Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

En weer kijkt de hele wereld naar Rusland en de OPCW in Den Haag

Cyberhacking

De MIVD heeft met ondersteuning van de AIVD en Britse collega’s een cyberoperatie door een team van de Russische militaire inlichtingendienst GRU in Den Haag verstoord. Dat gebeurde op 13 april 2018. De operatie was gericht op de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag.

AD 06.10.2018

4 Russische inlichtingenofficieren troffen vlak bij het gebouw van de OPCW met specialistische apparatuur voorbereidingen om de netwerken van deze organisatie te hacken. Nederland is gastland van de OPCW en daarmee verantwoordelijk voor het veilig kunnen functioneren van deze internationale organisatie. Om de integriteit van de OPCW te beschermen is deze cyberoperatie van de GRU vroegtijdig verstoord en zijn de Russische inlichtingenofficieren het land uit begeleid.

Dit zijn de 4 Russen die de aanval moesten uitvoeren. Ze blijken onderdeel van de Russische inlichtingendienst GROe en heten Aleksei Sergejvitsj Morenets, Jevgeni Michajlovitsj Serebrjiakov, Oleg Miajlovitsj Sotnikov en Alexej Valeryvitsj Minin.

Alexey Minin MIVD

Oleg Sotnikov MIVD

Evgenii Serebriakov MIVD

Aleksei Morenets MIVD

“Deze cyberoperatie tegen de OPCW is onacceptabel. Door deze Russische actie te onthullen, sturen we een duidelijke boodschap: Rusland moet hiermee stoppen”, reageert minister Ank Bijleveld van Defensie. “De OPCW is een gerespecteerd internationaal instituut dat 193 staten van over de hele wereld vertegenwoordigt, om gezamenlijk te werken aan een wereld zonder chemische wapens. Als gastland heeft Nederlandse de verantwoordelijkheid om internationale organisaties hier te beschermen. Dat hebben we gedaan.”

AD 06.10.2018

De 4 Russische inlichtingenofficieren zijn met een diplomatiek paspoort via Schiphol, Nederland binnengekomen. Ze huurden daarna een auto en parkeerden die op de parkeerplaats van het Marriot Hotel in Den Haag, vlakbij de OPCW.

AD 06.10.2018

Apparatuur

De bagageruimte van de auto lag vol met apparatuur om WiFi-netwerken te hacken. Die was geïnstalleerd om op het OPCW-netwerk in te breken. De antenne van deze setup lag op de hoedenplank en was verborgen onder een jas. De apparatuur stond aan, toen de MIVD ingreep.

“Digitale manipulatie en sabotage vormen een serieuze dreiging. Vandaag hebben we laten zien dat deze dreiging van de GRU ook hier in Nederland met al zijn internationale organisaties actueel is”, concludeert de directeur van de MIVD, generaal-majoor Onno Eichelsheim. “Daarom is het van essentieel belang dat we die dreiging stoppen. Dat is gelukt. Ik ben dan ook trots op onze inlichtingenmensen.”

Telegraaf 06.10.2017

MH17

Uit vervolgonderzoek is gebleken dat een van de in Nederland actieve Russische inlichtingenofficieren ook in Maleisië actief was, gericht op het MH17-onderzoek. Bijleveld: “We hebben de Tweede Kamer eerder geïnformeerd over de interesse van Russische inlichtingendiensten in het MH17-onderzoek.

AD 11.10.2018

Zoals al eerder gemeld vormen manipulatie en beïnvloeding bijvoorbeeld een voorstelbare dreiging voor het MH17-proces. Alle organisaties die betrokken zijn bij het strafrechtelijk onderzoek omtrent MH17 zijn zich bewust van digitale dreigingen en hebben daar gepaste maatregelen tegen getroffen.”

Het is niet gebruikelijk om met resultaten van inlichtingendiensten naar buiten te komen. Het kabinet heeft er nu bewust voor gekozen om deze operatie en de daarbij betrokken Russische inlichtingenofficieren wel publiek te maken, om hen het internationaal opereren moeilijker te maken.

Telegraaf 06.10.2017

Ondermijnen

“Het ondermijnen van de integriteit van internationale organisaties is onaanvaardbaar“, benadrukt Bijleveld. “De Russische ambassadeur is ontboden om hem deze boodschap over te brengen.”

AD 11.10.2018

Nederland deelt de zorgen van de internationale partners over het schadelijke en ondermijnende gedrag van de GRU. Nederland ondersteunt de conclusie van het Verenigd Koninkrijk, zoals vandaag gepresenteerd: de GRU ondermijnt de internationale rechtsorde met dit soort cyberoperaties.

Telegraaf 06.10.2017

Telegraaf 06.10.2017

AD 01.11.2018

Aanklacht

Vandaag treedt de VS naar buiten met een aanklacht tegen verschillende Russische inlichtingenofficieren. Op 6 augustus 2018 diende het Amerikaanse ministerie van Justitie een rechtshulpverzoek in bij het Openbaar Ministerie in Nederland. Dat gebeurde in een strafrechtelijk onderzoek naar ongeoorloofde Russische cyberoperaties. Het OM heeft aan dit rechtshulpverzoek verzoek voldaan en de Amerikanen informatie verstrekt. Het OM doet daarnaast ook eigen onderzoek in deze zaak.

In opvallende openheid maakte minister Bijleveld van Defensie vandaag details bekend over de Russische hackaanval. In zeven vragen en antwoorden praten we u bij.

Agenten van de Russische inlichtingendienst GROe probeerden in april 2018 binnen te dringen in het wifi-netwerk van de OPCW in Den Haag. Het bewijs tegen de dienst stapelt zich op, Poetin gaat in de tegenaanval.

Op deze vrijdag 13 april 2018 parkeerden de Russen een auto dicht bij de OPCW. In de auto zat hoogwaardige apparatuur om op korte afstand hacks uit te voeren. Om die reden besloot de MIVD de operatie te verstoren. Lees meer in ons liveblog

AD 15.10.2018

Daarmee is er opnieuw bewijs van spionage-operaties van de Russische militaire inlichtingendienst. Poetin gaat in de tegenaanval.

De Russische inlichtingendienst GROe is met afstand de meest avontuurlijke van de drie Russische inlichtingendiensten, schreef correspondent Steven Derix onlangs in dit profiel.

zie ook: De hele wereld kijkt naar de OPCW in Den Haag en Rusland

zie ook: En weer kijkt de hele wereld naar de OPCW in Den Haag

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag – deel 3

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag – deel 2

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag – deel 1

Zie: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

dossier OPCW NOS

dossier “Hackaanval OPCW” AD

‘Russische ambassade Den Haag is spionagecentrum, betrokken bij OPCW-hack’

OmroepWest 01.12.2018 De Russische ambassade was actief betrokken bij de poging om het kantoor van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag te hacken. Dat meldt NRC op basis van bronnen.

De krant noemt de ambassade ‘een zenuwcentrum voor spionage’. Volgens NRC coördineerde de tweede secretaris van de ambassade, Konstantin Bachtin, de operatie die vier Russische spionnen in april uitvoerden in Den Haag. In opdracht van de Russische militaire inlichtingendienst GROe probeerden zij de OPCW te hacken, maar dit werd verijdeld door de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD). De MIVD kwam de spionnen waarschijnlijk op het spoor door afgeluisterde telefoongesprekken tussen Bachtin en Moskou.

Volgens NRC is Bachtin, die inmiddels is teruggeroepen naar Moskou, kolonel bij de inlichtingendienst GROe en was hij verantwoordelijk voor spionageactiviteiten in Nederland. Volgens de krant werkten de afgelopen jaren zeker zes GROe-officieren op de ambassade in Den Haag.

Camelkleurige jas

Niet alleen Bachtin was bij de operatie betrokken. Anton Naoemkin, hoofd protocol van de ambassade, is volgens het NRC de man in de camelkleurige jas die de vier spionnen van Schiphol haalde. Hij bracht het kwartet rechtstreeks naar de ambassade in Den Haag.

LEES OOK: Dit weten we over Russische spionnen in Den Haag en Noordwijk

Meer over dit onderwerp: RUSSEN RUSLAND RUSSISCHE AMBASSADE OPCW SPIONNEN SPIONAGE DEN HAAG

‘Russische ambassade actief betrokken bij hackoperatie op OPCW’

NU 01.12.2018 De Russische ambassade in Den Haag zou actief betrokken zijn geweest bij de mislukte hackpoging op de OPCW, de toezichthouder op het verbod op chemische wapens, meldt NRC vrijdagavond op basis van bronnen.

De tweede secretaris van de ambassade, Konstantin Bachtin, coördineerde de operatie die vier Russische spionnen uitvoerden in Den Haag. NRC noemt de ambassade “een zenuwcentrum voor spionage”.

Volgens het dagblad is Bachtin, die inmiddels is teruggeroepen naar Moskou, kolonel bij de Russische militaire inlichtingendienst GRU. In die hoedanigheid was hij verantwoordelijk voor spionageactiviteiten in Nederland. NRC schrijft dat de afgelopen jaren zeker zes GRU-officieren op de ambassade werkten.

De spionnen die de hack moesten uitvoeren, werden eveneens door de GRU gestuurd. Het was al bekend dat een ambassademedewerker de spionnen bij Schiphol had opgehaald. Volgens NRC was dat het hoofd protocol, Anton Naumkin.

De Nederlandse militaire inlichtingendienst MIVD verstoorde de Russische operatie. Mogelijk is de MIVD op het spoor gezet door afgeluisterde telefoongesprekken tussen Bachtin en Moskou.

Zo verijdelde MIVD de Russische hackoperatie op OPCW

Zie ook: Defensie verijdelt Russische hackoperatie op chemische-wapenwaakhond OPCW

Lees meer over: Russische hackoperatie OPCW

NRC reconstrueerde welke ambassademedewerkers bij Russische spionage in Nederland zijn betrokken, onder meer bij de OPCW-hack.

De vier GROe-spionnen werden van Schiphol gehaald door het hoofd protocol van de Russische ambassade in Nederland, meldt NRC. Die bevindt zich achter het zwarte vierkant. Ministerie van Defensie

‘Russische ambassade zenuwcentrum spionage, speelde rol in OPCW-hack’

NOS 01.12.2018 De Russische ambassade was actief betrokken bij de poging om het kantoor van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag te hacken. Dat meldt NRC. De krant schrijft dat de ambassade in Den Haag opnieuw een zenuwcentrum is voor spionage, net als tijdens de Koude Oorlog.

Daarbij wordt gewezen op de hackpoging bij het Joint Investigation team, dat onderzoek doet naar het neerhalen van vlucht MH17, de voor spionage veroordeelde ambtenaar Raymond P. en de eveneens veroordeelde F-16-piloot Chris V. De ministeries van Defensie en Algemene Zaken waren ook doelwit van de Russen, volgens bronnen van NRC.

En dan is er nog de hackpoging bij de OPCW die begin oktober door minister Bijleveld werd geopenbaard op een persconferentie. De Russen voerden die een half jaar geleden uit door vier GROe-medewerkers op het vliegtuig naar Nederland te zetten.

Camelkleurige jas

Bij de Russische OPCW-operatie was volgens Haagse bronnen van NRC Konstantin Bachtin betroken, de tweede secretaris van de ambassade in Den Haag. Hij is tevens kolonel van de Russische militaire inlichtingendienst GROe en verantwoordelijk voor geheime operaties in Nederland. Hij is inmiddels teruggeroepen naar Rusland.

Niet alleen Bachtin was bij de operatie betrokken. Anton Naoemkin, hoofd protocol van de ambassade, blijkt de onbekende man in de camelkleurige jas te zijn die de vier spionnen van Schiphol haalde. Hij bracht het kwartet rechtstreeks naar de ambassade.

Het gezicht van Naoemkin was op beelden, die tijdens de persconferentie van Bijleveld werden getoond, afgeschermd. Op een foto van de mannen op Schiphol die justitie in de VS vrijgaf, was Naoemkin ook onherkenbaar. Maar de Amerikanen zijn volgens NRC een belangrijk detail vergeten. Zijn gezicht is te zien in de weerspiegeling van het glas van het hokje van de marechaussee. Zo kon hij door de krant worden geïdentificeerd.

Door ingrijpen van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) werd de hack van de OPCW voorkomen. De MIVD kwam de spionnen waarschijnlijk op het spoor door afgeluisterde telefoongesprekken tussen kolonel Bachtin en Moskou.

Derde secretaris

De inlichtingendiensten waarschuwden de afgelopen jaren voor een sterke toename van de Russische activiteiten in Nederland. Volgens de krant is in grote lijnen wel bekend welke Russische diplomaten in ons land spioneren. En zolang ze het niet te bont maken, worden ze met rust gelaten.

Maar de operaties worden steeds agressiever. De aanslag op oud-dubbelspion Sergej Skripal in het Verenigd Koninkrijk met novitsjok is een keerpunt. Nederland wees daarna twee diplomaten uit. Wie is officieel nooit bekendgemaakt, maar volgens de krant is wel opvallend dat rond die tijd de militair attaché Goegnjajev en zijn assistent naar Rusland vertrokken.

Goegnjajev is een officier bij de GROe. De inlichtingendienst heeft een speciale opleiding voor militaire attachés. Die worden naar ambassades gestuurd om op legale wijze informatie over de krijgsmacht te verzamelen. Goegnajevs voorganger hield zich niet aan de regels. Hij werd betrapt toen hij F-16-piloot Chris V. ontmoette in een restaurant in Scheveningen, schrijft NRC.

Nucleaire veiligheid

Ook de derde secretaris van de ambassade, Sergej Larionov, is naar Moskou teruggekeerd. Of hij is uitgezet, is onduidelijk. Larionov zat jaren op de Russische ambassade in Den Haag.

In 2014 wist hij zich volgens de krant binnen te werken bij een besloten bijeenkomst over nucleaire veiligheid. Dat deed hij door een mail te sturen en daarin te refereren aan een ambtenaar van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. Ook dook hij op op instituut Clingendael, het Nederlands Forensisch Instituut en de TU Delft.

Bekijk ook

Hoe slim (of dom) waren de Russische OPCW-hackers?

’Russische ambassade is spionagecentrum’

Telegraaf 01.12.2018 De Russische ambassade in Den Haag was actief betrokken bij de mislukte poging in april van dit jaar om de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) te hacken.

De tweede secretaris van de ambassade, Konstantin Bachtin, coördineerde de operatie die vier Russische spionnen uitvoerden in Den Haag. Dit meldt NRC zaterdag op gezag van bronnen. De krant noemt de ambassade „een zenuwcentrum voor spionage.”

Bekijk ook:

OPCW bedankt Nederland

Bekijk ook:

Dankzij paspoort Aleksei nog 300 spionnen ontmaskerd

Bekijk ook:

Russische ambassadeur ontboden na hackaanval op OPCW

Bekijk ook:

Deze vier Russische spionnen zijn Nederland uitgezet

Bekijk ook:

Nederland betrapt vier Russische spionnen

Volgens NRC is Bachtin, die inmiddels is teruggeroepen naar Moskou, kolonel bij de Russische militaire inlichtingendienst GROe. In die hoedanigheid was hij verantwoordelijk voor spionageactiviteiten in Nederland. NRC schrijft dat de afgelopen jaren zeker zes GROe-officieren op de ambassade werkten.

De spionnen die de hack moesten uitvoeren waren eveneens door de GROe gestuurd. Het was al bekend dat een ambassademedewerker hen van Schiphol had afgehaald. Volgens NRC was dat het hoofd protocol, Anton Naoemkin.

De Nederlandse militaire inlichtingendienst MIVD verstoorde de Russische operatie. Mogelijk is de MIVD op het spoor gezet door afgeluisterde telefoongesprekken tussen Bachtin en Moskou, zo schrijft NRC.

‘Russische ambassade Den Haag is spionagecentrum’

AD 01.12.2018 De Russische ambassade in Den Haag was actief betrokken bij de mislukte poging in april van dit jaar om de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) te hacken. De tweede secretaris van de ambassade, Konstantin Bachtin, coördineerde de operatie die vier Russische spionnen uitvoerden in Den Haag. Dit meldt NRC zaterdag op gezag van bronnen.

De krant noemt de ambassade ‘een zenuwcentrum voor spionage’. Volgens NRC is Bachtin, die inmiddels is teruggeroepen naar Moskou, kolonel bij de Russische militaire inlichtingendienst GROe. In die hoedanigheid was hij verantwoordelijk voor spionageactiviteiten in Nederland. NRC schrijft dat de afgelopen jaren zeker zes GROe-officieren op de ambassade werkten.

De spionnen die de hack moesten uitvoeren waren eveneens door de GROe gestuurd. Het was al bekend dat een ambassademedewerker hen van Schiphol had afgehaald. Volgens NRC was dat het hoofd protocol, Anton Naoemkin.

De Nederlandse militaire inlichtingendienst MIVD verstoorde de Russische operatie. Mogelijk is de MIVD op het spoor gezet door afgeluisterde telefoongesprekken tussen Bachtin en Moskou, zo schrijft de krant.

Minister Bijleveld tussen MIVD-hoofd Onno Eichelsheim en de Britse ambassadeur Peter Wilson ANP

‘Persconferentie over oppakken Russische spionnen was schadelijk’

NOS 19.10.2018 De persconferentie die minister Bijleveld van Defensie begin deze maand gaf over de opgepakte en uitgezette Russische spionnen, is schadelijk voor het werk van inlichtingendiensten. Dat heeft de baas van de Zwitserse inlichtingendienst NDB op een persconferentie gezegd. De krant Tages Anzeiger schrijft erover.

“Een rode lijn is overschreden” en “zo werken wij niet”, aldus Jean-Philippe Gaudin. Hij wees erop dat alle informatie die in de media terechtkomt lopende operaties in gevaar brengt omdat de tegenpartij die informatie zal gebruiken. In dit geval hadden de Russen fouten gemaakt. “Daar willen ze van leren.”

Minister Bijleveld reageert kort op Gaudins uitspraken: “We herkennen ons daar totaal niet in en nemen er afstand van.”

De MIVD heeft op 13 april 2018 een hackaanval van de Russische geheime dienst verhinderd op de OPCW, de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag. De vier Russen zouden geprobeerd hebben om het wifi-netwerk van de OPCW te hacken. Of ze daarmee inloggegevens van wifi-gebruikers of iets anders buit wilden maken, werd op de persconferentie hierover begin deze maand niet bekendgemaakt.

Gaudin zei op de persconferentie dat hij ook was uitgenodigd om bij Bijlevelds verklaring in Den Haag te zijn, maar dat hij en de Zwitserse minister van Defensie het erover eens waren dat hij niet zou gaan.

Volgens de inlichtingenbaas waren ook zijn Nederlandse collega’s niet blij met de openbaarmaking. “Er was zeker politieke druk: dat is een nieuwe manier van communiceren. Dat is absoluut niet de mijne.”

Gaudin zei dat het verijdelen van de hack zonder de Zwitsers niet mogelijk was geweest. Twee van de vier Russen hadden volgens hem in 2016 het antidopingbureau WADA bespioneerd. Informatie over hun identiteit hadden de Zwitsers aan hun partners gegeven.

Bekijk ook;

We hadden ze en lieten ze gaan: waarom werden de spionnen niet vastgezet?

Waar komt de ‘ongekende openheid’ van de MIVD vandaan?

MIVD: we hebben Russische hack van OPCW in Den Haag voorkomen

Oorlog met Rusland? Tachtig cybersolda­ten staan klaar

AD 15.10.2018 Is Nederland werkelijk in cyberoorlog met de Russen? En hoe staat het met onze digitale troepenmacht?  ,,Je kunt een bom op een vliegbasis gooien, maar je kunt ook de hoogtemeters hacken.”

Nederland is in cyberoorlog met Rusland, zei Defensieminister Ank Bijleveld (CDA) zondag. Even later nuanceerde de bewindsvrouw die oorlogstaal, maar de boodschap is helder: defensie moet ter land, ter zee en in de lucht paraat zijn, maar zeker ook in het universum van de eentjes en nulletjes. Neem het recente voorbeeld van de Russische spionnen die probeerden kernwapenorganisatie OPCW te hacken. Bijleveld: ,,De aard van oorlogsvoering is veranderd.” Is Nederland daar klaar voor? Vier vragen..

1. Is Nederland in cyberoorlog met Rusland?

Die vraag is lastig te beantwoorden. Bij een klassieke oorlog is het eenvoudig: zodra er bommen vallen of tanks oprukken is er weinig te raden over. Maar hoe kwalificeer je het spionnenwerk van Rusland bij de OPCW?

Of de uit de hand gelopen computeraanval in Oekraïne, die in 2017 wereldwijd netwerken trof, inclusief containerterminals in de Rotterdamse haven. Sabotage of oorlogsdaad? ,,Ook onder experts is veel onduidelijkheid over de definitie”, zegt Sico van der Meer, cyberdeskundige bij Instituut Clingendael. ,,Bij een oorlog denk je aan flinke schade, gewonden en doden.

Dat is nu vaak niet het geval, het gaat vooral om economische schade. Daarmee lijkt een echte cyberoorlog nog ver weg. Al is de dreiging groot en divers.” Dagelijks worden digitale militaire aanvallen van andere landen afgeslagen, meldde het kabinet eerder.

2. Wie zijn de tegenstanders?

Van der Meer: ,,Rusland probeert westerse democratieën de destabiliseren, met behalve hacks ook complete trollenlegers die discussies op sociale media proberen te sturen. Chinezen staan bekend om hun bedrijfsspionage, maar bijvoorbeeld de VS neuzen ook in gegevens en netwerken van andere landen.”

Deze naties beschikken over grote legers cybersoldaten. De Amerikaanse digitale eenheid telt dit jaar 6200 man, in Rusland en China werken naar schatting tienduizenden cyberspionnen, hackers en IT-professionals in overheidsdienst. Zij kunnen op afstand proberen bij netwerken in te breken, maar ook van dichtbij, zoals bij het OPCW-kantoor in Den Haag gebeurde.

Complicerende factor op het virtuele strijdtoneel: veel is onzichtbaar en amper te traceren. ,,Je kunt een cyberaanval eigenlijk altijd ontkennen”, zegt Van der Meer. ,,En soms laten hackers doelbewust sporen na die juist naar andere landen wijzen.”

Een foto van de vier Russische spionnen die het netwerk van de OPCW wilden kraken. © EPA

3. Wat doet Nederland op dit gebied?

Nederland staat digitaal z’n mannetje, zeggen experts. Zo hadden de spionnen van de geheime diensten AIVD en MIVD eerder dit jaar maar wat graag willen pronken met de sleutelrol die ze speelden bij de infiltratie van de Russische hackersgroep Cozy Bear. Maar over geheime missies wordt nu eenmaal niet gesproken.

Wat wel bekend is: het Nederlandse Defensie Cyber Commando, opgericht in 2014, telt inmiddels zo’n 80 mannen en vrouwen (begroting: jaarlijks 16,5 miljoen euro). Deze cybersoldaten verzorgen de digitale beveiliging van de netwerken en wapensystemen van Defensie, maar worden nu ook klaargestoomd om mee te gaan op militaire missies, zodat ze in oorlogsgebied ten strijde kunnen trekken.

Bijvoorbeeld om netwerken van de vijand te hacken, of om wapens onklaar te maken of stroomvoorzieningen lam te leggen. De cybermilitair gaat op pad met laptop en usb-modem in plaats van mitrailleur en handgranaat: ,,Als je een vliegveld moet uitschakelen”, zegt een Defensiewoordvoerder. ,,Dan kun je er een bom op gooien, maar je kunt ook het systeem van de hoogtemeters hacken en uitschakelen. Dan heb je hetzelfde bereikt, maar de luchthaven is na de oorlog nog gewoon bruikbaar.”

De controlekamer van het Defensie Cyber Commando. © Pim Ras Fotografie

4. Wie zijn die cybersoldaten?

De cybereenheid bestaat uit een gemêleerd gezelschap, zegt de woordvoerder van het ministerie. ,,Het is een heel diverse club: er zijn mensen die eerder in het bedrijfsleven zaten, collega’s in uniform maar ook het meer stereotype hacker, met iets te groot shirt en paardenstaart.”

De meeste echt goede hackers zijn ooit als hobbyist begonnen, achter de eigen pc: ,,Zij willen een netwerk of computer echt doorgronden, van a tot z begrijpen. Ik ken hackers die totaal geen diploma hebben en toch supergoed zijn”, zegt Frank Groenewegen van cybersecuritybedrijf Fox-IT, dat ook Defensiepersoneel opleidt. ,,Ze kijken als een dief naar het hang- en sluitwerk van een huis: waar zit ruimte? Hoe komen we binnen? Wat kan ik inzetten?”

Eén probleem: Nederland telt slechts ongeveer honderd top-hackers. ,,Er is een expertisetekort, we vissen allemaal in dezelfde vijver. Bij bedrijven verdienen hackers vaak beter, is flexibel werken mogelijk, zijn er betere arbeidsvoorwaarden” zegt Groenewegen. Al biedt hacken in overheidsdienst ook bijzondere mogelijkheden. ,,Stel: je bent op missie in Afghanistan en je mag daar om terroristen te pakken het telecomnetwerk hacken. Dat je zo kunt werken aan vrede en veiligheid weegt voor sommigen ook mee.”

Defensieminister Ank Bijleveld (CDA) tijdens de persconferentie over de Russische hackpoging van de OPCW twee weken geleden. © ANP

‘Opmerking cyberoorlog met Rusland is pikant, maar vooral figuurlijk’

NOS 14.10.2018 Dat minister Bijleveld bevestigend antwoordt op de vraag of Nederland in cyberoorlog is met Rusland is opvallend, maar betekent niet dat Nederland en Rusland echt op voet van oorlog met elkaar staan. Een woordvoerder van de minister zei na een vraaggesprek met Bijleveld in WNL op Zondag dat de uitspraak “vanzelfsprekend niet letterlijk bedoeld was”.

Ook Sico van der Meer, cyberveiligheidsonderzoeker bij Instituut Clingendael, denkt dat dat zo is. “Het is een pikante uitspraak, maar het is vooral figuurlijk bedoeld”, zegt Van der Meer. “We zijn niet in oorlog. Er is geen oorlogsverklaring. Bijleveld reageerde op een vraag. Er zal in Den Haag fronsend naar de televisie zijn gekeken, maar ik denk ook dat veel mensen blij zijn.”

Een beetje dom

Zo tilt Sven Koopmans, de buitenlandwoordvoerder van de VVD, niet zwaar aan de uitspraak van Bijleveld. Hij noemt het “gewoon de realiteit” dat de Russen ons via internetspionage proberen te ondermijnen en mensen in verwarring proberen te brengen. “Het gaat niet meer om tanks, bommen en granaten, maar om ondermijnende activiteiten waar de minister ons voor heeft willen waarschuwen.”

Ook Kamerlid Van Ojik van GroenLinks vindt het “begrijpelijk dat de minister de noodklok luidt”, gelet op alle gebeurtenissen met Rusland de afgelopen jaren, zoals de bezetting van de Krim, de Russische pogingen om verkiezingen te beïnvloeden, het neerhalen van vlucht MH17 en de spionagepoging bij de OPCW. “Misschien had ze beter wedloop kunnen zeggen in plaats van oorlog, maar ik zeg niet: ‘Hoe haalt ze dit in haar hoofd?’ Want ik deel haar zorgen.”

Kritischer is SP-Kamerlid Sadet Karabulut, die het “een beetje dom” noemt wat Bijleveld heeft gezegd. “Als je zegt dat we in oorlog zijn met Rusland, dan zit je op schaal tien van de escalatieladder. Het klinkt misschien daadkrachtig, maar kan wel eens averechts werken.”

Cybereenheid

Dat de minister zich de opmerking over een cyberoorlog heeft laten ontlokken, maakt volgens Van der Meer opnieuw concreet hoe Nederland de dreiging van cyberaanvallen door andere landen inschat.

“De Nederlandse militaire inlichtingendienst MIVD schrijft in zijn jaarverslagen ook al jaren over de dreiging van cyberaanvallen”, zegt politiek verslaggever Wilco Boom. “Het is ook niet voor niets dat onder de vorige minister van Defensie, Hennis, in 2014 het Defensie Cyber Commando is opgericht.”

Volgens Van der Meer hebben experts internationaal nog geen goede grip op de precieze definitie van een cyberoorlog, al heeft de NAVO in het verleden wel gezegd dat cyberaanvallen tot oorlogsverklaringen kunnen leiden. “Maar wanneer is een aanval groot genoeg?”

Spionage

De hackpoging op het wifi-netwerk van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag werd anderhalve week geleden op een ongewoon transparante manier naar buiten gebracht. “Maar spionage is van alle tijden. Bovendien doen wij vanuit Nederland ook een duit in het zakje”, zegt Van der Meer.

Begin dit jaar werd bekend dat de Nederlandse inlichtingendiensten AIVD en MIVD een tijd lang toegang hebben gehad tot een groep Russische hackers die door westerse inlichtingendiensten in verband wordt gebracht met de GROe, de Russische militaire inlichtingendienst.

Woensdag is er een Kamerdebat over onderschepte hackpoging bij de OPCW. Daarin zullen ook de opmerkingen van Bijleveld aan de orden komen.

Bekijk ook;

Computerbeveiliger: meer buitenlandse overheidshackers in Nederland

Russen nu gepakt, maar andere landen hacken net zo goed, ook Nederland

Hoe slim (of dom) waren de Russische OPCW-hackers?

Bijleveld: Nederland in cyberoorlog met Russen

AD 14.10.2018 Nederland is in een ,,cyberoorlog” met de Russen verwikkeld. ,,Dat is wel goed om vast te stellen”, zei minister Ank Bijleveld van Defensie in het televisieprogramma WNL op Zondag.

,,Men probeert op allerlei manieren ook in ons normale dagelijks leven, in onze democratie invloed te hebben”, zei de bewindsvrouw. ,,We moeten af van de naïviteit op dat terrein.” Dat laatste was volgens haar een belangrijke reden om de actie van de Russen bij de OPCW naar buiten te brengen.

Lees ook;

Britse regering: cyberaanvallen zijn werk van Russische geheime dienst

Lees meer

Justitie waarschuwt voor Russische hackers

Lees meer;

Experts kraken Russische hackpoging: ‘Dit was niet hun A-team’

Lees meer

In april werden vier Russische militairen het land uitgezet omdat ze het wifi-netwerk van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag wilden hacken. Ze werden op heterdaad betrapt. Volgens de Russen ging het slechts om een ,,routinebezoek”.

Oorlogsvoering

,,Het is echt gevaarlijk” wat de Russen doen, zei Bijleveld. Ze wees onder meer op beïnvloeding door de Russen van verkiezingen. Dat gebeurde onder meer bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016. ,,De aard van oorlogsvoering is veranderd.”

De aard van oorlogsvoe­ring is veranderd, aldus Ank Bijleveld, Minister van Defensie.

De minister heeft de NAVO aangeboden om Nederlandse ,,cybersoldaten” in te kunnen zetten. Daar wordt ,,actief” naar gekeken. ,,Ook om te kijken hoe kunnen we zelf offensief dingen doen als het nodig is.”

De Militaire Inlichtingen en Veiligheidsdienst (MIVD) waarschuwt al jaren voor Russische cyberspionage. Ook de Chinezen zijn heel actief op dit terrein. Defensie investeert extra in haar cybercapaciteit en inlichtingendienst.

Verslechterde relatie

De relatie van Nederland met Rusland is de afgelopen jaren verslechterd. Vooral sinds 2014 toen de Russen de Krim bezetten en vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Dat gebeurde met een BUK-raket die afkomstig was van een Russische militaire basis bij Koersk.

Het is bijzonder dat Bijleveld zegt dat Nederland in een cyberoorlog is verwikkeld. Het woord oorlog wordt niet snel gebezigd door een lid van het kabinet. Zo wilde minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken, nadat de actie van de Russen bij de OPCW bekend was gemaakt, niet zeggen dat er weer een Koude Oorlog is tussen Rusland en het Westen.

Wel wordt er vanuit het kabinet al langer gewaarschuwd tegen inmenging van de Russen. Minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) heeft al vaker gewaarschuwd tegen verspreiding van nepnieuws door de Russen.

Minister Bijleveld: ‘Nederland in cyberoorlog met Rusland’

NU 14.10.2018 Nederland is in een “cyberoorlog” met de Russen verwikkeld, zegt minister Ank Bijleveld van Defensie. Onlangs verijdelde Nederland een Russische hackaanval op de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW).

Minister Bijleveld spreekt van een “cyberoorlog” in het televisieprogramma WNL op Zondag.

“Men probeert op allerlei manieren ook in ons normale dagelijks leven, in onze democratie invloed te hebben”, aldus de minister. “We moeten af van de naïviteit op dat terrein.” Dat laatste was volgens Bijleveld een belangrijke reden om de actie van de Russen bij de OPCW naar buiten te brengen.

‘Het is echt gevaarlijk’

In april werden vier Russische militaire agenten het land uitgezet omdat ze het wifi-netwerk van de OPCW in Den Haag wilden hacken. Ze werden op heterdaad betrapt. Volgens de Russen ging het slechts om een “routinebezoek“.

“Het is echt gevaarlijk wat de Russen doen”, zei Bijleveld. Ze wees onder meer op beïnvloeding door de Russen van verkiezingen. Dat gebeurde bijvoorbeeld bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016.

De minister heeft de NAVO aangeboden om Nederlandse “cybersoldaten” in te kunnen zetten. Daar wordt “actief” naar gekeken. “Ook om te kijken hoe we zelf offensief dingen kunnen doen als het nodig is.”

Zie ook: Welke landen bespioneren ons online?

Ook cyberdreiging uit andere landen

De Militaire Inlichtingen en Veiligheidsdienst (MIVD) waarschuwt al jaren voor Russische cyberspionage. Ook de Chinezen zijn heel actief op dit terrein. Defensie investeert extra in haar cybercapaciteit en inlichtingendienst.

De relatie van Nederland met Rusland is de afgelopen jaren verslechterd. Vooral sinds 2014, toen de Russen de Krim bezetten en vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Dat gebeurde met een buk-raket die afkomstig was van een Russische militaire basis bij Koersk.

Zie ook: Wie zijn de staatshackers die actief zijn in Nederland?

Lees meer over:

Internet Russische hackoperatie OPCW

Minister Bijleveld bevestigt: we zijn in cyberoorlog met de Russen

NOS 14.10.2018 Nederland is in een cyberoorlog verwikkeld met Rusland, bevestigde minister Bijleveld van Defensie bij WNL op Zondag. Op de vraag of er een cyberoorlog gaande is met Rusland, zei ze: “ja, dat is het wel”. In het televisieprogramma zei Bijleveld dat “we af moeten van de naïviteit in Nederland.”

Volgens de minister wijst de verijdelde hack van Russische spionnen bij de OPCW, die begin deze maand bekend werd gemaakt, erop dat de aard van oorlogsvoering is veranderd. “Men probeert hier publiek debat te beïnvloeden. Je zag dat onze informatie heeft opgeleverd dat ze bij antidopingorganisatie WADA actief waren en dat ze bij MH17 actief waren”.

Bijleveld noemt het gevaarlijk wat er nu gebeurt. Ze zegt dat er Europees en in ander internationaal verband wordt gekeken naar maatregelen en dat er extra wordt geïnvesteerd in inlichtingendiensten.

Nederland heeft een eigen defensie cybercommando dat ook internationaal werkt, zei Bijleveld. “Ik heb bij de NAVO aangeboden dat we onze cybersoldaten kunnen inzetten. We zijn actief aan het kijken waar we kunnen beveiligen en de weerbaarheid vergroten, maar ook zelf offensief dingen kunnen doen als het nodig is.”

Bewijs

In april werden de vier Russische spionnen weggestuurd uit Nederland, omdat ze het wifi-netwerk van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag wilden hacken. Nederland arresteerde ze niet, maar in de VS wordt een rechtszaak voorbereid.

Bijleveld herhaalt dat de verstoring heeft bijgedragen aan het bewijs dat nu elders kan worden gebruikt. “De Amerikanen gebruiken dat nu en we hebben relevante inlichtingen kunnen leveren aan andere landen.”

Rusland ontkent de beschuldigingen over de hack bij het kantoor van de OPCW in Den Haag.

Bekijk ook;

Gebruikten Russische hackers een simpele truc of een krachtig wapen?

We hadden ze en lieten ze gaan: waarom werden de spionnen niet vastgezet?

Hoe slim (of dom) waren de Russische OPCW-hackers?

Is de arrestatie van de GROe-spionnen een blamage voor Rusland?

NOS 08.10.2018 Nog geen week geleden onthulde Nederland dat er in april vier agenten van de Russische militaire inlichtingendienst GROe het land waren uitgezet. Zij zouden hebben geprobeerd in te breken op het wifi-netwerk van de waakhond voor chemische wapens OPCW in Den Haag. Een spectaculaire zaak, waar maar weinig Russen zich druk om maken.

“De tv zwijgt erover,” zegt journalist Pavel Kanygin van de onafhankelijke krant Novaja Gazeta. “En als in Rusland de tv zwijgt, betekent het dat de meerderheid van de mensen er niets over weet. Dat nieuws bestaat dan niet.” Kanygin zelf weet er wel veel van. Hij houdt zich al jaren bezig met de Russische inlichtingendiensten en krijgt daar veel ruimte voor in zijn krant.

Pavel Kanygin (Novaja Gazeta) en Valery Solovey (Universiteit Moskou) over hoe in Rusland met het nieuws wordt omgegaan:

Video afspelen

‘Als in Rusland de tv ergens over zwijgt, dan bestaat dat nieuws niet’

Het was niet voor het eerst dat leden van de GROe zijn betrapt. In Engeland zijn twee agenten bijna letterlijk stap voor stap gevolgd door videocamera’s, toen ze in maart een aanval met het giftige novitsjok pleegden op de Russische oud-spion Sergej Skripal en zijn dochter Joelia.

De dienst zou ook betrokken zijn bij het transport van de BUK-installatie die de MH17 neerschoot, bij een enorm dopingschandaal in Rusland en bij inmenging in de Amerikaanse verkiezingen. Omdat er volgens Kanygin “blunder op blunder” is begaan, is de rol van de inlichtingendienst op straat komen te liggen. “Een schandelijke nederlaag.”

Videocamera’s

“Die blunders waren te voorspellen en te verklaren”, zegt hij. “Zulke acties moeten niet worden uitgevoerd door militaire eenheden.” Want, legt hij uit, de taak van de GROe is het verzamelen van militaire inlichtingen en het uitvoeren van geheime militaire operaties, waarvoor speciale troepen bestaan.

Kanygin: “De GROe is niet opgericht als dienst die in vredestijd vermetele operaties uitvoert in westerse landen. Het past niet in het karakter van de dienst om zonder opgemerkt te worden operaties uit te voeren als er geen sprake is van militaire acties, als er overal videocamera’s hangen en als je veel vaardigheden nodig hebt, zoals kennis van de cultuur, traditie en de taal van het land waar je actief bent.”

‘Niet erg overtuigend’

Dat de GROe zich toch met acties als die in Den Haag bezighoudt, komt volgens hem doordat Defensie in Rusland de afgelopen jaren een enorm budget te besteden heeft gekregen. De dienst is aanzienlijk gegroeid en wil meer invloed ten opzichte van de ‘civiele’ inlichtingendiensten als FSB en SVR.

Tegelijkertijd doet een aantal “haviken” in de top van de strijdkrachten er alles aan om een nieuwe Sovjet Unie op te richten en daar zetten ze de GROe voor in. Ze gaan ervan uit dat het Westen een nieuw IJzeren Gordijn zal optrekken als de acties van Russische agenten maar ver genoeg gaan.

Hoewel Rusland ontkent dat er in Den Haag sprake is geweest van een geheime operatie van de GROe, is het voor Valeri Solovey, professor aan de gerenommeerde Moskouse staatsuniversiteit, zo klaar als een klontje dat het wel zo is. Direct bewijs mag er volgens hem dan niet zijn, “het geheel van indirecte bewijzen is behoorlijk vernietigend voor Rusland”.

En de parallellen met bijvoorbeeld de Skripal-zaak en de inmenging in de Amerikaanse verkiezingen scheppen “een systeem van bewijs”, zegt hij. Solovey: “Het ziet er voor het Westen veel overtuigender uit. Wat Rusland zegt, klinkt niet erg overtuigend.”

Ze zullen blijven ontkennen, hopende dat de situatie ten goede zal veranderen, aldus Valeri Solovey.

De GROe-operaties staan volgens de professor vooral ten dienste van de Russische buitenlandse politiek. “Het doel is niet om de een of andere kandidaat verkiezingen te laten winnen. Zo stom zijn ze niet in Moskou, ze begrijpen ook wel dat dát onmogelijk is.

Het doel is om instellingen en de westerse democratie in een negatief daglicht te stellen, om te laten zien dat ze corrupt en inefficiënt zijn, om een bepaalde mate van chaos en verwarring te scheppen.”

Anders dan vaak wordt gesuggereerd, denkt Solovey niet dat de opdracht voor de GROe-operaties van president Poetin zelf komen. “Ik denk dat een paar vertrouwelingen naar hem toe zijn gekomen en hem hebben verteld: we kunnen op een bepaalde manier invloed uitoefenen op hoe de zaken in het westen verlopen,” zegt hij.

Voor die algemene doelstelling zou Poetin toestemming hebben gegeven, de concrete invulling van de acties aan de dienst zelf overlatend.

Hoewel het ook volgens hem steeds ongeloofwaardiger wordt om alles te blijven ontkennen, kan Moskou moeilijk anders. “Laten we ons eens afvragen wat het alternatief is. Moet Rusland het allemaal erkennen?

Als het toegeeft, betekent het dat Rusland verantwoordelijkheid op zich neemt, inclusief de juridische. Dan komen er rechtszaken. Rusland zal dus nooit toegeven, nooit verantwoordelijkheid nemen. Ze zullen blijven ontkennen, hopende dat de situatie ten goede zal veranderen.”

Bekijk ook;

‘Verdachten vergiftiging oud-spion Skripal zijn hoge Russische officieren’

Britten zijn er zeker van: geheime dienst Rusland achter cyberaanvallen

Russische hack-operatie voorkomen door MIVD, dit is wat we weten

Ontboden ambassadeur Jones-Bos: Russen hebben andere lezing

NOS 08.10.2018 Volgens Moskou was de apparatuur die de uitgezette spionnen bij zich hadden bedoeld om het computersysteem van de ambassade in Den Haag te testen.

Echter, Nederland staat niet toe dat er cyberaanvallen worden uitgevoerd op in Nederland gevestigde internationale organisaties. Die boodschap heeft de Nederlandse ambassadeur in Rusland, Renée Jones-Bos, herhaald op het ministerie van Buitenlandse Zaken in Moskou.

Op de vraag of de Russen bereid waren naar haar te luisteren zei ze: “Ik heb net een andere lezing gehoord hier op het ministerie van Buitenlandse Zaken. We zullen daar nog wel meer over horen, denk ik.”

Ontboden

Jones-Bos werd vandaag ontboden naar aanleiding van de persconferentie van vorige week waarin de Nederlandse militaire inlichtingendienst bekendmaakte dat vier Russische spionnen in april een hackaanval op de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag hebben uitgevoerd. De vier zijn direct uitgezet.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Moskou liet vanmiddag aan het Russische persbureau Interfax weten dat de apparatuur die de vier bij zich hadden was bedoeld om het computersysteem van de Russische ambassade in Den Haag te testen, vanwege het grote aantal hackaanvallen op Russische overheidsdiensten.

Volgens minister van Buitenlandse Zaken Lavrov waren de vier Russen die in april werden betrapt bij de hackpoging “specialisten” die niet in het geheim opereerden. Lavrov zei dat er sprake is van een misverstand en dat de Nederlandse beschuldigingen zijn bedoeld om de aandacht af te leiden van “de grote verdeeldheid tussen westerse landen”.

Andere lezing

“Ik heb de boodschap herhaald die vorige week in Nederland is gemeld, namelijk dat Nederland verantwoordelijk is voor internationale organisaties op onze bodem”, zei Jones-Bos nadat ze het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken had verlaten. “Dat het niet toelaatbaar is dat er cyberaanvallen worden gepleegd op die organisaties en dat een heel duidelijk signaal is afgegeven dat dat moet stoppen. Die boodschap heb ik herhaald.”

Kijk hier voor hoe Jones-Bos de pers buiten het ministerie te woord staat:

Video afspelen

Nederlandse ambassadeur: wij tolereren geen cyberaanvallen

Jones-Bos wilde niet ingaan op mogelijke tegenmaatregelen van de Russen. Ze liet weten dat er niet over MH17 is gesproken.

Bekijk ook;

Lavrov: niks geheims aan tripje Russische specialisten naar Den Haag

‘Waarschijnlijk schaamt Poetin zich niet, maar voelt hij zich juist machtiger’

MIVD: we hebben Russische hack van OPCW in Den Haag voorkomen

Premiers Rutte en May: acties Rusland roekeloos en destructief

Rusland noemt uitzetting spionnen in brief een ‘provocatie’

AD 08.10.2018 Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft met een protestbrief aan de Nederlandse ambassadeur in Moskou duidelijk gemaakt dat het niet gediend is van de Nederlandse beschuldigingen en acties tegen de vier Russische spionnen. In de brief aan ambassadeur Renée Jones-Bos noemt Rusland het vast- en uitzetten van de agenten een provocatie.

De aanleiding voor het gesprek tussen de ambassadeur en het Russische ministerie was dat minister Ank Bijleveld van Defensie donderdag had onthuld dat vier agenten van de Russische militaire geheime dienst in april waren betrapt toen zij het wifinetwerk van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag wilden binnendringen. Ze zijn vervolgens het land uitgezet.

Lees ook;

Lavrov: Russische hackers maakten routinereis

Lees meer

Nederland verijdelt hackaanval Russen op OPCW

Lees meer

De Nederlandse ambassadeur stelt dat Nederland geen cyberaanvallen tolereert op internationale organisaties die in het land zijn gevestigd. Eerder vandaag zei de Russische buitenlandminister Lavrov de vier Russen niet op een geheime missie waren. Ze waren op een ‘routinereis’, aldus Lavrov.

Kremlin: Vier Russische spionnen waren in Nederland op ‘routinetrip’

NU 08.10.2018 Sergei Lavrov, de Russische minister van Buitenlandse Zaken, heeft maandag gezegd dat de vier in Nederland gearresteerde Russische spionnen op een ‘routinereis’ waren. Het Kremlin ontkent dat de mannen een hackaanval op chemischewapenwaakhond OPCW wilden plegen.

“Er was niets geheims aan de reis van de Russische specialisten naar Den Haag in april van dit jaar. Ze verborgen zich niet, niet toen ze incheckten in hun hotel, niet toen ze op de luchthaven aankwamen en niet toen ze onze ambassade bezochten”, zei Lavrov.

De Nederlandse ambassadeur in Rusland is maandag door het Kremlin ontboden, bevestigt een woordvoerder van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken maandag in gesprek met NU.nl. Renée Jones-Bos moet uitleg geven over de uitzetting van vier agenten van de Russische militaire geheime dienst door Nederland.

Russische media schreven vorige week al dat de ambassadeur ontboden zou zijn, maar dat bleek niet te kloppen. De Russische oproep van maandag komt dan ook niet als een verrassing, zegt de woordvoerder van het Nederlandse ministerie.

Het Kremlin zei maandag ook dat de beschuldigingen van het Westen over de hackactiviteiten van Rusland “erg algemeen van aard” zijn en dat “concrete bewijzen ontbreken”.

Zo verijdelde MIVD de Russische hackoperatie op OPCW

Zie ook: Nederlandse ambassadeur niet ontboden na Russische hackpoging

Hackpoging bij OPCW

Minister Ank Bijleveld van Defensie maakte donderdag bekend dat de Russische agenten in april waren betrapt toen zij het wifinetwerk van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag wilden binnendringen. Ze zijn vervolgens het land uitgezet.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de onthullingen over de GRU afgedaan als “producten van een levendige fantasie”.

Lees meer over: Rusland Russische hackoperatie OPCW

Lavrov: niks geheims aan tripje Russische specialisten naar Den Haag

NOS 08.10.2018 De vier Russen die in april in Den Haag werden betrapt bij een poging de OPCW te hacken waren “specialisten” die niet in het geheim opereerden. Dat heeft de Russische minister Lavrov van Buitenlandse Zaken gezegd op een persconferentie. Over hun specialisme zei hij verder niets.

Volgens Lavrov is in Nederland sprake van een misverstand. Hij spreekt van een routinetripje van de vier. “Er was niets geheims aan het reisje van de Russische specialisten naar Den Haag in april van dit jaar. Het was een routinetripje. Ze verborgen zich niet, niet toen ze incheckten in hun hotel, niet toen ze op de luchthaven aankwamen en niet toen ze onze ambassade bezochten.”

Lavrov voegde eraan toe dat Nederland in april, toen de Russen werden betrapt, niets van zich heeft laten horen.

Moskou wil tekst en uitleg

Vanwege de bekendmaking van vorige week door de geheime dienst MIVD en de Nederlands regering is vandaag in Moskou de Nederlandse ambassadeur op het matje geroepen, heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag bevestigd.

Het Russische persbureau Tass meldde vanochtend al dat de ambassadeur is ontboden vanwege “de desinformatiecampagne over Rusland die Den Haag heeft ingezet”. Vrijdag, toen er ook al berichten waren dat de ambassadeur was ontboden, zei minister Blok van Buitenlandse Zaken dat het hem niet zou verrassen.

Renée Jones-Bos is ambassadeur in Moskou (archief) EPA

Niet voor het eerst

Drie weken geleden moest ambassadeur Jones-Bos zich ook al melden. Dat was nadat NRC Handelsblad en de Zwitserse krant Tages-Anzeiger hadden bericht dat twee Russische spionnen eerder dit jaar waren uitgezet. Op de website van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken stond toen dat de ambassadeur is ontboden vanwege “de voortdurende campagne om de spionnenmanie op te jutten”.

De uitzetting van die twee Russen bleek te maken te hebben met de zaak waarover de Nederlandse geheime dienst MIVD en de regering vorige week een persconferentie gaven. De autoriteiten maakten bekend dat een spionage-actie van de Russische geheime dienst bij de OPCW in Den Haag was verijdeld. De OPCW is de organisatie die zich internationaal inzet voor een verbod op het gebruik van chemische wapens. In de spionage-zaak werden vier Russen Nederland uit gezet.

Lees hier een uitgebreide reconstructie van de zaak of bekijk de onderstaande video:

Video afspelen

Reconstructie: hoe de Russische hackaanval werd verstoord

Het gebeurt vaker dat de Nederlandse ambassadeur in Moskou tekst en uitleg moet geven. In maart moest ze opdraven omdat Nederland twee Russische diplomaten had uitgezet vanwege de vergiftiging in het Britse Salisbury van de Russische dubbelspion Skripal. Nederland bevond zich toen overigens in een groot gezelschap van landen die Russische diplomaten het land uit zetten.

Twee jaar geleden werd de ambassadeur in Moskou ontboden vanwege het “vooringenomen en politiek gemotiveerd” JIT-onderzoek naar de MH17-ramp.

Rusland-correspondent David Jan Godfroid zegt dat Rusland de zaak kennelijk zwaar opneemt. Tegelijkertijd is het ontbieden van een ambassadeur volgens hem niet een ontzettend zwaar middel. “Maar het is wel een teken dat de ambassadeur namens de regering iets uit te leggen heeft.”

Bekijk ook;

Russische hack-operatie voorkomen door MIVD, dit is wat we weten

Lavrov: Russische hackers maakten routine­reis

AD 08.10.2018 Volgens de Russische minister van Buitenlandse Zaken is er sprake van een misverstand. Hij reageerde op de grote spionagezaak, die Nederland vorige week openbaarde.

De vier Russen die in april in Nederland zijn aangehouden als spionnen en vervolgens zijn uitgewezen, waren niet op een geheime missie. Ze waren op een ,,routinereis”, zei de Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergej Lavrov, vandaag.

Het was zijn eerste reactie op de beschuldigingen aan het adres van de Russische inlichtingendienst over hackpraktijken. Het viertal werd door de Nederlandse inlichtingendienst betrapt bij een poging digitaal in te breken bij Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag. Volgens Lavrov moet er sprake zijn van een misverstand.

Lees ook;

Nog 300 spionnen gevonden dankzij paspoort hacker

Lees meer;

Nederland verijdelt hackaanval Russen op OPCW

Lees meer

Relatie met Rusland: nieuwe knauw, maar lijnen blijven open

Lees meer

Eerder vandaag werd de Nederlandse ambassadeur in Rusland op het matje geroepen. Dat bevestigt een woordvoerster van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. Ambassadeur Renée Jones-Bos moet uitleg geven over de uitzetting van de vier agenten.

Betrapt

Minister Ank Bijleveld van Defensie maakte afgelopen donderdag bekend dat de Russische agenten in april werden betrapt toen zij het wifi-netwerk van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag wilden binnendringen. Ook probeerde ze het onderzoek naar MH17 te frustreren, zo maakte de de Britse ambassadeur Peter Wilson bekend.

Onzin, zei Rusland direct, dat volgens persbureau TASS spreekt van een ‘diabolische parfumcocktail’ van beschuldigingen tegen het land. Het zou allemaal onderdeel zijn van een desinformatiecampagne die de Russische belangen moet schaden.

© Foto Yuri Kadobnov/AFP De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov.

Buitenlandminister Lavrov: Russische spionage is een ‘misverstand’

MSN 08.10.2018 De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov noemt het uitzetten van de vier Russische spionnen in april een “misverstand” tijdens een “routinereis”. Lavrov deed de uitspraak maandagmiddag tijdens een persconferentie. Het was Lavrovs eerste reactie op de beschuldigingen over de hackpraktijken.

De vier agenten van inlichtingendienst GROe werden aangehouden en het land uitgezet toen zij het wifi-netwerk van het kantoor van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag probeerden te hacken. De Russen parkeerden een auto met hoogwaardige apparatuur om op korte afstand hacks uit te voeren nabij het kantoor toen de Nederlandse inlichtingendienst ingreep.

Lavrov zei: “Er is niets mysterieus aan het bezoek van de Russische specialisten aan Den Haag. Het was een routinereis. Ze hebben niets te verbergen. […] Het leek allemaal een misverstand. In april ontvingen we geen klachten over het incident. […] Maar drie weken geleden werd gelekt in de Nederlandse media dat deze mensen aan het spioneren waren.”

Lavrov verweet Nederland “megafoondiplomatie”. Hetzelfde verwijt maakte Dimitri Peskov, de woordvoerder van de president, vandaag aan Groot-Brittanië. “Rusland is bereid om bewijs te bestuderen over het cyberaanval-incident als dit van de Nederlandse autoriteiten komt. Niet uit de media”, zei Peskov volgens Russisch persbureau TASS.

Vrijdag heeft de Russische buitenlandminister de Nederlandse ambassadeur in Moskou ontboden. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken verweet Nederland “georganiseerde propaganda” die “zeer schadelijk” is voor de bilaterale verstandhouding.

De reactie van Rusland doet denken aan het verweer van de twee verdachten in de novitsjok-vergiftiginszaak rondom Sergej Skripal in het Britse Salisbury. De twee mannen zeiden “gewoon toeristen” te zijn geweest in het dorp.

https://images1.persgroep.net/rcs/7MI6LUD81kenHwBGkKMA-b14s0I/diocontent/133706731/_fitwidth/694/?appId=21791a8992982cd8da851550a453bd7f&quality=0.9

 

Nederlandse ambassadeur in Rusland ontboden om spionage-rel

AD 08.10.2018 Rusland heeft de Nederlandse ambassadeur in Rusland vandaag op het matje geroepen. Dat bevestigt een woordvoerster van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. Ambassadeur Renée Jones-Bos moet uitleg geven over de uitzetting van vier agenten van de Russische militaire geheime dienst door Nederland.

Minister Ank Bijleveld van Defensie maakte afgelopen donderdag bekend dat de Russische agenten in april werden betrapt toen zij het wifi-netwerk van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag wilden binnendringen. Ook probeerde ze het onderzoek naar MH17 te frustreren, zo maakte de de Britse ambassadeur Peter Wilson bekend.

Lees ook

https://images3.persgroep.net/rcs/v_vKHKZn73vwjc-NZ41KRT5cTV4/diocontent/133480229/_fill/93/70/?appId=21791a8992982cd8da851550a453bd7f&quality=0.6

Spionage-rel: Waarom arresteerden we die Russen niet gewoon?

Lees meer

https://images3.persgroep.net/rcs/Q9o8wCgE4lT41kCUqLj__okxUjU/diocontent/133536441/_fill/93/70/?appId=21791a8992982cd8da851550a453bd7f&quality=0.6

Experts kraken Russische hackpoging: ‘Dit was niet hun A-team’

Lees meer

De vier Russen – de GROe-agenten Aleksei Morenets, Evgenii Serebriakov, Oleg Sotnikov en Alexey Minin – reisden op 10 april naar Nederland met een diplomatiek paspoort. Na hun aankomst huurden de vier mannen een Citroën C3 en begonnen hun verkenningen naar de OPCW. Op 13 april (drie dagen later) parkeerden ze de auto met hackersapparatuur op het parkeerterrein van het Marriot-hotel, dat het dichtst bij het kantoor van OPCW ligt. Ze werden er op heterdaad betrapt en vervolgens het land uitgezet. Rusland heeft het over een ‘desinformatiecampagne’ vanuit Nederland.

Floortje Dessing

Toen het nieuws bekend werd gemaakt zaten Floortje Dessing en haar filmploeg juist voor opnames in de Nederlandse ambassade in Moskou. Over de Nederlandse ambassadeur in Rusland, Renée Jones-Bos, zei Dessing toen: ,,Een echte topdiplomate, ik ben heel blij dat we haar mogen volgen. We waren vandaag dus volop aan het filmen in de ambassade, toen we het nieuws uit Nederland hoorden. Wat je dan meemaakt…Eerst was het een rustige werkdag, vervolgens merk je dat iedereen wat onrustig wordt en begint te overleggen en te bellen. Renée Jones-Bos riep al snel haar medewerkers bij elkaar om een soort actieplan te bespreken. Daar mochten we overigens niet bij zijn. Maar daarna mochten we haar gewoon weer vragen stellen. Je weet bij dit soort kwesties dat er veel gevoeligheden zijn. Ik vond dat Jones-Bos daar heel rustig mee omging.”

Russische media meldden voor het weekeinde al dat Moskou tekst en uitleg wil van de ambassadeur. Minister Stef Blok sprak toen tegen dat zij al gevraagd was langs te komen, maar zei ook dat zo’n uitnodiging niet als een verrassing zou komen.

Ambassade VS: Russen onbetrouwbaar als gasleverancier, spionageactie toont dat aan

NOS 07.10.2018 Rusland is een onbetrouwbare partner, ook als het aankomt op het leveren van gas. Dat is de boodschap van de Amerikaanse ambassadeur in Nederland, Pete Hoekstra in een reactie op vragen van Nieuwsuur over het Russische gasproject Nord Stream 2. Daarbij refereert Hoekstra aan de cyberaanval in Den Haag die deze week werd blootgelegd door de Nederlandse geheime dienst.

“We zagen opnieuw een waarschuwing waarom landen niet door kunnen gaan alsof het ‘business as usual’ is met Rusland. Projecten als Nord Stream 2 ondermijnen de algemene energieveiligheid en stabiliteit van Europa, omdat het Rusland een nieuwe mogelijkheid biedt voor de politieke afpersing van Europese landen, met name Oekraïne. Rusland begrijpt dat dit project Europa verdeelt en gebruikt dat in zijn voordeel.”

Weerstand

Zo’n veertig procent van het gas dat in Europa wordt verbruikt is afkomstig uit Rusland. Sinds 2011 ligt er al een pijpleiding, die van Rusland door de Oostzee naar Duitsland gaat. Nu moet er een tweede pijpleiding komen: Nord Stream 2. Alle contracten daarvoor zijn getekend -onder meer door Shell-, maar de weerstand ertegen is groot.

De verbinding loopt van Ust-Luga in Rusland naar het Duitse Greifswald. Voor de route is de toestemming nodig van diverse landen.

De groene landen zijn voor, de rode tegen het project Nieuwsuur

Afgelopen zomer ging Zweden akkoord, nu is Denemarken aan zet. Geen fijn vooruitzicht, ziet het Deense parlementslid Nick Haekkerup. “De Zweden, Finnen en Denen hadden de handen ineen moeten slaan en één lijn moeten trekken. Nu komt het allemaal op Denemarken aan. Een klein landje tegenover het grote Europa.”

Als de Denen ‘nee’ zeggen, moet de route van de pijplijn verlegd worden tot net buiten Deense wateren. Dat kost geld. Maar Rusland is vastbesloten, de verbinding moet er komen. Dat zegt ook de vertegenwoordiger van Nord Stream in Denemarken, Markela Dedopoulos. “Het is een commercieel project. We zijn geen politiek instituut. We gaan af op de wetten. We baseren ons op bestaande wetten en regels. En daarbij spelen geopolitieke belangen geen rol.”

Video afspelen

Denen spil in geo-politiek spel rond Nord Stream 2

In Nederland wil de Tweede Kamer de Europese Commissie steunen in een poging om politieke machtsspelletjes met het gas te voorkomen. De Commissie wil wetgeving die verbiedt dat de eigenaar van de pijpleiding, tegelijk ook eigenaar is van het gas. Dat zou het Russische gasbedrijf Gazprom, eigenaar van beide, in de problemen brengen.

De Amerikanen blijven er ondertussen op hameren dat Nord Stream 2 een groot risico is voor Europa. Niet geheel zonder eigenbelang, want president Trump zou graag Amerikaans gas aan Europese landen willen leveren, als alternatief.

Bekijk ook;

Merkel en Poetin weten: we hebben elkaar nodig

Geen voorkeursbehandeling voor Gazprom, zegt de Kamer

Hadden Russische spionnen nog een klusje in Noordwijk?

AD 07.10.2017 De vier Russische spionnen die in april van dit jaar zijn ontmaskerd, doken niet alleen op in Den Haag. Ze sliepen ook twee nachten in Noordwijk. Hadden ze hier misschien nog een klusje, vragen sommige inwoners zich af.

Het doet toch een beetje denken aan James Bond, aldus Denise Warmerdam.

Wat moeten vier Russen in een koud voorjaar in een Nederlandse badplaats? In een warm oord zouden ze misschien niet zijn opgevallen, maar in het Palace hotel vlak aan zee keken ze in elk geval raar op toen de mannen zich op dinsdagavond 10 april meldden bij de receptie.

Dit hotel ontvangt in dit jaargetijde vooral gasten die bedrijven of congressen in de buurt bezoeken. ,,Ik weet nog dat personeelsleden verrast reageerden,” zegt manager André Aaij van het hotel. ,,We hadden geen idee waarom ze hier waren, net zoals we dat van zo veel gasten niet weten.”

Voor vertier lijkt het in elk geval niet te zijn geweest. Er valt best wat te feesten in Noordwijk, maar veel barretjes gaan alleen op de traditionele stapavonden open, niet op dinsdag en woensdag. De kok van café De Rosser kan zich niet herinneren dat de Russische spionnen in zijn zaak zijn geweest. ,,Ik zie zo veel mensen hier komen. Daar let je eigenlijk niet op”, zegt hij.

Lees ook

Ontluisterend inkijkje in het werk van vier Russische spionnen

Lees meer;

Nog 300 spionnen gevonden dankzij paspoort hacker

Lees meer

NOC*NSF: Medische gegevens van drie Nederlandse sporters gehackt

Lees meer

Nederland verijdelt hackaanval Russen op OPCW

Lees meer 

Experts kraken Russische hackpoging: ‘Dit was niet hun A-team’

Lees meer

De vier Russische spionnen vlak na hun aankomst in Nederland. © EPA

Spannend

Barista Denise Warmerdam van koffiebar De Dames vindt het wel een spannend idee dat Russische spionnen in haar dorp hebben rondgelopen. ,,Het doet toch een beetje denken aan James Bond”, zegt ze als ze de foto’s bekijkt die de militaire geheime dienst MIVD van de spionnen heeft vrijgegeven.

De kwestie roept bij haar de vraag op waarom de Russen uitgerekend in Noordwijk terecht zijn gekomen. Dat ze niet direct in het hotel zijn gaan overnachten vanwaaruit ze later ook de OPCW wilden gaan hacken, is nog voorstelbaar. Maar in Den Haag zijn nog zo veel andere hotels.

Of waren ze in Noordwijk ook op een geheime missie? Warmerdam sluit het niet uit. Op nog geen twee kilometer van het centrum staat het kantoor van de Europese Ruimtevaartorganisatie ESA. ,,Wie weet hadden ze daar ook nog wel een klusje”, fantaseert Warmerdam. Ze zal het nooit weten, want meer openheid dan de MIVD afgelopen donderdag heeft gegeven over deze operatie, gaat de dienst niet geven.

De Russische hackoperatie bij OPCW. © Infografieken Nederland

Russen nu gepakt, maar andere landen hacken net zo goed, ook Nederland

NOS 06.10.2018 Spioneren is zo oud als de weg naar Rome, schrijft de AIVD zelf in zijn jaarverslag. Steeds vaker zijn die spionnen hackers, blijkt ook uit de poging van de Russische inlichtingendienst GROe om in te breken bij de OPCW, een organisatie die strijdt voor een verbod op chemische wapens.

Rusland staat met hackende spionnen niet alleen: de Verenigde Staten, China, Iran, Israël en ook Nederland zelf zijn de afgelopen jaren eveneens betrapt op digitale spionage-operaties.

Nucleaire installaties

Een van de meest geruchtmakende hack-aanvallen is niet afkomstig uit Rusland, maar wordt toegeschreven aan Israël en de Verenigde Staten. In 2010 ontdekten computerbeveiligers een nieuw virus, dat zichzelf voordeed als legitieme software. Het virus werd voor het eerst aangetroffen door een Wit-Russisch antivirusbedrijf, maar bleek uiteindelijk te zijn gericht tegen een Iraanse nucleaire installatie. In die installatie, in Natanz, ontstond fysieke schade aan centrifuges nadat het Amerikaans-Israëlische virus de snelheid opvoerde. Daardoor liep het Iraanse nucleaire programma vertraging op.

De Israëlische en Amerikaanse overheden hebben altijd ontkend achter de aanval te zitten, maar onder meer The New York Times zegt bewijs te hebben dat die hack wel degelijk door die landen is uitgevoerd.

Die aanval, die inmiddels bekendstaat als Stuxnet, was een van de eerste grote digitale aanvallen van een land tegen een ander land – maar zeker niet de laatste.

Landen

Westerse overheden beschuldigen vooral Rusland en China van het uitvoeren van hackaanvallen. Die laatste zou ook aan economische spionage doen; zo zou China ook bij de Nederlandse chipmachinefabrikant ASML hebben ingebroken.

Rusland wordt onder meer beschuldigd van het willen verstoren van de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016 en het brexit-referendum eerder dat jaar. De werkwijze van de Russen, volgens westerse regeringen: informatie buitmaken met hacks en die vervolgens gebruiken om de publieke opinie een bepaalde kant op te sturen.

Interne spionage

Landen bespioneren niet alleen elkaar, maar houden ook hun eigen bevolking in de gaten. Zo mogen de Nederlandse inlichtingendiensten personen hacken en aftappen die een gevaar voor de veiligheid zouden kunnen vormen. Andere landen, zoals Iran, worden beschuldigd van het spioneren op mensenrechtenactivisten en journalisten. Soms met apparatuur en software die afkomstig is uit het Westen.

Het houdt bovendien niet op bij spionage, maar wordt soms regelrechte sabotage. Zo wist Rusland in Oekraïne meerdere malen chaos te veroorzaken met een hackoperatie. Door zo’n actie viel in een deel van het land twee keer de elektriciteit uit. Eén aanval op Oekraïne liep zo uit de hand, dat ook westerse bedrijven en overheden er hinder van ondervonden.

Geen schone handen

Maar westerse landen hebben ook geen schone handen. Zo braken Britse overheidshackers in op het grondgebied van een bondgenoot: België. Bij de telecomprovider Belgacom, die ook veel intercontinentale verbindingen levert, drong de geheime dienst GCHQ diep binnen om in het buitenland roamende ‘targets’ te kunnen afluisteren. En de Amerikaanse inlichtingendienst NSA wist zelfs Angela Merkel, de bondskanselier van bondgenoot Duitsland, af te luisteren, door op het dak van de ambassade in hartje Berlijn afluisterapparatuur te plaatsen.

Ook Nederland voert hack-operaties uit: inlichtingendiensten AIVD en MIVD hebben allebei hackers in dienst. Begin dit jaar kwamen die ongewild in het nieuws, toen Nieuwsuuren de Volkskrant onthulden dat de Nederlandse inlichtingendiensten binnen wisten te dringen bij Russische overheidshackers.

Op die manier wisten ze informatie te verzamelen over Russische hackoperaties door hackersgroep Cozy Bear, een zustergroep van Fancy Bear, die achter de aanval op de OPCW zat. Net als Fancy Bear zou Cozy Bear zich op de Amerikaanse verkiezingen hebben gericht.

Gevaar

Al die overheden die elkaar hacken, dat levert gevaar op, waarschuwen critici. Ze waarschuwen dat dit uiteindelijk levens kan kosten, bijvoorbeeld als een conflict escaleert en overheidshackers kritieke systemen als waterzuivering of waterkeringen uit de lucht halen.

Als je gaat klooien met computers die mechanische systemen aansturen, is het een kwestie van tijd voordat iemand gewond raakt of overlijdt, aldus Oud-directeur Britse inlichtingendienst GCHQ

“Het probleem van misrekeningen is groot”, zei bijvoorbeeld de oud-directeur van de Britse inlichtingendienst GCHQ op een conferentie. “Als je gaat klooien met computers die mechanische systemen aansturen, of met gezondheidssystemen, dan is het een kwestie van tijd voordat iemand gewond raakt of uiteindelijk overlijdt.”

Dat terwijl het op internet ook nog eens lastig kan zijn om de bron van een aanval te achterhalen: het is mogelijk om je voetsporen te wissen en rookgordijnen op te trekken, zodat het lijkt dat een aanval vanaf een bepaalde plek afkomstig is – terwijl dat niet zo is. Het uitlokken van aanvallen op andere landen, een klassieke truc, is op internet misschien nog wel makkelijker.

Andere bezwaren

Er leven nog meer bezwaren. Zo misbruiken overheden in sommige gevallen – zoals bij de aanval op de Iraanse nucleaire installaties – beveiligingsproblemen in software terwijl die bij de fabrikant nog niet bekend zijn. Dat betekent dat ze ook door andere landen of zelfs door criminelen zijn te misbruiken.

In 2017 lekte informatie over zo’n beveiligingsprobleem uit. De NSA bleek een fout in Windows te kunnen misbruiken, maar dat kwam op straat te liggen en werd een paar maanden later op grote schaal misbruikt bij de WannaCry-hackaanval.

Ook speculeren sommige deskundigen dat de drempel voor digitale aanvallen lager is dan voor traditionele spionage of sabotage, vanwege het psychologische verschil tussen het drukken op een knop en een fysieke handeling.

Uit onderzoek waarbij digitale oorlogsvoering werd gesimuleerd, lijkt dat in ieder geval mee te vallen. Studenten en medewerkers van inlichtingendiensten die meededen aan de simulatie waren juist vrij terughoudend met het inzetten van digitale wapens.

Maar één ding is zeker: de weg naar Rome is inmiddels de digitale snelweg.

Meer lezen over de verijdelde Russische hackaanval? Dit schreven we eerder:

Nederlandse journalist onder vuur op Russische tv na spionageschandaal

AD 06.10.2018 Correspondent Joost Bosman kwam gisteren onder vuur te liggen in een praatprogramma op de Russische staatstelevisie. ,,Natuurlijk is het onzin wat onze Westerse collega-journalisten hier zeggen”, was één van de uitspraken van presentator Artjom Sjesjin over het spionageschandaal dat deze week aan het licht kwam.

,,Wat deden die gasten daar nou? Kwamen ze schilderijen bekijken van de zeventiende-eeuwse meesters? Waren het toeristen, zoals die twee van Salisbury?”, vraagt de al enigszins op leeftijd zijnde Poolse journalist Zigmund Zenchołowski sarcastisch naar aanleiding van het heikele onderwerp van vandaag: de ontmaskering van vier GRU-agenten in Nederland.

De talkshow Vrémja pokázjet (De tijd zal het leren) besteedt er bijna een uur aan. Het is de Russische versie van Rondom Tien, alleen dan twintig keer zo hard. In de schreeuwmarathon van de Russische staats-tv tettert iedereen door elkaar heen en luistert niemand. ,,U moet wel uw standpunt hard en emotioneel naar voren brengen”, luidt vooraf dan ook de instructie. ,,Dan mag u misschien nog vaker komen.”

De lichten gaan uit en deel twee van het programma begint. Op het enorme scherm in de studio zien we de Nederlandse defensieminister Ank Bijleveld uitleg geven over aanhouding van de vier mannen. We zien MIVD-hoofd Onno Eichelsheim en de Britse ambassadeur Peter Wilson. Dan gaan de lichten weer aan en krijgt een Nederlandse journalist, ikzelf dus, de eerste vraag voorgelegd.

,,Vindt u niet dat het Westen een hels mengsel tegen Rusland brouwt?”, laat talkshowhost Artjom Sjesjin als te doen gebruikelijk alle journalistieke neutraliteit varen. Het antwoord dat de mannen op heterdaad zijn betrapt en dat de MIVD zelfs hun inbraakpoging in het wifi-netwerk van de Organisatie voor Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag heeft moeten afbreken om te voorkomen dat ze werkelijk ‘binnen’ kwamen, overtuigt hem allerminst.

U hebt een Nederlands paspoort, dus u bent verdacht

,,Er is vandaag een straaljager neergekomen in de regio Moskou. U hebt een Nederlands paspoort, dus u bent verdacht van betrokkenheid daarvan”, trekt Sjejnin een onnavolgbare vergelijking. ,,Maar leg míj eens uit wat die mannen dan deden in Den Haag?”, probeert de Nederlander het met een tegenvraag. Er komt geen antwoord.

Vladimir Kornilov, een pro-Russische Oekraïner, die in Nederland nog een blauwe maandag hoofd was het nooit bestaand hebbende Centrum voor Euraziëstudies, gaat goed los. Na een lang betoog, buldert hij: ,,Als die vier van de GRU waren, waarom heeft Nederland ze dan zo gemakkelijk laten gaan?”

De tombola van gebrul leidt als altijd in Vréja pokázjet niet tot een eensluidende conclusie. De samenvatting is snel gemaakt en hapklaar: wat er in Nederland is gebeurd, is allemaal verzonnen en gecoördineerd met de Verenigde Staten en Groot-Brittannië; alles om Rusland in het pak te naaien, voor de zoveelste keer.

,,Natuurlijk is het onzin wat onze Westerse collega-journalisten hier zeggen”, zet Sjejnin zijn gasten even stevig weg. Maar één vraag heeft hij nog steeds niet willen beantwoorden: wat deden die mannen nou in Den Haag?

‘Waarschijnlijk schaamt Poetin zich niet, maar voelt hij zich juist machtiger’

NOS 05.10.2018 Cyberaanvallen gebeuren steeds vaker wereldwijd, zoals de hackoperatie die gisteren uitgebreid door de MIVD aan het licht werd gebracht. De vingers wijzen naar de Russische geheime dienst, en dat wordt niet onder stoelen of banken gestoken. “Het is de nieuwe manier van doen”, zegt cyberdeskundige David Sanger.

Sanger schrijft voor The New York Times over de cyberoorlog en schreef het boek The Perfect Weapon. Details van hackacties worden vaker publiekelijk bekend gemaakt. “Denk aan de informatie die de VS bekendmaakte over de cyberaanval van Noord-Korea en alle informatie die het Verenigd Koninkrijk over de zaak-Skripal naar buiten bracht.”

Ook premier Rutte noemt het naar buiten brengen van de normaliter geheime operatie een krachtig signaal aan de Russische regering. “Ik denk dat Moskou geen leuke dag heeft door dit ernstige gestuntel”, zegt Rutte. “Het is natuurlijk onmogelijk om dit nog te ontkennen.”

Maar of deze manier van naming and shaming zinvol is, is volgens Sanger een andere vraag. “Bij sommige landen heeft het misschien zin, maar veel mensen denken niet dat het effectief is in het geval van Poetins Rusland. Het is moeilijk om Poetin zich te laten schamen. Misschien voelt hij zich zelfs wel machtiger hierdoor: hij laat zien dat hij diep kan doordringen in de westerse landen.”

Onthulling

Gisteren onthulde de MIVD dat de veiligheidsdienst in april in Den Haag een hackoperatie heeft verstoord van vier Russische spionnen. Zij wilden het wifisysteem van de OPCW hacken. Die organisatie onderzocht op dat moment onder meer het zenuwgas waarmee in Groot-Brittannië de Russische oud-dubbelspion Skripal en zijn dochter werden vergiftigd.

Eerder meldde de Britse regering dat de Russische geheime dienst achter een reeks van wereldwijde cyberaanvallen zit die is bedoeld om westerse democratieën te ondermijnen. De Russen ontkennen en hebben die beschuldigingen van cyberaanvallen afgedaan als fantasieën.

Maar voorlopig kunnen we nog niet spreken van een echte cyberoorlog, denkt Sanger. “Tot nu toe zijn dit daden van conflict en agressie. Of dat ooit zal worden gezien als oorlogsdaad: tot nu toe reageren landen er niet op die manier op.”

Straffeloos

Wel moeten we ervoor waken dat deze conflicten zich niet nog verder opstapelen. Daarvoor zijn in ieder geval internationale regels nodig, zegt Sanger. “Zoals Brad Smith van Microsoft al kwam met een ‘digitale conventie van Genève. Dat lost niet alles op, maar je spreekt dan wel af dat bepaalde dingen voor alle landen uit den boze zijn. Zodat het veroordeeld wordt als zoiets toch plaatsvindt.”

Ook pleit de cyberdeskundige ervoor dat er harder wordt opgetreden. “Niet alleen met cybermaatregelen. Je kunt het ook afstraffen met economische sancties of een militaire aanval. Je kunt een land diplomatiek isoleren. Zolang er maar een straf op staat. Want landen die cyberaanvallen plegen concluderen tot nu toe dat ze dat ongestraft kunnen doen.”

Reportage en gesprek: Is de ‘cyberoorlog’ al begonnen?

Video afspelen

Bekijk ook;

Cyberaanvallen: goedkoop, anoniem én levensgevaarlijk

Russische hack-operatie voorkomen door MIVD, dit is wat we weten

Gebruikten Russische hackers een simpele truc of een krachtig wapen?

NOS 05.10.2018 We weten hoe ze Nederland binnenkwamen, welke auto ze huurden, wat hun tweede namen zijn en welke fouten ze maakten. Maar hoe probeerden de Russische spionnen in te breken op het netwerk van de OPCW in Den Haag? Hoe geavanceerd was hun aanval, en wat wilden ze op 13 april nou precies doen?

Daarover heeft de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst, die de operatie donderdag aan het licht bracht, weinig informatie naar buiten gebracht. Sowieso is niet met de volle zekerheid te zeggen wat het Russische aanvalsplan was, omdat de inlichtingenofficieren het nooit ten uitvoer hebben kunnen brengen.

Amerikaanse aanklacht

Toch is op basis van de Amerikaanse aanklacht tegen de hackende spionnen en gesprekken met ethisch hackers wel een inschatting te maken van hoe hackers van de Russische inlichtingendienst GROe te werk gaan.

Wat we sowieso weten, is dat de spionnen probeerden in te breken bij de OPCW, de internationale organisatie die chemische wapens moet uitbannen en zetelt in Den Haag. De OPCW deed op het moment van de hack onderzoek naar de vergiftiging van de Russische oud-spion Sergej Skripal in Engeland. Ook onderzocht de OPCW toen een gifgasaanval in het Syrische Douma.

De Russen hadden het specifiek gemunt op de wifi-verbinding van de OPCW. Maar hoe de aanvallers daar precies op probeerden in te breken, hangt af van de wifi-versie die de OPCW gebruikte ten tijde van de aanval. Die organisatie wil daarover geen vragen beantwoorden.

Wifi-varianten

Als gebruiker merk je het verschil niet direct, maar er zijn meerdere versies en beveiligingsniveaus van draadloze netwerken. Van de meest onveilige beveligingsvariant, WEP (Wired Equivalent Privacy), weten we al sinds 2005 dat hij simpel te kraken is: dat is tegenwoordig minutenwerk. Veel wifi-netwerken gebruiken daarom inmiddels WPA2: dat is veiliger en staat voor ‘Wifi Protected Access 2’

De consumentenversie van WPA2 is weliswaar veiliger dan WEP, maar is wel vatbaar voor aanvallen waarbij het wachtwoord met brute kracht wordt gekraakt. Over het algemeen geldt: hoe korter het wachtwoord van de wifi, hoe eenvoudiger het is om dat te kraken. De zakelijke versie van WPA2 is daar in theorie ook kwetsbaar voor maar heeft meer mogelijkheden om het netwerk tegen hacks te beschermen.

“Als het gaat om de meest onveilige versie van wifi, dan is het zo gepiept. Maar dat lijkt mij onwaarschijnlijk”, zegt ethisch hacker Wesley Neelen van Dearbytes. Hij wordt als ‘ethisch hacker’ door bedrijven gevraagd om de veiligheid van netwerken te testen – ook die van wifi.

Bij de veiliger versies is het lastiger, maar zeker niet onmogelijk. “Als ze de wifi-versie gebruiken die vooral vaak thuis wordt gebruikt, moeten ze verkeer onderscheppen en dat vervolgens kraken.” Dat kan door verkeer op te vangen, waarna het op een ander moment kan worden gekraakt. “Als je een computer met stevige videokaarten hebt, dan kan dat op zich redelijk snel gekraakt worden”, zegt Neelen.

Dit zat in de kofferbak van de huurauto van de Russen, die was gericht op het OPCW-gebouw NOS

Maar het hoeft niet zo geavanceerd te zijn. “Het kan ook zijn dat ze het wifi-wachtwoord al wisten, bijvoorbeeld door een medewerker onder druk te zetten”, zegt Frank Groenewegen van beveiligingsbedrijf Fox-IT.

Als de OPWC de zakelijke, veiligere versie van wifi gebruikte, zijn die scenario’s minder waarschijnlijk. Maar er zijn manieren om ook zulke netwerken, met betere beveiliging, te omzeilen, bijvoorbeeld door wachtwoorden voor dergelijke netwerken op te vangen met een zogenoemde Wifi Pineapple.

Zo werkt de Pineapple

De MIVD meldde donderdag dat de vier een apparaatje bij zich hadden, een Wifi Pineapple, waarmee een vals wifi-netwerk kan worden opgezet. Dat kan bovendien op een slimme manier. Telefoons, tablets en laptops zoeken continu naar ‘bekende’ wifi-netwerken in hun omgeving, en stralen daarbij de naam van het wifi-netwerk uit.

De Wifi Pineapple speelt daar op in, vangt de wifi-netwerken op waar apparaten naar zoeken en neemt de identiteit van die netwerken aan. Als je ooit verbinding hebt gemaakt met het netwerk van bijvoorbeeld een hotel, kan het met een Wifi Pineapple zomaar zijn dat je telefoon automatisch verbinding maakt met een netwerk dat zich voordoet als dat hotel. Vervolgens zouden ze wachtwoorden, bijvoorbeeld van e-mail, kunnen onderscheppen.

Een ander scenario is dat de aanvallers kennis hadden van een beveiligingsbug in de software van de wifi-router of in wifi zelf, en daarmee konden inbreken. Daarbij kan het gaan om een zogenoemde zero day-exploit, een hackwapen dat nog niet eerder is waargenomen en daardoor heel effectief is.

MIVD-directeur Onno Eichelsheim hintte daar op toen hij zei dat de aanvalsmethode van de Russen nog niet bekend was. Of Eichelsheim dat inderdaad bedoelde, of dat de MIVD nooit eerder vier hackende Russen in een Citroën C3 heeft gezien, wil de MIVD niet zeggen. “Dat geeft te veel vrij over onze modus operandi”, aldus een woordvoerder.

Feit is wel dat de GROe-hackafdeling, Fancy Bear, eerder met zero day-aanvallen heeft gewerkt. Het is dan ook goed mogelijk dat de hackers beschikten over zo’n krachtig hackwapen, en dus konden inbreken op wifi-netwerken zonder het wifi-wachtwoord te kennen.

Als de Russen het wifi-protocol kunnen kraken, moeten vergelijkbare internationale instellingen zich wel zorgen maken, aldus Frank Groenewegen, Fox-IT.

“Het is speculatie, maar als de directeur van de MIVD zegt dat ze iets hebben aangetroffen wat ze nog niet eerder hebben gezien, dan denk ik wel aan zoiets”, zegt Groenewegen van Fox-IT. “Het moet wel heel spannend zijn, als ze het zo benadrukken. En als de Russen het wifi-protocol kunnen kraken, moeten vergelijkbare internationale instellingen zich wel zorgen maken.”

Voor de gemiddelde consument valt het risico mee, benadrukt hij. “Die zijn niet in het vizier van de inlichtingendienst.”

Belastende documenten

Uit de Amerikaanse aanklacht tegen de Russische inlichtingenofficieren weten we dat de Russische overheidshackers, als ze eenmaal binnen zijn gedrongen op het wifi-netwerk, in de meeste gevallen op zoek gaan naar belastende documenten. Of dat in dit geval ook de bedoeling was, weten we dus niet.

In september 2016 kraakten dezelfde twee hackers die ook de OPCW probeerden te hacken, het wifi-netwerk van een Zwitsers hotel waar op dat moment medewerkers van anti-dopingorganisaties verbleven. Die waakhond kwam op de hitlist van Rusland terecht nadat Russische sporters en sportofficials door dopingwaakhond WADA waren geschorst. Of dat in dit geval ook had gekund, hangt af van de manier waarop het OPCW-netwerk is ingericht.

Niet alleen buitmaken, ook vernietigen

Fancy Bear heeft in zijn hack-arsenaal een programma waarmee de aanvallers van apparaat naar apparaat kunnen ‘hoppen’. Dat kan zowel op telefoons als op laptops, waarna de aanvallers bijvoorbeeld documenten op een laptop kunnen buitmaken.

Maar ook tekstberichten, contactpersonen en foto’s op telefoons kunnen worden buitgemaakt. Ook zou de malafide software de microfoon van telefoons kunnen activeren, om zo af te luisteren.

In het geval van anti-dopingautoriteiten is Fancy Bear volgens de Amerikaanse autoriteiten op zoek gegaan naar belastende informatie over niet-Russische sporters, om die vervolgens naar buiten te brengen – soms op een misleidende manier, aldus de Amerikanen. Technisch zou het voor de aanvallers echter ook mogelijk zijn om documenten te vernietigen.

Wat precies het doel van de overheidshackers in dit geval was, is onbekend. De MIVD wil daar niets over zeggen, en van de Russische overheid hoeven ook weinig duidelijkheid te verwachten: het is immers allemaal onzin, aldus het Kremlin.

Meer lezen over de verijdelde Russische hackaanval? Dit schreven we eerder:

x

Nederlandse ambassadeur niet ontboden na Russische hackpoging

NU 05.10.2018 Rusland heeft de Nederlandse ambassadeur niet ter verantwoording geroepen, zegt de Nederlandse minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) vrijdag na eerdere berichten van Russische persbureaus dat dat wel gebeurd zou zijn.

Russische persbureaus meldden op basis van bronnen bij het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken dat de ambassadeur ontboden was. “Dat heeft op dit moment niet plaatsgevonden. Ik ken het bericht uit de pers, maar op dit moment is nog geen sprake van ontbieden”, aldus Blok.

Minister Ank Bijleveld van Defensie maakte donderdag bekend een Russische cyberaanval te hebben verijdeld. Deze was gericht op de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag. Na de bekendmaking ontbood het Nederlandse kabinet de Russische ambassadeur.

De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) heeft in april vier Russen opgepakt voor de hackoperatie en vervolgens het land uitgezet. De cyberaanval kon snel verijdeld worden doordat de MIVD de Russen kon identificeren. Het gaat om inlichtingenofficieren van de Russische militaire geheime dienst GRU.

In de Verenigde Staten zijn de mannen en drie andere Russische GRU-inlichtingenofficieren aangeklaagd voor diverse cyberaanvallen. Het gaat naast de hackpoging op de OPCW om onder meer een cyberaanval op het wereldantidopingagentschap WADA in 2016.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken ontkende donderdag betrokken te zijn bij de hackoperatie en noemde de onthullingen “een levendige fantasie”.

Tweede Kamer annuleert bezoek aan Rusland

De Tweede Kamerleden die over twee weken een werkbezoek aan Rusland zouden brengen zien daar voorlopig van af. Ze kunnen de poging van Rusland om de OPCW te hacken niet zomaar over hun kant laten gaan, vinden ze.

De buitenlandwoordvoerders van de partijen in de Tweede Kamer zouden vrijdag 19 oktober voor tien dagen naar Rusland afreizen, maar een ruime meerderheid van de Kamer wil het bezoek opschorten, laat VVD-Kamerlid Sven Koopmans weten.

“We moeten altijd met Rusland blijven praten, maar een bezoek door ons nu zou door Rusland makkelijk kunnen worden uitgelegd als vergeving voor een schandelijke daad. En dat is onterecht.”

De Kamer komt volgens Koopmans op voor de Nederlandse rechtsorde. “Dat zullen we Rusland graag nog eens zeggen, maar dan op een voor ons passend moment.”

Honderden medewerkers Russische inlichtingendienst ontmaskerd

Met de paspoortgegevens van de Russen die Nederland zijn uitgezet, hebben onderzoekers mogelijk de identiteit ontdekt van honderden medewerkers van de Russische militaire inlichtingendienst. Zij bleken met hun voertuigen te staan ingeschreven op een adres in Moskou dat is gelinkt aan de GROe.

Onderzoekscollectief Bellingcat en zijn Russische partner The Insider deden de vondst toen ze zich bogen over de door Nederland vrijgegeven paspoortgegevens van de vier Russen

Lees meer over: RuslandRussische hackoperatie OPCW

Rusland heeft Nederlandse ambassadeur toch niet ontboden

AD 05.10.2018 Rusland heeft de Nederlandse ambassadeur in het land nog niet op het matje geroepen naar aanleiding van het uitzetten van vier agenten van de Russische militaire geheime dienst door Nederland. Dat zei minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) na de ministerraad. Eerder melde een Russisch persbureau dat dit wel zo was.

Het Russische persbureau Sputnik meldde eerder op de dag op basis van diplomatieke bronnen dat ambassadeur Renée Jones-Bos zou worden ontboden. ,,Dat heeft op dit moment niet plaatsgevonden. Ik ken het bericht uit de pers, maar op dit moment is nog geen sprake van ontbieden”, aldus Blok.

Persbureau Sputnik onderhoudt nauwe contacten met het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken en wordt geregeld op voorhand getipt. Het zou dan ook geen verrassing zijn als de Nederlandse ambassadeur later op de dag alsnog wordt ontboden op het ministerie.

Hackaanval

De Nederlandse regering meldde gisteren dat agenten van de Russische militaire inlichtingendienst het wifinetwerk van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag wilden binnendringen. Ze zouden onder meer de bedoeling hebben gehad inloggegevens te bemachtigen.

Rusland ontkent dat de militaire inlichtingendienst GROe ‘schadelijke en verstorende cyberactiviteiten’ heeft gepleegd. Het zou allemaal onderdeel zijn van een desinformatiecampagne die de Russische belangen moet schaden. ,,Dit is weer een absurditeit”, stelt een ingewijde van het ministerie van Buitenlandse Zaken volgens de Russische nieuwsdienst Sputnik.

Floortje Dessing was samen met haar filmploeg in Moskou. Zij was net bij ambassadeur Renée Jones-Bos tijdens de persconferentie van gisteren. ,,Heel wonderlijk wat er dan allemaal gebeurt.”

Medische gegevens Nederlandse atleten gehackt

NOS 05.10.2018 De medische gegevens van drie Nederlandse sporters zijn eerder dit jaar gestolen bij een hack. Dat bevestigt woordvoerder Geert Slot van NOC*NSF: “Ik kan alleen maar zeggen dat we de melding hebben gekregen rond de Winterspelen, in februari. De medische staf heeft de desbetreffende sporters op de hoogte gesteld, maar ik weet niet of het ook om wintersporters gaat.”

Het gaat om sporters die een medische dispensatie hebben om bepaalde medicijnen te gebruiken, aldus Fancy Bears.

Gisteren werd duidelijk dat het Amerikaanse ministerie van Justitie een aanklacht heeft ingediend tegen zeven Russische inlichtingenofficieren. Het gaat om Russische hackers die beslag wisten te leggen op de dossiers van een groep van 250 sporters uit 30 landen.

Een deel van die dossiers maakten ze openbaar onder de noemer Fancy Bears. In ieder geval voetballer Dirk Kuyt en atlete Sifan Hassan zijn in die gelekte documenten genoemd. Ook bij hen betrof het gegevens omtrent medische dispensatie. Of de gegevens van de drie andere Nederlandse sporters ook bij deze hack horen is nog niet duidelijk.

In Nederland ontdekt

De werkwijze van de Russische hackers werd ontdekt door onder andere de Nederlandse Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD). Een deel van die officieren probeerde in Nederland onlangs de OPCW te hacken.

De MIVD voorkwam dat deze Russische officieren gegevens van de OPCW buit konden maken.

Bekijk ook;

Gebruikten Russische hackers een simpele truc of een krachtig wapen?

Hoe slim (of dom) waren de Russische OPCW-hackers?

Grote Russische hack-aanval in Nederland voorkomen

Amerikanen klagen zeven Russische inlichtingenofficieren aan

MIVD: we hebben Russische hack van OPCW in Den Haag voorkomen

Sifan Hassan niet nerveus van onthulling Fancy Bears

NOC*NSF: Medische gegevens van drie Nederland­se sporters gehackt

AD 05.10.2018 Hackers hebben eerder dit jaar de medische gegevens van drie Nederlandse sporters buit gemaakt. Het gaat zo goed als zeker om Russen. Dat bevestigt NOC*NSF. De sportkoepel maakt niet bekend om welke sporters het gaat.

,,Wij hebben de drie sporters op de hoogte gebracht van de hack. Gezien de medische vertrouwelijkheid van de gegevens kan ik daar verder niets over zeggen”, aldus NOC*NSF-woordvoerder Geert Slot.

De kans is groot dat de drie Nederlanders bij de groep van 250 sporters horen van wie Russische spionnen de medische gegevens zouden hebben gestolen. Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft vanwege deze verdenking een aanklacht ingediend tegen zeven Russische inlichtingenofficieren. Onder die zeven zijn de mannen die in Nederland probeerden de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) te hacken.

De 250 atleten komen uit dertig verschillende landen, zo meldde het Amerikaanse ministerie van Justitie donderdagmiddag. Het gaat in bijna alle gevallen om dispensatieformulieren van sporters. Ze hadden vanwege een bepaalde aandoening toestemming medicijnen te gebruiken die normaal gesproken op de dopinglijst staan.

Vergeldingsactie

Volgens de Amerikanen hackten de Russen deze informatie als vergeldingsactie voor het niet mogen meedoen aan de Olympische Winterspelen in Zuid-Korea, begin dit jaar.  Een paar jaar geleden maakte het Russische hackerscollectief Fancy Bear ook medische info van verschillende sporters buit, waaronder wielrenner Chris Froome. In alle gevallen bleek dat de sporters toestemming hadden om de middelen te gebruiken. ,,De Russen hoopten waarschijnlijk op wat anders. Ze wilden aantonen dat andere landen doping toestaan.”

Volgens het NOC*NSF is de informatie van de sporters niet via het computersysteem van de sportkoepel gestolen. ,,Nee, hoe de hackers de informatie hebben verkregen, is ons niet bekend. Het IOC heeft ons over deze zaak op de hoogte gebracht. En wij hebben vervolgens onze sporters geinformeerd.” Of het om Olympische sporters gaat, wil Slot niet zeggen. Volgens hem zijn de gegevens niet naar buiten gebracht.

Hoe de hackers de informatie hebben verkregen, is ons niet bekend, aldus Geert Slot, NOC*NSF .

Herman Ram. © ANP

De zeven Russen, allen lid van de militaire inlichtingendienst GROe, drongen de afgelopen jaren binnen in systemen van tientallen antidopingorganisaties en sportbonden.

Herman Ram, directeur van de Dopingautoriteit liet donderdag al weten dat de Russen zijn antidopingorganisatie zeer waarschijnlijk ook hebben aangevallen. ,,Het zou me verbazen als ze het niet hadden geprobeerd. We hebben regelmatig te maken met cybercriminaliteit, zoals DDoS-aanvallen. Ik weet niet of de zeven Russische verdachten daar een rol in hebben gespeeld, we hebben daar geen signalen van ontvangen. Tot nu ligt er -zover we nu weten- geen gevoelige informatie van ons op straat.”

Fancy Bear

Ram stelt dat er ongeveer anderhalf jaar geleden wel medische informatie van een Nederlandse sporter bij Russische hackers terecht is gekomen. ,,Die info kwam via een bestand van het IOC bij het hackerscollectief Fancy Bear terecht. Deze sporter had dispensatie op medische gronden gekregen voor het gebruik van een medicijn.

In die tijd waren de Russen er ook al erg op gebrand om bewijs te vinden voor dopinggebruik bij westerse sporters. Zo van: ‘zie je wel, jullie sporters gebruiken ook massaal medicijnen’. In dat kader is ook een medisch dossier van een Nederlander bij hen terechtgekomen. Nee, ik zeg niet om welke sporter het gaat.”

Ook het NOC*NSF heeft te maken gehad met hackerscollectief Fancy Bear. ,,Dat was in ons geval ook ongeveer anderhalf jaar geleden. De Russen hebben toen een mailwisseling tussen een van onze artsen en antidopingorganisatie WADA te pakken gekregen. In die mails stonden geen namen van sporters hoor, het was meer een technisch verhaal”, aldus Slot.

Nog 300 spionnen gevonden dankzij paspoort hacker

AD 05.10.2018 De Russische spionnen die de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) wilden hacken hebben meerdere fouten gemaakt. Door het echte paspoort van een van de spionnen, is er een heel netwerk van geheim agenten blootgelegd.

Engelse media ontdekten dat op naam van Aleksei Morenets, een van de opgepakte hackers, een Lada stond geregistreerd in Moskou. Op hetzelfde adres zijn nog eens 305 auto’s ingeschreven, die zijn gelinkt aan de bestuurders. Met de vondst van één paspoort is bijna de hele hackersgroep 26165 van de Russische geheime dienst GROe onthuld.

Volgens websites The Insider en Bellingcat hebben alle 305 mensen die geregistreerd staan op het adres hun paspoortinformatie en telefoonnummers gegeven. Aleksei Morenets is ook nog te vinden op een Russische datingsite.

Hackaanval

De vier Russen reisden op 10 april naar Nederland op een diplomatiek paspoort. De MIVD ontdekte dat ze van de Russische inlichtingendienst waren. Het gaat om Aleksei Morenets, Evgenii Serebriakov, Oleg Sotnikov en Alexei Minin.

Na aankomst in Nederland huurden de mannen een Citroën C3 en begonnen hun verkenningen naar de OPCW, blijkt uit foto’s die toen zijn gemaakt. Op 13 april parkeerden ze de auto op het parkeerterrein van het Marriott-hotel, dat het dichtst bij het OPCW-kantoor ligt. Voordat ze een hackpoging konden doen, werden ze aangehouden.

In de tech podcast van NOS op 3 ging het ook over de onhandige manier waarop de Russen te werk gingen:

Wat de hack?! Tech-redacteur Joost Schellevis over de klunzigheid van de cyberoperatie !!

Trouw 05.10.2018 De vier Russische spionnen die op het punt staan digitaal in te breken bij de OPCW, werden niet gearresteerd. Als de vier mannen waren vastgezet, hadden zij uitgeleverd kunnen worden aan de VS, waar ze zijn aangeklaagd. Toch zijn er goede juridische en geopolitieke argumenten voor de uitzetting van de spionnen naar Rusland, zeggen deskundigen.

Juridisch

Diplomaten genieten onschendbaarheid, zij mogen niet door een vreemde mogendheid worden opgepakt als zij daar een misdrijf begaan. In het geval van de vier GROe-officieren ligt dat anders. De mannen hadden namelijk wel een diplomatiek paspoort, maar waren niet bij de Nederlandse regering geaccrediteerd als leden van het corps diplomatique.

‘Arresteren had gekund’, bevestigt Paul Abels, bijzonder hoogleraar inlichtingenstudies aan de Universiteit Leiden en oud-medewerker van de Algemene Veiligheids- en Inlichtingendienst (AIVD). ‘Maar inlichtingen- en veiligheidsdiensten mogen geen boeven arresteren. Dan hadden zij dus het Openbaar Ministerie moeten inschakelen – en die weer de politie.’

Dat de MIVD daartoe niet overging, is volledig in lijn met de taak van de inlichtingendiensten, legt Abels uit. ‘Zij moeten dreiging tijdig onderkennen en verhinderen en daarvoor snel zoveel mogelijk informatie binnenhalen. Haalt de MIVD justitie erbij, dan moet de dienst een stap terugdoen. Op termijn hadden ze dan misschien wel bij de data op de laptops gekund, maar het duurt dan lang voor ze toegang hebben tot de informatie.’

Dat Amerikaanse media deze modus operandi maar moeilijk kunnen begrijpen, is volgens Abels mogelijk te verklaren doordat geheime diensten daar meer bevoegdheden hebben. ‘De FBI mag bijvoorbeeld wel arresteren en verhoren. De MIVD mag alleen verstoren.’

Daar komt bij dat het heel moeilijk is om spionage voor de rechter aan te tonen, zegt Arthur Docters van Leeuwen. Hij stond tussen 1989 en 1995 aan het hoofd van de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD), de voorloper van de AIVD. ‘In die tijd is het slechts een paar keer gelukt om mensen voor spionage veroordeeld te krijgen. Dat een wifi-antenne actief was, betekent nog niet dat de spionnen toegang hadden tot OPCW-bestanden.’ Een onzekere strafzaak najagen, of de Russen terugsturen zonder hun spullen? De MIVD wist het wel.

Geopolitiek

Een ‘enkeltje terug naar Moskou’ was in de ogen van oud-minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot ook geopolitiek gezien de beste oplossing. ‘Vang je vier Russen, dan bemoeilijkt dat de moeizame relatie met Rusland alleen nog maar meer.’

Een strafrechtelijke procedure betekent onherroepelijk dat de hackpraktijken in de openbaarheid komen. Daar zal het gigantische Russische propaganda-apparaat zonder meer op reageren, stelt Bot. Een groot conflict ligt op de loer. ‘We hebben al veel problemen met Rusland in de afhandeling van de ramp met de MH17. Dat proces wil je niet verstoren door met veel tamtam spionnen in de gevangenis te gooien.’

De Nederlandse regering had zich in een wespennest begeven, zegt ook de Amerikaanse oud-spion en emeritus hoogleraar Gene Coyle. ‘De Russen spelen het spel altijd hard. Oog om oog, tand om tand. Dus gooi jij Russische spionnen in de cel, dan kun je er zeker van zijn dat ze vier Nederlandse diplomaten in de cel gooien.’ En in Rusland doen rechters vermoedelijk wat minder lastig met bewijslast, voegt Arthur Docters van Leeuwen toe.

Dat Nederland de hackpraktijken deze week alsnog vol in de schijnwerpers zou zetten, was in de uren na de contra-operatie van april nog moeilijk voorstelbaar. De computers, telefoons en taxibonnetjes bleken zo’n overweldigende hoeveelheid informatie te bevatten over de aard en intenties van de spionnen, dat de zeer ongebruikelijke beslissing werd genomen. Op dezelfde dag klaagden de Amerikanen de vier aan.

Ben Bot vindt dat een geruststellender situatie dan die waarin Nederland de Russen zelf had gearresteerd. ‘Het is nu een zaak van de Amerikanen geworden. Ik wens ze veel geluk, maar we weten allemaal dat de spionnen niet zullen worden veroordeeld. Nederland is in ieder geval niet langer een hoofdrolspeler in dit verhaal. Wij zijn van die kerels af.’

Dit weten we over GROe, de door Lenin opgerichte Russische inlichtingendienst.

Russisch werkbezoek uitgesteld

Na de onthulling van de verijdelde Russische hackpoging in Den Haag stelt een delegatie van Tweede Kamerleden een werkbezoek aan Rusland uit. Een ruime Kamermeerderheid vreest dat een bezoek van de buitenlandwoordvoerders op dit moment een verkeerd signaal zou afgeven. ‘Het zou worden uitgelegd als vergeving voor schandelijke daden tegen de rechtsorde’, aldus VVD-Kamerlid Sven Koopmans.

Meer over; Rusland   MIVD   misdaad, recht en justitie   politiek   Paul Abels   Ben Bot   overheid   AIVD

Russische hack-operatie voorkomen door MIVD, dit is wat we weten

NOS 04.10.2018 Vandaag werd bekend dat de militaire inlichtingendienst MIVD op 13 april in Den Haag een Russische cyberoperatie heeft verstoord. Doelwit van de operatie was de OPCW, de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens.

De Russen die de aanval moesten uitvoeren waren vier officieren. Ze blijken onderdeel van de Russische inlichtingendienst GROe en heten Aleksei Sergejvitsj Morenets, Jevgeni Michajlovitsj Serebrjiakov, Oleg Miajlovitsj Sotnikov en Alexej Valeryvitsj Minin.

Alexey Minin MIVD

Oleg Sotnikov MIVD

Evgenii Serebriakov MIVD

Aleksei Morenets MIVD

De Russen zijn eerst een tijd gevolgd voor de MIVD. Als ze op 13 april hackapparatuur activeren wordt er ingegrepen. De mannen blijken alle benodigdheden voor een cyberaanval bij zich te hebben. “Hierdoor weten we zeker dat ze niet in Nederland op vakantie waren”, zegt MIVD-directeur Onno Eichelsheim. De mannen hebben verschillende telefoons bij zich van verschillende merken, ook beschikken ze over 20.000 euro en 20.000 dollar in contanten.

Lees hier een uitgebreide reconstructie van de zaak of bekijk de onderstaande video:

Video afspelen

Reconstructie: hoe de Russische hackaanval werd verstoord

De MIVD maakt opvallend veel over de operatie bekend. Normaal vertelt de dienst het liefst zo weinig mogelijk. Volgens onderzoeker Sico van der Meer van Clingendael moeten alle details worden gezien als een signaal aan de Russen. “Je komt er niet mee weg, we nagelen je aan de schandpaal, houd ermee op!”

Lees in dit artikel hoe andere experts denken over de loslippigheid van de MIVD.

Rutte: geen leuke dag voor Moskou

Ook premier Rutte noemt het naar buiten brengen van de normaliter geheime operatie een krachtig signaal aan de Russische regering. “Ik denk dat Moskou geen leuke dag heeft door dit ernstige gestuntel”, zegt Rutte. “Het is natuurlijk onmogelijk om dit nog te ontkennen.”

Nederland gaat met bondgenoten bespreken wat de vervolgstappen moeten zijn. “Het feit dat we dit naar buiten brengen laat zien dat we er met zijn allen klaar mee zijn.” Er zijn volgens hem allerlei vervolgacties denkbaar, maar daar wil hij niet over speculeren.

Lees hier een uitgebreidere reactie of bekijk de onderstaande video:

Video afspelen

Rutte: ‘Ik denk dat Moskou geen leuke dag heeft’

Ook de Britten en Amerikanen komen vandaag met beschuldigingen over hack-operaties door Rusland. De Britse regering zegt dat de Russische geheime dienst achter een reeks van wereldwijde cyberaanvallen zit die zijn bedoeld om westerse democratieën te ondermijnen.

“Ze proberen verkiezingen in andere landen te ondermijnen en beïnvloeden”, zegt minister Jeremy Hunt van Buitenlandse Zaken. “Samen met onze bondgenoten zullen we met een antwoord komen op deze pogingen van de GROe om de internationale stabiliteit te ondermijnen.”

VS klaagt zeven Russen aan

Justitie in Amerika klaagt zeven Russen aan voor cyberaanvallen op doelen in Nederland, Engeland, Canada, Zwitserland en Amerika. De Amerikanen willen dat ze naar de VS komen en daar worden berecht. Onder de zeven zijn ook de vier Russen die de OPCW in Den Haag probeerden te hacken.

De Russische inlichtingenofficieren zouden wereldwijd antidopingagentschappen en sportorganisaties, waaronder wereldvoetbalbond FIFA, digitaal hebben aangevallen. Daarbij zouden ze gegevens van honderden atleten uit tientallen landen hebben buitgemaakt, onder meer met het doel nepinformatie te verspreiden over ‘schone’ atleten.

Reuters

Over de vier Russische inlichtingenofficieren die betrokken waren bij de verijdelde hackaanval in Den Haag, komen ondertussen steeds meer details naar buiten. De mannen mogen dan deel uitmaken van een van de meest geheime inlichtingendiensten in Rusland, op internet valt toch veel over hen te vinden.

Twee van de vier waren cyberexperts. Een van die twee, de 41-jarige Aleksei Sergejvitsj Morenets zou de wereld over reizen om hackoperaties uit te voeren. De inlichtingenofficier is opvallend genoeg ook terug te vinden op een Russische datingsite. Op zijn profiel staat dat hij op zoek is naar vrouwen uit Moskou van tussen de 21 en 30 jaar oud.

Het profiel van geheim agent Moronets op de Russische datingssite mylove.ru mylove.ru

Over de andere cyberexpert, Jevgeni Michajlovitsj Serebrjiakov, weten we dat hij een document tekende als de plaatsvervangend hoofd van de afdeling cyber warfare van de Russische geheime dienst GROe. The Moscow Times meldt dat hij naast zijn spionage-activiteiten ook een tijdje voor een voetbalclub in Moskou speelde. De gegevens van Serebrjiakov zijn terug te vinden op een website van de amateurcompetitie in de Russische hoofdstad.

Lees hier wat we nog meer weten over de vier Russische officieren.

Russen niet aangehouden, OM start onderzoek

De vier Russische agenten hebben Nederland verlaten. Ondanks het feit dat het Openbaar Ministerie een strafrechtelijk onderzoek naar de mannen is gestart, zijn ze destijds niet aangehouden.

MIVD-directeur Onno Eichelsheim zegt in Nieuwsuur dat dit te maken heeft met de manier waarop de dienst operaties uitvoert. “Op dat moment was de afweging: ik wil verstoren. Door het onderzoek dat we erna hebben kunnen doen, hebben we gegevens aan de Amerikaanse justitie kunnen geven. Terugkijkend zou ik het niet anders doen.”

Dat de Russen niet zijn aangehouden, heeft dus te maken met de inlichtingenoperatie die aan de gang was. Verslaggever Lex Runderkamp legt het verder uit in de onderstaande video:

Video afspelen

‘Dit was een inlichtingenoperatie, er was geen justitie bij betrokken’

Rusland heeft intussen ook gereageerd. In een officiële verklaring waarschuwt het land voor een ernstige beschadiging van de relatie met Nederland. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat Nederland bezig is met een anti-Russische campagne, die gepaard gaat met doelbewuste lekken in de media over vermeende cyberaanvallen.

NOS-correspondenten Groot Koerkamp David Jan Godfroid benadrukken dat de glasharde ontkenning een bekende Russische reactie is. Hoe gedetailleerd aanwijzingen en bewijzen ook zijn, het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken ontkent en beweert dat het Westen er alleen op uit is om de verhoudingen nog slechter te maken dan ze al zijn.

Bekijk ook;

Rusland waarschuwt Nederland voor ernstige verslechtering relaties

Russische geheim agenten verborgen identiteit nauwelijks op internet

Waar komt de ‘ongekende openheid’ van de MIVD vandaan?

Reconstructie: hoe een grote Russische hackoperatie in ons land voorkomen werd

 

Dit weten we over Russische spionnen in Den Haag en Noordwijk

OmroepWest 04.10.2018 Donderdag maakte Minister van Defensie Ank Bijleveld bekend dat er door de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) een cyberaanval op de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) was verijdeld. De vier Russen waren bij de voorbereiding op hun (mislukte) actie, actief in Den Haag en Noordwijk. De OPCW ligt aan de Johan de Wittlaan in Den Haag, vlakbij het Catshuis.

De vier Russen om wie het draait zijn: Aleksej Sergejvitsj Morenets, Jevgeni Michajlovitsj Serebrjakov, Oleg Miajlovitsj Sotnikov en Aleksej Valerjevitsj Minin. Het Ministerie van Defensie heeft een rapport gepubliceerd waarop te zien is hoe de Russen te werk gingen.

In het rapport van het ministerie zijn foto’s van de camera van Minin te zien. Zo waren de Russen op 11, 12 en 13 april bij het gebouw aan de Johan de Wittlaan. De kofferbak van de auto die ze hadden gehuurd zat vol met apparatuur om het wifi-netwerk van de OPCW mee te hacken.

Acculader uit Den Haag
In de kofferbak trof de MIVD een acculader aan die in Den Haag is gekocht. Ook werden er tal van telefoons aangetroffen. Toen de MIVD tot actie over ging probeerde één van de Russen zijn telefoon kapot te maken.

De MIVD verstoorde op 13 april de actie van de Russen toen ze rond half vijf ’s middags met hackapparatuur probeerden binnen te dringen in het WiFi-netwerk van het OPCW. De huurauto stond toen op de parkeerplaats van het naastgelegen The Hague Marriott Hotel. De website van dit hotel werd ook teruggevonden in de zoekgeschiedenis op de laptop van de Russische Spion Serebrjakov.

Hotels in Noordwijk en Den Haag

Op de laptop zijn nog meer opvallende dingen gevonden. Zo was Serebrjakov tussen 10 en 12 april ingelogd in het Palace Hotel in Noordwijk en 13 april bij het Marriott Hotel in Den Haag.

In Den Haag werden treintickets besteld voor een reis tussen Utrecht Centraal en Basel. Die reis kwam er niet door het kordate optreden van de MIVD. In april werden de vier Russen Nederland uitgezet.

LEES OOK: Cyberaanval tegen OPCW verijdeld; Militaire Inlichtingendienst verijdelde Russische operatie

Meer over dit onderwerp: RUSSEN OPCW DEN HAAG

VS klaagt 7 Russische inlichtingenofficieren aan, 4 betrokken bij hack OPCW

NU 04.10.2018 Zeven Russische inlichtingenofficieren van de Russische militaire geheime dienst GRU worden vanwege meerdere hackoperaties aangeklaagd door de Verenigde Staten. Het gaat onder meer om de hackpoging op de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag.

In het Kort

  • VS klaagt zeven Russische inlichtingenofficieren aan voor meerdere (pogingen tot) cyberaanvallen
  • Onder hen zijn vier Russen die de OPCW in Den Haag wilden hacken
  • Enkelen al eerder aangeklaagd voor beïnvloeden presidentsverkiezingen VS

Vier van de verdachten zijn de Russen die in april door de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) Nederland zijn uitgezet, heeft het Amerikaanse ministerie van Justitie donderdag bekendgemaakt.

Ook worden Russen vervolgd voor de cyberaanval op het Wereldantidopingagentschap (WADA) in 2016. De Amerikaanse aanklager laat weten dat ze onder meer worden verdacht van een poging tot het in handen krijgen van persoonlijke informatie van atleten.

“Dit is allemaal gedaan om de integriteit van de Olympische Winterspelen te ondermijnen”, aldus het ministerie. Rusland was uitgesloten van de Spelen wegens gebruik van doping, de Amerikanen denken dat de cyberaanval een vergelding voor de uitsluiting was.

Drie van de zeven Russen zijn in de zomer ook al aangeklaagd voor inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen.

Mark Rutte sluit niet uit dat Nederland ook maatregelen tegen Rusland neemt. “Daarover moet wel eerst worden overlegd met bondgenoten”, aldus de premier.

Russen werden snel geïdentificeerd door MIVD

De cyberaanval op de OPCW kon verijdeld worden, doordat de MIVD de Russen al snel geïdentificeerd had. Ze reisden met een diplomatiek paspoort vanuit Moskou naar Schiphol.

Volgens de directeur van de militaire inlichtingendienst werd op 13 april (drie dagen na hun aankomst op Schiphol) duidelijk dat de door de Russen gehuurde auto in de buurt van de OPCW stond. In de kofferbak lag specialistische apparatuur. “Er was dus sprake van een directe dreiging.”

De chemischewapenwaakhond bedankt Nederland in een reactie. “Sinds het begin van dit jaar zien we een toename in cybergerelateerde activiteiten”, aldus de OPCW. “We hebben de lidstaten hierover geïnformeerd en we hebben maatregelen genomen.”

De Britse ambassadeur Peter Wilson meldde dat een van de Russische officieren eerder in Maleisië heeft geprobeerd informatie met betrekking tot het MH17-onderzoek te stelen. Dit is niet in de aanklacht van de Amerikanen opgenomen.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de onthullingen over de GRU afgedaan als “een levendige fantasie”.

Fotoserie: Russische hackoperatie OPCW

OPCW deed onderzoek naar zaak-Skripal en Syrië

Toen de Russen in april hun hackoperatie wilden uitvoeren, deed de OPCW zowel onderzoek naar de vergiftiging van de voormalige Russische spion Sergei Skripal, als naar de chemische aanval op de Syrische stad Douma.

Rusland is een bondgenoot van het Syrische regime van Bashar Al Assad en heeft het gebruik van chemische wapens door Al Assad altijd ontkend.

Lees meer over: Russische hackoperatie OPCW

Britse regering: ‘Russische geheime dienst achter cyberaanvallen’

NU 04.10.2018 De Britse regering stelt na onderzoek van het Britse Nationaal Cyber Security Centrum dat de Russische militaire geheime dienst GRU achter een lange reeks cyberaanvallen zit.

“Rusland probeert daarmee westerse democratieën te ondermijnen”, zegt de Britse regering. “De geheime dienst zaait verwarring op uiteenlopende gebieden, zoals sport, vervoer en politiek.”

De Britten zijn er vrijwel zeker van dat de GRU achter de verspreiding zit van ransomware BadRabbit en de cyberaanval op het Wereldantidopingagentschap WADA in 2016. Daarbij werden phishing-mails verstuurd naar gebruikers van de WADA-database.

Het ging om de database die sporters gebruiken om aan te geven waar zij zich bevinden in het kader van dopingtests. Gegevens van onder meer wielrenners Chris Froome en Bradley Wiggins kwamen op straat te liggen.

Hackers drongen systemen van Amerikaanse partij binnen

Verder wordt de geheime dienst verantwoordelijk gehouden voor de hack bij de Amerikaanse Democratische partij en de campagne van Hillary Clinton in 2016. In juli van dit jaar werd bekend dat de Verenigde Staten twaalf Russische inlichtingenofficieren vervolgen voor de hack.

Volgens het Amerikaanse ministerie van Justitie drongen de hackers computers binnen. “Ze hebben honderden geïnfecteerde bestanden geplaatst en e-mails en andere bestanden gestolen”, stelt Justitie. Daarnaast werden gebruikersnamen en wachtwoorden buitgemaakt.

Ook wordt de Russische militaire geheime dienst beticht van het stelen van e-mails van een Brits televisiestation.

“De acties van de GRU zijn roekeloos en willekeurig: ze proberen verkiezingen in andere landen te ondermijnen en te beïnvloeden”, zegt de Britse minister van Buitenlandse Zaken Jeremy Hunt. Volgens de Britten hebben geheim agenten van de GRU ook de oud-spion Sergei Skripal vergiftigd.

Britten krijgen steun van Australië en Nieuw-Zeeland

De Britse autoriteiten krijgen bijval van bondgenoten Australië en Nieuw-Zeeland. De Australische regering stelt dat is vastgesteld dat de Russische strijdkrachten en de GRU zich schuldig maken aan “kwaadaardige cyberactiviteiten”.

Australië zou daar zelf niet “noemenswaardig” door getroffen zijn, maar het land sluit zich toch aan bij “internationale partners” die kritiek uiten op de Russen.

De Australische premier en zijn minister van Buitenlandse Zaken stellen dat het internet niet het “Wilde Westen” is. “Onze boodschap is duidelijk: de rechtsstaat bestaat niet alleen offline, maar ook online. We zullen de op regels gebaseerde internationale orde op internet beschermen, net zoals we dat offline doen.”

De Nieuw-Zeelandse inlichtingendienst GCSB spreekt van een “duidelijk verband” tussen de Russische regering en een “campagne van boosaardige cyberactiviteiten die zijn gericht tegen buitenlandse politieke instellingen, bedrijven, media en sportorganisaties”.

De dienst zegt dat de eigen conclusies aansluiten bij die van het Britse National Cyber Security Centre (NCSC).

Zie ook: Russische spionnen verdacht van cyberaanval op dopingbureau

Lees meer over: Rusland cyberaanvallen Verenigd Koninkrijk

Blok: Cyberaan­val en MH17-onderzoek staan los van elkaar

AD 04.10.2018 Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken verwacht dat de door de Russen in Den Haag uitgevoerde hackactie geen gevolgen heeft voor het MH17-onderzoek, waarin Nederland deels afhankelijk is van de medewerking van Rusland.

,,Het zijn beide heel ernstige zaken. Maar het zijn twee losstaande feiten. In het MH17-hebben we het recht aan onze kant. We zijn nog steeds vast van plan om die zaak tot een goed einde te brengen.”

Rusland weigert tot nu toe overigens alle medewerking aan het JIT-onderzoek, wat volgens het Kremlin niet objectief zou zijn.

Kamerleden roepen op om de Europese sanctielijst tegen de Russen uit te breiden. Zo zouden de vier aangehouden en het land uitgezette diplomaten op die lijst terecht moeten komen. Maar dat is volgens Blok nu niet mogelijk. ,,Een cyberaanval is juridisch geen grondslag om dit soort sancties op te leggen”, zegt Blok tegenover deze krant.

De minister zegt op dit moment in Europees verband te pleiten voor het aanpassen van de regels. Maar dat is niet van vandaag op morgen geregeld, aldus Blok. ,,Daarvoor is steun van alle EU-lidstaten nodig.”

Helder signaal

Blok stelt dat Nederland ‘een heel helder signaal’ heeft afgegeven door de actie van Rusland, inclusief naam en toenaam van de daders, openbaar te maken. ,,Ik ben blij met de heldere steun van bondgenoten als Groot-Brittannië, de NAVO en de EU.”

De relatie met de Russen moet volgens de minister ‘zakelijk’ en ‘open’ blijven. ,,Het is een land dat grenst aan Europa, dus dat zal moeten. Het is schandalig wat er gebeurd is en dat moeten we blijven benoemen. Maar we moeten ook niet vergeten dat er veel dingen wel goed gaan.”

Blok riep vandaag de Russische zaakgelastigde op het matje. Hij noemt dat een ‘heel stevig diplomatiek signaal’. ,,De zaakgelastigde heeft alleen gezegd dat hij onze boodschap aan de Russische regering zou overbrengen.” Of de boodschap van Blok helder was? ,,Die was glashelder.”

 Coalitiepartijen willen uitbreiding sancties Rusland

AD 04.10.2018 De coalitiepartijen roepen het kabinet op de Europese sanctielijst tegen Rusland uit te breiden, in reactie op de Russische poging om de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) te hacken.

Het kabinet ‘moet in Europees en NAVO-verband pleiten voor een stevige, gezamenlijke reactie richting de Russen. Het ligt voor de hand om daarbij ook te kijken naar uitbreiding van de sanctielijst’, aldus Joël Voordewind van de ChristenUnie.

D66 wil dat de vier Russische agenten die bij het OPCW zijn opgepakt direct op deze sanctielijst komen te staan. Daarmee kan worden voorkomen dat ze op andere plekken in de EU weer opduiken. ,,Dat is een goede eerste stap”, meent Sjoerd Sjoerdsma. Zijn collega Sven Koopmans van de VVD gaat er ook van uit dat de ‘sanctielijst zo nodig wordt uitgebreid’.

Volgens minister Blok van Buitenlandse Zaken is het nu niet mogelijk de vier aangehouden en het land uitgezette diplomaten op die lijst te zetten. ,,Een cyberaanval is juridisch geen grondslag om dit soort sancties op te leggen”, zegt Blok tegenover deze krant. De minister zegt op dit moment in Europees verband te pleiten voor het aanpassen van de regels. Maar dat is niet van vandaag op morgen geregeld, zegt Blok. ,,Daarvoor is steun van alle EU-lidstaten nodig.”

Ambassadeur

De vier agenten van de Russische inlichtingendienst GROe hebben op 13 april geprobeerd het wifi-netwerk van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag te hacken. De aanval is echter verijdeld door de MIVD, maakte minister Ank Bijleveld (Defensie) vanmiddag bekend. Het viertal is daarna het land uitgezet. Waarom ze niet zijn gearresteerd, is onduidelijk.

Minister Stef Blok heeft direct na het nieuws de Russische ambassadeur ontboden. Dat is een diplomatieke maatregel waarmee Nederland de Russen duidelijk wil maken dat ze zich ernstig hebben misdragen.

Debat

Premier Rutte noemde de aanvalspoging vanmiddag ‘roekeloos en onacceptabel‘, en toont aan dat de Russische militaire inlichtingendienst ‘zich niets aantrekt van internationale waarden en de rechtsorde die ons allen beschermt.’ Het is volgens Rutte niet uitgesloten dat er maatregelen tegen Rusland worden getroffen. Daarover moet wel eerst worden overlegd met bondgenoten.

Volgens Rutte is het openbaar maken van zoveel details over de operatie, op zich al een strafmaatregel. ,,We doen het ook om het vermogen van de Russen om in de toekomst zulke operaties te doen, te verzwakken. In ieder geval, dat mogen we aannemen”, zei de premier.

Rutte meent dat de MIVD-operatie aantoont dat Nederland goed is voorbereid op dit soort situaties. ,,Dit type operatie laat zien: naïviteit, daar is geen tijd meer voor”, voegde hij eraan toe.

Vaag

Net als Bijleveld en Eichelsheim eerder op de dag bleef Rutte vaag over waarom de vier Russen niet zijn gearresteerd. ,,Dit was geen opsporingsonderzoek”, zei hij. Of dat betekent dat arrestaties niet mogelijk waren, liet Rutte in het midden. ,,Bij dit type inlichtingenoperatie is dit de modus operandi”, was alles dat hij daar over kwijt wilde.

De Kamer wil nog voor het herfstreces over de kwestie debatteren. Een voorstel hiertoe van D66-Kamerlid Kees Verhoeven werd door alle partijen gesteund. De partijen prijzen het werk van de veiligheidsdiensten maar zijn ook geschokt door ‘het zoveelste voorbeeld van agressief en schaamteloos gedrag van Rusland’.

‘Rusland wilde info MH17-onderzoek stelen’

AD 04.10.2018 Zeker één officier van de Russische militaire inlichtingendienst GROe heeft in Maleisië geprobeerd informatie van het onderzoek naar de ramp met MH17 te stelen. Dat heeft de Britse ambassadeur Peter Wilson vanmiddag bekendgemaakt.

Wilson sprak op een persconferentie met minister van Defensie Ank Bijleveld en Onno Eichelsheim, de baas van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst. Daarop werd onthuld dat de MIVD een operatie van vier Russische officieren tegen de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag heeft verijdeld.

De officier die in Maleisië actief was, is een van de vier die in Nederland werd betrapt. Hij richtte zijn vizier op meerdere Maleisische overheidsinstellingen, waaronder de Maleisische politie en het kantoor van de procureur-generaal.

Ministerie van Defensie verijdelt cyberaanval in Den Haag

Den HaagFM 04.10.2018 De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) van het ministerie van Defensie heeft een hackoperatie van de Russische militaire geheime dienst tegen de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag verijdeld. Bij de operatie zijn vier Russische inlichtingenofficieren aangehouden en Nederland uitgezet.

Dat maakte minister van Defensie Ank Bijleveld donderdag bekend op een persconferentie. De operatie van de MIVD vond afgelopen 13 april plaats. Vier mannen parkeren die dag op het parkeerterrein van het Marriot hotel aan de Johan de Wittlaan, het dichtst mogelijk bij het kantoor van de OPCW. Volgens MIVD-directeur Onno Eichelsheim zou de Russische militaire geheime dienst GROe hebben geprobeerd het wifi-netwerk van de OPCW te hacken en te infiltreren.

Eerder op de dag maakte de Britse regering bekend dat de GROe verantwoordelijk is voor een lange reeks cyberaanvallen met als doel westerse democratieën te ondermijnen. De Britten zijn er vrijwel zeker van dat de GROe achter de hack bij de Amerikaanse Democratische partij en de campagne van Hillary Clinton in 2016 zit. In april vorig jaar waarschuwde de MIVD ervoor dat Rusland het op één na grootste veiligheidsrisico voor het Westen vormt.

Gerelateerd;

“Twee Russische spionnen aangehouden in Den Haag” 14 september 2018

Moslima geschorst door marechaussee 8 september 2013

Zware klappen bij defensie 8 april 2011

Cyberaanval tegen OPCW verijdeld; Militaire Inlichtingendienst verijdelde Russische operatie

OmroepWest 04.10.2018 De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) heeft in april een hackaanval van de Russische militaire inlichtingendienst GROe tegen de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) verijdeld. De OPCW zit in Den Haag aan de Johan de Wittlaan en heeft nauwe banden met de Verenigde Naties.

Minister van Defensie Ank Bijleveld maakte bekend dat vier Russische inlichtingenofficieren het land zijn uitgezet.Volgens de MIVD wilden diezelfde Russen het wifi-netwerk van de OPCW hacken en infecteren.

De vier officieren kwamen op tien april Nederland binnen op een diplomatiek paspoort. Ze hadden 20.000 euro en 20.000 Amerikaanse dollars bij zich. Daarnaast hadden ze telefoons en apparatuur bij zich om de hack uit te voeren.

MH17

Bij monde van de Britse ambassadeur Peter Wilson werd bekend gemaakt dat zeker één officier van GROe in Maleisië heeft geprobeerd informatie van het onderzoek naar de MH17-ramp te stelen. Die officier, is een van de vier officieren die in Nederland is betrapt.

Naast Nederland en Groot-Brittanië beschuldigen meerdere westerse landen, zoals Australië en Nieuw-Zeeland, de Russen van schadelijke en verstorende hackactiviteiten. Rusland doet beschuldigingen van cyberaanvallen af als fantasie en noemt ze volgens het Russische persbureau: ‘diabolische parfumcocktail’.

Gifgasaanvallen in Syrië

De OPCW heeft de afgelopen tijd onderzoek naar gifgasaanvallen van het Syrische regime onder leiding van Bashar Assad gedaan. Rusland steunt de zittende Syrische president. Ook deed de OPCW onderzoek naar de aanslag op de Russische dubbelspion Sergej Skripal, die in maart werd vergiftigd met het zenuwgas novitsjok in het Britse Salisbury.

De Russen waren van plan na de hackactie in Den Haag door te reizen naar Zwitserland. De treintickets zijn door de MIVD in beslag genomen. Op de computers van de Russen werd informatie gevonden over een laboratorium dat onderzoek deed naar de zaak-Skripal en gifgasaanvallen in Syrië.

LEES OOK: MH17-nabestaande: ‘Vier jaar na de dood van mijn dochter lopen de daders nog gewoon vrij rond’

Meer over dit onderwerp: OPCW MILITAIRE INLICHTINGENDIENST

Defensie verijdelt Russische hackoperatie op chemische-wapenwaakhond OPCW

NU 04.10.2018 De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) van het ministerie van Defensie heeft een hackoperatie van de Russische militaire geheime dienst GRU op de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag weten te verijdelen. Bij de operatie zijn vier Russische inlichtingenofficieren aangehouden en Nederland uitgezet.

In het kort

  • MIVD heeft in april Russische hackoperatie verijdeld
  • Bij de operatie zijn vier Russische inlichtingenofficieren uitgezet
  • Britse regering meldde eerder dat Russische geheime dienst achter reeks van wereldwijde cyberaanvallen zit
  • Russen probeerden mogelijk ook inzicht te krijgen in onderzoek naar de vliegramp met MH17

Dat maakte minister van Defensie Ank Bijleveld donderdag bekend op een persconferentie. “Rusland moet hiermee ophouden”, zei de minister. Het kabinet heeft eerder op de dag de Russische ambassadeur ontboden om deze boodschap over te brengen naar Moskou. “Door de operatie openbaar te maken, laten we zien dat we dit niet tolereren”, aldus Bijleveld.

De MIVD-operatie vond plaats op 13 april dit jaar. Directeur van de militaire inlichtingendienst Onno Eichelsheim lichtte toe dat de Russische GRU heeft geprobeerd het wifi-netwerk van de OPCW te hacken en te infiltreren. “We hebben ernstige schade voorkomen”, aldus Eichelsheim. “De dreiging is ook aanwezig in de Nederlandse straten. De GRU is actief, ook hier in Nederland.”

Eichelsheim voegde daaraan toe dat de chemische-wapenwaakhond op dat moment onderzoek deed naar de vergiftiging van de voormalige Russische spion Sergei Skripal in het Britse Salisbury en de chemische aanval op de Syrische stad Doema. Rusland is een bondgenoot van het Syrische regime van Bashar al-Assad.

De vier Russische mannen reisden op 10 april met een diplomatiek paspoort vanuit Moskou naar Schiphol. De MIVD wist ze te identificeren als inlichtingenofficieren. In de dagen hierna, op 11 en 12 april, is duidelijk geworden dat de Russen hun focus richtten op de OPCW, aldus Eichelsheim.

Volgens de directeur van de militaire inlichtingendienst werd op 13 april duidelijk dat de auto die de vier Russen hadden gehuurd, zich bij de OPCW bevond. In de kofferbak lag “specialistische apparatuur”. “Er was dus sprake van een directe dreiging.”

Zo verijdelde de MIVD de Russische hackoperatie op de OPCW

Russische spion verdacht van stelen MH17-informatie

Britse ambassadeur Peter Wilson, die tevens bij de persconferentie aanwezig was, zei dat een van de Russische officieren eerder in Maleisië heeft geprobeerd informatie met betrekking tot het MH17-onderzoek te stelen.

Bijleveld zei dat manipulatie en beïnvloeding “een voorstelbare dreiging voor het MH17-proces” vormen. “Alle organisaties die betrokken zijn bij het strafrechtelijk onderzoek omtrent MH17 zijn zich bewust van digitale dreigingen en hebben daar gepaste maatregelen tegen getroffen.”

In april vorig jaar waarschuwde de MIVD ervoor dat Rusland na terrorisme het grootste veiligheidsrisico voor het Westen is.

Russische hackoperatie OPCW

fotoserie: russische hackoperatie opcw

De MIVD heeft een hackoperatie van de Russische militaire geheime dienst GROe op de OPCW in Den Haag verijdeld. © ANP

Aanvallen Russische geheime dienst op Britten

Eerder op de dag maakte de Britse regering bekend dat de GRU verantwoordelijk is voor een lange reeks cyberaanvallen met als doel westerse democratieën te ondermijnen.

De Britten zijn er vrijwel zeker van dat de GRU achter de hack bij de Amerikaanse Democratische partij en de campagne van Hillary Clinton in 2016 zit. Ook wordt de Russische militaire geheime dienst beticht van het stelen van e-mails van een Brits televisiestation.

Verder wordt de Russische geheime dienst verantwoordelijk gehouden voor de verspreiding van de ransomware BadRabbit en de cyberaanval op het Wereldantidopingagentschap (WADA) in 2016.

Het Russiche ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de onthullingen over de GRU afgedaan als “een levendige fantasie”.

Lees meer over: Politiek Russische hackoperatie OPCW

 

MIVD verstoort Russische cyberoperatie bij de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens

RO 04.10.2018 De MIVD heeft met ondersteuning van de AIVD en Britse collega’s een cyberoperatie door een team van de Russische militaire inlichtingendienst GRU in Den Haag verstoord. Dat gebeurde op 13 april 2018. De operatie was gericht op de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag.

4 Russische inlichtingenofficieren troffen vlak bij het gebouw van de OPCW met specialistische apparatuur voorbereidingen om de netwerken van deze organisatie te hacken. Nederland is gastland van de OPCW en daarmee verantwoordelijk voor het veilig kunnen functioneren van deze internationale organisatie. Om de integriteit van de OPCW te beschermen is deze cyberoperatie van de GRU vroegtijdig verstoord en zijn de Russische inlichtingenofficieren het land uit begeleid.

“Deze cyberoperatie tegen de OPCW is onacceptabel. Door deze Russische actie te onthullen, sturen we een duidelijke boodschap: Rusland moet hiermee stoppen”, reageert minister Ank Bijleveld van Defensie. “De OPCW is een gerespecteerd internationaal instituut dat 193 staten van over de hele wereld vertegenwoordigt, om gezamenlijk te werken aan een wereld zonder chemische wapens. Als gastland heeft Nederlandse de verantwoordelijkheid om internationale organisaties hier te beschermen. Dat hebben we gedaan.”

De 4 Russische inlichtingenofficieren zijn met een diplomatiek paspoort via Schiphol, Nederland binnengekomen. Ze huurden daarna een auto en parkeerden die op de parkeerplaats van het Marriot Hotel in Den Haag, vlakbij de OPCW.

Apparatuur

De bagageruimte van de auto lag vol met apparatuur om WiFi-netwerken te hacken. Die was geïnstalleerd om op het OPCW-netwerk in te breken. De antenne van deze setup lag op de hoedenplank en was verborgen onder een jas. De apparatuur stond aan, toen de MIVD ingreep.

 

“Digitale manipulatie en sabotage vormen een serieuze dreiging. Vandaag hebben we laten zien dat deze dreiging van de GRU ook hier in Nederland met al zijn internationale organisaties actueel is”, concludeert de directeur van de MIVD, generaal-majoor Onno Eichelsheim. “Daarom is het van essentieel belang dat we die dreiging stoppen. Dat is gelukt. Ik ben dan ook trots op onze inlichtingenmensen.”

Uit vervolgonderzoek is gebleken dat een van de in Nederland actieve Russische inlichtingenofficieren ook in Maleisië actief was, gericht op het MH17-onderzoek. Bijleveld: “We hebben de Tweede Kamer eerder geïnformeerd over de interesse van Russische inlichtingendiensten in het MH17-onderzoek. Zoals al eerder gemeld vormen manipulatie en beïnvloeding bijvoorbeeld een voorstelbare dreiging voor het MH17-proces. Alle organisaties die betrokken zijn bij het strafrechtelijk onderzoek omtrent MH17 zijn zich bewust van digitale dreigingen en hebben daar gepaste maatregelen tegen getroffen.”

Het is niet gebruikelijk om met resultaten van inlichtingendiensten naar buiten te komen. Het kabinet heeft er nu bewust voor gekozen om deze operatie en de daarbij betrokken Russische inlichtingenofficieren wel publiek te maken, om hen het internationaal opereren moeilijker te maken.

Ondermijnen

“Het ondermijnen van de integriteit van internationale organisaties is onaanvaardbaar“, benadrukt Bijleveld. “De Russische ambassadeur is ontboden om hem deze boodschap over te brengen.”

Nederland deelt de zorgen van de internationale partners over het schadelijke en ondermijnende gedrag van de GRU. Nederland ondersteunt de conclusie van het Verenigd Koninkrijk, zoals vandaag gepresenteerd: de GRU ondermijnt de internationale rechtsorde met dit soort cyberoperaties.

Vandaag treedt de VS naar buiten met een aanklacht tegen verschillende Russische inlichtingenofficieren. Op 6 augustus diende het Amerikaanse ministerie van Justitie een rechtshulpverzoek in bij het Openbaar Ministerie in Nederland. Dat gebeurde in een strafrechtelijk onderzoek naar ongeoorloofde Russische cyberoperaties. Het OM heeft aan dit rechtshulpverzoek verzoek voldaan en de Amerikanen informatie verstrekt. Het OM doet daarnaast ook eigen onderzoek in deze zaak.

In opvallende openheid maakte minister Bijleveld van Defensie vandaag details bekend over een Russische hackaanval. In zeven vragen en antwoorden praten we u bij.

Agenten van de Russische inlichtingendienst GROe probeerden in april binnen te dringen in het wifi-netwerk van de OPCW in Den Haag. Het bewijs tegen de dienst stapelt zich op, Poetin gaat in de tegenaanval.

Op vrijdag 13 april parkeerden de Russen een auto dicht bij de OPCW. In de auto zat hoogwaardige apparatuur om op korte afstand hacks uit te voeren. Om die reden besloot de MIVD de operatie te verstoren. Lees meer in ons liveblog

Daarmee is er opnieuw bewijs van spionage-operaties van de Russische militaire inlichtingendienst. Poetin gaat in de tegenaanval.

De Russische inlichtingendienst GROe is met afstand de meest avontuurlijke van de drie Russische inlichtingendiensten, schreef correspondent Steven Derix onlangs in dit profiel.

Zie ook

Advertenties

oktober 5, 2018 Posted by | bedreiging, dreiging, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, opcw, Poetin, politiek, Rusland, veiligheid | , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties staat uit voor En weer kijkt de hele wereld naar Rusland en de OPCW in Den Haag

Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

Herdenking vlucht MH17

Het was gisteren vier jaar geleden dat vlucht MH17 werd neergehaald. Op verschillende plaatsen zijn de slachtoffers herdacht. Veel nabestaanden kwamen samen bij het Nationaal Monument in Vijfhuizen.

Op de besloten bijeenkomst werden de namen van de 298 slachtoffers voorgelezen. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Video afspelen

‘Dit voelt alsof het gisteren is gebeurd. Hier komt alles weer boven’

Burgemeester Onno Hoes van de gemeente Haarlemmermeer, waar Vijfhuizen en Schiphol onder vallen was een van de sprekers, net als de voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17, Piet Ploeg.

In zijn toespraak zei Ploeg dat een herdenking ook vier jaar na dato nog belangrijk is voor de nabestaanden. Hij beschreef hoe moeilijk het nog is om om te gaan met het verlies, en dat het goed is om dat samen met andere nabestaanden te kunnen doen.

Gedoe en gesol

Hij wees op het ‘gedoe en gesol’ met stoffelijke resten, die ook nu nog worden gevonden in Oekraïne. “Telkens moeten we de moeilijke afweging maken om wel of niet te identificeren.”

Op het exacte tijdstip van de ramp, 15.18 uur, was er een minuut stilte. Premier Rutte opende daarna het defilé met het leggen van bloemen bij het monument, dat bestaat uit 298 speciaal geplante bomen, voor elk slachtoffer een.

AD 20.07.2018

Nederlandse ambassade

Niet alleen in Vijfhuizen is de ramp met het Maleisische vliegtuig herdacht. Zo was er vanochtend in Hilversum ook een bijeenkomst. Vijftien slachtoffers woonden in de mediastad.

Op de de rampplek in Oekraïne kwamen mensen samen bij een monument en ook bij de Nederlandse ambassade in Kiev werden bloemen gelegd.

Bekijk hieronder beelden van de herdenkingen in Oekraïne:

Video afspelen

Ook Oekraïne herdenkt de vliegramp

Vier jaar na dato is het nog onduidelijk of de daders vervolgd gaan worden. Internationaal onderzoek heeft aangetoond dat de Buk-raket die het Maleisische toestel vernietigde afkomstig was uit Rusland, maar Moskou ontkent bij hoog en bij laag dat er ooit een Russische Buk-installatie de grens met Oekraïne is overgegaan.

Kraanvogels bij de tentoonstelling Room of Hope

Een kunstwerk van 298.000 origami-Kraanvogels ter nagedachtenis aan de Slachtoffers van MH17 is onthuld in het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. De kraanvogels staan voor de 298 Slachtof­fers  die omkwamen. Het kunstwerk maakt deel uit van de tentoonstelling Room of Hope.

    

Nabestaande Tjitske Dijkstra is de initiatiefnemer van het kunstwerk.

AD 24.11.2018

AD 11.10.2018

Telegraaf 10.10.2018

AD 13.08.2018

Maleisië eigen herdenking

Ruim vier jaar na het neerschieten van vlucht MH17 is er nog steeds geen eigen monument in Maleisië. ,,De ramp wordt overschaduwd door de MH370.’’

Maleisië beleefde in 2014 twee tragedies. 8 maart verdween de MH370 van de radar en 17 juli werd de MH17 boven de Oekraïne neergeschoten.

,,In vier maanden verloren we twee vliegtuigen. Wat er is gebeurd met MH370 is nog steeds niet duidelijk. We hebben een paar wrakstukken gevonden van het vliegtuig, maar het wrak zelf niet. Daarom zijn er veel familieleden die geen monument willen voor MH370 totdat het vliegtuig is gevonden.

Vooral de Chinezen zijn tegen. Ze denken dat inzittenden nog leven, dat het toestel ergens staat. Tot op de dag van vandaag geloven ze dat hun geliefden nog in leven zijn en dat ze met medeweten van de regering gegijzeld worden. Als we het vliegtuig en de lichamen niet vinden, zullen ze het nooit geloven,’’ zegt Fuad Sharuji, crisisdirecteur bij Malaysia.’’ 

Nabestaanden herdenken MH17-ramp

Blijven herdenken

De Stichting Vliegramp MH17 wil volgend jaar een bijzondere herdenking organiseren, vijf jaar na de ramp. Volgens voorzitter van de stichting Piet Ploeg is het belangrijk te blijven herdenken, zo zei hij dinsdag tijdens de herdenking bij het Nationaal Monument MH17.

Donkere wolk

De verhouding tussen Nederland en Rusland is tot het nulpunt gedaald. Aan onze ambassadeur in Moskou, Renée Jones-Bos, de taak om ondanks alle onenigheid met de Russen te blijven praten. Dat gaat moeizaam. ‘We kijken door andere brillen naar dezelfde wereld.’

Renée Jones-Bos

Vier keer moest Renée Jones-Bos (65) al op het matje komen bij het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. In de diplomatie een bijzonder hoge frequentie. Als de telefoon rinkelt, dient Jones-Bos op te komen draven. ,,Je kunt dan niet vragen of het morgen of overmorgen ook schikt. Maar ik hoef niet op een matje te staan hoor, ik mag gewoon aan tafel zitten.”

De topdiplomaat zegt het met een kwinkslag, maar haar baan is bloedserieus en allerminst gemakkelijk. Ingewikkeld, noemt ze het zelf. ,,De huidige relatie tussen Nederland en Rusland is complex, lastig en beladen.”

“Daarom is de herdenking zo belangrijk en moet blijven bestaan. Misschien niet meer elk jaar, maar ons monument is een plek waar we gezamenlijk, maar ook alleen kunnen blijven herdenken, ook in de verre toekomst”, aldus Ploeg.

AD 25.09.2018

Hoe de herdenking van volgend jaar eruit moet komen te zien, kan Ploeg nog niet zeggen. “Daar gaan we de komende tijd over nadenken. Het is ook afhankelijk van de actualiteit, misschien is er volgend jaar al een rechtszaak.”

Beluister een podcast met nabestaanden van slachtoffers van MH17

Lees meer over: mh17

zie ook: Tweede monument voor MH17: na het ‘herdenkingsbos’ een wereldbol op 298 stenen

zie verder ook: Herdenking slachtoffers aanslag MH17 17.07.2014 – 17.07.2017

zie ook: Demonstratie 16.07.2017 in Den Haag door nabestaanden aanslag MH17

zie ook: Nederlands Forensisch Instituut NFI Den Haag stelt dna-profielen op crash MH17 Oekraïne

zie ook: Terugblik – Hoorzitting over MH17 crash ging niet door

zie ook: Nationale herdenkingsdag 10 november 2014 MH17

zie ook: Stille tocht 17.08.2014 Hilversum – herdenking slachtoffers MH17

zie ook: Stil protest Spui Amsterdam 19.07.2014 – slachtoffers vliegtuigcrash Oekraïne

Room Of Hope in Emmen #MH17 (subtitles in English)

Room of hope 298000 origani kraanvogels ter nagedachtenis aan de …

Emmen MH17 expositie | Emmen(Drenthe) MH17 gevouwen …

Expositie in oude dierenpark voor MH17-slachtoffers volgende week …

Ster&Cultuur on Twitter: “Van 17 juli t/m 19 augustus vindt in het Nederlands Instituut voor @BeeldenGeluid in Hilversum de expositie ‘Room of Hope’ plaats. Een reizende tentoonstelling van 298.000 origami kraanvogels ter nagedachtenis aan de 298 slachtoffers van de MH17.

In Emmen staan 298.000 kraanvogels | NOS op 3

TRIBUTE TO FLIGHT MH17 VICTIMS #RIPMH17

WERS Standing Room Only with Voices Of Hope WORKING 4-14-18

Baby Violet brings ‘love, light and hope’ for family of children killed in …

Expositie Room of Hope | Beeld en Geluid

298.000 kraanvogels voor MH17-slachtoffers te zien in Hilversum

Geest MH17 waart rond in Emmen (+video) – Drenthe – DVHN.nl

Kraanvogels voor slachtoffers van MH17 (video)

Expositie Hilversum met 298.000 kraanvogels voor MH17-slachtoffers

EMMEN – Expositie Room of Hope geopend in oude zoo …

MH-17 kraanvogels verwelkomen tienduizendste bezoeker – Emmen.nu

1000 kraanvogels voor Hieke – Startpagina | Facebook

Expositie “Room of Hope”, Hilversum – Martin Korthuis & Eddo Pol

Vorige 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Volgende

Volg hier live de presentatie. Liveblog – Onderzoeksteam presenteert tussentijdse bevindingen over MH17

Verslaggever Paul Eldering was vrijdag bij de persconferentie van Bellingcat en twitterde hierover. Zijn tweets vind je hier, Tweets by ‎@PaulEldering

Lees hier het liveblog terug.

Volg hier ons liveblog  NOS

liveblog  NU

MH17  Trouw

Bekijk ook; dossier “MH17” – AD

lees:  TK+ZittingslocatieMH17-proces

lees: kamerbrief over staatsaansprakelijkheid rusland inzake mh17

lees: nota staatsaansprakelijkheid rusland-inzake mh17

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

Nabestaanden MH17 naar Europees mensenrechtenhof

NU 23.11.2018 Nabestaanden van slachtoffers van de ramp met vlucht MH17 stappen naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. De 95 nabestaanden beschuldigen Rusland van het schenden van hun grondrechten.

Volgens de nabestaanden van zeventig inzittenden zijn hun grondrechten geschonden door het neerhalen van het vliegtuig op 17 juli 2014 en het frustreren van het onderzoek naar de ramp.

“De nabestaanden storen zich aan de opstelling van de Russische Federatie”, bevestigt hun advocaat Veeru Mewa na berichtgeving van de NOS. De groep wil dat Rusland wordt veroordeeld en zou dat zien als een belangrijke vorm van erkenning.

Vrijdag wordt de klacht ingediend bij het hof, dat gevestigd is in het Franse Straatsburg. Het is een half jaar nadat het Joint Investigation Team (JIT) bewijzen presenteerde over Russische betrokkenheid bij de ramp. Een klacht bij het hof kan maximaal zes maanden na het bekend worden van nieuwe feiten worden ingediend.

Het JIT toonde in mei aan dat de BUK-installatie die gebruikt is om vlucht MH17 neer te halen, afkomstig is van het Russische leger.

Geen vertrouwen in Russische procedure

Bij de ramp kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Het toestel van Malaysia Airlines was onderweg van Amsterdam naar Kuala Lumpur.

Betrokken advocaat Mewa zegt dat eigenlijk eerst alle nationale rechtsmiddelen moeten worden gebruikt. “Maar zie je het voor je, in Rusland tegen Rusland procederen?”, aldus Mewa. Hij zet grote vraagtekens bij de onafhankelijkheid van de Russische rechtspraak.

Door niet behoorlijk mee te werken aan het onderzoek van het internationale Joint Investigation Team (JIT), dat onder Nederlandse leiding de daders wil vervolgen, schendt Rusland volgens de advocaat ook zijn plicht om effectief onderzoek te doen naar misdrijven. “Rusland verzuimt niet alleen medewerking te verlenen, maar verspreidt ook desinformatie.”

JIT: Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Behandeling kan jaren duren

Als de klacht van de nabestaanden in behandeling wordt genomen door het hof, kan de procedure vijf tot zeven jaar duren.

Rusland tekende in de jaren negentig het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en erkende daarmee het hof. De rechters in Straatsburg hebben Moskou al meerdere keren veroordeeld voor mensenrechtenschendingen. Vorige week vond oppositieleider Aleksej Navalny het hof nog aan zijn kant.

Premier Mark Rutte heeft “alle begrip” voor de stap van de nabestaanden. Het staat ze vrij om dat te doen en ze hebben er ook het volste recht toe, zei hij. Rutte vindt het niet nodig deze groep te ondersteunen. Hij wees op de “eigen” zaken waarbij Nederland betrokken is, zoals het internationale onderzoek naar de ramp en de poging om Rusland te dwingen mee te werken aan het onderzoek.

Lees meer over: MH17

Nabestaanden MH17 stappen naar Europees Hof voor de Rechten van de Mens

NOS 23.11.2018 Nabestaanden van 55 slachtoffers van de ramp met vlucht MH17 dienen een klacht tegen Rusland in bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Zij beschuldigen Rusland van het schenden van hun grondrechten, door het neerhalen van het toestel van Malaysia Airlines boven Oost-Oekraine op 17 juli 2014 en het frustreren van het daaropvolgende onderzoek.

De klagers willen dat Rusland veroordeeld wordt en beschouwen een veroordeling als een belangrijke vorm van erkenning. “Rusland heeft naar de indruk van mijn cliënten belangrijke informatie niet aangeleverd aan het Joint Investigation Team”, zegt advocaat Mewa namens hen. Bovendien hebben de Russen volgens hem onjuiste beweringen gedaan en materiaal aangeleverd dat niet klopt.

Het is niet de eerste klacht die namens MH17-nabestaanden wordt ingediend. De Amerikaanse advocaat Jerry Skinner legde al in 2016 een claim van 330 miljoen dollar neer bij het Hof, namens nabestaanden van slachtoffers uit Australië, Nieuw-Zeeland en Maleisië. Afgelopen juni sloten 238 nabestaanden van 111 Nederlandse slachtoffers zich daarbij aan. Hun belangen worden behartigd door advocaten van verschillende kantoren, verenigd in het zogenoemde Kernteam MH17. Voor de onderbouwing van die klacht zijn inmiddels al duizenden pagina’s aan bewijsstukken ingediend.

Russische betrokkenheid

De klacht van Beer Advocaten wordt vandaag bij het Hof in Straatsburg ingediend omdat het morgen zes maanden geleden is dat het JIT op een persconferentie bewijzen presenteerde van Russische betrokkenheid bij de aanslag op het toestel. Volgens de regels van het Hof moet een klacht worden ingediend maximaal zes maanden nadat nieuwe feiten bekend zijn geworden.

Advocaat Mewa: “Eigenlijk moeten eerst alle nationale rechtsmiddelen worden gebruikt, maar procederen in Rusland is in dit geval heel moeilijk, daar hebben we geen enkel vertrouwen in. Daarom stappen we nu rechtstreeks naar het Europees Hof. We hopen dat we daar ontvankelijk zijn.” Mewa denkt daar goede argumenten voor te hebben. Als de klacht in behandeling wordt genomen, kan een procedure vijf tot zeven jaar gaan duren.

Bij de ramp met vlucht MH17 kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Rusland spreekt betrokkenheid bij het neerhalen van het toestel tegen.

Bekijk ook;

Nabestaanden slachtoffers MH17 tegen Trump: steun ons

Rutte bij VN: MH17 blijft een open wond

Vier jaar na de MH17-ramp, hoe staat het met het onderzoek?

Ze dienen een klacht tegen Rusland in omdat dat land het onderzoek naar de ramp zou frustreren.

Nabestaanden MH17 klagen Rusland aan bij Europees Hof

Telegraaf 23.11.2018 Nabestaanden van zeventig mensen die om het leven kwamen toen vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten, hebben een klacht tegen Rusland ingediend bij de het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM). Ze beschuldigen Rusland van het neerhalen van de Boeing boven Oost-Oekraïne in 2014 en van het tegenwerken van de waarheidsvinding in de jaren daarna.

Premier Mark Rutte toonde ,,alle begrip” voor de stap van de nabestaanden. Het staat ze vrij om dat te doen en ze hebben er ook het volste recht toe, zei hij. Rutte vindt het niet nodig deze groep te ondersteunen. Hij wees op de ,,eigen” zaken waarbij Nederland betrokken is, zoals het internationale onderzoek naar de ramp en de poging om Rusland te dwingen mee te werken aan het onderzoek.

De nabestaanden die nu klagen storen zich aan de opstelling van de Russische Federatie, zegt hun advocaat Veeru Mewa. Rusland zou hun grondrechten hebben geschonden.

Voor de 95 nabestaanden is een uitspraak van het Europees Hof ,,van enorm belang voor de verwerking en een erkenning van hun positie”, zegt Mewa. Concreet heeft Rusland volgens de aanklacht het recht op leven geschonden en daarmee ook het recht op ,,eerbiediging van het gezinsleven’’. Toen het vliegtuig van Malaysia Airlines uit de lucht werd geschoten kwamen 298 mensen om het leven, van wie er 196 uit Nederland kwamen.

’Onvoldoende medewerking’

Door niet behoorlijk mee te werken aan het onderzoek van het internationale Joint Investigation Team (JIT), dat onder Nederlandse leiding de daders wil vervolgen, schendt Rusland volgens de advocaat ook zijn plicht om effectief onderzoek te doen naar misdrijven. ,,Rusland verzuimt niet alleen medewerking te verlenen, maar verspreidt ook desinformatie.’’

Rusland tekende in de jaren negentig het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en erkende daarmee het hof. De rechters in Straatsburg hebben Moskou al honderden keren veroordeeld voor mensenrechtenschendingen. Onder meer leden van de punkband/ actiegroep Pussy Riot en oppositieleider Aleksej Navalny vonden het hof aan hun kant.

Bekijk meer van; mh17 rusland europees hof

Meer:

Stichting pakt bomensterfte MH17-monument aan

’Belasting nabestaanden MH17 wrang’

Russen: gesprek MH17 richten op schuld Oekraïne

’Rusland wilde info MH17-onderzoek stelen’

Blok wil Rusland aan onderhandelingstafel MH17

Overleg Blok met Australië over MH17

Nabestaanden MH17 naar Europees Hof

AD 23.11.2018 Nabestaanden van zeventig mensen die om het leven kwamen toen vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten, hebben een klacht tegen Rusland ingediend bij de het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM). Ze beschuldigen Rusland van het neerhalen van de Boeing boven Oost-Oekraïne in 2014 en van het tegenwerken van de waarheidsvinding in de jaren daarna.

,,De nabestaanden storen zich aan de opstelling van de Russische Federatie’’, zegt hun advocaat Veeru Mewa. Hij bevestigt na berichtgeving van de NOS dat zij menen dat Rusland hun grondrechten heeft geschonden.

Normaal gesproken komt het hof in Straatsburg pas in beeld nadat de hoogste nationale rechter uitspraak heeft gedaan. ,,Maar zie je het voor je, in Rusland tegen Rusland procederen?’’, vraagt advocaat Mewa retorisch. Hij zet grote vraagtekens bij de onafhankelijkheid van de Russische rechtspraak.

Voor de 95 nabestaanden is een uitspraak van het Europees Hof ,,van enorm belang voor de verwerking en een erkenning van hun positie’’, zegt Mewa. Concreet heeft Rusland volgens de aanklacht het recht op leven geschonden en daarmee ook het recht op ,,eerbiediging van het gezinsleven’’.

Honderden keren

Door niet behoorlijk mee te werken aan het onderzoek van het internationale Joint Investigation Team (JIT), dat onder Nederlandse leiding de daders wil vervolgen, schendt Rusland volgens de advocaat ook zijn plicht om effectief onderzoek te doen naar misdrijven. ,,Rusland verzuimt niet alleen medewerking te verlenen, maar verspreidt ook desinformatie.’’

Rusland tekende in de jaren negentig het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en erkende daarmee het hof. De rechters in Straatsburg hebben Moskou al honderden keren veroordeeld voor mensenrechtenschendingen. Onder meer leden van de punkband/ actiegroep Pussy Riot en oppositieleider Aleksej Navalny vonden het hof aan hun kant.

Aansprakelijk gesteld

Knuffels door de lokale bevolking neergezet bij de brokstukken van de gecrashte vlucht MH17 van Malaysia Airlines in het oosten van Oekraine, 100 dagen na het ongeluk. © ANP

De Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV) constateerde eerder dat de raket die MH 17 trof, is afgeschoten vanuit Oost-Oekraïne, een gebied dat onder controle stond van pro-Russische rebellen. De OVV  houdt vast aan het eigen rapport.

Nederland en Australië hebben Rusland officieel aansprakelijk gesteld voor het neerhalen van vlucht MH17. ,,Wij eisen dat Rusland zijn verantwoordelijkheid neemt en volledig meewerkt aan waarheidsvinding en gerechtigheid voor de slachtoffers van vlucht MH17 en hun nabestaanden’’, zei minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) eerder.

De BUK-raket is volgens het onderzoeksteam afgevuurd door de 53ste luchtafweerraketbrigade uit Koersk, een onderdeel van het Russische leger. Dat gebeurde vanaf een veld in een gebied dat op dat moment in handen was van pro-Russische separatisten.

Bij de ramp kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Het toestel was onderweg van Nederland naar Maleisië.

Nabestaanden slachtoffers MH17 tegen Trump: steun ons

NOS 09.11.2018 Nabestaanden van slachtoffers van vlucht MH17 hebben eind oktober een brief geschreven aan de Amerikaanse president Trump. Aanleiding is een ontmoeting die Trump deze maand mogelijk met president Poetin van Rusland heeft.

De Werkgroep Waarheidsvinding MH17, die zo’n dertig families vertegenwoordigt, vraagt Trump om zijn steun. De brief is verstuurd via de Amerikaanse ambassadeur in Nederland, Pete Hoekstra.

De werkgroep stelt dat “de voortdurende Russische rookgordijnen rondom de aanslag” op het vliegtuig in juli 2014 zijn te vergelijken met de onduidelijkheid rond de dood van de Saudische journalist en activist Khashoggi, die vorige maand werd vermoord in het Saudische consulaat in Istanbul.

Slechtste doofpot

De gang van zaken rond die kwestie is door Trump “een van de slechtste doofpotten aller tijden” genoemd. De nabestaanden van de MH17-slachtoffers dringen er bij Trump op aan Rusland even hard te veroordelen als Saudi-Arabië in de zaak-Kashoggi.

“Als één enkel onschuldig leven [zo’n reactie] verlangt, dan zijn 298 er zeker genoeg.” Bij de ramp met vlucht MH17 kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

De nabestaanden dringen er bij Trump op aan dat hij het onderwerp ter sprake brengt als hij Poetin spreekt, omdat de Russische president “de antwoorden heeft waar wij recht op hebben”. Nederland en Australië hebben Rusland aansprakelijk gesteld voor zijn rol bij de ramp, maar Rusland heeft daar niet op gereageerd.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines was op 17 juli 2014 onderweg naar Kuala Lumpur in Maleisië en werd boven Oekraïne neergehaald met een Buk-raket.

Die werd gelanceerd vanaf een veldje bij Pervomasjk, dat ligt in gebied in handen van Russisch-gezinde separatisten. De Buk-installatie is afkomstig van de 53e brigade van het Russische leger in Koersk.

De raket is vanuit Rusland het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne binnengebracht en is op een dieplader van Donetsk naar het dorp Snizjne vervoerd. Daarvandaan is de installatie naar de lanceerplek gereden.

Een werkgroep van nabestaanden roept de Amerikaanse president op om de ramp met vlucht MH17 ter sprake te brengen als hij president Poetin spreekt.

Nabestaanden MH17 dagen Poetin uit

Telegraaf 09.11.2018 MH17-nabestaanden hebben de Amerikaanse president Trump een brief gestuurd. De Werkgroep Waarheidsvinding vraagt om zijn steun, als hij mogelijk binnenkort de Russische president Poetin ontmoet.

„We dagen zowel Trump als Poetin uit”, zeggen nabestaanden Sander van Luik en Thomas Schansman. De brief is verstuurd via de Amerikaanse ambassadeur in Nederland.

De werkgroep ziet in de aanhoudende Russische rookgordijnen rondom de moordaanslag een parallel met de raadsels rond de dood van journalist Khashoggi. „Trump noemde die gang van zaken een van de slechtste doofpotten aller tijden”, aldus Schansman en Van Luik, die hem vragen of de Russische houding niet in dezelfde categorie thuishoort en ook zo’n reactie verdient.

„Het gaat bij MH17 om 298 onschuldige slachtoffers. Wij als nabestaanden willen de waarheid”, schrijven ze. Poetin heeft volgens hen de antwoorden waar zij recht op hebben.

Ze roepen Trump op om zijn Russische collega voor te houden dat ’het nooit te laat is voor inkeer’.

Vlucht MH17 werd in juli 2014 neergehaald boven het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne. De toedracht is nog altijd niet opgehelderd. Het Nederlandse Openbaar Ministerie bereidt een rechtszaak voor op Schiphol tegen de daders.

Australië en Nederland hebben Rusland aansprakelijk gesteld voor hun rol in de tragedie. Rusland heeft nog niet gereageerd.

De MH17 hangt als een donkere wolk over onze betrekkingen

AD 03.11.2018 De verhouding tussen Nederland en Rusland is tot het nulpunt gedaald. Aan onze ambassadeur in Moskou, Renée Jones-Bos, de taak om ondanks alle onenigheid met de Russen te blijven praten. Dat gaat moeizaam. ‘We kijken door andere brillen naar dezelfde wereld.’

Vier keer moest Renée Jones-Bos (65) al op het matje komen bij het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. In de diplomatie een bijzonder hoge frequentie. Als de telefoon rinkelt, dient Jones-Bos op te komen draven. ,,Je kunt dan niet vragen of het morgen of overmorgen ook schikt. Maar ik hoef niet op een matje te staan hoor, ik mag gewoon aan tafel zitten.”

De topdiplomaat zegt het met een kwinkslag, maar haar baan is bloedserieus en allerminst gemakkelijk. Ingewikkeld, noemt ze het zelf. ,,De huidige relatie tussen Nederland en Rusland is complex, lastig en beladen.”

Van het aantal bomen in het herinneringsbos bij het Nationaal Monument MH17 in Vijfhuizen is ruim een kwart al gestorven. Ⓒ ANP

Stichting pakt bomensterfte MH17-monument aan

Telegraaf 02.11.2018 Het Nationaal Monument MH17 wordt komend voorjaar voorzien van tientallen nieuwe bomen. Ze vervangen bomen die dood zijn gegaan doordat ze te lang met hun wortels in het water stonden. In de grond van het herdenkingsbos in Vijfhuizen, niet ver van Schiphol, is extra drainage aangebracht om nieuwe problemen te voorkomen, meldt de stichting achter het monument.

Het herinneringsbos werd vorig jaar aangeplant ter nagedachtenis aan de 298 mensen die omkwamen toen vlucht MH17 in 2014 uit de lucht werd geschoten boven Oost-Oekraïne. Voor ieder slachtoffer staat er een boom. Maar al snel bleek dat er sprake was van bovenmatige bomensterfte.

Uit onderzoek is gebleken dat dit kwam door vocht. Water zakte te langzaam weg, waardoor de wortels gingen rotten. De stichting hoopt dat probleem met de extra drainage is opgelost.

Bekijk meer van; monumenten  mh17vijfhuizen

Bizarre dreiging bij Russische krant die waarheid over MH17 meldt: ‘Het went nooit’

AD 02.11.2018 Novaja Gazeta staat onder druk. De enige Russische krant die ronduit erkent dat MH17 is neergeschoten door een Russische BUK, ontving de afgelopen twee weken bizarre waarschuwingen. In de vorm van schapen.

Maandag stonden er ineens voor het pand van ‘Novaja’ drie kooitjes met ieder drie schapen erin. Ze droegen hesjes waarop stond geschreven ‘pers’ en ‘Novaja Gazeta’. ,,We worden kennelijk als volgzame schapen gezien, maar welke metafoor erachter schuilgaat, begrijpen wij ook niet helemaal’’, vertelt redactrice en pers-secretaris van Novaja, Nadezjda Proesenkova op de redactie.

Het verhaal met de schapen was nog redelijk ludiek te noemen, ware het niet dat er zich al een gruwelijk voorval had voorgedaan: eerder in oktober was er een afgehakte schapenkop in een krantenmand voor het redactiegebouw neergezet, met erbij een grafkrans. Vermoedelijk een waarschuwing aan het adres van Novaja, dat een paar dagen ervoor een stuk had gepubliceerd over een met president Poetin bevriende zakenman, die huurmoorden zou hebben laten plegen.

De schapen bij de redactie van Novaya Gazeta. © REUTERS

,,Het lijkt me glashelder. Ik kan me geen andere versie voorstellen’’, verklaart Denis Korotkov, de auteur van het stuk. ,,Een van mijn bronnen valt binnen de structuren van de zakenman, hij heeft het me verteld. Bovendien kreeg ik ook aan mijn huisadres een treurboeket afgeleverd.’’

Korotkov vertelt het met Siberische koelte, maar het moet een zeer onbehaaglijk gevoel hebben gegeven. Zeker als je weet dat Novaja Gazeta door haar kritische houding al zes medewerkers heeft verloren door moord. Onder hen natuurlijk Anna Politikovskaja, de sterverslaggeefster die in 2006 in haar flatgebouw werd doodgeschoten. Haar bureau staat, uit eerbetoon, nog altijd onaangeroerd.

De bedreigin­gen wennen nooit, aldus Nadezjda Proesenkova.

,,De bedreigingen wennen nooit’’, zegt Proesenkova met stille stem. ,,Maar je leert er als medium mee omgaan. Soms schakelen we de reageerfunctie op internet uit.’’ Zoals begin dit jaar, toen Novaja onthulde dat de Russische deelrepubliek Tsjetsjenië homoseksuele mannen opsluit, martelt en zelfs vermoordt in speciaal voor dat doel opgerichte kampen.

Maar ook als het gaat over MH17, voor de Russen eveneens een gevoelig onderwerp. Novaja heeft er vanaf het begin ruimschoots aandacht aan besteed. Wereldberoemd werd de voorpagina met de foto van lijkwagens die over de snelweg naar Hilversum rijden en de tekst (in het Nederlands): ‘Vergeef ons, Nederland’.

Nadjezjda Proesenkova met achter haar de portretten van zes omgekomen collega’s. © Joost Bosman

Lering

Verslaggever Pavel Kanygin houdt zich van meet af aan met het dossier bezig en is vaak in Nederland geweest, onder meer voor de presentatie van het JIT-rapport in september 2016. Hij vindt het onderwerp belangrijk omdat de Russische autoriteiten volgens hem lering moeten trekken uit de gebeurtenissen van juli 2014. ,,En dus niet meer moeten beginnen aan krijgsavonturen, zoals de oorlog in Oost-Oekraïne.’’

Half september kwam het Russische ministerie van Defensie ineens op de proppen met vrijgegeven documenten, die moesten aantonen dat de BUK wel degelijk uit Oekraïne afkomstig was. Het JIT-rapport heeft ze toegestuurd gekregen en onderzoekt ze momenteel op, onder meer, echtheid.

Sensatie

Ook Kanygin bekeek ze en ontdekte vreemde oneffenheden: cijfers die met de hand op één pagina op verschillende manieren waren geschreven, data die niet klopten, verschillende kleuren inkt op één pagina. ,,Het was allemaal niet logisch, het behoefde uitleg’’, zegt Kanygin.

Die kreeg Novaja Gazeta ook. In een brief gaf het ministerie antwoorden die nog veel meer vragen opriepen. Bovendien verzocht het de hoofdredacteur op arrogante toon ‘dit soort sensatie niet meer te plaatsen, die de lezers alleen maar in verwarring brengt’.

De autoritei­ten kunnen ons in één klap kapot maken, aldus Nadezjda Proesenkova.

Het kantoor van Anna Politkovskaja. © Joost Bosman

Ook naar het Kremlin

,,De autoriteiten kunnen ons in één klap kapot maken, als ze van ons af willen’’, weet Proesenkova. Waarom gebeurt dat dan niet? ,,Omdat we een visitekaartje zijn voor het Kremlin: wanneer het Westen weer begint over persvrijheid in Rusland, kunnen ze altijd naar ons wijzen als het bewijs ervan.’’

Bovendien heeft naar verluidt iedere minister Novaja op zijn bureau liggen. Omdat de krant, in tegenstelling tot de door de autoriteiten gecontroleerde media, schrijft wat er werkelijk gebeurt in Rusland. ,,Zelfs het Kremlin heeft twee abonnementen op de papieren krant. En Poetin gebruikt geen internet (Novaja is digitaal en in zijn geheel en gratis te lezen, red.)’’, grinnikt Proesenkova veelbetekenend.

De dreigingen van de afgelopen weken maken verslaggever Korotkov niet voorzichtiger in zijn werk. ,,Als het regent, ga ik ook niet met een paraplu naar buiten. Dan word ik maar nat, kan mij het schelen.’’

Russische trollen twitterden 1400 keer over MH17

NOS 17.10 .2018 Twitter-accounts die werden aangestuurd door de Russische trollen uit Sint-Petersburg hebben 1400 keer over vliegramp MH17 getweet. Dat blijkt uit een analyse van de NOS, op basis van tweets die Twitter vandaag heeft vrijgegeven.

Het gaat om een database met in totaal 9 miljoen berichten van Russische trollen en nog eens 1 miljoen tweets van Iraanse trollen. Dat is inclusief retweets. Trollen zijn veelal nep-accounts die als doel hebben om maatschappelijke onrust te stoken of om een bepaalde (politieke) boodschappen te verspreiden.

De berichten zijn verstuurd door 3814 accounts die Twitter in verband heeft gebracht met het in Sint-Petersburg gevestigde Internet Research Agency. Nog eens 770 accounts komen uit Iran. Twitter en Facebook maakten in augustus van dit jaar bekend Iraanse nep-accounts te hebben verwijderd.

Eerste tweet op dag van crash

In totaal vond de NOS 2693 tweets waarin het trefwoord ‘MH17’ was te vinden, dit is inclusief retweets. De eerste tweet werden verstuurd op 17 juli 2014, op de dag van de crash. De laatste tweet die werd gevonden is verstuurd op 28 mei van dit jaar. De Iraanse trollen noemen MH17 in 157 berichten.

Het bericht dat het meest werd gedeeld – 283 retweets – is geschreven in het Russisch, op de dag dat het onderzoeksteam JIT bekendmaakte dat de Buk-raket uit Rusland kwam en afgeschoten was in rebellengebied: “Belangrijkste conclusie van het MH17-rapport: we wijzen de Russische kant als schuldige aan, maar zolang we nog niet alle details hebben, wacht tot 2018.”

Het bericht dat daarna het meest werd gedeeld – 202 keer – is afkomstig van dezelfde maker, die de gebruikersnaam ‘DonteskNovosti’ heeft: “De MH17 is neergeschoten boven het dorp Grabovo. Wie hersens in zijn hoofd heeft en geen zaagsel begrijpt dat Oekraïne hem heeft neergeschoten.” Het account had ruim 45.000 volgers.

Afgezien van MH17 lijkt Nederland niet zo interessant te zijn voor de Russen. PVV-leider Geert Wilders wordt wel 245 keer genoemd. Door de Iraanse trollen wordt het Twitter-account van Wilders, @geertwilderspvv, acht keer aangeschreven.

Meeste tweets in het Russisch

De tweets over Nederland zijn maar een fractie van het totale aantal van 10 miljoen. Het digitale forensische lab van denktank Atlantic Council kreeg eerder al toegang tot alle tweets en kon zo de belangrijkste zaken op een rij zetten.

De denktank constateert dat verreweg de meeste berichten in het Russisch zijn geschreven, met een piek in het tweede kwartaal van 2014. De Iraanse trollen propageerden berichten van het regime in het buitenland.

Daarnaast zeggen de onderzoekers dat de Russen “meerdere doelen” hadden. Waaronder het beïnvloeden van de Amerikaanse presidentsverkiezingen om te verhinderen dat Hillary Clinton zou winnen. Tegelijkertijd waren ze gericht op het polariseren van online gemeenschappen in Amerika.

Ook zegt de denktank dat de trollen zich op iedereen richtten: ras, politieke of bijvoorbeeld seksuele voorkeur maakte niet uit. Een andere belangrijke conclusie – die al wel vaker getrokken is – is dat de trollen buiten de VS weinig impact lijken te hebben gehad.

MH17-nabestaanden: Kamerleden, ga niet naar Rusland

NOS 10.10.2018 Het voorgenomen bezoek van Tweede Kamerleden aan Rusland moet niet alleen worden uitgesteld, maar compleet afgesteld. Dat vindt de Stichting Vliegramp MH17. De organisatie van nabestaanden van rampvlucht MH17 vreest dat een reis van Nederlandse Kamerleden naar Moskou door Rusland politiek wordt misbruikt en in de media zal worden verdraaid tot een erkenning van het Russische standpunt in de MH17-zaak.

Een delegatie van de stichting sprak vandaag met leden van de Kamercommissie en heeft hun dringend gevraagd helemaal van de reis af te zien. Naar nu blijkt hebben de nabestaanden drie weken geleden al eens hetzelfde gevraagd in een brief aan de vaste Kamercommissie voor Buitenlandse Zaken, maar daar is nooit op geantwoord.

Verwarring zaaien

Aanleiding was toen een persconferentie van Rusland waarin weer een nieuw scenario werd geschetst van de oorzaak van de ramp, volgens de brief “de zoveelste poging om verwarring te zaaien en de eigen rol te verdoezelen”. Het geplande bezoek aan Moskou is vorige week geannuleerd na de onthulling over de activiteiten van Russische spionnen bij het OPCW-kantoor in Den Haag.

In zijn brief stelde voorzitter van de stichting Piet Ploeg de vraag met welk doel de uitnodiging van het Russische parlement is gedaan. En hij vraagt zich af of het bezoek productief of juist contraproductief is voor de werkzaamheden van het internationale onderzoeksteam JIT en de gesprekken door het kabinet met de Russische Federatie over de staatsaansprakelijkheid.

Handen schudden

De nabestaanden begrijpen niet “hoe uitgelegd kan worden, dat een Nederlandse Kamercommissie gezien alle ontwikkelingen in deze fase op bezoek gaat bij de Russische Federatie en straks vriendelijk de handen schudt met vertegenwoordigers van de Russische staat”, zo staat in de brief aan de Kamerleden.

Bekijk ook;

Ruslandreis Kamerleden uitgesteld na hack-onthullingen

Minister Blok wil Rusland aan onderhandelingstafel MH17

NU 27.09.2018 Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken heeft tegen zijn Russische evenknie Sergey Lavrov gezegd te willen praten over de ramp met vlucht MH17. De Nederlandse bewindsman kwam zijn Russische ambtsgenoot in New York tegen, waar de algemene vergadering van de Verenigde Naties plaatsvindt.

“Kom naar de onderhandelingstafel. We moeten hier samen uitkomen”, was de boodschap van Blok aan Lavrov. “Dat blijft onze volle inzet.”

Blok had een dag eerder met zijn Australische ambtgenoot Marise Payne gesproken over het gezamenlijke besluit van die twee landen om Rusland aansprakelijk te stellen voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17.

Zij deden dat in de wandelgangen van de algemene vergadering van de VN. “Onze landen zijn via onze diplomatieke kanalen in contact hierover met Rusland. We vinden het belangrijk dat we op afzienbare termijn kunnen starten met de onderhandelingen”, zei Blok daar toen over.

Zie ook: Nederland en Australië willen Rusland aansprakelijk stellen voor MH17

Lees meer over: Rusland MH17

 

Rutte bij VN: MH17 blijft een open wond

NOS 27.09.2018 Premier Rutte heeft in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties alle landen opgeroepen mee te werken aan het MH17-onderzoek. “MH17 blijft een open wond voor mijn land en voor alle landen die burgers aan boord van het toestel hadden.”

Rutte bracht in zijn toespraak in herinnering dat het Joint Investigation Team (JIT) in mei bewijs heeft gepresenteerd voor de herkomst van de Buk-raketinstallatie waarmee het toestel werd neergehaald. Daarbij noemde hij Rusland niet bij naam. Het JIT zegt dat de raket afkomstig was van de 53ste brigade van het Russische leger uit Koersk.

Gerechtigheid

Volgens Rutte hebben die bewijzen Nederland gesterkt in de overtuiging dat de volledige waarheid boven tafel moet komen. Daar moet het volgens hem niet bij blijven. “Er moet gerechtigheid komen en de verantwoordelijkheid moet worden genomen. Dat is in het belang van de slachtoffers en hun geliefden.” Hij vroeg alle landen om volledige medewerking om die doelen te bereiken.

Bekijk hieronder een fragment uit de toespraak van Rutte:

Video afspelen

‘MH17 blijft een open wond’

In de toespraak vormde internationale samenwerking de rode draad. Rutte maakt zich er zorgen over dat een aantal landen het eigenbelang vooropstellen en dat ze niet meer bereid zijn om compromissen met andere landen te sluiten.

Volgens Rutte zijn onschuldige burgers daar het slachtoffer van, zoals in Syrië.

Ook bij de aanpak van klimaatverandering wees Rutte op het belang van internationale samenwerking. In zijn toespraak pikte hij het watermanagement eruit. “De wereldwijde watercrisis heeft gevolgen voor ons allemaal door droogte, overstromingen en waterverontreiniging. Voor Nederland is dat evident. Schiphol is de enige luchthaven in de wereld onder zeeniveau.”

Orkanen

“U kunt zich voorstellen dat de stijging van de zeespiegel en het steeds extremere weer een grote zorg voor ons zijn.” Daarbij verwees hij ook naar de Caribische eilanden die kwetsbaar zijn tijdens het orkaanseizoen.

Aan het slot van de toespraak vroeg hij om minder cynisme. “Het is makkelijk om cynisch te zijn en het multilaterale systeem te bekritiseren. Het is lastiger om het systeem te verbeteren. Daar werken we aan, stap voor stap.”

Bekijk ook

Nederland en Australië willen snel met Rusland in gesprek over MH17

100 miljoen euro voor onderwijs, Rihanna krijgt haar zin

In zijn toespraak bij de VN riep hij alle landen nogmaals op om mee te werken aan gerechtigheid.

Nederland en Australië willen Rusland aansprakelijk stellen voor MH17

NU 26.09.2018 Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken en zijn Australische ambtgenoot Marise Payne willen Rusland aansprakelijk gaan stellen voor het aandeel van dat land bij het neerhalen van vlucht MH17.

Zij willen hier op korte termijn werk van gaan maken. De landen overlegden over de zaak in New York in de wandelgangen van de algemene vergadering van de VN.

“Nederland en Australië hebben Rusland eind mei verzocht om in onderhandeling te treden over aansprakelijkstelling. Onze landen zijn via onze diplomatieke kanalen in contact hierover met Rusland. We vinden het belangrijk dat we op afzienbare termijn kunnen starten met de onderhandelingen”, zei Blok.

Eerder op de dag praatten de Nederlandse bewindsman en Payne hun collega’s van de landen van het onderzoeksteam Joint Investigation Team (JIT) bij over het aansprakelijk stellen van Rusland.

Onderzoeksteam leverde bewijs dat BUK-raket toestel neerschoot

Het JIT presenteerde afgelopen mei bewijs waaruit blijkt dat de BUK-installatie die in juli 2014 is gebruikt om vlucht MH17 neer te halen toebehoorde aan het Russische leger. Premier Mark Rutte stelde dinsdag op Twitter dat het van groot belang is dat alle landen de feiten uit het JIT-onderzoek onderschrijven.

Er kwamen bij de ramp 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Het toestel was onderweg van Nederland naar Maleisië.

Onderzoeksteam toont waar BUK-installatie vandaan kwam

Lees meer over: MH17

Nederland wil in overleg met Rusland over MH17

AD 26.09.2018 Nederland en Australië willen snel met Rusland in onderhandeling over de aansprakelijkstelling voor het neerhalen van vlucht MH17. ‘Het is belangrijk dat we kunnen starten’.

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken (VVD) en zijn Australische collega Marise Payne hebben in de marge van de Algemene Vergadering van de VN in New York overlegd over het gezamenlijke besluit van hun landen om Rusland aansprakelijk te stellen voor het neerhalen van vlucht MH17:  ,,Nederland en Australië hebben Rusland eind mei verzocht om in onderhandeling te treden over aansprakelijkstelling. Onze landen zijn via onze diplomatieke kanalen in contact hierover met Rusland. We vinden het belangrijk dat we op afzienbare termijn kunnen starten met de onderhandelingen”, zei de Nederlandse minister.

JIT

Eerder op de dag praatten Blok en Payne hun collega’s van de landen van het onderzoeksteam Joint Investigation Team (JIT) bij over het aansprakelijk stellen van Rusland. Het JIT presenteerde afgelopen mei bewijs waaruit blijkt dat de BUK-installatie die is gebruikt om vlucht MH17 neer te halen toebehoorde aan het Russische leger.
Er kwamen bij de ramp 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Het toestel was onderweg van Nederland naar Maleisië.

Fragment van een Buk-raket waarmee het toestel werd neergehaald. © ANP

Nederland en Australië willen snel met Rusland in gesprek over MH17

NOS 26.09.2018 Nederland en Australië willen “op afzienbare termijn” beginnen te onderhandelen met Rusland over de aansprakelijkheid van dat land voor het neerhalen van vlucht MH17. Dat zegt minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken.

Hij sprak in New York met zijn Australische collega Marise Payne over de zaak. Eind mei verzochten de twee landen Rusland over aansprakelijkstelling te gaan onderhandelen. Nu zijn ze hierover via diplomatieke kanalen in contact met Rusland, zegt Blok.

Eerder op de dag praatten Blok en Payne hun collega’s uit Maleisië, Oekraïne en België bij over de aansprakelijkstelling. Autoriteiten uit deze landen werken samen met de Nederlandse binnen het Joint Investigation Team (JIT), dat onderzoek doet naar de ramp.

In mei stelden Nederland en Australië Rusland samen aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. Dat volgde op de conclusie van het JIT dat de Buk-raket waarmee MH17 is neergehaald afkomstig was van een installatie van een brigade van het Russische leger.

Tijdens de JIT-bijeenkomst hebben de bewindslieden stilgestaan bij het strafrechtelijk onderzoek. “Ook vandaag bleek weer dat de JIT-landen eensgezind zijn in hun doel: de waarheid rond MH17 achterhalen en de daders vervolgen. Het onafhankelijke onderzoek van het JIT krijgt hierbij onze onvoorwaardelijke steun, dat hebben we vandaag opnieuw uitgesproken met elkaar.”

Na afloop van hun gesprek zou er een persmoment met Blok en Payne zijn, maar dat ging niet door vanwege een agendaprobleem. “Australië moet eerder weg, excuses van onze kant”, liet een woordvoerder van de Nederlandse vertegenwoordiging bij de VN weten.

Nieuwe informatie

Op 17 juli 2014 verloren 298 mensen hun leven toen vlucht MH17, waarmee zij op weg waren naar Kuala Lumpur, boven Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Rusland ontkent vanaf het begin elke betrokkenheid bij de ramp. Het land vindt dat het bewijs van het JIT is gebaseerd op gemanipuleerde beelden van sociale media. Volgens Moskou is destijds geen enkele raketinstallatie naar Oekraïne gebracht.

Onlangs leverde Rusland nieuwe informatie aan. Het JIT zei die “zorgvuldig te gaan bestuderen“. Daarbij wilde het wel eerst documenten ontvangen. Het JIT benadrukte ook dat het Rusland tot nu toe weinig ruimhartig is omgegaan met hulpverzoeken.

Bekijk ook;

MH17-team gaat nieuwe stukken bekijken – en stipt Russische onwil aan

Kabinet: Rusland aansprakelijk voor MH17, geen enkele twijfel aan JIT

MH17-onderzoek: wettig bewijs, ontkenning, nabestaanden willen stappen

Vader Evert van Zijtveld verloor zijn kinderen Robert-Jan en Frederique bij de ramp met de MH17. Hij heeft een hulpfonds opgericht om de herinnering aan hen levend te houden.Ⓒ Rene Bouwman

Vader MH17-kinderen: nu heeft hun dood zin

Telegraaf 24.09.2018  In een klap verloren Evert van Zijtveld en zijn vrouw hun twee kinderen Frederique (19) en Robert-Jan (18). Die zaten met hun opa en oma in het ramptoestel dat op 17 juli 2014 boven het oorlogsgebied van Oost-Oekraïne bruut werd neergehaald door een Russische Buk-raket. „Zij leven nu voort in een goed doel.”

Nieuw overleg over MH17 in New York

AD 20.09.2018 De buitenlandministers van de landen die in het Joint Investigation Team (JIT) onderzoek doen naar het neerhalen van toestel MH17, komen volgende week dinsdag bijeen in New York. Ze overleggen in de marge van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York.

Dat zei minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken vandaag tijdens een debat over de VN. Ook liet Blok weten dat premier Mark Rutte tijdens zijn speech bij de VN op woensdag 26 september wederom oproepen volledig mee te werken aan de VN-resolutie over MH17. Daarin veroordeelde de VN-Veiligheidsraad het neerhalen en stelde dat de schuldigen moeten worden berecht.

Veiligheidsraad

Nederland is dit jaar lid van de VN-Veiligheidsraad, het belangrijkste overlegorgaan van de VN. Nu het jaar er voor driekwart op zit, wil de Kamer weten wat Nederland de rest van dit jaar gaat doen. Meerdere Kamerleden vroegen naar de Nederlandse inzet rond MH17.

Bij het neerhalen van het vliegtuig van Malaysia Airlines boven Oekraïne, op 17 juli 2014, kwamen alle 298 inzittenden om het leven. Het grootste deel van de slachtoffers, 196, kwam uit Nederland. Uit het onderzoek dat het JIT in mei presenteerde, bleek dat het toestel is neergehaald door een BUK-raket die afkomstig was uit Rusland. Nederland en Australië stelde Rusland vervolgens aansprakelijk.

Raket

Rusland werpt iedere betrokkenheid verre van zich. Deze week kwam het land nog met informatie dat de raket door het ministerie van Defensie aan Oekraïne werd geleverd en daarna nooit meer op Russisch grondgebied is geweest.

De ministers van Buitenlandse Zaken van de JIT-landen – Nederland, Australië, Maleisië, België en Oekraïne – komen vaker samen rond de Algemene Vergadering van de VN. Bij een debat over Oekraïne dit voorjaar spraken de landen voor het laatst met elkaar in New York. Wat er dit keer op de agenda staat, wil het ministerie van Buitenlandse Zaken niet zeggen.

MH17-team gaat nieuwe stukken bekijken – en stipt Russische onwil aan

NOS 17.09.2018 Het internationale team dat de ramp met de MH17 onderzoekt gaat nieuwe informatie die Rusland vandaag aanleverde “zorgvuldig bestuderen”. Het JIT benadrukt in een persbericht ook dat het land tot nu toe weinig ruimhartig is omgegaan met hulpverzoeken.

Rusland kwam in een persconferentie met de nieuwe informatie. Het JIT benadrukt erbij dat het wel eerst documenten wil ontvangen voor het de nieuwe claims kan bestuderen.

“Tot op heden heeft het JIT alle door de Russische Federatie verstrekte informatie zorgvuldig geanalyseerd en meegewogen in het onderzoek”, laat het team weten in een persbericht. Daarin worden ook de momenten opgesomd dat Rusland weigerde mee te werken.

Zo ontving het JIT de afgelopen jaren geen inhoudelijke reactie op meerdere rechtshulpvragen en kreeg het vorige maand expliciet te horen dat er geen aanvullende verzoeken hoeven worden ingediend. Daarnaast noemt het JIT eerdere theorieën die Rusland aandroeg “feitelijk onjuist”.

‘Buk-raket uit Oekraïne’

Het Russische ministerie van Defensie stelde in de persconferentie dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 is neergehaald niet meer in Russische handen was op het moment van de ramp. Op een persconferentie meldde een woordvoerder dat de raket in Oekraïense handen was gekomen na de ontbinding van de Sovjet-Unie.

De spreker erkende dat de raket in 1986 in de buurt van Moskou is gefabriceerd, maar zei dat hij daarna naar Oekraïne is verscheept. Aan het einde van de Koude Oorlog zou het wapentuig daar zijn achtergebleven bij het Oekraïense leger.

“Men probeert opnieuw de schuld in de schoenen van Oekraïne te schuiven”, concludeert correspondent Geert Groot Koerkamp. Rusland zegt dat het geheime informatie over de raket naar het JIT in Den Haag heeft gestuurd.

Op een persconferentie zei het Russische ministerie van Defensie nieuw bewijs te hebben:

Video afspelen

Rusland: Buk-raket die MH17 neerhaalde was niet van ons

Het onderzoeksteam concludeerde eerder dat de lanceerinstallatie eigendom was van de 53ste brigade van het Russische leger uit Koersk. Ook werd vastgesteld dat de raket die MH17 neerhaalde, was afgevuurd vanuit het gebied in Oost-Oekraïne dat in handen was van pro-Russische rebellen. In de reactie op de Russische claims worden die conclusies nog eens herhaald.

Rusland heeft vanaf het begin betwist dat het betrokken was bij het neerhalen van de MH17. Aanvankelijk opperde de Russische regering dat een Oekraïense straaljager er misschien verantwoordelijk voor was. Die theorie werd door het JIT van de hand gewezen.

Volgens Groot Koerkamp gaan de Russen selectief om met de bewijzen. “Ze concentreren zich op een aantal punten, maar laten tegelijkertijd veel andere zaken buiten beschouwing. Er zijn talrijke andere bewijzen, foto’s en ooggetuigen die maar in een richting wijzen: dat de raket uit het gebied van de rebellen kwam.”

Uithaal naar JIT

Op de Russische persconferentie haalde de defensiewoordvoerder ook uit naar het JIT. Volgens hem zijn de videobeelden die de onderzoekers gebruikten om de aanvoerroute van de Buk-raket te reconstrueren, gemanipuleerd. Beelden van een Buk-raket zouden op materiaal van een Russisch transport zijn geplakt.

Journalist Elliott Higgins van onderzoekscollectie Bellingcat die de beelden aanleverde, haalt hard uit naar die conclusies. “Die Russische ‘experts’ hebben geen idee waar ze het over hebben en hebben niet de beschikking over hetzelfde bronmateriaal als wij

  Eliot Higgins @EliotHiggins

I expect some very stupid people will be very excited about the Russian MoD’s #MH17 press conference.

Vlucht MH17 van Amsterdam naar Kuala Lumpur werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden van het vliegtuig kwamen om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Rusland: Buk-raket die MH17 neerhaalde kwam uit Oekraïne

Trouw 17.09.2018 Rusland zegt bewijzen te hebben dat vlucht MH17 met een raket uit Oekraïne is neergehaald. Maar dat bewijs lijkt dun naast de conclusies van het onderzoeksteam JIT.

Voor de zoveelste keer probeert Rusland aan te tonen dat Oekraïne verantwoordelijk is voor het neerhalen van vlucht MH17. Maar de jongste aangevoerde bewijzen daarvan zijn onvoldoende om de eerdere conclusies van het internationale onderzoeksteam JIT aan het wankelen te brengen. Die conclusies zijn gebaseerd op onder meer talrijke ooggetuigenverklaringen, foto- en videomateriaal, afgeluisterde telefoongesprekken en satellietbeelden.

Samen vertellen ze het verhaal van het overbrengen van een Buk-raketinstallatie vanuit de Russische stad Koersk naar Oost-Oekraïne, het transport door gebied dat onder controle staat van pro-Russische rebellen, tot en met de lanceerplek in de buurt van het stadje Snezjnoje. De meeste van die bewijzen zijn door de Russen genegeerd of gebagatelliseerd.

Geen plausibel scenario

Eerder probeerde Moskou aan te tonen dat de raket moest zijn gelanceerd van een andere locatie, die op 17 juli 2014 onder controle zou hebben gestaan van het Oekraïense leger. Maar inmiddels is overtuigend aangetoond dat ook dat gebied op dat moment in handen was van de rebellen. Er is daardoor geen plausibel scenario meer waarin vlucht MH17 kan zijn getroffen door een Oekraïense raket. Het JIT houdt vast aan de op 24 mei gepresenteerde conclusies.

Het Russische ministerie van Defensie presenteerde maandag nieuwe documenten die de schuld van Oekraïne moeten bewijzen. Moskou baseert zich daarbij op foto’s van raketonderdelen die op het JIT op 24 mei vrijgaf. De nummers die daarop te zien zijn, bieden volgens de Russen de mogelijkheid precies na te gaan om welke individuele Buk-raket het gaat, en welk traject hij heeft afgelegd vanaf het moment dat hij de fabriek in Dolgoproedny vlakbij Moskou verliet.

Volgens de Russen was dat in 1986. De Buk-raket werd volgens een tot dusverre geheim logboek eind dat jaar per trein overgebracht naar het westen van de toenmalige Sovjetrepubliek Oekraïne en heeft het Oekraïense grondgebied daarna niet meer verlaten. Moskou roept het JIT op soortgelijke documentatie op te vragen bij de 223ste luchtafweerbrigade van het Oekraïense leger, waar de raket zou zijn beland. “Al kan het natuurlijk zijn dat ze die na deze persconferentie vernietigen”, aldus defensiewoordvoerder Igor Konasjenkov.

Geknoeid met beeld

“Dit is nog niet alles”, ging de generaal verder. De Russen grepen de gelegenheid te baat ook door het JIT gebruikte videobeelden ter discussie te stellen. Veel van die beelden werden al in de eerste uren en dagen na het neerhalen van MH17 openbaar gemaakt en zijn belangrijk voor de reconstructie van de weg die de Buk-installatie door Oost-Oekraïne heeft afgelegd.

Met de beelden is volgens de Russen geknoeid, de Buk-installatie zou op ingenieuze wijze in het videobeeld zijn gemonteerd. Dit moet volgens Moskou weerleggen dat de rebellen in juli 2014 de beschikking hadden over een Buk-luchtafweersysteem. Een op onduidelijke wijze verkregen geluidsopname van een man die volgens Moskou een hoge Oekraïense officier is zou – opnieuw – de Oekraïense betrokkenheid bewijzen.

Volgens het ministerie van Defensie zijn de vrijgegeven materialen al naar het JIT gestuurd. Dat heeft in een verklaring laten weten de informatie zorgvuldig te zullen bestuderen zodra die is ontvangen, net zoals eerdere door Moskou verstrekte gegevens ‘zorgvuldig geanalyseerd en meegewogen’ zijn. Het JIT tekent daarbij wel aan dat informatie die eerder door het Russische ministerie van Defensie is verstrekt – zoals de suggestie dat een gevechtsvliegtuig kort voor de ramp in de buurt van de MH17 vloog – ‘feitelijk onjuist was’.

Lees ook:

Dit is de Russische brigade van de Buk-raket die MH17 uit de lucht schoot

De Buk-raket die vlucht MH17 uit de lucht heeft geschoten, was afkomstig van de 53ste luchtafweerraketbrigade in Koersk, meldde het Joint Investigation Team (JIT). Wat is dat voor een brigade?

Luitenant-generaal Nikolai Parshin maandag tijdens een persbriefing over MH17.

Opeens komt Moskou met nieuw bewijs MH17

NRC 17.09.2018 Onverwachts belegden de Russen maandag een persconferentie over MH17 waar ze nieuw bewijs voor hun onschuld presenteerden. De Boek-raket werd ooit geleverd aan een eenheid in Oekraïne, stelde men.

Ze waren tentoongesteld in een hoek van de perszaal: vergeelde, handgeschreven folianten uit de jaren tachtig.

Volgens het Russische ministerie van Defensie bewijst deze oude Sovjetboekhouding dat de fatale Boek-raket die op 17 juli vlucht MH17 uit de lucht schoot, uit de inventaris kwam van de Oekraïense strijdkrachten en dat niet Rusland, maar Oekraïne verantwoordelijk is. „Bewijs dat niet kan worden genegeerd”, zo zei generaal-majoor Igor Konasjenkov, de vaste woordvoerder van het Russische ministerie van Defensie.

  1. Welk bewijs hebben de Russen gepresenteerd?

    Tijdens een persconferentie afgelopen mei toonde het internationale opsporingsteam JIT twee originele onderdelen van de Boek-raket die MH17 neerhaalde. Op die onderdelen waren verschillende nummers zichtbaar. Uit deze nummering valt af te leiden dat de raket is gefabriceerd door het Onderzoeks- en Productiebedrijf Dolgoproedny in Moskou, in 1986. Het Russische ministerie van Defensie bevestigt deze conclusie. Uit andere, staatsgeheime documenten van het ministerie van Defensie, blijkt dat de raket dat jaar is geleverd aan de 223ste raketbrigade in de buurt van Ternopil, tegenwoordig Oekraïne. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991 ging deze brigade op in de Oekraïense strijdrachten onder de naam ‘223ste raketregiment’. Conclusie: Oekraïne moet MH17 hebben neergeschoten.

  2. Volgens het JIT was de lanceerinstallatie die de fatale raket afvuurde, afkomstig van de 53ste raketbrigade uit het Russische Koersk. Is dat nu weerlegd?

    Dat valt te bezien. Volgens het Russische ministerie van Defensie is de desbetreffende raket nimmer teruggekeerd naar de Russische Federatie, maar het droeg daar geen bewijs voor aan. Tussen de levering in 1986 en het neerschieten van MH17 liggen bijna dertig jaar. Het is heel wel mogelijk dat de raket vóór 1991 terecht is gekomen bij een andere eenheid.

    Bovendien is de lanceerinstallatie (Telar) die de raket heeft afgeschoten geïdentificeerd. Een reconstructie van het JIT laat zien dat de Telar met nummer 332 die de raket afvuurde vanaf een veld bij Pervomajski, deel uitmaakte van een konvooi van de Russische 53ste raketbrigade, dat zich in juni 2014 verplaatste van de basis in Koersk naar de Oekraïense grens.

    Lees ook deze reconstructie van het neerschieten van vlucht MH17: Er vliegt een vogeltje in uw richting De reconstructie van het JIT rust in belangrijke mate op videobeelden van het konvooi, en van het transport van Telar 332 naar Donetsk en Pervomajski.

    Dat bewijs valt moeilijk weg te poetsen. Maar Moskou stelt nu dat de beelden van Telar 332 nep zijn. Woordvoerder Konasjenkov besteedde een groot deel van de persconferentie maandag aan analyses die moesten bewijzen dat de video’s gemanipuleerd zijn. Dat leek nogal gezocht. Een woordvoerder van het Landelijk Parket in Rotterdam laat in een reactie weten dat het JIT niet twijfelt aan de authenticiteit van de beelden en de informatie van de Russen te zullen bestuderen. Het OM liet echter ook fijntjes weten dat eerdere informatie van het Russische ministerie van Defensie (zoals straaljagers in de buurt van vlucht MH17) „feitelijk onjuist” is gebleken.

  3. Waarom komen de Russen hier nu mee?

    De serienummers van de fatale Boek-raket werden pas in mei openbaar gemaakt door het JIT. Tegelijkertijd heeft Nederland de Russen in een rechtshulpverzoek officieel om meer informatie gevraagd over de betekenis van de nummering en de herkomst van de raket. Er was dus een aanleiding om dit uit te pluizen. Mogelijk wil Moskou ook de aandacht afleiden van het schandaal rond de vergiftiging van oud-spion Sergej Skripal in het Britse Salisbury. Vorige week zond de Russiche zender RT een interview uit met de twee mannen die volgens de Britse justitie de aanval hebben uitgevoerd. Aleksandr Petrov en Roeslan Bosjirov zeiden geen geheim agenten te zijn maar handelaars in voedingssupplementen. Ze waren als toerist in Salisbury. Het verhaal van de twee werd door niemand in Rusland geloofd. Bovendien blijft er informatie uitlekken, zoals paspoortgegevens, waaruit blijkt dat beide mannen wel degelijk voor het Russische ministerie van Defensie werken. Sommige details waren pijnlijk. In de Daily Mail vertelde een getuige dat de twee marihuana rookten en een prostituee meenamen naar hun hotelkamer.

Correctie (17 september 2018): In een eerdere versie van dit stuk werd de Telar-lanceerinstallatie geïdentificeerd met het nummer 302. Dit moet 332 zijn. Dat is hierboven aangepast.

Kwart van bomen in herinneringsbos MH17 dood

NU 13.09.2018 Een kwart van de bomen die zijn geplant ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de MH17-ramp, is dood. Waarschijnlijk is wateroverlast de bomen fataal geworden.

Afgelopen herfst en winter stonden verschillende bomen waarschijnlijk te lang met “de voeten in het water”, waardoor 80 van de 298 bomen in het herinneringsbos zijn gestorven, zegt coördinator Sjaak de Ligt van de Stichting Monument MH17.

Nader onderzoek moet deze hypothese nog wel bevestigen. “In het voorjaar bleek al dat de bomen plots stopten met groeien en dat de blaadjes van de takken vielen. Dat is geen goed teken”, zegt De Ligt. Daarop werden volgens hem direct de nabestaanden ingelicht.

Die reageerden teleurgesteld, maar begripvol. “Je werkt nu eenmaal met levend materiaal. Er is een vuistregel dat 10 procent van de geplante bomen en planten het niet redt”, zegt De Ligt. “Vorig jaar december hebben we ook nieuwe bomen moeten planten. Toen gingen er zo’n 35 bomen dood. Dat was normaal. Maar de tachtig dode bomen nu vinden we wel schrikbarend.”

De 298 bomen, één boom per slachtoffer van de vliegramp, vormen gezamenlijk een lint. Bij iedere boom staat de naam, leeftijd en nationaliteit van het slachtoffer. De eerste bomen werden in maart vorig jaar geplant door de nabestaanden.

De verwachting is dat er in december opnieuw bomen geplant kunnen worden.

Lees meer over: MH17

’Kwart van bomen in MH17-bos dood’

Telegraaf 13.09.2018 Van de bomen in het herinneringsbos bij het Nationaal Monument MH17 in Vijfhuizen is ruim een kwart al gestorven. Van de 298 bomen hebben 80 het niet gehaald, vertelt Sjaak de Ligt, coördinator van de Stichting Monument MH17, aan NH Radio.

„We merkten dit voorjaar al dat toen de meeste bomen gingen uitlopen, er een gedeelte stopte”, zegt De Ligt. „We hebben toen direct de nabestaanden van de betreffende bomen geïnformeerd dat er iets aan de hand was met de boomgroei.”

Volgens de coördinator waren dat moeilijke gesprekken: „Mensen vereenzelvigen zich met de boom.” In oktober moet na onderzoek van de stichting duidelijk worden waardoor de bomen zijn gestorven, Naar verwachting worden er in december nieuwe bomen geplant totdat het aantal van 298 weer is bereikt.

In maart vorig jaar werd het herinneringsbos aangeplant; voor elk van de omgekomen slachtoffers van de vliegramp met de MH17 is een boom geplaatst.

LEES MEER OVER bomen dood mh17 vijfhuizen

Kwart van bomen in herinneringsbos MH17 dood

NOS 13.09.2018 Zeker een kwart van de 298 bomen die vorig jaar zijn geplant ter herinnering aan de slachtoffers van de vliegramp met MH17 is dood. De Gooi- en Eemlander meldt dat de ondergrond van het herdenkingsterrein in Vijfhuizen onvoldoende water doorlaat, waardoor de bomen niet kunnen overleven.

Simon Groot van de stichting Vrienden van het Nationaal Monument stelt in de krant dat het monument te snel is aangelegd, waardoor “een storende laag” in de ondergrond is ontstaan. Hij schat dat daardoor inmiddels zo’n zeventig bomen zijn doodgegaan.

Sjaak de Ligt van de stichting Monument MH17 denkt zelfs dat een derde, oftewel zo’n honderd bomen, is gesneuveld. Hij vermoedt dat er “verdichte lagen” in de bodem zitten. Water en wortels dringen moeizaam door die lagen, waardoor de bomen uit diepere lagen geen water en voedingstoffen kunnen halen. Bij wateroverlast blijft het water staan, waardoor de bomen juist een overvloed aan water te verwerken krijgen.

Zoektocht naar oplossing

Elk MH17-slachtoffer wordt op het monument, gelegen op steenworp afstand van Schiphol, herdacht met een eigen boom, voorzien van een naamplaatje. De bomen vormen samen een groot lint. De Ligt zegt dat MH17-nabestaanden met een dode boom inmiddels zijn geïnformeerd.

Zo moet het herinneringsbos er uiteindelijk uit komen te zien STICHTING NATIONAAL MONUMENT MH17

Er wordt volgens hem gewerkt aan een structurele oplossing voor de problemen met de bomen. De komende weken doet een boomdeskundige onderzoek op het terrein.

Op 17 juli 2017, exact drie jaar na de ramp met MH17, werd het Nationaal Monument MH17 officieel geopend. Daarbij waren onder anderen koning Willem-Alexander, koningin Máxima en premier Rutte aanwezig. De eerste boom werd in maart vorig jaar geplant door toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders.

BEKIJK OOK

MH17-monument elk seizoen mooi: 170.714 bloembollen geplant

Slachtoffers MH17 herdacht, in Nederland en in Oekraïne

Onthulling Nationaal Monument MH17: ‘Deze dag sloeg een gat in ons leven’

Kwart van bomen in MH17-bos is dood

AD 13.09.2018 Van de 298 bomen in het herinneringsbos bij het Nationaal Monument MH17 in Vijfhuizen is ruim een kwart al gestorven. Dat zegt Sjaak de Ligt, coördinator van de Stichting Monument MH17.

Een deel van de bomen liep dit voorjaar niet uit, merkte De Ligt. ,,We hebben toen direct de nabestaanden van de betreffende bomen geïnformeerd dat er iets aan de hand was met de boomgroei.” Volgens de coördinator waren dat moeilijke gesprekken: ,,Mensen vereenzelvigen zich met de boom.”

In het bos staan tien verschillende boomsoorten, waaronder sierappels, meidoorn, pluimes, ijzerhout en de grove den. Elk reisgezelschap heeft eenzelfde boomsoort. Deze bomen zijn naast elkaar geplant, zodat ze ook als groep herkenbaar blijven. Voor de vijftien bemanningsleden zijn lindebomen geplant.

Mensen vereenzel­vi­gen zich met de boom, aldus Sjaak de Ligt

Volgens De Ligt is er niet één specifieke soort boom gestorven, maar zijn er door het hele boos heen bomen afgestorven. Wel is de sterfte op sommige plaatsen erger dan op andere. In oktober moet na onderzoek van de stichting duidelijk worden waardoor de bomen zijn gestorven.

Een mogelijke oorzaak is volgens De Ligt het natte najaar en de natte winter die we afgelopen jaar hebben gehad. ,,Mogelijk zijn toen de wortels onder water komen te staan. Wat op zich best bijzonder zou zijn, want sommige bomen staan wel 3 meter boven het maaiveld.” Om dit zeker te kunnen weten, wordt nu gekeken of het water goed genoeg weg kan. De Ligt: ,,Maar aangezien het de afgelopen tijd nauwelijks geregend heeft, was dat lastig. Daarvoor is regen nodig.”

© AD

Lint

Naar verwachting worden er in december nieuwe bomen geplant, totdat het aantal van 298 weer is bereikt. Dat zullen dezelfde bomensoorten zijn als die nu zijn afgestorven. De Ligt: ,,Daarbij letten we er uiteraard wel op dat het bomen zijn van ongeveer dezelfde lengte, zodat het een gelijk beeld geeft. Maar bomen groeien eigenlijk de eerste jaren nog niet zo hard.”

In maart vorig jaar werd het herinneringsbos aangeplant met voor elk van de omgekomen slachtoffers een boom. Het monument heeft de vorm van een lint. Op elke boom hangt een naamplaatje van een van de slachtoffers van de vliegramp. De bomen staan voor groei, hoop en leven, aldus de initiatiefnemers. In het hart van het bos staat een lange wand met een gedenkteken, een oog, waarin alle namen staan gegraveerd.

Het is inmiddels ruim vier jaar geleden dat de Boeing 777 werd geraakt door een Buk-raket en neerstortte in Oost-Oekraïne. Onder de 298 doden waren 196 Nederlanders. Veel andere slachtoffers kwamen uit Maleisië en Australië. De vlucht was onderweg van Amsterdam naar Kuala Lumpur, in Maleisië.


Maleisië denkt voorzich­tig na over eigen monument voor MH17

AD 13.08.2018 Ruim vier jaar na het neerschieten van vlucht MH17 is er nog steeds geen monument in Maleisië. ,,De ramp wordt overschaduwd door de MH370.’’

Maleisië beleefde in 2014 twee tragedies. 8 maart verdween de MH370 van de radar en 17 juli werd de MH17 boven de Oekraïne neergeschoten.

,,In vier maanden verloren we twee vliegtuigen. Wat er is gebeurd met MH370 is nog steeds niet duidelijk. We hebben een paar wrakstukken gevonden van het vliegtuig, maar het wrak zelf niet. Daarom zijn er veel familieleden die geen monument willen voor MH370 totdat het vliegtuig is gevonden. Vooral de Chinezen zijn tegen. Ze denken dat inzittenden nog leven, dat het toestel ergens staat. Tot op de dag van vandaag geloven ze dat hun geliefden nog in leven zijn en dat ze met medeweten van de regering gegijzeld worden. Als we het vliegtuig en de lichamen niet vinden, zullen ze het nooit geloven,’’ zegt Fuad Sharuji, crisisdirecteur bij Malaysia.’’

Als het monument af is, zal er geen officiële herdenking zijn, aldus  Fuad Sharuji.

De weerstand van de MH370 nabestaanden, hield ook de plannen voor een monument voor MH17 tegen. Maar zonder er ruchtbaarheid aan te geven wordt er wel aan gewerkt. De plannen liggen klaar. Een ontwerp in de vorm van een hibiscus, de nationale bloem van Maleisië, en een ontwerp rond een staartstuk van een vliegtuig. In beide ontwerpen zitten de namen van de 298 slachtoffers. ,,We vragen er al om sinds 2016. De overheid heeft al wel twee plekken aangewezen waar het zou kunnen komen, dus we hebben goede hoop dat het er komt.’’

Maleisië is een land met verschillende religies: moslims, boeddhisten, hindoes en christenen. Iedere groep herdenkt anders. Als het monument er komt, heeft de regering besloten, zijn religieuze ceremonies en gebeden verboden. Evenmin komen er grote jaarlijkse herdenkingen. Wie wil, kan er als individu heengaan. ,,Het is ook het culturele verschil tussen Maleisië en Nederland, waar alle familieleden samenkomen om de slachtoffers te herdenken. In onze samenleving werkt dat niet zo. Als het monument af is, zal er geen officiële herdenking zijn. Families kunnen dat zelf doen als ze dat willen. Dat is prima.’’

Asmaa Aljuned, de vrouw van MH17 co-piloot Ahmad Hakimi Hanapi, betwijfelt of het monument er ooit komt. ,,Mensen zullen gaan zeggen: Moet dat nu nog wel? En kan dat geld niet beter besteed worden? Waarom is er zoveel aandacht voor deze doden en niet voor anderen?’’ Als het er komt zal ze het zeker bezoeken. ,,Er moet íets komen.’’

Asmaa Aljuned de vrouw van MH17 co-piloot Ahmad Hakimi Hanapi met hun zoontje Abderrahman. © Ton Voermans

Asmaa (32) kreeg een staande ovatie toen ze in Nederland op de eerste herdenkingsbijeenkomst haar speech afsloot met de woorden die haar man had moeten zeggen kort voor de landing in Kuala Lumpur. ,,Namens Malaysia Airlines en de rest van de bemanning: hartelijk dank dat u met ons heeft willen vliegen. Wij wensen u een prettige dag.’’

,,Een herdenking zoals in Nederland – die me echt raakte – is hier ondenkbaar. Het idee dat de minister-president hier iets tegen je zou zeggen of dat je de koning bijna aan kunt raken. Weet je, het is nog maar vier jaar geleden en er is dit jaar in Maleisië helemaal niet herdacht.’’

Rouw is een luxe

Ze is veranderd sinds die emotionele speech. Een hoofddoek draagt ze niet meer. ,,Ik ben verplicht aan mijn man dat onze zoon Abderrahman die bijna 5 is, een goed leven krijgt. Dat kan ik niet geven als ik doe wat de omgeving van mij verwacht.’’ Ze opende na de dood van haar man een cafeetje met verse sappen. Die zaak wordt nu gerund door personeel. En ze ging aan de slag als HR-adviseur bij de Verenigde Naties. In de avonduren studeert ze verder. ,,Rouw is een luxe die ik met niet kan veroorloven. Als ik alleen zou huilen doe ik mijn man geen recht. Hij was mijn jeugdliefde. Hij hield zoveel van Aberrahman. Ze hebben hem vermoord, maar ze kunnen Aberrahman en mij niet beroven van ons geluk.’’

MH17 co-piloot Ahmad Hakimi Hanapi en zijn zoontje Abderrahman in juni 2017, een maand voor de crash. © Ton Voermans

Asmaa is ervan overtuigd dat de daders gepakt en veroordeeld zullen worden. ,,Ik weet het zeker. Dat is een zaak van de lange adem. Ik kijk maar naar de PanAm-vlucht in 1988. Dat duurde ook heel lang tot er een uitleveringsovereenkomst was om de verdachten te kunnen berechten.’’

Minister Pompeo: Russen moeten rekenschap afleggen voor MH17

NOS 25.07.2018 De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Pompeo heeft gezegd dat de VS al het mogelijke zal doen om Rusland verantwoording te laten afleggen voor de ramp met vlucht MH17. Tijdens de jaarlijkse herdenking van de vliegramp, vorige week dinsdag, zag Amerika naar verluidt nog af van scherpe kritiek op Rusland.

“De Verenigde Staten zijn altijd een belangrijke partner geweest voor Nederland en Australië bij het vinden van de daders”, antwoordde Pompeo op een vraag van een Australische journalist. “We moeten de Russen verantwoordelijk blijven houden.” De Amerikaanse minister gaf een persconferentie samen met zijn Australische ambtgenoot, die op bezoek is in de VS.

Top met Poetin

Vorige week onthulde het tijdschrift Foreign Policy dat Amerika de jaarlijkse verklaring bij de herdenking van MH17 niet had verstuurd. Uit een conceptversie bleek dat de VS oorspronkelijk de conclusies van het Joint Investigation Team (JIT) wilde onderstrepen. Een bron van het blad beweerde dat Pompeo op het laatste moment niet akkoord ging met de inhoud.

Foreign Policy zag een mogelijk verband met het feit dat president Trump een dag voor de herdenking overleg had gevoerd met president Poetin in Helsinki. Het Witte Huis wilde volgens het blad niet ingaan op vragen over de kwestie.

Gesteund door de VS

Een woordvoerder van Pompeo benadrukte later dat er niets veranderd was aan het Amerikaanse standpunt over de verantwoordelijkheid voor het neerhalen van de MH17. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken liet weten zich nog altijd gesteund te voelen door de Verenigde Staten in de nasleep van de MH17-ramp. Pompeo ging tijdens de persconferentie niet verder in op de kwestie.

In het JIT-rapport wordt bevestigd dat vlucht MH17 boven Oekraïne werd neergehaald door een Buk-raket die afkomstig was van de 53e brigade van het Russische leger uit Koersk. Rusland heeft altijd ontkend iets met de ramp te maken te hebben.

BEKIJK OOK

Nederland twijfelt niet aan Amerikaanse steun MH17

‘VS hield kritiek op Rusland over MH17 in na top Trump-Poetin’

MH17-slachtoffers herdacht op aids-conferentie

NOS 23.07.2018 Bij de opening van de aids-conferentie in Amsterdam is stilgestaan bij de inzittenden van vlucht MH17, die onderweg waren naar de editie van het congres in Melbourne in 2014.

Familieleden van de overleden onderzoekers zaten in de zaal. Geëmotioneerd vertelde hoogleraar interne geneeskunde Peter Reiss van Amsterdam UMC over zijn oud-collega Joep Lange, diens partner verpleegkundige Jacqueline van Tongeren en vier anderen.

“Ik heb Martine de Schutter, Lucie van Mens, Pim de Kuijer en Glenn Raymond Thomas niet goed gekend, maar Jacqueline en Joep waren goede collega’s en vrienden, en onze levens, zowel professioneel als persoonlijk, waren lange tijd met elkaar verweven.”

Na de speech van Reiss stonden aanwezigen op en was er een groot applaus:

Video afspelen

Deelnemers aids-conferentie herdenken aidsonderzoekers MH17

Reiss memoreerde dat hij, Lange en Van Tongeren door de RAI werden gevraagd om te helpen de conferentie terug te brengen naar Amsterdam, waar deze ook in 1992 werd gehouden. Lange had voorgesteld dat Reiss de lokale mede-voorzitter zou worden, iets dat Van Tongeren steunde.

“Dat gaf me de inspiratie om vol te houden, ook na juli 2014, en om de conferentie tot een groot succes te maken”, zegt de hoogleraar. “Niet alleen wetenschappelijk, maar ook wat betreft de betrokkenheid van de gemeenschap.”

 

Bij de conferentie zijn tal van bekenden, onder wie prins Harry...ANP

 

…Songfestival-winnaar Conchita Wurst...ANP

…en prinses Mabel: zij sprak ook bij de openingsceremonie ANP

Op de conferentie spraken ook onder anderen Mabel van Oranje en minister Kaag van Ontwikkelingssamenwerking. Kaag maakte bekend dat het kabinet 10 miljoen euro extra uittrekt voor groepen die groot gevaar lopen met hiv besmet te raken.

Het geld wordt besteed aan preventie-projecten in onder meer Oost-Europa, Azië en delen van Afrika. Nederland geeft dit jaar al zo’n 430 miljoen euro uit voor onder meer aidspreventie, seksuele voorlichting en anticonceptie in veel ontwikkelingslanden.

Op de conferentie praten ruim 15.000 wetenschappers, activisten en politici uit de hele wereld over oplossingen voor de aidsepidemie.

Bekijk in dit interactieve beeldverhaal hoe Nederland voor het eerst kennismaakte met het hiv-virus en aids, door de ogen van een betrokken arts, een hulpverlener die slachtoffers tot het laatst bijstond en een man die hiv aan den lijve ondervond:

Klik hier om dit verhaal te bekijken

BEKIJK OOK

Zo maakte Nederland kennis met aids

Nederlandse aids-pioniers: ‘We zagen alleen dat wie besmet was, doodging’

 

 

Nederland twijfelt niet aan Amerikaanse steun MH17

NOS 19.07.2018 Nederland voelt zich nog altijd gesteund door de Verenigde Staten in de nasleep van de MH17-ramp, laat het ministerie van Buitenlandse Zaken weten.

Gisteren bleek dat het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, dat ieder jaar met de MH17-herdenking een verklaring publiceert, dat dit jaar niet had gedaan. Het blad Foreign Policy had wel een conceptversie van de verklaring in handen. Daarin werd scherpe kritiek geleverd op Rusland, aldus het blad.

“Vier jaar na het neerhalen van MH17 wacht de wereld nog altijd op Ruslands erkenning van zijn rol”, staat bijvoorbeeld in de conceptverklaring. “Het is tijd dat Rusland ophoudt met zijn harteloze campagne van desinformatie en de volgende fase van het onderzoek volledig steunt.”

Afgelopen 17 juli was de eerste MH17-herdenking sinds het JIT-onderzoeksteam in mei de resultaten van zijn onderzoek naar de MH17-ramp presenteerde. Het team concludeerde dat vlucht MH17 is neergehaald door een Buk-raket die van Rusland naar Oekraïne was gebracht. Rusland heeft altijd ontkend iets met de ramp te maken te hebben.

Maar het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft die verklaring dus nooit gepubliceerd. De woordvoerder van minister Pompeo benadrukte gisteren dat dat niets verandert aan het Amerikaanse standpunt over de MH17-ramp.

Volgens haar heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken dit jaar besloten om het te laten bij de verklaring die de G7 afgelopen weekend publiceerde. Volgens de G7-landen is het bewijsmateriaal dat vlucht MH17 werd neergehaald door een Buk-raket van het Russische leger “overtuigend, significant en verontrustend”.

Pompeo’s woordvoerder zei gisteren dat ze hoopt dat deze keuze niets afdoet aan hoe mensen denken “over onze standvastige overtuiging dat Rusland verantwoordelijk is voor het neerhalen van de MH17-vlucht en dat wij achter het Nederlandse onderzoek staan”.

Geen twijfel

Nederland twijfelt dus niet aan het Amerikaanse standpunt over MH17, zegt het ministerie van Buitenlandse Zaken. “De glasheldere Amerikaanse G7-verklaring over MH17 van deze week, de reactie van de woordvoerder van Pompeo gisteren en andere Amerikaanse uitlatingen en verklaringen laten daar geen twijfel over bestaan”.

Coalitiepartijen stellen Kamervragen over de kwestie:

  Chris van Dam

@ChrisvanDamCDA

“Hoe waardeert de minister het feit dat Amerikaanse ministerie van B’landse Zaken de verklaring over ramp met #MH17 zou hebben ingetrokken dan wel afgezwakt?” Deze schriftelijke vraag en meer net ingediend samen met @HanTenBroeke @swsjoerdsma en @JoelVoordewind. @cdavandaag

BEKIJK OOK

‘VS hield kritiek op Rusland over MH17 in na top Trump-Poetin’

Vier jaar na de MH17-ramp, hoe staat het met het onderzoek?

G7 roept Rusland op om opheldering te geven over MH17

 

‘Nederland twijfelt niet aan Amerikaan­se steun bij MH17’

AD 19.07.2018 Nederland twijfelt niet aan de steun van de Verenigde Staten als het gaat om MH17. Dat liet het ministerie van Buitenlandse Zaken vandaag weten in reactie op het onverwachte besluit van de Amerikaanse regering om op de herdenkingsdag van de ramp geen verklaring over de zaak uit te geven.

De afgelopen jaren had het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken steeds op 17 juli altijd een verklaring gepubliceerd waarin de aanslag werd herdacht. Maar dit jaar zou in de conceptverklaring te veel kritiek op de rol van Rusland hebben doorgeklonken, meldt het blad Foreign Policy (FP).

De verklaring stond maar even op de website van de Amerikaanse ambassade in Moskou. Naar verluidt zou de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Mike Pompeo, in de nasleep van alle rumoer rond de top Trump-Poetin bezwaar hebben gemaakt tegen het Rusland-onvriendelijke taalgebruik in de tekst, aldus een anonieme ambtenaar van het ministerie tegen FP.

Standpunt

Een woordvoerster van het Amerikaanse ministerie liet later weten de afgelopen maanden drie verklaringen waren uitgegeven over MH17 en dat voldoende te vinden. Ze liet weten dat het Amerikaanse standpunt inzake MH17 niet is veranderd. ,,Nederland voelt zich nog altijd gesteund door de Verenigde Staten in MH17″, aldus Buitenlandse Zaken in Den Haag. Dat bleek volgens het ministerie inderdaad uit een reeks Amerikaanse verklaringen de afgelopen tijd.

Het toestel van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onderzoekers hebben geconcludeerd dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten, is afgevuurd uit een installatie van het Russische leger.

‘VS verstuurde geen verklaring voor jaarlijkse MH17-herdenking’ 

NU 19.07.2018 Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft dit jaar geen verklaring verstuurd voor de herdenking van de MH17. De Amerikanen zouden wel een conceptbrief met daarin scherpe kritiek op Rusland hebben opgesteld, maar deze niet hebben verzonden.

Foreign Policy heeft een kopie van de verklaring in handen. Volgens het Amerikaanse blad zou het niet verzenden van de brief te maken kunnen hebben met de ontmoeting die de Amerikaanse president Donald Trump een dag voor de herdenking had met de Russische president Vladimir Poetin.

Volgens Foreign Policy zou de verklaring maandag verstuurd worden, maar is op het laatste moment opdracht gegeven om dit niet te doen. Volgens een bron van het nieuwsblad zou de minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo niet hebben ingestemd met de inhoud van de brief.

Het is de eerste keer dat de VS geen verklaring voor de jaarlijkse herdenking heeft verstuurd. Het ministerie laat in een reactie aan het blad weten niets te willen zeggen over “zogenaamd gelekte documenten” en dat het standpunt van de Verenigde Staten niet is gewijzigd.

Dit jaar stelde het Joint Investigations Team (JIT) dat de buk-raketinstallatie die in 2014 is gebruikt voor het neerhalen van vlucht MH17 van het Russische leger was. Nederland en Australië hebben Rusland kort daarna aansprakelijk gesteld voor het neerhalen van het vliegtuig.

Kritiek

In de brief bekritiseert de VS Rusland vanwege de rol die het land heeft gespeeld. “Vier jaar na het neerhalen van de MH17 wacht de wereld nog steeds op Ruslands erkenning van zijn rol”, luidt de verklaring. “Het is tijd dat Rusland de volgende fase van het onderzoek volledig steunt.”

Verder worden in de verklaring de op 24 mei gepresenteerde conclusies van het JIT-onderzoek aangehaald. “De VS heeft volledig vertrouwen in de resultaten van het onderzoeksteam”, staat in de brief.

Koning noemt MH17-ramp ‘open wond in samenleving’

Lees meer over: Verenigde Staten mh17

‘VS hield kritiek op Rusland over MH17 in na top Trump-Poetin’

NOS 18.07.2018 Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft een verklaring bij de jaarlijkse herdenking van MH17 niet verstuurd. In de verklaring wordt scherpe kritiek geleverd op Rusland, schrijft het blad Foreign Policy, dat een kopie van de niet-verstuurde conceptversie in handen heeft.

Het ministerie stuurde tot nu toe elk jaar een verklaring voor de dag van de herdenking van de ramp. Het blad wijst erop dat de herdenking van MH17 dit jaar een dag na de top tussen Trump en Poetin plaatsvond. Het ministerie heeft geen uitleg gegeven over het uitblijven van de verklaring en houdt zich volgens Foreign Policy “opvallend stil”.

Het blad meldt dat de verklaring maandag al uitgebracht zou worden. Op het laatste moment zou, volgens een bron van Foreign Policy, opdracht zijn gegeven het stuk vast te houden omdat minister Pompeo niet akkoord ging met de inhoud.

‘Wereld wacht op erkenning Rusland’

In de verklaring wordt Rusland bekritiseerd om de vermoedelijke rol die het land heeft gespeeld. “Vier jaar na het neerhalen van MH17 wacht de wereld nog altijd op Ruslands erkenning van zijn rol”, staat erin. “Het is tijd dat Rusland ophoudt met zijn harteloze campagne van desinformatie en de volgende fase van het onderzoek volledig steunt.”

De herdenking was dit jaar extra speciaal, zo schrijft Foreign Policy, omdat het de eerste was sinds het door Nederland geleide JIT zijn onderzoeksresultatenpresenteerde. Die resultaten worden expliciet genoemd in de verklaring die het State Department had klaarliggen.

In het JIT-rapport werd bevestigd dat MH17 boven Oekraïne werd neergehaald door een Buk-raket die afkomstig was van de 53e brigade van het Russische leger uit Koersk. Rusland heeft altijd ontkend iets met de ramp te maken te hebben.

Gisteren was het precies 4 jaar geleden dat vlucht MH17 werd neergeschoten. Op verschillende plaatsen werden de slachtoffers herdacht. In totaal vielen 298 slachtoffers, onder wie 196 Nederlanders.

De G7, waar ook de VS deel van uitmaakt, riep Rusland afgelopen weekend op snel opheldering te gegeven over het neerstorten van MH17. Volgens de G7 is het bewijsmateriaal dat het vliegtuig werd neergehaald door een Buk-raket van het Russische leger “overtuigend, significant en verontrustend”. De G7-verklaring verscheen vier dagen later op de website van het Amerikaanse ministerie, nadat Foreign Policy ernaar had gevraagd.

BEKIJK OOK

Vier jaar na de MH17-ramp, hoe staat het met het onderzoek?

Slachtoffers MH17 herdacht, in Nederland en in Oekraïne

Top Trump-Poetin in Helsinki: ‘Wereld wil dat we goed met elkaar omgaan’

‘VS stuurde geen verklaring bij jaarlijkse MH17 herdenking wegens top met Poetin’

NU 18.07.2018 Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft dit jaar geen verklaring verstuurd voor de herdenking van de MH17. Wel zouden de Amerikanen een brief met daarin scherpe kritiek op Rusland hebben opgesteld.

Foreign Policy heeft een kopie van de verklaring in handen. Volgens het Amerikaanse blad zou het niet verzenden van de brief te maken kunnen hebben met de ontmoeting die de Amerikaanse president Donald Trump een dag voor de herdenking had met de Russische president Vladimir Poetin.

Volgens Foreign Policy zou de verklaring maandag verstuurd worden, maar is op het laatste moment opdracht gegeven om dit niet te doen. Volgens een bron van het nieuwsblad zou de minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo niet hebben ingestemd met de inhoud van de brief.

Het is de eerste keer dat de VS geen verklaring voor de jaarlijkse herdenking heeft verstuurd. Het ministerie laat in een reactie aan het blad weten niets te willen zeggen over “zogenaamd gelekte documenten” en dat het standpunt van de Verenigde Staten niet is gewijzigd.

Dit jaar stelde het Joint Investigations Team (JIT) dat de buk-raketinstallatie die in 2014 is gebruikt voor het neerhalen van vlucht MH17 van het Russische leger was. Nederland en Australië hebben Rusland kort daarna aansprakelijk gesteld voor het neerhalen van het vliegtuig.

Kritiek

In de brief bekritiseert de VS Rusland vanwege de rol die het land heeft gespeeld. “Vier jaar na het neerhalen van de MH17 wacht de wereld nog steeds op Ruslands erkenning van zijn rol”, luidt de verklaring. “Het is tijd dat Rusland de volgende fase van het onderzoek volledig steunt.”

Verder worden in de verklaring de op 24 mei gepresenteerde conclusies van het JIT-onderzoek aangehaald. “De VS heeft volledig vertrouwen in de resultaten van het onderzoeksteam”, staat in de brief.

Koning noemt MH17-ramp ‘open wond in samenleving’

Lees meer over: Verenigde Staten mh17

‘VS hield kritiek op Rusland over MH17 in na top Trump-Poetin’

NOS 18.07.2018 Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft een verklaring bij de jaarlijkse herdenking van MH17 niet verstuurd. In de verklaring wordt scherpe kritiek geleverd op Rusland, schrijft het blad Foreign Policy, dat een kopie van de niet-verstuurde conceptversie in handen heeft.

Het ministerie stuurde tot nu toe elk jaar een verklaring voor de dag van de herdenking van de ramp. Het blad wijst erop dat de herdenking van MH17 dit jaar een dag na de top tussen Trump en Poetin plaatsvond. Het ministerie heeft geen uitleg gegeven over het uitblijven van de verklaring en houdt zich volgens Foreign Policy “opvallend stil”.

Het blad meldt dat de verklaring maandag al uitgebracht zou worden. Op het laatste moment zou, volgens een bron van Foreign Policy, opdracht zijn gegeven het stuk vast te houden omdat minister Pompeo niet akkoord ging met de inhoud.

‘Wereld wacht op erkenning Rusland’

In de verklaring wordt Rusland bekritiseerd om de vermoedelijke rol die het land heeft gespeeld. “Vier jaar na het neerhalen van MH17 wacht de wereld nog altijd op Ruslands erkenning van zijn rol”, staat erin. “Het is tijd dat Rusland ophoudt met zijn harteloze campagne van desinformatie en de volgende fase van het onderzoek volledig steunt.”

De herdenking was dit jaar extra speciaal, zo schrijft Foreign Policy, omdat het de eerste was sinds het door Nederland geleide JIT zijn onderzoeksresultatenpresenteerde. Die resultaten worden expliciet genoemd in de verklaring die het State Department had klaarliggen.

In het JIT-rapport werd bevestigd dat MH17 boven Oekraïne werd neergehaald door een Buk-raket die afkomstig was van de 53e brigade van het Russische leger uit Koersk. Rusland heeft altijd ontkend iets met de ramp te maken te hebben.

Gisteren was het precies 4 jaar geleden dat vlucht MH17 werd neergeschoten. Op verschillende plaatsen werden de slachtoffers herdacht. In totaal vielen 298 slachtoffers, onder wie 196 Nederlanders.

De G7, waar de ook de VS deel van uitmaakt, riep Rusland afgelopen weekend op snel opheldering te gegeven over het neerstorten van MH17. Volgens de G7 is het bewijsmateriaal dat het vliegtuig werd neergehaald door een Buk-raket van het Russische leger “overtuigend, significant en verontrustend”. De G7-verklaring verscheen vier dagen later op de website van het Amerikaanse ministerie, nadat Foreign Policy ernaar had gevraagd.

BEKIJK OOK;

Vier jaar na de MH17-ramp, hoe staat het met het onderzoek?

Slachtoffers MH17 herdacht, in Nederland en in Oekraïne

Top Trump-Poetin in Helsinki: ‘Wereld wil dat we goed met elkaar omgaan’

‘Kladversie verklaring VS over MH17 was te kritisch over Rusland’

AD 18.07.2018 Voor het eerst publiceerde de VS dit jaar géén verklaring om het neerhalen van vlucht MH17 te gedenken. Het ministerie van Buitenlandse Zaken had wel een verklaring voorbereid waarin Rusland er stevig van langs kreeg. Maar die is nooit gepubliceerd.

Dat meldt de Amerikaanse politieke nieuwssite Foreign Policy, die in het bezit is van de concepttekst. ,,Vier jaar na het neerhalen van MH17 wacht de wereld nog altijd tot Rusland verantwoording neemt voor zijn rol”, staat in de kladtekst. ,,Het is tijd dat Rusland stopt met het hardvochtig achterhouden van informatie en volledige steun verleent aan de volgende fase van het onderzoek van het Joint Investigation Team en de strafrechtelijke vervolging van degenen die verantwoordelijk zijn voor het neerhalen van vlucht MH17.”

Lees ook

Vader van drie kinderen die omkwamen bij MH17 haalt uit naar Trump

Lees meer

De verklaring stond maandag klaar om te worden uitgestuurd, maar dat werd op het laatste moment afgeblazen. Minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo zou de tekst niet hebben goedgekeurd, volgens een bron van de nieuwssite

Onderonsje

Nederland had gehoopt dat de Amerikaanse president Trump maandag de Russische president Poetin ter verantwoording zou roepen. Dinsdag was het vier jaar geleden dat het vliegtuig, onderweg van Amsterdam naar Kuala Lumpur, werd neergehaald boven Oekraïne door een raket die afkomstig bleek uit Rusland. Tot grote teleurstelling van de nabestaanden van de slachtoffers zweeg Trump over het onderwerp tijdens zijn onderonsje met Poetin in Helsinki. Voor de jaarlijkse herdenkingsdag van de ramp bracht het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken voor het eerst bovendien géén verklaring naar buiten.

Nu blijkt volgens Foreign Policy dus dat ambtenaren wel degelijk een statement hadden voorbereid. ,,We zullen de 298 onschuldige mensenlevens die op deze tragische dag verloren zijn gegaan nooit vergeten”, staat daar verder in, ,,en vragen namens hen gerechtigheid.” Het ministerie wilde volgens de nieuwssite geen uitleg geven, omdat het nooit op gelekte documenten reageert. ,,Het standpunt van de VS inzake de MH17-ramp is onveranderd”, voegde de regeringswoordvoerder daar nog aan toe.

Kritiek

De VS ondertekende zondag wel een verklaring van de G7-landen waarin de aanval op MH17 en Ruslands rol daarin worden bekritiseerd. Terwijl de Canadese en Britse overheid die verklaringen meteen op hun website publiceerden, deed het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken dat opvallend genoeg pas woensdag – een dag ná de herdenking en twee dagen na de ontmoeting van Trump en Poetin.

Tijdens de 45-minuten durende persconferentie na afloop had Trump uitgebreide lof voor Poetin, en betwijfelde hij hardop de conclusie van zijn eigen inlichtingendienst dat Rusland zich heeft gemengd in de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Dat leverde de Amerikaanse president een storm aan kritiek op.

Zijn minister Pompeo moet zich volgende week in de Senaat verantwoorden over de top in Helsinki.

Rusland noemt onderzoek naar neerhalen MH17 schandalig 

NU 18.07.2018 Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft opnieuw kritiek geuit op het onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17.

Het ministerie noemt het “schandalig” dat Nederland de Oekraïense autoriteiten niet verantwoordelijk houdt voor het openhouden van het luchtruim boven Oost-Oekraïne.

Volgens de Russen had het land het luchtruim moeten sluiten vanwege de vijandigheden op de grond.

“Nederland stond Rusland niet toe deel te nemen aan het Joint Investigation Team (JIT)”, aldus het ministerie. Ook zou de “essentiële informatie” die Rusland aan de onderzoekers van het JIT heeft verstrekt vrijwel volledig zijn genegeerd.

Zie ook: Ministers G7-landen vragen om opheldering Rusland over MH17

Oekraïne

Het steekt volgens het ministerie dat Oekraïne wel lid van het JIT is en “wegkomt met het achterhouden van belangrijke informatie”. Daarmee doelt Rusland bijvoorbeeld op radargegevens.

Het toestel van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven.

Onderzoekers hebben geconcludeerd dat de gebruikte buk-raket werd afgevuurd uit een installatie van het Russische leger.

Nabestaanden herdenken MH17-ramp

Zie ook: Vier jaar later: NU.nl in gesprek met nabestaande MH17-slachtoffers

Lees meer over: Rusland Oekraïne mh17

Vader van drie kinderen die omkwamen bij MH17 haalt uit naar Trump

AD 18.07.2018 De Australiër Anthony Maslin, vader van Evie, Mo en Otis, die omkwamen bij de ramp met MH17, haalt uit naar president Trump op Facebook. Maslin is kwaad op Trump vanwege de opmerkingen die hij maakte tijdens zijn ontmoeting met de Russische president Poetin.

De vader van Evie, Mo en Otis schreef een open brief aan de president waarin hij hem vroeg om te stoppen met het praten over fake news, nepnieuws, en het in plaats daarvan eens te hebben over onweerlegbare feiten.

‘Dat passagiersvliegtuig MH17 uit de lucht werd geschoten en 298 onschuldige mensen werden vermoord, is een onweerlegbaar feit’, schrijft Maslin. ‘Dat het toestel is neergeschoten door een Russische raket is een onweerlegbaar feit. Dat dat onze drie mooie kinderen en hun grootvader doodde, en daarmee ons leven en vele andere levens verwoestte, is een onweerlegbaar feit.’

Medelijden

De tekst is geplaatst bij een foto van zijn kinderen. ‘Dat de man wiens kont je net hebt gekust dit heeft gedaan en daar maar over blijft liegen, is een onweerlegbaar feit’, voegde hij nog aan de tekst toe.

Maslin is desondanks niet kwaad op Trump en Poetin, schrijft hij. ‘Ik voel geen woede tegen jullie twee, ik voel iets veel en veel ergers… ik voel medelijden. Je hebt geen medeleven voor je medemens en je hebt duidelijk geen idee wat liefde is. Je hebt niets.’

Precies vier jaar geleden

Trump vertelde tijdens een persconferentie dat hij Poetin geloofde toen die zei dat Rusland zich niet had bemoeid met de Amerikaanse verkiezingen van 2016. Hij herstelde deze opmerking, nadat hij veel kritiek te verduren had gekregen vanuit zijn achterban.

July 17, 2018.

Donald Trump
President of the United States

See More

Gisteren was de ramp met MH17 precies vier jaar geleden. Onderzoekers stelden vast dat het een Russische Buk-raket was geweest die het toestel uit de lucht schoot, Rusland heeft dit altijd ontkend. In mei maakten Nederland en Australië bekend dat ze Rusland verantwoordelijk houden voor de ramp.

‘Verdriet om MH17 voelt als een knellend harnas’

AD 17.07.2018 Duizend nabestaanden herdachten vandaag de ramp met vlucht MH17. Ze zochten troost en bemoediging bij elkaar. Want ook vier jaar later is de pijn onveranderd groot.

Lees ook

Waarom de Russen niet meer over MH17 praten

Lees meer

Slachtoffers MH17-vliegramp herdacht

Lees meer

Vier jaar geleden werd MH17 neergehaald: ‘Mijn dochter blijft 17’

Lees meer

Slachtoffers MH17 herdacht, in Nederland en in Oekraïne

NOS 17.07.2018 Het is vandaag vier jaar geleden dat vlucht MH17 werd neergehaald. Op verschillende plaatsen zijn de slachtoffers herdacht. Veel nabestaanden kwamen vanmiddag samen bij het Nationaal Monument in Vijfhuizen.

Op de besloten bijeenkomst werden de namen van de 298 slachtoffers voorgelezen. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Video afspelen

‘Dit voelt alsof het gisteren is gebeurd. Hier komt alles weer boven’

Burgemeester Onno Hoes van de gemeente Haarlemmermeer, waar Vijfhuizen en Schiphol onder vallen was een van de sprekers, net als de voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17, Piet Ploeg.

In zijn toespraak zei Ploeg dat een herdenking ook vier jaar na dato nog belangrijk is voor de nabestaanden. Hij beschreef hoe moeilijk het nog is om om te gaan met het verlies, en dat het goed is om dat samen met andere nabestaanden te kunnen doen.

Gedoe en gesol

Hij wees op het ‘gedoe en gesol’ met stoffelijke resten, die ook nu nog worden gevonden in Oekraïne. “Telkens moeten we de moeilijke afweging maken om wel of niet te identificeren.”

Op het exacte tijdstip van de ramp, 15.18 uur, was er een minuut stilte. Premier Rutte opende daarna het defilé met het leggen van bloemen bij het monument, dat bestaat uit 298 speciaal geplante bomen, voor elk slachtoffer een.

Nederlandse ambassade

Niet alleen in Vijfhuizen is de ramp met het Maleisische vliegtuig herdacht. Zo was er vanochtend in Hilversum ook een bijeenkomst. Vijftien slachtoffers woonden in de mediastad.

Op de de rampplek in Oekraïne kwamen mensen samen bij een monument en ook bij de Nederlandse ambassade in Kiev werden bloemen gelegd. Bekijk hieronder beelden van de herdenkingen in Oekraïne:

Video afspelen

Ook Oekraïne herdenkt de vliegramp

Vier jaar na dato is het nog onduidelijk of de daders vervolgd gaan worden. Internationaal onderzoek heeft aangetoond dat de Buk-raket die het Maleisische toestel vernietigde afkomstig was uit Rusland, maar Moskou ontkent bij hoog en bij laag dat er ooit een Russische Buk-installatie de grens met Oekraïne is overgegaan.

BEKIJK OOK

Vier jaar na de MH17-ramp, hoe staat het met het onderzoek?

G7 roept Rusland op om opheldering te geven over MH17

Nabestaanden MH17 plaatsen 298 lege stoelen voor Russische ambassade

Slachtoffers MH17-vliegramp herdacht bij Nationaal Monument in Vijfhuizen

NU 17.07.2018 Nabestaanden uit binnen- en buitenland hebben dinsdag in Vijfhuizen de 298 slachtoffers van de MH17-vliegramp herdacht. Ze deden dat bij het Nationaal Monument MH17.

Rond het tijdstip dat de Boeing 777 van Malaysia Airlines vier jaar geleden neerstortte, waren de ongeveer duizend aanwezigen een minuut stil.

Voorafgaand aan dat moment lazen familie en vrienden de namen en leeftijden van alle slachtoffers op. Minister-president Mark Rutte opende het defilé door bloemen bij het monument, dat uit 298 bomen bestaat, te leggen.

Het toestel van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Het Nationaal Monument MH17 is een jaar geleden geopend door koning Willem-Alexander en koningin Máxima. Het bos heeft de vorm van een lusvormig lint. De bomen staan voor hoop, geloof en verbondenheid. Ook staan er zonnebloemen, die symbool staan voor de ramp.

Nabestaanden herdenken MH17-ramp

Blijven herdenken

De Stichting Vliegramp MH17 wil volgend jaar een bijzondere herdenking organiseren, vijf jaar na de ramp. Volgens voorzitter van de stichting Piet Ploeg is het belangrijk te blijven herdenken, zo zei hij dinsdag tijdens de herdenking bij het Nationaal Monument MH17.

“De herdenking is belangrijk en moet blijven bestaan. Misschien niet meer elk jaar, maar ons monument is een plek waar we gezamenlijk, maar ook alleen kunnen blijven herdenken, ook in de verre toekomst”, aldus Ploeg.

Hoe de herdenking van volgend jaar eruit moet komen te zien, kan Ploeg nog niet zeggen. “Daar gaan we de komende tijd over nadenken. Het is ook afhankelijk van de actualiteit, misschien is er volgend jaar al een rechtszaak.”

Beluister een podcast met nabestaanden van slachtoffers van MH17

Lees meer over: mh17

Slachtof­fers MH17-vlieg­ramp herdacht

AD 17.07.2018 Nabestaanden uit binnen- en buitenland hebben in Vijfhuizen de 298 slachtoffers van de MH17-vliegramp herdacht. Ze deden dat bij het Nationaal Monument MH17. Rond het moment dat de Boeing 777 van Malaysia Airlines vier jaar geleden neerstortte, waren de ongeveer duizend aanwezigen een minuut stil.

Vier jaar na het gewelddadi­ge verlies van onze dierbaren. Vier jaar nadat onze levens volledig op zijn kop zijn gezet, aldus Piet Ploeg.

Voorafgaand aan dat moment lazen familie en vrienden de namen en leeftijden op van alle slachtoffers. De Luchtmachtkapel verzorgde de muziek en aan het eind opende minister-president Mark Rutte het defilé met het leggen van bloemen bij het monument, dat bestaat uit 298 bomen.

,,Het is nu vier jaar na de afschuwelijke aanslag op vlucht MH17”, zei Piet Ploeg, voorzitter van Stichting Vliegramp MH17. ,,Vier jaar na het gewelddadige verlies van onze dierbaren. Vier jaar nadat onze levens volledig op zijn kop zijn gezet. Vier jaren ook waarin wij voortdurend worden geconfronteerd met berichten en discussies over waarheid, rechtvaardigheid, schuld, verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid.”

Bijzondere herdenking

Bij het Nationaal Monument MH17 in Park Vijfhuizen komen nabestaanden van de slachtoffers van de vliegramp met de MH17 bijeen. © ANP

En het is volgens hem nog niet voorbij, aangezien nabestaanden nog steeds te maken hebben met repatriëring en identificatie van stoffelijke resten van slachtoffers. Ook als er een strafproces komt tegen de verdachten, komt er nog veel op de nabestaanden af. ,,Ook dan is het goed om samen te zijn.”

De Stichting Vliegramp MH17 wil volgend jaar een bijzondere herdenking organiseren. ,,De herdenking is belangrijk en moet blijven bestaan, misschien niet meer elk jaar, maar ons monument is een plek waar we gezamenlijk, maar ook alleen kunnen blijven herdenken, ook in de verre toekomst”, aldus Ploeg.

Hoe de herdenking van volgend jaar eruit moet komen te zien, kan hij nog niet zeggen. ,,Daar gaan we de komende tijd over nadenken. Het is ook afhankelijk van de actualiteit, misschien is er volgend jaar al een rechtszaak.”

Zonnebloemen

Het toestel van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Het Nationaal Monument MH17 is een jaar geleden geopend door koning Willem-Alexander en koningin Máxima. Het bos heeft de vorm van een lusvormig lint. De bomen staan voor hoop, geloof en verbondenheid. Ook staan er zonnebloemen, die symbool staan voor de ramp.

Buitenlandchef Mogherini rouwt om MH17-slachtoffers

De crash van de MH17 vier jaar geleden passeert ook in Brussel niet onopgemerkt. Buitenlandchef Federica Mogherini gaf vanmiddag een verklaring uit waarin ze de slachtoffers herdenkt en (opnieuw) Rusland ter verantwoording roept.

Mogherini’s letterlijke verklaring: ,,Vandaag herdenken we de vierde verjaardag van de tragische crash van Malaysian Airlines Flight MH17, die het verlies van zoveel onschuldige levens veroorzaakte. Voor degenen die hun dierbaren verloren hebben, is deze dag een voortdurende bron van verdriet. We betuigen onze sympathie en diepe respect aan hen allen.

De EU steunt volledig resolutie 2166 van de VN-Veiligheidsraad, waarin wordt geëist dat degenen die verantwoordelijk zijn voor de neergang van vlucht MH17 op 17 juli 2014 ter verantwoording worden geroepen en alle staten ten volle meewerken aan het streven naar verantwoordingsplicht.

Het werk van het gemeenschappelijk onderzoeksteam en de stappen die de betrokken landen nemen om tot een doeltreffende vervolging te komen, zijn in dit verband van essentieel belang. Het Joint Investigation Team presenteerde op 24 mei verdere bevindingen van zijn onafhankelijk, professioneel en onpartijdig onderzoek, en concludeerde dat de BUK-installatie die werd gebruikt om vlucht MH17 neer te schieten zonder twijfel eigendom was van de strijdkrachten van de Russische Federatie. Tegen deze achtergrond zullen we de Russische Federatie blijven vragen haar verantwoordelijkheid te nemen en volledig mee te werken aan alle inspanningen om verantwoording af te leggen.”

Bij het Nationaal Monument MH17 in Park Vijfhuizen komen nabestaanden van de slachtoffers van de vliegramp met de MH17 bijeen. © ANP

© EPA

Onno Hoes Bij het Nationaal Monument MH17 in Park Vijfhuizen komen nabestaanden van de slachtoffers van de vliegramp met de MH17 bijeen. © robin utrecht

Premier Mark Rutte (R) en Piet Ploeg, voorzitter van Stichting Vliegramp MH17 bij het Nationaal Monument MH17 in Park Vijfhuizen waar nabestaanden van de slachtoffers van de vliegramp met de MH17 bijeenkomen. © ANP

Vier jaar geleden werd MH17 neerge­haald: ‘Mijn dochter blijft 17’

AD 17.07.2018 Vandaag vier jaar geleden werd vlucht MH17 neergehaald door een Russische Buk-raket boven Oost-Oekraïne. De herdenkingsdienst in Vijfhuizen vanmiddag krijgt een extra lading nu onlangs formeel Rusland als schuldige is aangewezen. ,,De wereld gaat door, maar voor ons nabestaanden niet.”

Bij het Nationaal Monument MH17 in Vijfhuizen bij Haarlem komen straks familie en vrienden samen om overleden dierbaren te herdenken. Bij de crash in  Oekraïne kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Tijdens de dienst vanmiddag worden hun namen voorgelezen. Minister-president Mark Rutte legt bloemen bij het monument, een ‘herdenkingsbos’ van 298 bomen, een voor elk slachtoffer.

‘Bij ons staat de tijd stil’

Hans de Borst uit Monster verloor zijn dochter Elsemiek (17) bij de ramp. Zij was met haar moeder, stiefvader en broertje op weg naar Maleisië. ,,Het is vier jaar geleden alweer, mensen vergeten het wel eens. Dat snap ik ook wel: de wereld gaat door, maar niet voor ons.”

Op de verjaardag van Elsemiek nodigde Hans de vriendinnen van zijn dochter uit. ,,Ik twijfelde daar dit jaar nog even aan. Maar ik heb ze toch gevraagd, en ze kwamen. We zijn naar het monument in Vijfhuizen gegaan, we hebben iets gedronken, een taartje gegeten. Het is curieus: zij zijn inmiddels 21, 22, gaan door met hun leven, ze zijn druk met de studie en vriendjes en zo. Maar mijn dochter blijft 17, de tijd staat stil. Dat blijft pijnlijk.”

Wrakstukken van het MH17-toestel in het veld in Oost-Oekraïne. Bij de crash op 17 juli 2014 kwamen alle 298 passagiers om het leven. © EPA

Aansprakelijk

Vanmiddag is de eerste herdenking sinds het kabinet Rusland formeel aansprakelijk heeft gesteld voor de aanslag. Dat gebeurde in mei, de dag nadat het internationale onderzoeksteam JIT geconcludeerd had dat het vliegtuig is neergehaald door een Buk-raket van het Russische leger. ,,Er moet gerechtigheid komen voor de slachtoffers en hun nabestaanden”, zei minister Stef Blok (VVD) van Buitenlandse Zaken in mei. Moskou blijft ontkennen, en stelt dat er nooit een Russische raketinstallatie in Oekraïne is geweest.

Hans de Borst uit Monster verloor zijn dochter Elsemiek bij de vliegramp. © Frank Jansen

Voor De Borst is duidelijk dat ‘het net zich sluit’: ,,Vandaag zitten we voor het eerst met deze wetenschap bij elkaar. Dat geeft een gevoel van opluchting: nu is bevestigd wat we al dachten. Dan zeggen mensen wel eens: ‘de Russen reageren niet, ze strooien zand in de machine’. Dat staat voor mij los van de zaak: we laten met de rest van de wereld zien dat je niet kunt wegkomen met massamoord.”

196 Nederlanders verloren donderdag 17 juli 2014 het leven. Via deze link zijn de verhalen van de in ons land wonende slachtoffers te vinden.

Vier jaar na de MH17-ramp, hoe staat het met het onderzoek?

NOS 17.07.2018 Vandaag wordt herdacht dat vier jaar geleden 298 mensen hun leven verloren toen vlucht MH17, waarmee zij op weg waren naar Kuala Lumpur, boven Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Onder hen waren 196 Nederlanders. Nabestaanden komen vanmiddag bijeen in het speciaal aangelegde herdenkingsbos bij Vijfhuizen, vlakbij Schiphol, om stil te staan bij hun verlies.

Ondertussen loopt het onderzoek naar de ramp nog volop. Er is al veel bekend over de toedracht van de ramp, maar veel ook nog niet. Hoe staat het ervoor?

Wat weten we nu zeker over de ramp?

De Boeing 777 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 neergehaald door een Buk-raket die is gelanceerd vanaf een landbouwveldje bij het dorpje Pervomasjk, dat ligt in gebied in handen van Russisch-gezinde separatisten. De Buk-installatie is afkomstig van de 53e brigade van het Russische leger in Koersk. De raket is vanuit Rusland het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne binnengebracht, heeft op een dieplader een route afgelegd van Donetsk naar het dorp Snizjne en is daarna op eigen kracht naar de lanceerplek gereden.

De raket bereikte in luttele seconden het vliegtuig en ontplofte ter hoogte van de cockpit. Een regen van metaaldeeltjes doorboorde het toestel dat in een aantal stukken uiteen viel en neerstortte. De Buk-installatie is de volgende dag teruggebracht naar Rusland.

Het Joint Investigation Team dat de ramp onderzoekt, kwam in mei met een rapport over de herkomst van de Buk-raket. Deze animatie vat de conclusies samen:

Video afspelen

Animatie (kort): onderzoek naar Buk-raket die MH17 neerhaalde

Hoe staat het met de rol van Rusland?

Dat is een probleem. De Russen ontkennen vanaf het begin elke betrokkenheid bij de ramp. Ze vinden dat het bewijs van het Joint Investigation Team (JIT) is gebaseerd op gemanipuleerde beelden van sociale media. In het JIT werken tientallen rechercheurs en officieren van justitie uit vijf betrokken landen samen: Nederland, België, Oekraïne, Australië en Maleisië.

Volgens Moskou is destijds geen enkele raketinstallatie naar Oekraïne gebracht. Aan de andere kant klagen ze juist dat ze niet worden betrokken bij het onderzoek. De afgelopen jaren hebben ze de ene theorie na de andere geopperd, die gemeenschappelijk hebben dat Rusland er niets mee te maken heeft.

Hoe denken andere landen erover?

Nederland en de andere landen van het JIT krijgen steun van veel andere landen. Zondag nog heeft de G7 – de groep van zeven grote industrielanden – Rusland opgeroepen om opheldering te geven over de MH17. President Trump verzekerde premier Rutte bij diens bezoek aan het Witte Huis ook dat de VS achter Nederland staat in het MH17-dossier. Eerder sprak ook de EU haar steun uit. Premier Rutte en minister Blok van Buitenlandse Zaken kaarten de kwestie overal onvermoeibaar aan. Alleen in Rusland krijgen ze geen voet aan de grond.

En is er al zicht op een proces?

Het korte antwoord is nee. Want er zijn nog geen verdachten aangemerkt en de kans op een succesvol strafproces wordt op dit moment klein geacht.

Toch worden er volop voorbereidingen getroffen. De JIT-landen hebben afgesproken dat het MH17-proces gehouden wordt in Nederland bij de rechtbank Den Haag. Die zal dan overigens uitwijken naar het Justitieel Complex Schiphol, omdat dat geschikter is voor een groot internationaal proces.

Verder is met Oekraïne afgesproken dat verdachten verhoord kunnen worden via een videoverbinding. Eventuele veroordeelden kunnen in Oekraïne hun straf uitzitten.

Maar het grote probleem is dus Rusland. Dat zal nooit ingezetenen uitleveren. Het JIT kent de namen van militairen die betrokken zouden zijn, maar die worden pas bekend gemaakt als het onderzoek is afgerond.

En wat vinden de nabestaanden?

Die laten regelmatig van zich horen via de Stichting Vliegramp MH17 en door middel van incidentele acties. Zo werden in juni nog 298 stoeltjes geplaatst bij de Russische ambassade in Den Haag, uit protest tegen het Russische zwijgen.

Video afspelen

‘Rusland, wat heb je eigenlijk te vieren?’

De Stichting overlegt regelmatig met premier Rutte en de meest betrokken ministers over de voortgang van het onderzoek. De meeste nabestaanden hopen dat de schuldigen ooit voor de rechter worden gebracht, maar ze begrijpen dat daar op dit moment nog geen zicht op is.

Vanmiddag herdenken ze de ramp. De namen van alle 298 worden voorgelezen door familie en vrienden te midden van de bomen die voor alle slachtoffers zijn geplant. Sprekers zijn onder andere burgemeester Onno Hoes van Haarlemmermeer, pastoor Jules Dresme uit Hilversum en Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17.

Na afloop van het programma legt Rutte als eerste bloemen bij het gedenkteken. Nabestaanden volgen daarna in het defilé en leggen hun bloemen bij het gedenkteken. Rond het tijdstip van de ramp wordt een minuut stilte gehouden.

BEKIJK OOK

G7 roept Rusland op om opheldering te geven over MH17

Nabestaanden MH17 plaatsen 298 lege stoelen voor Russische ambassade

MH17-onderzoek: wettig bewijs, ontkenning, nabestaanden willen stappen

juli 18, 2018 Posted by | mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Poetin, politiek, Rusland, veiligheid, vervolging | , , , , , , , , , , | Reacties staat uit voor Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

AD 25.05.2018

Persconferentie JIT 

De Buk-raket waarmee vlucht MH17 werd neergehaald boven Oekraïne was afkomstig van de 53e brigade van het Russische leger uit Koersk. Dat maakte het Joint Investigation Team (JIT) vanochtend bekend op een persconferentie.

Lees hieronder een overzicht van de gebeurtenissen rond de presentatie van het onderzoeksteam.

AD 25.05.2018

Volgens het JIT is er nu wettig en overtuigend bewijs voor de betrokkenheid van Rusland bij de ramp met het Nederlandse passagiersvliegtuig. Het team beschikt over vele beelden waarop een konvooi te zien is van bijna vijftig voertuigen dat zes raketinstallaties vervoerde van Koersk naar de Oekraïense grens.

Bekijk hieronder een samenvatting van de dag:

Video afspelen

Presentatie onderzoek MH17: dit gebeurde er

Ook beschikt het JIT over namen van militairen die betrokken zouden zijn, maar die worden pas bekendgemaakt als het onderzoek is afgerond. Het voortijdig bekendmaken van namen zou het proces kunnen schaden omdat verdachten zich dan in het openbaar gaan verdedigen.

AD 07.06.2018

Boos

“Er moeten, zeker in de militaire lijn, mensen op de hoogte zijn”, zei Fred Westerbeke, hoofdofficier van justitie van JIT. “Tenminste al uit de 53e brigade zelf, maar ook in de ‘line of command’ daar. En het feit dat ons dat nooit is gemeld is wel iets waar ik mij aan irriteer. Ik ben eigenlijk gewoon boos.”

Het JIT deed vandaag ook opnieuw een oproep aan getuigen om informatie te geven. Met name klokkenluiders worden uitgenodigd informatie te delen. Het onderzoeksteam benadrukte meerdere malen dat getuigen beschermd zullen worden.

NRC 06.06.2018

 

Deze kwestie blijft nog jaren de verhouding tussen Nederland en Rusland beïnvloeden op een hele negatieve manier, aldus Correspondent David Jan Godfroid.

“De Russen ontkennen als vanouds elke betrokkenheid bij de ramp met de MH17”, zei correspondent David Jan Godfroid. “Ze zeggen dat er geen enkele raketinstallatie de grens tussen Rusland en Oekraïne is overgestoken en zeker niet in die periode. Verder zeggen ze dat het bewijs van het JIT alleen is gebaseerd op gemanipuleerde beelden van sociale media en die zouden dan beschikbaar zijn gesteld door de Oekraïense inlichtingendiensten met als doel om Rusland zwart te maken.”

AD 25.04.2018

‘Het zijn de Oekraïners’

Ook ontkent Rusland de beschuldiging van het JIT dat het niet meewerkt aan het onderzoek, zei Godfroid. “Wij werken juist wel mee”, zeggen ze. “We hebben overweldigend bewijs geleverd dat die raket is afgeschoten vanuit Oekraïens grondgebied waar de Oekraïense strijdkrachten het voor het zeggen hadden. Met andere woorden: het zijn de Oekraïners die de MH17 hebben neergeschoten.”

AD 02.06.2018

“Deze kwestie blijft nog jaren de verhouding tussen Nederland en Rusland beïnvloeden op een hele negatieve manier”, voorspelde Godfroid. Later op de dag was president Poetin minder expliciet. Hij zei dat Rusland de resultaten van het onderzoek gaat bestuderen. Hij verwierp de kritiek dat Rusland onvoldoende meewerkt met de onderzoekers. Volgens Poetin wordt Rusland niet betrokken bij het onderzoek en Oekraïne wel. Hij beschuldigde dat land ervan internationale wetten te hebben overtreden door destijds het luchtruim niet te sluiten.

Telegraaf 25.05.2018

Het kan nu niet meer bij een juridische verkenning blijven, aldus Piet Ploeg, Stichting Vliegramp MH17.

Nabestaanden van de ramp met de MH17 verwachten na de bewijzen van vandaag stappen van het kabinet. “Ik verwacht eigenlijk wel dat de politiek zich nu gaat bemoeien met de verantwoordelijkheid van de Russische staat”, zei bestuurslid Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17. “Het kan nu niet meer bij een volstrekt juridische verkenning blijven. We weten nu meer.”

Volgens Ploeg kan het kabinet nu overwegen om de Russische staat aan te klagen voor mede-aansprakelijkheid voor het neerhalen van de MH17. Dat ligt volgens politiek verslaggever Ron Fresen inderdaad voor de hand. “Er is hier erg veel verontwaardiging over het feit dat de Russen informatie hebben achtergehouden en niet meewerken aan het onderzoek.”

Telegraaf 25.05.2018

‘Op het matje’

Het kabinet heeft volgens Fresen een scala aan mogelijkheden om Rusland aan te pakken. “Die komen eigenlijk allemaal neer op het vergroten van de diplomatieke druk op Rusland en om de MH17 weer hoger op de internationale agenda te krijgen.”

NRC 05.06.2018

Daarbij kan je volgens Fresen denken aan het terugroepen van onze ambassadeur voor overleg of het op het matje roepen van de Russische ambassadeur. Een andere optie is om via de VN-Veiligheidsraad de druk op Rusland te verhogen door bijvoorbeeld extra sancties.

AD 25.05.2018

Morgen spreekt de ministerraad over de bevindingen die het internationale onderzoeksteam JIT vandaag presenteerde. Premier Rutte komt daarvoor eerder terug van een handelsmissie in India. “Een belangrijke ontwikkeling en ik heb daarom besloten terug te keren naar Nederland omdat ik morgen zelf de ministerraad wil voorzitten waarin dit besproken zal worden.” Hij noemde het voor de nabestaanden opnieuw een moeilijke dag.

Video afspelen

‘Ik betreur de Russische ontkenning natuurlijk zeer’

Volgens Fresen geeft Rutte door het afbreken van die reis een duidelijk signaal af. “Namelijk, Nederland neemt dit heel hoog op. Tot nu toe is Rutte steeds heel terughoudend geweest met het wijzen naar Rusland, maar ik denk dat dat na vandaag wel zal veranderen.”

AD 06.06.2018

AD 06.06.2018

Ook minister Blok van Buitenlandse Zaken keert eerder terug uit Luxemburg, waar hij met de koning en koningin is voor een staatsbezoek. Koning Willem-Alexander zei daar dat het rapport een open zenuw raakt bij iedereen die door de MH17-ramp is getroffen:

Video afspelen

‘MH17 is een open wond in de samenleving’

Overigens werd de 53e brigade in Koersk eerder al genoemd door onderzoekscollectief Bellingcat. Eind vorig jaar identificeerde Bellingcat een Russische generaal als betrokkene bij de aanslag. Morgen geeft Bellingcat een persconferentie die de NOS live uitzendt.

Wat willen jullie nou ? ? ? ?

Nederlandse opties veroordeling Rusland

Moet Nederland vast blijven houden aan de vervolging en veroordeling van Rusland voor de MH17-ramp via een internationaal strafhof of kan het beter een compromis sluiten in ruil voor geld voor de nabestaanden?

Kom toch eens met wat concrete feiten kereltje !!

Het is een zeldzame actie van Nederland en Australië: de twee landen eisen dat het Kremlin verantwoordelijkheid neemt voor het neerhalen van vlucht MH17. De reactie van Moskou: waar is het sluitend bewijs? En niets wijst er volgens onze Rusland-correspondent David Jan Godfroid op dat die houding zal veranderen.

AD 16.07.2018

AD 16.07.2018

AD 16.07.2018

Bijna vier jaar na de vliegramp boven Oekraïne lijkt de patstelling over de schuldvraag nog lang niet doorbroken. Rusland heeft vanaf het begin alle betrokkenheid ontkend.

AD 27.06.2018

‘Rusland kan de uitspraken zo opzij zetten.’

Dat zegt Mischa Wladimiroff, specialist op het gebied van internationaal recht, zondag in het programma Buitenhof. Hij pleit ervoor dat Nederland zich ernstig afvraagt of het strafvervolging wel door moet zetten en niet beter kan onderhandelen voor een financiële compensatie. Wladimiroff vergelijkt het met kiezen tussen ‘niks of niks’.

Lees ook deze column van Carla Joosten: MH17: Rutte toont terecht spierballen

Vrijdag stelde premier Mark Rutte Rusland officieel aansprakelijk voor de vliegtuigramp. Minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD) verzocht de Russen een ‘passende compensatie’ te bieden aan de nabestaanden.

Maar dat ligt nog allemaal niet zo makkelijk, legt Wladimiroff uit. De juridische opties op een rij:

Civiele rechtsgang

  1. Luchtvaartverdragen  Er zijn een aantal luchtvaartverdragen die partijen verplichten partijen aan tafel te gaan. Kom je er in die onderhandelingen niet uit, dan kan een derde partij een oplossing bieden als arbiter. Lukt dat ook niet, dan kan er een gerecht speciaal voor de kwestie worden ingesteld, maar dat kan alleen als beide landen daarmee akkoord gaan. De kans dat Rusland daarmee instemt is klein, omdat het niet op een veroordeling zit te wachten.
  2. Internationaal Hof van Justitie in Den Haag  Een andere optie is dat een van de partijen rechtstreeks naar het Internationaal Hof van Justitie in den Haag stapt. Maar het is maar de vraag of dat Hof bevoegd is, want ook daar moeten Nederland en Rusland het over eens zijn. Bereik je die overeenstemming niet, dat wordt het lastig voor zo’n Hof om zich de rechtsmacht toe te kennen om over dit geschil een oordeel uit te spreken.
    Veel staten hebben hun lidmaatschap bij het Hof altijd afhankelijk gemaakt van een aantal voorwaarden. De ene staat – zoals bijvoorbeeld Nederland – heeft van tevoren aangegeven dat het de rechtsmacht erkent, in wat voor geval dan ook. Rusland deed dat niet en kan in dit geval zeggen: jullie kunnen in dit geschil geen oordeel geven.
  3. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens – Een groot aantal nabestaanden heeft de zaak aangekaart bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Daarvoor moet je officieel eerst alle nationale rechtsmiddelen hebben uitgeput, maar kan ook als je verwacht dat deze wegen niets op zullen leveren. Maar zelfs al zou het Europese Hof oordelen dat de klagers daarin gelijk hebben, dan nog is een uitspraak niet bindend. Volgens het Russisch constitutioneel recht is het land namelijk niet verplicht is om zo’n uitspraak na te leven. Rusland heeft daarover in het kort gezegd: we blijven wel lid van dat Hof, maar zijn uitspraken kunnen we opzij zetten. Er komt dus geen uitspraak die uitvoerbaar en afdwingbaar is.

Wladimiroff pleit er daarom voor goed af te wegen of procederen iets oplevert. ‘De juridische arm van Nederland reikt niet verder dan de grens. Je kunt allemaal verlangens en politieke doeleinden hebben, maar die zullen nooit verder gaan dan wat je kunt bereiken. Je bent volledig afhankelijk van de ander of er een oplossing uitkomt.’

Lees ook deze scherpe column van Eric Vrijsen: Wilders had in Moskou terughoudender moeten zijn

Het procedeertraject is volgens hem daarom helemaal niet aantrekkelijk, omdat Rusland niet gedwongen worden zich aan zo’n uitspraak te houden. Overleg daarentegen kan tot gevolg hebben dat Rusland geen aansprakelijkheid erkent voor wat het heeft gedaan, maar wel bereid is een vergoeding te geven aan de nabestaanden, uit coulance. Dat gebeurde eerder in 1983 toen de toenmalige Sovjet-Unie een Koreaans vliegtuig neerschoot boven het eigen grondgebied. Het land erkende niet dat het daaraan schuld had, maar betaalde wel een vergoeding aan Korea.

Lees ook:Moskou hekelt ‘anti-Russische’ Nederlandse media

Een ander voorbeeld hiervan is een Iraans vliegtuig dat door de Amerikanen werd neerschoten in 1988. Iran diende een klacht in, maar trok die meteen daarna weer in omdat onmiddellijk een regeling werd ingesteld waarbij Amerika vrijwillig – maar zonder erkenning van aansprakelijkheid – betaalde. Hoe pijnlijk het ook is voor de nabestaanden in deze voorbeelden: erkenning voor aansprakelijkheid van wat Rusland heeft gedaan komt er dan waarschijnlijk niet.

Strafrechtelijke vervolging

  1. Onderzoek door JIT – Parallel aan de civiele procedures loopt een strafrechtelijk onderzoek door het JIT, het Joint Investigation Team. Dat is ervoor bedoeld daders individueel te vervolgen. In onderhandelingen zou het kunnen dat Rusland zegt dat het alleen een regeling over geld wil bereiken als Nederland ophoudt met de strafzaken. Het is dus aan Nederland om dat af te wegen. Lastig hierbij is, is dat Nederland tot dusver altijd heeft gezegd dat politiek geen invloed mag hebben op de strafzaak.

Maar de realiteit is volgens de advocaat internationaal strafrecht dat Rusland geen onderdanen uitlevert. Als de keus van het Openbaar Ministerie valt op Russische militairen die aansprakelijk worden gehouden en strafrechtelijk worden vervolgd, zullen die militairen dus nooit in Nederland verschijnen. Er kan alleen berechting plaatshebben bij verstek: bij afwezigheid van de verdachte. Wladimiroff: ‘Je kan je afvragen, wie wordt daar beter van?’ Ze zullen hun straf immers altijd ontlopen.

Lees ook: ‘Rechtszaak MH17 mogelijk zonder verdachten’

Zaak is een prestigekwestie

Lees ook:Nabestaanden boos om ‘Rusland-speld’ Wilders

De hele zaak is volgens Wladimiroff wel een prestigekwestie. ‘Het is voor een staat nooit prettig om bekend te staan als degene die zijn verplichtingen jegens andere staten niet nakomt.’ Aan de andere kant ziet hij wel dat grootmachten als Rusland, de Verenigde Staten en China zich meer kunnen permitteren en er makkelijker mee wegkomen als dat prestige wordt gedeukt of niet.

Wladimiroff erkent dat er geen ideale oplossing is waarbij de nabestaanden volledige gerechtigheid krijgen. Hij ziet overleg ‘als de beste oplossing onder de slechtste omstandigheden.’ Volgens hem is de kans nu eenmaal groot dat Rusland bij een uitspraak zegt: ‘Dat is allemaal mooi, maar we doen niks.’

In beeld: ‘Indrukwekkende’ ceremonie MH17-monument in Vijfhuizen

Weinig vertrouwen in Rusland

Nederlanders zien Rusland als een weinig betrouwbare partner voor politieke samenwerking. Slechts 13 procent heeft weinig vertrouwen in Rusland, blijkt uit een onderzoek van peiler Maurice de Hond.

Van de ondervraagden vindt 39 procent de Verenigde Staten een betrouwbare partner. De VS scoren hiermee maar ietsje hoger dan China, dat van 33 procent van de Nederlanders het vertrouwen geniet. Duitsland scoort met 87 procent het hoogste, gevolgd door het Verenigd Koninkrijk met 75 procent.

Het onderzoek dat De Hond uitvoerde, is eerder in Duitsland door de tv-zender ZDF gehouden. Bij de oosterburen zijn de meningen duidelijk anders. Daar vindt 36 procent van de bevolking Rusland een betrouwbare partner. Rusland scoort hiermee hoger dan de VS, die nog maar het vertrouwen genieten van 14 procent van de oosterburen.

Volgens het onderzoek van De Hond denkt 71 procent van de Nederlanders dat Rusland direct of indirect verantwoordelijk is voor het neerhalen van de MH17. Bijna een derde verwacht dat nooit onomstotelijk wordt vastgesteld wie verantwoordelijk is voor het neerhalen van de MH17.

Steun EU

Nederland verwacht unanieme steun te krijgen van alle EU-lidstaten voor het aansprakelijk stellen van Rusland voor het neerhalen van vlucht MH17.

AD 28.05.2018

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken licht die beslissing toe bij de vergadering van de buitenlandministers in Brussel. Het kabinet zoekt deze week bewust breed draagvlak, melden bronnen. Het effect daarvan moet groot zijn op Rusland, dat dan steeds meer alleen komt te staan.

AD 29.05.2018

‘Recht in de ogen kijken’
Buitenlandminister Stef Blok gaat de Russische vertegenwoordiger ‘recht in de ogen’ kijken als hij morgen in de VN-Veiligheidsraad aandringt op erkenning van de Russische betrokkenheid bij het neerschieten van de MH17 en op genoegdoening voor de nabestaanden. ,,En ik ben natuurlijk heel benieuwd naar zijn reactie.”

Blok zei dat vanmiddag na overleg met zijn Europese collega’s in Brussel, van wie hij ‘alle steun’ heeft. De bijeenkomst morgen in New York is belangrijker omdat, in de woorden van Blok, daar ‘de hele wereld’ aan tafel zit. En in elk geval ook Rusland als één van de permanente leden.

Blok wil uiteenzetten over welk bewijsmateriaal Nederland inmiddels beschikt, waarom Australië en Nederland de stap hebben gezet om Rusland aansprakelijk te stellen (en daarmee te preluderen op een rechtszaak) en waarom het goed zou zijn als Rusland nu zijn verantwoordelijkheid zou nemen.

,,Mijn diepe hoop is dat Rusland doet wat het moet doen: betrokkenheid erkennen en voor genoegdoening zorgen. Maar ik vrees dat we realistisch moeten zijn en dit proces stap voor stap verder door moeten.” En dat, aldus de bewindsman, kan nog jaren duren.

Beeld: ©Dirk Verwoerd

Behandeling strafproces

De locatie voor behandeling van het MH17-strafproces tegen verdachten van het neerhalen van vlucht MH17 zal het Justitieel Complex Schiphol (JCS) zijn. In september 2017 is al bekendgemaakt dat een eventueel MH17-proces zal plaatsvinden voor de rechtbank Den Haag. Vervolgens is er onderzocht wat een geschikte zittingslocatie is binnen bestaande structuren. De keuze voor het JCS past hier in. Dat schrijft minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid, mede namens minister Blok van Buitenlandse Zaken, vandaag in een brief aan de Tweede Kamer.

In het kort de Vliegramp ´MH17´

Wat gebeurde er op 17 juli 2014?

Op 17 juli 2014 is een Boeing 777-200ER van Malaysia Airlines met vluchtnummer MH17 neergestort in Oost-Oekraïne. Het vliegtuig werd geraakt door een luchtdoelraket. In Oekraïne was op dat moment een pro-Russische opstand gaande. Aan boord waren 298 mensen. 193 inzittenden hadden de Nederlandse nationaliteit. Onder hen waren 50 Brabanders. Niemand overleefde de crash.

Het vliegtuig vertrok om 12.14 uur vanaf Schiphol. Rond 14.00 uur steeg het vliegtuig tot zo’n 1060 meter, om ruim boven het gesloten luchtruim boven Oekraïne te vliegen (tot 9750 meter was het luchtruim dicht). Het vliegtuig verdween rond 15.18 uur van de radar.

De brokstukken van het toestel lagen verspreid over een oppervlakte van 35 vierkante kilometer. De staart lag op 10 kilometer afstand van andere brokstukken. De oorzaak van de crash is onderzocht door de Onderzoeksraad voor Veiligheid, die concludeerde dat het vliegtuig op 10 kilometer hoogte is neergehaald.

Bevinding J.I.T.

  • Toestel volgens JIT neergeschoten met Buk-raket
  • Raket en lanceerinstallatie afkomstig van Russisch leger
  • Rusland ontkent
  • JIT heeft meer bewijslast verzameld
  • Team vraagt mensen die meer weten zich te melden
  • Berechting daders zal in Nederland zijn

Het Joint Investigations Team (JIT), dat onderzoek doet naar het neerstorten van de MH17 in juli 2014, presenteerde donderdag 24.05.2018 tussentijdse onderzoeksresultaten.

Kraanvogels bij de tentoonstelling Room of Hope

Een kunstwerk van 298.000 origami-Kraanvogels ter nagedachtenis aan de Slachtoffers van MH17 is onthuld in het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. De kraanvogels staan voor de 298 Slachtof­fers  die omkwamen. Het kunstwerk maakt deel uit van de tentoonstelling Room of Hope.

Nabestaande Tjitske Dijkstra is de initiatiefnemer van het kunstwerk.

Lees meer over: mh17

Room Of Hope in Emmen #MH17 (subtitles in English)

Room of hope 298000 origani kraanvogels ter nagedachtenis aan de …

Emmen MH17 expositie | Emmen(Drenthe) MH17 gevouwen …

Expositie in oude dierenpark voor MH17-slachtoffers volgende week …

Ster&Cultuur on Twitter: “Van 17 juli t/m 19 augustus vindt in het Nederlands Instituut voor @BeeldenGeluid in Hilversum de expositie ‘Room of Hope’ plaats. Een reizende tentoonstelling van 298.000 origami kraanvogels ter nagedachtenis aan de 298 slachtoffers van de MH17.

In Emmen staan 298.000 kraanvogels | NOS op 3

TRIBUTE TO FLIGHT MH17 VICTIMS #RIPMH17

WERS Standing Room Only with Voices Of Hope WORKING 4-14-18

Baby Violet brings ‘love, light and hope’ for family of children killed in …

Expositie Room of Hope | Beeld en Geluid

298.000 kraanvogels voor MH17-slachtoffers te zien in Hilversum

Geest MH17 waart rond in Emmen (+video) – Drenthe – DVHN.nl

Kraanvogels voor slachtoffers van MH17 (video)

Expositie Hilversum met 298.000 kraanvogels voor MH17-slachtoffers

EMMEN – Expositie Room of Hope geopend in oude zoo …

MH-17 kraanvogels verwelkomen tienduizendste bezoeker – Emmen.nu

1000 kraanvogels voor Hieke – Startpagina | Facebook

Expositie “Room of Hope”, Hilversum – Martin Korthuis & Eddo Pol

Vorige 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Volgende

Volg hier live de presentatie. Liveblog – Onderzoeksteam presenteert tussentijdse bevindingen over MH17

Verslaggever Paul Eldering was vrijdag bij de persconferentie van Bellingcat en twitterde hierover. Zijn tweets vind je hier, Tweets by ‎@PaulEldering

Lees hier het liveblog terug.

Volg hier ons liveblog  NOS

liveblog  NU

MH17  Trouw

Bekijk ook; dossier “MH17” AD

lees:  TK+ZittingslocatieMH17-proces

lees: kamerbrief over staatsaansprakelijkheid rusland inzake mh17

lees: nota staatsaansprakelijkheid rusland-inzake mh17

zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

‘Verdriet om MH17 voelt als een knellend harnas’

AD 17.07.2018 Duizend nabestaanden herdachten vandaag de ramp met vlucht MH17. Ze zochten troost en bemoediging bij elkaar. Want ook vier jaar later is de pijn onveranderd groot.

Lees ook

Waarom de Russen niet meer over MH17 praten

Lees meer

Slachtoffers MH17-vliegramp herdacht

Lees meer

Vier jaar geleden werd MH17 neergehaald: ‘Mijn dochter blijft 17’

Lees meer

Slachtoffers MH17 herdacht, in Nederland en in Oekraïne

NOS 17.07.2018 Het is vandaag vier jaar geleden dat vlucht MH17 werd neergehaald. Op verschillende plaatsen zijn de slachtoffers herdacht. Veel nabestaanden kwamen vanmiddag samen bij het Nationaal Monument in Vijfhuizen.

Op de besloten bijeenkomst werden de namen van de 298 slachtoffers voorgelezen. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Video afspelen

‘Dit voelt alsof het gisteren is gebeurd. Hier komt alles weer boven’

Burgemeester Onno Hoes van de gemeente Haarlemmermeer, waar Vijfhuizen en Schiphol onder vallen was een van de sprekers, net als de voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17, Piet Ploeg.

In zijn toespraak zei Ploeg dat een herdenking ook vier jaar na dato nog belangrijk is voor de nabestaanden. Hij beschreef hoe moeilijk het nog is om om te gaan met het verlies, en dat het goed is om dat samen met andere nabestaanden te kunnen doen.

Gedoe en gesol

Hij wees op het ‘gedoe en gesol’ met stoffelijke resten, die ook nu nog worden gevonden in Oekraïne. “Telkens moeten we de moeilijke afweging maken om wel of niet te identificeren.”

Op het exacte tijdstip van de ramp, 15.18 uur, was er een minuut stilte. Premier Rutte opende daarna het defilé met het leggen van bloemen bij het monument, dat bestaat uit 298 speciaal geplante bomen, voor elk slachtoffer een.

Nederlandse ambassade

Niet alleen in Vijfhuizen is de ramp met het Maleisische vliegtuig herdacht. Zo was er vanochtend in Hilversum ook een bijeenkomst. Vijftien slachtoffers woonden in de mediastad.

Op de de rampplek in Oekraïne kwamen mensen samen bij een monument en ook bij de Nederlandse ambassade in Kiev werden bloemen gelegd. Bekijk hieronder beelden van de herdenkingen in Oekraïne:

Video afspelen

Ook Oekraïne herdenkt de vliegramp

Vier jaar na dato is het nog onduidelijk of de daders vervolgd gaan worden. Internationaal onderzoek heeft aangetoond dat de Buk-raket die het Maleisische toestel vernietigde afkomstig was uit Rusland, maar Moskou ontkent bij hoog en bij laag dat er ooit een Russische Buk-installatie de grens met Oekraïne is overgegaan.

BEKIJK OOK

Vier jaar na de MH17-ramp, hoe staat het met het onderzoek?

G7 roept Rusland op om opheldering te geven over MH17

Nabestaanden MH17 plaatsen 298 lege stoelen voor Russische ambassade

Slachtoffers MH17-vliegramp herdacht bij Nationaal Monument in Vijfhuizen

NU 17.07.2018 Nabestaanden uit binnen- en buitenland hebben dinsdag in Vijfhuizen de 298 slachtoffers van de MH17-vliegramp herdacht. Ze deden dat bij het Nationaal Monument MH17.

Rond het tijdstip dat de Boeing 777 van Malaysia Airlines vier jaar geleden neerstortte, waren de ongeveer duizend aanwezigen een minuut stil.

Voorafgaand aan dat moment lazen familie en vrienden de namen en leeftijden van alle slachtoffers op. Minister-president Mark Rutte opende het defilé door bloemen bij het monument, dat uit 298 bomen bestaat, te leggen.

Het toestel van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Het Nationaal Monument MH17 is een jaar geleden geopend door koning Willem-Alexander en koningin Máxima. Het bos heeft de vorm van een lusvormig lint. De bomen staan voor hoop, geloof en verbondenheid. Ook staan er zonnebloemen, die symbool staan voor de ramp.

Nabestaanden herdenken MH17-ramp

Blijven herdenken

De Stichting Vliegramp MH17 wil volgend jaar een bijzondere herdenking organiseren, vijf jaar na de ramp. Volgens voorzitter van de stichting Piet Ploeg is het belangrijk te blijven herdenken, zo zei hij dinsdag tijdens de herdenking bij het Nationaal Monument MH17.

“De herdenking is belangrijk en moet blijven bestaan. Misschien niet meer elk jaar, maar ons monument is een plek waar we gezamenlijk, maar ook alleen kunnen blijven herdenken, ook in de verre toekomst”, aldus Ploeg.

Hoe de herdenking van volgend jaar eruit moet komen te zien, kan Ploeg nog niet zeggen. “Daar gaan we de komende tijd over nadenken. Het is ook afhankelijk van de actualiteit, misschien is er volgend jaar al een rechtszaak.”

Beluister een podcast met nabestaanden van slachtoffers van MH17

Lees meer over: mh17

Slachtof­fers MH17-vlieg­ramp herdacht

AD 17.07.2018 Nabestaanden uit binnen- en buitenland hebben in Vijfhuizen de 298 slachtoffers van de MH17-vliegramp herdacht. Ze deden dat bij het Nationaal Monument MH17. Rond het moment dat de Boeing 777 van Malaysia Airlines vier jaar geleden neerstortte, waren de ongeveer duizend aanwezigen een minuut stil.

Vier jaar na het gewelddadi­ge verlies van onze dierbaren. Vier jaar nadat onze levens volledig op zijn kop zijn gezet, aldus Piet Ploeg.

Voorafgaand aan dat moment lazen familie en vrienden de namen en leeftijden op van alle slachtoffers. De Luchtmachtkapel verzorgde de muziek en aan het eind opende minister-president Mark Rutte het defilé met het leggen van bloemen bij het monument, dat bestaat uit 298 bomen.

,,Het is nu vier jaar na de afschuwelijke aanslag op vlucht MH17”, zei Piet Ploeg, voorzitter van Stichting Vliegramp MH17. ,,Vier jaar na het gewelddadige verlies van onze dierbaren. Vier jaar nadat onze levens volledig op zijn kop zijn gezet. Vier jaren ook waarin wij voortdurend worden geconfronteerd met berichten en discussies over waarheid, rechtvaardigheid, schuld, verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid.”

Bijzondere herdenking

Bij het Nationaal Monument MH17 in Park Vijfhuizen komen nabestaanden van de slachtoffers van de vliegramp met de MH17 bijeen. © ANP

En het is volgens hem nog niet voorbij, aangezien nabestaanden nog steeds te maken hebben met repatriëring en identificatie van stoffelijke resten van slachtoffers. Ook als er een strafproces komt tegen de verdachten, komt er nog veel op de nabestaanden af. ,,Ook dan is het goed om samen te zijn.”

De Stichting Vliegramp MH17 wil volgend jaar een bijzondere herdenking organiseren. ,,De herdenking is belangrijk en moet blijven bestaan, misschien niet meer elk jaar, maar ons monument is een plek waar we gezamenlijk, maar ook alleen kunnen blijven herdenken, ook in de verre toekomst”, aldus Ploeg.

Hoe de herdenking van volgend jaar eruit moet komen te zien, kan hij nog niet zeggen. ,,Daar gaan we de komende tijd over nadenken. Het is ook afhankelijk van de actualiteit, misschien is er volgend jaar al een rechtszaak.”

Zonnebloemen

Het toestel van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Het Nationaal Monument MH17 is een jaar geleden geopend door koning Willem-Alexander en koningin Máxima. Het bos heeft de vorm van een lusvormig lint. De bomen staan voor hoop, geloof en verbondenheid. Ook staan er zonnebloemen, die symbool staan voor de ramp.

Buitenlandchef Mogherini rouwt om MH17-slachtoffers

De crash van de MH17 vier jaar geleden passeert ook in Brussel niet onopgemerkt. Buitenlandchef Federica Mogherini gaf vanmiddag een verklaring uit waarin ze de slachtoffers herdenkt en (opnieuw) Rusland ter verantwoording roept.

Mogherini’s letterlijke verklaring: ,,Vandaag herdenken we de vierde verjaardag van de tragische crash van Malaysian Airlines Flight MH17, die het verlies van zoveel onschuldige levens veroorzaakte. Voor degenen die hun dierbaren verloren hebben, is deze dag een voortdurende bron van verdriet. We betuigen onze sympathie en diepe respect aan hen allen.

De EU steunt volledig resolutie 2166 van de VN-Veiligheidsraad, waarin wordt geëist dat degenen die verantwoordelijk zijn voor de neergang van vlucht MH17 op 17 juli 2014 ter verantwoording worden geroepen en alle staten ten volle meewerken aan het streven naar verantwoordingsplicht.

Het werk van het gemeenschappelijk onderzoeksteam en de stappen die de betrokken landen nemen om tot een doeltreffende vervolging te komen, zijn in dit verband van essentieel belang. Het Joint Investigation Team presenteerde op 24 mei verdere bevindingen van zijn onafhankelijk, professioneel en onpartijdig onderzoek, en concludeerde dat de BUK-installatie die werd gebruikt om vlucht MH17 neer te schieten zonder twijfel eigendom was van de strijdkrachten van de Russische Federatie. Tegen deze achtergrond zullen we de Russische Federatie blijven vragen haar verantwoordelijkheid te nemen en volledig mee te werken aan alle inspanningen om verantwoording af te leggen.”

Bij het Nationaal Monument MH17 in Park Vijfhuizen komen nabestaanden van de slachtoffers van de vliegramp met de MH17 bijeen. © ANP

© EPA

Onno Hoes Bij het Nationaal Monument MH17 in Park Vijfhuizen komen nabestaanden van de slachtoffers van de vliegramp met de MH17 bijeen. © robin utrecht

Premier Mark Rutte (R) en Piet Ploeg, voorzitter van Stichting Vliegramp MH17 bij het Nationaal Monument MH17 in Park Vijfhuizen waar nabestaanden van de slachtoffers van de vliegramp met de MH17 bijeenkomen. © ANP

Vier jaar geleden werd MH17 neerge­haald: ‘Mijn dochter blijft 17’

AD 17.07.2018 Vandaag vier jaar geleden werd vlucht MH17 neergehaald door een Russische Buk-raket boven Oost-Oekraïne. De herdenkingsdienst in Vijfhuizen vanmiddag krijgt een extra lading nu onlangs formeel Rusland als schuldige is aangewezen. ,,De wereld gaat door, maar voor ons nabestaanden niet.”

Bij het Nationaal Monument MH17 in Vijfhuizen bij Haarlem komen straks familie en vrienden samen om overleden dierbaren te herdenken. Bij de crash in  Oekraïne kwamen 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. Tijdens de dienst vanmiddag worden hun namen voorgelezen. Minister-president Mark Rutte legt bloemen bij het monument, een ‘herdenkingsbos’ van 298 bomen, een voor elk slachtoffer.

‘Bij ons staat de tijd stil’

Hans de Borst uit Monster verloor zijn dochter Elsemiek (17) bij de ramp. Zij was met haar moeder, stiefvader en broertje op weg naar Maleisië. ,,Het is vier jaar geleden alweer, mensen vergeten het wel eens. Dat snap ik ook wel: de wereld gaat door, maar niet voor ons.”

Op de verjaardag van Elsemiek nodigde Hans de vriendinnen van zijn dochter uit. ,,Ik twijfelde daar dit jaar nog even aan. Maar ik heb ze toch gevraagd, en ze kwamen. We zijn naar het monument in Vijfhuizen gegaan, we hebben iets gedronken, een taartje gegeten. Het is curieus: zij zijn inmiddels 21, 22, gaan door met hun leven, ze zijn druk met de studie en vriendjes en zo. Maar mijn dochter blijft 17, de tijd staat stil. Dat blijft pijnlijk.”

Wrakstukken van het MH17-toestel in het veld in Oost-Oekraïne. Bij de crash op 17 juli 2014 kwamen alle 298 passagiers om het leven. © EPA

Aansprakelijk

Vanmiddag is de eerste herdenking sinds het kabinet Rusland formeel aansprakelijk heeft gesteld voor de aanslag. Dat gebeurde in mei, de dag nadat het internationale onderzoeksteam JIT geconcludeerd had dat het vliegtuig is neergehaald door een Buk-raket van het Russische leger. ,,Er moet gerechtigheid komen voor de slachtoffers en hun nabestaanden”, zei minister Stef Blok (VVD) van Buitenlandse Zaken in mei. Moskou blijft ontkennen, en stelt dat er nooit een Russische raketinstallatie in Oekraïne is geweest.

Hans de Borst uit Monster verloor zijn dochter Elsemiek bij de vliegramp. © Frank Jansen

Voor De Borst is duidelijk dat ‘het net zich sluit’: ,,Vandaag zitten we voor het eerst met deze wetenschap bij elkaar. Dat geeft een gevoel van opluchting: nu is bevestigd wat we al dachten. Dan zeggen mensen wel eens: ‘de Russen reageren niet, ze strooien zand in de machine’. Dat staat voor mij los van de zaak: we laten met de rest van de wereld zien dat je niet kunt wegkomen met massamoord.”

196 Nederlanders verloren donderdag 17 juli 2014 het leven. Via deze link zijn de verhalen van de in ons land wonende slachtoffers te vinden.

Vier jaar na de MH17-ramp, hoe staat het met het onderzoek?

NOS 17.07.2018 Vandaag wordt herdacht dat vier jaar geleden 298 mensen hun leven verloren toen vlucht MH17, waarmee zij op weg waren naar Kuala Lumpur, boven Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Onder hen waren 196 Nederlanders. Nabestaanden komen vanmiddag bijeen in het speciaal aangelegde herdenkingsbos bij Vijfhuizen, vlakbij Schiphol, om stil te staan bij hun verlies.

Ondertussen loopt het onderzoek naar de ramp nog volop. Er is al veel bekend over de toedracht van de ramp, maar veel ook nog niet. Hoe staat het ervoor?

Wat weten we nu zeker over de ramp?

De Boeing 777 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 neergehaald door een Buk-raket die is gelanceerd vanaf een landbouwveldje bij het dorpje Pervomasjk, dat ligt in gebied in handen van Russisch-gezinde separatisten. De Buk-installatie is afkomstig van de 53e brigade van het Russische leger in Koersk. De raket is vanuit Rusland het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne binnengebracht, heeft op een dieplader een route afgelegd van Donetsk naar het dorp Snizjne en is daarna op eigen kracht naar de lanceerplek gereden.

De raket bereikte in luttele seconden het vliegtuig en ontplofte ter hoogte van de cockpit. Een regen van metaaldeeltjes doorboorde het toestel dat in een aantal stukken uiteen viel en neerstortte. De Buk-installatie is de volgende dag teruggebracht naar Rusland.

Het Joint Investigation Team dat de ramp onderzoekt, kwam in mei met een rapport over de herkomst van de Buk-raket. Deze animatie vat de conclusies samen:

Video afspelen

Animatie (kort): onderzoek naar Buk-raket die MH17 neerhaalde

Hoe staat het met de rol van Rusland?

Dat is een probleem. De Russen ontkennen vanaf het begin elke betrokkenheid bij de ramp. Ze vinden dat het bewijs van het Joint Investigation Team (JIT) is gebaseerd op gemanipuleerde beelden van sociale media. In het JIT werken tientallen rechercheurs en officieren van justitie uit vijf betrokken landen samen: Nederland, België, Oekraïne, Australië en Maleisië.

Volgens Moskou is destijds geen enkele raketinstallatie naar Oekraïne gebracht. Aan de andere kant klagen ze juist dat ze niet worden betrokken bij het onderzoek. De afgelopen jaren hebben ze de ene theorie na de andere geopperd, die gemeenschappelijk hebben dat Rusland er niets mee te maken heeft.

Hoe denken andere landen erover?

Nederland en de andere landen van het JIT krijgen steun van veel andere landen. Zondag nog heeft de G7 – de groep van zeven grote industrielanden – Rusland opgeroepen om opheldering te geven over de MH17. President Trump verzekerde premier Rutte bij diens bezoek aan het Witte Huis ook dat de VS achter Nederland staat in het MH17-dossier. Eerder sprak ook de EU haar steun uit. Premier Rutte en minister Blok van Buitenlandse Zaken kaarten de kwestie overal onvermoeibaar aan. Alleen in Rusland krijgen ze geen voet aan de grond.

En is er al zicht op een proces?

Het korte antwoord is nee. Want er zijn nog geen verdachten aangemerkt en de kans op een succesvol strafproces wordt op dit moment klein geacht.

Toch worden er volop voorbereidingen getroffen. De JIT-landen hebben afgesproken dat het MH17-proces gehouden wordt in Nederland bij de rechtbank Den Haag. Die zal dan overigens uitwijken naar het Justitieel Complex Schiphol, omdat dat geschikter is voor een groot internationaal proces.

Verder is met Oekraïne afgesproken dat verdachten verhoord kunnen worden via een videoverbinding. Eventuele veroordeelden kunnen in Oekraïne hun straf uitzitten.

Maar het grote probleem is dus Rusland. Dat zal nooit ingezetenen uitleveren. Het JIT kent de namen van militairen die betrokken zouden zijn, maar die worden pas bekend gemaakt als het onderzoek is afgerond.

En wat vinden de nabestaanden?

Die laten regelmatig van zich horen via de Stichting Vliegramp MH17 en door middel van incidentele acties. Zo werden in juni nog 298 stoeltjes geplaatst bij de Russische ambassade in Den Haag, uit protest tegen het Russische zwijgen.

Video afspelen

‘Rusland, wat heb je eigenlijk te vieren?’

De Stichting overlegt regelmatig met premier Rutte en de meest betrokken ministers over de voortgang van het onderzoek. De meeste nabestaanden hopen dat de schuldigen ooit voor de rechter worden gebracht, maar ze begrijpen dat daar op dit moment nog geen zicht op is.

Vanmiddag herdenken ze de ramp. De namen van alle 298 worden voorgelezen door familie en vrienden te midden van de bomen die voor alle slachtoffers zijn geplant. Sprekers zijn onder andere burgemeester Onno Hoes van Haarlemmermeer, pastoor Jules Dresme uit Hilversum en Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17.

Na afloop van het programma legt Rutte als eerste bloemen bij het gedenkteken. Nabestaanden volgen daarna in het defilé en leggen hun bloemen bij het gedenkteken. Rond het tijdstip van de ramp wordt een minuut stilte gehouden.

BEKIJK OOK

G7 roept Rusland op om opheldering te geven over MH17

Nabestaanden MH17 plaatsen 298 lege stoelen voor Russische ambassade

MH17-onderzoek: wettig bewijs, ontkenning, nabestaanden willen stappen

Blok over top Poetin-Trump: ook moeilijke kwesties zoals MH17 bespreken

NOS 16.07.2018 Minister Blok vindt het belangrijk dat in de contacten met Rusland ook de dingen worden benoemd die niet goed gaan, zoals het gebrek aan medewerking bij de vervolging van de daders van vlucht MH17. Morgen is het precies vier jaar geleden dat de vlucht boven Oekraïne werd neergehaald door een Russische Buk-raket. Of Trump de MH17-kwestie tijdens de top in Helsinkiheeft aangekaart bij Poetin, is niet bekend.

Op de persconferentie van de twee presidenten na afloop van de top werd de zaak niet genoemd, maar dat wil niet zeggen dat het niet besproken is, volgens Blok. “Ik was niet bij het gesprek aanwezig “, zegt hij. Als het toch aan de orde is geweest dan wordt Nederland door de Amerikanen geïnformeerd, zegt de minister van Buitenlandse Zaken.

Nederland en Australië hebben onlangs Rusland aansprakelijk gesteld voor zijn aandeel bij het neerhalen van de vlucht van Schiphol naar Kuala Lumpur in 2014. Gisteren vroegen de ministers van de G7 nog aan Rusland om snel duidelijkheid te verschaffen. Bij het neerhalen van MH17 werden alle 298 inzittenden gedood.

Kernwapenarsenalen

Blok, die in Brussel was voor overleg met de EU-ministers van Buitenlandse Zaken, noemde het verder goed dat de VS en Rusland met elkaar praten. “Het zijn natuurlijk de landen met de grote kernwapenarsenalen en het is belangrijk dat die open communicatie houden.”

Hij benadrukt dat het ook voor Nederland van belang is dat er goede afspraken worden gemaakt. “In het verleden zijn er belangrijke afspraken geweest tussen Amerika en Rusland over het afbouwen van kernwapens, dus het zou goed zijn als dat wordt voortgezet. Als dat uit deze top komt dan zou dat winst zijn.”

BEKIJK OOK

G7 roept Rusland op om opheldering te geven over MH17

Poetin over vlucht MH17: ‘Enorme tragedie, maar onderzoek partijdig’

Kabinet spreekt nog niet over vervolging Russische MH17-verdachten

 

Waarom de Russen niet meer over MH17 praten

AD 16.07.2018 Vier jaar na MH17 wordt in Rusland nauwelijks nog over de ramp gesproken. Hoe is dat mogelijk? ‘Europa treurt ook niet om onze doden.’

Lees ook

‘Nederlandse MH17-missie bespioneerd door Oekraïne’

Lees meer

G7: Rusland moet opheldering geven over MH17

Lees meer

Moskou: Westen zette aanval met gifgas in scène

Lees meer

G7 roept Rusland op om opheldering te geven over MH17

NOS 15.07.2018 De ministers van Buitenlandse Zaken van de G7-landen roepen Rusland op om snel opheldering te geven over het neerstorten van vlucht MH17. Dinsdag is het precies vier jaar geleden dat het vliegtuig boven Oekraïne werd neergehaald met een luchtdoelraket. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven.

Volgens de G7 is het bewijsmateriaal van internationale onderzoekers dat het toestel werd neergehaald met een Buk-raket van het Russische leger “overtuigend, significant en verontrustend”. Rusland heeft altijd ontkend dat het iets met het ongeluk te maken heeft.

De G7 steunt de oproep van Nederland en Australië aan Rusland om met het onderzoek mee te werken om de waarheid te achterhalen en om de slachtoffers en hun nabestaanden recht te doen. Nederland leidt het onderzoek naar het ongeval omdat de meeste slachtoffers uit Nederland kwamen, gevolgd door Maleisië en Australië.

BEKIJK OOK

Kabinet: proces MH17 in Justitieel Complex Schiphol

Nabestaanden MH17 plaatsen 298 lege stoelen voor Russische ambassade

Raad voor de rechtspraak: eventueel MH17-strafproces wordt heel heftig

G7: Rusland moet ophelde­ring geven over MH17

AD 15.07.2018 De ministers van Buitenlandse Zaken van de G7-landen hebben Rusland opgeroepen om opheldering te verschaffen over het neerstorten van het passagiersvliegtuig MH17. De Boeing werd op weg van Schiphol naar Maleisië in juli 2014 door een luchtdoelraket in Oost-Oekraïne neergehaald. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Het bewijsmateriaal van internationale onderzoekers dat het vliegtuig van Malaysian Airlines met een buk-raket van het Russische leger werd neergehaald is ,,overtuigend, significant en diep verontrustend”. Moskou noemt het onderzoek ongeloofwaardig en geeft Oekraïne de schuld.

Rusland moet volgens de G7 onmiddellijk in overleg gaan met Nederland en Australië en opheldering te geven over mogelijke schendingen van het internationaal recht, aldus de ministers in een gezamenlijke verklaring. Nederland leidt het onderzoek naar het ongeval omdat het overgrote deel van de slachtoffers van de ramp Nederlanders waren. 38 slachtoffers waren Australiërs.

Eind mei riep NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg Rusland op om de verantwoordelijkheid voor het neerstorten op zich te nemen. Dinsdag is het vier jaar geleden dat het toestel werd neergehaald.

Ministers G7-landen vragen om opheldering Rusland over MH17

NU 15.07.2018 De ministers van Buitenlandse Zaken van de G7-landen hebben Rusland opgeroepen om opheldering te verschaffen over het neerhalen van het passagiersvliegtuig MH17.

Rusland moet volgens de G7 onmiddellijk in overleg gaan met Nederland en Australië en opheldering geven over mogelijke schendingen van het internationaal recht, aldus de ministers in een gezamenlijke verklaring.

MH17 werd op weg van Schiphol naar Maleisië in juli 2014 door een luchtdoelraket in Oost-Oekraïne neergehaald. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Het bewijsmateriaal van internationale onderzoekers dat het vliegtuig van Malaysian Airlines met een buk-raket van het Russische leger werd neergehaald is “overtuigend, significant en diep verontrustend”. Moskou noemt het onderzoek ongeloofwaardig en geeft Oekraïne de schuld.

Nederland leidt het onderzoek naar het ongeval, omdat het overgrote deel van de slachtoffers van de ramp Nederlanders waren. 38 slachtoffers waren Australiërs.

Eind mei riep NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg Rusland op om de verantwoordelijkheid voor het neerstorten op zich te nemen. Dinsdag is het vier jaar geleden dat het toestel werd neergehaald.

Zie ook: Kraanvogels ter nagedachtenis aan slachtoffers MH17

Lees meer over: G7 mh17

Akkoord op uitvoering MH17-verdrag in Oekraïne en Nederland

RO 13.07.2018 De parlementen van Oekraïne en van Nederland hebben deze week de uitvoeringswetten aangenomen voor het verdrag dat internationale juridische samenwerking mogelijk maakt met betrekking tot vlucht MH17. Met het verdrag wordt geregeld dat de vervolging van de verdachten van het neerhalen van vlucht MH17 ten behoeve van alle 298 slachtoffers van de ramp kan plaatsvinden in Nederland. Daarmee krijgen alle nabestaanden dezelfde rechten in een Nederlands proces.

Dinsdag heeft de Eerste Kamer in Nederland de wetsvoorstellen aangenomen die dienen ter uitvoering van het besluit om de vervolging en berechting van het neerhalen van vlucht MH17 te laten plaatsvinden in Nederland.  Beide wetsvoorstellen werden na een debat met minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid unaniem aanvaard. Donderdag heeft ook het parlement van Oekraïne ingestemd met de uitvoeringswetgeving voor het verdrag.

Het bilateraal verdrag werd 7 juli 2017 door toenmalig minister Blok van Veiligheid en Justitie met zijn Oekraïense ambtsgenoot minister Petrenko ondertekend. Met het MH17-verdrag met Oekraïne wordt buiten twijfel gesteld dat vervolging van de daders ten behoeve van alle slachtoffers kan plaatsvinden en niet alleen de Nederlandse slachtoffers. De slachtoffers van de ramp met de MH17 kwamen uit 17 landen.

Verder is in het bilaterale verdrag met Oekraïne de mogelijkheid gecreëerd bij de berechting gebruik te maken van videoconferentie. Ook is de overdracht van mogelijk opgelegde gevangenisstraffen geregeld.

Zie ook

Beeld: ©Dirk Verwoerd

Locatie van een MH17-strafproces wordt Justitieel Complex Schiphol

RO 22.06.2018 De locatie voor behandeling van een strafproces tegen verdachten van het neerhalen van vlucht MH17 zal het Justitieel Complex Schiphol (JCS) zijn. In september 2017 is al bekendgemaakt dat een eventueel MH17-proces zal plaatsvinden voor de rechtbank Den Haag. Vervolgens is er onderzocht wat een geschikte zittingslocatie is binnen bestaande structuren. De keuze voor het JCS past hier in. Dat schrijft minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid, mede namens minister Blok van Buitenlandse Zaken, vandaag in een brief aan de Tweede Kamer.

De landen wiens opsporingsautoriteiten samenwerken in het Joint Investigation Team (JIT) – Australië, België, Maleisië, Oekraïne en Nederland – hebben juli 2017 gezamenlijk besloten dat verdachten van het neerhalen van vlucht MH17 in Nederland en volgens Nederlands strafprocesrecht kunnen worden vervolgd.

In Nederland is direct begonnen met de noodzakelijke voorbereidingen, zoals de ratificatie van het MH17-verdrag, aanpassing van wetgeving en het zoeken van een geschikte en tijdig beschikbare zittingslocatie. Het is aan het Openbaar Ministerie (OM) om te bepalen of en wanneer verdachten voor de rechter worden gebracht. Het kabinet zorgt ervoor dat alles tijdig gereed is zodat een proces ook kan plaatsvinden.

Zorgvuldige analyse

Er heeft een zorgvuldige analyse plaatsgevonden, voordat gekozen is voor het JCS als zittingslocatie. Het internationale karakter van het MH17-proces maakt dat er veel eisen worden gesteld aan de zittingslocatie. Het OM en de rechtspraak hebben een programma van eisen opgesteld waaraan een zittingslocatie zou moeten voldoen.

Zo dienen alle nabestaanden van de slachtoffers, die afkomstig waren uit 17 verschillende landen, een plek te krijgen binnen het strafproces. Daarnaast is bijvoorbeeld van belang dat de locatie direct beschikbaar is als het OM besluit verdachten voor de rechter te brengen, er voldoende ruimte is voor de media en veiligheidsrisico’s kunnen worden ondervangen.

Documenten

Kamerbrief over zittingslocatie MH17-proces

Kamerstuk: Kamerbrief | 22-06-2018

Zie ook

MH17-protest: 298 lege stoelen bij Russische ambassade

OmroepWest 08.06.2018 Een aantal nabestaanden van slachtoffers van de MH17-ramp heeft vrijdagmiddag geprotesteerd bij de Russische ambassade. Voor het stille protest zijn 298 lege stoelen neergezet in het parkje tegenover de ambassade in Den Haag. De stoelen staan symbool voor de 298 mensen die in 2014 omkwamen bij de ramp.

De organisatie heeft expres gekozen voor deze dag. Rusland organiseert dit weekend festiviteiten rondom de Rusland-dag op 12 juni. De Russen vieren de Russische onafhankelijkheid, een dag van trots. Met deze actie willen nabestaanden een oproep doen aan de Russen om hun nationale trots te rechtvaardigen.

Onlangs maakte het onderzoeksteam bekend dat de raket die de MH17 neerhaalde van het Russische leger kwam. Rusland blijft de betrokkenheid bij de ramp ontkennen. Voor de slachtoffers is de Rusland-dag geen feestdag, schrijft de organisatie. ‘298 mensen, 80 van hen voor altijd kinderen, hebben vandaag niets te vieren. Hun stoelen blijven leeg. Zij die hun lot bezegelden zwijgen en kijken weg.’

‘Zenuwachtig heen en weer drentelen’

Hans de Borst uit Monster was één van de aanwezigen bij het protest. Hij verloor zijn 17-jarige dochter Elsemiek bij de ramp. ‘Je zag op het balkon van de ambassade wat mensen zenuwachtig heen en weer drentelen. Ik denk dat ze het niet zo fijn vonden wat ze voor hun deur zagen’, zei De Borst in Studio Haagsche Bluf op Radio West.

De nabestaanden vinden dat Rusland zijn verantwoordelijkheid moet nemen. ‘Er is geen plaats voor trots en feestelijkheden, indien een natie geen openheid en verantwoordelijkheid betoont. Met de dag groeit de schaamte die Rusland zal moeten dragen met betrekking tot MH17’, schrijft de organisatie Werkgroep Waarheidsvinding MH17.

LEES OOK: 

Meer over dit onderwerp: MH17 RUSSISCHE AMBASSADE RUSLAND DEN HAAG

Nabestaanden MH17-ramp zetten 298 lege stoelen voor ambassade Rusland

NU 08.06.2018 Nabestaanden van slachtoffers van de crash met vlucht MH17 hebben 298 lege stoelen neergezet voor de ambassade van Rusland in Den Haag.

De groep wil met dit stille protest een boodschap meegeven aan de Russische president, de regering en de bevolking.

Rusland viert dit weekend de onafhankelijkheid. “298 mensen, 80 van hen voor altijd kinderen, hebben vandaag niets te vieren. Hun stoelen blijven leeg. Zij die hun lot bezegelden zwijgen en kijken weg”, aldus de nabestaanden.

Onlangs kwam het Joint Investigation Team (JIT) met zijn conclusie dat Rusland achter het neerhalen van het vliegtuig boven Oost-Oekraïne op 17 juli 2014 zit. De buk-raket die daarvoor werd gebruikt, was van een brigade van het Russische leger in Koersk, stelt het JIT.

Moskou blijft ontkennen en stelt dat er nooit een Russische raketinstallatie de grens met Oekraïne is overgestoken. Bij de crash kwamen alle 298 inzittenden om, onder wie 196 Nederlanders.

De witte stoelen staan opgesteld zoals de rijen in een Boeing. Op enkele stoelen liggen rozen of foto’s, die nabestaanden hebben neergelegd.

Koning noemt MH17-ramp ‘open wond in samenleving’

Emotionele boodschap

De groep die deze actie vrijdag voert, bestaat uit ongeveer tien nabestaanden. Volgens actieleider Sander van Luik is de MH17-stichting hier niet bij betrokken, maar wel op de hoogte. “Zoveel nabestaanden, zoveel meningen. Een klein verband is juist goed en wij hadden als groepje het gevoel dat we dit moesten doen.”

Het gaat bij het protest volgens Van Luik, die zijn broer Klaas-Willem verloor, “om het beeld en de emotionele boodschap”. Aanleiding is de onafhankelijkheidsdag komende week in Rusland. “We willen de Russen voorhouden wat ze nu eigenlijk te vieren hebben met deze leugens.” Van Luik stopt ook een brief met eenzelfde strekking in de brievenbus van de ambassade. De stoelen worden aan het begin van de avond weer weggehaald.

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) heeft “alle begrip” voor de actie. “Alle druk leidt uiteindelijk tot waar we heen willen: verantwoording en gerechtigheid voor de nabestaanden.”

Stil protest nabestaanden MH17

Lees meer over: Den Haag mh17

 

Weer protest nabestaanden MH17

Telegraaf 08.06.2018 Opnieuw protesteren nabestaanden van MH17 pal voor de Russische ambassade in Den Haag. Zij zetten vrijdagmiddag 298 lege stoelen neer in een parkje tegenover het gebouw. Symbolisch voor het aantal slachtoffers dat op 17 juli 2014 bij de massamoord in Oost-Oekraïne de dood vond.

298 lege stoelen, gericht op de Russische ambassade, als stil protest voor de slachtoffers van de ramp met vlucht MH17ANP

Nabestaanden MH17 plaatsen 298 lege stoelen voor Russische ambassade

NOS 08.06.2018 Bij een stil protest voor de Russische ambassade in Den Haag hebben nabestaanden van slachtoffers van de ramp met vlucht MH17 298 lege stoelen neergezet voor het ambassadegebouw. Zij vinden dat Rusland het onderzoek naar de vliegramp traineert met valse verklaringen en het weghouden van getuigen.

Bekijk hier alle stoeltjes voor de ambassade en een reactie van een nabestaande:

Video afspelen

‘Rusland, wat heb je eigenlijk te vieren?’

Dit weekend viert Rusland zijn onafhankelijkheid. “298 mensen, onder wie 80 kinderen, hebben vandaag niets te vieren”, schrijft de Werkgroep Waarheidsvinding MH17 in een open brief aan de ambassade. “Hun stoelen blijven leeg. Zij die hun lot bezegelden zwijgen en kijken weg.”

Twee weken geleden maakte het internationale onderzoeksteam JIT bekend dat de raket waarmee vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten afkomstig is van het Russische leger. Rusland ontkent betrokkenheid bij de ramp en zegt dat bewijs gemanipuleerd is. Ook de aantijging dat Rusland niet meewerkt met het onderzoek, wijst het land van de hand: het zegt juist dat het daar niet bij wordt betrokken.

Stil protest slachtoffer van vlucht MH17 bij de Russische ambassade ANP

BEKIJK OOK

Kabinet spreekt nog niet over vervolging Russische MH17-verdachten

Poetin over vlucht MH17: ‘Enorme tragedie, maar onderzoek partijdig’

MH17-onderzoek: wettig bewijs, ontkenning, nabestaanden willen stappen

298 lege stoelen voor Russische ambassade in MH17-pro­test

AD 08.06.2018 Nabestaanden van slachtoffers van de crash met vlucht MH17 hebben 298 lege stoelen neergezet voor de ambassade van Rusland in Den Haag.

De groep wil met het stille protest een boodschap meegeven aan de Russische president, de regering en de bevolking: ,,298 mensen, 80 van hen voor altijd kinderen, hebben vandaag niets te vieren. Hun stoelen blijven leeg. Zij die hun lot bezegelden zwijgen en kijken weg.” De witte stoelen staan opgesteld zoals de rijen in het gecrashte vliegtuig. Op enkele stoelen liggen rozen of foto’s, die nabestaanden hebben neergelegd.

De groep die vandaag actie voert, bestaat uit ongeveer tien nabestaanden. Volgens actieleider Sander van Luik is de MH17-stichting hier niet bij betrokken, maar wel op de hoogte. ,,Zoveel nabestaanden, zoveel meningen. Een klein verband is juist goed en wij hadden als groepje het gevoel dat we dit moesten doen.”

Leugens

Het gaat bij het protest volgens Van Luik, die zijn broer Klaas-Willem verloor, ,,om het beeld en de emotionele boodschap.” Aanleiding is de onafhankelijkheidsdag komende week in Rusland. ,, We willen de Russen voorhouden wat ze nu eigenlijk te vieren hebben met deze leugens.” Van Luik stopt ook een brief in de brievenbus van de ambassade met eenzelfde strekking. De stoelen worden aan het begin van de avond weer weggehaald.

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) heeft begrip” voor de actie. ,,Alle druk leidt uiteindelijk tot waar we heen willen: verantwoording en gerechtigheid voor de nabestaanden.”

Onlangs kwam het Joint Investigation Team (JIT) met zijn conclusie dat Rusland achter het neerhalen van het vliegtuig zit, boven Oost-Oekraïne op 17 juli 2014. De Buk-raket die daarvoor werd gebruikt, was van een brigade van het Russische leger in Koersk, stelt het JIT. Moskou blijft ontkennen en stelt dat er nooit een Russische raketinstallatie de grens met Oekraïne is overgegaan.

Bij de crash kwamen alle 298 inzittenden om, onder wie 196 Nederlanders. De stoelen staan tijdelijk in het parkje tegenover de ambassade.

Nabestaanden van slachtoffers van de crash met vlucht MH17 houden een stil protest voor de ambassade van Rusland. De groep zet 298 lege stoelen neer voor de ambassade. Bij de crash kwamen alle 298 inzittenden om, onder wie 196 Nederlanders. © ANP

Locatie MH17-pro­ces op korte termijn bekend

AD 06.06.2018 De regering maakt op korte termijn bekend waar een eventuele strafzaak over de ramp met vlucht MH17 wordt gehouden. Dat zei minister Ferd Grapperhaus woensdag. Hoe lang de zoektocht naar een locatie precies nog gaat duren, liet hij in het midden.

De Kamer sprak over het verdrag dat Nederland en Oekraïne overeen zijn gekomen, waarmee wordt geregeld dat eventuele rechtszaken in Nederland worden gevoerd. Dat dit bij de rechtbank Den Haag zal gebeuren was al bekend, maar de locatie moet nog worden vastgesteld.

Bij het kiezen van een locatie moet met een aantal aspecten rekening worden gehouden. Zo moet er genoeg ruimte zijn voor nabestaanden, tolken en internationale media, en moet de beveiliging op orde zijn. Grapperhaus sloot niet uit dat het proces buiten de Haagse stadsgrenzen wordt gehouden.

Lees ook

Rechtbank Den Haag doet proces verdachten MH17

Lees meer

Een proces om veiligheidsredenen ergens anders houden komt vaker voor. Zo viel het ‘minder-Marokkanenproces’ van PVV-leider Geert Wilders ook onder de Haagse rechtbank en later het Haagse hof, maar waren de zittingen in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol.

Videoverbinding

Omdat de Oekraïense grondwet verbiedt staatsburgers uit te leveren aan een ander land, is geregeld dat eventuele Oekraïense verdachten via een videoverbinding terecht kunnen staan. Daar moet zo’n verdachte dan wel mee instemmen en dit zorgde bij diverse Kamerleden voor gefronste wenkbrauwen.

Volgens Grapperhaus is dwang echter geen optie, omdat dit zogenoemde instemmingsvereiste in diverse verdragen is vastgelegd. ,,We zouden moeten afwachten of een Nederlandse rechter daarmee akkoord zou gaan”, waarschuwde Grapperhaus. ,,We willen niet dat het proces kwetsbaar wordt voor kritiek dat het geen eerlijk proces is.”

Kabinet spreekt nog niet over vervolging Russische MH17-verdachten

NOS 06.06.2018 Het kabinet ziet op dit moment geen aanleiding om afspraken met Rusland te maken over de vervolging en uitlevering van verdachten van het neerhalen van vlucht MH17. Dat zei minister Grapperhaus in een debat in de Tweede Kamer over zulke afspraken met Oekraïne. De Tweede Kamer is verbaasd over het standpunt van het kabinet. CDA-Kamerlid Van Dam sprak van “een knoop in mijn maag”.

De Kamer gaf eensgezind steun aan het verdrag met Oekraïne. Daarin is afgesproken hoe verdachten die in dat land zijn aangehouden, door Nederlandse rechters berecht kunnen worden. De Oekraïense grondwet verbiedt de uitlevering van eigen onderdanen. Maar bij een strafzaak over de ramp met vlucht MH17 kan bijvoorbeeld gebruik gemaakt worden van video conferencing, hebben Nederland en Oekraïne nu vastgelegd.

Goede stappen

De hele Tweede Kamer vindt dat het kabinet goede stappen maakt in het proces om de waarheid boven tafel te krijgen over de ramp in 2014. Nadat het Joint Investigation Team (JIT) anderhalve week geleden constateerde dat de Buk-raket waarmee het vliegtuig werd neergehaald afkomstig was van een brigade van het Russische leger, besloot het kabinet Rusland aansprakelijk te stellen. En nu ligt er dus een verdrag met Oekraïne over de berechting van verdachten.

Sinds de laatste presentatie van het JIT kan ik het gerust benoemen: dat we bij het ratificeren van het verdrag met Oekraïne toch door de oogharen kijken naar wat dit betekent voor de eventuele vervolging van Russische verdachten, aldus CDA-Kamerlid Van Dam.

Maar het zit een groot deel van de Kamer niet lekker dat er zelfs nog geen voorbereidingen zijn getroffen om soortgelijke afspraken te maken met Rusland. Terwijl het na het rapport van het JIT “niet ondenkbeeldig is dat er verdachten met een Russische nationaliteit in beeld komen”, zei SP-Kamerlid Van Nispen.

Minister Grapperhaus wees erop dat er aanleiding was om afspraken te maken Oekraïne, omdat de ramp met vlucht MH17 in dat land heeft plaatsgevonden. Hij zei dat het kabinet zeer bereid is om met Rusland in gesprek te gaan, als er aanwijzingen zijn dat dit nodig is. “Maar het vervolgen van individuen in een strafproces is heel wat anders dan het aansprakelijk stellen van een land”, stelde hij.

Locatie MH17-proces binnenkort bekend

Het kabinet maakt binnenkort bekend waar een eventuele strafzaak over het neerhalen van vlucht MH17 wordt gehouden.

De strafzaak wordt gedaan door de rechtbank Den Haag, is al besloten. “Die heeft veel ervaring met internationale rechtszaken met ingewikkelde aspecten”, verklaarde de minister van Justitie en Veiligheid. Maar er wordt nog gezocht naar een geschikte locatie, waar ruimte is voor nabestaanden, tolken en internationale media en waar de beveiliging in orde is. “Dat kan ook buiten Den Haag zijn.”

CDA-Kamerlid Van Dam stelde voor om aan Schiphol te denken. Vlucht MH17 vertrok vanaf die luchthaven en ‘het leven is een cirkel”, zei hij. Hij denkt dat de nabestaanden er troost aan kunnen ontlenen als het proces over de ramp daar plaatsvindt.

BEKIJK OOK

Kabinet stelt Oekraïne niet aansprakelijk voor MH17

Kamer unaniem achter aansprakelijkstelling Rusland voor MH17

Raad voor de rechtspraak: eventueel MH17-strafproces wordt heel heftig

NOS 06.06.2018 De Raad voor de rechtspraak verwacht dat een eventueel strafproces van de ramp met vlucht MH17 zwaar gaat worden. “Dat wordt een heel heftige zaak waar wij straks mee worden belast”, zei voorzitter Frits Bakker van de Raad voor de rechtspraak in talkshow Jinek.

“Er zal ongelofelijk veel worden gevergd van de rechters die de zaak moeten behandelen. Die zullen onder enorme druk komen te staan.” De Raad vertegenwoordigt de rechterlijke macht. Op dit moment is een strafrechtelijk onderzoek gaande en zijn nog geen verdachten gedagvaard.

Het aansprakelijk stellen van Rusland staat op basis van het internationaal recht los van het strafrechtelijk onderzoek en de mogelijke vervolging en berechting van de daders.

Bakker reageerde in Jinek op gebeurtenissen in de Kamer. Daar werd gestemd over de aansprakelijkstelling van Rusland door het kabinet. Een motie waarin staat dat “onomstotelijk” vaststaat dat de Buk-installatie die is gebruikt bij het neerhalen van de MH17 uit Rusland kwam, werd aangenomen door de hele Kamer, met uitzondering van PVV en Forum voor Democratie.

Niet ‘onomstotelijk’

Die twee partijen vinden het onjuist dat het kabinet spreekt van “onomstotelijk”, aangezien het onderzoek nog niet is afgerond. Baudet diende een motie in, zonder het woord “onomstotelijk”. In plaats daarvan staat daarin dat er “serieuze en gegronde aanleiding” is om aan te nemen dat de Buk uit Rusland komt. Die motie werd verworpen, met alleen steun van de PVV.

Die handelwijze leidde tot kritiek van de andere partijen. VVD-Kamerlid Ten Broeke zegt dat diegenen die zich niet in de nationale eenheid willen schalen, zelf wat uit te leggen hebben. CDA-leider Buma vindt het ongekend dat de twee partijen “een totaal andere lijn hebben dan de werkelijkheid die door het internationale opsporingsteam al is vastgesteld”.

BEKIJK OOK

Kabinet stelt Oekraïne niet aansprakelijk voor MH17

Kamer unaniem achter aansprakelijkstelling Rusland voor MH17

‘Al duurt het jaren, veroordeling van Rusland is zeker niet onmogelijk’

PVV en FVD sparen Rusland in zaak-MH17

Telegraaf 05.06.2018  De Tweede Kamer vormt geen gesloten front tegenover Rusland. Iedereen is het erover eens dat het land aansprakelijk gesteld moet worden voor de ramp met MH17, maar de zwaarte van het bewijs tegen Moskou blijft onderwerp van discussie. De PVV en Forum voor Democratie kiezen een andere koers dan de rest van de Kamer.

Een motie van de VVD waarin steun wordt uitgesproken voor het aansprakelijk stellen van Rusland kreeg bij de stemmingen dinsdag geen steun van PVV en Forum voor Democratie. In de motie wordt ook vastgesteld dat Moskou tot nog toe onvoldoende meewerkt aan onderzoeken naar het neerhalen van vlucht MH17.

BEKIJK OOK:

Blok: geen onderzoek naar aansprakelijkheid Oekraïne bij MH17

Onomstotelijk vastgesteld

Forum-leider Baudet zei eerder al dat hij de motie niet zou steunen. Hij valt over de formulering ervan. Zo staat er in dat onderzoeksteam JIT onomstotelijk de Russische betrokkenheid heeft vastgesteld. Zoiets vaststellen is aan een rechter, meent Baudet, en niet de taak van ’een tussentijds rapport’.

PVV-voorman Wilders sluit zich vandaag bij die redenering aan. Volgens hem is Russische betrokkenheid ’aannemelijk’. ’Onomstotelijk vaststellen’ is wat hem betreft ook iets wat een rechter doet. Wilders zegt bijvoorbeeld dat nog niet is vastgesteld of de Russen de raket afgeschoten hebben en of ze dat willens en wetens hebben gedaan.

’Oekraïne aansprakelijk’

De PVV en Forum vinden allebei dus wel dat Rusland aansprakelijk gesteld moet worden. Hetzelfde had volgens hen echter ook met Oekraïne moeten gebeuren. Dat land hield het luchtruim open terwijl dat veel te gevaarlijk was. „Dat had nooit mogen gebeuren”, zegt Wilders.

BEKIJK OOK:

Koorddansen om nationale eenheid

Baudet diende nog wel een motie in, gesteund door de PVV, met minder scherpe bewoordingen over de status van het bewijs. Waarom steunde de VVD die dan niet? „Hij noemde de bevindingen van het JIT een opvatting”, zegt VVD’er Han ten Broeke, die de bewoordingen van Forum niet scherp genoeg vindt.

Die zouden afbreuk doen aan wat het JIT naar boven heeft gehaald. Over Baudets woordkeus: „Daarmee zijn we weer terug in 2016, toen Baudet die brief stuurde naar Trump waarin hij de bevindingen van het JIT zei te betwijfelen en waarvan hij inmiddels spijt heeft dat hij hem heeft verstuurd.” De liberaal had liever een gesloten front gehad: „Het was natuurlijk mooier geweest als de eenheid volledig was geweest. Het signaal is het krachtigst als je alle 150 Kamerleden aan één kant hebt.”

BEKIJK OOK:

’Hij flirt voortdurend met Moskou’

LEES MEER OVER mh17 rusland forum voor democratie (fvd) partij voor de vrijheid (pvv)

Kabinet ziet geen reden Oekraïne aansprakelijk te stellen voor MH17 

NU 05.06.2018 Het kabinet ziet geen gronden om Oekraïne verantwoordelijk te stellen voor het niet volledig sluiten van het Oekraïense luchtruim voordat vlucht MH17 werd neergeschoten.

Dat schrijft minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) dinsdag in een brief aan de Tweede Kamer.

Onder meer PVV, SP, Forum voor Democratie en CDA vinden dat naar de verantwoordelijkheid van Oekraïne moet worden gekeken, omdat het land zijn luchtruim op de dag van de ramp niet had gesloten. Destijds waren boven het oosten van Oekraïne al verscheidene vliegtuigen neergehaald door pro-Russische rebellen.

“Op basis van het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, de uitkomsten van het strafrechtelijk onderzoek van het JIT, informatie uit openbare bronnen en eigen, voortdurend, onderzoek, waaronder juridisch onderzoek, is er naar het oordeel van het kabinet op dit moment geen juridisch overtuigend bewijs voor succesvolle aansprakelijkstelling van Oekraïne”, schrijft Blok in de brief.

Niet nodig

Het kabinet acht het niet nodig aanvullend onderzoek naar de mogelijke aansprakelijkheid van Oekraïne in te stellen. Blok sluit echter niet uit dat er uit het strafrechtelijk onderzoek van het Joint Investigations Team (JIT) informatie komt waardoor die overweging verandert. Daarvoor is wel “juridisch overtuigend bewijs” noodzakelijk.

Blok benadrukt dat de samenwerking met Oekraïne, dat ook is aangesloten bij het JIT, goed verloopt en essentieel is voor de effectiviteit van het strafrechtelijk onderzoek. Maleisïe, België en Australië maken ook deel uit van het onderzoeksteam.

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Samenwerking

Nederland stelde eind vorige maand Rusland aansprakelijk voor het neerhalen van MH17. Ook Australië nam die stap. Dat gebeurde naar aanleiding van onderzoeksresultaten van het JIT, die medio mei zijn gepubliceerd. Het team vond overtuigende bewijzen dat de buk-raketinstallatie waarmee het burgervliegtuig is neergeschoten afkomstig was van een Russische legereenheid. Rusland ontkent elke betrokkenheid.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne getroffen door een buk-raket. Alle 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders, kwamen om het leven.

Zie ook: Blok sluit aansprakelijk stellen Oekraïne voor neerhalen MH17 niet uit

Lees meer over: Oekraïne mh17

Aanbevolen artikelen VS-ambassadeur: ‘Nederland moet harder zijn tegen Rusland om MH17’

Minister Blok spreekt de VN-Veiligheidsraad toe ANP

Kabinet stelt Oekraïne niet aansprakelijk voor MH17

NOS 05.06.2018 Het kabinet ziet geen aanleiding om Oekraïne aansprakelijk te stellen voor de ramp met vlucht MH17. Het zegt dat er “geen juridisch overtuigend bewijs” is dat het land te weinig heeft gedaan om het neerhalen van het vliegtuig boven zijn grondgebied te voorkomen.

In een debat vorige week over de aansprakelijkstelling van Rusland vroeg een aantal partijen, waaronder coalitiepartij CDA, of er ook niet gekeken moest worden naar de rol van Oekraïne. Dat land wist al een dag vantevoren dat er een Russische Buk-raketinstallatie onderweg was, zeggen ze, en had misschien zijn luchtruim moeten sluiten of op z’n minst het ‘plafond’ voor het luchtverkeer moeten verhogen.

Minister Blok antwoordt nu in een brief op basis van onderzoeken van onder andere de Onderzoeksraad voor Veiligheid en het internationale Joint Investigation Team (JIT) dat het bewijs ontbreekt voor “succesvolle aansprakelijkstelling van Oekraïne”. Hij voegt daaraan toe dat aanvullend onderzoek op dit moment niet nodig wordt geacht.

‘Zwaarwegende stap’

Blok sluit niet uit dat Oekraïne later misschien alsnog aansprakelijk kan worden gesteld. Hij schrijft dat het JIT geen onderzoek doet naar de vraag of het luchtruim van Oekraïne volledig afgesloten had moeten worden en sluit niet uit dat “bepaalde informatie uit het strafrechtelijk onderzoek relevant kan blijken”.

Het aansprakelijk stellen van een andere staat is volgens de minister van Buitenlandse Zaken “een zwaarwegende stap in het internationale verkeer”, die “niet lichtzinnig” wordt gezet.

Rusland aansprakelijk

Het internationale Joint Investigation Team (JIT), dat onderzoek doet naar de ramp met de MH17, concludeerde anderhalve week geleden dat de Buk-raket waarmee het vliegtuig werd neergehaald afkomstig was van de 53ste brigade van het Russische leger uit Koersk.

Nederland en Australië besloten op grond van die conclusie om Rusland aansprakelijk te stellen voor de vliegramp op 17 juli 2014, die aan 298 mensen het leven kostte. Verreweg de meeste slachtoffers waren Nederlanders. Er waren ook veel Australiërs aan boord.

In een toespraak voor de VN-Veiligheidsraad in New York vroeg minister Blok vorige weekrechtstreeks aan Rusland om verantwoordelijkheid te nemen, constructief mee te werken aan het vinden van de daders en genoegdoening te bieden aan de nabestaanden.

In een debat kreeg het kabinet steun van de volledige Tweede Kamer. Wel vroegen CDA , PVV, SP en Forum voor Democratie zich af of ook Oekraïne aansprakelijk moet worden gesteld.

BEKIJK OOK

Poetin over vlucht MH17: ‘Enorme tragedie, maar onderzoek partijdig’

Kamer unaniem achter aansprakelijkstelling Rusland voor MH17

Blok over MH17 bij VN: ‘Geen enkele staat heeft het recht om te zwijgen’

Kabinet: Rusland aansprakelijk voor MH17, geen enkele twijfel aan JIT

VS-ambassadeur: ‘Nederland moet harder zijn tegen Rusland om MH17’

NU 05.06.2018 Nederland moet zich volgens de Amerikaanse ambassadeur Pete Hoekstra harder en agressiever opstellen tegen Rusland om gerechtigheid te krijgen voor de slachtoffers van de ramp met vlucht MH17.

De Amerikaanse ambassadeur in Nederland deed zijn uitspraken dinsdag in een interview met radiozender BNR.

Volgens Hoekstra moet Nederland de nationale veiligheid verbinden aan het economische beleid en de steun voor de aanleg van Nordstream 2 intrekken. Deze gaspijpleiding moet Russisch gas naar West-Europa brengen.

Er kan volgens de ambassadeur geen sprake zijn van “business as usual”. “Dit vraagt werkelijk om harde economische sancties en om het aansprakelijk stellen van Rusland”, aldus Hoekstra. “Er moeten consequenties zijn.”

Minister-president Mark Rutte maakte eind mei bekend dat Nederland en Australië Rusland officieel aansprakelijk stellen voor het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014.

Rutte en de minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok eisten van Rusland volledige medewerking aan het onderzoek naar het neerhalen van de MH17.

Rutte eist ‘verantwoordelijkheid en medewerking’ Rusland

Lees meer over: Vliegramp Oekraïne Pete Hoekstra mh17

Aanbevolen artikelen

Kabinet ziet geen reden Oekraïne aansprakelijk te stellen voor MH17

Poetin over vlucht MH17: ‘Enorme tragedie, maar onderzoek partijdig’

NOS 05.06.2018 De Russische president Poetin heeft in een interview met de Oostenrijkse publieke omroep ÖRF nogmaals Russische verantwoordelijkheid voor het neerhalen van vlucht MH17 boven Oekraïne ontkend.

Poetin kreeg de vraag of hij niet moest toegeven dat Rusland verantwoordelijk is voor het neerhalen van het passagierstoestel. Uit het onderzoek door het internationale Joint Investigation Team (JIT) blijkt dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten, afkomstig was van de 53e brigade van het Russische leger uit Koersk. Nederland stelt daarom Rusland aansprakelijk voor de ramp.

De president zei dat alle partijen in het Oekraïne-conflict wapens hebben die uit Rusland of de voormalige Sovjet-Unie komen. Dus dat vlucht MH17 met een Russisch wapen is neergehaald, betekent volgens hem nog niet dat de Russen er achter zitten.

Op 23 juni 2014, bijna vier weken voor de ramp, vertrok een konvooi van bijna vijftig voertuigen met zes Buk-raketinstallaties uit Koersk naar Oekraïne. Van de reis van het konvooi naar de Oekraïense grens heeft het JIT vele beelden, die zijn gemaakt op 23, 24 en 25 juni.

De beelden werden getoond in een animatiefilmpje, waarvan je hieronder een samenvatting kunt zien:

Video afspelen

Animatie (kort): onderzoek naar Buk-raket die MH17 neerhaalde

Poetin noemde het onderzoek partijdig, onder meer omdat er geen Russische experts in het JIT zitten. “Alle argumenten moeten worden worden behandeld, ook de Russische. Er kan pas sprake zijn van gerechtigheid als ook Russische onderzoekers worden toegelaten.” Hij zei dat het onderzoeksteam niet naar de Russen wil luisteren, en blijkbaar wel naar de Oekraïners.

“Het is een enorme tragedie, het is verschrikkelijk wat families is overkomen, maar het onderzoek moet wel objectief zijn.”

Samenwerking

In het vraaggesprek met de Oostenrijkse zender kwam ook de relatie met de Europese Unie aan bod. Poetin zei dat hij niet probeert om verdeeldheid in de EU te zaaien. Volgens hem is een “verenigde en welvarende” EU goed voor Rusland en hij noemde de unie Ruslands belangrijkste handels- en economische partner.

Hoe meer problemen de Europese Unie heeft, hoe meer risico’s en problemen dat voor Rusland betekent, zei hij. “We moeten de samenwerking met de EU versterken. We hebben niet als doel om iets of iemand in de EU te verdelen.”

Staatsbezoek

Het interview werd gehouden in het Kremlin, voorafgaand aan een bezoek van Poetin aan Oostenrijk. In Wenen ontmoet Poetin vandaag de Oostenrijkse president Alexander van der Bellen en bondskanselier Sebastian Kurz. Zij bespreken onder meer de Oekraïne-crisis en de wederzijdse economische sancties. Het is de eerste keer in bijna een jaar tijd dat Poetin een West-Europees land bezoekt.

BEKIJK OOK

‘Rusland zal er altijd op wijzen dat het MH17-bewijs flinterdun is’

MH17-onderzoek: wettig bewijs, ontkenning, nabestaanden willen stappen

‘Rusland heeft geen belang bij Derde Wereldoorlog’

Pete Hoekstra: ‘Nederland moet veel agressiever zijn tegen Rusland’

Elsevier 05.06.2018 Nederland moet veel harder optreden tegen Rusland in de kwestie MH17. Daarvoor pleit de Amerikaanse ambassadeur in Nederland Pete Hoekstra.

Hoekstra deed zijn uitspraken tegen BNR Nieuwsradio. Stelt Nederland zich niet harder op, dan komt er nooit gerechtigheid voor de slachtoffers, meent de ambassadeur.

‘Dit vraagt om zware economische sancties en het verantwoordelijk houden van de Russen voor hun acties.’ Hij waarschuwt dat Nederland en Europa niet te afhankelijk mogen worden van Rusland.

Lees ook over dit onderwerp: Wilders zoekt toenadering tot Rusland in onthullend interview

Gas maakt Nederland alleen maar afhankelijker

‘Je kunt geen zaken blijven doen met Rusland zoals je dat voorheen deed. Niet nu ze zo’n grote negatieve invloed zijn op al deze andere gebieden.’ Hoekstra doelt hiermee op de annexatie van de Krim en de Russische bemoeienis met het conflict in Syrië.

Nederland moet daarom volgens de ambassadeur niet langer meedoen aan de aanleg van de gaspijplijn Nord Stream 2. Die loopt van Rusland naar Duitsland en uiteindelijk ook naar Nederland.

‘Dat maakt Nederland alleen maar meer afhankelijk van Russisch gas. En de Russen hebben al eerder een keer het gas afgesloten. Als je de economische samenwerking met Rusland voortzet, kan ik je garanderen dat je nooit antwoorden zult krijgen.’ Waarmee hij doelt op de vragen over de MH17-ramp.

Russisch gedrag blijft zonder consequenties

Volgens Hoekstra is de reactie van Rusland op de bijna twee weken geleden gepubliceerde onderzoeksbevindingen over de MH17-ramp een belangrijk signaal. ‘Dat noemden ze ook “desinformatie”. Op geen enkel moment zeiden ze: dat is solide bewijs en vanaf nu gaan we meehelpen.’

Als Nederland en Australië blijven roepen dat ze Rusland verantwoordelijk willen houden, maar daar geen consequenties aan verbinden, verandert er niets aan het gedrag van de Russen, voorspelt Hoekstra.

Lees ook deze column van Syp Wynia: Nederlanders die zich uit afkeer van Brussel bekeren tot Moskou, zijn net zo dom als de CPN’ers van toen

   Fleur Verbeek (1991) werkt sinds oktober 2017 op de webredactie. Ze studeerde Journalistiek aan de Hogeschool van Utrecht.

GERELATEERDE ARTIKELEN

MH17: terecht toont Rutte zijn spierballen

Blok eist bij VN medewerking Rusland aan onderzoek

Dwingt Macron Vladimir Poetin op de knieën?

Minister Blok verrast door uitspraak over MH17

Telegraaf 01.06.2018 Minister Blok (Buitenlandse Zaken) noemt het „verrassend” dat de Maleisische transportminister Loke stelt ’dat er geen doorslaggevend bewijs is dat Rusland verantwoordelijk is’ voor het neerhalen van vlucht MH17.

De uitspraak is opmerkelijk, want Maleisië maakt samen met onder andere Australië en Nederland onderdeel uit van het zogeheten Joint Investigation Team dat onderzoek doet naar de aanslag.

Blok merkt op dat de transportminister net nieuw is. „Als je net minister bent komt er veel informatie op je af”, zegt de bewindsman. „We werken nauw samen met Maleisië. Omdat het land alle gegevens kent, vind ik de uitspraak ook verrassend.”

Blok wil contact opnemen met Maleisië zodra er ook een nieuwe minister van Buitenlandse Zaken is.

LEES MEER OVER mh17  stef blok

Maleisië: ‘Geen bewijs dat Rusland schuldig is aan neerhalen MH17’

AD 01.06.2018 Maleisië lijkt zich niet aan te sluiten bij de poging van Nederland en Australië om Rusland verantwoordelijk te houden voor het neerhalen van vlucht MH17. De Maleisische transportminister Loke stelt ‘dat er geen doorslaggevend bewijs is dat Rusland verantwoordelijk is’.

,,Het is te voorbarig om al naar Rusland te wijzen”, zei de minister gisteravond in een interview voor een Maleisische zender dat werd opgepikt door Australische media. De Australische minister van Buitenlandse Zaken, Julie Bishop, reageerde door te stellen ‘dat de enige logische conclusie is dat Rusland een directe rol heeft gespeeld bij het neerhalen’.

Nederland, Australië, Maleisië, België en Oekraïne werken samen in het Joint Investigation Team (JIT) dat het neerhalen van de vlucht in 2014 onderzoekt. Vorige week maakte het JIT op een persconferentie bekend dat ze voldoende bewijs hebben om te stellen dat de BUK-raket waarmee MH17 werd neergehaald afkomstig was van de 53e Luchtafweerbrigade van het Russische leger.

De Nederlandse en Australische regeringen besloten daarop Rusland aansprakelijk te willen stellen. De andere drie landen sloten zich daar niet direct bij aan. Volgens minister Blok van Buitenlandse Zaken kwam dat ‘omdat die landen wat meer tijd nodig hebben’. Het is nog onduidelijk wat de opmerking van de Maleisische minister betekent voor de samenwerking tussen de JIT-landen.

Blok sluit aansprakelijk stellen Oekraïne voor neerhalen MH17 niet uit

NU 31.05.2018 Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken sluit niet uit dat Nederland in de toekomst naast Rusland ook Oekraïne aansprakelijk te stellen voor het neerhalen van vlucht MH17.

“Er is geen harde juridische grond voor, maar het kabinet sluit niets uit”, zei Blok donderdag tijdens het debat over het kabinetsbesluit om Rusland aansprakelijk te stellen voor het neerhalen van vlucht MH17.

Oekraïne had zoals achteraf bleek zijn luchtruim moeten sluiten. In de dagen vóór de ramp met de MH17 in juli 2014 vonden meerdere luchtgevechten plaats boven het oosten van Oekraïne. Zo werd een Oekraïens militair vrachtvliegtuig neergehaald op grote hoogte.

PVV, SP en CDA wilden hierover meer duidelijkheid van Blok.

Maar de bewindsman wilde vooral voorzichtig te werk gaan. Het voortouw ligt bij het Openbaar Ministerie en het Joint Investigations Team (JIT), een samenwerkingsverband tussen Australië, België, Maleisië, Nederland en Oekraïne, zei Blok.

Nederland en Australië stellen Rusland aansprakelijk voor het neerhalen van de vlucht MH17 waarbij alle 298 inzittenden, waarvan 196 Nederlanders, om het leven kwamen.

Het kabinet kwam tot dat besluit nadat het Joint Investigations Team (JIT), een samenwerkingsverband tussen Australië, België, Maleisië, Nederland en Oekraïne, vorige week tussentijdse conclusies publiceerde uit hun onderzoek naar de toedracht van de rampvlucht.

Daaruit blijkt dat de buk-raketinstallatie die in juli 2014 de MH17 neerhaalde boven Oost-Oekraïne van het Russische leger was.

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Brede steun

Die stap kon op goedkeuring van alle partijen rekenen. “We steunen het kabinet volledig”, zei GroenLinks-Kamerlid Bram van Ojik. PVV’er Raymond de Roon had het over “een stap verder naar waarheid en gerechtigheid”. “De dader en het motief zijn niet bekend, maar de vinger wijst naar Rusland”, stelde D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma.

De Kamer bleef nog wel met een aantal vragen zitten. Zo lijkt het bijvoorbeeld logisch dat de andere JIT-landen (België, Maleisië en Oekraïne) zich ook aansluiten bij Nederland en Australië, maar dat is tot op heden niet gebeurd.

Blok kon alleen herhalen wat hij er vorige week al over zei: “Dat is een afweging van de betreffende landen zelf.” En: “Ze hebben de mogelijkheid om mee te doen.”

Ook was er een vraag van de ChristenUnie wat de vervolgstappen van het kabinet zijn als Rusland niet mee blijft werken aan het onderzoek. Volgen er dan bijvoorbeeld extra sancties? SGP’er Roelof Bisschop wees op een mogelijk juridisch struikelblok: Staat het gebruik van een Russische buk-installatie gelijk aan Russische betrokkenheid?

Op de vlakte

Maar Blok hield zich verder op de vlakte in het belang van de zorgvuldigheid. “Er zijn allerlei juridische routes denkbaar. Maar om het doel te bereiken, moeten wij zorgvuldig opereren en houden wij de kaarten tegen de borst waar het gaat om concrete processtappen.”

Ook over de timing van de te nemen stappen, hield Blok zich op de vlakte. “Het kabinet voelt de urgentie”, wilde de bewindsman alleen kwijt. Het draait allemaal om het einddoel en dat is dat Rusland de aansprakelijkheid erkent, aldus Blok.

Het kabinet eist samen met de Australische regering dat Rusland volledig meewerkt aan waarheidsvinding en gerechtigheid voor de slachtoffers van vlucht MH17 en hun nabestaanden.

Rusland heeft altijd enige vorm van betrokkenheid bij de MH17-rampt ontkend en trekt het JIT-onderzoek in twijfel. Die standpunten veranderden niet naar aanleiding van de tussentijdse conclusies.

Lees meer over: Stef Blok mh17

Blok sluit stappen tegen Oekraïne niet uit

Telegraaf 31.05.2018 Het kabinet sluit niet uit dat Oekraïne ook aansprakelijk wordt gesteld voor de ramp met vlucht MH17. Meerdere Kamerleden riepen in debat op tot die stap tegen Oekraïne. Dat land hield het luchtruim immers open terwijl dat buitengewoon gevaarlijk was.

Het kabinet stelde vorige week Rusland aansprakelijk voor de ramp met de MH17. In debat daarover steunde de hele Kamer deze stap van het kabinet.

Het kabinet kwam tot de maatregel nadat het onderzoeksteam JIT vond dat er overtuigend juridisch bewijs was dat de Buk-raket waarmee MH17 is neergeschoten, van een Russische legerbrigade uit Koersk kwam. Er werd ook bewijs gepresenteerd dat een trailer van deze brigade, met daarop raketten, de grens naar Oekraïne overstak. Iets wat Rusland altijd glashard ontkende.

’Rusland moet meewerken’

Kamerleden eisen daarom unaniem dat Rusland mee gaat werken aan het onderzoek. Een deel van de Kamer – waaronder SP en PVV, maar bijvoorbeeld ook regeringspartij CDA – vroeg zich echter wel af waarom alleen Rusland aansprakelijk wordt gesteld en waarom dergelijke stappen niet richting Oekraïne worden gedaan. Dat land hield het gevaarlijke luchtruim immers open en zou wellicht ook deels aansprakelijk gesteld kunnen worden.

Minister Blok (Buitenlandse Zaken) zegt dat hij dat niet uitsluit. Maar voor de betrokkenheid ziet hij nu juridisch bewijs en voor het aansprakelijk stellen van Oekraïne heeft hij naar eigen zeggen nu ’geen harde juridische grond’. Dat kan volgens hem nog wel veranderen als het JIT, dat onafhankelijk is, onderzoek gaat doen en bewijzen presenteert over Oekraïne. Het CDA wil wel dat er in de toekomst stappen worden gezet om te bekijken of het land aansprakelijk gesteld kan worden, alleen afwachten of het JIT dat ook gaat onderzoeken, wil de fractie niet.

’Bewijs plausibel’

Thierry Baudet, de leider van Forum voor Democratie, vond in het debat ook dat het bewijs van het JIT ’plausibel’ was. Waar hij eerder twijfelde aan onderzoeken, zegt hij nu dat de Russen ’waarschijnlijk bij vergissing’ MH17 hebben neergehaald. Hij ging echter niet mee met de rest van de Kamer die zegt dat het JIT nu de betrokkenheid van Rusland heeft ’vastgesteld’, vaststellen doet de rechter, meent Baudet.

Ook de PVV, die normaal wat meer begrip toont voor Rusland dan andere partijen, ging mee met de stap van het kabinet. Al steunde die partij, net als Baudet, niet direct een brede motie waarin het woord ’vastgesteld’ stond. Daarover moest hij eerst met zijn fractie overleggen.

’Slap verhaal’

De partij vindt wel dat het kabinet een ’slap verhaal’ houdt over Oekraïne al dan niet aansprakelijk stellen. Kamerlid De Roon wil daar snellere stappen. De opstelling van het kabinet ’geeft Rusland munitie in de handen om te zeggen: we worden eenzijdig aangepakt’, aldus de PVV’er.

LEES MEER OVER mh17 stef blok rusland oekraïne

Kamer unaniem achter aansprakelijkstelling Rusland voor MH17

NOS 31.05.2018 De voltallige Tweede Kamer steunt het besluit van Nederland en Australië om Rusland aansprakelijk te stellen voor de ramp met de MH17. In een debat met de ministers Blok (Buitenlandse Zaken) en Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) spraken Kamerleden van een juist, logisch en dapper besluit.

Forum voor Democratie-leider Baudet sloot zich hierbij aan. Hij heeft altijd twijfels gehad over de onafhankelijkheid van het zogenoemde Joint Investigation Team, dat onderzoek doet naar de ramp. In 2016 ondertekende hij nog een brief waarin de Amerikaanse president Trump om nieuw onderzoek werd gevraagd.

In het debat zei hij dat hij nog steeds voor “maximale waarheidsvinding” is en geen spijt heeft van de brief, maar dat de onderzoeksresultaten die het JIT vorige week presenteerde hem grondig en plausibel lijken. Daarom steunt hij nu toch het kabinetsbesluit om Rusland aansprakelijk te stellen.

GroenLinks-Kamerlid Van Ojik benadrukte dat het niet vaak voorkomt dat de hele Tweede Kamer zich achter een besluit van het kabinet schaart. Denk deed niet mee aan het debat.

Ondanks de grote eensgezindheid in de Kamer, bleek het toch niet mogelijk de nationale eenheid over de Russische aansprakelijkheid in een motie vast te leggen. Forum voor Democratie en de PVV deden uiteindelijk niet mee.

Video afspelen

Kamerbrede steun voor kabinet voor Russische aansprakelijkheid

België en Maleisië

Alle fracties in de Tweede Kamer wilden weten waarom landen als België en Maleisië, die ook passagiers aan boord van de MH17 hadden, zich niet hebben aangesloten bij het besluit van Nederland en Australië om Rusland aansprakelijk te stellen.

Minister Blok zei dat hij respecteert dat deze landen hun eigen afweging maken en dat zij daar even tijd voor nodig hebben.

Rusland aansprakelijk

Het internationale Joint Investigation Team (JIT), dat onderzoek doet naar de ramp met de MH17, concludeerde vorige week dat de BUK-raket waarmee het vliegtuig werd neergehaald afkomstig was van de 53ste brigade van het Russische leger uit Koersk.

Nederland en Australië besloten op grond van die conclusie om Rusland aansprakelijk te stellen voor de vliegramp op 17 juli 2014, die aan 298 mensen het leven kostte. Verreweg de meeste slachtoffers waren Nederlanders. Er waren ook veel Australiërs aan boord.

In een toespraak voor de VN Veiligheidsraad in New York vroeg minister Blok deze week rechtstreeks aan Rusland om verantwoordelijkheid te nemen, constructief mee te werken aan het vinden van de daders en genoegdoening te bieden aan de nabestaanden.

Oekraïne

PVV, CDA ,SP en Forum voor Democratie vragen zich af of ook Oekraïnes aansprakelijk moet worden gesteld. PVV-Kamerlid De Roon wijst erop dat er een tapgesprek is van een dag voordat MH17 werd neergeschoten. Dat is opgenomen door Oekraïense veiligheidsdiensten. De rebellen bespreken daarin dat er een BUK-raket aankomt. De Roon: “De bedoeling van een BUK binnenbrengen, is ermee te kunnen schieten, niet om hem op een plein tentoon te stellen.”

De vier partijen vinden dat Oekraïne had moeten optreden, bijvoorbeeld door het ‘plafond’ waarboven veilig gevlogen kan worden te verhogen. Nu dat niet is gebeurd, vinden ze dat er sprake is van verwijtbaar handelen.

Minister Blok vindt een tapgesprek niet voldoende bewijs en wil wachten op bewijs van het JIT, dat onderzoek doet naar individuele verantwoordelijkheid. Hij sluit echter niet uit dat Oekraïne alsnog een keer aansprakelijk wordt gesteld. PVV, CDA en SP vinden dat antwoord te vrijblijvend. Ze willen dat er specifiek onderzoek naar mogelijke staatsverantwoordelijkheid van Oekraïne wordt gedaan.

Blok beseft dat Nederland door het besluit om Rusland aansprakelijk te stellen “doelwit wordt van de Russische misinformatie, van Russische dreigingen”, maar hij voelt zich gesterkt door alle internationale steun. “Dat leidt tot de conclusie dat we door moeten gaan en druk op Rusland moeten houden om uiteindelijk te doen wat we van haar vragen.”

BEKIJK OOK

Kabinet: Rusland aansprakelijk voor MH17, geen enkele twijfel aan JIT

Blok over MH17 bij VN: ‘Geen enkele staat heeft het recht om te zwijgen’

MH17-onderzoek: wettig bewijs, ontkenning, nabestaanden willen stappen

Kamer: Onderzoek rol Kiev in MH17

Trouw 31.05.2018 Een deel van de Tweede Kamer wil een onderzoek naar de rol van Oekraïne bij de vliegramp met vlucht MH17. Raymond de Roon (PVV) pleit ervoor om Kiev aansprakelijk te stellen voor de keuze om het luchtruim niet te sluiten.

In het strafdossier van het Openbaar Ministerie zit een geluidsopname van de Oekraïnse geheime dienst van een dag voor de vliegramp. Daarin is te horen hoe het Russische leger een luchtafweerraket naar Oekraïne vervoert. Ook Thierry Baudet (FvD) pleit ervoor dat Nederland een zaak tegen Oekraïne aanspant.

Volgens minister van buitenlandse zaken Stef Blok is dat nu niet aan de orde. De klacht tegen Rusland is namelijk gebaseerd op de conclusie van het OM dat de raket van het Russische leger kwam, en dat Rusland niet meewerkt aan het onderzoek. Over Oekraïne heeft het OM nog geen klachten. Volgens de Roon is dat ‘de slager die zijn eigen vlees keurt’, omdat Oekraïne ook deel uitmaakt van het door het OM geleide internationale onderzoeksteam.

Minister Blok wil niet uitsluiten dat er in de toekomst alsnog juridische stappen tegen Oekraïne volgen. “Als we concluderen dat er nog lacunes zijn, kunnen we zelf een vervolgonderzoek instellen. Maar zonder aanvullend bewijs kan ik niet overgaan tot aansprakelijkheidsstelling.”

Sadet Karabulut (SP) wil dat er sowieso een onderzoek naar Oekraïne komt. Daarbij krijgt ze steun van coalitiepartner Chris van Dam (CDA). “Een vorm van feitenonderzoek lijkt me gepast.” Hij is bang dat er ‘een beeld ontstaat dat de wens om Oekraïne niet aansprakelijk te stellen leidend is’ in de keuze van het internationale onderzoeksteam om niet te kijken waarom Kiev zijn luchtruim niet sloot. Van Dam wil volgende week op de zaak terugkomen. De Kamer spreekt dan over een verdrag met Oekraïne over berechting van eventuele verdachten.

De Kamer schaart zich wel eensgezind achter de keuze van het kabinet om Rusland aansprakelijk te stellen. De meeste partijen deden dat vorige week al, maar gisteren sloten ook de PVV en het FVD zich hierbij aan. Baudet sprak van een ‘terechte en logische stap’ door minister Blok.

Twee jaar geleden was Baudet nog medeondertekenaar van een brief aan Trump die vroeg om een nieuw onderzoek naar de toedracht van de vliegramp. Volgens de briefschrijvers waren de bevindingen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid en het OM ‘noch onafhankelijk noch overtuigend.’ Toen VVD-Kamerlid Han ten Broeke deze brief gisteren ter sprake bracht, zei Baudet dat de bevindingen nu ‘grondig en plausibel overkomen’. Hij voegde eraan toe dat hij een dergelijke brief op dit moment dan ook niet weer zou sturen.

Lees ook: Blok voert de druk op Rusland op

Bij de VN-Veiligheidsraad in New York riep Nederland Rusland deze week opnieuw op mee te werken aan onderzoek naar MH17.

Kamerbrede steun voor aansprake­lijk stellen van Rusland voor MH17

AD 31.05.2018 In een Kamerdebat steunden alle partijen de beslissing van de regering om Rusland aansprakelijk te stellen. Alle partijen vinden het bewijs over de Russische herkomst van de Buk-raket van internationaal onderzoeksteam JIT ‘onomstotelijk’ of op z’n minst ‘plausibel’.

De eensgezindheid is belangrijk, stelde VVD-Kamerlid Han ten Broeke, vooral nu minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok deze week ‘de halve wereld is afgereisd om steun te vergaren’. ,,Dan moeten hier ook helder over zijn. Dat moet geen wig drijven, ook niet hier in de Tweede Kamer. We moeten de strijdbijl begraven zodat we de onderste steen kunnen opgraven.”

Zijn pleidooi werd omarmd. Oók door de PVV en Forum voor Democratie (FvD). PVV-leider Geert Wilders keerde zich eerder tegen de ‘hysterische Russofobie’ en bezocht in februari Moskou. Vooral de ‘draai’ van FvD werd met blije verrastheid begroet door de Kamer. Voorman Thierry Baudet suggereerde eerder op Twitter dat de CIA achter het neerhalen van MH17 zat, stelde Ten Broeke. Ook was hij anderhalf jaar geleden één van de ondertekenaars van een brief waarin hij de Amerikaanse president Trump vroeg om een nieuw onderzoek naar MH17.

Baudet

Nu stelde Baudet dat de staatsaansprakelijkheid ‘een terechte en logische stap’ is. VVD’er Ten Broeke vroeg daarop of Baudet daarmee afstand nam van zijn eerdere brief. ,,In die brief wees ik op afspraken tussen Nederland en Oekraïne waarvoor geheimhouding is bedongen. Dat blijft een probleem.”

Het land hield het luchtruim domweg open. Dat is op z’n minst onzorgvul­dig, aldus Raymond de Roon.

De eensgezindheid klonk ook door in de vragen die de Kamerleden hadden. Waarom trekt Nederland alleen op met Australië en niet de andere landen die verenigd zijn in het JIT? Minister Blok zei herhaalde dat de landen zijn geïnformeerd en beloofde België en Maleisië nogmaals te vragen zich aan te sluiten. Kan Rusland aansprakelijkheid ontlopen? Blok: ,,Ik zou het einddoel niet helpen als ik in het openbaar verschillende scenario’s met u zou uitwerken.” En valt Oekraïne – die het luchtruim ondanks de gewelddadigheden niet sloot – iets te verwijten.

Op dat punt liep de eensgezindheid spaak. FvD, PVV en SP zouden graag zien dat ook aansprakelijkheid van Oekraïne wordt ingesteld of onderzocht. PVV-Kamerlid Raymond de Roon: ,,Het land hield het luchtruim domweg open. Dat is op z’n minst onzorgvuldig.” Blok stelde het kabinet niks uitsluit – ook aansprakelijkheid van Oekraïne niet. ,,We hebben nu voor Rusland hard bewijs van het Openbaar Ministerie. Er is geen juridische grond voor aansprakelijkheidsstelling van Oekraïne.”

Lees hier het liveblog terug.

LIVE: Minister Blok en Baudet botsen over bewijsmate­ri­aal MH17

AD 31.05.2018 Een eensgezinde Tweede Kamer is een zeldzaamheid, maar voor het aansprakelijkheid stellen van Rusland voor het neerhalen van vlucht MH17 krijgt het kabinet de volledige steun van de Kamer. Lees alles hieronder terug in ons blog.

In een Kamerdebat steunden alle partijen de beslissing van de regering om Rusland aansprakelijk te stellen. Alle partijen vinden het bewijs over de Russische herkomst van de Buk-raket van internationaal onderzoeksteam JIT ‘onomstotelijk’ of op z’n minst ‘plausibel’.

De eensgezindheid is belangrijk, stelde VVD-Kamerlid Han ten Broeke, vooral nu minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok deze week ‘de halve wereld is afgereisd om steun te vergaren’. ,,Dan moeten hier ook helder over zijn. Dat moet geen wig drijven, ook niet hier in de Tweede Kamer. We moeten de strijdbijl begraven zodat we de onderste steen kunnen opgraven.”

Zijn pleidooi werd omarmd. Oók door de PVV en Forum voor Democratie (FvD). PVV-leider Geert Wilders keerde zich eerder tegen de ‘hysterische Russofobie’ en bezocht in februari Moskou. Vooral de ‘draai’ van FvD werd met blije verrastheid begroet door de Kamer. Voorman Thierry Baudet suggereerde eerder op Twitter dat de CIA achter het neerhalen van MH17 zat, stelde Ten Broeke. Ook was hij anderhalf jaar geleden één van de ondertekenaars van een brief waarin hij de Amerikaanse president Trump vroeg om een nieuw onderzoek naar MH17.

Baudet

Nu stelde Baudet dat de staatsaansprakelijkheid ‘een terechte en logische stap’ is. VVD’er Ten Broeke vroeg daarop of Baudet daarmee afstand nam van zijn eerdere brief. ,,In die brief wees ik op afspraken tussen Nederland en Oekraïne waarvoor geheimhouding is bedongen. Dat blijft een probleem.”

Het land hield het luchtruim domweg open. Dat is op z’n minst onzorgvul­dig, aldus Raymond de Roon.

De eensgezindheid klonk ook door in de vragen die de Kamerleden hadden. Waarom trekt Nederland alleen op met Australië en niet de andere landen die verenigd zijn in het JIT? Minister Blok zei herhaalde dat de landen zijn geïnformeerd en beloofde België en Maleisië nogmaals te vragen zich aan te sluiten. Kan Rusland aansprakelijkheid ontlopen? Blok: ,,Ik zou het einddoel niet helpen als ik in het openbaar verschillende scenario’s met u zou uitwerken.” En valt Oekraïne – die het luchtruim ondanks de gewelddadigheden niet sloot – iets te verwijten.

Op dat punt liep de eensgezindheid spaak. FvD, PVV en SP zouden graag zien dat ook aansprakelijkheid van Oekraïne wordt ingesteld of onderzocht. PVV-Kamerlid Raymond de Roon: ,,Het land hield het luchtruim domweg open. Dat is op z’n minst onzorgvuldig.” Blok stelde het kabinet niks uitsluit – ook aansprakelijkheid van Oekraïne niet. ,,We hebben nu voor Rusland hard bewijs van het Openbaar Ministerie. Er is geen juridische grond voor aansprakelijkheidsstelling van Oekraïne.”

Lees hier het liveblog terug.

Lavrov hekelt timing MH17-beschuldigingen

Telegraaf 30.05.2018  De Russische minister Sergej Lavrov (Buitenlandse Zaken) heeft zich beklaagd over de behandeling van zijn land in het onderzoek naar de MH17-ramp. „Ik denk dat ze hebben besloten publiekelijk met beschuldigingen te komen vanwege belangrijke internationale gebeurtenissen die binnenkort plaatsvinden”, zei hij volgens persbureau TASS.

Rusland is deze zomer de gastheer van het wereldkampioenschap voetbal. „Ze willen de sfeer verpesten, maar zetten nutteloze middelen is”, concludeerde Lavrov. Hij herhaalde het standpunt dat beschuldigingen over de Russische betrokkenheid bij de ramp niet kloppen en klaagde dat hulp van zijn land wordt geweigerd.

De minister haalde ook uit naar Nederland en Australië. Hij zei dat die landen al willen praten over compensatie voor de nabestaanden van slachtoffers. Hij vindt dat te vroeg, omdat het onderzoek nog gaande is. „Hoe kunnen ze verwachten dat we op een normale manier met ze omgaan als ze voor zo’n aanpak kiezen?, zei Lavrov. „Ze zouden goede manieren moeten leren.”

Rusland furieus over MH17-toe­spraak Blok in Veilig­heids­raad

AD 30.05.2018 Rusland heeft het verzoek van de Nederlandse minister Stef Blok van buitenlandse zaken om de schuld op zich te nemen van de aanslag op vlucht MH17 furieus van de hand gewezen. ,,We staan niet toe dat iemand met Rusland praat in de taal van ultimatums.”

,,Rusland accepteert niet de ongefundeerde uitkomsten van de gezamenlijke onderzoeksgroep (JIT, red.)”, zei Vasili Nebenzja, de permanente vertegenwoordiger van Rusland bij de VN.

Blok deed zijn oproep aan Moskou gisteravond in de VN-Veiligheidsraad. Nederland wil daarmee, samen met Australië Rusland dwingen tot medewerking aan het onderzoek naar het neerschieten van de Maleisische Boeing op 17 juli 2014 boven het oorlogsgebied in Oost-Oekraïne. Bij de aanslag kwamen alle 298 passagiers en bemanningsleden om het leven. Onder hen waren 196 Nederlanders.

,,Als we zien met welke stompzinnige methoden de afzonderlijke staten werken, dan kunnen we alleen nog maar dat onderzoek vertrouwen wat wordt gedaan met medewerking van Rusland”, foeterde Nebenzja.

Weekblad Argoementy i Fakty vraagt zich te langen leste maar weer eens af wat nu de nieuwe uitkomsten zijn in het onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT), onder leiding van Nederland. ,,Blok heeft op geen enkele manier bewijs aangevoerd voor de betrokkenheid van Rusland bij datgene wat er is gebeurd.”

De Russische minister Sergej Lavrov van Buitenlandse Zaken uitte donderdag een tegenbeschuldiging: de toespraak van Blok kwam met opzet vlak voor het Wereldkampioenschap voetbal, dat op 14 juni in Rusland begint. ,,Ze willen ons slechts laten toegeven dat het inderdaad onze militaire eenheid en ons BUK-raketsysteem was, dat is alles”, zei Lavrov. ,,Het onderzoek is nog niet voorbij, maar ons aanbod tot assistentie worden verworpen.”

Op de woorden van Nebenzja en Lavrov na, wordt de speech van Blok doodgezwegen. De moord op de Russische oppositiejournalist Arkadi Babtsjenko, woensdagavond in Kiev, leidt alle aandacht af, en dat komt Moskou wel goed uit ook.  Toch lijkt het gesloten front vanuit Rusland aan lichte erosie onderhevig. Buitenlandcommentator Maksim Joesin van de liberale zakenkrant Kommersant gelooft niet dat de speech van Blok de houding van het Kremlin zal veranderen of ook maar in het minst zenuwachtig maken.

,,Moskou vindt dat het met alle sancties al genoeg is gestraft, het zal nooit toegeven. Mogelijk wordt er op de langere termijn wel een compromis mogelijk: een erkenning dat de rebellen het gedaan hebben en dat Rusland compensatie betaalt”, zegt Joesin, die er aan toevoegt: ,,Maar een ding staat wel vast, die BUK was van ‘ons’.”

MIVD waarschuwt opnieuw voor toenemende dreiging Rusland

AD 30.05.2018 Een militair conflict tussen de Navo-landen, waar Nederland ook toe hoort, en Rusland is ‘zeer onwaarschijnlijk, maar wel voorstelbaar’. Die boodschap herhaalde generaal Onno Eichelsheim, directeur van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) vandaag in de Tweede Kamer.

Nederlandse militairen zijn vanwege de dreiging gestationeerd in Litouwen, een buurland van Rusland. Ook in andere Baltische staten en in Polen zijn Navo-militairen gelegerd. Die missie moet een afschrikkend effect hebben. ,,De Russische Federatie buit dat uit door te zeggen: de Navo is agressief richting mij, Rusland, want militairen staan aan de grens bij de Baltische staten. Maar dat is lachertje vergeleken wat er aan de andere kant van de grens staat”, aldus Eichelsheim. ,,Dat is een fors militair vermogen.”

Volgens de generaal ziet Rusland een versterking van de Europese Unie of de Navo als per definitie slecht voor Rusland. ,,De Russische Federatie vindt dat het invloed moet kunnen uitoefenen op de periferie van haar grondgebied”, zei Eichelsheim. Het gaat om de landen die aan Rusland grenzen.

Modernisering wapensystemen

De MIVD ziet dat Rusland de wapensystemen moderniseert en nieuwe technologie inzet. ,,Het conventionele en nucleaire vermogen van de Russische Federatie stijgt”, vertelde Eichelsheim tijdens een openbaar gesprek over het jaarverslag van de MIVD aan Kamerleden. Normaal gesproken wordt er vooral achter gesloten deuren over de militaire inlichtingendienst gesproken.

In het jaarverslag over 2017 waarschuwde de MIVD ook al voor de toenemende dreiging uit Rusland. Rusland worstelt met de verandering van een bipolaire wereld, waarin de twee grootmachten Amerika en Rusland elkaar in balans hielden, naar een multipolaire wereld, waarin meerdere landen of regio’s de dienst uitmaken, stelt de inlichtingendienst.

De relatie tussen Nederland en Rusland is al op het dieptepunt door MH17. Eichelsheim stelde ervoor te willen waken om Rusland ‘te bashen’. ,,Maar ik zie het wel als een dreiging waartegen we ons moeten wapenen om te voorkomen dat het ooit uit de hand loopt.”

Minister Blok voert druk uit op Rusland in VN-Veiligheidsraad

Telegraaf 30.05.2018 Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken heeft in de VN-Veiligheidsraad de confrontatie gezocht met de Russen die hij verwijt ‘desinformatie te verspreiden’ en ‘de realiteit te vertekenen’ over het neerschieten van de MH17. Onze correspondent Herman Stam sprak de bewindsman in New York.

Blok eist bij VN medewerking van Rusland bij onderzoek naar MH17

NU 30.05.2018 Rusland moet eindelijk zijn volledige medewerking verlenen aan het onderzoek naar het neerhalen van de MH17. Die harde eis heeft minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok dinsdag uitgesproken in de VN-Veiligheidsraad.

In zijn toespraak benadrukte Blok de conclusie die het onderzoeksteam vorige week trok: dat de BUK-raketinstallatie die de MH17 uit de lucht schoot deel uitmaakte van de 53e Luchtafweerbrigade van de Russische krijgsmacht.

Hij riep Rusland op volledig mee te werken aan het onderzoek, iets dat volgens de onderzoekers tot dusver niet is gebeurd. Maar volgens Blok is dat geen nieuw verzoek.

“Het is een duidelijke eis in resolutie 2166, die bijna vier jaar geleden unaniem door deze Raad werd aangenomen”, zei Blok – ook door Rusland. “Maar helaas moet deze eis, vier jaar later, toch worden herhaald. Ik herhaal hem vandaag nog maar eens, ondersteund door een berg onweerlegbaar bewijs.”

Rusland is een permanent lid van de Veiligheidsraad en dus ook aanwezig bij de vergadering. Tot op heden hebben de Russen nog niet meegewerkt aan het onderzoek.

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov blijft volhouden dat Rusland niet betrokken is bij het neerhalen van MH17. Lavrov zei dinsdag het gestelde ultimatum van Nederland en Australië over de compensatie van de nabestaanden niet gepast te vinden.

Nederland zegt reeds de steun te hebben ontvangen van de Europese Unie (EU), de NAVO en de Verenigde Staten. De NAVO en de EU hebben eerder opgeroepen om “verantwoordelijkheid” te dragen voor MH17.

JIT

Vorige week concludeerde het Joint Investigation Team (JIT) dat de raket die de passagiersvlucht neerhaalde van het Russische leger afkomstig was. Het JIT staat onder leiding van Nederland. Ook nemen Maleisië, Australië, Oekraïne en België deel aan het onderzoeksteam.

Tegenover het Russische persbureau TASS vertelt Lavrov dinsdag dat het bewijs dat door Rusland is gepresenteerd door het JIT genegeerd wordt. Het JIT liet eerder juist weten het “vervelend” te vinden dat Rusland niet alle informatie aanlevert waar het team om heeft gevraagd.

Rusland trekt de onafhankelijkheid van het onderzoek al van meet af aan in twijfel, en de VN-ambassadeur deed dat dinsdag opnieuw. Ook weersprak de ambassadeur dat Rusland niet meewerkt aan het onderzoek. ”We hebben de Nederlanders maximale medewerking geboden.”

Hij insinueerde dat het Joint Investigation Team (JIT) vorige week haastig een persconferentie belegde, zodat het onderwerp vandaag kon worden aangesneden in de Veiligheidsraad. Ook zou het JIT data hebben gemanipuleerd. ”We kunnen de ongefundeerde conclusies van het JIT niet accepteren. Alleen een onderzoek waarin Rusland een volwaardig deelnemer is, kunnen wij vertrouwen.”

Tweede Kamer

Blok toonde zich teleurgesteld na de Russische reactie. ”Tot dusver heeft Rusland geen enkele blijk gegeven verantwoording na te streven.” Hij riep Rusland op met Nederland en Australië om tafel te gaan.

De Tweede Kamer wil deze week een debat met ministers Blok en Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid over MH17. Een voorstel voor het debat van VVD-Kamerlid Han ten Broeke kon rekenen op steun van vrijwel alle partijen.

Zie ook: Berechting daders MH17: ‘Essentiele vragen zijn nog niet beantwoord’

Lees meer over: Vliegramp Oekraïne

Blok eist bij VN medewerking Rusland aan onderzoek

Elsevier 29.05.2018 Rusland moet eindelijk zijn volledige medewerking verlenen aan het onderzoek naar het neerhalen van de MH17. Die harde eis heeft minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok dinsdag uitgesproken in de VN-Veiligheidsraad.

In zijn toespraak benadrukte Blok de conclusie die het onderzoeksteam vorige week trok: dat de BUK-raketinstallatie die de MH17 uit de lucht schoot deel uitmaakte van de 53e Luchtafweerbrigade van de Russische krijgsmacht.

Hij riep Rusland op volledig mee te werken aan het onderzoek, iets dat volgens de onderzoekers tot dusver niet is gebeurd. Maar, zo stipte Blok aan, dat is geen nieuw verzoek.

Lees ook de column van Carla Joosten:MH17: Rutte toont terecht spierballen

Rusland moet zich aan afspraken houden die het gemaakt heeft

‘Het is een duidelijke eis in resolutie 2166, die bijna vier jaar geleden unaniem door deze Raad werd aangenomen,’ zei Blok – ook door Rusland. ‘Maar helaas moet deze eis, vier jaar later, toch worden herhaald. Ik herhaal hem vandaag nog maar eens, ondersteund door een berg onweerlegbaar bewijs.’

Een land kan zich niet op zijn zwijgrecht beroepen, betoogde Blok. Integendeel, ‘het heeft een plicht om constructief medewerking te verlenen. Om de waarheid aan het licht te brengen, en deze niet voortdurend met mist te verdoezelen.’

Blok riep Rusland bovendien op in overleg te treden met Nederland en Australië over de erkenning van aansprakelijkheid voor de vliegramp.

Lees ook: Moskou hekelt ‘anti-Russische’ Nederlandse media

‘JIT heeft data gemanipuleerd’

Rusland trekt de onafhankelijkheid van het onderzoek al van meet af aan in twijfel, en de VN-ambassadeur deed dat dinsdag opnieuw. Ook weersprak de ambassadeur dat Rusland niet meewerkt aan het onderzoek. ‘We hebben de Nederlanders maximale medewerking geboden.’

Lees ook over dit onderwerp:Nabestaanden boos om ‘Rusland-speld’ Wilders

Hij insinueerde dat het Joint Investigation Team (JIT) vorige week haastig een persconferentie belegde, zodat het onderwerp vandaag kon worden aangesneden in de Veiligheidsraad. Ook zou het JIT data hebben gemanipuleerd. ‘We kunnen de ongefundeerde conclusies van het JIT niet accepteren. Alleen een onderzoek waarin Rusland een volwaardig deelnemer is, kunnen wij vertrouwen.’

Blok toonde zich teleurgesteld na de Russische reactie. ‘Tot dusver heeft Rusland geen enkele blijk gegeven verantwoording na te streven.’ Hij riep Rusland op met Nederland en Australië om tafel te gaan.

De Tweede Kamer debatteert donderdagmiddag over het kabinetsbesluit om Rusland aansprakelijk te stellen voor de MH17-ramp. Een voorstel van VVD-Kamerlid Han ten Broeke om daarvoor de ministers Blok en Ferdinand Grapperhaus van Justitie en Veiligheid naar de Kamer te roepen kreeg steun van vrijwel alle partijen.

Lees ook deze column van Eric Vrijsen:MH17: Aansprakelijk is nog geen doorbraak

   Fleur Verbeek (1991) werkt sinds oktober 2017 op de webredactie. Ze studeerde Journalistiek aan de Hogeschool van Utrecht.

GERELATEERDE ARTIKELEN

MH17: terecht toont Rutte zijn spierballen

Kabinet stelt Rusland aansprakelijk voor aandeel in vliegramp

Dwingt Macron Vladimir Poetin op de knieën?

Blok zoekt confrontatie met Russen

Telegraaf 29.05.2018 Rusland moet eindelijk zijn volledige medewerking verlenen aan het onderzoek naar het neerhalen van de MH17. Die harde eis heeft minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok dinsdag uitgesproken in de VN-Veiligheidsraad.

In zijn toespraak benadrukte Blok de conclusie die het onderzoeksteam vorige week trok: dat de BUK-raketinstallatie die de MH17 uit de lucht schoot deel uitmaakte van de 53e Luchtafweerbrigade van de Russische krijgsmacht.

Hij riep Rusland op volledig mee te werken aan het onderzoek, iets dat volgens de onderzoekers tot dusver niet is gebeurd. Maar, zo stipte Blok aan, dat is geen nieuw verzoek.

,,Het is een duidelijke eis in resolutie 2166, die bijna vier jaar geleden unaniem door deze Raad werd aangenomen’’, zei Blok – ook door Rusland. ,,Maar helaas moet deze eis, vier jaar later, toch worden herhaald. Ik herhaal hem vandaag nog maar eens, ondersteund door een berg onweerlegbaar bewijs.’’

Een land kan zich niet op zijn zwijgrecht beroepen, betoogde Blok. Integendeel, ,,het heeft een plicht om constructief medewerking te verlenen. Om de waarheid aan het licht te brengen, en deze niet voortdurend met mist te verdoezelen.”

Blok riep Rusland bovendien op in overleg te treden met Nederland en Australië over de erkenning van aansprakelijkheid voor de vliegramp.

Rusland trekt de onafhankelijkheid van het onderzoek al van meet af aan in twijfel, en de VN-ambassadeur deed dat dinsdag opnieuw. Ook weersprak de ambassadeur dat Rusland niet meewerkt aan het onderzoek. ,,We hebben de Nederlanders maximale medewerking geboden.”

Hij insinueerde dat het Joint Investigation Team (JIT) vorige week haastig een persconferentie belegde, zodat het onderwerp vandaag kon worden aangesneden in de Veiligheidsraad. Ook zou het JIT data hebben gemanipuleerd. ,,We kunnen de ongefundeerde conclusies van het JIT niet accepteren. Alleen een onderzoek waarin Rusland een volwaardig deelnemer is, kunnen wij vertrouwen.”

Blok toonde zich teleurgesteld na de Russische reactie. ,,Tot dusver heeft Rusland geen enkele blijk gegeven verantwoording na te streven.” Hij riep Rusland op met Nederland en Australië om tafel te gaan.

BEKIJK OOK:

Kamer debatteert donderdag over MH17

BEKIJK OOK:

’Buk-raket MH17 was van Russisch leger’

LEES MEER OVER buk-raket russen verenigde naties (vn) mh17 stef blok

LIVE: Blok voert druk op Russen op in VN Veiligheidsraad over MH17

AD 29.05.2018 Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken spreekt vanavond rond 21.30 uur de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties toe over het neerhalen van vlucht MH17. Hij zal de druk op Rusland om mee te gaan werken aan het onderzoek, opvoeren.

Vorige week maakte het Joint Investigation Team (JIT) dat de toedracht van de ramp onderzoekt bekend dat de raket die de passagiersvlucht neerhaalde van het Russische leger afkomstig was. Nederland heeft Rusland daarop aansprakelijk gesteld voor de vliegramp, die 298 mensen het leven kostte. Uit de bevindingen van het internationale team dat de toedracht onderzoekt, blijkt volgens het kabinet dat de Russen cruciale informatie hebben achtergehouden.

Moskou zegde in 2014 medewerking toe aan het MH17-onderzoek. Nederland zal wijzen op die belofte, die is vastgelegd in VN-resolutie 2166. ,,We moeten zorgen dat het onderwerp voortdurend op de agenda blijft en de aandacht niet verslapt. Gerechtigheid moet zegevieren”, zei de minister gisteren. Nederland is nu (tijdelijk) voorzitter van de  Veiligheidsraad.

Vlak na het neerhalen van MH17 hield de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken Frank Timmermans een emotionele speech over de aanslag.

Kamer debatteert donderdag over MH17

Telegraaf 29.05.2018 De Tweede Kamer debatteert donderdagmiddag over het kabinetsbesluit om Rusland aansprakelijk te stellen voor de MH17-ramp. Een voorstel van VVD-Kamerlid Han ten Broeke om daarvoor de ministers Stef Blok (Buitenlandse Zaken) en Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) naar de Kamer te roepen kreeg steun van vrijwel alle partijen.

Nederland en Australië besloten vorige week Rusland aansprakelijk te stellen voor het neerhalen van vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne op 17 juli 2014. Na internationaal onderzoek staat volgens de regering onomstotelijk vast dat daarbij een Russische raketinstallatie is gebruikt. Minister Blok spreekt dinsdag de VN-Veiligheidsraad toe in een poging steun te verwerven voor dat standpunt.

Door Rusland formeel aansprakelijk te stellen hoopt Blok de druk op te voeren zodat het land gaat meewerken aan het onderzoek naar de ramp, die 298 levens eiste. In de Tweede Kamer kan die aanpak op brede steun rekenen. Toch noemt Ten Broeke het van groot belang dat de volksvertegenwoordigers snel met elkaar van gedachten wisselen over deze belangrijke kwestie. Dat is nagenoeg de gehele Kamer met hem eens.

BEKIJK OOK:

Volledige EU-steun Nederland voor MH17

LEES MEER OVER  mh17 ferdinand grapperhaus han ten broeke stef blok tweede kamer

Kamer wil nog deze week debat over MH17

AD 29.05.2018 De Tweede Kamer wil nog deze week een debat met ministers Stef Blok (Buitenlandse Zaken) en Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) over het kabinetsbesluit om Rusland aansprakelijk te stellen voor het neerhalen van vlucht MH17.

Een voorstel tot het debat van VVD-Kamerlid Han ten Broeke  kon rekenen op steun van vrijwel alle partijen.

Nederland en Australië besloten vorige week Rusland aansprakelijk te stellen voor het neerhalen van vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne op 17 juli 2014. Uit onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT) bleek dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten, is afgevuurd uit een installatie van het Russische leger. Bovendien zou zijn aangetoond dat de installatie van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk afkomstig was. Rusland heeft tot nu toe onvoldoende meegewerkt aan het onderzoek.

Minister Blok spreekt vandaag de VN-Veiligheidsraad in New York toe voor extra toelichting op dat besluit. Blok zal de Russen opnieuw oproepen om mee te werken aan het onderzoek en hun ambassadeur ‘recht in de ogen kijken. Ik ben natuurlijk heel benieuwd naar zijn reactie.’ De eerdere reacties uit Moskou stemmen Blok echter niet hoopvol. ,,Ik vrees dat we reëel moeten zijn en dat het nog jaren kan duren.”

Niet betrokken

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov ontkende vanmiddag opnieuw dat zijn land iets te maken heeft met de crash. Het past Nederland en Australië niet om ultimatums te stellen, vindt hij. Rusland laat niet met zich sollen, benadrukte de bewindsman.

Vlucht MH17 werd in 2014 boven het oosten van Oekraïne neergehaald. Alle 298 inzittenden kwamen om het leven, onder wie 196 mensen met de Nederlandse en 38 met de Australische nationaliteit.

Het gereconstrueerde wrak van de MH17 ANP

‘Russische hulp bij MH17-onderzoek kan nog jaren op zich laten wachten’

NOS 28.05.2018 Het kan nog jaren gaan duren voordat de Russen meewerken aan het MH17-onderzoek, aldus minister Blok van Buitenlandse Zaken vandaag in Brussel. Hij was daar om steun te vragen aan de EU-landen voor dat onderzoek en om de Russen onder druk te zetten.

Die steun kreeg Blok: De EU-landen hebben een gezamenlijke verklaring aangenomen om Nederland en Australië te steunen. De Franse president Macron heeft Poetin vorige week al op MH17 aangesproken en dat zullen de andere landen ook doen.

Opsporen en berechten

Minister Blok vliegt vanavond naar New York om de VN-Veiligheidsraad toe te spreken over MH17. Ook daar zal hij steun zoeken voor het opsporen en berechten van de daders. “Die verwacht ik van veel landen te krijgen, maar niet van Rusland”, zegt Blok. “We moeten realistisch zijn: als ik zie hoe ze afgelopen dagen gereageerd hebben, dan kan medewerking van de Russen nog jaren op zich laten wachten.”

Het is goed dat ik de Russische ambassadeur recht in de ogen kan kijken als ik spreek, aldus Stef Blok, minister van Buitenlandse Zaken.

Vorige week bleek uit een rapport van het onderzoeksteam naar de ramp met de MH17, dat het vliegtuig is neergehaald door een Buk die afkomstig was van een eenheid van het Russische leger.

Druk opvoeren

“Ik weet nog niet precies hoe ik het ga zeggen, maar het is goed dat ik de Russische ambassadeur recht in de ogen kan kijken als ik het zeg”, aldus Blok.”We moeten samen met de andere landen de druk stap voor stap opvoeren.”

Nederland wil de daders berechten en uiteindelijk ook schadevergoedingen afdwingen voor de nabestaanden. Om Rusland zover te krijgen, heeft Nederland de steun van zoveel mogelijk bondgenoten nodig.

“Met het aansprakelijk stellen van Rusland is nu weer een belangrijke stap gezet”, schrijft premier Rutte op Facebook. Juist op deze dag heeft hij nabestaanden van de ramp gesproken in het Torentje. “Ik ben mij ervan bewust dat dit voor de nabestaanden een moeilijk proces is, waarbij veel geduld wordt gevraagd. Nederland zal zich op alle manieren blijven inzetten om te komen tot waarheidsvinding en gerechtigheid, voor alle 298 slachtoffers en hun nabestaanden”, aldus Rutte.

BEKIJK OOK

Blok naar New York: ‘aandacht voor MH17 mag niet verslappen’

‘Rusland zal er altijd op wijzen dat het MH17-bewijs flinterdun is’

Internationale reacties op MH17: Rusland moet verantwoordelijkheid nemen

Blok spreekt VN-Veiligheidsraad toe over MH17

Telegraaf 28.05.2018 Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken spreekt dinsdag zelf de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties toe over de zaak rond vlucht MH17. Hij gaat uitleggen waarom Nederland samen met Australië de stap heeft genomen om de Russische Federatie aansprakelijk te stellen. Ook zal hij Moskou opnieuw oproepen om mee te werken aan het vinden van de daders en genoegdoening voor de nabestaanden.

Vorige week bleek dat de raket die de passagiersvlucht neerhaalde van het Russische leger afkomstig was. Nederland heeft Rusland aansprakelijk gesteld voor de vliegramp, die 298 mensen het leven kostte. Uit de bevindingen van het internationale team dat de toedracht onderzoekt, blijkt volgens het kabinet dat de Russen cruciale informatie hebben achtergehouden.

Moskou zegde in 2014 medewerking toe aan het MH17-onderzoek. Nederland zal wijzen op die belofte, die is vastgelegd in resolutie 2166. „We moeten zorgen dat het onderwerp voortdurend op de agenda blijft en de aandacht niet verslapt. Gerechtigheid moet zegevieren”, zei de minister voor aanvang van overleg met zijn Europese ambtgenoten.

„Het is belangrijk dat de EU-landen achter Nederland blijven staan zodat we druk kunnen uitoefenen op Rusland”, vervolgde Blok. „Het vinden van de daders is van groot belang, en we moeten zorgen voor genoegdoening voor de nabestaanden. Nederland is het land met verreweg de meeste slachtoffers, dus het is aan ons het op de agenda te houden.”

Blok zei dat Nederland andere getroffen landen heeft uitgenodigd Rusland aansprakelijk te stellen. „Het zou fijn zijn als nog meer landen zich aansluiten.”

De Europese Unie staat pal achter de resultaten van het onderzoeksteam en de inspanningen om de daders ter verantwoording te roepen, liet EU-buitenlandchef Federica Mogherini weten. „We roepen Rusland op zijn verantwoordelijkheid te nemen.”

LEES MEER OVER mh17 vn-veiligheidsraad stef blok

Blok naar New York: ‘aandacht voor MH17 mag niet verslappen’

NOS 28.05.2018 Nederland moet het onderwerp MH17 op de agenda houden. Dat zegt minister Blok, die vandaag in Brussel is om met zijn EU-collega’s te overleggen. “Nederland is het land met de meeste slachtoffers en daarom hebben wij de plicht om het constant onder de aandacht van de wereld te brengen.”

Morgen gaat Blok naar New York, waar de VN dan vergadert. Blok zal een toespraak houden in de Veiligheidsraad, waar Nederland nu tijdelijk lid van is.

Blok krijgt steun van EU-buitenlandchef Mogherini. Zij wil dat Rusland actie onderneemt. “We steunen Nederland volledig en het is nu aan Rusland om z’n verantwoordelijkheid te nemen”, zegt ze.

Gerechtigheid

Volgens minister Blok is het van groot belang dat de hele EU vandaag steun uitspreekt voor Nederland. “We zijn erg blij met de reacties van vorige week, maar de aandacht mag niet verslappen. Er moet gerechtigheid geschieden.”

BEKIJK OOK

Nederland: ‘Rusland betrokken bij vliegramp MH17’

Bellingcat: tweede hoofdverdachte MH17 was op Oekraïens grondgebied

‘Rusland zal er altijd op wijzen dat het MH17-bewijs flinterdun is’

Internationale reacties op MH17: Rusland moet verantwoordelijkheid nemen

Blok kijkt Poe­tin-ge­zant morgen ‘recht in de ogen’

AD 28.05.2018 Buitenlandminister Stef Blok gaat de Russische vertegenwoordiger ‘recht in de ogen kijken’ als hij morgen in de VN-Veiligheidsraad aandringt op erkenning van de Russische betrokkenheid bij het neerschieten van de MH17 en op genoegdoening voor de nabestaanden. ,,En ik ben natuurlijk heel benieuwd naar zijn reactie.”

Blok zei dat vanmiddag na overleg met zijn Europese collega’s in Brussel, van wie hij ‘alle steun’ heeft. De bijeenkomst morgen in New York is belangrijker omdat, in de woorden van Blok, daar ‘de hele wereld’ aan tafel zit. En in elk geval ook Rusland als één van de permanente leden.

Blok wil uiteenzetten over welk bewijsmateriaal Nederland inmiddels beschikt, waarom Australië en Nederland de stap hebben gezet om Rusland aansprakelijk te stellen (en daarmee te preluderen op een rechtszaak) en waarom het goed zou zijn als Rusland nu zijn verantwoordelijkheid zou nemen.

,,Mijn diepe hoop is dat Rusland doet wat het moet doen: betrokkenheid erkennen en voor genoegdoening zorgen. Maar ik vrees dat we realistisch moeten zijn en dit proces stap voor stap verder door moeten.” En dat, aldus de bewindsman, kan nog jaren duren.

‘Het is onze taak’

Blok zei eerder op de dag, bij aankomst in Brussel, dat Nederland er alles aan doet om de MH17 op de internationale politieke agenda te houden – zijn optredens in Brussel en New York zijn in dat proces de eerste stappen. ,,Verreweg de meeste slachtoffers komen uit Nederland. Het is onze taak de politieke aandacht voor deze kwestie levend te houden”, aldus Blok, die van EU-buitenlandchef Mogherini de gelegenheid kreeg om in de Raad al zijn collega’s bij te praten.

Mogherini reageerde met een korte verklaring, waarin ze zei dat Nederland kan rekenen op blijvende ‘steun en eenheid’ bij de andere 27. Volgens Blok is die unanieme steun, vrijdag ook al verwoord in verklaringen van Mogherini (namens alle lidstaten) en Navo-topman Stoltenberg, belangrijk om maximale druk op Rusland te houden.

© EPA

Ook de Belgische buitenlandminister Didier Reynders zei voor ‘meer druk’ op Rusland te zijn. ,,Daarom steunen we Nederland ook.” Toch is België, anders dan Nederland en Australië, tot nu toe niet zo ver gegaan om Rusland ‘aansprakelijk’ te stellen. Reynders ontkent dat er licht zit tussen de posities van Nederland en België.

Volgens Blok is dat wel het geval. ,,We hebben alle landen uitgenodigd (om Rusland mee aansprakelijk te stellen – red.), maar daaraan wel of geen gevolg geven is de afweging van elk getroffen land afzonderlijk.”

Niet verrassend

Voor de Litouwse buitenlandminister Linas Linkevicius, altijd scherp over Rusland, waren de uitkomsten van het onderzoek eind vorige week niet verrassend. ,,Er komt wel steeds meer bewijs, het net sluit zich. Ik geloof dat de schuldigen ooit voor het gerecht zullen komen.” Dat Poetin elke betrokkenheid ontkent, zegt hem niets. ,,Dat verrast toch niet? Die ontkent altijd alles: Salisbury, Oekraïne, De Krim.”

Alle EU-landen scharen zich achter Nederlandse aanpak MH17-zaak

NU 28.05.2018 Alle EU-lidstaten hebben maandag hun ”zeer nadrukkelijke steun’’ uitgesproken voor de Nederlandse aanpak van de MH17-zaak. ”Echt bemoedigend en heel erg belangrijk dat die steun er is’’, zei minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok na een vergadering met zijn ambtgenoten in Brussel.

Blok spreekt dinsdag de VN-Veiligheidsraad toe, onder meer om uit te leggen dat Nederland en Australië Rusland aansprakelijk stellen voor het neerhalen van vlucht MH17. Ook licht hij het bewijsmateriaal toe. ”De steun betekent dat we gezamenlijk druk kunnen uitoefenen op Rusland. Dus dat helpt enorm.”

Tijdens zijn toespraak zal de bewindsman ”de Russische ambassadeur recht in de ogen kijken. Ik ben natuurlijk heel benieuwd naar zijn reactie. Mijn diepe hoop is dat de Russen uiteindelijk zullen doen wat ze moeten doen: hun betrokkenheid toegeven en zorgen voor genoegdoening.”

”Ik vrees echter dat we realistisch moeten zijn en de druk stap voor stap moeten opvoeren”, aldus Blok. ”De reacties van Rusland waren de afgelopen dagen helaas zeer afhoudend. Dat betekent niet dat we opgeven, maar eerder dat we er een tandje bij doen. Ik vrees dat we reëel moeten zijn en dat het nog jaren kan duren.”

Zie ook: Berechting daders MH17: ‘Essentiele vragen zijn nog niet beantwoord’

Lees meer over: MH17

 

Volledige EU-steun Nederland voor MH17

Telegraaf 28.05.2018 Nederland heeft de volledige steun van 27 andere EU-landen voor de beslissing om Rusland aansprakelijk te stellen voor het neerhalen van vlucht MH17.

„Bemoedigend, dit helpt enorm. Dit is nodig om Rusland onder druk te kunnen zetten”, zei minister Blok (Buitenlandse Zaken) in Brussel waar hij een vergadering had met zijn Europese collega’s.

De VVD-bewindsman vliegt door naar New York waar hij dinsdag het Nederlandse standpunt toe zal lichten in de VN-Veiligheidsraad. Rusland zal daar ook bij vertegenwoordigd zijn. „Het is van groot belang dat Nederland daar uitlegt waarom het de Russische Federatie aansprakelijk stelt”, aldus Blok.

Veel illusies dat Rusland meteen volledige medewerking zal toezeggen koestert hij niet. „Als ik morgen (vandaag, red.) al beweging zie zal ik tevreden zijn.” Nederland heeft volgens hem de plicht – als land met veruit de meeste slachtoffers – ervoor te zorgen dat het onderwerp op de internationale agenda blijft, anders zal de aandacht verslappen.

Meer dan bemoedigend schouderklopje

De Europese steun betekent meer dan alleen een bemoedigend schouderklopje. President Macron heeft bij zijn recente bezoek aan president Poetin de zaak onder de aandacht gebracht. Ook andere collega’s zullen in navolging van de Franse president in hun contacten met de Russen blijven hameren op de Russische verantwoordelijkheid om helderheid te verschaffen, stelt Blok.

Het kabinet besloot vrijdag Rusland verantwoordelijk voor het neerhalen van vlucht MH17. Het JIT, het gezamenlijke onderzoeksteam van de getroffen landen, heeft vastgesteld dat het een Russische BUK-raket was die het vliegtuig van Malaysia Airlines heeft neergehaald.

LEES MEER OVER rusland mh17 eu stef blok

Minister Blok: MH17 op internatio­na­le agenda houden

AD 28.05.2018 Nederland gaat er vandaag in Europa, morgen in de VN-Veiligheidsraad en de komende weken in deze en andere internationale gremia alles aan doen de MH17 op de politieke agenda te houden.

,,Verreweg de meeste slachtoffers komen uit Nederland. Het is onze taak de politieke aandacht voor deze kwestie levend te houden”, aldus buitenlandminister Stef Blok vanmorgen in Brussel. ,,Die mag niet verslappen.”

Morgen reist hij naar New York om er de VN-Veiligheidsraad over toe te spreken, hij laat daarvoor een bilateraal bezoek aan België schieten.

Onder het hoofdje ‘actualiteiten’, kwam Blok vanmorgen tussenbeide om zijn 27 EU-collega’s bij te praten over het onderzoek naar de MH17-crash en hen te danken voor hun steun vrijdag. Bij monde van buitenlandchef Mogherini drongen zij toen unaniem aan op volledige medewerking van Rusland aan het verdere onderzoek. Mogherini reageerde in de vergadering kort met de verzekering dat Nederland mag blijven rekenen op de ‘eenheid en steun’ van de rest van de Unie.

Meer druk

Ook de Belgische buitenlandminister Didier Reynders zei voor ‘meer druk’ op Rusland te zijn. ,,Daarom steunen we Nederland ook.” Toch is België, anders dan Nederland en Australië, niet zo ver gegaan om Rusland ‘aansprakelijk’ te stellen voor het neerhalen van de vlucht.

Maar Reynders ontkent dat er licht zit tussen de posities van Nederland en België: ,,Medewerking van Rusland aan het onderzoek is nu het belangrijkste, daarin steunen wij Nederland.” Volgens Blok zijn de posities niet gelijk. ,,We hebben alle landen uitgenodigd (om Rusland mee aansprakelijk te stellen, red.), maar elk land moet daarover zelf beslissen.”

Voor de Litouwse buitenlandminister Linas Linkevicius, altijd scherp over Rusland, waren de uitkomsten van het onderzoek eind vorige week niet verrassend. ,,Er komt wel steeds meer bewijs, het net sluit zich. Ik geloof dat de schuldigen ooit voor het gerecht zullen komen.” Dat Poetin elke betrokkenheid ontkent, zegt hem niets. ,,Dat verrast toch niet? Die ontkent altijd alles: Salisbury, Oekraïne, De Krim.”

Wat willen jullie nou ? ? ? ?

Dit zijn de opties van Nederland voor vervolging Rusland

Elsevier 27.05.2018 Moet Nederland vast blijven houden aan een veroordeling van Rusland voor de MH17-ramp via een internationaal strafhof of kan het beter een compromis sluiten in ruil voor geld voor de nabestaanden? ‘Rusland kan de uitspraken zo opzij zetten.’

AD 28.05.2018

Dat zegt Mischa Wladimiroff, specialist op het gebied van internationaal recht, zondag in het programma Buitenhof. Hij pleit ervoor dat Nederland zich ernstig afvraagt of het strafvervolging wel door moet zetten en niet beter kan onderhandelen voor een financiële compensatie. Wladimiroff vergelijkt het met kiezen tussen ‘niks of niks’.

Lees ook deze column van Carla Joosten: MH17: Rutte toont terecht spierballen

Vrijdag stelde premier Mark Rutte Rusland officieel aansprakelijk voor de vliegtuigramp. Minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD) verzocht de Russen een ‘passende compensatie’ te bieden aan de nabestaanden.

Maar dat ligt nog allemaal niet zo makkelijk, legt Wladimiroff uit. De juridische opties op een rij:

Civiele rechtsgang

  1. Luchtvaartverdragen  Er zijn een aantal luchtvaartverdragen die partijen verplichten partijen aan tafel te gaan. Kom je er in die onderhandelingen niet uit, dan kan een derde partij een oplossing bieden als arbiter. Lukt dat ook niet, dan kan er een gerecht speciaal voor de kwestie worden ingesteld, maar dat kan alleen als beide landen daarmee akkoord gaan. De kans dat Rusland daarmee instemt is klein, omdat het niet op een veroordeling zit te wachten.
  2. Internationaal Hof van Justitie in Den Haag  Een andere optie is dat een van de partijen rechtstreeks naar het Internationaal Hof van Justitie in den Haag stapt. Maar het is maar de vraag of dat Hof bevoegd is, want ook daar moeten Nederland en Rusland het over eens zijn. Bereik je die overeenstemming niet, dat wordt het lastig voor zo’n Hof om zich de rechtsmacht toe te kennen om over dit geschil een oordeel uit te spreken.
    Veel staten hebben hun lidmaatschap bij het Hof altijd afhankelijk gemaakt van een aantal voorwaarden. De ene staat – zoals bijvoorbeeld Nederland – heeft van tevoren aangegeven dat het de rechtsmacht erkent, in wat voor geval dan ook. Rusland deed dat niet en kan in dit geval zeggen: jullie kunnen in dit geschil geen oordeel geven.
  3. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens – Een groot aantal nabestaanden heeft de zaak aangekaart bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Daarvoor moet je officieel eerst alle nationale rechtsmiddelen hebben uitgeput, maar kan ook als je verwacht dat deze wegen niets op zullen leveren. Maar zelfs al zou het Europese Hof oordelen dat de klagers daarin gelijk hebben, dan nog is een uitspraak niet bindend. Volgens het Russisch constitutioneel recht is het land namelijk niet verplicht is om zo’n uitspraak na te leven. Rusland heeft daarover in het kort gezegd: we blijven wel lid van dat Hof, maar zijn uitspraken kunnen we opzij zetten. Er komt dus geen uitspraak die uitvoerbaar en afdwingbaar is.

Wladimiroff pleit er daarom voor goed af te wegen of procederen iets oplevert. ‘De juridische arm van Nederland reikt niet verder dan de grens. Je kunt allemaal verlangens en politieke doeleinden hebben, maar die zullen nooit verder gaan dan wat je kunt bereiken. Je bent volledig afhankelijk van de ander of er een oplossing uitkomt.’

Lees ook deze scherpe column van Eric Vrijsen: Wilders had in Moskou terughoudender moeten zijn

Het procedeertraject is volgens hem daarom helemaal niet aantrekkelijk, omdat Rusland niet gedwongen worden zich aan zo’n uitspraak te houden. Overleg daarentegen kan tot gevolg hebben dat Rusland geen aansprakelijkheid erkent voor wat het heeft gedaan, maar wel bereid is een vergoeding te geven aan de nabestaanden, uit coulance. Dat gebeurde eerder in 1983 toen de toenmalige Sovjet-Unie een Koreaans vliegtuig neerschoot boven het eigen grondgebied. Het land erkende niet dat het daaraan schuld had, maar betaalde wel een vergoeding aan Korea.

Lees ook:Moskou hekelt ‘anti-Russische’ Nederlandse media

Een ander voorbeeld hiervan is een Iraans vliegtuig dat door de Amerikanen werd neerschoten in 1988. Iran diende een klacht in, maar trok die meteen daarna weer in omdat onmiddellijk een regeling werd ingesteld waarbij Amerika vrijwillig – maar zonder erkenning van aansprakelijkheid – betaalde. Hoe pijnlijk het ook is voor de nabestaanden in deze voorbeelden: erkenning voor aansprakelijkheid van wat Rusland heeft gedaan komt er dan waarschijnlijk niet.

Strafrechtelijke vervolging

  1. Onderzoek door JIT – Parallel aan de civiele procedures loopt een strafrechtelijk onderzoek door het JIT, het Joint Investigation Team. Dat is ervoor bedoeld daders individueel te vervolgen. In onderhandelingen zou het kunnen dat Rusland zegt dat het alleen een regeling over geld wil bereiken als Nederland ophoudt met de strafzaken. Het is dus aan Nederland om dat af te wegen. Lastig hierbij is, is dat Nederland tot dusver altijd heeft gezegd dat politiek geen invloed mag hebben op de strafzaak.

Maar de realiteit is volgens de advocaat internationaal strafrecht dat Rusland geen onderdanen uitlevert. Als de keus van het Openbaar Ministerie valt op Russische militairen die aansprakelijk worden gehouden en strafrechtelijk worden vervolgd, zullen die militairen dus nooit in Nederland verschijnen. Er kan alleen berechting plaatshebben bij verstek: bij afwezigheid van de verdachte. Wladimiroff: ‘Je kan je afvragen, wie wordt daar beter van?’ Ze zullen hun straf immers altijd ontlopen.

Lees ook: ‘Rechtszaak MH17 mogelijk zonder verdachten’

Zaak is een prestigekwestie

Lees ook:Nabestaanden boos om ‘Rusland-speld’ Wilders

De hele zaak is volgens Wladimiroff wel een prestigekwestie. ‘Het is voor een staat nooit prettig om bekend te staan als degene die zijn verplichtingen jegens andere staten niet nakomt.’ Aan de andere kant ziet hij wel dat grootmachten als Rusland, de Verenigde Staten en China zich meer kunnen permitteren en er makkelijker mee wegkomen als dat prestige wordt gedeukt of niet.

Wladimiroff erkent dat er geen ideale oplossing is waarbij de nabestaanden volledige gerechtigheid krijgen. Hij ziet overleg ‘als de beste oplossing onder de slechtste omstandigheden.’ Volgens hem is de kans nu eenmaal groot dat Rusland bij een uitspraak zegt: ‘Dat is allemaal mooi, maar we doen niks.’

In beeld: ‘Indrukwekkende’ ceremonie MH17-monument in Vijfhuizen

   Fleur Verbeek (1991) werkt sinds oktober 2017 op de webredactie. Ze studeerde Journalistiek aan de Hogeschool van Utrecht.

GERELATEERDE ARTIKELEN

Dwingt Macron Vladimir Poetin op de knieën?

MH17: Aansprakelijk is nog geen doorbraak

Nieuwe fase MH17: wachten op Poetin

Weinig vertrouwen in Rusland als partner

Telegraaf 27.05.2018 Nederlanders zien Rusland als een weinig betrouwbare partner voor politieke samenwerking. Slechts 13 procent heeft vertrouwen in Rusland, blijkt uit een onderzoek van peiler Maurice de Hond.

Van de ondervraagden vindt 39 procent de Verenigde Staten een betrouwbare partner. De VS scoren hiermee maar ietsje hoger dan China, dat van 33 procent van de Nederlanders het vertrouwen geniet. Duitsland scoort met 87 procent het hoogste, gevolgd door het Verenigd Koninkrijk met 75 procent.

Het onderzoek dat De Hond uitvoerde, is eerder in Duitsland door de tv-zender ZDF gehouden. Bij de oosterburen zijn de meningen duidelijk anders. Daar vindt 36 procent van de bevolking Rusland een betrouwbare partner. Rusland scoort hiermee hoger dan de VS, die nog maar het vertrouwen genieten van 14 procent van de oosterburen.

Volgens het onderzoek van De Hond denkt 71 procent van de Nederlanders dat Rusland direct of indirect verantwoordelijk is voor het neerhalen van de MH17. Bijna een derde verwacht dat nooit onomstotelijk wordt vastgesteld wie verantwoordelijk is voor het neerhalen van de MH17.

Nederland rekent op unanieme steun EU in zaak-MH17

AD 27.05.2018 Nederland verwacht unanieme steun te krijgen van alle EU-lidstaten voor het aansprakelijk stellen van Rusland voor het neerhalen van vlucht MH17.

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken licht die beslissing morgen toe bij de vergadering van de buitenlandministers in Brussel. Het kabinet zoekt deze week bewust breed draagvlak, melden bronnen. Het effect daarvan moet groot zijn op Rusland, dat dan steeds meer alleen komt te staan.

Nederland vraagt daarom ook steun van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, waar ons land dit jaar lid van is. Ook daar zal het besluit worden uitgelegd tijdens een vergadering over Oekraïne. De verwachting is dat ook daar landen zich zullen uitspreken over het Nederlands-Australische besluit. Ook Rusland is lid van de Veiligheidsraad.

Hoewel na de aansprakelijkstelling afwijzende geluiden uit Rusland kwamen, heeft Moskou nog niet formeel gereageerd. Het is gebruikelijk dat dit wel een keer gebeurt, maar dat kan dagen, weken, maanden of zelfs jaren duren. Het is ook mogelijk dat Nederland en Australië in het diepste geheim met Rusland in overleg treden en dat er pas een formele reactie komt als dat proces ten einde is.

© EPA

Verantwoordelijkheid 

Kort na de aansprakelijkstelling kwamen landen al met steun voor het besluit van de Nederlandse en Australische regeringen. EU-buitenlandcoördinator Federica Mogherini kwam met een verklaring waarin ze stelde dat Rusland zijn verantwoordelijkheid moet nemen.

Groot-Brittannië en Duitsland spraken hun steun uit. Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken stelde dat de VS de beslissing van Nederland en Australië ‘zeer steunt’. ,,Het is tijd dat Rusland zijn rol in het neerschieten van MH17 erkent en stopt met zijn gevoelloze campagne van desinformatie.”

Het kabinet hoopt dat die woorden meer impact hebben als ze uit de mond van de Amerikaanse VN-ambassadeur Nikki Haley komen. ,,Als landen en organisaties zoals EU, Navo en VN allemaal met één mond spreken, voert dat de druk op Rusland op”, zegt een ingewijde.

Secretaris-generaal van de VN, Antonio Guterres stelt ‘met bezorgdheid kennis te hebben genomen’ van de conclusie van het Joint Investigation Team (JIT). De onderzoekers concludeerden donderdag dat de Buk-raket die MH17 raakte, behoorde tot de Russische 53ste Luchtafweerbrigade.

Nederland besloot samen met Australië – als de twee landen met het grootste aantal slachtoffers – Rusland aansprakelijk te stellen. Guterres benadrukt dat alle landen – ook Rusland – zich moeten houden aan een eerdere VN-resolutie, die eist dat alle landen volledig meewerken aan pogingen de verantwoordelijken te achterhalen.

Het Joint Investigation Team (JIT) dat onderzoek doet naar de crash van vlucht MH17 gaf gisteren een update over de resultaten . © ANP

© AFP

MH17: Rutte wacht op president Poetin

Elsevier 25.05.2018 Na het aansprakelijk stellen van Rusland voor het neerhalen van de MH17 wacht Nederland op een reactie van Rusland. ‘We gaan kijken wat er gebeurt,’ zei premier Mark Rutte (VVD) na afloop van de ministerraad.

Rutte wilde vrijdag per se zelf de ministerraad voorzitten die zou beslissen over de volgende stap van de regering in de kwestie MH17. ‘De zwarte bladzijde in onze geschiedenis,’ aldus Rutte. Daarom was hij eerder terugkomen van handelsmissie in India. Een plan dat hij al had gehad, maar waar hij geen ruchtbaarheid had gegeven om ‘niet te veel druk te zetten’ op de presentatie van het MH17-onderzoeksrapport donderdag.

Rutte was in de nacht van donderdag op vrijdag teruggevlogen naar Nederland. Zo had hij in India nog een programma van vijftien uur af kunnen werken inclusief gesprekken met de Indiase regering.

Derde prioriteit is het strafrechtelijk spoor

Van de drie prioriteiten die Nederland na de MH17-ramp formuleerde waren er volgens Rutte eerder twee afgerond. Repatriëring ‘van onze mensen’ en identificatie en het achterhalen van de oorzaak van het neerstorten van het toestel. ‘De derde prioriteit is het strafrechtelijk spoor. Waarheidsvinding, genoegdoening voor alle 298 slachtoffers en de nabestaanden staat daarbij voorop.’

Dat laatste is voor het kabinet Rutte III ‘topprioriteit’. Vandaar dat het kabinet had besloten Rusland aansprakelijk te stellen.

 Overtuigend bewezen

Het kabinet had daar volgens Rutte niet lichtvaardig toe besloten. ‘We hebben een zorgvuldige afweging gemaakt ons baserend op het diepgravend en onafhankelijk onderzoek van het internationaal onderzoeksteam onder leiding van het Nederlandse Openbaar Ministerie.’

Lees het commentaar van Elsevier Weekblad over het kabinetsbesluit

Uit dat onderzoek was volgens hem overtuigend bewezen dat het toestel uit de lucht was geschoten door een raket afkomstig van een Russische installatie. ‘Daarnaast heeft het Openbaar Ministerie gemeld dat Rusland onvoldoende meewerkt aan het onderzoek. Ondanks herhaalde verzoeken, is cruciale informatie niet geleverd,’ zei Rutte.

Dinsdag bespreekt de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties de situatie in Oekraïne. Dan zal Nederland volgens Rutte opnieuw medewerking eisen van Rusland.

Vergelijking met atoomonderzeeër Koersk

Rutte twijfelt niet aan de schuld van Rusland. Hij had nooit ‘een vingerwijziging’ willen geven voor wie er achter het drama zat, ‘maar inmiddels weten we dat Rusland verantwoordelijkheid draagt.’ De premier hoopt nog steeds in gesprek te komen met de Russische president Vladimir Poetin. Tijdens een top in 2014 in Milaan heeft Rutte Poetin gewezen op de zaak rond de Russische atoomonderzeeër Koersk.

Een erekwestie voor Rusland

‘Een erekwestie voor Rusland. Nederlandse bedrijven hebben toen geholpen om de slachtoffers boven water te krijgen en zoveel mogelijk gerechtigheid te doen aan de nabestaanden en eer te betonen aan de omgekomenen. De MH17 is van minstens zo grote omvang,’ had Rutte tegen Poetin gezegd.

De premier heeft nog hoop dat Rusland alsnog meewerkt. Over eventuele volgende stappen beraadt het kabinet zich wel, maar daarover wilde Rutte niets zeggen.

Onderste steen

Vier jaar geleden zei Rutte dat de ‘onderste steen’ boven moest komen, maar zover is het volgens hem nog niet. Hoeveel tijd dit nog gaat kosten, is volgens hem een zaak van het onderzoeksteam en het ‘fantastische Openbaar Ministerie’.

Australië en Nederland zijn van meet af aan nauw opgetrokken gezien het grote aantal slachtoffers uit beide landen. Van de drie andere in het onderzoeksteam vertegenwoordigde landen – België, Maleisië en Oekraïne –  hebben nog gesprekken plaats met België en Maleisië. Oekraïne spande al eerder een zaak aan tegen Rusland bij het Internationaal Gerechtshof.

De beschuldiging aan het adres van Rusland is naar zijn zeggen niet het moment waarop Rutte gewacht heeft. ‘Dat moment is pas daar er daders voor het gerecht verschijnen.’

Stap voor stap oplossen

Vooruitblikken op een volgende stap, wilde Rutte niet. ‘Dit soort ingrijpende vraagstukken zijn alleen stap voor stap op te lossen.’ Of bij het stellen van de Russische aansprakelijkheid ook gedacht werd aan vergoedingen voor de nabestaanden wilde de premier niet zeggen.

Voorlopig is het aan de diplomatie. Minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD) had de eerste stap gezet door zijn Russische collega Sergej Lavrov vrijdag te bellen.

   Carla Joosten (1960) werkt sinds 2000 voor redactie Nederland bij Elsevier Weekblad. Ze is politiek redacteur in Den Haag en covert het koningshuis. Voor de Leven & Dood-pagina’s van Elsevier Weekblad verzorgt zij de nieuwtjes over mensen.

GERELATEERDE ARTIKELEN

MH17: terecht toont Rutte zijn spierballen

Dwingt Macron Vladimir Poetin op de knieën?

Na de ministerraad: Rutte pakt zijn nachtrust

Kom toch eens met wat concrete feiten kereltje !!

‘Rusland zal er altijd op wijzen dat het MH17-bewijs flinterdun is’

NOS 25.05.2018 Het is een zeldzame actie van Nederland en Australië: de twee landen eisen dat het Kremlin verantwoordelijkheid neemt voor het neerhalen van vlucht MH17. De reactie van Moskou: waar is het sluitende bewijs? En niets wijst er volgens onze Rusland-correspondent David Jan Godfroid op dat die houding zal veranderen.

Bijna vier jaar na de vliegramp boven Oekraïne lijkt de patstelling over de schuldvraag nog lang niet doorbroken. Rusland heeft vanaf het begin alle betrokkenheid ontkend.

De verschillende theorieën van Rusland

Het land kwam met verschillende theorieën over wie er dan wel verantwoordelijk was. Een tijdlang suggereerden de Russische autoriteiten bijvoorbeeld dat een Oekraïense SU25-straaljager de Boeing 777 had neergehaald.

“Poetin zei vandaag dat dit nog altijd mogelijk is”, zegt Godfroid. De laatste tijd leek het er volgens de correspondent juist op dat de Russen deze theorie min of meer hadden opgegeven. “Daarna was het volgens het Kremlin mogelijk wel een Buk-raket, maar dan beslist niet een van Rusland.”

Video afspelen

Poetin: het kan ook een vliegtuig zijn geweest

Onmogelijk, zegt het JIT, het internationale onderzoeksteam van Nederland, Australië, Maleisië, België en Oekraïne. Het geleverde bewijs toont volgens het JIT aan dat de raket afkomstig was van de 53ste brigade van het Russische leger.

Poetin houdt volgens Godfroid nog wel een kleine slag om de arm. “Hij zegt: we gaan dit analyseren en onderzoeken of we het inhoudelijk kunnen beoordelen. Maar je kunt er donder op zeggen dat hij zal volhouden dat het niet waar is.”

Zo denkt het Kremlin over het onderzoek

Het onderzoek blijft volgens Rusland onbetrouwbaar. Het land is geen onderdeel van het JIT en dus kan het onderzoek zomaar gemanipuleerd zijn. En zolang er nog geen onafhankelijke rechtbank een uitspraak heeft gedaan, valt niets met zekerheid te zeggen, benadrukt Moskou.

Nieuwsuur sprak met een jurist en die acht het niet onmogelijk dat Rusland veroordeeld wordt voor betrokkenheid bij de MH17-ramp.

Zelfs als de JIT-bewijzen ooit leiden tot een veroordeling, dan nog zal Poetin volgens Godfroid schuld blijven ontkennen. Daar had Rusland al vanaf het begin belangrijke redenen voor, vertelt de correspondent. “Zeker in 2014 was er een hevige, internationale discussie over of de Russen nou wel of niet actief waren in Oekraïne. Als ze meteen hadden toegegeven dat ze deze Buk hadden geleverd, dan hadden de Russen ook bekend dat ze militair actief waren in Oekraïne.”

“Ten tweede is er sprake van een ernstige oorlogsmisdaad. Want je mag wel oorlog voeren, maar geen passagiersvliegtuig neerhalen.” 298 mensen kwamen om het leven toen MH17 werd neergeschoten, onder wie 196 Nederlanders.

Enige verantwoordelijkheid bij zo’n oorlogsmisdaad kan voor een land ernstige gevolgen hebben. Denk aan sancties of andere maatregelen vanuit de internationale gemeenschap. En Rusland zit op dat vlak al in zwaar weer; tegen het land gelden verschillende sancties.

Het verhaal verandert steeds, aldus David Jan Godfroid.

Godfroid ziet parallellen met bijvoorbeeld de zaak-Skripal en de vermoedelijke gifgasaanval door het Assad-regime in april. De Syrische leider is een bondgenoot van Poetin.

“Over deze kwesties worden vanuit Rusland steeds verschillende verhalen de wereld in geholpen. Het ene moment was er geen sprake van een chemische aanval in Douma en het volgende moment juist wel, maar dan georganiseerd door anderen. En bij de vergiftiging van oud-spion Skripal in Groot-Brittannië zei Rusland eerst dat er geen sprake was van novitsjok-gas. Daarna opeens wel maar dan kon het niet uit Rusland komen, en zou het afkomstig uit Tsjechië zijn. Het verhaal verandert steeds.”

In al deze zaken loopt nog een internationaal onderzoek naar de dader. Net als bij MH17 zal Poetin daarom volgens Godfroid twijfel blijven zaaien.

“Natuurlijk probeert Rusland ook de eigen bevolking ervan te overtuigen dat het niets met MH17 te maken heeft. Wat dat betreft is dat in Rusland een stuk makkelijker, daar staan verreweg de meeste media indirect of direct onder controle van het Kremlin.”

BEKIJK OOK

‘Al duurt het jaren, veroordeling van Rusland is zeker niet onmogelijk’

Rusland blijft betrokkenheid MH17-ramp ontkennen

Kabinet: Rusland aansprakelijk voor MH17, geen enkele twijfel aan JIT

MH17: Nederland en Australië stellen Rusland aansprakelijk

RO 25.05.2018 Nederland en Australië stellen Rusland aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. De ministerraad heeft daartoe besloten op voorstel van minister Blok van Buitenlandse Zaken. Rusland is hiervan door beide landen op de hoogte gesteld.

Minister Blok van Buitenlandse Zaken: “Het neerhalen van vlucht MH17 heeft onherstelbaar leed teweeggebracht. Het kabinet heeft altijd gezegd: de waarheid rond vlucht MH17 moet boven tafel en er moet gerechtigheid komen voor de slachtoffers en hun nabestaanden. Nederland heeft hiervoor de steun van de internationale gemeenschap.

Op basis van de conclusies van het JIT staat nu voor Nederland en Australië vast dat Rusland verantwoordelijk is voor de inzet van de BUK-installatie waarmee vlucht MH17 is neergehaald. Het kabinet handelt hier nu naar door Rusland formeel aansprakelijk te stellen.’’

Staatsaansprakelijkheid is relevant wanneer staten regels van het internationaal recht niet nakomen. Het is dan mogelijk om een staat voor het schenden van één of meerdere internationale regels aansprakelijk te stellen. Het is deze juridische weg die Nederland en Australië nu samen gaan bewandelen. Beide landen houden Rusland verantwoordelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17.

Het aansprakelijk stellen van een staat is een complex juridisch proces en kent verschillende routes. Nederland en Australië hebben Rusland vandaag verzocht om in overleg te treden met als doel tot een oplossing te komen die recht doet aan het enorme leed en de toegebrachte schade, veroorzaakt door het neerhalen van vlucht MH17. Het voorleggen aan een internationale rechter of organisatie om een oordeel te vellen kan een volgende stap zijn.

Het aansprakelijk stellen van Rusland voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17 – op basis van het internationaal recht – staat los van het strafrechtelijk onderzoek en de mogelijke vervolging en berechting van de daders. Het onderzoek van het JIT gaat door en het is aan het Openbaar Ministerie om te besluiten of en wanneer individuen als verdachten worden aangemerkt en gedagvaard.

“Wij eisen dat Rusland zijn verantwoordelijkheid neemt en volledig meewerkt aan waarheidsvinding en gerechtigheid voor de slachtoffers van vlucht MH17 en hun nabestaanden’’, aldus minister Blok.

Documenten 

Kamerbrief over staatsaansprakelijkheid Rusland inzake MH17

Kamerstuk: Kamerbrief | 25-05-2018

Zie ook Neerhalen vlucht MH17 Regering

Russische media en politici sarcas­tisch en boos: ‘Dit is oneerlijk’

AD 25.05.2018 Traditiegetrouw reageren Russische media en politici met misprijzen en sarcasme op het Nederlandse en Australische besluit Rusland aansprakelijk te stellen voor de aanslag op vlucht MH17 in juli 2014 boven Oost-Oekraïne.

We kunnen er alleen objectieve resultaten van verwachten als de benadering van het onderzoek wordt aangepast, aldus Igor Sjatrov.

,,Deze keer hebben de Nederlandse onderzoekers zonder het traditionele ‘zeer waarschijnlijk’, maar voor de zoveelste keer ook zonder bewijzen de beschuldiging geuit aan het adres van Rusland”, schampert Zvezda TV, een zender die rechtstreeks met het Russische ministerie van Defensie is verbonden.

De zender vervolgt met de vraag: ,,Waar zijn de decoderingen van de zwartedoosgegevens?” Zvezda (Russisch voor ‘ster’) vervalt vervolgens in een lange beschuldiging aan het adres van het ‘zogeheten’ onderzoekscomité, dat ‘om een of andere reden wordt geleid door Nederland’. De commissie zou nooit enig moment openheid van zaken hebben gegeven, zo klaagt de zender.

Oneerlijk

Persbureau RIA-Novosti laat politicoloog Igor Sjatrov aan het woord, die stelt dat Rusland moet gaan deelnemen in het onderzoekscomité. Zo niet, dan kan de Russische staat de resultaten niet erkennen, vindt hij. ,,Ik denk dat juist dit onderzoek de geschiedenis ingaat als een voorbeeld van oneerlijk werk. We kunnen er alleen objectieve resultaten van verwachten als de benadering van het onderzoek wordt aangepast.”

Joeri Sjvytkin, vicevoorzitter van de defensiecommissie in de Doema, het Russische lagerhuis, geeft blijk van een slechte kennis van het Engels. Hij neemt de woorden van het onderzoekscomité, dat de Buk-installatie een ‘unieke vingerafdruk’ zou hebben gevormd, namelijk letterlijk. ,,Hoe kunnen vingerafdrukken behoren tot een brigade? Ze kunnen alleen maar behoren tot een specifieke militair. Hoe kunnen ze vingerafdrukken nagaan van een militair?”

Rutte eist medewerking Rusland bij onderzoek MH17

NOS 25.05.2018 Het kabinet maakte vanochtend bekend dat Nederland en Australië samen Rusland aansprakelijk stellen voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. De maatregel volgt op de bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT), dat gisteren concludeerde dat de Buk-raket waarmee het vliegtuig is neergehaald afkomstig was van een Russische legereenheid.

Niet veel later bracht onderzoekscollectief Bellingcat naar buiten dat het een tweede Russische verdachte heeft geïdentificeerd die betrokken zou zijn bij het neerhalen van vlucht MH17. Het gaat om de hooggeplaatste militair Oleg Ivannikov (51).

Het Kremlin ontkent nog steeds alle betrokkenheid bij de vliegramp en trok vandaag opnieuw de conclusies van het JIT in twijfel. Rusland noemt het MH17-onderzoek bevooroordeeld. Premier Rutte riep Moskou daarom op de resultaten van het JIT serieus te bekijken en eist de Russische medewerking aan het onderzoek.

Rutte dreigt Rusland met stappen

Telegraaf 25.05.2018  Als Nederland er nu niet uitkomt met de Russen, komen vervolgstappen in het vizier. Dat zei premier Rutte vrijdag over het besluit Rusland aansprakelijk te stellen voor diens aandeel in het neerhalen van MH17.

Wat die vervolgstappen zullen zijn, daar wil het kabinet nog niet op vooruit lopen. „Ik kan daar nu niets over zeggen omdat ik eerst deze stap helemaal wil uitlopen”, aldus de premier.

Rutte noemt het een ’ernstig feit’ dat Rusland verantwoordelijk is voor de inzet van de BUK-installatie en hij noemt het ’kwalijk’ dat Rusland niet goed heeft meegewerkt met het onderzoek. „Ondanks herhaalde verzoeken is cruciale informatie niet geleverd”, is zijn oordeel.

’Gerechtigheid’

Het duo-optreden met Australië verklaart de premier uit het feit dat beide landen vanaf het begin nauw opgetrokken zijn. Ook wijst hij erop dat enkele van de andere getroffen landen om verschillende redenen mogelijk andere juridische accenten willen zetten, zoals Oekraïne.

BEKIJK OOK:

Kabinet stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

Over de schadeclaim die nabestaanden van MH17 nu aanhangig maken bij het Europees hof, zegt Rutte dat hij hun besluit ’respecteert’, maar dat dit los staat van de verantwoordelijkheid die de Nederlandse overheid neemt. „Wij moeten zorgen voor gerechtigheid.”

BEKIJK OOK:

Nabestaanden MH17 naar Europees Hof met schadeclaim

Lees hier meer:

Eliot Higgins (m) van opensource onderzoeksorganisatie Bellingcat tijdens een persconferentie over bevindingen in het onderzoek naar MH17.

BEKIJK OOK:

’Houding Rusland schofferend voor nabestaanden’

BEKIJK OOK:

’Aansprakelijkstelling neerhalen vlucht MH17 is politieke daad’

BEKIJK OOK:

Kremlin: JIT toonde afgedankte Buk-raketten

BEKIJK OOK:

Bellingcat: hoge Russische militair hoofdverdachte van neerhalen MH17

Rutte eist volledige medewerking Rusland in MH17-onderzoek

NU 25.05.2018 Premier Mark Rutte verwacht dat Rusland nu, na de bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT), volledig meewerkt aan het onderzoek dat moet leiden tot de berechting van de daders van het neerschieten van de MH17.

“Wij eisen van Rusland dat het zijn verantwoordelijkheid neemt en volledig meewerkt aan waarheidsvinding en gerechtigheid voor de slachtoffers van MH17 en hun nabestaanden”, zei Rutte vrijdag na afloop van zijn wekelijkse persconferentie

Volgens de premier werken de Russen op dit moment onvoldoende mee: “Ondanks herhaalde verzoeken van het JIT is cruciale informatie niet geleverd.”

Het JIT concludeerde donderdag dat de buk-raketinstallatie, waarmee de MH17 in juli 2014 werd neergeschoten, afkomstig was van de Russische krijgsmacht. Op basis van die informatie heeft het kabinet vrijdag samen met Australië besloten om Rusland aansprakelijk te stellen voor de ramp waarbij 298 mensen, waaronder 196 Nederlanders, om het leven kwamen.

Dat besluit is volgens Rutte “niet lichtvaardig genomen”. “We hebben een zorgvuldige afweging gemaakt die is gebaseerd op het diepgravend en onafhankelijk onderzoek van het internationaal onderzoeksteam onder leiding van het Nederlandse OM”, aldus de premier.

Rutte: ‘We eisen verantwoordelijkheid en medewerking van Rusland’

Zie ook: Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

‘Feiten op tafel’

Rutte legde uit dat hij de afgelopen jaren niet wilde speculeren over de betrokkenheid van de Russen bij de ramp, tot nu. “Nu is het anders, nu liggen er feiten op tafel”, zei Rutte. “Uit de presentatie van het JIT is maar één conclusie te trekken: Rusland is verantwoordelijk.”

Rutte zei nog geen contact te hebben gehad met de Russische president Vladimir Poetin. Minister van Buitenlandse Zaken, Stef Blok, heeft eerder op de dag gesproken met zijn Russische ambtsgenoot Lavrov. Die reageerde volgens Blok “niet heel verrassend afhoudend” op deze stap en ontkende enige betrokkenheid van Rusland bij de MH17-ramp.

Nederland houdt Rusland verantwoordelijk voor neerhalen MH17

Vervolgstappen

Of de Russen van plan zijn nu wel mee te werken, zal moeten blijken. Rutte wilde niet vooruitlopen op eventuele vervolgstappen als de medewerking uitblijft. Volgens de premier is het noodzakelijk om de zaken “stap voor stap” aan te pakken.

De eerstvolgende stap die Nederland zal nemen is dinsdag tijdens de vergadering van de VN-Veiligheidsraad. Daar zal Nederland Rusland manen zich te houden aan VN-resolutie 2166, die Rusland heeft gesteund en die alle landen dwingt mee te werken aan het MH17-onderzoek.

Op een eventuele tegenreactie van de Russen wilde Rutte niet vooruitlopen. Zo kan Poetin besluiten de gasleveranties uit Rusland stop te zetten.

53e raketafweerbrigade

Donderdag publiceerde het JIT, een samenwerkingsverband tussen Australië, België, Maleisië, Nederland en Oekraïne, de tussentijdse conclusies uit hun onderzoek. Volgens het team kwam de buk-raketinstallatie die het toestel boven Oost-Oekraïne neerschoot, van het Russische leger.

Na uitvoerige vergelijkingen met andere buk-TELAR-installaties werd volgens het JIT duidelijk dat de installatie in kwestie afkomstig was van de 53e raketafweerbrigade uit Koersk in Rusland. Die maakt deel uit van de Russische krijgsmacht.

Rusland liet na de publicatie weten niet bij de ramp betrokken te zijn. Het JIT roept voor enkele vragen de hulp van “het publiek” in, omdat Rusland niet meewerkt.

Zie ook: JIT: Buk-raket die MH17 neerhaalde van Russisch leger, Rusland ontkent

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Hoofdverdachte

Vrijdagochtend maakte het onderzoekscollectief Bellingcat bekend een van de hoofdverdachte te hebben geïdentificeerd. Het zou gaan om Oleg Ivannikov, een militair met een hoge functie in de Russische krijgsmacht.

Eerder identificeerde Bellingcat de Russische generaal Nikolaj Fjodorovitsj Tkatsjev als een van de andere hoofdverdachten. Bellingcat is een door de Brit Eliot Higgins opgericht journalistiek netwerk van burgers. Het collectief kwam een jaar geleden al met dezelfde conclusies als het JIT donderdag presenteerde.

Bellingcat zegt de bevindingen uit het onderzoek naar de hoofdverdachte Ivannikov voor de persconferentie met het JIT te hebben gedeeld.

Zie ook: Bellingcat noemt Russische militair als een van hoofdverdachten MH17

Lees meer over: MH17

Aanbevolen artikelen

Russische president Poetin zegt bevindingen onderzoek MH17 te bestuderen

Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

Rutte breekt handelsmissie India af voor ministerraad over MH17

Rutte geeft update over laatste ontwikkelingen MH17 (gesloten)

Rutte: Rusland móét meewerken aan MH17-onderzoek

AD 25.05.2018 Het aansprakelijk stellen van Rusland voor het neerhalen van vlucht MH17 is vergaand, maar noodzakelijk. Dat zei premier Mark Rutte vanmiddag tijdens zijn wekelijkse persconferentie. Hij gaat ervan uit dat het Kremlin gehoor geeft aan de Nederlandse eis om medewerking te verlenen aan het onderzoek.

We weten inmiddels dat Rusland wel degelijk een aandeel heeft

Voor de Nederlandse regering blijft het absolute topprioriteit het onderzoek naar vlucht MH17 tot een goede einde te brengen, benadrukt de premier. Nederland en Australië stellen Rusland aansprakelijk voor het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014, maakte het kabinet vanmorgen bekend. Met die formele stap hoopt het kabinet af te dwingen dat Rusland meewerkt aan het onderzoek.

,,Rusland is een trots land, dat – als er in eigen land grote rampen gebeuren  – recht doet aan de nabestaanden. Ik ga ervan uit dat ze dat nu ook doen”, aldus Rutte, die de ramp met MH17 een ‘inktzwarte bladzijde’ uit de Nederlandse geschiedenis noemt.

Medewerking

Het Joint Investigation Team (JIT) dat onderzoek doet naar de crash van vlucht MH17 gaf gisteren een update over de resultaten © EPA

Rutte, die zijn handelsmissie naar India afbrak om de ministerraad vanmorgen te kunnen voorzitten, benadrukt dat het besluit niet lichtzinnig is genomen. Hij prijst het onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT). Dat onderzoeksteam acht het bewezen dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten, is afgevuurd uit een installatie van het Russische leger. Die zou afkomstig zijn van de 53ste luchtafweerraketbrigade uit Koersk.

Voor Nederland en Australië staat nu vast dat Rusland verantwoordelijk is voor de inzet van de Buk-installatie, stelt de premier. ,,Daarnaast heeft het OM gemeld dat Rusland onvoldoende meewerkt aan het onderzoek. Ondanks herhaaldelijke verzoeken hebben de Russische autoriteiten cruciale informatie niet gegeven.” Rutte wijst erop dat Rusland de VN-resolutie heeft ondertekend waarmee medewerking is toegezegd. ,,We weten inmiddels dat Rusland wel degelijk een aandeel heeft.”

Ontkenning

We gaan er alles aan doen om tot medewer­king te komen. Lukt dat niet, dan moeten we nadenken over ver­volgstap­pen

Rusland heeft vandaag opnieuw ontkend iets met de zaak te maken te hebben. ,,Ik betreur dat”, zegt Rutte. ,,Ik roep Rusland op de resultaten serieus te bekijken. We gaan met de autoriteiten in gesprek om er alles aan te doen om tot medewerking te komen. Lukt dat niet, dan moeten we nadenken over vervolgstappen. We gaan zien wat er gebeurt.” Wat die vervolgstappen zouden kunnen zijn, wil Rutte niet zeggen.

Een groep van 270 nabestaanden van Nederlandse slachtoffers van vlucht MH17 heeft vandaag bekendgemaakt naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens te stappen voor een schadeclaim tegen Rusland. ,,Dat nabestaanden een dergelijke actie ondernemen staat hun uiteraard volledig vrij. De overheid heeft zijn verantwoordelijkheid. Wij willen twee dingen: medewerking en gerechtigheid voor de slachtoffers en hun nabestaanden. Ik hoop dat gerechtigheid vandaag een stap dichterbij is gekomen.”

Minister-president Mark Rutte © ANP

Steun van Verenigde Staten

De Verenigde Staten steunen het besluit van Nederland en Australië om Rusland aansprakelijk te stellen voor de MH17-ramp. Dat meldt het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, dat het Kremlin eerder al opriep te ‘stoppen met liegen’ en opheldering te geven over de rol die het speelde bij het neerhalen van het passagierstoestel. De VS zeggen alle vertrouwen te hebben in de bevindingen van het JIT.

Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

NU 25.05.2018 Nederland en Australië stellen Rusland aansprakelijk voor het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014. Met die formele stap hoopt het kabinet medewerking van Rusland af te dwingen, desnoods via tussenkomst van een rechter of internationale organisatie.

In het kort:

  • Nederland en Australië stellen Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17
  • Hiermee willen beide landen afdwingen dat Rusland meewerkt aan onderzoek
  • Rusland is op de hoogte gebracht van besluit
  • Buk-raket waarmee toestel in 2014 uit lucht werd geschoten volgens onderzoeksteam afkomstig van Russisch leger

Volg alle ontwikkelingen in ons liveblog.

”Wij eisen dat Rusland zijn verantwoordelijkheid neemt en volledig meewerkt aan waarheidsvinding en gerechtigheid voor de slachtoffers van vlucht MH17 en hun nabestaanden”, aldus minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken.

De bewindsman heeft vrijdagochtend contact gehad met zijn Russische ambtsgenoot Sergei Lavrov. Die reageerde volgens Blok “niet heel verrassend afhoudend” op deze stap en ontkende enige betrokkenheid van Rusland bij de MH17-ramp.

Volgende week dinsdag komt de VN-Veiligheidsraad bijeen waar Nederland de aansprakelijkheid aan de orde zal stellen. Beide landen zijn op dit moment lid van de VN-Veiligheidsraad.

“We zullen de Russen dan zeker recht in de ogen kijken”, zei Blok. Maandag spreekt Blok met zijn EU-collegaministers bij wie hij het onderwerp ter sprake zal brengen.

Rusland moet van Nederland schuld erkennen en de slachtoffers compenseren. Het is volgens Blok te vroeg om het al over bedragen te hebben.

Stef Blok wil niet vooruitlopen op eventuele vervolgstappen tegen Rusland

Onderzoek

Donderdag publiceerde het Joint Investigations Team (JIT), een samenwerkingsverband tussen Australië, België, Maleisië, Nederland en Oekraïne, de tussentijdse conclusies uit hun onderzoek. Volgens het team kwam de buk-raketinstallatie die het toestel boven Oost-Oekraïne neerschoot van het Russische leger.

Na uitvoerige vergelijkingen met andere buk-TELAR-installaties werd volgens het JIT duidelijk dat de installatie in kwestie afkomstig was van de 53e raketafweerbrigade uit Koersk in Rusland. Die maakt deel uit van de Russische krijgsmacht. Rusland liet na de publicatie weten niet bij de ramp betrokken te zijn. Het JIT roept voor enkele vragen de hulp van “het publiek” in, omdat Rusland niet meewerkt.

Nederland en Australië, de landen met de meeste slachtoffers, hebben de andere deelnemers aan het JIT-onderzoek (België, Maleisië en Oekraïne) geïnformeerd en gevraagd zich aan te sluiten. Blok: “We kunnen ons voorstellen dat deze landen hun positie willen bepalen, maar ze zijn uitgenodigd.”

Nederland zegt wel steun te hebben vanuit de NAVO, de Europese Unie en de Verenigde Staten. De NAVO en de EU hebben Rusland vrijdag opgeroepen om “verantwoordelijkheid” te dragen.

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Leed

Blok benadrukt dat de aanslag op het passagiersvliegtuig met 298 mensen aan boord ”onherstelbaar leed” heeft teweeggebracht. Het besluit staat los van het strafrechtelijk onderzoek en de mogelijke vervolging en berechting van de daders. ”Maar deze trajecten kunnen elkaar wel wederzijds versterken”, aldus de minister.

Rusland is door zowel Nederland als Australië op de hoogte gebracht van dit besluit. Het aansprakelijk stellen van een staat is een juridisch complex proces. Nederland en Australië hebben Rusland vrijdag verzocht in overleg te treden om samen tot een oplossing te komen.

Zie ook: JIT: Buk-raket die MH17 neerhaalde van Russisch leger, Rusland ontkent

Steun

Piet Ploeg, voorzitter van de stichting Vliegramp MH17, noemt de uitspraak van het kabinet “een belangrijke steun in de rug voor de nabestaanden en voor eventuele juridische procedures”.

Ploeg sprak donderdag na de presentatie van het JIT nog zijn hoop op een reactie van het kabinet uit. “Ik had het gehoopt, maar ik had dit niet durven te verwachten. Het is een hele stevige reactie van het kabinet, en dat is terecht.”

Schadeclaim

Een groep van 270 Nederlandse nabestaanden stapt naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens voor een schadeclaim tegen Rusland, maakt hun Amerikaanse advocaat Jerry Skinner vrijdag bij EenVandaag bekend. Die procedure gaat buiten de stichting Vliegramp MH17 om.

Skinner stapte twee jaar geleden al namens een aantal Maleisische, Australische en Nieuw-Zeelandse nabestaanden naar het hof. De claim wordt uiterlijk 13 juni ingediend bij het hof.

Lees meer over: MH17 Stef Blok

Aanbevolen artikelen

Rutte geeft update over laatste ontwikkelingen MH17 (gesloten)

Russische president Poetin zegt bevindingen onderzoek MH17 te bestuderen

Rutte breekt handelsmissie India af voor ministerraad over MH17

Kabinet stelt Rusland aansprakelijk voor aandeel in vliegramp

Elsevier 25.05.2018 Nederland en Australië stellen Rusland aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. Volgens minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD) is nu ‘onomstotelijk bewezen dat er een directe link is tussen de BUK-raket en het Russische leger’. Hij verzoekt de Russen een ‘passende compensatie’ te bieden aan de nabestaanden.

Blok benadrukte vrijdagochtend tijdens een persconferentie dat de aansprakelijkstelling losstaat van het strafrechtelijk onderzoek en de eventuele vervolging en berechting van de daders. Het onderzoek gaat onverminderd door, en daar moet Rusland volgens de minister aan meewerken. Nu doet het dat volgens hem onvoldoende. Blok eist dat Rusland ‘zijn verantwoordelijkheid neemt en volledig meewerkt aan waarheidsbevinding en gerechtigheid voor de slachtoffers’. Dat heeft hij vrijdagochtend telefonisch laten weten aan zijn Russische ambtsgenoot Sergej Lavrov.

Onderzoeksteam: BUK-raket was afkomstig van Russische legerbasis

Het Joint Investigation Team (JIT), dat onderzoek doet naar de ramp waarbij op 17 juli 2014 alle 298 passagiers (196 Nederlanders) van vlucht MH17 omkwamen, kwam donderdag met nieuwe bevindingen: de BUK-raket die het vliegtuig boven Oekraïne uit de lucht schoot, was afkomstig van een legerbasis bij het Russische Koersk. De Tweede Kamer was donderdag al eensgezind: de Russische regering in Moskou moet zich verantwoorden.

Coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie riepen Blok donderdag op er bij de Verenigde Naties (VN) op aan te dringen dat alle VN-lidstaten medewerking moeten verlenen aan het onderzoek. Dat schreven Kamerleden Sjoerd Sjoerdsma (D66), Han ten Broeke (VVD), Chris van Dam (CDA) en Joël Voordewind (ChristenUnie) in Kamervragen. Ze vragen Blok onder meer nogmaals de aandacht te vestigen op de unaniem aangenomen resolutie 2166 van de VN-Veiligheidsraad, die alle VN-lidstaten oproept volledig mee te werken bij het ter verantwoording roepen van de daders.

Afbeelding weergeven op Twitter

   Sjoerd Wiemer Sjoerdsma

✔@swsjoerdsma

Oproep namens D66, VVD, CDA en CU aan minister Blok om in VN Veiligheidsraad opnieuw alle VN-lidstaten op te roepen tot volledige medewerking aan MH17 onderzoek:  12:56 – 24 mei 2018

Rutte en Blok eerder terug uit buitenland voor overleg en ministerraad

Blok, die met het koninklijk paar mee was op staatsbezoek in Luxemburg, komt eerder terug om vrijdagmiddag de ministerraad bij te wonen. Hij noemde de nieuwe bevindingen van het JIT al ‘wettig en overtuigend bewijs dat aan de rechter kan worden voorgelegd’. In Luxemburg sprak koning Willem-Alexander, geflankeerd door koningin Máxima, van een ‘open wond in de samenleving’.

Net als Blok keert ook premier Mark Rutte (VVD) eerder terug uit het buitenland; hij was met een grote kabinetsdelegatie in India voor een handelsmissie. Vandaag leidt Rutte het kabinetsberaad over MH17, waarna hij zijn gebruikelijke persconferentie na de ministerraad houdt.

Asscher: ‘Russische regering aanspreken op verantwoordelijkheid’

Vrijwel alle oppositiepartijen zien de bevindingen van het JIT als sluitend en overtuigend bewijs dat de BUK-raket van het Russische leger afkomstig is. PvdA-leider Lodewijk Asscher eist van het kabinet dat het de regering in het Kremlin ‘gaat aanspreken op hun verantwoordelijkheid’ en vindt dat het nieuws over de BUK-raket ‘niet zonder gevolgen kan blijven’. Kamerleden van SP en GroenLinks spreken vergelijkbare woorden.

   Lodewijk Asscher

✔@LodewijkA

De BUK-Raket was van het Russische leger. Dat kan niet zonder gevolgen blijven. De PvdA wil van het kabinet weten hoe zij de Russische regering gaat aanspreken op hun verantwoordelijkheid. Juist ook mbt de opsporing en vervolging van de daders https://www.om.nl/@103182/update/  13:43 – 24 mei 2018

Update in strafrechtelijk onderzoek MH17-ramp

Het Joint Investigation Team (JIT), dat onderzoek doet naar de crash van de MH17 op 17 juli 2014, heeft vanmorgen een update van de stand van zaken in het strafrechtelijk onderzoek gegeven. Tijdens…

om.nl

Wilders wil openheid van alle partijen, ‘ook Rusland’

Lees ook: Wilders zoekt toenadering tot Rusland in onthullend interview

Iets minder felle woorden spreekt PVV-leider Geert Wilders, die zich eind februari nog de woede op de hals haalde van de Stichting Vliegramp MH17 met een bezoek aan het Russische parlement en het dragen van een ‘vriendschapsspeldje’ met de Russische vlag.

Hij roept alle partijen op om mee te werken aan het onderzoek. ‘Ook Rusland. In elk mogelijk verband, zowel multilateraal als bilateraal, dient Rusland erop te worden aangesproken volledige medewerking te verlenen en geen zaken achter te houden.’

Die mening was Wilders in februari ook al toegedaan. Naar eigen zeggen sprak hij de Russische politici daar destijds op aan. ‘Bij ieder gesprek stel ik ook aan de orde dat Rusland moet meewerken met betrekking tot MH17. Dat kan beter in goed overleg dan in vijandschap.’

Baudet niet overtuigd: ‘merkwaardig’ dat Oekraïne lid onderzoeksteam is

De enige partij die openlijk zijn twijfels uit over de meest recente uitkomsten van het JIT-onderzoek, is Forum voor Democratie (FvD). Lijsttrekker Thierry Baudetvindt dat de nieuwe informatie niet onomstotelijk aantoont dat de BUK-installatie inderdaad deel uitmaakte van de Russische 53e Luchtafweerraketbrigade. ‘Er is veel dat ik niet kan beoordelen. Dat vind ik echt aan een rechter. Ik wil geen voorschot nemen op de uitkomst,’ zegt de FvD-leider.

Syp Wynia: Nederlanders die zich uit afkeer van Brussel bekeren tot Moskou, zijn net zo dom als de CPN’ers van toen

Baudet blijft het naar eigen zeggen ‘merkwaardig’ vinden dat een mogelijke dader – waarmee hij doelt op Oekraïne  – deel uitmaakt van het onderzoeksteam. Dat wordt verder gevormd door Nederland, België, Australië en Maleisië.

Het Kremlin in Moskou ontkent nog altijd dat een wapensysteem van Russische makelij naar Oekraïne is vervoerd. Wel heeft de Russische president Vladimir Poetindonderdagavond op aandringen van de Franse president Emmanuel Macronbeloofd de JIT-bevindingen te gaan analyseren.

  Matthijs van Schie (1992) is sinds 1 februari 2018 webredacteur bij Elsevier Weekblad. Hij studeerde geschiedenis en internationale betrekkingen aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Dwingt Macron Vladimir Poetin op de knieën?

Internationale reacties op MH17: Rusland moet verantwoordelijkheid nemen

NOS 25.05.2018 Verschillende landen willen dat Rusland verantwoording aflegt over zijn betrokkenheid bij de ramp met vlucht MH17. Duitsland, Groot-Brittannië, de Verenigde Staten en de Europese Unie roepen de Russen op om mee te werken aan het onderzoek van het Joint Investigation Team (JIT).

“Het Kremlin denkt dat het straffeloos kan handelen”, zegt de Britse minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson. “Het neerhalen van vlucht MH17 is een flagrant voorbeeld van de minachting van het Kremlin voor onschuldige levens.”

EU-buitenlandchef Federica Mogherini roept de Russen op om volledig mee te werken aan het onderzoek en zijn verantwoordelijkheid te aanvaarden. Een woordvoerder van de Duitse regering zegt dat Rusland “zijn verantwoordelijkheid moet nemen, zodat deze tragedie volledig kan worden opgehelderd en de daders verantwoordelijk gehouden kunnen worden”.

‘Stop met liegen’

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt in een verklaring het volledige vertrouwen te hebben in de resultaten van het Joint Investigation Team van gisteren. Volgens het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft het JIT aangetoond dat de Buk-raket vanuit Rusland naar Oekraïne is gebracht, vervolgens vanuit een door Rusland gecontroleerd gebied is afgevuurd en daarna weer is teruggebracht naar Russisch territorium.

“Het is tijd dat Rusland stopt met liegen en zijn verantwoordelijkheid neemt voor de rol in het neerhalen van de vlucht”, schrijft het ministerie in een verklaring. De VS beschuldigt Rusland van een “hardvochtige desinformatiecampagne” en roept het land op die te staken.

NAVO-baas Jens Stoltenberg zegt ook dat Rusland zijn verantwoordelijkheid moet nemen. “Het neerhalen van vlucht MH17 was een wereldwijde tragedie. Degenen die daarvoor verantwoordelijk zijn moeten verantwoordelijk worden gehouden. Ik roep Rusland op om die verantwoordelijkheid te nemen.”

Rusland ontkent

Eerder vandaag stelden Australië en Nederland de Russen aansprakelijk voor het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014, na de bevindingen van het internationale onderzoeksteam van gisteren. Dat concludeerde dat de Buk-raket waarmee de vlucht is neergehaald afkomstig was van een Russische brigade.

Het Kremlin spreekt de beschuldigingen tegen en ontkent opnieuw elke betrokkenheid. Rusland zegt dat het geen onderdeel is geweest van de onderzoeken naar de vliegramp en dat het de bevindingen daarom niet kan vertrouwen. Ook het Russische ministerie van Defensie ontkent.

BEKIJK OOK

Kabinet: Rusland aansprakelijk voor MH17, geen enkele twijfel aan JIT

Nabestaanden MH17 naar Europees Hof voor schadeclaim tegen Rusland

MH17-onderzoek: wettig bewijs, ontkenning, nabestaanden willen stappen

‘Het recht gaat niet zegevieren’, vreest nabestaande MH17-ramp

OmroepWest 25.05.2018  ‘Het recht moet zegevieren, maar dat gaat niet gebeuren.’ Dat verzucht Joris Hentenaar bij het nieuws dat Nederland en Australië Rusland aansprakelijk stellen voor het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014. De Haagse cameraman verloor zijn goede vriend Rein Specken bij die ramp.

‘Ik hoop dat de druk op Rusland zo groot wordt dat het land buigt en de schuld op zich neemt. Maar daar geloof ik niet in’, zegt Hentenaar.

De cameraman reisde voor Nieuwsuur naar Oekraïne, waar het vliegtuig was neergehaald door een BUK-raket. In dat vliegtuig zaten 298 mensen, onder wie 193 Nederlanders. Hiervan kwamen er 24 uit onze regio, zo ook zijn Haagse vriend Rein Specken.

Zonnebloemen als symbool ramp

Hentelaar was voor Nieuwsuur bij de ramp. Tijdens het draaien in Oekraïne zag hij allemaal zonnebloemen liggen op de rampplek. Hij kwam daarom op het idee om een kunstwerk te maken van 5000 zonnebloemen, die het veld symboliseren waar het vliegtuig is neergestort.

LEES OOK: Nabestaande uit Leidschendam van vliegramp MH17 wist pas na 6,5 maand van overleden vader

Een tentoonstelling met dit kunstwerk werd geopend in Amstelveen. De tentoonstelling was mede voor de moeder van Rein Specken. Hiermee hoopte hij haar én de andere nabestaanden te kunnen troosten.

Verantwoordelijkheid

Ondertussen is nog steeds niet honderd procent duidelijk wie het vliegtuig heeft neergehaald. Rusland ontkent tot dusverre in alle toonaarden dat het land hiervoor verantwoordelijk is. Nederland en Australië hebben Rusland nu aansprakelijk gesteld in de hoop dat Rusland meewerkt aan het onderzoek naar de toedracht.

Volgens minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken staat het vast dat Rusland verantwoordelijk is voor de inzet van de BUK-raket. Het land benadrukte deze vrijdag nogmaals met klem niet verantwoordelijk te zijn voor het neerhalen van het MH17-vliegtuig.

LEES OOK: MH17 één jaar later: Mika’s beste vriendje Quoc Huy (13) overleed bij vliegramp

Meer over dit onderwerp: MH17 DEN HAAG

Honderd Nederlanders naar Europees Hof om MH17

Telegraaf 25.05.2018  Ook Nederlandse nabestaanden van slachtoffers van de crash van vlucht MH17 hebben zich aangemeld bij een Amerikaanse advocaat die namens hen een schadeclaim indient tegen Rusland bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Advocaat Jerry Skinner zei dat vrijdagavond in actualiteitenrubriek EenVandaag. Hij wil de klacht uiterlijk 13 juni indienen bij het hof.

Skinner legde in 2016 als bij het Europes hof een claim neer van in totaal 330 miljoen dollar namens 33 familieleden van de doden uit Maleisië, Nieuw-Zeeland en Australië. Die zaak loopt nog, aldus EenVandaag. Volgens de rubriek sluiten nu familieleden van zeker 130 slachtoffers, van wie honderd uit Nederland, zich aan.

Per nabestaande wil Skinner een schadebedrag claimen dat in de miljoenen loopt. Skinner is een bekende luchtvaartadvocaat; hij werd bekend als advocaat van nabestaanden van de fatale aanslag op het toestel van Pan Am dat in 1988 neerstortte bij het Schotse Lockerbie.

BEKIJK OOK:

Rutte dreigt Rusland met stappen

BEKIJK OOK:

Kremlin: JIT toonde afgedankte Buk-raketten

BEKIJK OOK:

’Houding Rusland schofferend voor nabestaanden’

BEKIJK OOK:

’Aansprakelijkstelling neerhalen vlucht MH17 is politieke daad’

LEES MEER OVER  mh17 europees hof voor de rechten van de mens (ehrm)

Nabestaanden MH17 naar Europees Hof voor schadeclaim tegen Rusland

NOS 25.05.2018 Een groep van 270 nabestaanden van Nederlandse slachtoffers van de ramp met de MH17 stapt naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg. Advocaat Jerry Skinner dient namens hen een schadeclaim in tegen Rusland, zo zegt hij in EenVandaag.

De nabestaanden sluiten zich aan bij een zaak die Skinner voert namens 33 Australische, Maleisische en Nieuw-Zeelandse nabestaanden. Het gaat volgens de actualiteitenrubriek om familieleden van 130 slachtoffers. Honderd daarvan komen uit Nederland.

Skinner claimt per nabestaande een bedrag dat in de miljoenen loopt. Hij hoopt niet alleen financiële genoegdoening te krijgen, maar ook de druk op Rusland op te voeren om mee te werken aan het strafrechtelijk onderzoek naar de vliegramp en de uitlevering van verdachten. Hij zegt dat het Europees Hof de enige plek is om als particulier claims in te dienen tegen Rusland.

Onderzoek

De stap van de nabestaanden staat volgens EenVandaag los van de persconferentie van het Joint Investigation Team (JIT) van gisteren. In die persconferentie meldde het JIT, het internationale team dat onderzoek doet naar de MH17-ramp, dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 werd neergehaald afkomstig was van de 53ste brigade van het Russische leger uit Koersk.

Nederland en Australië stelden Rusland vanochtend aansprakelijk voor het neerhalen van de vlucht, waarbij 298 doden vielen. Later vanochtend presenteerde het internationale onderzoekscollectief Bellingcat de naam van een nieuwe hoge Russische militair die betrokken was bij het neerhalen: Oleg Ivannikov.

Grote steun

Nabestaanden van de slachtoffers zijn blij dat het kabinet Rusland aansprakelijk gaat stellen. Voorzitter Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17 noemt het een grote steun in de rug. “Het belangrijkste is dat hier wordt aangetoond dat de Russische staat verantwoordelijkheid draagt.”

Ploeg is optimistisch over de juridische stappen, maar weet ook dat het nog jaren kan duren voordat er duidelijkheid is. “We vinden het vervelend dat het zo lang duurt, maar een zorgvuldig onderbouwde aanklacht vinden we veel belangrijker.”

De ontdekking van Bellingcat dat een hoge Russische militair betrokken was bij het neerhalen van MH17 moet volgens Ploeg goed onderzocht worden. Maar hij twijfelt er niet aan dat het JIT voldoende materiaal heeft om de militair aan te klagen.

BEKIJK OOK

Bellingcat: tweede hoofdverdachte MH17 was op Oekraïens grondgebied

Kabinet: Rusland aansprakelijk voor MH17, geen enkele twijfel aan JIT

MH17-onderzoek: wettig bewijs, ontkenning, nabestaanden willen stappen

Nabestaanden MH17 naar Europees Hof met schadeclaim

Telegraaf 25.05.2018 Een groep van 270 nabestaanden van Nederlandse slachtoffers van de ramp met vlucht MH17 stapt naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens voor een schadeclaim tegen Rusland. De Amerikaanse advocaat Jerry Skinner zegt in EenVandaag dat de klacht uiterlijk 13 juni wordt ingediend bij het hof.

Skinner stapte twee jaar geleden al namens 33 Maleisische, Australische en Nieuw-Zeelandse nabestaanden naar het Europees Hof. Die zaak loopt nog. Nu sluit een nieuwe, grote groep nabestaanden zich bij de klacht aan. Het gaat om familieleden van in ieder geval 130 slachtoffers, van wie honderd uit Nederland.

Per nabestaande wil Skinner een schadebedrag claimen dat in de miljoenen loopt. Het Europees Hof is volgens hem het enige hof dat particulieren toestaat claims in te dienen tegen Rusland.

BEKIJK OOK:

Kabinet stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

LEES MEER OVER rusland mh17 jerry skinner europees hof voor de rechten van de mens (ehrm)

Vrouw MH17-verdachte: ‘Hij is voorlopig niet thuis!’

Telegraaf 25.05.2018 Onderzoekscollectief Bellingcat heeft de Russische militair Oleg Ivannikov aangewezen als hoofdverdachte in de MH17-zaak. Ze kregen hem niet te pakken voor een reactie.

Wie is Oleg Ivannikov?

Telegraaf 25.05.2018 De Rus Oleg Ivannikov, die volgens het onderzoekscollectief Bellingcat hoofdverdachte is voor het neerhalen van vlucht MH17, was de hoogste militair in de zelfbenoemde republiek Loehansk in Oost-Oekraïne. Hij staat bekend onder de codenaam Orion.

De nu 51-jarige had leiding over het militaire commando, een huurlingenleger en het privéleger Wagner. Bellingcat zegt een bulk aan indirect bewijs te hebben. „Deze kolonel was de hoogste leidinggevende, hij was in de regio en hij was verantwoordelijk voor het transport van de Buk-raket, waarmee het toestel uit de lucht was geschoten.”

Volgens Bellingcat is het aannemelijk dat hij de rang van generaal had toen hij Oekraïne eind 2014 verliet. Op basis van digitale bronnen heeft het onderzoekscollectief een cv van Ivannikov kunnen vaststellen: hij genoot eerst verschillende militaire opleidingen en kwam daarna bij het Russische leger.

Zuid-Ossetië

Onder een andere naam (Andrey Ivanovich Laptev) werd hij gepositioneerd in Zuid-Ossetië tijdens de onafhankelijkheidsstrijd tegen Georgië circa tien jaar geleden. Daar werd hij minister van Defensie, nog steeds onder zijn alias. ’Laptev’ was verantwoordelijk voor militaire operaties en support vanuit Rusland voor de lokale milities.

BEKIJK OOK:

Bellingcat: hoge Russische militair hoofdverdachte van neerhalen MH17

Ivannikov verliet na enige tijd die post om te gaan promoveren in Rusland, op het onderwerp ’The Complex Nature of the Information War in the Caucasus’. Hij werd militair expert en directeur van een staatsgesponsord onderzoekscentrum over de Caucasus. In 2014 zou hij in Oost-Oekraïne zijn opgedoken onder de naam ’Andrey Ivanovich’, als leider van de zelfbenoemde republiek Loehansk.

LEES MEER OVER oekraïne mh17 bellingcat rusland oleg ivannikov

Bellingcat: hoge Russische militair hoofdverdachte van neerhalen MH17

Telegraaf 25.05.2018  Onderzoekscollectief Bellingcat claimt een van de hoofdverdachten van het neerhalen van vlucht MH17 te hebben gevonden. Het gaat om iemand met een hoge functie in het Russische leger. Deze man, Oleg Ivannikov, stond bekend onder de codenaam Orion.

Dat meldde het journalistieke netwerk tijdens een persconferentie. Het gaat om een bulk aan indirect bewijs, meldde Bellingcat. „Deze kolonel was de hoogste leidinggevende, hij was in de regio en hij was verantwoordelijk voor het transport van de Buk-raket, waarmee het toestel uit de lucht was geschoten.”

Ivannikov, bekend onder vele aliassen, is door Bellingcat recent nog getraceerd. Afgelopen september bestelde hij een sportattribuut via een webwinkel.

BEKIJK OOK:

Wie is Oleg Ivannikov?

’Onderbouwde hypothese’

Het onderzoekscollectief heeft de informatie enkele maanden geleden overgedragen aan het JIT, het internationale politie- en justitieteam dat onderzoek doet naar de rampvlucht. „Wij hebben een onderbouwde hypothese, het is aan het JIT om met keihard bewijs te komen dat standhoudt in de rechtbank.”

Onderzoeksjournalist Eliot Higgins, oprichter van onderzoekscollectief Bellingcat. Ⓒ ANP

Bellingcat zocht naar twee hoofdverdachten, Orion en Delfin. Het netwerk identificeerde de laatste eerder al als Nikolaj Fiodorovitsj. Van beide mannen bestaan geluidsfragmenten.

BEKIJK OOK:

Rusland ontkent verantwoordelijkheid voor crash MH17

’Onomstotelijk’

De persconferentie was een dag na de update van het JIT. Het internationale onderzoeksteam van politie en justitie meldde donderdag dat „onomstotelijk” vaststaat dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 uit de lucht is geschoten, is afgevuurd uit een installatie van het Russische leger. Bellingcat was eerder al tot dezelfde conclusie gekomen.

BEKIJK OOK:

Kabinet stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

Bellingcat is een netwerk van journalisten, activisten en burgers dat werd opgericht door de Brit Eliot Higgins. Het zoekt in openbare digitale bronnen en naar officiële stukken die per ongeluk online komen naar informatie over internationale conflicten.

BEKIJK OOK:

’Aansprakelijkstelling neerhalen vlucht MH17 is politieke daad’

JIT gaat onthullingen Bellingcat bestuderen

Het Joint Investigation Team (JIT) gaat de onthullingen van Bellingcat over de identiteit van een van de hoofdverdachten van het neerhalen van vlucht MH17 „met interesse bestuderen.” Dat laat een woordvoerder van het Openbaar Ministerie namens het JIT weten. Inhoudelijk commentaar kan ze niet geven. „We hebben veel waardering voor het werk van Bellingcat”, kan het OM wel melden.

BEKIJK OOK:

Hard bewijs voor Moskou-link

Het Joint Investigation Team (JIT) heeft de informatie over de identiteit van de hoofdverdachte van het neerhalen van MH17 „al enkele maanden.” Dat zei Bellingcat-oprichter Eliot Higgins. „We hebben het JIT deze informatie gegeven, enkele maanden geleden”, zei Higgins. „Ze zeiden ’dank je wel’ en verder niet zo veel. Zoals iedere keer eigenlijk.” Bellingcat kwam al eerder met informatie over het neerhalen van MH17 die later door het onderzoeksteam werd bevestigd.

BEKIJK OOK:

Nabestaanden MH17 naar Europees Hof met schadeclaim

MH17

Het vliegtuig van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten door een Buk-raket, een wapen van Russische makelij. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

BEKIJK OOK:

’Houding Rusland schofferend voor nabestaanden’

Verslaggever Paul Eldering was vrijdag bij de persconferentie van Bellingcat en twitterde hierover. Zijn tweets vind je hieronder.

Tweets by ‎@PaulEldering

LEES MEER OVER mh17 bellingcat onderzoeken joint investigation team (jit) oleg ivannikov

Bellingcat: tweede hoofdverdachte MH17 was op Oekraïens grondgebied

NOS 25.05.2018 Het internationale onderzoekscollectief Bellingcat en het Russische onderzoeksplatform The Insider hebben de naam achterhaald van een tweede hoge Russische militair die betrokken was bij het neerhalen van vlucht MH17. Het is volgens hen de inlichtingenofficier Oleg Ivannikov, die in elk geval een half jaar geleden nog bij de buitenlandse militaire inlichtingendienst (GRU) van Rusland werkte. Hij is een van de twee hooggeplaatste personen die in beeld zijn bij het internationale onderzoeksteam JIT.

Op basis van onder meer telefoontaps concluderen de onderzoekers dat hij direct betrokken was bij het transport van de Buk-installatie naar en van Oekraine.

Het Joint Investigation Team (JIT) gaat de onthullingen van Bellingcat “met interesse bestuderen”, liet een woordvoerder van het Openbaar Ministerie namens het JIT weten. Inhoudelijk commentaar werd niet gegeven.

Loegansk

De 51-jarige Ivannikov, die door het JIT werd aangeduid als Orion werkte tijdens de ramp volgens Bellingcat in de rebellenrepubliek Loegansk in Oost-Oekraïne. Hij was daar militaire adviseur en gaf in feite de leiding aan de republiek. Hij coördineerde en leidde de activiteiten van de Russische militanten, de pro-Russische Oekraïense rebellen en een ‘privé-leger’ dat bekendstaat als de Wagner-groep, aldus Bellingcat.

Video afspelen

Dit weet Bellingcat over hoge Russische militair

Hiermee is volgens Bellingcat voor het eerst vastgeld dat een hoge Russische officier die betrokken was bij de ramp met de MH17 ten tijde van de ramp op Oekraïens grondgebied was. Wat precies zijn rol is geweest bij het neerhalen van het toestel is niet duidelijk.

Syrië

Eerder zou Ivannikov onder een schuilnaam minister van Defensie zijn geweest in Zuid-Ossetië, een pro-Russisch republiekje dat zich met Russische steun heeft afgescheiden van Georgië. Later was hij ook actief in de Syrische burgeroorlog. Dat hebben de onderzoekers onder meer afgeleid uit een telefoongesprek met de echtgenote van Ivannikov.

Bellingcat heeft de bewijzen gedeeld met het JIT. Dat gebeurde al ruim voor de openbaarmaking van vandaag, om te voorkomen dat alle openbare bewijs zou worden gewist voor het JIT ernaar kon kijken. Van Ivannikov waren geen foto’s op internet te vinden, zodat hij onopgemerkt onder verschillende namen kon opereren.

Correspondent David Jan Godfroid zegt dat de bevindingen van Bellingcat belangrijk zijn. “Als Ivannikov er inderdaad bij betrokken was, kan het niet anders dan dat de militaire en politieke top van het ministerie van Defensie in Rusland erbij betrokken was. En in dat geval is het haast ondenkbaar dat het Kremlin, en dus ook president Poetin, er niet vanaf wist.” Hij wijst erop dat het Russische leger strikt hiërarchisch is georganiseerd en dat lager geplaatsten niets ondernemen zonder toestemming van bovenaf. “Dat geldt zeker voor de inzet van Buk-raketten in Oekraïne.”

Eind vorig jaar identificeerde Bellingcat in samenwerking met The Insider een andere door het JIT gezochte hoge militair als kolonel-generaal Tkatsjov.

Eerder had Bellingcat al ontdekt dat de 53ste brigade van het Russische leger de Buk-installatie naar Oekraïne had gebracht. Dit werd gisteren bevestigd door het JIT, waarmee volgens het internationale onderzoeksteam de betrokkenheid van Rusland bij de ramp wettig en overtuigend bewezen is.

Vanochtend besloot het kabinet om die reden Rusland aansprakelijk te stellen voor het neerhalen van vlucht MH17.

BEKIJK OOK

Ze lopen voorop in onthullingen rondom MH17. Wat is Bellingcat voor club?

Rusland blijft betrokkenheid MH17-ramp ontkennen

Buk-raket die MH17 neerhaalde was van 53ste brigade van Russische strijdkrachten

Brede steun Kamer voor stappen tegen Moskou

Telegraaf 25.05.2018 In de Tweede Kamer is positief geregeerd op het kabinetsbesluit om Rusland aansprakelijk te stellen voor de MH17-ramp. De grootste regeringspartij, de VVD, zegt de „kraakheldere en stevige stap” van Nederland en Australië te steunen.

„De Russen staan nu voor een belangrijke keuze: eindelijk voluit gaan meewerken of mist blijven opwerpen. Het onderzoek zal sowieso doorgaan, met of zonder Rusland”, aldus VVD-Kamerlid Han ten Broeke.

’Een stevige stap’

Sjoerd Sjoerdsma van coalitiepartner D66 noemt het terecht dat het kabinet „een zeer stevige stap” zet. De kleinste regeringspartij, de ChristenUnie, verwacht dat Moskou uit zichzelf geen openheid van zaken geeft. „Deze stap kan ervoor zorgen dat Rusland wel zal moeten meewerken aan waarheidsvinding.”

BEKIJK OOK:

Kabinet stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

Volgens ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind zou het goed zijn „wanneer Nederland zoveel mogelijk andere landen die aangesloten zijn bij het JIT (Joint Investigation Team, het internationale team dat de aanval onderzoekt) mobiliseert om de druk op Rusland op te voeren.”

’Kan niet zonder gevolgen blijven’

Tweede Kamerlid Bram van Ojik van oppositiepartij GroenLinks vindt het „goed dat Nederland en Australië genoegdoening vragen voor de slachtoffers.” Hij hoopt dat andere betrokken landen zich hier snel bij aansluiten.

En Kamerlid Lilianne Ploumen van oppositiepartij PvdA zegt: „Het JIT heeft onomstotelijk aangetoond dat de BUK-raket waarmee de MH17 is neergehaald afkomstig is van het Russische leger. Dat kan niet zonder gevolgen blijven. De PvdA steunt daarom de stap van het kabinet.”

LEES MEER OVER rusland mh17 australië joël voordewind christenunie sjoerd sjoerdsma vvd han ten broeke tweede kamer

Kabinet: Rusland aansprakelijk voor MH17, geen enkele twijfel aan JIT

NOS 25.05.2018 Nederland en Australië stellen Rusland samen aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. Het kabinet heeft daar vanochtend een besluit over genomen.

De aansprakelijkstelling door het kabinet volgt op de bevindingen van het Joint Investigation Team (JIT), gisteren. Dat concludeerde dat de Buk-raket waarmee MH17 is neergehaald afkomstig was van een installatie van een brigade van het Russische leger.

Rusland is verantwoordelijk

Premier Rutte onderstreepte dat het kabinet geen enkele twijfel heeft over de bevindingen van het JIT en dat daarom deze “grote stap” wordt gezet. Hij benadrukte dat het Openbaar Ministerie en het JIT op geen enkele manier politiek zijn beïnvloed. Ook minister Blok sprak van onomstotelijk bewijs.

“Rusland is verantwoordelijk voor de inzet van deze Buk-installatie en daarmee kan worden vastgesteld dat Rusland niet heeft meegewerkt aan alle verzoeken om duidelijkheid te geven over het aandeel van het land in deze hele kwestie”, zei Rutte. Volgens hem is dat feit zo ernstig, dat het de aansprakelijkstelling rechtvaardigt.

Rutte is niet bang dat het kabinet met deze maatregel het justitieel onderzoek voor de voeten loopt. Volgens het kabinet staat de aansprakelijkstelling los van het strafrechtelijk onderzoek en de mogelijke vervolging en berechting van daders. Het onderzoek van het JIT gaat door.

Video afspelen

Rutte: ik ga ervan uit dat Rusland snapt hoe ernstig dit is

Compensatie

Het kabinet erkent dat het aansprakelijk stellen van een land een ingewikkeld juridisch proces is. Blok sprak van een zeer ingrijpende stap, die niet lichtvaardig is genomen. “We zijn zeker van onze zaak”, voegde hij eraan toe.

Het besluit betekent dat Nederland en Australië Rusland “genoegdoening in verschillende vormen” vragen. Volgens Blok moet Rusland de nabestaanden een “passende compensatie” bieden. Het kabinet wil niet speculeren over bedragen.

Video afspelen

Nederland stelt Rusland ‘aansprakelijk’, wat betekent dat?

Nederland en Australië hebben Rusland gevraagd te overleggen over een oplossing “die recht doet aan het enorme leed en de toegebrachte schade, veroorzaakt door het neerhalen van MH17”. Het voorleggen aan een internationale rechter of organisatie kan een volgende stap zijn.

Video afspelen

Blok: wij eisen nu dat Rusland verantwoordelijkheid neemt

Andere landen

Voorlopig hebben alleen Nederland en Australië Rusland aansprakelijk gesteld. Maar het kabinet hoopt dat ook andere landen met slachtoffers, zoals Maleisië en België, zich bij die stap aansluiten. Die denken daar nog over na.

Blok zal de andere Europese landen maandag om steun vragen voor de maatregel van het kabinet en Nederland zal de stap volgende week ook aan de orde stellen in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties.

BEKIJK OOK

MH17-onderzoek: wettig bewijs, ontkenning, nabestaanden willen stappen

Buk-raket die MH17 neerhaalde was van 53ste brigade van Russische strijdkrachten

Kabinet stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

Telegraaf 25.05.2018 Nederland en Australië stellen Rusland aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. De ministerraad heeft daartoe besloten op voorstel van minister Blok van Buitenlandse Zaken. Rusland is hiervan door beide landen op de hoogte gesteld.

Minister Blok (Buitenlandse Zaken): „Het neerhalen van vlucht MH17 heeft onherstelbaar leed teweeggebracht. Het kabinet heeft altijd gezegd: de waarheid rond vlucht MH17 moet boven tafel en er moet gerechtigheid komen voor de slachtoffers en hun nabestaanden.

Nederland heeft hiervoor de steun van de internationale gemeenschap. Op basis van de conclusies van het JIT staat nu voor Nederland en Australië vast dat Rusland verantwoordelijk is voor de inzet van de BUK-installatie waarmee vlucht MH17 is neergehaald. Het kabinet handelt hier nu naar door Rusland formeel aansprakelijk te stellen.’’

Volgens de bewindsman was de beschikbaarheid van de BUK-installatie in strijd met internationaal recht en is dat de grond voor de aansprakelijkheidstelling.

BEKIJK OOK:

Bellingcat: hoge Russische militair hoofdverdachte van neerhalen MH17

’Rusland verantwoordelijk’

Staatsaansprakelijkheid is relevant wanneer staten regels van het internationaal recht niet nakomen. Het is dan mogelijk om een staat voor het schenden van één of meerdere internationale regels aansprakelijk te stellen en genoegdoening te vragen.

Het is deze juridische weg die Nederland en Australië nu samen gaan bewandelen. Beide landen houden Rusland verantwoordelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. De andere betrokken landen zijn verzocht zich bij Nederland en Australië aan te sluiten.

Tijdens de ingelaste persconferentie zei Blok dat hij zijn Russische collega Lavrov op de hoogte heeft gesteld van het besluit. Nederland en Australië vragen Rusland nu mee te werken aan het onderzoek en verantwoordelijkheid te nemen. „Het initiatief ligt nu daar”, aldus Blok.

Reactie

Volgens hem reageerde Lavrov afhoudend, nadat Rusland ook donderdag opnieuw betrokkenheid had ontkend. „Ik betreur dat zeer”, zei Blok daarover. De Russische minister van Buitenlandse Zaken had echter gezegd de stukken nog niet gelezen te hebben en dus nog geen officiële reactie te hebben.

Wat er gebeurt als Rusland betrokkenheid blijft ontkennen, ook op diplomatiek niveau, daarop wilde Blok niet ingaan. „Daarvoor moeten we eerst een officiële reactie hebben.”

Ook over de hoogte van een eventuele schadevergoeding wilde hij nog niet speculeren. „De precieze strafrechtelijke consequenties zijn aan het OM.” Blok benadrukte dat deze aansprakelijkheidstelling van land tot land, het lopende strafrechtelijk onderzoek niet voor de voeten loopt en dat het elkaar zelfs kan versterken.

Scenario

In kabinetskringen valt te horen dat Nederland en Australië al weken bezig zijn met de voorbereidingen van deze stap. De scenario’s lagen al klaar. Er is voortdurend overleg geweest tussen de landen, zowel vanuit het Openbaar Ministerie als op kabinetsniveau face-to-face: het onderwerp lag zo gevoelig dat men hierover niet over open lijnen contact durfde te hebben.

Het Openbaar Ministerie had de hoofdconclusies al met het kabinet gedeeld voor de persconferentie van donderdag, maar de details over de presentatie nog niet. Wel wisten de premier en Blok hierdoor deze week al voor hun vertrek naar het buitenland, dat ze eerder zouden moeten terugkeren. Die informatie hielden ze echter voor zich om geen slapende honden wakker te maken.

’Duurt nog jaren’

Er wordt verwacht dat het hele proces nog jaren gaat duren. De eerste stap is nu om in overleg te treden met de Russen over wat ze met het Nederlands-Australische besluit gaan doen.

LEES MEER OVER rusland mh17 australië stef blok

Londen: Kremlin moet verantwoording afleggen

Telegraaf 25.05.2018 De Britse regering vindt dat Rusland „verantwoording moet afleggen” voor de rol die het speelde rond de MH17-ramp. „Het Kremlin denkt dat het straffeloos kan handelen”, zei minister Boris Johnson (Buitenlandse Zaken).

Door het neerhalen van het passagiersvliegtuig verloren tien Britse burgers het leven. Johnson verweet het Kremlin weinig waarde te hechten aan de levens van onschuldige mensen. „De Russische regering moet nu verantwoording afleggen voor zijn handelingen in relatie tot het neerhalen van MH17”, stelde de minister in een verklaring.

BEKIJK OOK:

Bellingcat: hoge Russische militair hoofdverdachte van neerhalen MH17

De relatie tussen Londen en Moskou staat verder onder druk door de zaak Skripal. Die voormalige Russische spion en zijn dochter werden begin maart bewusteloos aangetroffen op een bankje in Salisbury. De Britse autoriteiten denken dat Rusland verantwoordelijk is voor de vergiftiging van het duo met zenuwgas. Het Kremlin ontkent dat en zegt evenmin betrokken te zijn bij het neerhalen van MH17.

LEES MEER OVER mh17 salisbury rusland kremlin boris johnson

VS zeggen Nederland en Australië steun toe

Telegraaf 25.05.2018 De Verenigde Staten steunen het besluit van Nederland en Australië om Rusland aansprakelijk te stellen voor de MH17-ramp. Dat meldt het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, dat het Kremlin eerder al opriep te „stoppen met liegen” en opheldering te geven over de rol die het speelde bij het neerhalen van het passagierstoestel.

De VS zeggen alle vertrouwen te hebben in de bevindingen van het JIT (Joint Investigation Team). Dat acht bewezen dat de raket die het vliegtuig trof afkomstig was van een Russische legerbasis. Het ministerie riep Moskou op de „desinformatiecampagne” te staken en openheid te geven over zijn betrokkenheid bij de ramp.

BEKIJK OOK:

Bellingcat: hoge Russische militair hoofdverdachte van neerhalen MH17

Rusland ontkent betrokken te zijn bij het neerhalen van vlucht MH17. Minister Sergej Lavrov (Buitenlandse Zaken) trok vrijdag een vergelijking met de zaak-Skripal, waarin zijn land verantwoordelijk werd gehouden voor het vergiftigen van een voormalige spion en zijn dochter. „Toen zeiden ze dat het ’zeer waarschijnlijk’ was dat de Russen erachter zaten, maar kondigde Scotland Yard direct aan dat het onderzoek nog gaande was. En dat is het nog steeds”, zei Lavrov.

LEES MEER OVER kremlin australië sergej lavrov joint investigation team (jit) verenigde staten (vs) nederland

Kremlin: JIT toonde afgedankte Buk-raketten

Telegraaf 25.05.2018 De onderzoekers van het Joint Investigation Team (JIT) hebben donderdag Buk-raketten getoond van een type dat in Rusland sinds 2011 niet meer in gebruik is. Dit stelt het Russische ministerie van Defensie volgens Russische media.

De luchtafweerraketten zijn in de Sovjet-Unie in 1986 gemaakt. Ze zijn zoals gebruikelijk na een periode van 25 jaar om veiligheidsredenen uit de roulatie genomen om vervangen te worden door modernere raketten of een meer geavanceerde luchtafweer.

Oekraïne heeft twintig buk-luchtafweersystemen, maar heeft sinds 1991 daar nooit meer nieuwe raketten voor verworven. Kiev verving ze dus niet, aldus het Russische ministerie. Rusland vraagt zich daarbij af waarom de onderzoekers van het JIT zo geheimzinnig doen over de vraag waar die raket is gevonden en van wie ze hem gekregen hebben. Het ministerie vermoedt dat de herkomst van ’het bewijsstuk’ opzettelijk geheim wordt gehouden omdat het projectiel mogelijk bij de Oekraïense strijdkrachten vandaan komt.

BEKIJK OOK:

Rusland ontkent verantwoordelijkheid voor crash MH17

LEES MEER OVER rusland oekraïne kremlin mh17 buk-raketten joint investigation team (jit)

Ze lopen voorop in onthullingen rondom MH17. Wat is Bellingcat voor club?

NOS 25.05.2018 Wat het officiële onderzoeksteam naar de aanslag op vlucht MH17 gisteren als conclusie presenteerde, zei digitaal collectief Bellingcat vorig jaar al: de Buk-raket waarmee vlucht MH17 werd neergehaald was afkomstig van de 53ste brigade van het Russische leger uit Koersk.

De onthulling van het burgercollectief was vorig jaar al indrukwekkend. Met terugwerkende kracht is het nu dus ook gelegitimeerd door forensisch bewijs. Vandaag komt Bellingcat met een nieuw rapport over MH17 en geeft het zijn eerste persconferentie ooit. Wat is dit voor club?

Bellingcat komt uit de koker van de Engelse internetfanaat Eliot Higgins. De toen werkloze financieel analist werd in 2012 bekend met zijn blog Brown Moses, waarop hij onder meer de wapenhandel rondom de Syrische oorlog blootlegde. Informatie daarover vond hij via openbare digitale bronnen, gewoon vanachter de computer in Leicester.

Zijn droom

Higgins’ tamelijk nieuwe manier van nieuwsgaring smaakte naar meer. In de zomer van 2014 haalde hij via een crowdfundingsactie in korte tijd bijna 50.000 pond (ongeveer 57.000 euro) op voor Bellingcat. Zijn droom: journalisten, activisten en onderzoekers een platform en de hulpmiddelen geven om samen tot ‘open-source’ onderzoeksjournalistiek te komen.

Deze mond vol betekent niet meer dan dat Higgins en zijn ploeg van voornamelijk vrijwilligers op basis van digitale bronnen onderzoeksjournalistiek bedrijven. Ze zoeken op Facebook en de Russische evenknie VKontakte, op Twitter, Instagram, andere sociale media en Google Earth en snorren officiële documenten op die per ongeluk online komen en gebruiken wat er verder digitaal maar voorhanden is. Zo probeert een internationaal netwerk van huiskamerspeurneuzen de puzzel compleet te krijgen van conflicten die de internationale gemeenschap splijten.

Obsessie

In Nederland kreeg Bellingcat de meeste bekendheid door het onderzoek naar de ramp met de MH17. Ze kwamen met het nieuws over de 53ste brigade en identificeerden een hoge Russische generaal als medeplichtige aan de hand van zijn stem. NOS interviewde in 2016 een Nederlandse medewerker, die digitaal jacht maakte op informatie over de aanslag. Zijn zoektocht noemde hij “bijna een obsessie”.

In het Syrië-conflict gingen zij na waar de bommen vielen. Bellingcat achterhaalde dat het Syrische leger clusterbommen gebruikte. Ook wist Higgins met zijn team uit te pluizen waar de Amerikaan James Foley precies was vermoord door IS, onder meer aan de hand van herkenningspunten van de executievideo.

Het is geen magie, het is heel veel zoeken, aldus Nederlands Bellingcat-lid Christiaan Triebert,

De Nederlandse student Christiaan Triebert ontcijferde de WhatsAppgroep van Turkse coupplegers, die in 2016 de regering van Erdogan omver wilden werpen. “Met enige training kan iedereen dit doen. Het is geen magie, het is heel veel zoeken. Ik heb alleen openbare informatie gebruikt”, zei hij daar destijds over tegen de NOS. “We zoeken niet naar één naald in één hooiberg, maar naar duizenden naalden in duizenden hooibergen. Dat is een fantastische uitdaging.”

Triebert won met zijn onderzoek een Europese prijs voor innovatieve journalistiek. Tegen Het Parool zei hij “geen tegenstelling” te zien met traditionele journalistiek. “Het enige dat wij doen is berichten verifiëren. Het verschil is dat we dat doen met het nieuwste gereedschap. Er is gewoon veel mogelijk.”

Bekijk hieronder een samenvatting van de onthullingen van gisteren:

Video afspelen

Presentatie onderzoek MH17: dit gebeurde er

BEKIJK OOK

Nederlandse medewerker Bellingcat: MH17-ramp greep mij enorm aan

Bellingcat: Russische legertop betrokken bij neerhalen MH17

Buk-raket die MH17 neerhaalde was van 53ste brigade van Russische strijdkrachten

‘Er moet nu druk uitgeoefend worden op Rusland’

Telegraaf 25.05.2018 De Russen reageren afhoudend op de eis van Nederland om hun betrokkenheid bij de MH17-ramp te erkennen.

’Houding Rusland schofferend voor nabestaanden’

Telegraaf 25.05.2018 De constante ontkenning van Rusland over betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17 is „schofferend” voor de nabestaanden. Dat zei Silene Frederiksz na afloop van de persconferentie van Bellingcat. Het onderzoekscollectief onthulde vrijdag dat de Rus Oleg Ivannikov waarschijnlijk een van de hoofdverdachten is. Hij was de hoogste militair in de zelfbenoemde republiek Loehansk in Oost-Oekraïne.

Frederiksz noemde deze onthulling „een heel belangrijke ontwikkeling.” „We moeten zoveel mogelijk bewijs hebben zodat ze er niet omheen kunnen. De Russen gaan het namelijk nooit toegeven.” Frederiksz verloor haar zoon en zijn vriendin bij de ramp. Het vliegtuig van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten door een Buk-raket, een wapen van Russische makelij. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

„Wij wachten en hopen al vier jaar op antwoorden”, zei ze. Op de vraag of ze nog geduld op kan brengen, zegt ze dat ze wel zal moeten. „Ik heb het gevoel dat we de goede richting op gaan. Het gaat langzaam maar het net sluit zich.”

BEKIJK OOK:

Bellingcat: hoge Russische militair hoofdverdachte van neerhalen MH17

’Binnen vijf jaar’

Het Joint Investigation Team (JIT) dat de vliegramp onderzoekt, liet donderdag weten dat de personen achter het neerhalen van vlucht MH17 „binnen vijf jaar” voor de rechter zullen staan. Frederiksz vraagt zich af of dat zal lukken. „De juiste persoon zullen ze wel weten te achterhalen, maar of hij ooit in een Nederlandse rechtbank zal komen. Berechting wordt lastig vrees ik.”

Het journalistieke netwerk gaf de persconferentie een dag na de update van het JIT. Het internationale onderzoeksteam van politie en justitie meldde donderdag dat „onomstotelijk” vaststaat dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten, is afgevuurd uit een installatie van het Russische leger. Bellingcat was eerder al tot dezelfde conclusie gekomen.

LEES MEER OVER rusland oekraïne mh17 bellingcat silene frederiksz oleg ivannikov

’Aansprakelijkstelling neerhalen vlucht MH17 is politieke daad’

Telegraaf 25.05.2018 De aansprakelijkstelling van Rusland voor het neerhalen van vlucht MH17 zal geen eenvoudige zaak zijn en is vooral een politieke daad, meent internationaal strafrechtadvocaat Geert-Jan Knoops. Moskou zal een proces voor het Internationaal Strafhof niet aanvaarden. Een klacht bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens zou meer een symbolische waarde hebben, waarbij Rusland bovendien de uitspraak naast zich kan neerleggen.

Knoops ziet ook problemen omdat het bewijs voor Russische betrokkenheid nog niet onomstotelijk door een rechter is vastgesteld. „Bovendien heeft het Joint Investigation Team enkele cruciale vragen nog onbeantwoord gelaten. Zolang die essentiële vragen niet zijn beantwoord en er hiervoor nog geen bewijs is, zal een aansprakelijkheidstelling meer een politieke daad zijn.”

BEKIJK OOK:

Kabinet stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

Toch is het onverstandig om Rusland in deze fase van het onderzoek verantwoordelijk te houden, waarschuwt Knoops. Er is door het JIT alleen vastgesteld dat de 53e brigade de raket heeft vervoerd. Maar daarmee staat juridisch nog niet vast dat Rusland aansprakelijk is, legt de hoogleraar uit. Bewijs over wie de bemanning was en welke instructies zij hadden ontbreekt nog.

’We werken nu helemaal niet meer mee’

Het aansprakelijk stellen van Rusland staat overigens los van het strafrechtelijk onderzoek en de mogelijke vervolging van de daders, laat het ministerie weten. Knoops:. „Je hebt het risico dat Rusland nu zegt: ’bekijk het maar, we werken nu helemaal niet meer mee, aan welke vorm van berechting dan ook’.

„Ik denk dat het vooral een symbolische daad is geweest en dat de druk van de publiek opinie en de begrijpelijke wens van de nabestaanden om actie te ondernemen heeft meegespeeld. Maar als je die sentimenten zou wegdenken: dan is het maar zeer de vraag of het kabinet er goed aan heeft gedaan, deze stap te nemen.”

’Juridische obstakels’

De hoogleraar ziet bij een eventuele rechtszaak ’juridische obstakels’. Mocht Nederland naar het Internationaal Gerechtshof in Den Haag stappen, dan heeft Rusland de mogelijkheid om de bevoegdheid van die instantie te betwisten. Een uitspraak van het Europees Hof kunnen de Russen gewoon negeren. Dat heeft het land al eerder gedaan, stelt de hoogleraar vast.

Onderzoekscollectief Bellingcat maakte vrijdagmorgen overigens bekend dat de hoofdverdachte van het neerhalen van vlucht MH17 een hoge functionaris in het Russisch leger is, Oleg Ivannikov. „Deze kolonel was de hoogste leidinggevende, hij was in de regio en hij was verantwoordelijk voor het transport van de Buk-raket, waarmee het toestel uit de lucht was geschoten”, claimen de onderzoekers.

BEKIJK OOK:

Wie is Oleg Ivannikov?

LEES MEER OVER rusland mh17 europese hof voor de rechten van de mens geert-jan knoops

Rusland ontkent verantwoordelijkheid voor crash MH17

Telegraaf 25.05.2018 Rusland heeft opnieuw en met klem benadrukt niet verantwoordelijk te zijn voor het neerhalen van vlucht MH17. Het land stelt niet bij het onderzoek naar de oorzaak van de ramp te zijn betrokken en heeft mede daardoor geen vertrouwen in de onderzoeksresultaten van de internationale onderzoekscommissie JIT.

Het Kremlin wijst de jongste beschuldigingen van Nederland dat wordt gesteund door Australië, volstrekt af. De twee landen hebben vrijdag naar voren gebracht dat ze Rusland aansprakelijk stellen voor het neerhalen van de vlucht op 17 juli 2014. ,,Wij eisen dat Rusland zijn verantwoordelijkheid neemt en volledig meewerkt aan waarheidsvinding en gerechtigheid voor de slachtoffers van vlucht MH17 en hun nabestaanden’’, zei minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken.

BEKIJK OOK:

Kabinet stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

Persbureau Interfax berichtte vrijdag dat op het Russische ministerie van Defensie is beklemtoond dat het nummer van de raket die volgens Nederlandse onderzoekers de vlucht neerhaalde, van een Oekraïense raket was. Dat projectiel was in 1986 in de Sovjet-Unie gemaakt en kwam later in handen van Oekraïense strijdkrachten.

BEKIJK OOK:

Bellingcat: hoge Russische militair hoofdverdachte van neerhalen MH17

BEKIJK OOK:

Kremlin: JIT toonde afgedankte Buk-raketten

Blok wil dat Bellingcat bewijs tegen Rus deelt

Telegraaf 25.05.2018 Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken roept onderzoekscollectief Bellingcat op bewijs voor het aandeel van hoge Russische officieren in het neerhalen van vlucht MH17 te delen met het Openbaar Ministerie. „Zo kan het meegenomen worden in de strafrechtelijke procedure zodat de schuldigen voor de rechter kunnen komen”, zei Blok.

Bellingcat claimt een van de hoofdverdachten van het neerhalen van vlucht MH17 te hebben gevonden. Het gaat om Oleg Ivannikov, alias Orion, die een hoge rang in het Russische leger zou bekleden. Eerder verklaarde het onderzoekscollectief al hoofdverdachte ’Delfin’ te hebben ontmaskerd als de hoge officier Nikolaj Fiodorovitsj.

BEKIJK OOK:

Bellingcat: hoge Russische militair hoofdverdachte van neerhalen MH17

Het door Bellingcat verzamelde bewijs was niet nodig om Rusland aansprakelijk te kunnen stellen voor de vliegramp, zegt Blok. Maar het kan mogelijk een rol spelen in het identificeren van de personen die schuldig zijn aan de aanslag.

BEKIJK OOK:

Kabinet stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

Volledige medewerking

Nederland en Australië eisen van Rusland dat het volledig meewerkt aan het MH17-onderzoek en „recht doet aan het enorme leed en de schade” die het neerhalen van het toestel te weeg heeft gebracht. Maar minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken verwacht dat het lang zal duren voor het zover is. Hij vroeg de nabestaanden vrijdag om geduld te hebben. De Nederlandse regering zal volgens hem niet rusten „voor de feiten boven tafel zijn.”

Het kabinet heeft vrijdag besloten Rusland aansprakelijk te stellen voor de MH17-ramp. Dat heeft het de Russische regering via diplomatieke kanalen laten weten, zei Blok in een toelichting. Ook heeft hij gebeld met zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov. Die reageerde afhoudend en blijft iedere betrokkenheid van Rusland bij het neerhalen van het passagierstoestel ontkennen.

Grondig onderzoek

Nederland en Australië hebben de andere landen die bij de ramp onderdanen hebben verloren „recent” uitgenodigd zich bij hen aan te sluiten, zei Blok. Hij verwacht hun steun. Nederland zal dinsdag ook in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties aan de orde stellen dat het Rusland aansprakelijk heeft gesteld. „Nederland zal Rusland zeker recht in de ogen kijken als dit onderwerp in de Veiligheidsraad besproken wordt”, kondigde de minister aan.

Blok wil niet vooruitlopen op eventuele vervolgstappen. De bal ligt volgens hem nu bij Rusland, dat de kans moet krijgen om te reageren. Ook de diplomatieke betrekkingen blijven vooralsnog in stand. Het is volgens Blok belangrijk om de lijnen open te houden. De minister benadrukt dat het besluit Rusland aansprakelijk te stellen „niet lichtvaardig is genomen.” Er is grondig onderzoek aan vooraf gegaan.

Geduld

Nabestaanden van omgekomen inzittenden van MH17 vragen zich af of het niet tijd wordt voor sancties tegen Rusland, zoals veel landen onlangs instelden na de moordaanslag op de Russische dubbelspion Sergej Skripal. Maar dat zou volgens Blok de goede afloop van het MH17-onderzoek juist in de weg zitten.

Uiterste voorzichtigheid is geboden om bijvoorbeeld de geloofwaardigheid van het onderzoek niet op het spel te zetten. De Skripal-zaak is ook heel anders dan de kwestie-MH17, stelt Blok.

Steun voor kabinetsbesluit MH17

In de Tweede Kamer is positief geregeerd op het kabinetsbesluit om Rusland aansprakelijk te stellen voor de MH17-ramp. Sjoerd Sjoerdsma van regeringspartij D66 noemt het terecht dat het kabinet „een zeer stevige stap” zet. Coalitiepartner ChristenUnie verwacht dat Moskou uit zichzelf geen openheid van zaken geeft. „Deze stap kan ervoor zorgen dat Rusland wel zal moeten meewerken aan waarheidsvinding.” Volgens ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind zou het goed zijn „wanneer Nederland zoveel mogelijk andere landen die aangesloten zijn bij het JIT (Joint Investigation Team) mobiliseert om de druk op Rusland op te voeren.”

Kamerlid Lilianne Ploumen van oppositiepartij PvdA zegt: „Het JIT heeft onomstotelijk aangetoond dat de BUK-raket waarmee de MH17 is neergehaald afkomstig is van het Russische leger. Dat kan niet zonder gevolgen blijven. De PvdA steunt daarom de stap van het kabinet.”

LEES MEER OVER rusland mh17 bellingcat openbaar ministerie (om) stef blok

Bellingcat noemt Russische militair als een van hoofdverdachten MH17

NU 25.05.2018 Een van de hoofdverdachten van het neerschieten van vlucht MH17 is Oleg Ivannikov, stelt het onderzoekscollectief Bellingcat vrijdag tijdens een persconferentie in Den Haag. De Rus is een militair met een hoge functie in de Russische krijgsmacht.

Volg hier de laatste ontwikkelingen rondom de MH17-onderzoeken.

Bellingcat komt tot deze conclusie na het onderzoeken van telefoongegevens. Volgens de journalisten was Ivannikov, die ook bekendstaat onder de codenaam Orion en als Andrey Ivanovich, direct betrokken bij het transport van de buk-raketinstallatie vanuit Rusland naar Oost-Oekraïne.

Ivannikov zou volgens Bellingcat aan het hoofd staan van een privéleger dat ook actief is in de strijd in Syrië. Het onderzoekscollectief wees eerder al de Russische generaal Nikolaj Fjodorovitsj Tkatsjev aan als een van de andere hoofdverdachten.

Bellingcat is een door de Brit Eliot Higgins opgericht journalistiek netwerk van burgers.

Persconferentie Bellingcat over MH17

JIT

Het Joint Investigations Team (JIT) maakte donderdag bij een presentatie over de tussentijdse conclusies van hun onderzoek bekend dat de buk-raketinstallatie die MH17 neerschoot van het Russische leger was.

Na uitvoerige vergelijkingen met andere buk-TELAR-installaties werd duidelijk dat de installatie in kwestie afkomstig was van de 53e raketafweerbrigade uit Koersk in Rusland. Deze brigade maakt deel uit van de Russische krijgsmacht. Vrijdagochtend maakte het kabinet bekend dat Nederland en Australië Rusland aansprakelijk zullen stellen voor de vliegramp.

Bellingcat kwam vorig jaar al met dezelfde conclusie. Dat het JIT een jaar later met dezelfde boodschap komt, heeft ermee te maken dat het langer duurt om bewijs te vergaren dat ook standhoudt in een strafzaak.

Bellingcat zegt de bevindingen uit het onderzoek naar de hoofdverdachte Ivannikov voor de persconferentie met het JIT te hebben gedeeld.

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Lees meer over: MH17 Bellingcat

Aanbevolen artikelen

Russische president Poetin zegt bevindingen onderzoek MH17 te bestuderenRutte geeft update over laatste ontwikkelingen MH17 (gesloten)

Rutte breekt handelsmissie India af voor ministerraad over MH17

Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17


Nabestaan­den MH17: constante ontkenning Rusland ‘schoffe­rend’

AD 25.05.2018 De constante ontkenning van Rusland over betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17 is ‘schofferend’ voor de nabestaanden. Dat zei Silene Frederiksz na afloop van de persconferentie van Bellingcat. Het onderzoekscollectief onthulde vrijdag dat de Rus Oleg Ivannikov waarschijnlijk een van de hoofdverdachten is. Hij was de hoogste militair in de zelfbenoemde republiek Loehansk in Oost-Oekraïne.

Frederiksz noemde deze onthulling ‘een heel belangrijke ontwikkeling’. ,,We moeten zoveel mogelijk bewijs hebben zodat ze er niet omheen kunnen. De Russen gaan het namelijk nooit toegeven.” Frederiksz verhoor haar zoon en zijn vriendin bij de ramp. Het vliegtuig van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten door een Buk-raket, een wapen van Russische makelij. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

Lees ook;

Rusland herhaalt: We zijn niet verantwoordelijk voor MH17

Lees meer

,,Wij wachten en hopen al vier jaar op antwoorden”, zei ze. Op de vraag of ze nog geduld op kan brengen, zegt ze dat ze wel zal moeten. ,,Ik heb het gevoel dat we de goede richting op gaan. Het gaat langzaam maar het net sluit zich.”

Voor de rechter

Het Joint Investigation Team (JIT) dat de vliegramp onderzoekt, liet donderdag weten dat de personen achter het neerhalen van vlucht MH17 ‘binnen vijf jaar’ voor de rechter zullen staan. Frederiksz vraagt zich af of dat zal lukken. ,,De juiste persoon zullen ze wel weten te achterhalen, maar of hij ooit in een Nederlandse rechtbank zal komen. Berechting wordt lastig vrees ik.”

Eenvandaag meldt vandaag overigens dat een groep van 270 nabestaanden van Nederlandse slachtoffers van vlucht MH17 stapt naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens voor een schadeclaim tegen Rusland.

MH17: Mogherini steunt Nederland

AD 25.05.2018 Rusland moet zijn verantwoordelijkheid nemen en volledig meewerken aan alle inspanningen om verantwoording af te leggen over zijn rol in het neerhalen van de MH17. Dat staat in een korte verklaring waarmee EU-buitenlandchef Federica Mogherini Nederland ondersteunt.

Mogherini verwijst in haar verklaringen naar de eerder deze week gepubliceerde bevindingen van het Joint Investigation Team. Mogherini: ,,Dat concludeerde dat de Buk-installatie die werd gebruikt om de MH17 neer te halen, zonder enige twijfel aan de strijdkrachten van de Russische Federatie toebehoorde.”

Kabinet stelt Rusland aansprake­lijk voor MH17

AD 25.05.2018 Nederland en Australië stellen Rusland aansprakelijk voor het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014. Dat heeft minister Blok (Buitenlandse Zaken) vanmorgen bekendgemaakt. Met die formele stap hoopt het kabinet af te dwingen dat Rusland meewerkt aan het onderzoek.

Wij eisen dat Rusland zijn verantwoor­de­lijk­heid neemt en volledig meewerkt aan waarheids­vin­ding en gerechtig­heid, aldus Minister Blok.

Rusland is inmiddels op de hoogte gesteld van het besluit, aldus minister Blok (Buitenlandse Zaken) in een verklaring. ,,Het kabinet heeft altijd gezegd: de waarheid rond vlucht MH17 moet boven tafel en er moet gerechtigheid komen voor de slachtoffers en hun nabestaanden. Nederland heeft hiervoor de steun van de internationale gemeenschap.”

Het Joint Investigation Team (JIT) zei gisteren dat het nu bewezen is dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten, is afgevuurd uit een installatie die van het Russische leger. Bovendien zou zijn aangetoond dat de installatie van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk afkomstig was.

Lees ook;

JIT: Raket die MH17 neerhaalde was van 53e Russische brigade

Lees meer

Verantwoordelijkheid

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken geeft een toelichting op het besluit van het kabinet © ANP

Voor Nederland en Australië staat nu vast dat Rusland verantwoordelijk is voor de inzet van de BUK-installatie. ,,Wij eisen dat Rusland zijn verantwoordelijkheid neemt en volledig meewerkt aan waarheidsvinding en gerechtigheid voor de slachtoffers van vlucht MH17 en hun nabestaanden”, aldus Blok. Hij wijst erop dat de aanslag op het passagiersvliegtuig met 298 mensen aan boord ‘onherstelbaar leed’ teweeg heeft gebracht.

  Hanneke Keultjes@hannekekeultjes

Lavrov reageerde na telefoontje Blok afwijzend. Ontkent nog steeds betrokkenheid. Officiële reactie volgt nog.  10:57 AM – May 25, 2018  See Hanneke Keultjes’s other Tweets

Het besluit staat los van het strafrechtelijk onderzoek en de mogelijke vervolging en berechting van de daders. ,,Maar deze trajecten kunnen elkaar wel wederzijds versterken”, zegt Blok.

Het Joint Investigation Team (JIT) dat onderzoek doet naar de crash van vlucht MH17 gaf gisteren een update over de resultaten © EPA

‘We gaan ons niet neerleggen bij de houding van Rusland’

AD 25.05.2018 De druk op Rusland wordt opgevoerd. Voor Nederland en Australië staat ‘definitief vast’ dat een Russische raket vlucht MH17 neerhaalde. De aansprakelijkheidsstelling is ‘een heel ingrijpende maatregel’, zegt minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken. ,,We gaan ons niet neerleggen bij de houding van Rusland.”

Hoe groter de groep landen is, hoe ingewikkel­der de besluitvor­ming wordt. We hebben de andere landen wel nadrukke­lijk uitgeno­digd zich bij ons aan te sluiten, aldus minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken.

Er zou aanvullend bewijs komen. Meer wist Stef Blok tot gisteren niet over de persconferentie van het Joint Investigation Team (JIT), dat onderzoek doet naar het neerhalen van vlucht MH17. In Luxemburg, waar hij als minister van Buitenlandse Zaken het koninklijk paar bij hun staatsbezoek begeleidde, keek hij de persconferentie.

,,Ik vond dat zeer ingrijpend. Ik wist dat er nieuwe informatie zou komen, maar de animatie maakte dat het ook echt binnenkwam – bij mij, maar ik denk vooral bij de nabestaanden. Dat het heel nabij komt dat er inderdaad Russen hebben meegewerkt aan de uiteindelijke dood van heel veel onschuldige burgers.”

Het kabinet heeft altijd gezegd het hele onderzoek af te willen wachten voor met een vinger te gaan wijzen, ook om te voorkomen dat er ‘politieke vingerafdrukken’ op zouden komen te staan. Wat is er nu veranderd?

,,Er is een aantal ontwikkelingen bij elkaar gekomen. We hebben de Tweede Kamer al eerder laten weten geen enkele maatregel uit te sluiten, dus ook niet staatsaansprakelijkheid niet. We hebben ons huiswerk op dit gebied gedaan en zijn daarbij opgetrokken met Australië. Alles lag klaar.

Daar is bijgekomen dat de informatie nu zó direct naar Rusland wijst. Die combinatie van feiten leidt ertoe dat we vandaag Rusland aansprakelijk stellen. Dat staat overigens los van het strafrechtelijke proces, maar kan elkaar wel versterken.”

Waarom doen de andere landen die betrokkenheid hebben met MH17 – België en Maleisië bijvoorbeeld – niet mee?
,,Zij zijn deze week geïnformeerd over onze beslissing. Ik begrijp dat zij nog even hun positie moeten bepalen. Ze kunnen zich daarna bij ons aansluiten.”

Was het niet een veel sterker signaal naar Rusland geweest als een grote groep landen dit besluit had genomen?
,,Je zit altijd met de afweging, wat werkt bij het uiteindelijke doel: de schuldigen voor de rechter. En hoe zorgen we dat de besluitvorming vaart houdt en op het juiste moment genomen wordt. Hoe groter de groep landen is, hoe ingewikkelder de besluitvorming wordt.

Vandaar dat we ervoor hebben gekozen om met de twee landen die de meeste slachtoffers te betreuren hadden deze stap te zetten, maar de anderen wel nadrukkelijk uitnodigen zich bij ons aan te sluiten.”

Of je nou een groot land bent of een klein land, dat maakt niet uit. We hebben het recht aan onze kant

U wilde voorkomen dat deze beslissing pas volgende week of nog later genomen zou worden?
,,Hoe groter de groep landen, hoe groter de kans dat het zou gaan rondzingen.”

Rusland blijft ontkennen. Ook in uw telefoongesprek met uw Russische collega Sergei Lavrov bleef hij vanochtend iedere betrokkenheid ontkennen. Wat verwacht u van deze stap?,,Ik wil Rusland nog een serieuze kans geven op deze ingrijpende daad te reageren.

En dan ook op de goede manier, door met ons in overleg te gaan over deze aansprakelijkheidsstelling. Ik wil niet ontkennen dat de reactie aan de telefoon van Lavrov afhoudend was, maar tegelijkertijd zei hij wel de stukken – die onze ambassadeur bij zijn ministerie heeft bezorgd – te zullen bestuderen.”

Denkt u dat hij daardoor tot een nieuw inzicht komt?
,,Op grond van de reacties van de afgelopen maanden maak ik mij geen grote illusies. Maar het gaat over een heel ingrijpende gebeurtenis, waarbij honderden onschuldige mensen om het leven zijn gekomen. Het gaat om goed onderbouwde feiten. We hebben ook de steun van heel veel landen. Uiteindelijk moet de Russische regering vroeg of laat tot de conclusie komen dat ze hun verantwoordelijkheid moeten nemen.

Ik vind het de taak van de Nederlandse regering om zich niet neer te leggen bij de houding van Rusland, maar door te gaan tot ons doel bereikt is. Of je nou een groot land bent of een klein land, dat maakt niet uit. We hebben het recht aan onze kant.”

Kabinet moet Rusland aan belofte houden over MH17

AD 25.05.2018 Het kabinet moet zo snel mogelijk de druk opvoeren op Rusland, stelt chef parlement Hans van Soest. Rusland heeft toegezegd het onderzoek naar MH17 te ondersteunen, maar lijkt de boel alsnog moedwillig te frustreren.

Dit eist minister nu van Rusland

Telegraaf 25.05.2018 Minister Blok van Buitenlandse Zaken licht het besluit om Rusland aansprakelijk te stellen voor het neerhalen van MH17 toe.

Ministerraad in teken van MH17-onderzoek

Telegraaf 25.05.2018 Het kabinet praat vrijdagochtend over de jongste ontwikkelingen in het onderzoek naar de aanslag op vlucht MH17. Premier Mark Rutte onderbrak een handelsmissie in India om de wekelijkse ministerraad zelf te kunnen voorzitten.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines, met 298 mensen aan boord op weg van Amsterdam naar Kuala Lumpur, werd op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten boven Oost-Oekraïne. Er waren geen overlevenden. Volgens het internationale team dat de ramp onderzoekt, is na uitvoerig onderzoek vast komen te staan dat de raketinstallatie waarmee het toestel is neergehaald afkomstig was van een Russische legerbasis.

BEKIJK OOK:

Hard bewijs voor Moskou-link

Premier Rutte heeft zijn taken in India overgedragen aan minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel). Hij verwacht vrijdag na de ministerraad al nadere mededelingen te kunnen doen over mogelijke vervolgstappen. Als het aan de coalitiepartijen in de Tweede Kamer ligt gaat de regering er via de Verenigde Naties nogmaals op aandringen dat alle landen meewerken aan het lopende onderzoek.

Ook minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok onderbreekt een buitenlands bezoek, in dit geval aan Luxemburg, om bij de ministerraad te kunnen zijn. Hij noemde in een eerste reactie de laatste resultaten van het internationale onderzoeksteam een „ernstige constatering.” Ook toonde hij zich „zeer onder de indruk van het vergaarde bewijs.”

LEES MEER OVER  oekraïne  mh17 kabinet mark rutte

Poetin analyseert bevindingen over MH17

Telegraaf 24.05.2018 De Russische president Vladimir Poetin heeft donderdagavond op aandringen van zijn Franse collega Emmanuel Macron toegezegd dat Moskou de Nederlandse bevindingen over het neerhalen van vlucht MH17 gaat analyseren. Door het drama kwamen alle 298 inzittenden van het vliegtuig van Malaysia Airlines in 2014 in Oost-Oekraïne om het leven.

Het Nederlands onderzoeksteam identificeerde eerder op de dag een Russische militaire eenheid die verantwoordelijk kan worden gesteld voor het neerschieten van het toestel met een raket. Het Kremlin ontkent dat er een wapensysteem de grens met Oekraïne is overgestoken.

BEKIJK OOK:

’Buk-raket MH17 was van Russisch leger’

BEKIJK OOK:

Koning: open zenuw geraakt bij getroffenen MH17

Noord-Korea

Poetin en Macron voerden in Sint-Petersburg overleg met elkaar. Behalve MH17 passeerden nog andere belangrijke onderwerpen de revue. Beide leiders betreuren het dat de topontmoeting tussen Donald Trump en Kim Jong-un niet doorgaat. Toch is het voorzichtige optimisme dat er een oplossing komt voor de situatie op het Koreaans schiereiland niet verdwenen.

Poetin hoopt dat de VS en Noord-Korea in de nabije toekomst alsnog aanschuiven aan de onderhandelingstafel om te praten over beëindiging van de nucleaire dreiging door Pyongyang. Macron voegde eraan toe dat Trump en Kim vooral moeten doorgaan met hun pogingen de regio kernwapenvrij te maken. „Misschien was Trumps stap slechts een hapering in een proces dat moet worden voortgezet”, aldus Macron.

Iran

President Poetin maakt zich zorgen over het opzeggen van de nucleair akkoord met Iran door de VS. Hij waardeert de moeite die Europa doet de afspraken overeind te houden ondanks het afhaken van de Amerikanen. De Russische leider waarschuwde voor de „betreurenswaardige consequenties’ als dat niet lukt.

BEKIJK OOK:

’Relatie met Rusland nog niet normaliseren’

LEES MEER OVER oekraïne mh17 kremlin rusland vladimir poetin emmanuel macron

Dwingt Macron Vladimir Poetin op de knieën?

Elsevier 24.05.2018 De Russische president Vladimir Poetin heeft donderdagavond op aandringen van zijn Franse collega Emmanuel Macron toegezegd dat Moskou de Nederlandse bevindingen over het neerhalen van vlucht MH17 gaat analyseren.

Poetin en Macron voerden in Sint-Petersburg overleg met elkaar. Door het drama kwamen alle 298 inzittenden van het vliegtuig van Malaysia Airlines in 2014 in Oost-Oekraïne om het leven.

Meer over dit onderwerp: MH17-column Hanina Ajarai deed verfrissend eerlijk aan, schreef Gerry van der List

Het Joint Investigation Team (JIT) maakte donderdag bekend dat de Buk-raket die het vliegtuig uit de lucht schoot afkomstig was van een legerbasis bij het Russische Koersk. Het Kremlin ontkent dat er een wapensysteem de grens met Oekraïne is overgestoken.

De coalitiepartijen riepen de regering op bij de Verenigde Naties alle landen opnieuw te vragen mee te werken aan het onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17. De coalitiepartijen willen van minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok onder meer weten of hij de conclusies van het JIT onderschrijft. Onderzoeksleider Fred Westerbeke noemde het onder meer ‘niet juist’ dat Rusland niet zelf heeft gemeld dat de Buk-installatie deel uitmaakte van de 53e Luchtafweerraketbrigade.

Ook oppositie reageert fel op bevindingen

VVD, CDA, D66 en ChristenUnie willen nu dus dat Blok in de Veiligheidsraad nogmaals de aandacht vestigt op Resolutie 2166. In die resolutie, die in 2014 unaniem werd aangenomen, worden alle VN-lidstaten opgeroepen volledig mee te werken met het onderzoek naar de ramp en dat de daders ter verantwoording worden geroepen.

Ook de oppositie reageert fel. Volgens Lilianne Ploumen (PvdA) is nu bevestigd wat velen al vermoedden. ‘De BUK-raket waarmee de aanslag op de MH17 is gepleegd, kan niet anders dan afkomstig zijn uit Rusland.’ Ook voor Bram van Ojik van GroenLinks bestaat er geen twijfel meer over dat ‘de BUK-raket afkomstig was van het Russische leger’. Michiel van Nispen (SP) hoopt dat de nieuwe bevindingen ‘bijdragen aan de opsporing en vervolging van de daders’.

Wilders wil openheid van Rusland

Lees ook: Wilders zoekt toenadering tot Rusland in onthullend interview

PVV-leider Geert Wilders vindt dat iedereen moet meewerken aan het onderzoek. ‘Ook Rusland. In elk mogelijk verband, zowel multilateraal als bilateraal dient Rusland erop te worden aangesproken volledige medewerking te verlenen en geen zaken achter te houden.’

Voor Thierry Baudet van het Forum voor Democratie staat nog niet onomstotelijk vast dat de BUK-installatie deel uitmaakte van de 53e Luchtafweerraketbrigade. ‘Er is veel dat ik niet kan beoordelen. Dat vind ik echt aan een rechter. Ik wil geen voorschot nemen op de uitkomst,’ zegt de FvD-leider. Hij blijft het ‘merkwaardig’ vinden dat een mogelijke dader – waarmee hij Oekraïne bedoelt – deel uitmaakt van het onderzoeksteam.

Lees ook: Wat doen Russische hackers met MH17-informatie?

   Fleur Verbeek (1991) werkt sinds oktober 2017 op de webredactie. Ze studeerde Journalistiek aan de Hogeschool van Utrecht.

Persconferentie JIT ANP

MH17-onderzoek: wettig bewijs, ontkenning, nabestaanden willen stappen

NOS 24.05.2018 De Buk-raket waarmee vlucht MH17 werd neergehaald boven Oekraïne was afkomstig van de 53e brigade van het Russische leger uit Koersk. Dat maakte het Joint Investigation Team (JIT) vanochtend bekend op een persconferentie. Lees hieronder een overzicht van de gebeurtenissen rond de presentatie van het onderzoeksteam.

Volgens het JIT is er nu wettig en overtuigend bewijs voor de betrokkenheid van Rusland bij de ramp met het Nederlandse passagiersvliegtuig. Het team beschikt over vele beelden waarop een konvooi te zien is van bijna vijftig voertuigen dat zes raketinstallaties vervoerde van Koersk naar de Oekraïense grens.

Bekijk hieronder een samenvatting van de dag:

Video afspelen

Presentatie onderzoek MH17: dit gebeurde er

Ook beschikt het JIT over namen van militairen die betrokken zouden zijn, maar die worden pas bekendgemaakt als het onderzoek is afgerond. Het voortijdig bekendmaken van namen zou het proces kunnen schaden omdat verdachten zich dan in het openbaar gaan verdedigen.

Boos

“Er moeten, zeker in de militaire lijn, mensen op de hoogte zijn”, zei Fred Westerbeke, hoofdofficier van justitie van JIT. “Tenminste al uit de 53e brigade zelf, maar ook in de ‘line of command’ daar. En het feit dat ons dat nooit is gemeld is wel iets waar ik mij aan irriteer. Ik ben eigenlijk gewoon boos.”

Het JIT deed vandaag ook opnieuw een oproep aan getuigen om informatie te geven. Met name klokkenluiders worden uitgenodigd informatie te delen. Het onderzoeksteam benadrukte meerdere malen dat getuigen beschermd zullen worden.

Deze kwestie blijft nog jaren de verhouding tussen Nederland en Rusland beïnvloeden op een hele negatieve manier, aldus Correspondent David Jan Godfroid.

“De Russen ontkennen als vanouds elke betrokkenheid bij de ramp met de MH17”, zei correspondent David Jan Godfroid. “Ze zeggen dat er geen enkele raketinstallatie de grens tussen Rusland en Oekraïne is overgestoken en zeker niet in die periode. Verder zeggen ze dat het bewijs van het JIT alleen is gebaseerd op gemanipuleerde beelden van sociale media en die zouden dan beschikbaar zijn gesteld door de Oekraïense inlichtingendiensten met als doel om Rusland zwart te maken.”

‘Het zijn de Oekraïners’

Ook ontkent Rusland de beschuldiging van het JIT dat het niet meewerkt aan het onderzoek, zei Godfroid. “Wij werken juist wel mee”, zeggen ze. “We hebben overweldigend bewijs geleverd dat die raket is afgeschoten vanuit Oekraïens grondgebied waar de Oekraïense strijdkrachten het voor het zeggen hadden. Met andere woorden: het zijn de Oekraïners die de MH17 hebben neergeschoten.”

“Deze kwestie blijft nog jaren de verhouding tussen Nederland en Rusland beïnvloeden op een hele negatieve manier”, voorspelde Godfroid. Later op de dag was president Poetin minder expliciet. Hij zei dat Rusland de resultaten van het onderzoek gaat bestuderen. Hij verwierp de kritiek dat Rusland onvoldoende meewerkt met de onderzoekers. Volgens Poetin wordt Rusland niet betrokken bij het onderzoek en Oekraïne wel. Hij beschuldigde dat land ervan internationale wetten te hebben overtreden door destijds het luchtruim niet te sluiten.

Het kan nu niet meer bij een juridische verkenning blijven, aldus Piet Ploeg, Stichting Vliegramp MH17.

Nabestaanden van de ramp met de MH17 verwachten na de bewijzen van vandaag stappen van het kabinet. “Ik verwacht eigenlijk wel dat de politiek zich nu gaat bemoeien met de verantwoordelijkheid van de Russische staat”, zei bestuurslid Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17. “Het kan nu niet meer bij een volstrekt juridische verkenning blijven. We weten nu meer.”

Volgens Ploeg kan het kabinet nu overwegen om de Russische staat aan te klagen voor mede-aansprakelijkheid voor het neerhalen van de MH17. Dat ligt volgens politiek verslaggever Ron Fresen inderdaad voor de hand. “Er is hier erg veel verontwaardiging over het feit dat de Russen informatie hebben achtergehouden en niet meewerken aan het onderzoek.”

‘Op het matje’

Het kabinet heeft volgens Fresen een scala aan mogelijkheden om Rusland aan te pakken. “Die komen eigenlijk allemaal neer op het vergroten van de diplomatieke druk op Rusland en om de MH17 weer hoger op de internationale agenda te krijgen.”

Daarbij kan je volgens Fresen denken aan het terugroepen van onze ambassadeur voor overleg of het op het matje roepen van de Russische ambassadeur. Een andere optie is om via de VN-Veiligheidsraad de druk op Rusland te verhogen door bijvoorbeeld extra sancties.

Morgen spreekt de ministerraad over de bevindingen die het internationale onderzoeksteam JIT vandaag presenteerde. Premier Rutte komt daarvoor eerder terug van een handelsmissie in India. “Een belangrijke ontwikkeling en ik heb daarom besloten terug te keren naar Nederland omdat ik morgen zelf de ministerraad wil voorzitten waarin dit besproken zal worden.” Hij noemde het voor de nabestaanden opnieuw een moeilijke dag.

Video afspelen

‘Ik betreur de Russische ontkenning natuurlijk zeer’

Volgens Fresen geeft Rutte door het afbreken van die reis een duidelijk signaal af. “Namelijk, Nederland neemt dit heel hoog op. Tot nu toe is Rutte steeds heel terughoudend geweest met het wijzen naar Rusland, maar ik denk dat dat na vandaag wel zal veranderen.”

Ook minister Blok van Buitenlandse Zaken keert eerder terug uit Luxemburg, waar hij met de koning en koningin is voor een staatsbezoek. Koning Willem-Alexander zei daar dat het rapport een open zenuw raakt bij iedereen die door de MH17-ramp is getroffen:

Video afspelen

‘MH17 is een open wond in de samenleving’

Overigens werd de 53e brigade in Koersk eerder al genoemd door onderzoekscollectief Bellingcat. Eind vorig jaar identificeerde Bellingcat een Russische generaal als betrokkene bij de aanslag. Morgen geeft Bellingcat een persconferentie die de NOS live uitzendt.

BEKIJK OOK;

Rusland blijft betrokkenheid MH17-ramp ontkennen

Rutte eerder terug uit India, koning leeft mee met nabestaanden MH17

Nabestaanden MH17 verwachten nu stappen van het kabinet

Daders neerhalen MH17 “binnen vijf jaar” voor de rechtbank in Den Haag

Den HaagFM 24.05.2018 D De personen die verantwoordelijk zijn voor het neerhalen van vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne staan “binnen vijf jaar” voor de rechter. Dat zei Fred Westerbeke, hoofdofficier bij het Landelijk Parket en onderzoeksleider naar de rampvlucht, donderdag op een persconferentie. Eerder werd al duidelijk dat de rechtbank in Den Haag de zaak zal behandelen.

Volgens het Joint Investigations Team, het internationale samenwerkingsverband dat de aanval op de lijnvlucht onderzoekt, staat nu vast dat de Buk-raketinstallatie, die in 2014 vlucht MH17 neerschoot, van het Russische leger was. Dat zou blijken uit “unieke uiterlijke kenmerken” die zijn aangetroffen op de resten van de Buk-raket en die ook zijn gezien op de raketinstallatie toen die van Rusland naar Oost-Oekraïne werd vervoerd.

Het onderzoek naar het neerstorten van de MH17 loopt al bijna vier jaar. Het onderzoeksteam hoopt de komende tijd getuigen te vinden die meer willen vertellen over de Buk-lanceerinstallatie en de bemanning van het konvooi. Om de getuigen te beschermen zijn in vijf landen programma’s voor getuigenbescherming opgezet.

Haagse slachtoffers
De vlucht van Malaysia Airlines crashte op 17 juli 2014 in het oosten van Oekraïne, met 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders. Aan boord bevonden zich onder meer dertien Hagenaars en een jonge vrouw uit Indonesië, van wie de ouders in Den Haag wonen. …lees meer

Gerelateerd;

Rechtbank Den Haag doet proces verdachten MH17 21 maart 2018

Oekraïne klaagt Rusland aan bij Internationaal Gerechtshof voor neerschieten MH17 17 januari 2017

“Proces tegen daders neerhalen MH17 in Haagse rechtbank” 6 september 2017

’Relatie met Rusland nog niet normaliseren’

Telegraaf 24.05.2018 De voormalige secretaris-generaal van de NAVO Anders Fogh Rasmussen heeft donderdag gezegd dat het normaliseren van de relatie met Rusland nog niet aan de orde moet zijn. De Deen reageerde daarmee op de conclusies van het Joint Investigation Team (JIT).

„Het JIT is duidelijk: 298 onschuldige mensen aan boord van MH17 zijn gedood door een Russische raket”, schreef de Deense oud-premier op Twitter. „Om nog maar niet te beginnen over de meer dan 10.000 mensen die zijn omgekomen tijdens de Donbass-oorlog die is aangejaagd door Rusland.”

„Het Westen moet niet overwegen de relatie te normaliseren tot Rusland zijn gedrag aanpast”, concludeerde Rasmussen, nadat het JIT donderdag had bekendgemaakt dat de Buk-raket die het vliegtuig uit de lucht schoot afkomstig was van een legerbasis bij het Russische Koersk.

LEES MEER OVER; rusland  mh17  navo

Coalitie na MH17-conclusie: roep Rusland tot de orde

Telegraaf 24.05.2018 Nederland moet de VN-Veiligheidsraad in een aparte zitting bijeenroepen om Rusland aan te spreken op zijn beperkte medewerking aan het strafrechtelijk onderzoek naar de aanslag op vlucht MH17. Die oproep doen coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en CU aan minister Blok (Buitenlandse Zaken).

Daarmee reageren de partijen op de conclusies van het Joint Investigation Team (gemeenschappelijk opsporingsteam, JIT), die donderdag de tussenstand van het strafrechtelijk onderzoek toelichtte. Inmiddels heeft premier Rutte laten weten dat hij de handelsmissie aan India afbreekt om de bevindingen over MH17 te kunnen bespreken in de vrijdagse ministerraad. Ook Blok, die momenteel het Koninklijk Paar begeleidt op staatsbezoek in Luxemburg, keert eerder terug naar Den Haag.

De belangrijkste conclusie van het JIT is dat de Buk-raket waarmee MH17 is neergehaald afkomstig was van de 53e Luchtafweerraketbrigade van het Russische leger en is afgevuurd vanaf een plek in Oost-Oekraïne die toen in handen was van de pro-Russische rebellen.

„De uitspraken van MH17-onderzoeksleider Westerbeke roepen vragen op over de wil van Rusland om mee te werken aan dit onderzoek”, zegt VVD-Kamerlid Ten Broeke. „Vooral nu lijkt te zijn achtergehouden dat de Buk die afgeschoten op vlucht MH17 eigendom was van de Russische 53ste brigade in Koersk.”

BEKIJK OOK:

Blok: ’ernstige constatering’ over MH17

Aparte zitting

„Het is tijd om in een aparte zitting van de Veiligheidsraad opnieuw resolutie 2166 onder de aandacht te brengen”, zegt Kamerlid Sjoerdsma van D66. Ook Rusland schaarde zich destijds achter de resolutie, die landen oproept tot volledige medewerking bij de vervolging van de plegers van de aanslag op MH17. Daar moet Nederland steun zoeken van alle landen die ons toen hebben geholpen met deze verklaring en vragen we alle landen om medewerking te verlenen aan het MH17-onderzoek.

BEKIJK OOK:

’Buk-raket MH17 was van Russisch leger’

Krachtig signaal

„De Veiligheidsraad is toch de Champions League van de diplomatie. Als we ergens een krachtig signaal kunnen afgeven aan Rusland, dan is het daar”, zegt Sjoerdsma. Nederland is dit jaar lid van de Veiligheidsraad en bepaalt zo mede de agenda.

Ten Broeke wijst erop dat Blok in zijn ontmoeting met zijn Russische ambtgenoot Lavrov heeft gewezen op zijn verantwoordelijkheid tot het verlenen van medewerking, ondanks de bezwaren die Rusland steeds opwerpt.

PVV-leider Wilders, onlangs nog op bezoek in Rusland om ’tegenwicht’ te bieden aan de ’hysterische russofobie die her en der heerst, zegt dat de ’verantwoordelijke daders moeten worden opgespoord en berecht, ongeacht wie het zijn’. „Iedereen dient aan het onderzoek mee te werken. Ook Rusland. In elk mogelijk verband, zowel multilateraal als bilateraal, dient Rusland erop te worden aangesproken volledige medewerking te verlenen en geen zaken achter te houden.”

’Kan niet zonder gevolgen blijven’

Ook de PvdA wil van het kabinet weten op welke wijze het Rusland gaat aanspreken op zijn verantwoordelijkheid. Dat de raket die MH17 neerhaalde van het Russische leger was, „kan niet zonder gevolgen blijven”, vindt PvdA-leider Asscher.

Ook GroenLinks schaart zich achter de oproep van de coalitie om de Veiligheidsraad bijeen te roepen. „Het is essentieel dat Rusland volledige medewerking gaat verlenen aan het onderzoek”, zegt Kamerlid Van Ojik. „Omdat Rusland tot nu toe weigert, vraag ik met klem om actie in de VN-Veiligheidsraad en uitvoering van de eerder aangenomen resoluties. De waarheid moet aan het licht gebracht en de schuldigen moeten ter verantwoording geroepen.”

Voor Thierry Baudet van het Forum voor Democratie staat nog niet onomstotelijk vast dat de BUK-installatie deel uitmaakte van de 53e Luchtafweerraketbrigade. ,,Er is veel dat ik niet kan beoordelen. Dat vind ik echt aan een rechter. Ik wil geen voorschot nemen op de uitkomst”, zegt de FvD-leider. Hij blijft het ,,merkwaardig” vinden dat een mogelijke dader – waarmee hij Oekraïne bedoelt – deel uitmaakt van het onderzoeksteam.

Puzzel

In de eerste reactie van minister Blok kwam het woord Rusland overigens niet voor. „Het is van groot belang dat er nu opnieuw meer duidelijkheid is over het neerhalen van vlucht MH17, vooral voor de nabestaanden”, reageerde de VVD-bewindsman. „Een belangrijk stuk van de puzzel is gelegd. Ik ben zeer onder de indruk van het vergaarde bewijs en heb veel respect voor het werk van het Openbaar Ministerie, de politie en de partners van het Joint Investigation Team (JIT). Dit is een ernstige constatering.” Het kabinet bespreekt de bevindingen van het JIT vrijdag in de ministerraad.

BEKIJK OOK:

Dringende oproep: wie weet meer over Russische 53e brigade?

LEES MEER OVER; mh17 vn-veiligheidsraad

NAVO-topman over MH17: recht moet zegevieren

Telegraaf 24.05.2018 De mensen die verantwoordelijk zijn voor het neerhalen van vlucht MH17 moeten ter verantwoording worden geroepen, vindt NAVO-topman Jens Stoltenberg. „Het is belangrijk dat bijna vier jaar na deze mondiale tragedie het recht zijn loop krijgt”, zegt hij in een gemailde verklaring.

Stoltenberg reageert hiermee op het rapport van het Joint Investigation Team (JIT) waarin wordt vastgesteld dat de Buk-raket waarmee het vliegtuig in 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten, is afgevuurd vanaf een installatie van het Russische leger.

De Noorse oud-premier prijst het „professionele, onafhankelijke werk” van het team. In navolging van de EU verwijst hij naar de VN-Veiligheidsraadresolutie die oproept de daders ter verantwoording te roepen. Stoltenberg memoreert dat bij de ramp 298 mensen omkwamen „uit vele landen over de hele wereld”. Onder hen 196 Nederlanders.

BEKIJK OOK:

Nabestaanden MH17 geschokt na harde feiten

LEES MEER OVER; oekraïne  mh17 rusland joint investigation team (jit) navo jens stoltenberg

Vader van MH17-slachtoffer blij: ‘Net sluit zich rond Russen’

OmroepWest 24.05.2018  ‘Het net sluit zich rond de Russische brigade die in 2014 de Buk-raket afschoot op vlucht MH17.’ Dat zegt Hans de Borst uit Monster over het onderzoek naar de aanslag, dat donderdag is gepresenteerd. De Borst verloor zijn 17-jarige dochter Elsemiek bij de vliegtuigcrash in 2014.

Het internationale Joint Investigation Team (JIT) komt donderdag met harde bewijzen over de betrokkenheid van de Russen. Wilbert Paulissen, hoofd Nationale Recherche, vertelde op een persconferentie dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 werd neergehaald afkomstig was van de 53ste brigade van het Russische leger uit Koersk. Het onderzoeksteam gaat er in elk geval vanuit dat mensen binnen de 53ste brigade meer weten van de noodlottige raketlancering en van de mensen die erbij betrokken waren.

De Borst is blij met de uitkomst, omdat heel duidelijk wordt wie verantwoordelijk was voor de dood van zijn dochter. ‘Ze tonen nu aan dat het net zich echt aan het sluiten is. Dat de raket echt van de 53ste brigade komt, is het nieuws van vandaag. Het JIT zegt niet zomaar dingen, dat doen ze pas als ze het driedubbel in kunnen brengen in een rechtszaak.’

Brief

Rusland heeft inmiddels gereageerd en ontkent opnieuw iedere betrokkenheid bij de ramp met de MH17. Daarom hebben tien nabestaanden woensdag met het oog op het komende WK voetbal een brief geplaatst in een Russische krant. Hans de Borst was één van hen.

De stichting Vliegramp MH17 verwacht dat het kabinet met dit onderzoek stappen zal nemen tegen Rusland.

LEES OOK: MH17-nabestaande: ‘Vier jaar na de dood van mijn dochter lopen de daders nog gewoon vrij rond’

Meer over dit onderwerp: MONSTER HANS DE BORST ELSEMIEK DE BORST MH17VLIEGRAMP MALAYSIA AIRLINES WK VOETBAL RUSLAND BRIEFONDERZOEK

MH17-nabestaande: ‘Vier jaar na de dood van mijn dochter lopen de daders nog gewoon vrij rond’

OmroepWest 24.05.2018 Met een open brief in de onafhankelijke Russische krant Novaya Gazeta hoopt Hans de Borst uit Monster de aandacht te trekken van de gewone Rus. In de aanloop naar het WK Voetbal in Rusland wil de Westlander de rol van Rusland bij het MH17-onderzoek aan de kaak stellen.

‘In de brief staat uitvoerig dat we niet de gewone Russische mensen op straat haten’, zegt De Borst in Muijs in de Morgen op Radio West. ‘We vinden wel dat sinds de MH17-ramp de Russische staat en media een zeer dubieuze, frustrerende rol spelen bij alles wat er moet plaatsvinden rondom het onderzoek. Daar wordt door het Joint Investigation Team (JIT) nog steeds hard aan gewerkt. Rusland verspreidt desinformatie, nepinformatie, ze ontkennen dingen. En als je ziet dat Poetin straks bij het WK weer de leider van de wereld speelt, dan is dat voor ons wel een moment om bij onze kinderen en slachtoffers stil te staan.’

Als je ziet dat Poetin straks bij het WK weer de leider van de wereld speelt, dan is dat voor ons wel een moment om bij onze kinderen en slachtoffers stil te staan aldus Hans de Borst – Nabestaande MH17-ramp

Waarom in een Russische krant? ‘De Novaja Gazeta is een van de weinige, grote onafhankelijke media in het land. Dan krijgt het hopelijk de aandacht van zoveel mogelijk gewone Russen’, zegt De Borst.

Dochter Elsemiek (17)

In 2014 keek hij met zijn dochter Elsemiek op het WK Voetbal in Brazilië nog naar het prachtige doelpunt van Robin van Persie tegen Spanje. ‘Vier jaar later ligt mijn kind onder de groene zoden en de daders lopen gewoon vrij rond ergens op een markt in een Russische stad. Dat kan ik niet verkroppen.’

LEES OOK: Nabestaanden: MH17 overschaduwt WK voetbal

Meer over dit onderwerp: MH17 RUSLAND WK VOETBAL HANS DE BORST OPEN BRIEF

Nabestaanden MH17 verwachten nu stappen van het kabinet

NOS 24.05.2018 Bestuurslid Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17 verwacht van het kabinet stappen na de vandaag gepresenteerde bewijzen van Russische betrokkenheid.

Hij verwacht niet dat het kabinet al naar het Europese hof stapt, maar zegt wel dat het kabinet de Russische staat zou kunnen aanklagen voor medeaansprakelijkheid voor het neerhalen van MH17. “Het kan nu niet meer bij een juridische verkenning blijven.” De Stichting Vliegramp MH17 is een organisatie die nabestaanden vertegenwoordigt en hen helpt bij het verwerken van hun leed.

Bekijk hieronder waarom Ploeg stappen verwacht van het kabinet:

Video afspelen

‘Het kabinet moet overwegen de Russische staat aan te klagen’

Morgen spreekt de ministerraad over de bevindingen die het internationale onderzoeksteam JIT vandaag presenteerde. Premier Rutte komt daarvoor vervroegd terug van zijn bezoek aan India, terwijl minister Blok van Buitenlandse Zaken eerder terugkomt uit Luxemburg, waar hij met de koning en koningin is voor een staatsbezoek.

Nieuwe dingen

Ploeg hoorde in de persconferentie van het internationale onderzoeksteam JIT vandaag drie nieuwe dingen. Het belangrijkste is volgens hem dat het JIT heeft aangetoond dat de Russische 53ste brigade de Buk-raket heeft geleverd die MH17 neerhaalde. Daarmee is de betrokkenheid van de Russische staat aangetoond, zegt Ploeg.

Belangrijk vindt Ploeg ook dat het aantal mensen dat mogelijk betrokken was, is teruggebracht van honderd tot enkele tientallen. “Het net sluit zich”, is zijn conclusie.

Verder vond Ploeg het opvallend dat het JIT voor het eerst openlijk forse kritiek uitte op het Russische gebrek aan medewerking. “Tot nu toe is men altijd voorzichtig gebleven, maar nu wordt gewoon gezegd dat de Russen de informatie die vandaag is gepresenteerd, hebben achtergehouden.”

Niet te lang

Ploeg vindt niet dat het kabinet tot nu toe te afwachtend is geweest. Volgens hem is het reëel dat het kabinet wachtte op de bevindingen van het JIT. Maar nu het JIT zulke stevige uitspraken doet, moeten het kabinet en de Tweede Kamer daarmee aan de slag, vindt hij.

Inmiddels is de ramp al bijna vier jaar geleden, maar Ploeg vindt niet dat het allemaal al te lang duurt. Hij trekt de vergelijking met het Passageproces over de liquidaties in de Amsterdamse onderwereld, dat ook al jaren duurt. “Dit is een buitengewoon complex onderzoek. Ik denk dat het in belang is van de nabestaanden en de samenleving dat het in één keer grondig gebeurt, met bewijzen die standhouden voor de rechter.”

BEKIJK OOK;

Premier Rutte morgen terug uit India voor kabinetsberaad MH17

Buk-raket die MH17 neerhaalde was van 53ste brigade van Russische strijdkrachten

Dit zegt onze koning over MH17

Telegraaf 24.05.2018 Koning Willem-Alexander en koningin Máxima denken vandaag opnieuw aan de nabestaanden van MH17.

Koning: open zenuw geraakt bij getroffenen MH17

Telegraaf 24.05.2018 Koning Willem-Alexander en koningin Máxima denken vandaag opnieuw aan de nabestaanden van MH17.

Dat heeft de koning gezegd in reactie op de vandaag verschenen tussenrapportage van het JIT (Joint Investigation Team). Hij wilde niet op de inhoud van het rapport ingaan. Wel zei hij zich te realiseren dat het rapport tot verdriet kan leiden bij nabestaanden, omdat het drama rond MH17 een open zenuw openrijt in de Nederlandse samenleving. Heel Nederland leeft mee, aldus de koning.

In het rapport komen nieuwe bewijzen naar voren van Russische betrokkenheid bij het neerhalen van MH17.

Op de vraag of de koning zichzelf ooit nog een biertje ziet drinken met president Poetin, zoals in de winter van 2014 gebeurde, hield hij zich op de vlakte. Er is volgens Willem-Alexander na de aanslag een nieuwe realiteit ontstaan over de relatie met de Russen. Hij wil evenwel niet speculeren over de toekomst.

  Wouter de Winther

✔@wouterdewinther

Koning: door nieuw rapport wordt open zenuw geraakt bij iedereen die getroffen is door MH17

4:44 PM – May 24, 2018

See Wouter de Winther’s other Tweets

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima toonden zich de afgelopen jaren zeer betrokken bij de nabestaanden van de aanslag op het Maleisische vliegtuig, waar 196 Nederlanders bij om het leven kwamen.

BEKIJK OOK:

Nabestaanden MH17 geschokt na harde feiten

De koning gaf zijn reactie in de marge van het staatsbezoek aan Luxemburg. Premier Rutte is in India op handelsmissie, maar komt eerder terug om morgen in de ministerraad over het JIT-rapport te spreken.

Buk-raket

De onderzoekers van het JIT achten bewezen dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten, is afgevuurd vanaf een installatie van het Russische leger. Uitvoerig onderzoek van het JIT heeft aangetoond dat de raketinstallatie afkomstig is van de 53e luchtafweerraketbrigade gelegerd bij het Russische Koersk .

Rutte sprak in India zijn waardering uit voor het werk van de JIT-onderzoekers. De premier kan nog niet vooruitlopen op eventuele actie naar aanleiding van de onderzoeksresultaten. „Daar worden vrijdag ongetwijfeld direct mededelingen over gedaan” , aldus Rutte. Minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) vervangt de premier voor de rest van het bezoek.

Ook minister Blok (Buitenlandse Zaken), die de koning vergezelt bij het staatsbezoek in Luxemburg, komt vrijdagochtend hiervoor vervroegd terug.

LEES MEER OVER; oekraïne mh17 koning willem-alexander

Rutte eerder terug uit India, koning leeft mee met nabestaanden MH17

NOS 24.05.2018 Premier Rutte komt eerder terug van een handelsmissie in India voor kabinetsoverleg over de laatste onderzoeksresultaten over het neerhalen van de MH17. Hij vliegt komende nacht terug. Rutte noemt het voor de nabestaanden opnieuw een moeilijke dag.

Het JIT, het Joint Investigation Team van de betrokken landen, heeft bekendgemaakt dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 werd neergehaald afkomstig was van de 53e brigade van het Russische leger uit Koersk.

“Een belangrijke ontwikkeling en ik heb daarom besloten terug te keren naar Nederland omdat ik morgen zelf de ministerraad wil voorzitten waarin dit besproken zal worden”, laat Rutte op Facebook weten. De ministers Kaag, Schouten, Van Nieuwenhuizen en Bruins blijven in India.

Open zenuw

Ook minister Blok van Buitenlandse Zaken komt vervroegd terug uit Luxemburg, waar hij met de koning en koningin was voor een staatsbezoek. Koning Willem-Alexander zei daar dat het rapport een open zenuw raakt bij iedereen die door de MH17-ramp is getroffen:

Video afspelen

‘MH17 is een open wond in de samenleving’

Blok sprak van een ingrijpend moment voor de nabestaanden. Hij zegt dat hij bij zijn ontmoeting met Lavrov, in april, erop heeft aangedrongen dat Rusland respectvol omgaat met de vondsten van het JIT. “Ik betreur dat er meteen Russische ontkenning was.” Wat de ontkenning betekent voor de relatie met Rusland, wist hij nog niet. “Maar de reactie vandaag was niet hoopgevend.”

Bekijk hieronder een uitgebreidere reactie van minister Blok:

Video afspelen

‘Ik betreur de Russische ontkenning natuurlijk zeer’

Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid zegt dat hij zeer onder de indruk is van de onderzoeksresultaten van het JIT. Hij beoordeelt het onderzoek als “grondig monnikenwerk” dat aantoont dat een Buk-raketinstallatie van de Russische krijgsmacht is gebruikt om vliegtuig MH17 neer te halen. “De waarheid komt met steeds grotere stukken aan het licht.”

Grapperhaus doet ook opnieuw de oproep aan Rusland om mee te werken aan het onderzoek, in de hoop dat de schuldigen voor de rechter komen. “Wij gaan nu op een resolute, maar rechtvaardige manier de schuldigen boven water halen en die worden dan vervolgd.”

‘Geen zaken achterhouden’

Ook PVV-leider Wilders zegt naar aanleiding van de resultaten van vandaag dat Rusland volledige medewerking moet verlenen en geen zaken mag achterhouden: “Iedereen dient aan het onderzoek mee te werken. Ook Rusland.”

BEKIJK OOK;

Buk-raket die MH17 neerhaalde was van 53ste brigade van Russische strijdkrachten

Rutte over MH17-twijfels Rusland: ik laat mij dit niet zeggen

Rutte terug voor overleg MH17, coalitie wil actie tegen Rusland

AD 24.05.2018 Premier Rutte heeft zijn handelsmissie in India abrupt afgebroken, omdat hij morgenochtend per se aanwezig wil zijn bij de wekelijkse ministerraad. Dan staat het onderzoek naar de MH17 op de agenda.

Het kabinet gaat mogelijk bij de Verenigde Naties kritiek uiten op Rusland omdat het land informatie heeft achtergehouden, zo denken ingewijden.

Lees ook;

JIT: Raket die MH17 neerhaalde was van 53e Russische brigade

Lees meer

Het Joint Investigation Team zei vandaag in een persbijeenkomst dat het nu bewezen is dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten, is afgevuurd uit een installatie die van het Russische leger. Bovendien zou zijn aangetoond dat de installatie van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk afkomstig was.

Rusland was door een VN-resolutie verplicht om zulke informatie met het onderzoeksteam te delen, maar heeft dat mogelijk dus achtergehouden.

Coalitiepartijen CDA, VVD, ChristenUnie en D66 willen daarom dat het kabinet in de VN oproept om de resolutie ‘te herbevestigen’ en uitspreekt dat Rusland ‘niet juist’ heeft gehandeld door informatie niet te delen met het JIT. ,,De conclusies van het JIT zijn duidelijk, dus moeten ook besproken worden op het hoogste diplomatieke niveau”, vindt Tweede Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma die met coalitiegenoten het kabinet tot actie manen.

Ernstig

Premier Rutte spreekt van ‘opnieuw een moeilijke dag’ voor de nabestaanden van de slachtoffers. Hij noemt de conclusie dat de BUK-raket onderdeel was van het Russische leger een ‘belangrijke ontwikkeling’.  ,,Ik heb daarom besloten terug te keren naar Nederland omdat ik morgen zelf de ministerraad wil voorzitten waarin dit besproken zal worden.”

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) sprak van een ‘ernstige constatering’ en zei onder de indruk te zijn van het ‘vergaarde bewijs’. Ook hij keert eerder terug naar Nederland voor het overleg. Blok is met het koninklijk paar mee op staatsbezoek in Luxemburg, maar zorgt dat hij morgenochtend vroeg terug is voor de ministerraad, zegt een woordvoerder van zijn ministerie.

Rutte onlangs tijdens de persconferentie na afloop van de wekelijkse ministerraad. © ANP

Rutte breekt handelsmissie India af voor ministerraad over MH17 

NU 24.05.2018 Premier Mark Rutte keert een dag eerder terug van de handelsmissie in India om aanwezig te kunnen zijn bij de wekelijkse ministerraad. Daar worden de recente onderzoeksresultaten van het Joint Investigation Team (JIT) over het neerhalen van vlucht MH17 besproken.

Donderdagochtend maakte het JIT bekend dat de buk-raketinstallatie waarmee vlucht MH17 is neergeschoten afkomstig is van de Russische krijgsmacht. Uitvoerig onderzoek heeft aangetoond dat de installatie van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk afkomstig was.

“Een belangrijke ontwikkeling en ik heb daarom besloten terug te keren naar Nederland, omdat ik morgen zelf de ministerraad wil voorzitten waarin dit besproken zal worden”, zegt Rutte donderdag in een reactie. Minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel) neemt de taken van Rutte in India over.

Minister van Buitenlandse Zaken, Stef Blok, zei na afloop van de JIT-presentatie dat “een belangrijk stuk van de puzzel is gelegd”. “Het is van groot belang dat er nu opnieuw meer duidelijkheid over het neerhalen van vlucht MH17 is, vooral voor de nabestaanden”, zei Blok.

Ook koning Willem-Alexander reageerde op de presentatie en noemde de ramp een “open zenuw in onze samenleving die nu opnieuw wordt opengehaald”. De koning zei dat hij en koningin Máxima enorm meeleven met de mensen die het betreft.

Rutte licht toe waarom hij handelsmissie India afbreekt

VN-Veiligheidsraad

Wat de kabinetsreactie op de onderzoekresultaten zal zijn, wordt waarschijnlijk vrijdag na afloop van de ministerraad bekendgemaakt.

De vier coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie vinden dat Nederland de bevindingen in de VN-Veiligheidsraad moet bespreken. Daar zou Rusland erop moeten worden aangesproken dat het onvoldoende medewerking aan het onderzoek verleent.

D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma verwijst naar VN-resolutie 2166 die alle landen oproept mee te werken aan het MH17-onderzoek, waar ook de Russen mee hebben ingestemd.

“Nu blijkt dat de Russen cruciale informatie niet hebben gegeven, moet Nederland samen met de bondgenoten de internationale gemeenschap herinneren aan deze resolutie”, aldus Sjoerdsma.

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Zie ook: JIT: Buk-raket die MH17 neerhaalde van Russisch leger, Rusland ontkent

Lees meer over: MH17

Rutte eerder terug uit India voor MH17

Telegraaf 24.05.2018  Premier Mark Rutte heeft besloten terug te keren uit India nadat donderdagochtend bekend werd dat vlucht MH17 is neergehaald door een Buk-raket van het Russische leger.

Ook Stef Blok (Buitenlandse Zaken) keert eerder terug uit Luxemburg. De twee willen vrijdag aanwezig zijn bij de wekelijkse ministerraad. Daar worden de meest recente onderzoeksresultaten van het Joint Investigation Team besproken over het neerhalen van vlucht MH17.

De onderzoekers achten bewezen dat de Buk-raket waarmee vlucht MH17 uit de lucht werd geschoten, is afgevuurd uit een installatie van het Russische leger. Uitvoerig onderzoek heeft aangetoond dat de installatie van de 53e luchtafweerraketbrigade uit Koersk was.

„Het Openbaar Ministerie heeft vandaag belangrijk nieuws over het neerhalen van MH17 naar buiten gebracht”, verklaart Rutte. „Daarmee is dit voor nabestaandenwederom een mopeilijke dag. Het Joint Investigation Team heeft vastgesteld dat de Buk-raket die MH17 heeft neergehaald onderdeel was van het Russische leger, afkomstig uit Koersk. Een belangrijke ontwikkeling en ik heb daarom besloten terug te keren naar Nederland omdat ik morgen zelf de ministerraad wil voorzitten waarin dit besproken zal worden.”

Handelsmissie

Rutte is met een grote kabinetsdelegatie op handelsmissie in India. Hij vertrok dinsdag en zou pas zaterdag terugkeren. Rutte sprak in India zijn waardering uit voor het werk van de JIT-onderzoekers. Minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) vervangt de premier voor de rest van het bezoek. Rutte zou in India de ontvoering van peuter Insiya op hoog niveau aankaarten.

Blok

Minister Blok is met het koningspaar mee op staatsbezoek in Luxemburg. Dat duurt nog tot en met vrijdag, maar de bewindsman keert vrijdagmorgen vroeg terug voor de ministerraad, aldus een woordvoerder van het ministerie. Blok vindt de laatste resultaten van het JIT een „ernstige constatering.” Ook toonde hij zich onder de indruk „van het vergaarde bewijs.”

BEKIJK OOK:

Coalitie na MH17-conclusie: roep Rusland tot de orde

Nabestaanden MH17 geschokt na harde feiten

Telegraaf 24.05.2018 Rusland weigert nog steeds om mee te werken aan het strafrechtelijk onderzoek naar de massamoord op MH17 van het Joint Investigation Team onder leiding van het Nederlandse Openbaar Ministerie.

Dat zei hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke donderdag bij een update van het onderzoek dat al jaren duurt. „Het is een slechte zaak dat de Russen ondanks onze verzoeken geen cruciale informatie willen overhandigen”, zei hij.

Nabestaanden reageren geschokt. „Wij vinden dit heel belangrijk nieuws. Voor het eerst is keihard door het JIT aangetoond dat de Russische staat actief betrokken was bij het neerhalen van MH17. Dat bewijs is nu een feit”, zegt voorzitter Piet Ploeg van de Stichting Vliegramp MH17.

BEKIJK OOK:

Coalitie na MH17-conclusie: roep Rusland tot de orde

Ook is volgens hem nieuw dat het OM Rusland direct beschuldigt van gebrek aan medewerking en het achterhouden van informatie. „Tegen alle internationale afspraken in. Dat moet wat ons betreft zware politieke consequenties hebben. De Nederlandse regering moet nu een signaal afgeven”, vindt Ploeg.

BEKIJK OOK:

’Buk-raket MH17 was van Russisch leger’

Het net sluit zich om de daders en verantwoordelijke leiders van de aanslag op vlucht MH17 op 17 juli 2014 in Oost-Oekraïne. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven. De dodelijke Buk-installatie is met 100% zekerheid afkomstig van de Russische 53e brigade in Koersk.

BEKIJK OOK:

Rutte eerder terug uit India voor MH17

Samenwerking

De Europese Unie roept Rusland op tot „volledige samenwerking” met het JIT. „Alle staten die kunnen bijdragen aan de vervolging van de daders moeten dat doen”, zei een woordvoerster van de diplomatieke dienst van de EU. „Rusland was in dit opzicht tot nu toe niet bereid tot samenwerking.”

Het onderzoek naar de toedracht verdient steun van de hele internationale gemeenschap, aldus de zegsvrouw, verwijzend naar de resolutie van de VN-Veiligheidheidsraad daarover.

LEES MEER OVER; mh17 nabestaanden

Blok: ’ernstige constatering’ over MH17

Telegraaf 24.05.2018 De conclusie van het internationaal onderzoeksteam dat vlucht MH17 is neergehaald door een Buk-raket afkomstig van een Russische militaire eenheid is een „ernstige constatering”, laat minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) weten.

„Het is van groot belang dat er nu opnieuw meer duidelijkheid is over het neerhalen van vlucht MH17, vooral voor de nabestaanden. Een belangrijk stuk van de puzzel is gelegd. Ik ben zeer onder de indruk van het vergaarde bewijs en heb veel respect voor het werk van het Openbaar Ministerie, de politie en de partners van het Joint Investigation Team (JIT). Dit is een ernstige constatering. Het kabinet bespreekt de bevindingen van het JIT morgen in de ministerraad”, aldus Blok in een korte reactie.

Het onderzoeksteam van Nederland, Australië, Maleisië, België en Oekraïne maakte donderdag bekend dat de Buk-raket afkomstig is van de 53e Luchtafweerraketbrigade gelegerd nabij het Russische Koersk.

BEKIJK OOK:

’Buk-raket MH17 was van Russisch leger’

BEKIJK OOK:

Dringende oproep: wie weet meer over Russische 53e brigade?

LEES MEER OVER; mh17 stef blok

Dringende oproep: wie weet meer over Russische 53e brigade?

Telegraaf 24.05.2018 Het Joint Investigation Team (JIT) wil meer informatie over de 53e brigade van het Russische leger en vraagt mensen die meer weten, zich te melden. De raketinstallatie waarmee het toestel werd neergehaald, was van deze brigade, zo heeft onderzoek uitgewezen.

Het onderzoeksteam dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt, heeft vier vragen. Wie maakte deel uit van de bemanning? Met welke instructie ging die bemanning op pad op de dag van de crash? Wie was verantwoordelijk? En wie heeft meer informatie over procedures en verantwoordelijkheden binnen de brigade?

Het onderzoeksteam hoopt op reacties van mensen die op een of andere manier betrokken zijn geweest bij het gebruik van de Buk-lanceerinstallatie.

Armenië

De 53e luchtafweerraketbrigade ontstond in 1967 in Armenië uit een luchtafweerregiment. Kort na de oprichting werd de brigade overgeplaatst naar de DDR (het toenmalige Oost-Duitsland) en maakte daar gedurende de Koude Oorlog deel uit van de GSSD, de Groep van Sovjetstrijdkrachten in Duitsland. Nadat de sovjettroepen zich in 1992 uit Duitsland hadden teruggetrokken, verhuisde de brigade naar Koersk, op zo’n 100 kilometer van de Oekraïense grens.

BEKIJK OOK:

’Buk-raket MH17 was van Russisch leger’

LEES MEER OVER; mh17 joint investigation team (jit) rusland

Russische president Poetin zegt bevindingen onderzoek MH17 te bestuderen

NU 24.05.2018 De Russische president Vladimir Poetin zegt donderdag dat Moskou de bevindingen over MH17 van het Joint Investigations Team ​zal analyseren. Het onderzoeksteam meldde eerder dat de buk-raketinstallatie die in 2014 het vliegtuig neerschoot van het Russische leger was.

  • Toestel volgens JIT neergeschoten met Buk-raket afkomstig van Russisch leger
  • Rusland gaat conclusies bekijken na eerdere ontkenning
  • Team vraagt mensen die meer weten zich te melden

Eerder zei het Russische ministerie van Defensie niets met het neerschieten van vlucht MH17 te maken hebben gehad.

Het JIT kwam tot de conclusie dat de installatie uit Rusland kwam door beelden uitvoerig te vergelijken. De buk-raketinstallatie had volgens het team unieke uiterlijke kenmerken.

Getuigenverklaringen ondersteunden de bevindingen, bleek donderdag uit de presentatie van de onderzoeksresultaten.

Dezelfde conclusie werd vorig jaar al getrokken door het onderzoekscollectief Bellingcat. Het JIT verricht een eigen, onafhankelijk onderzoek.

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Getuigenbescherming

Het JIT zet het onderzoek voort en wil beantwoord hebben wie deel uitmaakte van de bemanning van het konvooi dat het vliegtuig neerhaalde, met welke instructies die bemanningsleden op pad gingen op de dag van de crash, wie verantwoordelijk is en wie meer informatie heeft over verantwoordelijkheden binnen de brigade.

Hierbij is het team nog op zoek naar getuigen. Wie zich zorgen maakt over veiligheid, kan in de vijf JIT-landen aanspraak maken op getuigenbescherming, meldde het onderzoeksteam donderdag.

JIT presenteert onderzoeksresultaten

MH17

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines was op 17 juli 2014  onderweg van Amsterdam naar de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur. Boven Oost-Oekraïne werd het toestel uit de lucht geschoten door een buk-raket, een wapen van Russische makelij. Bij de crash kwamen alle 298 inzittenden om. Onder hen bevonden zich 196 Nederlanders.

Het JIT is een samenwerking van Australië, België, Maleisië, Nederland en Oekraïne. Het doel van het team is om erachter te komen waarom het vliegtuig is neergehaald. Ook wil het JIT de verdachten voor de rechter brengen.

Het is niet bekend wanneer het precies tot een rechtszaak komt, meldde Fred Westerbeke, hoofdofficier bij het Landelijk Parket en JIT-onderzoeksleider. Dit zal wel “binnen vijf jaar zijn”, is de voorspelling van Westerbeke.

Eerder was al duidelijk dat de rechtbank in Den Haag de zaak zal behandelen.

Zie ook: Hoe groot is kans dat daders MH17-ramp gestraft worden?

Lees meer over: MH17 Rusland JIT

Aanbevolen artikelen;

Rutte breekt handelsmissie India af voor ministerraad over MH17

Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

Rusland ontkent: geen raketsysteem grens overgegaan

Telegraaf 24.05.2018 Rusland ontkent dat ooit een Russische raketinstallatie de grens met Oekraïne over is gegaan. Het Russische ministerie van Defensie zegt volgens Russische media dat bewijsmateriaal is gepresenteerd dat wijst op Oekraïense betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17.

De mededeling volgde op de persconferentie van het Joint Investigation Team (JIT) in Nederland. Dat maakte bekend dat de Buk-raket die vlucht MH17 neerhaalde afkomstig was van een legerbasis bij het Russische Koersk.

BEKIJK OOK:

Nabestaanden MH17 geschokt na harde feiten

BEKIJK OOK:

’Relatie met Rusland nog niet normaliseren’

Het Russische ministerie van Defensie neemt afstand van die conclusie. Het departement stelt dat de onderzoekers voorbij gingen aan verklaringen van ooggetuigen. Die zouden hebben aangegeven dat het projectiel werd afgevuurd vanuit een gebied dat in handen was van Oekraïense regeringstroepen.

BEKIJK OOK:

Rutte eerder terug uit India voor MH17

’Nooit de grens overgegaan’

„Tijdens de samenwerking met de Nederlandse politiediensten, heeft Rusland overweldigend bewijs gepresenteerd dat aantoont dat Oekraïense BUK-systemen zijn gebruikt”, citeert persbureau TASS uit een verklaring van het ministerie. „Geen van de luchtverdedigingssystemen van het Russische leger zijn ooit de grens tussen Rusland en Oekraïne overgegaan.”

LEES MEER OVER; rusland oekraïne mh17 joint investigation team (jit)

Rusland blijft betrokkenheid MH17-ramp ontkennen

NOS 24.05.2018 Rusland blijft ook na de vandaag gepresenteerde bewijzen zijn betrokkenheid bij de ramp met vlucht MH17 glashard ontkennen. “Geen enkele Russische raketinstallatie heeft ooit de grens tussen Rusland en Oekraïne gepasseerd”, zegt het ministerie van Defensie. Ook zegt het ministerie dat het Russische leger niets te maken heeft met de vliegtuigcrash.

Later op de dag was president Poetin minder expliciet. Hij zei dat Rusland de resultaten van het onderzoek gaat bestuderen. Hij verwierp de kritiek dat Rusland onvoldoende meewerkt met de onderzoekers. Volgens Poetin wordt Rusland niet betrokken bij het onderzoek en Oekraïne wel. Hij beschuldigde dat land ervan internationale wetten te hebben overtreden door destijds het luchtruim niet te sluiten.

Het internationale onderzoeksteam JIT zei vandaag wettige en overtuigende bewijzen te hebben dat de Buk-raket die vlucht MH17 neerhaalde, afkomstig was van de 53ste brigade van de Russische strijdkrachten. Ook werden beelden getoond om het bewijs te ondersteunen dat de installatie waarop de raket zat door de 53ste brigade vanuit Koersk naar de grens met Oekraïne werd gebracht.

Gemanipuleerd

Het Russische ministerie zegt dat het onderzoeksteam zijn conclusies alleen rechtvaardigt met mogelijk gemanipuleerde beelden van sociale media. Die beelden zijn volgens Moskou geleverd door de Oekraïense inlichtingendiensten en werden eerder getoond door “de beruchte Britse activistische onderzoeksgroep Bellingcat”.

Het ministerie weerspreekt volgens persbureau Tass ook dat Rusland niet meewerkt met het JIT. Volgens het ministerie heeft het JIT van Rusland “overweldigend bewijs” van Oekraïense betrokkenheid gekregen.

Ooggetuigen

Uit verklaringen van ooggetuigen blijkt volgens Moskou dat de raket werd afgevuurd vanuit een gebied dat in handen was van het Oekraïense leger. Ook is volgens het ministerie van Defensie “tijdens de samenwerking met de Nederlandse politiediensten” aangetoond dat er geen Russische, maar een Oekraïense Buk-raket is gebruikt.

De Russische ambassade in Nederland geeft geen commentaar op de bevindingen van het JIT.

BEKIJK OOK;

Buk-raket die MH17 neerhaalde was van 53ste brigade van Russische strijdkrachten

Rusland: wij brachten geen raketin­stal­la­ties naar Oekraïne

AD 24.05.2018 Rusland heeft ontkend dat Russische raketinstallaties vanuit het land de grens met Oekraïne zijn overgestoken. Het Russische ministerie van Defensie herhaalt volgens persbureau Sputnik dat geen Russische militairen betrokken waren bij het neerhalen van vlucht MH17.

Geen van de luchtverde­di­gings­sys­te­men van het Russische leger zijn ooit de grens tussen Rusland en Oekraïne overgegaan, aldus Russische ministerie van Defensie.

De mededeling volgde op de persconferentie van het Joint Investigation Team (JIT) in Nederland. Dat maakte bekend dat de Buk-raket die vlucht MH17 neerhaalde afkomstig was van een legerbasis bij het Russische Koersk.

Maar het Russische ministerie van Defensie neemt afstand van die conclusie. Het departement stelt dat de onderzoekers voorbij gingen aan verklaringen van ooggetuigen. Die zouden hebben aangegeven dat het projectiel werd afgevuurd vanuit een gebied dat in handen was van Oekraïense regeringstroepen.

,,Tijdens de samenwerking met de Nederlandse politiediensten, heeft Rusland overweldigend bewijs gepresenteerd dat aantoont dat Oekraïense BUK-systemen zijn gebruikt”, citeert persbureau TASS uit een verklaring van het ministerie. ,,Geen van de luchtverdedigingssystemen van het Russische leger zijn ooit de grens tussen Rusland en Oekraïne overgegaan.” Eerder concludeerden verschillende instanties, waaronder onderzoekscollectief Bellingcat, dat vlucht MH17 in 2014 alleen maar kon zijn neergehaald door een raket van de Russische 53ste luchtafweerbrigade.

Waarheid verhullen

Bij de vliegramp kwamen alle 298 inzittenden om het leven. Hun nabestaanden wachten nog steeds op het aanhouden van de daders. In een brief naar de Russische krant Novaya Gazeta schreven tien van hen afgelopen week dat ze worstelen met het aanstaande WK voetbal in Rusland.

,,De Russische regering is er consequent op uit geweest de waarheid te verhullen en de verantwoordelijkheid te ontduiken sinds die vreselijke dag in juli 2014. We zijn ons op pijnlijke wijze bewust van de duistere ironie dat de Russische leiders die zich zullen opstellen alsof ze de wereld met open armen ontvangen, degenen zijn die het meest schuldig zijn aan het verwoesten van onze wereld.”

Het JIT wil nog steeds alle verdachten uiteindelijk voor een rechtbank in Den Haag brengen. Onderzoeksleider Fred Westerbeke van het Landelijk Parket denkt dat dit over vijf jaar gaat gebeuren. ,,We hadden al een groep van 100 mensen in beeld en we hebben de rol van een flink deel van hen nu duidelijker in beeld. Maar als we nu zeggen wat we weten, kan dat het onderzoek schaden. Dat zal in de rechtszaal komen.”

Vliegramp MH17

Wat gebeurde er op 17 juli 2014?

Op 17 juli 2014 is een Boeing 777-200ER van Malaysia Airlines met vluchtnummer MH17 neergestort in Oost-Oekraïne. Het vliegtuig werd geraakt door een luchtdoelraket. In Oekraïne was op dat moment een pro-Russische opstand gaande. Aan boord waren 298 mensen. 193 inzittenden hadden de Nederlandse nationaliteit. Onder hen waren 50 Brabanders. Niemand overleefde de crash.

Het vliegtuig vertrok om 12.14 uur vanaf Schiphol. Rond 14.00 uur steeg het vliegtuig tot zo’n 1060 meter, om ruim boven het gesloten luchtruim boven Oekraïne te vliegen (tot 9750 meter was het luchtruim dicht). Het vliegtuig verdween rond 15.18 uur van de radar.

De brokstukken van het toestel lagen verspreid over een oppervlakte van 35 vierkante kilometer. De staart lag op 10 kilometer afstand van andere brokstukken. De oorzaak van de crash is onderzocht door de Onderzoeksraad voor Veiligheid, die concludeerde dat het vliegtuig op 10 kilometer hoogte is neergehaald.

Bevinding J.I.T.

  • Toestel volgens JIT neergeschoten met Buk-raket
  • Raket en lanceerinstallatie afkomstig van Russisch leger
  • Rusland ontkent
  • JIT heeft meer bewijslast verzameld
  • Team vraagt mensen die meer weten zich te melden
  • Berechting daders zal in Nederland zijn

JIT: Buk-raket die MH17 neerhaalde van Russisch leger, Rusland ontkent

NU 24.05.2018 De buk-raketinstallatie die in 2014 vlucht MH17 neerschoot boven Oost-Oekraïne was van het Russische leger. Dat is een van de tussentijdse conclusies van het Joint Investigations Team (JIT). Rusland ontkent echter. Er zou geen raketinstallatie van Rusland naar Oekraïne zijn gebracht.

  • Toestel volgens JIT neergeschoten met Buk-raket
  • Raket en lanceerinstallatie afkomstig van Russisch leger
  • Rusland ontkent
  • JIT heeft meer bewijslast verzameld
  • Team vraagt mensen die meer weten zich te melden
  • Berechting daders zal in Nederland zijn

Het JIT, het internationale samenwerkingsverband dat de aanval op de lijnvlucht onderzoekt, maakte haar bevindingen donderdag bekend. Kort daarop kwam Rusland met een reactie.

Volgens het land is nog nooit een Russische raketinstallatie over de grens van Rusland naar Oekraïne gegaan. Het Russische ministerie van Defensie laat weten niets met het neerschieten van vlucht MH17 te maken hebben gehad.

Uit beelden van de raketinstallatie bleek dat die unieke uiterlijke kenmerken bezat, meldt Wilbert Paulissen, hoofd van de Nationale Recherche en onderdeel van het Joint Investigation Team.

Na uitvoerige vergelijkingen met andere buk-TELAR-installaties werd duidelijk dat de installatie in kwestie afkomstig was van de 53e raketafweerbrigade uit Koersk in Rusland, die deel uitmaakt van de Russische krijgsmacht. Ook getuigenverklaringen bevestigen dat, aldus het team.

Daarmee heeft de JIT dezelfde bevindingen als het onderzoekscollectief Bellingcat, dat vorig jaar ook concludeerde dat de buk-installatie afkomstig was van de Russische militaire eenheid in kwestie. De onderzoekseenheid verrichtte het eigen onderzoek onafhankelijk van het Bellingcat-onderzoek.

Route

Aan de hand van onder meer video’s en foto’s op sociale media werd vrijwel de hele route van het konvooi van zeker zes buk-installaties, dat van de Russische basis naar Oekraïne reed, gereconstrueerd. Die reconstructie werd op de persconferentie vertoond.

De ‘vingerafdruk’ die werd gevormd door de uiterlijke markeringen op de lanceerinstallatie die MH17 neerhaalde, kwam alleen overeen met een specifieke buk-TELAR-installatie uit dat konvooi, waarvan de aanwezigheid in het Oost-Oekraïense Donetsk is vastgesteld.

Raketinstallatie die MH17 neerhaalde heeft unieke ‘vingerafdruk’

Getuigen

Het onderzoeksteam dat het neerhalen van vlucht MH17 onderzoekt, heeft vier vragen: wie maakte deel uit van de bemanning, met welke instructie ging die bemanning op pad op de dag van de crash, wie was verantwoordelijk en wie heeft meer informatie over procedures en verantwoordelijkheden binnen de brigade?

Het onderzoeksteam hoopt op reacties van mensen die op een of andere manier betrokken zijn geweest bij het gebruik van de buk-lanceerinstallatie.

Getuigen die naar voren willen stappen, maar zich zorgen maken over hun veiligheid, kunnen in de vijf JIT-landen aanspraak maken op verschillende programma’s voor getuigenbescherming, aldus het onderzoeksteam.

Het JIT-team zei eerder het “vervelend” te vinden dat Rusland niet alle informatie aanlevert waar het team om heeft gevraagd. De informatie over de afkomst van de buk-installatie is dan ook niet van tevoren gedeeld met de Russische autoriteiten. “Ze kunnen het volgen op de livestream.”

Presentatie tussentijdse bevindingen over MH17

Verdachten

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten door een buk-raket, een wapen van Russische makelij. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

In het JIT werken Australië, België, Maleisië, Nederland en Oekraïne nauw samen. Het doel van het onderzoeksteam is te achterhalen waarom het toestel werd neergehaald en de verdachten voor de rechter te brengen. Bij het onderzoeksteam zijn enkele tientallen personen in beeld die mogelijk betrokken waren bij de 53e brigade of de inzet van de buk-installatie.

Wanneer het tot een rechtszaak zal komen, is nog onduidelijk. Het antwoord is complex, aldus Fred Westerbeke, hoofdofficier bij het Landelijk Parket en JIT-onderzoeksleider. “We weten gewoon nog niet wanneer we daar genoeg informatie voor hebben. Ik kan wel zeggen: we zitten in de laatste fase van het onderzoek. Maar er is nog veel werk te doen.”

Westerbeke voorspelt wel dat de personen achter het neerhalen van MH17 “binnen vijf jaar” voor de rechter zullen staan. Eerder werd al duidelijk dat de rechtbank in Den Haag de zaak zal behandelen.

Zie ook: Rutte breekt handelsmissie India af voor ministerraad over MH17

Lees meer over: MH17 Rusland JIT

Aanbevolen artikelen;

Russische president Poetin zegt onderzoek MH17 te bestuderen

Rutte breekt handelsmissie India af voor ministerraad over MH17

Nederland stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

’Buk-raket MH17 was van Russisch leger’

Telegraaf 24.05.2018 Het Joint Investigation Team (JIT), dat onderzoek doet naar de crash van vlucht MH17, heeft nog meer bewijs gevonden dat de Russische federatie achter het neerhalen van het vliegtuig zit. Het net sluit zich dus langzaam om de daders en verantwoordelijke leiders. Dat blijkt donderdag tijdens de presentatie van tussentijdse onderzoeksresultaten.

Van de Buk-raket die het toestel fataal werd, is een soort vingerafdruk gemaakt, meldt hoofd van de Nationale Recherche en onderdeel van het Joint Investigation Team Wilbert Paulissen. Daaruit is duidelijk geworden dat de raket bezit was van de 53e ’anti aircraft missile brigade’ van het Russische leger in Koersk.

De installatie waarmee de Buk-raket werd gelanceerd is gefilmd, beelden hiervan zijn getoond tijdens de persconferentie.

In het JIT werken Australië, België, Maleisië, Nederland en Oekraïne nauw samen. Het doel van het onderzoeksteam is te achterhalen waarom het toestel werd neergehaald en de verdachten voor de rechter te brengen.

Onderzoekscollectief Bellingcat kwam al eerder tot dezelfde conclusie.

Dringende oproep

Een dringende oproep aan getuigen en informanten wordt gedaan door onderzoeksleider en hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke van het Landelijk Parket. Volgens hem hebben de Russische autoriteiten geen enkele bevestiging gegeven.

BEKIJK OOK:

Dringende oproep: wie weet meer over Russische 53e brigade?

„Daarom zoeken we de hulp van het publiek.” Zo is de grote vraag wie de bemanning was, Westerbeke is ervan overtuigd dat er mensen zijn die meer weten.

Afrondende fase

Het onderzoek naar de personen achter het neerhalen van vlucht MH17 is in de „afrondende fase.” Maar wanneer de rechtszaak kan beginnen is niet duidelijk, zei Westerbeke. Eerder werd al duidelijk dat de rechtszaak in Nederland zal plaatsvinden, waarschijnlijk in Den Haag. De personen achter het neerhalen van vlucht MH17 staan volgens Westerbeke „binnen vijf jaar” voor de rechter.

Vlucht MH17 van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten door een Buk-raket, een wapen van Russische makelij. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

BEKIJK OOK:

Bijeenkomst onderzoeksteam MH17-crash

LEES MEER OVER; mh17

Buk-raket die MH17 neerhaalde was van 53ste brigade van Russische strijdkrachten

NOS 24.05.2018 De Buk-raket waarmee vlucht MH17 werd neergehaald was afkomstig van de 53ste brigade van het Russische leger uit Koersk. Dat heeft Wilbert Paulissen, het hoofd landelijke recherche, bekendgemaakt op een persconferentie van het JIT. Dat is het internationale team dat onderzoek doet naar de ramp met de MH17.

Het JIT wil nog weten in hoeverre de 53ste brigade zelf actief betrokken was bij het neerhalen van het passagiersvliegtuig. Het onderzoeksteam gaat er in elk geval van uit dat mensen binnen de 53ste brigade meer weten van de noodlottige raketlancering en van de mensen die erbij betrokken waren.

Eerder wees het onderzoekscollectief Bellingcat al naar de 53ste brigade, maar met het onderzoek van het JIT is er, volgens het JIT, nu ook wettig en overtuigend bewijs voor de betrokkenheid van de brigade uit Koersk, en dus van Rusland. Dat bewijs zal worden gebruikt in het strafproces.

Vingerafdruk

Op 23 juni 2014, bijna vier weken voor de ramp, vertrok een konvooi van bijna vijftig voertuigen met zes Buk-raketinstallaties uit Koersk naar Oekraïne. Van de reis van het konvooi naar de Oekraïense grens heeft het JIT vele beelden, die zijn gemaakt op 23, 24 en 25 juni.

De beelden werden getoond in een animatiefilmpje, waarvan je hieronder een samenvatting kunt zien:

Video afspelen

Animatie (kort): onderzoek naar Bukraket die MH17 neerhaalde

Alle voertuigen waren van de 53ste brigade. Op de beelden waren alleen voertuigen, wapens, wegen en landschappen te zien, en geen personen. De beelden zijn vooral afkomstig van sociale media. Tientallen foto’s en filmpjes van het konvooi zijn in die dagen op sociale media gezet door mensen die ze vanuit hun auto gemaakt hebben en andere voorbijgangers.

Een van de raketinstallaties in het konvooi heeft overtuigende overeenkomsten met beelden van 17 en 18 juli 2014 van de Buk die MH17 neerhaalde. Het JIT toonde in het filmpje zeven overeenkomende kenmerken, die samen “een vingerafdruk” opleverden.

Meer informatie

Onderzoeksleider Westerbeke zei dat het JIT nog veel meer informatie heeft, maar die nog niet prijsgeeft, omdat het zich niet in de kaart wil laten kijken. Opvallend is bijvoorbeeld dat er geen beelden werden getoond van de periode tussen 25 juni en 17 juli, de dag van de ramp.

Hij benadrukte dat er bij het onderzoek nog elke dag vooruitgang wordt geboekt. Het onderzoek zit volgens hem in de afrondende fase, maar hij kan nog niet zeggen wanneer het klaar is en wanneer de strafzaak tegen de verdachten kan beginnen.

Het internationale onderzoeksteam JIT had al laten weten dat het vandaag niet met namen van verdachten naar buiten zou komen. Dat gebeurt pas als het onderzoek is afgerond. Het voortijdig bekendmaken van namen kan het proces schaden, omdat verdachten zich dan in openbaar zouden kunnen gaan verdedigen.

Klokkenluiders

Het JIT deed vandaag wel voor de derde keer een oproep aan getuigen om informatie te geven. Ditmaal was de oproep niet gericht aan het publiek, maar specifiek aan insiders, met name klokkenluiders die informatie willen delen. Het JIT benadrukte meermalen dat getuigen beschermd zullen worden.

Het gaat het JIT om vier vragen: wie maakte deel uit van de bemanning, met welke instructie gingen zij op pad en van wie was die instructie afkomstig, wie was verantwoordelijk voor de inzet van de Buk-raket op 17 juli 2014 en welke procedures golden binnen de 53ste brigade.

Het onderzoeksteam wil mede hierdoor antwoord krijgen op de vraag waarom MH17 is neergehaald, en wie daarvoor verantwoordelijk waren.

Vorige rapportage

Bij de vorige tussentijdse rapportage in september 2016 maakte het JIT bekend een groep van honderd betrokkenen in beeld te hebben. Westerbeke zei dat dat is teruggebracht tot enkele tientallen. Het gaat om mensen van verschillende nationaliteiten, zei hij. Daar wilde hij verder niet op ingaan.

Het JIT heeft zijn informatie gedeeld met de Russische overheid, die volgens Westerbeke niet goed meewerkt. Al in 2014 vroeg het JIT de Russische autoriteiten om alle informatie te geven die van belang kan zijn voor de waarheidsvinding, maar bijvoorbeeld over de betrokkenheid van de 53ste brigade is niets gemeld.

Het JIT had in 2016 al vastgesteld dat vlucht MH17 was neergehaald door een Buk-raket, vanuit een landbouwveld in Oost-Oekraïne dat in handen was van pro-Russische rebellen. Vaststond ook dat de Buk-installatie van Russisch grondgebied was gekomen en later weer naar Rusland was teruggebracht. Bij de vliegramp op 14 juli 2014 kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Blok

Minister Blok zegt in een reactie op een presentatie van vandaag dat er een belangrijk stuk van de puzzel is gelegd. Hij is zeer onder de indruk van het vergaarde bewijs. Het kabinet bespreekt de bevindingen van het JIT morgen in de ministerraad.

Hieronder zie je de gehele JIT-animatie over het onderzoek naar de Russische Buk-installatie:

Video afspelen

Animatie onderzoek naar Bukraket die MH17 neerhaalde

BEKIJK OOK;

JIT: Buk-raket kwam uit Rusland, afgeschoten in rebellengebied

JIT: Raket die MH17 neerhaalde was van 53e Russische brigade

AD 24.05.2018 De BUK-raket die is gebruikt bij het neerhalen van vlucht MH17 kwam uit Rusland. Dat heeft Wilbert Paulissen, hoofd Nationale Recherche, vanochtend gemeld tijdens een persconferentie. Daarmee bevestigde hij eerdere beweringen van onderzoekscollectief Bellingcat.

,,We hebben alle beelden van de BUK Telar onderzocht, hij is afkomstig van de 53e Luchtafweergeschutbrigade. Die is onderdeel van Russische krijgsmacht. Onderzoekscollectie Bellingcat meldde dit al eerder. Wij melden het nu omdat we bewijs hebben gevalideerd en het stand kan houden in rechtszaal”, aldus Paulissen vanochtend tijdens een gezamenlijke persconferentie van de vijf landen die onderzoek doen naar het neerschieten van vlucht MH17 die zich hebben verenigd in het Joint Investigation Team (JIT). Paulissen is één van de onderzoekers.

Er werden nog geen namen van verdachten genoemd. Wel riep Paulissen mensen op om met meer informatie te komen. ,,Dat we deze brigade kunnen aanwijzen, is een belangrijke stap. We roepen nu mensen op met meer informatie te komen. We hebben nog vragen: wie was de bemanning, met welke opdracht gingen ze op pad, wie was er verantwoordelijk voor de brigade? We vragen mensen van 53e Brigade of familieleden om met meer info te komen.” Het JIT deed daarmee dus een oproep aan Russissche (ex)militairen om met info over hun eigen briagde te komen. ,,Zodat dit misdrijf kan worden opgelost.”

Het Joint Investigation Team (JIT) dat onderzoek doet naar de crash van vlucht MH17 gaf een update over de resultaten.© ANP

Hulp

TWITTER CYRILROSMAN
  cyrilrosman@cyrilrosman

Jennifer Hurst (Australische politie): ,,We hebben in Oost-Oekraine het omhulsel en de uitlaat van een BUK-raket gevonden (dat was al bekend). Daar staan specifieke nummers op. Die nr’s duiden op productiejaar en plek: Moskou ’86’ 11:27 AM – May 24, 2018

See cyrilrosman’s other Tweets

Onderzoeksleider en Hoofdofficier van Justitie Fred Westerbeke van het Landelijk Parket nuanceerde dat dit niet direct betekent dat de 53e Luchtafweerbrigade achter de aanval zat. Hij zei: ,,Was de 53e Brigade zelf betroffen bij het neerhalen van MH17? Dat onderzoeken we. De Russische Federatie heeft nog niet gemeld dat dat zo is. We hebben jaren geleden al om info gevraagd. Maar we willen ons niet alleen meer tot de Russische autoriteiten wenden. We vragen nu dus ook het Russische publiek om ons te helpen.”

Westerbeke: ,,We krijgen cruciale informatie niet van de Russen. Dat is niet juist. Daar moet snel een stap in worden gezet.” De onderzoekers hebben de Russische autoriteiten gevraagd om meer informatie over de 53e brigade en de specifieke raket. Van de 100 aanvankelijke verdachten zijn er nu nog ‘enkele tientallen’ van meerdere nationaliteiten over.

Berechting in Den Haag

Het JIT heeft nog steeds als doel de verdachten uiteindelijk voor een rechtbank in Den Haag te brengen, Westerbeke denkt over vijf jaar. Westerbeke vanochtend: ,,We hadden al een groep van 100 mensen in beeld en we hebben de rol van een flink deel van hen nu duidelijker in beeld. Maar als we nu zeggen wat we weten, kan dat het onderzoek schaden. Dat zal in de rechtszaal komen.”

Onderzoekscollectief Bellingcat wees de Russische 53e Luchtafweerbrigade eerder al aan als het schuldige legeronderdeel. Dat deden ze op basis van onderzoek van foto’s van de BUK en social media. Zij kwamen met namen van betrokken militairen en separatisten.

OM-officier Westerbeke aan het woord. © AD

Ernstige constatering

Minister Stef Blok. © EPA

De conclusie van het internationaal onderzoeksteam is een ,,ernstige constatering”, laat minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) weten. ,,Het is van groot belang dat er nu opnieuw meer duidelijkheid is over het neerhalen van vlucht MH17, vooral voor de nabestaanden. Een belangrijk stuk van de puzzel is gelegd. Ik ben zeer onder de indruk van het vergaarde bewijs en heb veel respect voor het werk van het Openbaar Ministerie, de politie en de partners van het Joint Investigation Team (JIT). Dit is een ernstige constatering. Het kabinet bespreekt de bevindingen van het JIT morgen in de ministerraad.”

Premier Mark Rutte keert een dag eerder terug van de handelsmissie in India omdat hij aanwezig wil zijn bij de wekelijkse ministerraad. Rutte sprak zijn waardering uit voor het werk van de JIT-onderzoekers.

De coalitiepartijen willen dat de regering bij de Verenigde Naties alle landen opnieuw oproept mee te werken aan het onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17. Ze willen van minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok onder meer weten of hij de conclusies van het JIT onderschrijft.

Gezamenlijk onderzoek

Vlucht MH17 van Malaysia Arilines werd op 17 juli 2014 neergeschoten boven Oekraïne. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden van de vlucht van Amsterdam naar Kuala Lumpur om het leven, onder hen waren 196 Nederlanders. Omdat er ook Australiërs en Belgen aan boord zaten, doen die twee landen samen met Nederland, Maleisië en Oekraïne onderzoek naar de verantwoordelijken voor de crash.

Uit eerder onderzoek van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid bleek al dat MH17 is neergehaald door een BUK-raket. Die raket was afgeschoten vanuit Oost-Oekraïne, een gebied dat onder controle stond van pro-Russische rebellen.

Vliegramp MH17

Wat gebeurde er op 17 juli 2014?

Op 17 juli 2014 is een Boeing 777-200ER van Malaysia Airlines met vluchtnummer MH17 neergestort in Oost-Oekraïne. Het vliegtuig werd geraakt door een luchtdoelraket. In Oekraïne was op dat moment een pro-Russische opstand gaande. Aan boord waren 298 mensen. 193 inzittenden hadden de Nederlandse nationaliteit. Onder hen waren 50 Brabanders. Niemand overleefde de crash.

Het vliegtuig vertrok om 12.14 uur vanaf Schiphol. Rond 14.00 uur steeg het vliegtuig tot zo’n 1060 meter, om ruim boven het gesloten luchtruim boven Oekraïne te vliegen (tot 9750 meter was het luchtruim dicht). Het vliegtuig verdween rond 15.18 uur van de radar.

De brokstukken van het toestel lagen verspreid over een oppervlakte van 35 vierkante kilometer. De staart lag op 10 kilometer afstand van andere brokstukken. De oorzaak van de crash is onderzocht door de Onderzoeksraad voor Veiligheid, die concludeerde dat het vliegtuig op 10 kilometer hoogte is neergehaald.

MH17-onderzoek: zijn er nu verdachten?

Het Joint Investigation Team komt vandaag met een update van het onderzoek naar de MH17. Hoe zit het ook alweer met die onderzoeken?

NOS 24.05.2018 Op 17 juli 2014 werd vlucht MH17 van Malaysia Airlines neergehaald boven Oost-Oekraïne. Het toestel was met 298 inzittenden op weg van Amsterdam naar Kuala Lumpur. Alle passagiers en bemanningsleden kwamen om het leven, onder hen 196 Nederlanders.

Premier Rutte beloofde dat de onderste steen boven zou komen en dat er alles aan gedaan zou worden om de schuldigen voor de rechter te brengen. Er werden parallel verschillende onderzoeken gestart naar de toedracht en de schuldvraag.

Onderzoeksraad

De Onderzoeksraad voor Veiligheid presenteerde in oktober 2015 de uitkomst van het onderzoek naar de toedracht: vlucht MH17 is neergehaald door een Buk-raket die ontplofte vlak naast de cockpit. Door de impact van een regen aan kleine metaaldeeltjes is het toestel in een aantal stukken uiteengevallen en neergestort. De raket is afgeschoten vanuit een gebied in Oost-Oekraïne.

Een jaar later, in september 2016, gaf het Joint Investigation Team (JIT) antwoord op de vraag hoe de raket in Oost-Oekraïne terecht was gekomen. De Buk-installatie kwam uit Rusland, heeft een route afgelegd naar een landbouwveldje bij Pervomajsk, heeft daar de raket gelanceerd en is de volgende dag weer naar Rusland teruggebracht. Het JIT gaf aan een groep van honderd betrokkenen in beeld te hebben.

Video afspelen

Animatie waarin het JIT vaststelt dat MH17 door een BUK-raket is neergeschoten

In het JIT werken tientallen rechercheurs en officieren van justitie uit vijf betrokken landen samen: Nederland, België, Oekraïne, Australië en Maleisië. Het onderzoek richt zich op de vraag wie schuldig is aan het neerhalen van vlucht MH17. De opdracht is om verdachten aan te wijzen en dat te onderbouwen met bewijsmateriaal dat standhoudt bij een rechtszaak. Het staat onder leiding van de Nederlandse hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke.

Hij benadrukt voortdurend dat het onderzoek lang zal duren. In de loop van de ochtend maakt het JIT tussentijdse resultaten bekend van het lopende onderzoek. Die persconferentie wordt vanaf 10.55 uur rechtstreeks uitgezonden op NOS.nl en NPO 1.

Inmiddels is tussen de betrokken landen afgesproken dat een rechtszaak – als die er komt – in Nederland wordt gehouden. Hoewel er voorbereidingen getroffen worden, lijkt een rechtszaak nog ver weg, vooral omdat Rusland eventuele verdachten niet zal uitleveren.

Bellingcat

Daarnaast heeft onderzoekscollectief Bellingcat verschillende onderzoeken gepresenteerd. Een van de belangrijkste daarvan ging over de ‘verdachten’ van de 53ste brigade in Koersk, in Rusland. En eind vorig jaar identificeerde Bellingcat een Russische generaal als betrokkenen bij de aanslag op MH17.

Bellingcat heeft voor morgen een persconferentie aangekondigd.

BEKIJK OOK;

Nabestaanden MH17: willen Russen leven in een land zonder waarheid?

Blok bekritiseert Russische ‘mist en desinformatie’ over Skripal

OVV bekijkt vier jaar na MH17 vliegen boven conflictgebieden

‘Net rond MH17-daders sluit zich’

Telegraaf 24.05.2018 De Buk-raket die MH17 neerhaalde was van Russische strijdkrachten, concludeert het Joint Investigation Team. Maar sommige cruciale vragen zijn nog niet beantwoord, vertelt verslaggever Paul Eldering.

Bijeenkomst onderzoeksteam MH17-crash

Telegraaf 24.05.2018 Het Joint Investigation Team (JIT), dat onderzoek doet naar de crash van vlucht MH17, presenteert donderdag tussentijdse onderzoeksresultaten. Dat gebeurt tijdens een bijeenkomst in Bunnik. Ook wordt de hulp van het publiek ingeroepen bij de speurtocht naar de daders van de vliegramp.

Er worden geen mededelingen gedaan over mogelijke verdachten, noch wordt informatie gegeven over de resultaten van de eerdere getuigenoproepen, meldde het JIT vooraf al.

In het team werken Australië, België, Maleisië, Nederland en Oekraïne nauw samen. Het doel van het onderzoeksteam is te achterhalen hoe de ramp kon gebeuren en de verdachten voor de rechter te brengen.

Het vliegtuig van Malaysia Airlines werd op 17 juli 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht geschoten door een Buk-raket, een wapen van Russische makelij. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen waren 196 Nederlanders.

LEES MEER OVER; oekraïne mh17 joint investigation team (jit)

mei 25, 2018 Posted by | aanslag, BUK, mh17, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Poetin, politiek, Rusland | , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties staat uit voor Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

De hele wereld kijkt naar de OPCW in Den Haag en Rusland

Affaire Rusland aan de beurt ???

Zitting OPCW resultaat onderzoek

Het bestuurscollege van de organisatie tegen chemische wapens (OPCW) kwam woensdag 04.04.2018 in speciale zitting bijeen om te praten over de aanslag op de voormalige Russische spion Sergej Skripal. Rusland heeft om het overleg gevraagd.

Tijdens dit overleg van de OPCW (Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens) in Den Haag is een Russisch voorstel om een gezamenlijk nieuw onderzoek te beginnen naar de gifgasaanval op een Russische oud-spion in Engeland met overmacht weggestemd. Rusland kreeg steun van Iran en China bij het verzoek om samen met de Britten de gifgaszaak aan te pakken.

Uiteindelijk stemden 16 landen tegen het voorstel en zes voor. Zeventien landen onthielden zich van stemming.

Informatiestrijd ademt sfeer Koude Oorlog

Rusland en Groot-Brittannië voeren een informatieoorlog rond het zenuwgas waarmee oud-spion Skripal is vergiftigd. Na internationaal overleg over de kwestie vliegen woensdag in Den Haag de verwijten over en weer.

Skripal en zijn dochter Joelia werden 4 maart 2018 bewusteloos aangetroffen op een bankje in de Engelse stad Salisbury. Al snel bleek dat er zenuwgas was gebruikt en dat het om een aanslag ging.

BEKIJK OOK: Londen wil ‘proportionele’ reactie op gifaanval

Experts van de OPCW hebben sporen van het gas onderzocht. Het is niet duidelijk of tijdens de besloten bijeenkomst in Den Haag resultaten ter tafel komen.

De Russische ambassade in Den Haag houdt na de speciale zitting een persconferentie om de visie van Moskou op de zaak Skripal te belichten. Het land heeft steeds ontkend betrokken te zijn geweest bij de aanslag, hoewel het gebruikte zenuwgas is ontwikkeld door de Sovjet-Unie.

AD 06.04.2018

Onderzoek vergiftiging Sergej Skripal

Skripal en zijn dochter werden begin deze maand in de Britse stad Salisbury vergiftigd, volgen de Britten met een zenuwgas. Voor zover bekend liggen de twee slachtoffers nog altijd in kritieke toestand in het ziekenhuis. De politieman die als eerste bij hen was en ook ziek werd, maakt het inmiddels beter.

Door de gifaanval raakte Skripal in zijn woonplaats Salisbury buiten westen. Ook zijn dochter, die bij hem was, werd ernstig ziek. Inmiddels werd bekend dat zij aan de beterende hand is, haar vaders toestand is nog kritiek. Ook raakte een agent gewond die hen hielp; hij werd eerder al ontslagen uit het ziekenhuis.

Onderzoek

Het onderzoek naar de vergiftiging van de voormalige Russische dubbelspion Sergej Skripal en zijn dochter gaat volgens de Britse politie waarschijnlijk nog maanden duren. In een verklaring schrijft de politie dat het een van de meest ingewikkelde zaken is die de Britse antiterreureenheid ooit heeft behandeld.

Een van de ergste verraders die Rusland heeft gekend, zo omschreef de Russische geheime dienst FSB Sergej Skripal toen hij in 2006 terechtstond wegens het doorgeven van geheimen aan de Britse MI6. Hij werkte toen voor de Russische militaire inlichtingdienst. Dit is de man die de Russen woest maakte. (+)

Het lijkt een scène uit een spionagefilm: een voormalige Russische dubbelspion die het slachtoffer is van een liquidatiepoging van zijn vroegere baas. Volgens de Britse regering werd er zenuwgas gebruikt tegen Sergei Skripal en zijn dochter. Vijf vragen over het gebruik van zenuwgas, en waarom alles erop wijst dat een staat achter de mislukte liquidatiepoging zat.

1 – Hoe weten de Britten zo zeker dat zenuwgas is gebruikt?

Met bloed-en slijmmonsters kon snel worden vastgesteld dat de aanvallers van Skripal zenuwgas hebben gebruikt. Volgens diverse berichten vertoonde de oud-spion direct duidelijke symptomen van vergiftiging door zenuwgas, zoals schuim op de mond. Ook overgeven, slijmvorming en epileptische aanvallen kunnen wijzen op het gebruik van zenuwgas.

Het tast het zenuwstelsel razendsnel aan en remt de ademhaling, en is daarmee een van de dodelijkste chemische wapens. Hoe het bij Skripal en zijn dochter precies is toegediend, wordt nog onderzocht.

2 – Welk zenuwgas hebben de aanvallers gebruikt?

Dat is nog onduidelijk. Volgens de Britten is een ‘erg zeldzaam’ strijdgas gebruikt. In de laatste decennia gebruikten aanvallers het vaakst VX en sarin. VX, waarvan een kleine hoeveelheid al voldoende is om iemand om te brengen, werd vorig jaar ingezet in Maleisië om de halfbroer van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un te vermoorden.

Sarin werd gebruikt door het Iraakse leger in de oorlog tegen Iran en de Koerden in het dorp Halabja. Het Syrische leger zette sarin in 2013 in bij de gifgasaanval op Ghouta. Ook een Japanse sekte gebruikte dit zenuwgas in 1995 in de metro van Tokio.

3 – Is het gebruik van zenuwgas verboden?

Ja. Op grond van het internationale verdrag tegen chemische wapens (CWC), dat in 1997 van kracht werd, mogen landen het niet inzetten. Ook Rusland, dat nu wordt genoemd als de meest waarschijnlijke dader, heeft dit verdrag ondertekend. Dit wil echter niet zeggen dat landen niet meer beschikken over chemische wapens.

De VS hebben deze wapens afgezworen, maar ze zijn nog altijd bezig met de vernietiging van hun arsenaal. Rusland claimde vorig jaar dat hun hele voorraad, ooit zo’n 40 duizend ton, was vernietigd. Moskou beschikt echter nog over de onderzoekscentra en de deskundigen om allerlei soorten chemische wapens te maken.

Het restaurant in Salisbury waar Sergei Skripal en zijn dochter aten voor hun dood.
Het restaurant in Salisbury waar Sergei Skripal en zijn dochter aten voor hun dood.© AFP

4 – Kan ook een individu of een terreurgroep achter de aanval in Salisbury zitten?

Dat is erg onwaarschijnlijk. De grondstoffen voor chemische wapens zijn weliswaar niet moeilijk te krijgen, maar het maken van chemische wapens zoals sarin en VX is ingewikkeld en bovenal gevaarlijk. In de afgelopen jaren doken er regelmatig berichten op dat Al Qaida in het bezit wilde komen van chemische wapens om een grote aanslag te plegen.

Maar het is de terreurgroep, die toch over behoorlijk wat middelen beschikte, nooit gelukt. Bovendien is er het motief: waarom zou een individu of een terreurgroep een oud-spion willen vermoorden met zo’n ‘ingewikkeld’ wapen?

AD 14.09.2018

5 – Alles wijst dus richting Rusland?

Moskou heeft het motief, de middelen en de kennis om Skripal op deze wijze uit de weg te ruimen. Bovendien hebben de Russen de schijn tegen als het gaat om de inzet van giftige wapens. In 2006 werd Alexander Litvinenko, een tegenstander van Poetin, in Londen gedood met polonium. Vier jaar daarvoor, in 2002, zou de FSB de Tsjetsjeense militaire leider Ibn al-Khattab hebben gedood door een brief te besmeuren met een sarinvariant.

De theorie is nu dat Rusland met opzet Skripal met zenuwgas heeft willen vermoorden om een duidelijk signaal af te geven. Namelijk dat de Russische staat verraders van het vaderand altijd zal weten te vinden. Ook moet de aanval toekomstige dubbelspionnen afschrikken.

250 rechercheurs

Nog altijd is onduidelijk waar Skripal en zijn dochter precies zijn vergiftigd. Op verschillende openbare en particuliere plekken in Salisbury en omgeving wordt daarom onderzoek gedaan om bewijsmateriaal te verzamelen. Daar zijn 250 rechercheurs fulltime bij betrokken, ondersteund door militairen en deskundigen. Ook onderzoekers van de OPCW, de waakhond tegen chemische wapens, zijn naar Groot-Brittannië gekomen om mee te helpen.

Naast onderzoek op straat in Salisbury en omgeving bekijkt de politie 4000 uur aan beelden van bewakingscamera’s en worden honderden getuigen gehoord.

Volgens de Britse regering zitten de Russische autoriteiten achter de aanval, die uitgevoerd zou zijn met het Russische zenuwgas novitsjok. Maar het Kremlin ontkent en eist harde bewijzen of anders excuses. Het incident heeft geleid tot ernstige spanningen tussen Rusland en Groot-Brittannië.

Er zijn landen die meer bewijs willen

Westerse landen scharen zich massaal achter de Britse premier Theresa May tegen Rusland na de zenuwgasaanval op de Russische ex-spion Sergej Skripal en zijn dochter in het Britse Salisbury. Europese landen, Amerika en de NAVO sturen Russische diplomaten weg. Het is allemaal zeer welkom voor May, maar dinsdag hamert zij op een ‘lange termijn-oplossing’ voor de dreiging die Rusland zou vormen.

Na een aantal landen uit de Europese Unie (EU), volgden dinsdag Amerika en de NAVO in hun aankondigingen over het wegsturen van Russische diplomaten.

België, thuisbasis van het hoofdkwartier van zowel de NAVO als de EU, geeft aan nog te onderzoeken welke Russische diplomaten weg te willen sturen. De NAVO meldde dinsdag al dat het personeel van de Russische missie wordt teruggebracht van 30 naar 20 man.

De westerse solidariteit met Londen is indrukwekkend, en zeer welkom, schrijft Robbert de Witt

Ook het Luxemburgse ministerie van Buitenlandse Zaken wil verder bewijs voor de Russische betrokkenheid bij de gifgasaanval op Skripal afwachten. ‘Onze regering wacht de conclusies van de OPCW (Organisatie voor het Verbod van Chemische Wapens, red.) af,’ aldus een woordvoerder. De OPCW verricht nader onderzoek naar het incident in Salisbury.

‘Er zijn slechts een paar Russische diplomaten in Luxemburg, en wij hebben geen bewijs dat zij direct betrokken zijn bij spionage,’ aldus de woordvoerder. Volgens de Luxemburgse regering komt de dialoog met Moskou in gevaar als er diplomaten worden uitgezet – er zitten twee Luxemburgse diplomaten in Moskou, die volgens de verwachting van de regering dan ook worden uitgezet. ‘Dan is onze ambassade in Moskou de facto gesloten en wordt dialoog met Rusland zeer moeilijk.’

Malta heeft gelijksoortige redenen om geen actie te ondernemen. ‘We doen het zelf niet omdat onze diplomatieke missie in Moskou heel klein is,’ zegt de regering in de hoofdstad Valletta. ‘Elke reactie van Moskou zou een directe beëindiging van onze diplomatieke band betekenen.’ De Maltese regering benadrukt wel dat de steun aan de Britten hierom niet minder is.

Landen die niemand wegsturen

Portugal geeft aan niemand op individuele basis te willen wegsturen, en zegt de voorkeur te geven aan actie op EU-niveau. Het land steunde wel de Europese veroordeling van de aanval op Skripal, en geeft daarmee impliciet Rusland de schuld van het incident in Salisbury.

Maar er zijn ook landen die historisch gezien een sterke band hebben met Moskou, en geen Russische diplomaten weg willen sturen. Oostenrijk bijvoorbeeld. De Oostenrijkse kanselier Sebastian Kurz en zijn minister van Buitenlandse Zaken Karin Kneissl lieten in een gezamenlijke verklaring weten geen ‘nationale maatregelen’ te nemen. ‘We willen het communicatiekanaal naar Rusland openhouden. Oostenrijk is een neutraal land en we zien onszelf als bruggenbouwer tussen Oost en West,’ aldus de verklaring.

Meer over Rusland; Dit zijn de sterke mannen van Poetin

Ook Bulgarije, dat in Rusland een grote handelspartner vindt, ziet er geen heil in om Russische diplomaten weg te sturen. Het land is momenteel EU-voorzitter, en noemt dat als reden om ‘neutraal’ te willen blijven in de kwestie.

Griekenland liet eerder al weten geen diplomaten uit te willen zetten, en geen sancties te willen uitvaardigen tegen een permanent lid van de VN-Veiligheidsraad. Ook vraagt het land om meer bewijs voor de Russische betrokkenheid bij de aanval in Groot-Brittannië. Cyprus sluit zich aan bij Griekenland.

Ook Slovenië ziet nog geen reden tot acties tegen Rusland: het Sloveense ministerie van Buitenlandse Zaken verklaarde afgelopen maandag dat het ‘nog te vroeg’ is om actie te ondernemen, aangezien de exacte toedracht van het incident in Salisbury nog in nevelen is gehuld.

Opvallend is wel dat Hongarije zich voegde bij EU-landen die Russische diplomaten wegsturen. Het land besloot maandag om een Russische diplomaat uit te zetten naar aanleiding van de aanval op Skripal.

Rusland heeft nog geen details gegeven over een eventuele tegenreactie. President Poetin was dinsdag in de Siberische stad Kemerovo om nabestaanden van de slachtoffers van de grootschalige brand in een winkelcentrum te condoleren. Ondanks de diplomatieke spanningen bracht de Britse premier May dinsdag per brief overigens daar wel haar condoleances voor over op de Russische regering.

Rusland slaat terug

Rusland zet hetzelfde aantal diplomaten het land uit als de Verenigde Staten, EU-lidstaten en andere landen hebben gedaan met Russen. Dat zegt minister van Buitenlandse Zaken Lavrov.

Hij kondigde ook aan dat het Amerikaanse consulaat in Sint-Petersburg wordt gesloten. De Amerikanen hebben twee dagen de tijd om hun spullen te pakken en de deuren te sluiten.

Rusland reageert zo op het uitzetten van Russische diplomaten vanwege de zenuwgasaanval op ex-dubbelspion Skripal en zijn dochter in Engeland. Bij elkaar kregen meer dan 150 Russische diplomaten de boodschap dat ze het land uit moesten.

Uitzetting Nederlandse ambassademedewerkers

Rusland zet twee Nederlandse ambassademedewerkers uit. Dat heeft de Nederlandse ambassadeur te horen gekregen op het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. De twee medewerkers, een van de politieke afdeling en een van de defensieafdeling, moeten binnen twee weken vertrekken. Minister Blok van Buitenlandse Zaken zegt niet verrast te zijn door de stap.

De Russen zetten ook veel diplomaten uit andere westerse landen uit. Zo moeten vier Polen, twee Italianen, een Fin en een Zweed Rusland verlaten. Eerder zetten die landen precies hetzelfde aantal Russische diplomaten uit. Rusland had al aangekondigd dat het hetzelfde aantal diplomaten uitzet als de VS, EU-lidstaten en andere landen, die meer dan 150 Russische diplomaten wegsturen. Nederland stuurde twee Russen weg.

De uitzettingen zijn een reactie op het uitzetten van Russische diplomaten door verschillende westerse landen in het conflict over de vergiftiging van de Russische ex-dubbelspion Skripal.

Video afspelen

‘Het is een mededeling die je natuurlijk niet graag ontvangt’

“Deze stap komt zeker niet als een verrassing“, zegt minister Blok naar aanleiding van het Russische besluit. “Ik leef erg mee met de diplomaten en hun families die nu opeens afscheid moeten nemen van vrienden en collega’s.”

30.03.2018

Een Russische woordvoerder zei vanochtend dat president Poetin nog steeds nauwe banden wil onderhouden met andere landen, ondanks het besluit om westerse diplomaten uit te zetten.

De uitzetting van Russische diplomatie is een reactie op de gifaanval op Skripal en zijn dochter in Engeland. De Britten zeggen bewijs te hebben dat Moskou achter die aanval zit. Rusland ontkent de beschuldigingen.

Minister Stef Blok op bezoek in Rusland

Acht weken na de val van zijn voorganger Halbe Zijlstra zal minister Stef Blok volgende week vrijdag alsnog naar Moskou reizen om als minister van Buitenlandse Zaken kennis te maken met zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov.

Volgens het ministerie ‘wil Blok de kanalen met Rusland open houden. Ook in moeilijke tijden’. De minister gaat het gesprek met Rusland aan, juist nu de relatie tussen Rusland en Europa onder druk staat. ‘Mijn prioriteit ligt bij een veilig en stabiel Nederland en Europa.

AD 28.08.2018

Er zijn heel wat plooien glad te strijken tussen Den Haag en Moskou – zoals de wederzijdse irritaties over het strafrechtelijk onderzoek naar het neerhalen van vlucht MH17, de vergiftiging van een voormalige Russische spion in Groot-Brittannië en de rol van Rusland in Syrië.

Maar achter de schermen spelen voor Blok nog veel gevoeligere kwesties een rol. Zullen de Russen het Nederland bijvoorbeeld vergeven dat premier Rutte al ‘wekenlang’ op de hoogte was van de leugen van de vorige minister van Buitenlandse Zaken over een ontmoeting met president Poetin die nooit heeft plaatsgevonden? De informatie bleef binnenskamers tot de Volkskrant erover publiceerde en Zijlstra moest aftreden.

Salisbury  Verzoek ondersteuning onderzoek

Salisbury Vergadering  18.04.2018 OPCW

Salisbury Agenda vergadering 18.04.2018

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag – deel 3

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag – deel 2

zie ook: De hele wereld kijkt naar OPCW in Den Haag – deel 1

Bellingcat: ‘Tweede verdachte zaak-Skripal is arts Russische inlichtingendienst’

NU 08.10.2018 Het journalistiek onderzoeksnetwerk Bellingcat zegt de identiteit te hebben achterhaald van ‘Alexander Yevgenyevich Petrov’, een van de twee verdachten in de zaak-Skripal. Het zou gaan om Alexander Yevgenyevich Mishkin, militair arts van de Russische militaire inlichtingendienst GROe.

Bellingcat onthulde eerder al de naam van de andere verdachte: kolonel van de GROe Anatoliy Chepiga. Hij deed zich eerder voor als ‘Ruslan Boshirov’.

Voor de identificatie van Mishkin maakte Bellingcat gebruik van verschillende open bronnen, verklaringen van mensen dicht bij de verdachte en persoonlijke documenten, waaronder een gescande kopie van zijn paspoort.

Volgens Bellingcat is Mishkin 39 jaar en geboren in het dorp Lojga in het district Archangelsk in het noorden van Rusland.

Tot september was zijn geregistreerd huisadres in Moskou hetzelfde als het hoofdkwartier van GROe, aldus Bellingcat.

Mishkin is tijdens zijn studie medicijnen gerecruteerd door de GROe. Nadat hij in 2010 naar Moskou was verhuisd, kreeg hij zijn tweede identiteit met bijbehorende papieren. In die documenten wordt Mishkin Petrov genoemd.

Onbekend welke rang Mishkin heeft

Tussen 2011 en 2018 zou Mishkin vaak zijn afgereisd naar Oekraïne en Transsylvanië. Het is onbekend welke militaire rang hij nu heeft.

Bellingcat publiceert dinsdag het volledige rapport en daarin staat ook hoe het de identiteit van Mishkin heeft weten te onthullen.

Moordaanslag op Russische ex-spion: Een overzicht

Skripal en dochter werden getroffen door zenuwgas

De Russische oud-spion Sergei Skripal en zijn dochter, die in Engeland wonen, werden begin maart ernstig ziek. Ze bleken te zijn getroffen door een zenuwgas, novichok genaamd.

Ze overleefden de aanslag. Groot-Brittannië denkt dat de vergiftiging is uitgevoerd door de twee Russen.

De Russische president Vladimir Poetin ontkende eerder dat de twee verdachten bij de Russische inlichtingendienst werkzaam zijn.

De twee verdachten vertelden op de Russische televisie dat zij als toeristen naar Londen zijn gevlogen en een bezoek hebben gebracht aan Salisbury om de kathedraal te bezichtigen.

Zie ook: Bellingcat: ‘Verdachte zaak-Skripal is Russische kolonel’

Lees meer over: Rusland Verenigd Koninkrijk Sergei Skripal

De twee Skripal-verdachten die bekendstonden onder de namen Aleksandr Petrov (r) en Ruslan Bosjirov AFP

Bellingcat maakt identiteit tweede verdachte Skripal-zaak bekend

NOS 08.10.2018 Het onderzoekscollectief Bellingcat en het Russische onderzoeksplatform The Insider hebben naar eigen zeggen de ware identiteit onthuld van de tweede verdachte in de Skripal-zaak, Aleksandr Petrov. Het zou gaan om de 39-jarige Aleksandr Jevgenjevitsj Misjkin, een militair arts van de Russische geheime dienst GROe.

De identiteit van de andere verdachte in de vergiftigingszaak was al eerder onthuld.

De onderzoekers maakten gebruik van verklaringen dicht bij de verdachte en persoonlijke documenten van Misjkin, zoals een gescande kopie van zijn paspoort. Morgen maakt het onderzoekscollectief de volledige onderzoeksmethode openbaar, evenals de getuigenverklaringen.

De Britse recherche wil niet reageren op de onthullingen omdat het onderzoek in de zaak nog in volle gang is.

Ruslan Bosjirov

Eerder maakten Bellingcat en The Insider al bekend dat de verdachte die bekendstaat als Ruslan Bosjirov in werkelijkheid kolonel Anatoli Tsjepiga is, een hoge officier van de GROe.

Vorige maand verklaarde de Britse premier May dat de Russische geheime dienst verdacht wordt van het vergiftigen van de Russische oud-dubbelspion Sergej Skripal en zijn dochter Joelia op Brits grondgebied. Het Britse Openbaar Ministerie heeft Petrov en Bosjirov aangeklaagd voor samenzwering, poging tot moord en het gebruik van het zenuwgas novitsjok.

Skripal en zijn dochter hebben de aanval overleefd.

Bekijk ook;

Interview met Skripalverdachten is een sterk staaltje ‘propaganda’

Dit doet de GROe, de geheimste Russische inlichtingendienst

Britten verdenken Russische geheime dienst van vergiftigen Skripal

Russische president Poetin noemt oud-spion Skripal een verrader

NU 03.10.2018 De Russische president Vladimir Poetin heeft hard uitgehaald naar Sergei Skripal, die dit jaar een moordaanslag met zenuwgas overleefde in Engeland. Op een conferentie in Moskou noemde hij de voormalige dubbelspion een “verrader”.

Poetin vindt dat Skripal door sommigen wordt neergezet als “een soort mensenrechtenactivist”. Hij maakte direct duidelijk daar zelf heel anders over te denken. “Hij is gewoon simpelweg een klootzak.”

Skripal werd in 2006 in Rusland door een militair tribunaal tot dertien jaar cel veroordeeld wegens spionage voor het Verenigd Koninkrijk. Hij werd vier jaar later samen met drie anderen in een spionnenruil uitgewisseld tegen tien Russische agenten die in de Verenigde Staten vastzaten.

De 66-jarige Russische oud-spion Skripal werd op zondagmiddag 4 maart samen met zijn 33-jarige dochter Yulia bewusteloos aangetroffen op een bankje bij een winkelcentrum in de Britse stad Salisbury.

Het Kremlin heeft steeds ontkend achter de moordaanslag met novichok te zitten. Toch maakte Poetin, die voor inlichtingendienst KGB heeft gewerkt, geen geheim van zijn afkeer van de oud-spion. “Hij heeft zijn moederland verraden, niets meer en niets minder”, aldus de Russische president.

Moordaanslag op Russische ex-spion: Een overzicht

Lees meer over: Rusland  Sergei Skripal

Poetin noemt ex-spion Skripal een ‘klootzak’

NOS 03.10.2018 in Buitenland President Poetin heeft zich grof uitgelaten over Sergej Skripal, de oud-dubbelspion die in maart maar amper een vergiftigingspoging overleefde. Op een bijeenkomst in Moskou noemde Poetin hem een verrader en een klootzak.

Skripal en zijn dochter werden in Salisbury in Engeland vergiftigd met het militaire zenuwgas novitsjok. Ze moesten naar het ziekenhuis. Skripal overleefde de aanslag maar net.

De Britse regering zei al snel dat de Russische regering achter de vergiftiging zat, maar het Kremlin sprak dat tegen. Vorige maand wezen de Britten naar twee Russen die de aanslag zouden hebben uitgevoerd.

Verrader

Op een forum over energie in Moskou kreeg Poetin vragen over de internationale sancties die naar aanleiding van de vergiftiging werden ingesteld. Volgens Poetin wordt Skripal door sommigen afgeschilderd als een mensenrechtenactivist. “Maar hij is gewoon een spion, een verrader van het moederland”, aldus de president. “Hij is gewoon een klootzak.”

Video afspelen

Poetin: ‘Hij is gewoon een klootzak, dat is alles’

Bekijk ook;

‘Verdachten vergiftiging oud-spion Skripal zijn hoge Russische officieren’

Joelia Skripal: herstel van zenuwgas-aanval gaat langzaam en is pijnlijk

Skripal werd vergiftigd met vloeibare vorm van zenuwgas

De verdachten zijn lachend op straat gefilmd. Ⓒ METROPOLITAN POLICE

Kremlin reageert niet op Skripal-geruchten

Telegraaf 01.10.2018 Het Kremlin wil niet langer reageren op „discussies in de media” over de identiteit van twee verdachten in de zaak Skripal, de oud-spion die een moordpoging overleefde in Salisbury. De verdachten verklaarden zelf zakenlieden te zijn die niets te maken hebben met de zaak, maar werken volgens onderzoeksnetwerk Bellingcat eigenlijk voor de Russische militaire inlichtingendienst GROe.

Het Kremlin laat nu weten niet meer met journalisten te willen praten over geruchten rond de identiteit van een van de mannen, die de naam Roeslan Bosjirov gebruikten. „De BBC kan niets bevestigen. De BBC kan alleen met aannames komen”, zei een regeringswoordvoerder volgens persbureau TASS. „Aangezien de hele discussie is gevoerd op het niveau van de media, willen wij daar als Kremlin niet meer aan deelnemen.”

De aanval op Skripal met zenuwgas heeft de relatie tussen Moskou en Londen flink onder druk gezet. De Britse autoriteiten denken dat Moskou achter het incident zit en hebben foto’s gepubliceerd van twee verdachten in de zaak. Dat duo verscheen later op de Russische televisie. De mannen vertelden als toeristen een bezoek te hebben gebracht aan Salisbury, waar Skripal is vergiftigd.

Bekijk meer van; inlichtingendiensten  moskou

Russische vrouw kent ware identiteit verdachte gifaanval Salisbury

AD 30.09.2018 Het verhaal dat de twee Russen die een aanslag met gifgas zouden hebben gepleegd in Engeland ‘toeristen’ waren rammelt steeds harder.

Nadat eerder het journalistiek onderzoekscollectief Bellingcat een onderscheiden Russische kolonel van de geheime dienst aanwees als neptoerist, heeft de BBC nu een vrouw opgespoord die hem en zijn familie kent.

Lees ook;

‘Derde Russische officier gifaanval Engeland geïdentificeerd’

Lees meer;

‘Verdachte Skripal-zaak hoge GROe-officier’

Lees meer

Het is een nieuw puzzelstukje in de lopende speurtocht naar de ware identiteit van twee mysterieuze Russen die hoofdverdachten blijven in de gifaanslag op de Russische ex-spion Skripal en zijn dochter in het Britse Salisbury.

De Russische mannen ontkennen alles en eisten excuses van de Britten omdat ze onschuldige zakenmannen zouden zijn en slechts voor hun passie en bewondering voor de oud-gotische kwaliteiten van de kathedraal van Salisbury naar Engeland zouden zijn gekomen. Dat verhaal gelooft bijna niemand. Op het Russische tv-station RT bevestigden de twee de verklaringen daarover van Vladimir Poetin en verklaarden ze dat ze heus Alexander Petrov en Ruslan Boshirov heetten.

Held

Volgens Bellingcat klopt daar niets van en heet Boshirov in werkelijkheid Anatoliy Chepiga. Hij zou wel degelijk officier zijn bij de Russische militaire inlichtingendienst GROe en is drager van de hoogste Russische militaire onderscheiding (‘Held van de Russische Federatie’) die normaliter door president Poetin hoogstpersoonlijk wordt opgespeld.

Russische regeringswoordvoerders ontkennen ongeveer elk verhaal van Bellingcat maar nu heeft de BBC een vrouw opgespoord die de ontmaskerde Chepiga ook kent. Ze woont diep in Rusland langs de grens met China. Ze bevestigt dat hij de man is die Engeland binnenkwam onder de valse naam Boshirov. ,,Ik weet waar zijn ouders woonden. Hij was een militair, een officier die in oorlogsgebieden heeft gevochten.”

 

 

De vrouw, die anoniem wil blijven omdat ze represailles vreest, twijfelt geen moment als ze de foto van ‘Boshirov’ ziet. Dat er iets niet klopt is wel duidelijk. Mensen uit de directe entourage van de opgespoorde Chepiga weigeren met de BBC te praten. Een telefoonnummer dat was gelinkt aan van zijn ouders werd nadat het een keer was gebeld onmiddellijk afgesloten.

De Russische president Vladimir Poetin heeft altijd weersproken dat de twee verdachten medewerkers van de inlichtingendienst zijn.

De school in het dorpje Berezovka waar de latere GROe kolonel Chepiga naar school zou zijn gegaan. © AP

 

‘Derde Russische officier gifaanval Engeland geïdentificeerd’

AD 28.09.2018 De Engelse veiligheidsdiensten hebben een derde Russische officier geïdentificeerd die betrokken zou zijn geweest bij de gifaanval op een Russische oud-spion en zijn dochter in maart van dit jaar. De officier zou betrokken zijn geweest bij de voorbereidingen van de aanval.

Dat meldt The Telegraph. Volgens de Britse krant verkende de Rus Salisbury en omgeving voordat daar in maart van dit jaar een gifaanval werd gepleegd op Sergej Skripal en zijn dochter Joelia. Zij overleefden de moordpoging ternauwernood. Dawn Sturgess, een vrouw die later ook in aanraking kwam met het zenuwgas, overleed wel. De autoriteiten die haar dood onderzoeken zouden de derde Rus in het vizier hebben gekregen.

Lees ook;

‘Verdachte Skripal-zaak hoge GROe-officier’

Lees meer

Rusland: ‘verdachten gifaanval Skripal niets te maken met Kremlin’

Lees meer

De man zou net als de twee al eerder geïdentificeerde vermeende aanslagplegers lid zijn van de Russische militaire inlichtingendienst GROe. Dat tweetal identificeerde zich later op de Russische televisie als Roeslan Timoerovitsj Bosjirov en Alexander Petrov. Zij verklaarden onschuldig te zijn. Volgens het duo bezochten ze in maart Salisbury weliswaar maar deden ze dat louter als toerist.

Schuilnamen

Volgens de Britse autoriteiten zijn dit echter schuilnamen van de twee spionnen van de GROe en gelden zij als hoofdverdachten in de zaak rondom de vergiftiging van Skripal.

Het journalistieke netwerk Bellingcat identificeerde Bosjirov later als Anatoli Tsjepiga, kolonol bij de GROe. Tsjepiga zou in 2014 een hoge Russische onderscheiding hebben gekregen: Held van de Russische Federatie. Die ontving de man volgens Bellingcat vermoedelijk uit handen van Vladimir Poetin.

Bellingcat: ‘Verdachte zaak-Skripal is Russische kolonel’

NU 26.09.2018 Een van de twee mannen die worden verdacht van het vergiftigen van de Russische oud-spion Sergei Skripal is volgens het journalistiek onderzoekscollectief Bellingcat een onderscheiden Russische kolonel van de geheime dienst.

Eerder deze maand publiceerden Britse aanklagers de identiteit van twee Russen die worden verdacht van de aanslag op Skripal en zijn dochter in het Britse Salisbury in maart. De namen Alexander Petrov en Ruslan Boshirov werden genoemd, maar dit zouden schuilnamen zijn.

Volgens Bellingcat is Anatoliy Chepiga de echte naam van Boshirov. Hij is een officier van de Russische militaire inlichtingendienst GRU met de hoogste Russische onderscheiding. Chepiga ontving de onderscheiding ‘Held van de Russische Federatie’ in 2014. Doorgaans wordt deze onderscheiding door de Russische president uitgereikt.

Meerdere ingewijden hebben de identiteit volgens het onderzoeksplatform bevestigd.

Bellingcat heeft informatie uit het paspoortbestand van Chepiga verkregen. Een foto van hem uit 2003 lijkt op een jongere versie van de man die de identiteit Boshirov gebruikte. Eerder deze maand vond Bellingcat al aanwijzingen voor banden tussen de verdachten en de Russische geheime dienst.

Chepiga zou zijn schuilnaam tussen 2003 en 2010 hebben gekregen. Hij was onder meer militair actief in Tsjetsjenië.

Britse vrouw overleed na blootstelling zenuwgas

Oud-spion Skripal en zijn dochter overleefden de aanval met het zenuwgas novichock. Maar een Britse vrouw overleed in juli nadat ze was blootgesteld aan hetzelfde gas.

Het Verenigd Koninkrijk denkt dat het tweetal de aanslag uitvoerde met toestemming van de Russische regering. Rusland ontkent betrokkenheid bij de aanslag op het leven van de oud-spion en zijn dochter.

De Russische president Vladimir Poetin weersprak eerder deze maand dat de twee verdachten medewerkers van de inlichtingendienst zijn.

De twee verdachten stelden in een televisie-interview dat ze onterecht worden beschuldigd van het uitvoeren van de aanslag. De mannen vierden naar eigen zeggen op een ongelukkig moment vakantie in Zuid-Engeland. Ze ontkenden voor de militaire inlichtingendienst GRU te werken.

Volgens de Britse regering bevatte dit interview “leugens en overduidelijke verzinsels”.

Moordaanslag op Russische ex-spion: Een overzicht

Lees meer over: Rusland Sergei Skripal

‘Verdachte Skri­pal-zaak hoge GROe-officier’

AD 26.09.2018 Het journalistiek onderzoeksnetwerk Bellingcat zegt de identiteit te hebben achterhaald van één van de verdachten in de zaak-Skripal. Het gaat volgens de onderzoekers om een kolonel bij de Russische militaire inlichtingendienst GROe.

 

De door Bellingcat geïdentificeerde verdachte verscheen eerder op de Russische televisie onder de naam Roeslan Timoerovitsj Bosjirov. Daar beweerden de man en een medeverdachte dat ze Groot-Brittannië bezochten als toeristen. Ze zouden niets te maken met de moordpoging op oud-spion Sergej Skripal.AdChoices

Lees ook;

Zelfs de Russen lachen nu om uitleg nep-toeristen

Lees meer

Aanwijzingen dat verdachten Skripal-zaak wel geheim agenten zijn

Lees meer

Rusland: ‘verdachten gifaanval Skripal niets te maken met Kremlin’

Lees meer

Volgens het onderzoeksnetwerk waren de twee mannen wel degelijke undercoveragenten van de GROe. De geïdentificeerde kolonel zou eigenlijk Anatoli Tsjepiga zijn. Meerdere ingewijden hebben dat inmiddels bevestigd, zegt Bellingcat.

Tsjepiga zou in 2014 een hoge Russische onderscheiding hebben gekregen: Held van de Russische Federatie. Die ontving de man volgens Bellingcat vermoedelijk uit handen van Vladimir Poetin.

‘Verdachten vergiftiging oud-spion Skripal zijn hoge Russische officieren’

NOS 26.09.2018 De mannen die ervan worden verdachte dat ze achter de zenuwgasaanval zitten op de voormalige Russische dubbelspion Sergej Skripal en zijn dochter Joelia in Groot-Brittannië zijn twee hoge Russische officieren. Dat melden het internationale onderzoekscollectief Bellingcat en het Russische onderzoeksplatform The Insider, die eerder onderzoek deden naar de ramp met vlucht MH17.

De onderzoekers hebben de ware identiteit van een van de twee mannen achterhaald die door de Britse justitie als verdachten zijn aangemerkt. De man die bekendstaat als Ruslan Bosjirov is volgens de onderzoekers in werkelijkheid kolonel Anatoli Tsjepiga, een hoge officier van de militaire inlichtingendienst GROe.

Van de andere verdachte, Aleksander Petrov, is de ware identiteit niet achterhaald, maar de onderzoekers hebben wel bevestigd gekregen dat het een hoge Russische officier is.

Op de Russische televisie beweerden de twee eerder deze maand nog gewone burgers te zijn, die op vakantie waren in Groot-Brittannië. President Poetin onderschreef dat.

“We waren in de buurt, maar zijn onschuldig”, zeiden de mannen:

Video afspelen

‘We waren in de buurt, maar zijn onschuldig’

President Poetin benoemde Tsjepiga in 2014 persoonlijk tot Held van de Russische Federatie, de hoogste staatsonderscheiding. Aangezien de president de enige is die de onderscheiding uitreikt en aangezien hij dat elk jaar slechts enkele keren doet, moet hij bekend zijn geweest met zijn rol bij de zenuwgasaanval, stelt Bellingcat.

De naam van Tsjepiga prijkt op een monument van een militaire opleiding in Rusland Bellingcat

Waarvoor Tsjepiga zijn onderscheiding heeft ontvangen, is niet duidelijk. De meeste lintjes worden in het openbaar uitgereikt, maar omdat bij Tsjepiga gaat om een staatsgeheim is het niet openbaar gemaakt. Op een overheidswebsite is te vinden dat hij gelauwerd is om een vredesmissie. Volgens de onderzoekers voerde Rusland in 2014 alleen in Oost-Oekraïne geheime militaire operaties uit. Ze concluderen dat Tsjepiga daar actief was.

Het onderzoek van Bellingcat en The Insider zet de woorden van de Britse premier May kracht bij. Ze zei begin deze maand in het Britse parlement dat twee leden van de GROe achter de vergiftiging zitten. Petrov en Bosjirov worden door het Openbaar Ministerie in Groot-Brittannië bij verstek aangeklaagd voor samenzwering, poging tot moord en het gebruik van het zenuwgas novitsjok.

Bekijk ook;

Britten verdenken Russische geheime dienst van vergiftigen Skripal

Dit doet de GROe, de geheimste Russische inlichtendienst

‘Opgepakte Russen ook verdacht van cyberaanval op antidopingbureau WADA’

Rusland roept Nederlandse ambassadeur op matje in spionagezaak

NU 18.09.2018 Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft ambassadeurs van Nederland en Zwitserland op het matje geroepen vanwege beschuldigingen van Russische spionage door de landen.

Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag heeft bevestigd dat ambassadeur Renée Jones-Bos is ontboden op het Russische ministerie.

Het Russische ministerie beschuldigt Nederland en Zwitserland ervan “een campagne te voeren waarin de spionnenkoorts wordt opgevoerd”, schrijft het staatspersbureau TASS. Rusland waarschuwt Nederland dat dit de relatie tussen beide landen verder onder druk kan zetten.

Deze week berichtte NRC dat Nederland in het voorjaar twee Russische spionnen heeft opgepakt in Den Haag. Het duo was op weg naar het Spiez-laboratorium in Zwitserland, dat onderzoek doet naar gifgasaanvallen in Syrië en zich over de moordaanslag op de Russische dubbelspion Sergei Skripal buigt.

Spionnen gelinkt aan hackerscollectief Fancy Bear

Zwitserland wil de twee Russen bovendien vervolgen voor cyberaanvallen op het antidopingbureau WADA in 2016. Het bureau meldde destijds dat kwaadwillenden toegang hadden gekregen tot een database met gegevens van atleten.

De twee spionnen worden gelinkt aan het hackerscollectief Fancy Bear, dat nauwe banden met de Russische inlichtingendienst GRU zou hebben.

Moordaanslag op Russische ex-spion: Een overzicht
Lees meer over: Internet Rusland wada

Rusland roept Nederlandse ambassadeur op matje vanwege spionnennieuws

NOS 18.09.2018 De Nederlandse ambassadeur in Rusland is op het matje geroepen vanwege het artikel van vorige week in NRC Handelsblad en de Zwitserse krant Tages-Anzeiger. Daarin stond dat twee Russische spionnen eerder dit jaar in Den Haag zijn ontmaskerd.

Op de website van de Russische ministerie van Buitenlandse Zaken wordt gemeld dat de ambassadeur is ontboden vanwege “de voortdurende campagne om de spionnenmanie op te jutten”. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigt dat de ambassadeur is ontboden, maar wil daar inhoudelijk verder niet op ingaan.

“De ambassadeur heeft herhaald wat de ministers Ollongren, Bijleveld en Blok vrijdag ook zeiden bij de inloop van de ministerraad: het kabinet doet nooit mededelingen over vraagstukken waar verwezen wordt naar vermeende operaties van de inlichtingendiensten”, zegt een woordvoerder.

Zwitserse ambassadeur

Naast de Nederlandse ambassadeur moest ook de Zwitserse ambassadeur zich melden bij het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken vanwege de spionnenpublicatie, die Moskou vorige week al als “simpelweg absurd” bestempelde.

De Russische spionnen zouden op weg zijn geweest naar Zwitserland om daar een gifgaslaboratorium te hacken dat onder meer onderzoek doet naar de moordpoging op de dubbelspion Sergej Skripal.

Bekijk ook

‘Russische spionnen op doorreis tegengehouden in Den Haag’

De Nederlandse ambassadeur Renée Jones-Bos verlaat het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken.

Russen roepen Nederland­se ambassa­deur op het matje vanwege ‘spionnen­koorts’

AD 18.09.2018 Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de ambassadeurs van Nederland en Zwitserland op het matje geroepen. Dat hangt samen met beschuldigingen over Russische spionage, berichten Russische media.

Campagne

Een woordvoerster van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag bevestigde dinsdagavond dat ambassadeur Renée Jones-Bos is ontboden op het Russische ministerie.
Dit gebeurde vanwege ‘een aanhoudende campagne waarin de spionnenkoorts wordt opgestookt’, citeert persbureau TASS uit een verklaring van het Russische ministerie.

TASS verwijst naar een recent bericht in NRC over de aanhouding van twee vermeende Russische spionnen in Den Haag. Dergelijke berichtgeving over spionage kan de relatie tussen Nederland en Rusland verder onder druk zetten, waarschuwt het departement.

Geen mededelingen

Het ministerie in Den Haag wilde daar desgevraagd niet verder op ingaan. ,,De ambassadeur heeft herhaald wat de ministers Ollongren, Bijleveld en Blok afgelopen vrijdag ook zeiden bij de inloop van de ministerraad: het kabinet doet nooit mededelingen over vraagstukken waar verwezen wordt naar vermeende operaties van de inlichtingendiensten”,  zei de woordvoerster.

De Zwitserse ambassadeur moet in Moskou ook langskomen om tekst en uitleg te geven over ‘ongefundeerde beschuldigingen’ over de activiteiten van Russische inlichtingendiensten in zijn land.

Cyberaanval

Justitie in Zwitserland maakte eerder bekend twee Russen te willen vervolgen voor het uitvoeren van een ‘cyberaanval’ op het wereldantidopingbureau WADA in Lausanne. Het Openbaar Ministerie in Bern meldde maandag dat de twee mannen die worden verdacht van de cyberaanval op het WADA dezelfden zijn die enkele maanden geleden een diefstal in een laboratorium in Spiez zouden willen plegen.

Vorige week meldde NRC dat de Russen werden opgepakt voordat ze konden inbreken in het computernetwerk van het laboratorium. Zij zouden in Den Haag zijn ontmaskerd, terwijl ze op weg zouden zijn geweest naar Spiez. Het laboratorium daar doet onder meer onderzoek naar de moordpoging op de Russische dubbelspion Sergej Skripal in het Engelse Salisbury.

Deze twee Russen zeiden deze week tijdens een interview niks met de Skripal-zaak te maken te hebben.

Deze twee Russen zeiden deze week tijdens een interview niks met de Skripal-zaak te maken te hebben. © REUTERS

Rusland: ‘verdachten gifaanval Skripal niets te maken met Kremlin’

AD 16.09.2018 De twee Russen die worden verdacht van de moordpoging op de voormalige dubbelspion Sergej Skripal en zijn dochter, hebben volgens Rusland niets te maken met Vladimir Poetin of het Kremlin.

Een woordvoerder van het Kremlin zei dat tegen persbureau Interfax. De uitspraak spreekt het vermoeden van Groot-Brittannië tegen.
Lees ook

Skripal en zijn dochter werden begin maart ernstig ziek. Ze bleken te zijn getroffen met een zenuwgas, novitsjok genaamd. Ze overleefden uiteindelijk. Groot-Brittannië denkt dat de vergiftiging is uitgevoerd door twee Russische mannen. Zij gebruiken de namen Alexander Petrov en Roeslan Bosjirov, maar het is niet bekend of dat hun echte namen zijn.

De twee mannen zelf lieten zich vorige week interviewen door de Russische staatstelevisie. Ze zeiden dat ze niets te maken hadden met de moordpoging. Naar eigen zeggen waren ze op vakantie in Groot-Brittannië en wilden ze graag de kathedraal van Skripals woonplaats Salisbury zien.

Onderzoek Bellingcat: ‘Verdachten Skripal-zaak wel geheim agenten’

NU 14.09.2018 Het journalistiek onderzoeksnetwerk Bellingcat heeft in samenwerking met The Insider Russia aanwijzingen gevonden dat de verdachten in de Skripal-zaak wel degelijk banden hebben met de Russische geheime dienst.

De banden werden vastgesteld aan de hand van hun paspoort- en vluchtgegevens. De originele reisdocumenten zijn afgegeven op naam van de twee mannen in 2009.

Voor dat jaar hebben de twee nooit ergens geregistreerd gestaan. Dat is reden te veronderstellen dat een inlichtingendienst hen toen pas een geboortedatum heeft gegeven. Opvallend is ook dat in het paspoortdossier van een van hen verscheidene keren de aantekening ”uiterst geheim” is te vinden.

Het duo zei in een interview met de staatszender RT niets te maken te hebben met de moordpoging op voormalig dubbelspion Sergei Skripal. Ze waren als toerist in Salisbury om de stad te bekijken. Die reis stond al lang vast, vertelden ze op tv.

In werkelijkheid blijken ze pas op 1 maart hun vlucht te hebben geboekt naar Engeland in de nacht voor vertrek en online te hebben ingecheckt. Op 4 maart, de dag dat Skripal werd vergiftigd met het zenuwgas novichock, was de retourvlucht naar Moskou gepland.

Moordaanslag op Russische ex-spion: Een overzicht

Lees meer over: Rusland Sergei Skripal

’Verdachten Skripal-zaak wel geheim agenten’

Telegraaf 14.09.2018 Het journalistiek onderzoeksnetwerk Bellingcat heeft in samenwerking met The Insider Russia aanwijzingen gevonden dat de verdachten in de Skripal-zaak wel degelijk banden hebben met de Russische geheime dienst.

Dat werd vastgesteld aan de hand van hun paspoort- en vluchtgegevens. De originele reisdocumenten zijn afgegeven op naam van Alexander Jevgenjevitsj Petrov en Roeslan Timoerovitsj Bosjirov in 2009. Voor dat jaar hebben de twee nooit ergens geregistreerd gestaan.

Dat is reden te veronderstellen dat een inlichtingendienst hen toen pas een geboortedatum heeft gegeven. Opvallend is ook dat in het paspoortdossier van een van hen verscheidene keren de aantekening „uiterst geheim” is te vinden.

Het duo zei in een interview met de staatszender RT dat ze niets te maken heeft met de moordpoging op voormalig dubbelspion Sergej Skripal. Ze waren als toerist in Salisbury om deze fraaie stad te bekijken. Die trip stond al lang vast, vertelden ze op tv.

BEKIJK OOK:

Interview met Russen is ’belediging voor intelligentie publiek’

BEKIJK OOK:

Kremlin komt Londen tegemoet in Skripal-zaak

In werkelijkheid blijken ze pas op 1 maart hun vlucht te hebben geboekt naar Engeland in de nacht voor vertrek en online te hebben ingecheckt. Op 4 maart, de dag dat Skripal werd vergiftigd met novitsjok, was de retourvlucht naar Moskou gepland.

Kremlin komt Londen tegemoet in Skri­pal-zaak

AD 14.09.2018 Het Kremlin zou een Brits verzoek voor het mogen verhoren van de twee verdachten van de gifmoordpoging in Salisbury serieus in overweging nemen. Tot dusver heeft Londen zich echter niet gemeld.

De twee verdachten verklaarden in een gisteren vrijgegeven interview met het Russische tv-station Russia Today (RT) dat ze onschuldig zijn. Volgens het duo bezochten ze in maart Salisbury weliswaar maar deden ze dat louter als toerist. De mannen identificeerden zichzelf als Ruslan Boshirov en Alexander Petrov.

Volgens de Britse autoriteiten zijn dit de schuilnamen van de twee spionnen van de militaire inlichtingendienst GROe die gelden als hoofdverdachten in de zaak rondom de vergiftiging van Skripal.

Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov reageerde vandaag op de vraag of Moskou zou meewerken als de Britse politie het duo aan de tand wil voelen. ,,Als zo’n verzoek wordt gedaan, zullen we daar van onze kant zonder twijfel goed naar kijken binnen de mogelijkheden van de Russische wet.” Peskov onderstreepte nog eens dat Rusland niets te maken heeft met de Skripal-zaak.

Sergej Skripal en zijn dochter werden in april vergiftigd met het gifgas novitsjok in de plaats Salisbury. Ze overleefden de moordpoging ternauwernood.

Kremlin komt Londen tegemoet in Skripal-zaak

Telegraaf 14.09.2018 Het Kremlin zou een Brits verzoek om de twee mannen die worden verdacht van de gifmoordpoging in Salisbury te mogen verhoren, serieus in overweging nemen. Tot dusver heeft Londen zich echter niet gemeld.

Het tweetal presenteerde zich donderdag op de Russische tv als toeristen die het prachtige Salisbury in maart kwamen bekijken. De Britse regering verdenkt hen er echter van de voormalige Russische dubbelspion Sergej Skripal en zijn dochter Joelia te hebben willen doden met het dodelijke zenuwgif novitsjok.

Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov reageerde vrijdag op de vraag of Moskou zou meewerken als de Britse politie het duo aan de tand wil voelen. „Als zo’n verzoek wordt gedaan, zullen we daar van onze kant zonder twijfel goed naar kijken binnen de mogelijkheden van de Russische wet.” Peskov onderstreepte nog eens dat Rusland niets te maken heeft met de Skripal-zaak.

BEKIJK OOK:

’Russische spionnen gepakt in Den Haag’

BEKIJK OOK:

Interview met Russen is ’belediging voor intelligentie publiek’

BEKIJK OOK:

Gezochte Russen: we zijn geen spionnen

BEKIJK OOK:

Poetin: ’Skripal-verdachten’ zijn gewone burgers

LEES MEER OVER salisbury  kremlin sergej skripal novitsjok

Rusland: berichten over opgepakte spionnen absurd

Den HaagFM 14.09.2018 De berichten dat Nederland twee Russische spionnen heeft opgepakt, zijn volgens Rusland “simpelweg absurd”. Op haar officiële Facebookpagina noemt de Russische ambassade in Zwitserland de meldingen “nog een poging om Ruslandhaat aan te wakkeren”.

De twee Russen zouden in Den Haag zijn ontmaskerd, terwijl ze op weg zouden zijn geweest naar Zwitserland. Daar wilden ze naar verluidt een laboratorium hacken dat onder meer onderzoek doet naar de moordpoging op de Russische dubbelspion Sergej Skripal in het Engelse Salisbury. Die was volgens de Britten het werk van Rusland. Ook doet het lab onderzoek naar gifgasaanvallen van het Syrische bewind, een bondgenoot van Moskou.

NRC meldde de ontmaskering van het Russische duo. De twee zouden apparatuur bij zich hebben gehad om in te breken op het computernetwerk van het laboratorium.”. …lees meer

Gerelateerd
“Twee Russische spionnen aangehouden in Den Haag”
14 september 2018

Russische politicus: “Haagse politie is ziek”18 oktober 2013

Russische TV: “Nederlanders plunderen huis ambassade”18 oktober 2013

“Twee Russische spionnen aangehouden in Den Haag”

Den HaagFM 14.09.2018 In Den Haag zijn dit voorjaar twee Russische spionnen aangehouden die op weg waren naar Zwitserland. Het reisdoel was het Spiez laboratorium, dat zowel de gifgasaanvallen in Syrie als de aanslag op de Russische dubbelspion Sergej Skripal onderzocht. Dat meldt NRC donderdagavond.

De aanhouding was het resultaat van een samenwerking van verschillende inlichtingendiensten in Europa, waaronder de Nederlandse Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD, foto). Dat blijkt uit onderzoek van NRC en de Zwitserse krant Tages-Anzeiger. Het duo had, volgens bronnen rond het onderzoek, apparatuur bij zich om in te breken op het computernetwerk van het laboratorium. De twee zouden werken voor de Russische militaire inlichtingendienst GROe.

Aan de ontmaskering van de spionnen in Den Haag is geen ruchtbaarheid gegeven. Wel meldde premier Mark Rutte (VVD) op 26 maart van dit jaar dat het kabinet, als reactie op de aanslag in Salisbury, besloten had “twee Russische inlichtingenmedewerkers die op de Russische ambassade werken” uit te zetten. Het is onduidelijk of dit de twee ontmaskerde spionnen zijn. De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst MIVD wil geen commentaar geven.

Gifgasaanvallen 
Volgens justitie in Bern worden de twee verdacht van spionage-activiteiten in Zwitserland. Het Spiez laboratorium bij Bern was namens de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag betrokken bij het onderzoek naar de gifgasaanvallen van de door Rusland gesteunde regering Assad in Syrie en de aanslag op de Russische dubbelspion Sergej Skripal in het Britse Salisbury. In april zei de Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov “uit vertrouwelijke bron” het rapport van Spiez in het Skripal-onderzoek te hebben gekregen.…lees meer

Gerelateerd

Rusland: berichten over opgepakte spionnen absurd14 september 2018In “Nieuws”

“Jeugdzorg niet welkom bij Russische diplomaat”16 oktober 2013In “Nieuws”

Inbraak in pand Russische ambassade17 oktober 2013In “Met video”

NRC: ‘Twee Russische spionnen aangehouden in Den Haag’

OmroepWest 13.09.2018  In Den Haag zijn dit voorjaar twee Russische spionnen aangehouden die op weg waren naar Zwitserland. Het reisdoel was het Spiez laboratorium, dat zowel de gifgasaanvallen in Syrie als de aanslag op de Russische dubbelspion Sergej Skripal onderzocht. Dat meldt NRC donderdagavond.

De aanhouding was het resultaat van een samenwerking van verschillende inlichtingendiensten in Europa, waaronder de Nederlandse Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD). Dat blijkt uit onderzoek van NRC en de Zwitserse krant Tages-Anzeiger.

Het duo had, volgens bronnen rond het onderzoek, apparatuur bij zich om in te breken op het computernetwerk van het laboratorium. De twee zouden werken voor de Russische militaire inlichtingendienst GROe.

‘Laboratorium onderzocht gifgasaanvallen’

Aan de ontmaskering van de spionnen in Den Haag is geen ruchtbaarheid gegeven. Wel meldde premier Mark Rutte (VVD) op 26 maart van dit jaar dat het kabinet, als reactie op de aanslag in Salisbury, besloten had ‘twee Russische inlichtingenmedewerkers die op de Russische ambassade werken’ uit te zetten. Het is onduidelijk of dit de twee ontmaskerde spionnen zijn. De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst MIVD wil geen commentaar geven.

Volgens justitie in Bern worden de twee verdacht van spionage-activiteiten in Zwitserland. Het Spiez laboratorium bij Bern was namens de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag betrokken bij het onderzoek naar de gifgasaanvallen van de door Rusland gesteunde regering Assad in Syrie en de aanslag op de Russische dubbelspion Sergej Skripal in het Britse Salisbury. In april zei de Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov ‘uit vertrouwelijke bron’ het rapport van Spiez in het Skripal-onderzoek te hebben gekregen.

Meer over dit onderwerp: RUSLAND SPION SPIONAGE GIFGAS SYRIE SKRIPAL

‘Twee Russische spionnen opgepakt in Nederland’

NU 13.09.2018 Nederland heeft afgelopen voorjaar twee Russische spionnen opgepakt. De twee waren op weg naar Zwitserland om een laboratorium dat voor Rusland belastend onderzoek doet te hacken, schrijft NRC na eigen onderzoek.

De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD), die samen met bevriende buitenlandse diensten het tweetal zou hebben ontmaskerd, aangehouden en uitgezet, wil de zaak niet bevestigen.

De twee Russen hadden het voorzien op het Spiez-laboratorium, meldt NRC. Het lab doet onderzoek naar de gifgasaanvallen van het Syrische regime, een bondgenoot van Rusland, en heeft zich ook over de moordaanslag op de Russische dubbelspion Sergei Skripal in het Engelse Salisbury gebogen. Die was volgens de Britten het werk van Rusland.

Het tweetal had apparatuur om op het computernetwerk van het laboratorium in te breken bij zich, achterhaalde NRC.

De krant voert de Zwitserse inlichtingendienst NDB op, die bevestigt dat in Den Haag Russische spionnen ontdekt en uitgezet zijn. De dienst zou daarbij hebben samengewerkt met de Nederlandse en Britse diensten. “Illegale acties tegen een gevoelige Zwitserse infrastructuur” zouden zo verijdeld zijn.

Lees meer over: Rusland

‘Russische spionnen op doorreis tegengehouden in Den Haag’

NOS 13.09.2018 Westerse inlichtingendiensten hebben dit voorjaar voorkomen dat twee Russische spionnen een Zwitsers laboratorium hebben gehackt. Dat schrijven NRC Handelsblad en de Zwitserse krant Tages-Anzeiger.

In het laboratorium in Spiez werd onderzoek gedaan naar gifgasaanvallen in Syrië die aan Ruslands bondgenoot Assad werden toegeschreven en naar de aanslag met gifgas in maart op de voormalige Russische dubbelspion Skripal in het Britse Salisbury.

De Russische spionnen zouden zijn tegengehouden in Den Haag, toen ze op weg waren naar Zwitserland. Dat was het resultaat van samenwerking tussen verschillende inlichtingendiensten, waaronder de Nederlandse Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD). Die laatste dienst geeft vanavond geen commentaar op het nieuws.

Speciale apparatuur

Bronnen vertelden de kranten dat de twee Russen voor de militaire inlichtingendienst GROe werken en apparatuur bij zich hadden om in te breken op het computernetwerk van het laboratorium in Spiez. Dat is gespecialiseerd in onderzoek naar nucleaire, biologische en chemische wapens. Het Zwitserse Openbaar Ministerie zou al in maart 2017 een strafrechtelijk onderzoek tegen hen zijn begonnen, vanwege spionage.

Premier Rutte maakte in maart bekend dat twee Russische inlichtingenmedewerkers die op de Russische ambassade in Den Haag werken, waren uitgezet. Dat zou een reactie zijn geweest op de gifgasaanval op Skripal. Volgens NRC is het onduidelijk of het om de twee ontmaskerde hackers gaat. Ook andere EU-lidstaten zetten vanwege de zaak-Skripal Russische diplomaten uit.

’Russische spionnen gepakt in Den Haag’

Telegraaf 13.09.2018 Dit voorjaar zijn twee Russische spionnen aangehouden in Den Haag. Ze waren op weg naar het Spiez laboratorium in Zwitserland, dat de gifgasaanval op Sergej Skripal en zijn dochter onderzocht, net als de gifgasaanvallen in Syrië.

Dat meldt NRC. Bij de aanhouding werkten verschillende inlichtingendiensten samen, waaronder de Nederlandse MIVD. Volgens bronnen hadden de Russische spionnen apparatuur bij zich om de computersystemen van het laboratorium te hacken. Ze zouden werken voor de inlichtingendienst GROe.

Destijds werd niets over het voorval gemeld. Wel vertelde premier Rutte op 26 maart dat er twee ’Russische inlichtingenmedewerkers die op de Russische ambassade werken’ het land zijn uitgezet. Of het om dezelfde twee gaat, is niet duidelijk.

Het gaat overigens niet om de verdachten die recentelijk een interview met RT gaven. Zij zouden de personen zijn die de Britten op veiligheidscamera’s hebben vastgelegd in Salisbury rond de aanslag op Skripal.

BEKIJK OOK:

Interview met Russen is ’belediging voor intelligentie publiek’

De Zwitserse inlichtingendiensten bevestigen de aanhouding van de twee spionnen in Den Haag en hinten erop dat het om dezelfde personen gaat die in april werden uitgezet. Naar de twee wordt al meer dan een jaar strafrechtelijk onderzoek gedaan door het OM in Bern.

LEES MEER OVER spionnen  inlichtingendiensten  sergej skripal salisbury rusland

Russische spionnen op weg naar Zwitsers gifgaslab gepakt in Den Haag

AD 13.09.2018 In Den Haag zijn dit voorjaar twee Russische spionnen aangehouden die op weg waren naar Zwitserland. Het reisdoel was het Spiez laboratorium. Dit onderzocht zowel de gifgasaanvallen van het Assad-regime in Syrië als de aanslag op de Russische dubbelspion Sergej Skripal in het Britse Salisbury. Dat meldt NRC.

De aanhouding was het resultaat van een samenwerking van verschillende inlichtingendiensten in Europa, waaronder de Nederlandse Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD). Dat blijkt uit onderzoek van NRC en de Zwitserse krant Tages-Anzeiger.

Lees ook

Zó kwamen verdachten van vergiftiging Skripal in beeld

Lees meer

Skripal-verdachten zeggen onschuldige vakantiegangers te zijn

Lees meer

Inbreken

Het duo had, volgens bronnen rond het onderzoek, apparatuur bij zich om in te breken op het computernetwerk van het Spiez-laboratorium. De twee zouden werken voor de Russische militaire inlichtingendienst GROe.

Dit lab onderzocht de aanslag op de Russische dubbelspion Sergei Skripal en zijn dochter Yulia in het Britse Salisbury en de gifgasaanvallen van het Assad-regime in Syrië.

Het gaat volgens NRC niet om de twee Russen Aleksandr Petrov en Roeslan Bosjirov die verdacht worden van de aanslag in Salisbury. Ook zij werken volgens de Britten voor de GROe.

Geen ruchtbaarheid

Aan de ontmaskering van de spionnen in Den Haag is tot