct’ is volgens accountants ‘niet afgewend’.

Het LangeLand Ziekenhuis in Zoetermeer scoorde het slechtst; dat krijgt nu een twee en vorig jaar een drie. Het Ommelander Ziekenhuis in Groningen moet het doen met een schamele vier, terwijl dat vorig jaar nog een acht kreeg.

Volgens de accountants is het vooral zorgwekkend als ziekenhuizen het twee jaar achter elkaar slecht doen. Drie ziekenhuizen scoren nu een vijf en vorig jaar een vier. Dat geldt voor het HagaZiekenhuis in Den Haag, het Brabantse Maasziekenhuis Pantein en het Zaans Medisch Centrum.

Verder bungelen ook onderaan de lijst nog het Limburgse Zuyderland (nu een vijf vorig jaar een twee), Ziekenhuisgroep Twente (nu een vijf, vorig jaar een drie), het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis in Nijmegen (beide jaren een vijf). Kijk op deze interactieve kaart om te zien hoe het ziekenhuis bij jou in de buurt scoort. De rode ziekenhuizen scoren onvoldoendes.

Patiënten waren in gevaar bij faillissement ziekenhuizen

MSN 19.12.2019 Bij het faillissement van het MC Slotervaart en MC IJsselmeerziekenhuizen is de veiligheid van patiënten in gevaar geweest. Het faillissement verliep ‘chaotisch en ongecontroleerd’. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in een rapport.

Voor zover bekend heeft dit niet geleid tot ernstige ongevallen, schrijven de onderzoekers. Beide ziekenhuizen werden in oktober 2018 failliet verklaard. Het faillissement leidde volgens de OVV tot vertragingen en terugval in de behandeling van duizenden patiënten.

Medische gegevens ontbraken

Operaties gingen niet door, medicijnen waren niet beschikbaar, patiënten belandden in verkeerde ziekenhuizen of er ontbraken actuele medische gegevens, staat in het rapport.

Lees ook:

Bod gemeente op Slotervaart afgewezen, curator wil nu snel verkopen

De zorg moest abrupt worden afgebouwd toen de financiële situatie kritiek bleek en de salarissen niet meer konden worden uitbetaald, aangezien de zorgverzekeraar niet wilde meewerken aan een gefaseerde afbouw. “Een situatie waar niemand zich op had voorbereid en die chaotisch verliep”, schrijven de onderzoekers.

Maatschappelijke functie

De Raad beveelt aan om de zorgplicht en het faillissementsrecht aan te passen zodat het belang van patiëntveiligheid voorop komt te staan. “Omdat ziekenhuizen een maatschappelijke functie hebben en lopende behandelingen niet direct beëindigd kunnen worden, vergt een faillissement van een ziekenhuis een andere aanpak dan gebruikelijk.”

Medewerkers failliet Slotervaart voerden vorig jaar actie na de sluiting:

Bekijk deze video op RTL XL

“Het was voor iedereen onmenselijk.”

RTL Nieuws; MC Slotervaart  IJsselmeerziekenhuizen  Faillissementen  Nederland

Slotervaartziekenhuis gereanimeerd door deal met Zadelhoff

Telegraaf 17.12.2019 Het teloorgegane Slotervaartziekenhuis wordt weer tot leven gewekt. Het faillissement wordt ongedaan gemaakt en huisartsen en verpleeghuiszorg zullen delen van het gebouw gaan huren van de nieuwe eigenaar, vastgoedbedrijf Zadelhoff. Er komt zo een spectaculair einde aan de ziekenhuissoap.

Vanmiddag wordt de deal tussen de gemeente Amsterdam en het vastgoedbedrijf aan de Amsterdamse gemeenteraad voorgelegd. Sinds het faillissement van oktober 2018 is er een heuse soap gaande geweest rond het ziekenhuis.

Vastgoedbedrijf Zadelhoff wilde samen met oud-eigenaren Loek Winter en Willem de Boer het faillissement ongedaan maken en het ziekenhuis overnemen, maar de gemeente dreigde die deal te blokkeren, omdat Winter en De Boer onder vuur liggen.

Zadelhoff betaalt schulden af

Uit de gesprekken tussen de gemeente en Zadelhoff sinds de zomer, volgt dat Amsterdam steun biedt voor de overname, maar wel onder voorwaarden. Zadelhoff zal daarvoor alle schuldeisers ( ING, UWV, werknemers, en leveranciers) afbetalen. Zadelhoff wil tot €45 miljoen daarvoor uitlenen aan de ziekenhuisvennootschap.

Daar kunnen waarschijnlijk bijna alle schulden van afbetaald worden. Als de schuldeisers daarmee akkoord gaan, wordt het failliet van het Slotervaartziekenhuis ongedaangemaakt. Dat moet in maart nog officieel rondkomen, maar de gemeente gaat hier niet meer voor liggen.

De reden dat de partijen er nu uitkomen is dat de oude eigenaren afzien van hun aandeelhouderschap. Bij terugdraaiing van het faillissement, zouden Winter en De Boer weer aandeelhouder worden van het ziekenhuispand. Zadelhoff neemt hun aandelen over. Een bedrag hiervoor is nog niet bekend, maar naar verluidt zal het aandelenbelang voor ’enkele miljoenen’ worden overgedragen.

Verpleegverdiepingen en huisartsen

Zadelhoff gaat het verouderde ziekenhuispand grondig verbouwen. En daarna verhuren voor verpleeghuiszorg, huisartsen en andere kleinschalige zorgaanbieders. Hiervoor heeft de gemeente voorwaarden gesteld. De huurprijs is beperkt en de zorgaanbieder moet verzekerde zorg aanbieden. Er komt zelfs een toetsingscommissie die beoordeelt of een bedrijf ruimte in het Slotervaart mag huren.

In de vleugels op de onderste verdiepingen komt kleinschalige eerstelijnszorg, dus huisartsen, tandartsen en logopedie. „Die vleugels moeten voor de zomer weer open kunnen”, zegt Geertjen Pot van Zadelhoff. In het oude beddenhuis, de zesde tot en met de tiende verdieping, komt een wissellocatie voor verpleeghuiszorg. In Amsterdam zijn grote tekorten aan ruimte voor verpleegzorg. Als verpleeghuizen verbouwd moeten worden, kunnen bewoners tijdens de verbouwing naar het Slotervaart.

’Blij, maar zijn er nog niet’

Zadelhoff-directeur Maarten Feilzer zegt ’erg blij te zijn met de afspraken met de gemeente’. „Maar euforisch zijn we niet, want het is nog niet helemaal klaar. De schuldeisers moeten akkoord gaan met ons voorstel om alle schulden af te betalen. Maar de gemeente steunt ons in ieder geval en belooft af te zien van zijn voorkeursrecht en niet het erfpachtrecht van het ziekenhuis te beëindigen.”

’Zorg dicht in de buurt’

De Amsterdamse wethouder Simone Kukenheim (Zorg) is blij dat de zorgfunctie behouden blijft in het Slotervaartziekenhuis. „Ik vind het belangrijk dat mensen dicht in de buurt bij eerstelijnszorgvoorzieningen zoals de huisarts of de fysiotherapeut terecht kunnen. Er is een grote behoefte aan betaalbare locaties voor eerstelijnszorgvoorzieningen door de hoge huren.

Daar hebben we voor het voormalige Slotervaartziekenhuis goede afspraken over kunnen maken. Daarnaast kunnen we het gebouw heel goed gebruiken voor het huisvesten van tijdelijke intramurale zorg zoals verzorgingshuiszorg. Bijvoorbeeld als een vaste locatie moet worden gerenoveerd. Ook daar is een grote behoefte aan.”

Ook haar collega wethouder Van Doorninck (Vastgoed) reageert verheugd. „Vanaf het begin is het doel van de gemeente geweest om regie te houden over de toekomstige ontwikkeling op de locatie van het Slotervaartziekenhuis, zodat het medisch cluster op deze locatie behouden blijft en versterkt wordt. We vinden het belangrijk dat dit proces zorgvuldig en samen met de buurt tot stand komt. Ik ben blij dat we daar met Zadelhoff overeenstemming over hebben bereikt.”

Inspectie: ongecontroleerd faillissement in de zorg uitbannen

NOS 26.11.2019 Een ongecontroleerd faillissement in de zorg mag nooit meer voorkomen. Dat zegt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) in een rapport over het bankroet van het MC Slotervaart, vorig jaar oktober. “Er is onnodig veel onrust en onduidelijkheid veroorzaakt.”

In het rapport staat dat de voorwaarden voor goede en veilige zorg niet aanwezig waren, met name in de eerste weken nadat het Amsterdamse ziekenhuis failliet was verklaard. “Zorgaanbieders die in financiële problemen komen, moeten nadenken over de risico’s voor patiëntveiligheid en de continuïteit van zorg. Dat moeten ze afstemmen met betrokkenen.”

Ondanks de chaos rond het faillissement bleven zorgverleners zich steeds inzetten voor patiënten. Calamiteiten bleven uit, meldt de Inspectie. De ziekenhuizen die patiënten overnamen, toonden veerkracht en grote betrokkenheid en verleenden goede en veilige zorg.

De IGJ steekt ook de hand in eigen boezem en gaat mogelijk op een andere manier toezicht houden. De partijen die bij het faillissement van het Slotervaart betrokken waren, hadden al in een vroeg stadium hulp van de Inspectie kunnen gebruiken, staat in het rapport. Daarbij ging het om advisering, bemiddeling en coaching.

Minister Bruins van Zorg is het eens met het rapport: “Dit faillissement was vreselijk, ik wil het niet meer zo plompverloren meemaken. De patiënten en medewerkers moeten op de hoogte zijn. Niemand mag hierdoor verrast worden”, zegt Bruins. Hij rekent de chaos bij het faillissement zichzelf aan: “Dit mag niet meer gebeuren, ik ga daar een actieve rol in spelen om dat te voorkomen. Patiënten moeten kunnen vertrouwen op zorg in Nederland.”

Overgeplaatst

Het Slotervaartziekenhuis in Amsterdam-West bestond sinds 1975. Financiële problemen leidden oktober vorig jaar tot uitstel van betaling. De patiënten die in het ziekenhuis lagen, werden overgeplaatst. De patiënten van de poliklinieken werden overgedragen aan andere ziekenhuizen.

Het OLVG-ziekenhuis in Amsterdam nam de meeste zorg over. Ook onder meer Amsterdam UMC, het Amstelland Ziekenhuis, het Zaans Medisch Centrum en het Antoni van Leeuwenhoek (AvL) sprongen bij.

Afscheid van het Slotervaartziekenhuis

Bekijk ook;

’Nooit meer zo’n ziekenhuisfaillissement’

Telegraaf 26.11.2019 De ongecontroleerde manier waarop het Slotervaartziekenhuis failliet ging, mag niet weer gebeuren, vindt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. In een reactie zegt curator Marc van Zanten dat hij het ziekenhuis liever langer open had gehouden. Topvrouw Georgette Fijneman van Zilveren Kruis trekt lessen uit het bankroet.

De zorg bij het ziekenhuis dat in oktober 2018 failliet ging werd zo snel afgebouwd, dat andere ziekenhuizen en huisartsen onder grote druk kwamen te staan bij de opvang van de patiënten en de medewerkers, concludeert de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) in het eerste van vier onderzoeken naar de ziekenhuisfaillissementen van vorig jaar.

Er was geen voorbereidingstijd, er was weken-, zelfs maandenlang onduidelijkheid over de overdracht van patiëntendossiers en de werkdruk in andere ziekenhuizen nam fors toe.

’Extra onrust’

Curator Marc van Zanten, die het bestuur van het ziekenhuis overnam toen uitstel van betaling werd aangevraagd, vindt ook dat een volgend failliet niet zo mag verlopen. Hij vraagt zich wel af of het anders had gekund.

„Doordat veel flexibel personeel wegliep, moest het ziekenhuis veel sneller dicht dan bedoeld. Dat zorgde weer voor extra onrust bij het verplaatsen van patiënten.” Van Zanten had liever dat er eerder contact was geweest met naburige ziekenhuizen. Nu zat hij pas twee dagen na het uitstel van betaling samen met andere ziekenhuisbestuurders.

Het failliet van het Slotervaart.

Het failliet van het Slotervaart. Ⓒ ANP

„In de ideale situatie was het Slotervaartziekenhuis gecontroleerd failliet gegaan in enkele maanden tijd en waren andere ziekenhuizen al ruim van tevoren geïnformeerd om te kijken of ze plek zouden hebben voor de patiënten van het Slotervaart. Maar ja, dat kan niet zomaar. Als uitlekt dat je een faillissement verwacht, zouden patiënten uit paniek al niet meer komen.”

’Noodplan en overleg’

Volgens de curator zou er misschien een regelmatig overleg kunnen zijn tussen ziekenhuizen uit dezelfde regio om te zorgen dat ze een soort noodplan kunnen hebben voor als een van de huizen failliet gaat.

Bestuurder Mariska Tichem en curatoren Mark van Zanten en Marlous de Groot van het failliete Slotervaartziekenhuis (vlnr.).

Bestuurder Mariska Tichem en curatoren Mark van Zanten en Marlous de Groot van het failliete Slotervaartziekenhuis (vlnr.). Ⓒ ANP

Ook Georgette Fijneman, directievoorzitter van zorgverzekeraar Zilveren Kruis zegt dat zij en de overige partijen niet hadden kunnen voorzien dat de zorg in het Slotervaart zo snel moest stoppen. „Doordat externe arbeidskrachten vrijwel direct hun werk neerlegden, ontstond de noodzaak tot snelle sluiting.”

Van Zanten en Fijneman zeggen tevreden te zijn met de constateringen van de Inspectie dat er geen calamiteiten met patiënten hebben voorgedaan volgens de Inspectie. Van Zanten: „Werknemers hebben ook na de sluiting keihard doorgewerkt. En ook met andere ziekenhuizen is de lastige herplaatsing van patiënten toch gelukt.”

’Lessen leren’

Fijneman stelt dat de sluiting van het Slotervaartziekenhuis ’grote impact heeft gehad op alle betrokkenen’. „Daarom is het van belang om lessen te leren op basis van van de ervaringen om waar het kan een vergelijkbare situatie in de toekomst te voorkomen.”

Topvrouw Zilveren Kruis, Georgette Fijneman.

Topvrouw Zilveren Kruis, Georgette Fijneman. Ⓒ Foto Hielco Kuipers

Hoewel de topvrouw van de grootste zorgverzekeraar in de regio eerder zei niet op de hoogte te kunnen zijn van het personeelsbestand van een ziekenhuis, zegt ze nu ’kritisch’ te kijken naar de verhouding tussen vast en flexibel personeel bij zorgaanbieders. „We roepen ziekenhuizen en politiek op om dat ook te doen.”

’Verrast’

„Ook willen we nog beter zicht krijgen op de acute financiële urgentie bij kwetsbare zorgaanbieders.” Fijneman wijst erop dat partijen in en om het ziekenhuis verrast werden door de ’acute ernst’ van de financiële problemen van het Slotervaart, omdat een continuïteitsplan ontbrak.

Over de rol van Zilveren Kruis zelf zegt Fijneman dat de zorgverzekeraar steeds heeft voldaan aan het beschikbaar houden van zorg voor haar verzekerden.

Meer onderzoeken

Na de onderzoeken van de Inspectie volgen in de komende maanden nog onderzoeken van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV), de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en de Commissie Van Manen (in opdracht van het kabinet).

Publicatie van het laatste onderzoek, waarin ook bekend moet worden hoeveel schuld de aandeelhouders en bestuurders dragen, is vandaag drie maanden uitgesteld. In plaats van eind 2019 wordt de publicatie nu aan het einde van het eerste kwartaal verwacht.

Volgens een woordvoerder namen interviews met betrokkenen langer in beslag en werkte de weerstand van curatoren van de IJsselmeerziekenhuizen (die naast het Slotervaart tegelijk failliet gingen) ook vertragend.

’Dit mag nooit meer voorkomen in de zorg’

Telegraaf 26.11.2019 Het Antoni van Leeuwenhoek-ziekenhuis was een van de ziekenhuizen die patiënten van het failliet MC Slotervaart moesten opvangen. Drs. Marien van der Meer, lid Raad van Bestuur van het Antoni van Leeuwenhoek (AVL), kijkt terug op de hectische periode toen het naastgelegen ziekenhuis MC Slotervaart plots geen zorg meer kon verlenen aan hun patiënten.

Hoe viel het nieuws destijds in het AVL?

,,Ons ziekenhuis staat naast dat deels geprivatiseerde Slotervaart. We waren buren. Goede buren; we kenden elkaar allemaal. Sommige artsen werkten in beide ziekenhuizen, sommigen artsen of verpleegkundigen hier hadden een partner in het Slotervaart. Het faillissement had een enorme impact. We hebben geprobeerd de nieuwe medewerkers – dat zijn er ruim 50 – zo goed mogelijk op te vangen.”

Wat heeft u als lastig ervaren in dit proces?

Het was na het faillissement lastig om een overzicht te krijgen van het aantal patiënten dat het AVL zou overnemen. Het was wel vrij duidelijk dat de oncologische zorg naar ons toe zou gaan. Ook zouden we het bevolkingsonderzoek naar darmkanker overnemen. Maar hoeveel patiënten, dat wisten we lange tijd niet. Twee crisisteams van ons hebben wekenlang bergen medische logistiek verzet. Dat verdient groot respect. Uiteindelijk hebben we duizend patiënten overgenomen.”

 Bekijk ook: 

 Afbouw zorg MC Slotervaart ging te snel 

De Inspectie stelt dat er geen voorbereidingstijd was. Hoe staat u daarin?

,,De IGJ heeft volkomen gelijk. Het ging te snel, het was ongecontroleerd. Dit mag op deze wijze niet nog een keer gebeuren. Dat is niet goed voor patiënten en de medewerkers. Ik denk dat je een faillissement kunt voorbereiden. Men wist al langere tijd dat het financieel niet goed ging met het Slotervaart. Het was al twee keer eerder failliet verklaard. Een goede Raad van Bestuur, Raad van Toezicht en accountants zien de slechte cijfers.

Dan kán je al dingen voorbereiden, kwetsbare patiënten in kaart brengen en gaan praten met zorgverzekeraars en zorgaanbieders die eventueel iets kunnen overnemen. Ik acht niet uitgesloten dat het in Nederland nog een keer gaat gebeuren; uit onderzoek blijkt dat de financiële situatie van enkele – met name kleinere – ziekenhuizen zorgelijk zijn.”

U heeft destijds financiële afspraken gemaakt met de zorgverzekeraars. Hoe verloopt dat?

,,We hebben in goed vertrouwen vorig jaar afspraken gemaakt. Wij leveren een bepaalde hoeveelheid zorg en willen daar de beloofde financiering voor. Maar de gesprekken tussen de ziekenhuizen en de zorgverzekeraars verlopen van hun kant terughoudend. Dat kan niet de bedoeling zijn. Wij houden ons aan de afspraak en dat geldt ook voor hen.”

Vindt u, na dit debacle, dat het duidelijk is dat investeerders of private gelden en de zorg niet samengaan?

,,Nee zeker niet. Het lijkt alsof het niet zou kunnen, maar we moeten de ruimte voor investeerders in de zorg en ondernemerschap wel houden. Met een goed bestuur en goed management kan het wel degelijk succesvol zijn.”

Bekijk meer van; ziekenhuis Antoni van Leeuwenhoek MC Slotervaart Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd

Belangstellenden tijdens een protestactie in 2018 tegen de sluiting van ziekenhuizen © ANP

‘Ongecontroleerd faillissement zoals bij Slotervaart mag nooit meer voorkomen’

AD 26.11.2019 Het faillissement van het MC Slotervaart heeft in 2018 tot onnodig veel onrust en onduidelijkheid geleid. Zo’n ongecontroleerd faillissement mag nooit meer voorkomen in de zorg.

Dat zijn de conclusies van het onderzoek van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) naar de kwaliteit van de zorg rond het bankroet van het Slotervaart. De inspectie heeft echter niet vastgesteld dat het faillissement tot calamiteiten of patiëntschade heeft geleid.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Het Slotervaart en de IJsselmeerziekenhuizen werden op 25 oktober 2018 failliet verklaard. Vooral bij het Amsterdamse ziekenhuis leidde dit een tijdje tot een chaotische situatie. Zo moesten patiënten op stel en sprong naar een ander ziekenhuis worden verplaatst en konden mensen hun behandeling bij hun eigen arts ineens niet meer voortzetten.

De voorwaarden voor goede en veilige zorg in MC Slotervaart waren volgens de zorginspectie onvoldoende, met name in de eerste weken na het faillissement. ,,Dat komt doordat het ziekenhuis én andere betrokkenen geen tijd hebben gehad om zich voor te bereiden op het afbouwen en overdragen van de patiëntenzorg vanuit MC Slotervaart.”

Zorgaanbieders die in financiële problemen komen, moeten in de toekomst nadenken over de risico’s voor patiëntveiligheid en continuïteit van zorg en daarover afstemmen met betrokkenen, luidt de belangrijkste aanbeveling van de inspectie.

De inspectie kijkt ook naar haar eigen rol in de toekomst. Hoofdinspecteur Marina Eckenhausen: ,,Al in een vroeg stadium moeten we inschatten of er meer kennisdeling en advisering gewenst is. Indien nodig, zullen we daar meer ruimte voor nemen.”

Onderzoek naar bankroet ziekenhuizen loopt vertraging op

AD 26.11.2019 Een groot onderzoek naar de faillissementen van het MC Slotervaart en de MC IJsselmeerziekenhuizen wordt drie maanden later opgeleverd dan voorzien. Dat meldt een woordvoerster van de commissie Van Manen, die het onderzoek uitvoert.

Het Slotervaart en de IJsselmeerziekenhuizen werden op 25 oktober 2018 failliet verklaard. Vooral bij het Amsterdamse ziekenhuis leidde dit een tijdje tot een chaotische situatie. Zo moesten patiënten op stel en sprong naar een ander ziekenhuis worden verplaatst en konden mensen hun behandeling bij hun eigen arts ineens niet meer voortzetten.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

De minister voor Medische Zorg en Sport, Bruno Bruins, stelde een onafhankelijke onderzoekscommissie in na het bankroet van de zorginstellingen. Deze commissie bekijkt nu hoe de faillissementen zijn verlopen, welke partijen betrokken waren, op welke manier zij gehandeld hebben en welke lessen getrokken kunnen worden. Jaap van Manen is de voorzitter.

De commissie verwachte aanvankelijk de onderzoeksresultaten eind 2019 te kunnen presenteren, maar dat rapport wordt nu aan het einde van het eerste kwartaal volgend jaar verwacht. De vertraging is opgetreden omdat er ‘documenten later zijn binnengekomen dan gedacht’. ,,De commissie wil zorgvuldig zijn en neemt daarom de tijd”, aldus de zegsvrouw.

De conclusies van een ander onderzoek, van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, worden wel binnen afzienbare tijd verwacht.

Toen het MC Slotervaart failliet ging, moest de daar verleende zorg plots door andere ziekenhuizen en klinieken worden overgenomen. Ⓒ Aerovista Luchtfotografie

Afbouw zorg MC Slotervaart ging te snel

Telegraaf 26.11.2019 Na het faillissement van het deels geprivatiseerde Amsterdamse ziekenhuis MC Slotervaart vorig jaar oktober werd de zorg zó snel afgebouwd, dat andere ziekenhuizen en huisartsen onder grote druk kwamen te staan bij de opvang van de patiënten en de medewerkers. Er was geen voorbereidingstijd, er was weken-, zelfs maandenlang onduidelijkheid over de overdracht van patiëntendossiers en de werkdruk in andere ziekenhuizen nam fors toe.

Ondanks die druk verliep de overdracht goed, concludeert de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) in een rapport waarin de kwaliteit en veiligheid van de overgedragen zorg na het faillissement is onderzocht. ,,Besturen, management en professionals hebben veerkracht getoond. Zij hebben onder onvoorziene omstandigheden aanpassingsvermogen getoond om de zorg op de goede manier en veilige manier te organiseren. Het heeft niet geleid tot onveilige situaties.”

Vertrouwen

In een ander rapport van de IGJ ‘Gevolgen faillissement Slotervaart vooraf onderschat’ staat dat het vooraf voor betrokkenen niet helder was dat de zorg supersnel moest worden afgebouwd en welke risico’s daarbij zouden ontstaan. Hierin is te lezen dat er sprake is geweest van ’risicovolle situaties met risico’s voor kwaliteit en voor continuïteit van individuele patiëntenzorg’. ,,De chaos die direct na het faillissement is ontstaan en de onduidelijkheid die lange tijd bleef aanhouden heeft het vertrouwen van patiënten en zorgverleners in de gezondheidszorg geschaad. Dit is een risico voor de kwaliteit van zorg op zich.”

Bekijk ook: 

’Dit mag nooit meer voorkomen in de zorg’ 

In totaal moesten 56.000 patiënten elders zorg of een behandeling krijgen. De meeste patiënten gingen naar het OLVG. Een andere grote instroom -1000 patiënten- was bij het naastgelegen buurziekenhuis AVL. De 1100 medewerkers vonden nagenoeg allemaal een baan in een ander ziekenhuis of een particuliere kliniek. Zorgverzekeraar Zilveren Kruis nam namens acht zorgverzekeraars het voortouw in de bespreking over de verdeling van de zorg en de zorggelden; het Slotervaart had destijds een omzet van 100 miljoen euro.

Toch is niet alles goed verlopen, stelt de IGJ. Zo wist de bestuurder van het Spaarne Gasthuis pas op de dag van de openbaarmaking van de soorten zorg per ziekenhuis, dat bariatrie (geneeskunde die zich bezighoudt met obesitas) aan het Spaarne was toebedeeld. ,,In een eerdere fase was bij de bestuurder de indruk gewekt dat een andere zorgaanbieder dit zou overnemen. Een hectische tijd brak aan voor dit ziekenhuis.”

Verbouwing

Het was de bedoeling dat ziekenhuizen metéén alle zorg zouden overnemen, maar het was woekeren met de ruimte; meer patiëntenkamers moesten worden gebouwd. In het OLVG was te weinig ruimte voor klinische geriatrie en moest er eerst worden verbouwd; in MC Bloemendaal was geen ruimte voor de plastisch chirurg om te opereren.

Ook ging het altijd goed met de materialen. Een neurochirurg moest operaties later dan gepland uitvoeren, omdat de benodigde materialen pas later op een veiling konden worden verkregen. ,,Diverse bestuursleden melden dat de overname van medische apparatuur van het Slotervaart het proces vertraagde. En toen bleek dat de afgesproken apparatuur niet aanwezig of incompleet was, heeft dat geleid tot extra kosten, zoals in het Zaans Medisch Centrum.”

Ervaring

Patiënten ondervonden weinig hinder van de overdracht. De meeste van hen zeggen dat de dossieroverdracht goed verliep en dat hun behandelin er niet door werd vertraagd. Weliswaar moet een aantal verder reizen, maar dat vinden ze niet erg als ze bij hun vertrouwde arts terecht kunnen. Ze missen de gemoedelijkheid van het MC Slotervaart.

Volgens de medewerkers verliep de transitie van MC Slotervaart naar een nieuwe werkgever overwegend professioneel, maar de lange onzekerheid voor hen en de patiënten was wel vervelend.

Curatoren

De curatoren hebben, zo staat in het rapport over de onderschatte risico’s te lezen, vanaf het eerste contact met de inspectie bevestigd dat zij zich verantwoordelijk voelden voor de patiëntenzorg. ,,Maar zij hadden onvoldoende ervaring en affiniteit met het besturen van een zorginstelling – zeker gezien de bijzondere omstandigheden – om hier eigenstandig invulling aan te kunnen geven.”

Hoewel in de door de curatoren ingerichte crisisorganisatie de betrokkenheid van de medische staf was georganiseerd, voelden sommige medisch specialisten zich volgens het onderzoek onvoldoende betrokken bij de besluitvorming en hadden zij niet altijd het gevoel dat hun inbreng daarbij gewogen werd.

Bekijk meer van; Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd MC Slotervaart AVL Onze Lieve Vrouwe Gasthuis

Faillissement Slotervaartziekenhuis overviel toezichthouder zorg: ‘Het was niet goed, maar het kon niet anders’

VK 05.08.2019 Een jaar geleden begon in slowmotion de onttakeling van het Slotervaart- en IJsselmeerziekenhuis. Hoewel in juli al berichten verschenen over financiële problemen, kwam het faillissement eind oktober als een verrassing. Ook voor de voorzitter van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) Marian Kaljouw. De toezichthouder kijkt terug en blikt vooruit.

Eigenlijk, zegt Kaljouw (62), was er vorige zomer niets nieuws aan de hand bij het Amsterdamse Slotervaartziekenhuis en het IJsselmeerziekenhuis in Lelystad. Er waren al jaren financiële problemen, onder verschillende bestuurders die al dan niet in opspraak raakten. ‘Dat het tot een faillissement kwam, was op zich niet zo verrassend. Wel de manier waarop. Dat ging erg snel en abrupt.’

‘Dat kwam doordat er vooral in Amsterdam veel zzp’ers bij het ziekenhuis werkten, in allerlei functies. Toen uitstel van betaling werd aangevraagd, zijn die van de ene op de andere dag vertrokken, omdat ze dan niet meer betaald zouden worden. Daardoor kon het ziekenhuis niet meer functioneren. Dat hebben we onderschat. Dat hebben we niet goed gezien. De manier waarop het ging, de snelheid – het was niet goed, maar het kon niet anders. En omdat het Slotervaart overhaast sloot, moest ook het IJsselmeerziekenhuis meteen dicht, het was één bedrijf.’

Er lopen nu vier onderzoeken naar de gang van zaken. Is dat een werkgelegenheidsproject?

‘Zo is dat niet bedoeld. Maar de curator, die het faillissement afwikkelt, moet altijd onderzoek doen. Daarnaast deden wij samen met de Inspectie al een onderzoek naar de bedrijfsstructuur van de MC Groep, de eigenaar van de twee ziekenhuizen. Of daar geen rare dingen gebeurden. De Onderzoeksraad voor Veiligheid doet onderzoek en het ministerie van Volksgezondheid heeft een commissie ingesteld. Ja, er zit wat overlap tussen de onderzoeken. Misschien is het zinnig de uitkomsten dit najaar tegelijk te publiceren.’

Marian Kaljouw, voorzitter van de NZa, over het faillissement van het Slotervaart en IJsselmeerziekenhuis: ‘Het was niet goed, maar het kon niet anders.’

Was dit eens maar nooit weer?

‘De manier waarop dit ging wel. Hoop ik. Maar er zijn vaker ziekenhuizen failliet gegaan. Vaak in stilte. In 1992 ging Berg en Bosch in Bilthoven net voor de Kerst failliet. De patiënten werden keurig in omliggende ziekenhuizen ondergebracht, de mensen die er werkten konden elders aan de slag. Er heeft geen haan naar gekraaid, zelfs het plaatselijke sufferdje heeft er geen woord aan gewijd. Als het dan toch gebeurt, dan zo.

‘Er is al een trend dat er minder ziekenhuizen zijn. Niet alle ziekenhuizen hebben alle specialismen in huis. Het streven is om de zorg dicht in de buurt te brengen, dichtbij de patiënt. Daarvoor moeten de huisartsen, de wijkverpleging en medisch-specialisten in de regio gaan samenwerken.’

Is het cynisch gezien een zegen dat in Flevoland een gevestigd belang, het ziekenhuis, is weggevallen waardoor makkelijker een proefpolder ontstaat voor ‘zorg dichtbij’ ?

‘Het is erg jammer dat het is gebeurd. Dat was niet leuk voor de mensen die er werkten, niet voor de patiënten. Dat is geen flauwekul. Maar het geeft ook de kans om dingen te doen die nodig zijn. In Flevoland brengt een kwartiermaker nu in beeld hoe de zorg daar georganiseerd kan worden. Ook in Amsterdam-Noord en in Drenthe wordt aan een nieuwe inrichting van de zorg gewerkt.’

Toch wringt het, want het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) schrijft dat er steeds meer ‘gevoelige ziekenhuizen’ komen – ziekenhuizen die cruciaal zijn omdat spoedeisende zorg en verloskunde anders niet binnen 45 minuten met de ambulance bereikbaar zijn. Dat geldt nu al voor 14 van de 85 ziekenhuizen. Zijn dat systeemziekenhuizen die moeten blijven bestaan?

‘De spoedeisende zorg en de acute verloskunde zijn functies die geborgd moeten zijn, niet per se hele ziekenhuizen.’

Maar je kunt die twee ‘functies’ toch niet los in een weiland zetten? 

‘Dat kan zeker niet, maar we moeten kijken hoe we het organiseren in een regio. Kijk naar de acute GGZ, de geestelijke gezondheidszorg. Niet iedere instelling hoeft daarvoor 24 uur per dag, zeven dagen per week, een crisisteam klaar te hebben staan. Dat kan verdeeld worden. Zo kan dat ook met ziekenhuizen.’

Om de spoedeisende zorg en acute verloskunde binnen 45 minuten voor alle Nederlanders bereikbaar te houden, komen er steeds meer ambulanceposten die 24 uur per dag, zeven dagen per week startklaar zijn. Is dat efficiënt?

‘Nou, die mensen zitten niet de hele dag te niksen. Misschien kan het efficiënter, maar echt, ze rijden heel vaak uit. Ambulances zijn eigenlijk rijdende ziekenhuizen. Maar in zijn algemeenheid zijn er personeelstekorten en die gaan niet verdwijnen. Zorg dichtbij is ook een kans om tot taakherschikking te komen. In Zeeland is bijvoorbeeld een tekort aan huisartsen. Multidisciplinaire teams met verpleegkundig specialisten kunnen een oplossing zijn. In Engeland wordt daar al jaren met succes mee gewerkt.’

Lege gangen in het MC Slotervaart. Doordat het Slotervaartziekenhuis overhaast sloot, moest ook het IJsselmeerziekenhuis dicht, het was één bedrijf. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Het klinkt zo mooi; zorg dichtbij huis. Minister Bruins (Medische Zorg) heeft daar een reeks akkoorden over gesloten. Met medisch specialisten heeft hij afgesproken dat de kosten vanaf 2022 niet meer stijgen. Is dat haalbaar?

‘Het lijkt me niet realistisch, maar het is een nobel streven. Want als er niets gebeurt, stijgen de totale zorguitgaven van bijna 100 miljard euro naar 170 miljard over twintig jaar, in 2040. Dat is echt niet te dragen voor onze kinderen en kleinkinderen.’

Maar dan is veel overleg nodig tussen allerlei zorgverleners. Worden die overdrachten geen tijdrovende administratieve rompslomp?

‘Dat dreigt een groot probleem te worden. Kijk naar de academische ziekenhuizen: daar worden twee computersystemen gebruikt. De algemene ziekenhuizen hebben weer eigen systemen, de GGZ heeft een ander systeem en de ouderenzorg weer wat anders. Als je er een zooitje van wil maken dan is dat goed gelukt. Nu wordt gewerkt aan een systeem waarin de patiënt zijn gegevens beheert en beschikbaar stelt.’

LEES VERDER;

Slotervaartziekenhuis op de veiling: complete operatiekamers gaan in de verkoop
Van hartmonitor tot botvijl, van blaasscanner tot infuuspomp: echt alles moet weg. De inboedel van het failliete Slotervaart Ziekenhuis in Amsterdam gaat vanaf deze week online in de uitverkoop. Duizenden kavels zullen in acht etappes onder de hamer komen.

Failliet Slotervaartziekenhuis vooralsnog niet in zee met gemeente Amsterdam
Het plan van de gemeente Amsterdam om het failliete Slotervaartziekenhuis over te nemen lijkt vooralsnog niet te slagen. Volgens Marc van Zanten – een van de curatoren die de verkoop namens de schuldeisers regelt – was het bod van de gemeente te laag. 

Laat ziekenhuizen geen winst uitkeren aan investeerders maar alleen handelen in het belang van de patiënt
Winstuitkering staat haaks op de verwachting dat zorgverleners alleen handelen in het belang van de patiënt. Dat betogen hoogleraar Martin Buijsen, internist-oncoloog Marcel Soesan en SP-Kamerlid Maarten Hijink.

Meer over; Amsterdam gezondheid IJsselmeerziekenhuis Marian Kaljouw Slotervaart Flevoland GGZ economie, business en financiën Gijs Herderscheê

Amsterdam doet bod op failliet ziekenhuis MC Slotervaart

BB 15.06.2019 De gemeente Amsterdam heeft vrijdag een bod gedaan op het failliete ziekenhuis MC Slotervaart. Dat laat de woordvoerder van wethouder Simone Kukenheim weten. In een verklaring staat dat de gemeente niet wil dat de maatschappeli