Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

Op weg naar de begroting 2018 van kabinet Rutte 3 – deel 1

Begroting 2018

Het Nederlandse bruto binnenlands product (bbp) groeit dit jaar met 3,3 procent: een uitzonderlijke stijging. Dat maakte het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) woensdagochtend bekend. Heeft dit invloed op de kabinetsformatie?

Al dertien kwartalen op rij wordt er meer geld uitgegeven door de Nederlandse consument. Het vertrouwen in de economie staat op het hoogste punt in tien jaar. Het Centraal Planbureau (CPB) moet de raming voor het jaar 2017 naar boven bijstellen.

En de formatie?

Hebben deze groeicijfers invloed op de formatie? Waarschijnlijk wel, het aankomende kabinet zal meer bewegingsruimte hebben op de begroting. Als de economie groeit, stijgen ook de inkomsten uit belastingen. ‘Maar het is niet zo dat alle wensen opeens kunnen worden gehonoreerd,’ zegt fractieleider Alexander Pechtold van D66, die de verwachtingen tempert.

Mark Rutte zei voor de coalitie-onderhandelingen dat de groei mede te danken is aan het kabinetsbeleid van Rutte II. ‘Die rol kan bescheiden zijn, maar de regering speelt er natuurlijk altijd een rol in.’

Bewindslieden blij met groei

Ook PvdA-minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën is blij met de nieuwe cijfers van het CBS. ‘Het gaat op alle fronten goed met de Nederlandse economie en de overheidsfinanciën. De hervormingen van de afgelopen jaren betalen zich uit. De economie groeit stevig, de werkloosheid daalt. Het begrotingsoverschot neemt toe en ook de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op de lange termijn is positief gebleven, ondanks de extra uitgaven aan de zorg.’

Minister Henk Kamp (VVD) van Economische Zaken meent dat de groeispurt van de Nederlandse economie vooral te danken is aan succesvol ondernemerschap. ‘In het tweede kwartaal was de groei in Nederland meer dan het dubbele van die in Europa en de Verenigde Staten. Dat is het resultaat van succesvol ondernemerschap en van hard werken door de werknemers in het bedrijfsleven en de collectieve sector. Het succesvolle kabinetsbeleid heeft dat ondersteund.’

Vooruitzichten

Door een spectaculaire groei van de economie dit en volgend jaar kan het nieuwe kabinet meer geld uitgeven dan eerder gedacht. Door die groei gaan er minder uitgaven naar uitkeringen en komt er aan belasting meer binnen. Dat is allebei gunstig voor de overheidsfinanciën. Het huidige kabinet laat dit jaar een overschot op de begroting achter van 4,4 miljard euro. Volgend jaar is dat overschot 6,9 miljard en in 2021 is het 13 miljard.

Dat voorspelt de rekenmeester van het kabinet, het Centraal Planbureau, vandaag. Het CPB gaat daarbij uit van de theoretische en onwaarschijnlijke situatie dat het nieuwe kabinet het beleid van het huidige VVD-PvdA-kabinet onveranderd doorzet.

Als de huidige formatie met VVD, CDA, D66 en ChristenUnie wordt afgesloten met een regeerakkoord, maakt het CPB een nieuwe economische voorspelling tot 2021 – het beoogde laatste kabinetsjaar. Aan het verschil met de cijfers van vandaag zal dan te zien zijn, wat het effect van het nieuwe kabinetsbeleid is op de economie, werkloosheid, koopkracht en overheidsfinanciën.

Het CPB schat de economische groei dit jaar op 3,3 procent en volgend jaar op 2,5 procent. Daarna groeit de economie met naar schatting 1,8 procent per jaar door. De 3,3 procent groei van dit jaar is spectaculair. Voor het eerst sinds het uitbreken van de financiële crisis in 2008 komt de groei boven de 3 procent.

De afgelopen jaren probeerde het CPB en kabinet Nederland juist te laten wennen aan het idee dat de Nederlandse groei nooit meer boven de 2 procent zou komen. Dat dit nu en volgend jaar toch gebeurt, is te danken aan een veel betere ontwikkeling dan gedacht van de Nederlandse export.

De economische groei gaat gepaard met een snellere daling dan verwacht van de werkloosheid. Dit jaar komt die op 4,9 procent van de beroepsbevolking en volgend jaar op 4,3 procent. Daarmee is volgens het CPB de bodem wel bereikt, want in de jaren daarna stijgt dat percentage weer naar 4,6 procent. Dat is een verlaat gevolg van het stijgen van de lonen de komende jaren. Als die te hoog worden, nemen bedrijven weer minder mensen aan en stijgt de werkloosheid.

De loonstijgingen zijn niet zo spectaculair als de economische groei doet vermoeden. Het CPB schat dat werknemers gemiddeld elk jaar 0,7 procent meer loon krijgen. Opmerkelijke koopkrachtstijgingen voorspelt de economische adviseur van het kabinet dan ook niet. Elk jaar komt er ongeveer een half procent aan koopkracht bij.

Dat is een contrast met vorig jaar toen de koopkracht steeg met 2,6 procent. Dat kwam doordat het huidige kabinet, Rutte II, besloot de kiezer 5 miljard euro lastenverlichting te schenken ter gedeeltelijke compensatie van de offers die belastingbetalers hebben gebracht in de crisisjaren.

Bij de raming heeft het CPB rekening gehouden met de extra uitgaven aan verpleeghuiszorg. Die extra uitgaven lopen op tot 2,2 miljard in 2021. Desondanks zijn de overschotten op de overheidsbegrotingen tot 2021 groter dan waar het CPB in juni nog rekening mee hield. In 2021 verwacht het CPB een staatsschuld van 45 procent van het bbp. Dat is hetzelfde niveau als in 2007, voordat de financiële crisis begon.

Of het nieuwe kabinet een begrotingsoverschot geheel of gedeeltelijk uitgeeft of besteedt aan het aflossen van de staatsschuld, is een politieke keuze. Theoretisch zou het kunnen aankoersen op een tekort van 3 procent – de Brusselse norm. Dan kan het nieuwe kabinet in 2021 ruim 37 miljard euro extra uitgeven aan het politieke verlanglijstje waarop duurzaamheid, defensie, onderwijs, zorg en infrastructuur staan. Dat het nieuwe kabinet aankoerst op een tekort is echter onwaarschijnlijk.

Haagse topambtenaren adviseren elk nieuw kabinet hoe het met de overheidsfinanciën om moet gaan. Dit keer is het advies kort en goed: geef niets extra uit en bezuinig evenmin. Dat komt neer op een advies om het dak te repareren als de zon schijnt. Oftewel: in tijden van economische voorspoed streven naar een zo groot mogelijk begrotingsoverschot om de staatsschuld mee af te lossen.

Het zou een unicum zijn in de Nederlandse geschiedenis. Sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw heeft geen kabinet de verleiding van economische groei kunnen weerstaan: extra geld uitgeven in plaats van het dak repareren.

Toch zit er zo’n reparatieadvies in de cijfers van het CPB verborgen. Het gaat daarbij om het zogenoemde houdbaarheidssaldo. Dat cijfer vertelt of ‘het huidige niveau van regelingen en voorzieningen’ ook op de lange termijn – denk aan 2060 – houdbaar is. Zodra het nieuwe kabinet iets gaat afknabbelen van de miljarden van het begrotingsoverschot, verslechtert dat houdbaarheidssaldo meteen.

Zo besloot het huidige demissionaire kabinet tot de hogere verpleegzorguitgaven en ziet het nieuwe kabinet de houdbaarheid van de overheidsfinanciën dalen van 0,5 procent van het bbp, naar 0,2 procent. Die daling wordt dan nog flink gedempt door de spectaculaire groei die het CPB vandaag voorspelt.

Zijn de magere jaren nu echt voorbij? Lees hier meer over het economisch herstel:

Minder werkloosheidsuitkeringen
Door het economisch herstel zal het UWV dit jaar 700 miljoen euro minder kwijt zijn aan werkloosheidsuitkeringen. De uitkeringslasten dalen in 2017 tot 4,9 miljard euro.

Een goed gevulde staatskas
Voor de formatieonderhandelingen begonnen, had Dijsselbloem goed nieuws voor de partijen: In 2021 heeft Nederland naar verwachting een begrotingsoverschot van 1,3 procent van het bruto binnenlands product. In euro’s: in dat jaar ontvangt de overheid 10,7 miljard euro meer dan dat zij uitgeeft.

Het kan niet op: economische groei en begrotingsoverschot blijven toenemen
En dat zal de komende jaren nog wel even doorgaan, becijferde het Centraal Planbureau (CPB) eind maart.

Rutte over economische cijfers#formatiepic.twitter.com/gI2LQP2rs2

Twitter Tobias den Hartog (@DenhartogT) 16 augustus 2017

Lees ook: Nog geen nieuw kabinet, wel groeispurt economie Elsevier 16.08.2017

Lees ook: Formerende partijen terughoudend, ondanks spectaculaire groeicijfers Trouw 16.08.2017

zie ook:  Met de begroting 2017 op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 2

zie ook: Met de begroting 2017 op weg naar kabinet Rutte-3 deel 1  

Mooie cijfers, nu de beloning nog

AD 17.08.2017 De Nederlandse economie draait als een tierelier. Maar de burger profiteert amper van de economische meewind, constateert het Centraal Planbureau (CPB). En daar moet een nieuw kabinet iets aan doen.

De economische groei trekt dit jaar aan naar 3,3 procent. Verder wordt voor komend jaar een groeicijfer van 2,5 procent voorspeld. Maar de koopkracht stijgt volgend jaar gemiddeld met slechts 0,5 procent. De overheid profiteert wel: het begrotingstekort is verdwenen. In 2018 houdt het nieuwe kabinet meer over dan voorzien, zo’n 0,9 procent van het bruto binnenlands product, ruim 6 miljard euro.

Volgens econoom Sweder van Wijnbergen profiteren burgers relatief weinig omdat het vorige kabinet verkeerd beleid heeft gevoerd. ,,De groei komt door de stijging van de export. Maar de verhoogde belastingen en andere hervormingen hebben slecht uitgepakt. Dat helpt de koopkracht van mensen niet en dit effect compenseren, is lastig. Zeker omdat er, ondanks de groeiende arbeidsmarkt, nog veel verborgen werkloosheid is (bijvoorbeeld onder zzp’ers, red.) en omdat de lonen niet stijgen”, meent Van Wijnbergen.

Verhoogde belastingen en andere hervormingen hebben slecht uitgepakt, aldus Sweder van Wijnbergen, econoom.

Gunstig

Uit de cijfers van het CPB blijkt dat de geringe koopkrachtstijging ook niet voor iedereen even gunstig uitpakt. Een werkende heeft straks 0,8 procent meer te besteden, terwijl een uitkeringsgerechtigde op de nullijn blijft hangen. En een gepensioneerde krijgt er volgend jaar maar 0,2 procent bij. Overigens heeft het huidige demissionaire kabinet al aangekondigd dat het gaat kijken of dit iets meer gelijk kan worden getrokken.

Dat burgers zo weinig profiteren van de groei, ligt volgens experts niet alleen aan het kabinet. Hoewel het in veel bedrijven veel beter gaat, zijn de salarissen van het personeel niet navenant gestegen. Werkgevers en de overheid houden hun hand op de knip en de vakbeweging richt zich vooral op werkgelegenheid.

Probleem

Ook president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) ziet dit probleem. Hij pleitte er eerder dit jaar voor dat bedrijven de lonen verhogen. De werkgevers kaatsen de bal echter naar het kabinet. Volgens werkgeversvoorman Hans de Boer moet het kabinet de premies en belastingen voor burgers en bedrijven verlagen, zodat werknemers netto meer loon overhouden.

Of De Boer zijn zin krijgt, is nog de vraag. Politici en het CPB rolden gisteren over elkaar heen om te waarschuwen dat er nog steeds geen grote pot met goud te verdelen is nu het beter gaat. Ook de onderhandelaars in de Stadhouderskamer blijven voorzichtig.

Ondanks het kabinet komt het toch nog goed met onze economie, aldus Jaap Koelewijn, hoogleraar Nyenrode.

‘Borstklopperij’

Er is te hard bezuinigd, dus het tromgeroffel van Kamp is erg overdreven, aldus Jaap Koelewijn, hoogleraar Nyenrode.

Het kabinet stak gisteren de tevredenheid over de huidige economische groei niet onder stoelen of banken. Volgens minister Dijsselbloem (Financiën) betalen hervormingen van de afgelopen jaren zich uit. Minister Henk Kamp (Economische Zaken) constateert dat de steeds snellere groei onder meer het resultaat is van ‘hard werken’.

Maar veel economen vinden dat er geen reden is voor borstklopperij. ,,Ondanks het kabinet komt het toch nog goed met onze economie”, grapt Jaap Koelewijn, hoogleraar aan Nyenrode. ,,Er is te hard bezuinigd, dus het tromgeroffel van Kamp is erg overdreven. Maar ze hebben wel in hoog tempo de overheidsfinanciën op orde gekregen, al heeft het riante beleid van de ECB een hoofdrol gespeeld.”

Hij is niet de enige econoom die kritisch is. De opleving van de Nederlandse economie zou vooral te danken zijn aan het herstel van de woningmarkt. De lage rentes jagen de bestedingen aan. Verder herstelt de export vooral door de aantrekkende wereldeconomie.

Econoom Bas Jacobs (Erasmus School of Economics): ,,De regering heeft alleen maar beleid gevoerd dat het economisch herstel sinds 2012 heeft beschadigd.”

Heeft het kabinet dan niets goeds gedaan, volgens hem? Jacobs: ,,Jawel, het heeft een aantal hervormingen voor de lange termijn doorgevoerd, bijvoorbeeld in de zorg en op de woningmarkt. Maar ook die ingrepen hebben op korte termijn meestal pijn gedaan.” Het ‘zoet’ ligt nog in de toekomst.

De regering heeft alleen maar beleid gevoerd dat het economisch herstel sinds 2012 heeft beschadigd, aldus Bas Jacobs, econoom Erasmus School of Economics.

Spectaculaire economische groei van 3,3 procent is goed nieuws voor het nieuwe kabinet

VK 16.08.2017 Door een spectaculaire groei van de economie dit en volgend jaar kan het nieuwe kabinet meer geld uitgeven dan eerder gedacht. Door die groei gaan er minder uitgaven naar uitkeringen en komt er aan belasting meer binnen. Dat is allebei gunstig voor de overheidsfinanciën. Het huidige kabinet laat dit jaar een overschot op de begroting achter van 4,4 miljard euro. Volgend jaar is dat overschot 6,9 miljard en in 2021 is het 13 miljard.

Dat voorspelt de rekenmeester van het kabinet, het Centraal Planbureau, vandaag. Het CPB gaat daarbij uit van de theoretische en onwaarschijnlijke situatie dat het nieuwe kabinet het beleid van het huidige VVD-PvdA-kabinet onveranderd doorzet.

Als de huidige formatie met VVD, CDA, D66 en ChristenUnie wordt afgesloten met een regeerakkoord, maakt het CPB een nieuwe economische voorspelling tot 2021 – het beoogde laatste kabinetsjaar. Aan het verschil met de cijfers van vandaag zal dan te zien zijn, wat het effect van het nieuwe kabinetsbeleid is op de economie, werkloosheid, koopkracht en overheidsfinanciën.

Het CPB schat de economische groei dit jaar op 3,3 procent en volgend jaar op 2,5 procent. Daarna groeit de economie met naar schatting 1,8 procent per jaar door. De 3,3 procent groei van dit jaar is spectaculair. Voor het eerst sinds het uitbreken van de financiële crisis in 2008 komt de groei boven de 3 procent.

De afgelopen jaren probeerde het CPB en kabinet Nederland juist te laten wennen aan het idee dat de Nederlandse groei nooit meer boven de 2 procent zou komen. Dat dit nu en volgend jaar toch gebeurt, is te danken aan een veel betere ontwikkeling dan gedacht van de Nederlandse export.

De economische groei gaat gepaard met een snellere daling dan verwacht van de werkloosheid. Dit jaar komt die op 4,9 procent van de beroepsbevolking en volgend jaar op 4,3 procent. Daarmee is volgens het CPB de bodem wel bereikt, want in de jaren daarna stijgt dat percentage weer naar 4,6 procent. Dat is een verlaat gevolg van het stijgen van de lonen de komende jaren. Als die te hoog worden, nemen bedrijven weer minder mensen aan en stijgt de werkloosheid.

De loonstijgingen zijn niet zo spectaculair als de economische groei doet vermoeden. Het CPB schat dat werknemers gemiddeld elk jaar 0,7 procent meer loon krijgen. Opmerkelijke koopkrachtstijgingen voorspelt de economische adviseur van het kabinet dan ook niet. Elk jaar komt er ongeveer een half procent aan koopkracht bij.

Dat is een contrast met vorig jaar toen de koopkracht steeg met 2,6 procent. Dat kwam doordat het huidige kabinet, Rutte II, besloot de kiezer 5 miljard euro lastenverlichting te schenken ter gedeeltelijke compensatie van de offers die belastingbetalers hebben gebracht in de crisisjaren.

Bij de raming heeft het CPB rekening gehouden met de extra uitgaven aan verpleeghuiszorg. Die extra uitgaven lopen op tot 2,2 miljard in 2021. Desondanks zijn de overschotten op de overheidsbegrotingen tot 2021 groter dan waar het CPB in juni nog rekening mee hield. In 2021 verwacht het CPB een staatsschuld van 45 procent van het bbp. Dat is hetzelfde niveau als in 2007, voordat de financiële crisis begon.

Of het nieuwe kabinet een begrotingsoverschot geheel of gedeeltelijk uitgeeft of besteedt aan het aflossen van de staatsschuld, is een politieke keuze. Theoretisch zou het kunnen aankoersen op een tekort van 3 procent – de Brusselse norm. Dan kan het nieuwe kabinet in 2021 ruim 37 miljard euro extra uitgeven aan het politieke verlanglijstje waarop duurzaamheid, defensie, onderwijs, zorg en infrastructuur staan. Dat het nieuwe kabinet aankoerst op een tekort is echter onwaarschijnlijk.

Haagse topambtenaren adviseren elk nieuw kabinet hoe het met de overheidsfinanciën om moet gaan. Dit keer is het advies kort en goed: geef niets extra uit en bezuinig evenmin. Dat komt neer op een advies om het dak te repareren als de zon schijnt. Oftewel: in tijden van economische voorspoed streven naar een zo groot mogelijk begrotingsoverschot om de staatsschuld mee af te lossen.

Het zou een unicum zijn in de Nederlandse geschiedenis. Sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw heeft geen kabinet de verleiding van economische groei kunnen weerstaan: extra geld uitgeven in plaats van het dak repareren.

Toch zit er zo’n reparatieadvies in de cijfers van het CPB verborgen. Het gaat daarbij om het zogenoemde houdbaarheidssaldo. Dat cijfer vertelt of ‘het huidige niveau van regelingen en voorzieningen’ ook op de lange termijn – denk aan 2060 – houdbaar is. Zodra het nieuwe kabinet iets gaat afknabbelen van de miljarden van het begrotingsoverschot, verslechtert dat houdbaarheidssaldo meteen.

Zo besloot het huidige demissionaire kabinet tot de hogere verpleegzorguitgaven en ziet het nieuwe kabinet de houdbaarheid van de overheidsfinanciën dalen van 0,5 procent van het bbp, naar 0,2 procent. Die daling wordt dan nog flink gedempt door de spectaculaire groei die het CPB vandaag voorspelt.

Zijn de magere jaren nu echt voorbij? Lees hier meer over het economisch herstel:

Minder werkloosheidsuitkeringen
Door het economisch herstel zal het UWV dit jaar 700 miljoen euro minder kwijt zijn aan werkloosheidsuitkeringen. De uitkeringslasten dalen in 2017 tot 4,9 miljard euro.

Een goed gevulde staatskas
Voor de formatieonderhandelingen begonnen, had Dijsselbloem goed nieuws voor de partijen: In 2021 heeft Nederland naar verwachting een begrotingsoverschot van 1,3 procent van het bruto binnenlands product. In euro’s: in dat jaar ontvangt de overheid 10,7 miljard euro meer dan dat zij uitgeeft.

Het kan niet op: economische groei en begrotingsoverschot blijven toenemen
En dat zal de komende jaren nog wel even doorgaan, becijferde het Centraal Planbureau (CPB) eind maart.

Het goede doel is weer in trek
Na enkele magere jaren door de crisis kregen de goede doelen vorig jaar 3,6 procent meer binnen aan giften en bijdragen dan een jaar eerder. Het is dat de nalatenschappen een dip kenden, anders was de geefgroei nog groter geweest.

Maar niet iedereen profiteert van het economisch herstel 
Dat blijkt uit cijfers die het CBS afgelopen februari presenteerde. Het aantal arme huishoudens bleef in 2015 vrijwel gelijk en in elke schoolklas zit wel een arm kind. Ook steeg het aantal bijstandsuitkeringen, onder andere doordat Syriërs, Eritreeërs en andere asielzoekers die een verblijfsvergunning hebben gekregen een beroep kunnen doen op de bijstand.

Zal de werkloosheid ooit weer zo laag worden als in de ‘gouden tijden’?
De werkloosheid daalt, een enkele hapering daargelaten, al bijna drie jaar achtereen. Maar daarmee is de werkgelegenheid nog lang niet op het niveau van de ‘gouden tijden’ in 2008.

Volg en lees meer over:  POLITIEK   ECONOMIE   NEDERLAND

Goed voor onze portemonnee: flinke groeispurt economie

AD 16.08.2017 De economie zit flink in de lift. De economische groei trekt dit jaar aan naar 3,3 procent. Voor het eerst sinds het begin van de economische crisis in 2007 komt de groei daarmee weer uit boven de 3 procent.

Vooral de export trekt aan, maar ook de investeringen lopen op, zo blijkt vandaag uit nieuwe cijfers van het Centraal Planbureau (CPB). Ook voor volgend jaar is de groeiverwachting omhoog bijgesteld: in juni ging het CPB nog uit van 2 procent groei in 2018, nu is dat cijfer bijgesteld tot 2,5 procent.

Ook opmerkelijk, de inflatie slaat – ondanks die gunstige groeicijfers – niet toe. De geldontwaarding bedraagt zowel dit als volgend jaar 1,3 procent. De werkloosheid neemt in 2018 verder af tot 4,3 procent van de beroepsbevolking oftewel 395.000 mensen, van 4,9 procent (440.000) dit jaar.

Gunstig

Al deze ontwikkelingen zijn gunstig voor de portemonnee. De koopkrachtstijging van burgers komt volgend jaar op 0,5 procent. Ook de overheid houdt meer over dan eerder voorzien in 2018, zo’n 0,9 procent van het bruto binnenlands product of ruim 6 miljard. De oorzaak is een stijging van de belastinginkomsten en een daling van de uitkeringen.

Ook de komende jaren, richting 2021, groeit de economie door met gemiddeld 1,8 procent, verwacht het CPB. De koopkracht van huishoudens blijft zich eveneens voorspoedig ontwikkelen (+0,4 procent). De werkloosheid zal naar verwachting in 2021 liggen op 4,6 procent van de beroepsbevolking.

  Follow  Twitter>Centraal Planbureau @centraalpb

De economie groeit, werkloosheid daalt en ook de overheidsfinanciën staan er gezond voor. http://bit.ly/2x1nBFl   9:45 AM – Aug 16, 2017

Het bruto binnenlands product, graadmeter voor de economie, groeit al 13 kwartalen achter elkaar.

Kwartaalcijfers CBS

Betekent dit dat de onderhandelaars aan de formatietafel extra geld uit kunnen geven? Bezint eer gij begint, is daar de boodschap van de rekenmeesters bij het Centraal Planbureau. Op langere termijn is er wel wat geld over, ook na de geplande investeringen in de verpleeghuiszorg van ruim 2 miljard, maar of en hoe dat wordt uitgegeven, hangt volgens het CPB samen met politieke keuzes.

Vanmorgen verschenen ook cijfers over de specifieke groei van de economie in het tweede kwartaal, verspreid door het Centraal Bureau voor de Statistiek. De economie blijkt in het tweede kwartaal van 2017 met 1,5 procent gegroeid ten opzichte van een kwartaal eerder.

De groei is vooral te danken aan de uitvoer en de consumptie van huishoudens. Verder namen ook de investeringen weer toe. Het bruto binnenlands product, graadmeter voor de economie, groeit al 13 kwartalen achter elkaar. De economische groei in het tweede kwartaal is uitzonderlijk hoog. Zo’n groeicijfer is deze eeuw pas twee keer eerder opgetekend.

Follow   CBS   ✔@statistiekcbs

Nederlandse #economie maakt achterstand in economische #groei t.o.v. buurlanden grotendeels goed. Meer op: https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2017/33/uitzonderlijk-hoge-bbp-groei-in-tweede-kwartaal-2017 …  9:41 AM – Aug 16, 2017

Dijsselbloem

Minister Dijsselbloem (Financiën) is tevreden over de nieuwste cijfers. ,,De hervormingen van de afgelopen jaren betalen zich uit. De economie groeit stevig, de werkloosheid daalt, het begrotingsoverschot neemt toe en ook de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op de lange termijn is positief gebleven, ondanks de extra uitgaven aan de zorg.”

Een belangrijke les uit de crisis is volgens Dijsselbloem dat goede tijden gebruikt moeten worden om buffers op te bouwen voor de toekomst en verder te hervormen. ,,Om te voorkomen dat direct ingrijpende maatregelen genomen moeten worden als het slechter gaat.”

Voorzichtig

De formatiepartijen zijn blij met de cijfers, maar blijven voorzichtig. Ze willen nog geen belastingverlaging beloven. Premier Rutte wijst erop dat ‘de middenklasse de prijs heeft betaald voor de economische crisis’ van een paar jaar geleden. ,,Als het kan zou het mooi zijn als we ze ook kunnen laten voelen dat het beter gaat. Maar nu zijn we al aan het uitgeven; laten we eerst eens vieren dat we zo’n beetje de snelst groeiende economie van de westerse wereld zijn. En we zullen de tering naar de nering moeten blijven zetten.”

Ook D66-voorman Alexander Pechtold is blij, maar waarschuwt ook dat er ,,op middellange termijn nog wel problemen zijn met de overheidsfinanciën”. ,,Het kabinet zal komende jaren toch voorzichtig moeten zijn.” ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers is al even terughoudend. Hij ziet ‘reden tot optimisme’. ,,Wie weet” kunnen mensen daarvan wat terugzien in hun eigen portemonnee.

augustus 17, 2017 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, begroting, begroting 2018, derde dinsdag september, formatie, Miljoenennota 2018, politiek, Rutte 3, verkiezingen 2017, Zorg | , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

Op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 4

We zijn pas 148 dagen bezig !!!!

We zijn pas 148 dagen bezig !!!!

De formatiebesprekingen zijn weer gestart

Op woensdag 9 augustus 2017 zijn de formatiebesprekingen in het Johan de Witthuis weer begonnen. Informateur Zalm en de onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie vergaderen na een vakantieperiode weer verder.

Op woensdag 19 juli 2017 was de laatste sessie met onderhandelingen vóór de vakantie. De onderhandelaars vergaderden toen net als maandag en dinsdag in het Johan de Witthuis aan de Kneuterdijk in Den Haag, vlakbij de Tweede Kamer.

De volgende onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie voeren gesprekken over de formatie van een nieuw kabinet:

  • VVD: Mark Rutte en Halbe Zijlstra
  • CDA: Sybrand van Haersma Buma en Pieter Heerma
  • D66: Alexander Pechtold en Wouter Koolmees
  • ChristenUnie: Gert-Jan Segers en Carola Schouten

Groot electoraal enthousiasme formatiepoging blijft uit

Nog steeds zijn niet alle kiezers gerust op een geslaagde uitkomst voor VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Net als voor de formatiebreak blijven weinig kiezers enthousiast over deze constructie.

Niet verrassend zien we een groot contrast tussen kiezers van de formerende partijen en die van de niet-formerende partijen. PVV’ers zijn het minst gelukkig met deze centrumrechtse samenwerking. Meer dan de helft zou ontevreden zijn met deze constructie.

Wel opvallend is dat D66’ers als enige achterban van de formerende partijen het m inst positief zijn met een kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. 41% van hen zegt zich te kunnen vinden in deze constructie. Daarmee is het draagvlak onder D66’ers flink gezakt: een maand geleden gaf 54% aan tevreden te zijn. Onder VVD’ers en CDA’ers is het draagvlak onverminderd groot, met respectievelijk 72% en 58%. Ook ChristenUnie-stemmers zouden zich goed kunnen vinden in de deelname van hun partij in deze vorm.

Nog geen kwart van de Nederlanders denkt dat dit centrumrechtse kabinet plannen zal uitvoeren die voor hen belangrijk zijn. Alleen VVD’ers zijn met 56% overwegend overtuigd dat er voor hen belangrijke zaken behandeld worden. Onder CDA’ers (44%) en D66’ers (32%) is dit vertrouwen aanzienlijk lager.

Net zo weinig Nederlanders voorspellen dat het de goede kant op zal gaan met Nederland als dit kabinet er komt. Alleen een meerderheid van de VVD-kiezers is hiervan overtuigd. Nederlanders zijn dan ook niet van mening dat dit kabinet het beter zal doen dan het afgelopen kabinet, met VVD en PvdA, dat voor het grootste deel erg weinig draagvlak genoot.

Met 148 dagen onderhandelen is deze poging de op twee na langste in de Nederlandse parlementaire geschiedenis. Toch vragen kiezers informateur Zalm vooral de tijd te nemen om de partijen op alle vlakken samen te laten komen, ook als dat lang duurt. 52% geeft daar de voorkeur aan boven het zo snel mogelijk vormen van een kabinet (23%). Het overige kwart adviseert geen van beide of weet het niet.

Wanneer we kijken naar de politieke voorkeur van Nederlanders zien we geen significante verschuivingen ten opzichte van een maand geleden. Opvallend is het electorale succes dat Forum voor Democratie sinds de verkiezingen realiseert. De partij is vandaag de dag goed voor zeven zetels: vijf zetels meer dan op verkiezingsdag.

Dat blijkt uit deze midzomerse Politieke Barometer.

Klik hier voor de trend analyse tool
Klik hier voor de laatste peiling

 

Formatie onderhandelingen weer verder

Nog altijd staan D66 en de Christenunie tegenover elkaar op “principiële” zaken als abortus en stervenshulp.

“We zijn weer begonnen. Iedereen heeft energie, ook energie om verschillen op te lossen maar ook om de eigen standpunten nog eens met extra kracht te verdedigen”, zei D66-leider Alexander Pechtold woensdag na afloop van de onderhandeldag.

Volgens Pechtold liggen er nog een paar stevige dossiers op tafel. “Er liggen nog moeilijke punten”, stelde hij.

Het is bekend dat D66 schoorvoetend akkoord is gegaan met formatiegesprekken met de ChristenUnie. In een eerder stadium liet Pechtold nog weten het “onwenselijk” te vinden om met de partij van Gert-Jan Segers samen te werken, maar na de mislukte onderhandelingen met GroenLinks en blokkades van andere partijen zijn er geen combinaties meer die kunnen leiden tot een meerderheidscoalitie.

D66 en ChristenUnie staan lijnrecht tegenover elkaar als het gaat om bijvoorbeeld medisch-ethische kwesties, softdrugsbeleid en de toekomst van de Europese Unie.

Uitruilen

Wat Pechtold betreft is het een optie om thema’s uit te ruilen; een voorstel dat lijkt op de onderhandelingsstrategie die leidde tot het kabinet van de VVD en PvdA. Zo krijgt de ene partij grotendeels haar zin op bijvoorbeeld onderwijs en de ander op sociale zekerheid.

Volgens Pechtold is het streven om niet alles in detail op te schrijven, “want dat zou een hoop wantrouwen onderling opleveren”. “Soms moet je het vertrouwen hebben dat je als onderhandelaars dingen op grote lijnen regelt en de uitwerking aan de bewindslieden overlaat”, aldus de D66’er.

Komt u binnen heren !!!

Komt u binnen heren !!!

Principes

Of ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers er hetzelfde over denkt, is echter nog maar de vraag. “De afspraken worden binnen gemaakt. Of ik het ermee eens ben of niet, zeg ik binnen en niet buiten.” Hij erkende dat de onderhandelaars “al een tijdje bezig zijn” met medisch-ethische kwesties, maar dat iedereen aan tafel een grote verantwoordelijkheid voelt om eruit te komen.

Hij ziet de onderhandelende partijen er op financieel-economisch vlak wel uitkomen, maar lijkt niet bereid om principiële thema’s uit te ruilen. “Over geld kun je compromissen sluiten. Over principes niet”, aldus Segers.

Hoe de andere onderhandelaars er over denken, is niet bekend. VVD-leider Mark Rutte en Sybrand Buma (CDA) hielden hun kaken stijf op elkaar.

Donderdag onderhandelde de partijleiders verder. Of er met Prinsjesdag een nieuw kabinet op het bordes staat, kon Rutte niet zeggen. Volgens Buma is het niet te voorspellen wanneer en of de partijen eruit zullen komen. “We zijn drie weken geleden weggegaan wetende dat er nog een hele klus ligt. Daar gaan wij nu verder mee, maar wel vol goede moed.”

Ondertussen Kabinetscrisis !!

De onenigheid tussen VVD en PvdA over de lerarensalarissen leek tot een crisis te leiden in het demissionaire kabinet. Volgens de sociaal-democraten valt het allemaal reuze mee.

Coalitiepartner VVD zou bereid zijn concessies te doen en meer geld in het basisonderwijs te willen steken, zo meent de PvdA. Donderdagochtend publiceerde De Telegraaf een bericht waarin fractievoorzitter Halbe Zijlstra het gedrag van PvdA-leider Lodewijk Asscher hekelt.

Nieuw kabinet moet kans grijpen om de belasting te verlagen, vindt Syp Wynia: ‘Laat regeringspartijen eindelijk eens wat lef tonen’

1,8 miljard euro

Zijlstra gaf aan dat de PvdA kan fluiten naar de hogere salarissen voor leraren die de partij in de begroting voor 2018 eist. ‘Hij had het misschien best kunnen regelen, maar dan had hij zijn mond moeten houden,’ zegt Zijlstra.

Omdat de formatiepartijen voorlopig niet met een regeerakkoord zullen komen, zal de begroting voor 2018 worden opgesteld door het demissionaire kabinet. Die begroting zorgt, met als aanleiding een (korte) nationale staking van leraren eind juni, voor geruzie tussen de partijen.

Asscher dreigt de begroting niet te ondertekenen, tenzij een salarisverhoging voor de leraren wordt meegenomen. De loonsverhoging kan het kabinet zo’n 1,8 miljard euro kosten.

AD 11.08.2017

AD 11.08.2017

Hoop gevestigd op formatiepartijen

Maar de situatie is niet zo ernstig, meent PvdA-Kamerlid Henk Nijboer. Omdat de VVD niet uitsluit aan de formatietafel alsnog te zullen meegaan in een salarisverhoging voor leraren in het basisonderwijs, is er geen reden tot zorg.

Zijlstra zegt dat de VVD best bereid is om ‘in afstemming met de formerende partijen hierover overeenstemming te bereiken’. ‘Maar dan moet je niet meteen gaan claimen, waarbij je eigenlijk zegt: dat gaat gebeuren dankzij mij. Wat Asscher probeert te doen, is de bloemen van anderen wegjatten. Daarmee heeft hij het op scherp gezet,’ aldus Zijlstra.

‘Dan moet het volgens mij snel geregeld kunnen worden,’ reageert Nijboer op donderdag.

Mogelijk komt een wijzigingspakket voor de begroting voor 2018, samengesteld door de formatiepartijen, alsnog bij het demissionaire kabinet terecht, en worden aangepaste maatregelen nog in de Miljoenennota verwerkt.

‘Moet om inhoud gaan’

De bonje tussen PvdA en VVD zorgt overigens voor woede onder leraren. Lerarencollectief PO in Actie verwijt de partijen een ‘politiek spel’ te spelen over de rug van de leraren heen. De organisatie kondigde donderdag voor het najaar een nieuwe stakingsactie aan.

Gerry van der List: Het nut van kibbelen en vliegen afvangen in de politiek

PO in Actie was betrokken bij de protestactie in juni. Duizenden basisscholen bleven het eerste uur van de dag dicht als protest tegen het uitblijven van een loonsverhoging. De actie in het najaar zal ‘intensiever’ zijn, aldus de organisatie.

‘Dit moet niet om partijpolitiek gaan, maar om de inhoud: de kwaliteit van het onderwijs,’ zegt Thijs Roovers van PO in Actie tegen RTL Nieuws. ‘De opmerkingen van Zijlstra bewijzen maar weer eens dat het belangrijk is om onze stem te laten horen.’

‘Asscher schoot zichzelf in de voet met leraren’

Opnieuw hommeles in het demissionaire kabinet, nu VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra de hakken nog eens goed in het zand zet in de kwestie over de lerarensalarissen. Zijn partij is niet van plan om zomaar akkoord te gaan met de eisen van de PvdA voor hogere salarissen voor leraren in de begroting over 2018.

‘Hij had het misschien best kunnen regelen, maar dan had hij zijn mond moeten houden,’ zegt Zijlstra in De Telegraaf.

Asscher zette verhouding op scherp 

PvdA-leider Lodewijk Asscher heeft zichzelf volgens de VVD’er in de vingers gesneden door te dreigen zijn handtekening niet onder het begrotingsakkoord van dit demissionaire kabinet te zetten als er geen afspraken worden gemaakt over hogere lonen.

Arendo Joustra: als Asscher leraren meer salaris wil geven, had hij aan de formatie mee moeten doen >

Zijlstra zegt dat de VVD best bereid is om, ‘in afstemming met de formerende partijen (dat zijn naast de VVD, het CDA, D66 en de ChristenUnie, red.) hierover overeenstemming te bereiken’: ‘Maar dan moet je niet meteen gaan claimen waarbij je eigenlijk zegt: dat gaat gebeuren dankzij mij. Wat Asscher probeert te doen, is de bloemen van anderen wegjatten. Daarmee heeft hij het op scherp gezet.’

Alsnog geld vrijmaken voor salarissen?

De VVD-fractievoorzitter sluit overigens niet uit dat er alsnog geld wordt vrijgemaakt voor hogere salarissen, maar dan omdat het door de formerende partijen wordt afgesproken, en niet omdat de PvdA dat zo graag wil. De begroting van volgend jaar is pas definitief net voor Kerst,’ zegt Zijlstra.

De onderhandelende partijen kunnen bijvoorbeeld nog een gezamenlijk wijzigingspakket indienen nadat het demissionaire kabinet een eigen begroting heeft gemaakt. Volgens De Telegraaf houden ze er bij de vier formerende partijen rekening mee dat het kabinet uiteenspat, dat de PvdA vertrekt uit het kabinet en dat de begroting op het liberale bordje komt te liggen.

Aanstaande coalitiepartijen moeten heel snel belastingdruk verlagen, meent Syp Wynia in Elsevier Weekblad‘Laat regeringspartijen eindelijk eens wat lef tonen’

De formatie is gisteren weer officieel begonnen na een vakantieperiode. D66-leider Alexander Pechtold en ChristenUnie-voorman Gert-Jan Segers keken elkaar eens diep in de ogen. Tussen hen zijn de verschillen ogenschijnlijk het grootst. Pechtold vindt het daarom beter om af te spreken dat ‘we het ene probleem aanpakken op de manier die jij ideaal vindt, en het andere zoals de ander dat zou zien’.  Zowel Segers als hij is van mening dat er over principes geen compromis valt te sluiten.

zie ook: Op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 3

zie ook: Op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 2

zie ook: Op weg naar kabinet Rutte-3 – deel 1

zie ook: Uitslag 2e kamerverkiezing 15.03.2017 – VVD de grote winnaar

zie ook: Verkiezingen 2e Kamer 15.03.2017

zie ook: Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 3

zie ook;  Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 2

zie ook: Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 1

dossier “Kabinetsformatie”  AD

dossier formatie  Elsevier

KABINETSFORMATIE  VK

BLOG: Alles over de formatie  Telegraaf

Meer informatie over de kabinetsformatie van 2017 TK

Bekijk ook de rechtenvrije foto’s van de kabinetsformatie TK

Zie: verslag verkenner schippers 27.04.2017

Zie: Brief aan Voorzitter en TK van informateur Schippers 11.05.2017

Zie: Verslag  29.05.2017

Zie: Verslag 12.06.2017

Zie:  brief_tweede_kamer_van 12.06.2017

Zie:  eindverslag_informateur_tjeenk_willink_27_juni_2017

Terugblik;

AD 18.08.2017

AD 18.08.2017

 

AD 17.08.2017

AD 17.08.2017

Is de progressieve politieke wind in Den Haag alweer gaan liggen? VK 17.08.2017

Eventueel rompkabinet blijft Rutte-II heten AD 17.08.2017

 

AD 17.08.2017

AD 17.08.2017

CU-leider Segers na derde formatielek: Scherpte gaat er wat af AD 17.08.2017

‘Onderzoek meervoudig ouderschap’  Telegraaf 17.08.2017

AD 17.08.2017

AD 17.08.2017

‘Formerende partijen willen nader onderzoek naar meervoudig ouderschap’ NU 17.08.2017

AD 17.08.2017

AD 17.08.2017

En opnieuw ligt er gevoelige informatie op straat  Elsevier 17.08.2017

Rutte-III: studie naar meer ouders voor één kind  AD 17.08.2017

AD 16.08.2017

AD 16.08.2017

Sfeer in formatie verslechterd  Telegraaf 16.08.2017

‘Meer tijd voor pensioendeal’ Telegraaf 16.08.2017

Verplichte Wilhelmus-les op school? ‘Andere dingen zijn belangrijker’  NOS 16.08.2017

Plan over Wilhelmus uitgelekt: Rutte III onder druk  Elsevier 16.08.2017

Alles weten over het Wilhelmus voor een halve euro  AD 16.08.2017

AD 16.08.2017

AD 16.08.2017

Wilhelmus verplichte kost als Rutte III er komt  AD 16.08.2017

Staand zingen hoeft niet, maar kinderen krijgen wel Wilhelmusles, blijkt uit concept-regeerakkoord VK 16.08.2017

Les over het Wilhelmus en kolonialisme? Nieuw kabinet bediscussieert onderwijs Trouw 16.08.2017

Formatiepartijen hopen op steun van werkgevers en werknemers bij hervormingen: vijf vragen VK 16.08.2017

Sociale partners hebben ‘nog geen begin van akkoord’ over arbeidsmarkt NU 16.08.2017

Spectaculaire economische groei van 3,3 procent is goed nieuws voor het nieuwe kabinet VK 16.08.2017

Nog geen nieuw kabinet, wel groeispurt economie Elsevier 16.08.2017

Formerende partijen terughoudend, ondanks spectaculaire groeicijfers Trouw 16.08.2017

AD 16.08.2017

AD 16.08.2017

 

 

‘Eutha­na­sie’-deal is een verstandige AD 16.08.2017

‘Nog geen begin akkoord sociale partners’ AD 16.08.2017

Onbewogen om lek Telegraaf 16.08.2017

Pechtold: Ik begrijp dat er weer wat op straat ligt?  AD 16.08.2017

’Wilhelmus verplichte kost’  Telegraaf 16.08.2017

‘Formerende partijen willen schoollessen over het Wilhelmus’ NU 16.08.2017

Polder nadert akkoord  Telegraaf 16.08.2017

AD 15.08.2017

AD 15.08.2017

Kan de coalitie VVD, D66, CDA en ChristenUnie überhaupt wel tegenspoed verdragen?  VK 15.08.2017

‘KABINET VEROORZAAKTE TEKORT NIEUWBOUWWONINGEN’ BB 15.08.2017

Rutte: we vertrouwen elkaar nog, ook na lek    Elsevier 15.08.2017

Rutte: formatie gaat door, ondanks Seegers’ woede over lek over medisch-ethische thema’s VK 15.08.2017

Rutte: geen verwijten gemaakt  Telegraaf 15.08.2017

Segers is furieus: lek uit overleg ‘heel schadelijk’  Elsevier 15.08.2017

Irritatie bij Segers over lek compromis euthanasie  NU 15.08.2017

Segers kribbig: Dit helpt het proces niet AD 15.08.2017

Eu­tha­na­sie­ver­e­ni­ging kan zich vinden in formatiedeal AD 15.08.2017

Kabinet in spe tast de medisch-ethische tsunami liever eerst even rustig af  VK 15.08.2017

AD 15.08.2017

AD 15.08.2017

D66 en ChristenUnie plaveien de weg voor Rutte-III Trouw 15.08.2017

Pechtolds adviseur over medische ethiek  NRC 15.08.2017

Compromis informateur Zalm: maak van euthanasie bij ‘voltooid leven’ een vrije kwestie  VK 15.08.2017

‘Compromis over euthanasie op tafel bij kabinetsformatie’  NU 15.08.2017

Uitgelekt! D66 en CU sluiten deal over ‘voltooid leven’  Elsevier 15.08.2017

Pechtold en Segers hebben hun knopen geteld AD 15.08.207

Ka­bi­nets­for­ma­tie: deal over euthanasie AD 15.08.2017

14.08.2017

14.08.2017

Na uitzetting Armeense moeder van minderjarige kinderen komt kinderpardon prominenter op formatietafel VK 14.08.2017

‘Formatie duurt nog wel even’ Telegraaf 14.08.2017

Optimisme in formatie houdt stand Telegraaf 14.08.2017

Partijen starten nieuwe week formeren met ‘goed gevoel’ AD 14.08.2017

12.08.2017

12.08.2017

De formatie is verder gevorderd dan deze met GroenLinks ooit is geweest Trouw 12.08.2017

11.08.2017

11.08.2017

Formatievlog #19: over de olifantenklus en poepende meeuw  NOS 11.08.2017

Informateur Zalm hoopt zijn klus voor oktober af te ronden  NOS 11.08.2017

Vertrouwen in formatiepoging groeit, maar finish nog niet in zicht  VK 11.08.2017

Vaart in formatiegesprekken Telegraaf 11.08.2017

‘Tempo’ in formatie, maar ook ‘stevige dingen die terugkomen’ Elsevier 11.08.2017

Pechtold en Segers positief: ‘Afgelopen dagen heel zinvol’ Elsevier 11.08.2017

Optimisme groeit bij onderhandelaars formatie NU 11.08.2017

Partijleiders optimistisch over formatie  AD 11.08.2017

De bloemen van Zijlstra: logisch dat kiezer cynisch wordt  Elsevier 11.08.2017

‘Idioot als de PvdA opstapt’ AD 11.08.2017

Binnenhof telt af naar mini-kabinetscrisis VK 11.08.2017

AD 10.08.2017

AD 10.08.2017

Over deze onderwerpen spreken sociale partners met formatiepartijen  Elsevier 10.08.2017

PvdA: VVD neigt in onze richting Telegraaf 10.08.2017

PvdA: VVD neigt juist in onze richting AD 10.08.2017

Vechtscheiding dreigt na geruzie tussen PvdA en VVD over extra geld leraren VK 10.08.2017

Kabinetscrisis dreigt: ‘Asscher schoot zichzelf in de voet met leraren’   Elsevier 10.08.2017

Kabinetscrisis? PvdA is juist positief gestemd  Elsevier 10.08.2017

Nu de formatie weer is gestart zoemt opeens het scenario ‘kabinetscrisis’ rond VK 10.08.2017

Formatie terug aan Binnenhof  Telegraaf 10.08.2017

Formatie hervat op het Binnenhof  AD 10.08.2017

09.08.2017

09.08.2017

’Uitruilen’ lijkt optie in formatie Telegraaf 09.08.2017

Partijen blijven worstelen met ‘principiële’ vraagstukken bij formatie NU 09.08.2017

Segers en Pechtold sluiten liever geen compromis  AD 09.08.2017

Pechtold: soms principes ‘uitruilen’ in plaats van ‘verwateren’ Elsevier 09.08.2017

Onderhandelaars zijn terug van het uitwaaien  Elsevier 09.08.2017

‘Kamer moet terug van reces’ Telegraaf 09.08.2017

Partijen hervatten overleg: doorgaan of stoppen  AD 09.08.2017

Het huiswerk van Zalm ligt op de formatietafel Trouw 09.08.2017

Informateur Zalm heeft skelet voor regeerakkoord klaar, partijen blijven terughoudend VK 09.08.2017

Vakantie voorbij: formatie hervat met heikele kwestie Elsevier 09.08.2017

Formatie door met zware dobber Telegraaf 09.08.2017

Nog geen zicht op einde kabinetsformatie NU 09.08.2017

Achtergrond: De formatie wordt hervat, hoe zijn de kaarten geschud? NU 09.08.2017

Gronings gas op tafel formatie  Telegraaf 09.08.2017

augustus 10, 2017 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, begroting 2017, derde dinsdag september, formatie, miljoenennota 2017, Rutte 3, verkiezingen, verkiezingen 2017, VVD, VVD-CDA-D66 | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 reactie

Op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 3

Doet ie of doet ie het niet ??

Doet ie het of doet ie het niet ??

De bel voor de volgende ronde

Onderhandelaars VVD, CDA, D66 en ChristenUnie praten verder – Informateur Gerrit Zalm en de onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie komen op maandag 3 juli 2017 opnieuw twee keer bij elkaar. De gesprekken zijn in de Tweede Kamer, in de Stadhouderskamer. Op vrijdagochtend 30 juni spraken de informateur en de onderhandelaars met voorzitter Mariëtte Hamer van de Sociaal-Economische Raad. In de middag volgde een onderlinge vergadering.

De onderhandelaars zijn:

  • VVD: Mark Rutte en Halbe Zijlstra
  • CDA: Sybrand van Haersma Buma en Pieter Heerma
  • D66: Alexander Pechtold en Wouter Koolmees
  • ChristenUnie: Gert-Jan Segers en Carola Schouten

ELKE WERKDAG ONDERHANDELEN

Onder leiding van informateur Zalm gaan VVD, CDA, D66 en ChristenUnie de komende tijd elke werkdag onderhandelen, maar snelheid in de formatie is geen doel op zich. Dat zei informateur Zalm woensdagavond 28 juni tijdens een korte persconferentie in de Oude Zaal van de Tweede Kamer. Hij kondigde ook aan dat de Stadhouderskamer, in de Tweede Kamer, het centrum van de kabinetsformatie blijft. Wel zullen de onderhandelaars op maandag 10 en en dinsdag 11 juli ergens buiten Den Haag samenkomen.

02.07.2017

GESPREKKEN MET DESKUNDIGEN

Informateur Zalm en de onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie spraken op donderdag 29 juni met president Klaas Knot van de Nederlandsche Bank, directeur Laura van Geest van het Centraal Planbureau, voorzitter Manon Leijten van de Studiegroep Begrotingsruimte en directeur Kim Putters van het Sociaal en Cultureel Planbureau.

KIEZERS STERK VERDEELD OVER MOGELIJK CENTRUMRECHTS KABINET  – Aan de start van deze week vingen nieuwe onderhandelingen tussen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie aan. Uit de Politieke Barometer van deze week verwachten de meeste kiezers dat deze partijen er wel uit gaan komen en daarmee een volgend kabinet kunnen vormen. Echter nog niet alle kiezers zijn er gerust op dat een kabinet tussen deze partijen goed is voor Nederland.

Slechts 35% van de Nederlanders geeft aan tevreden te zijn als er een kabinet komt tussen deze partijen. Daarnaast kan een derde dat (nog) niet beoordelen en is nog eens een derde ontevreden met een dergelijk kabinet.

Tjeenk Willink: kabinet VVD, CDA, D66 en ChristenUnie onderzoeken – De Tweede Kamer debatteert op woensdag 28 juni 2017 om ongeveer 11.45 uur over het eindverslag van informateur Herman Tjeenk Willink en het vervolg van de kabinetsformatie.

Hij adviseert in zijn eindverslag dat een informateur van VVD-huize moet gaan onderzoeken of een kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie mogelijk is. Oud-minister Gerrit Zalm (VVD) is beschikbaar als nieuwe informateur. Tjeenk Willink overhandigde zijn eindverslag op dinsdag 27 juni aan Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib.

Op donderdagmiddag 16 juni had Tjeenk Willink een gesprek met fractievoorzitters Rutte, Buma en Pechtold. Eerder op de middag sprak hij afzonderlijk met D66-fractievoorzitter Pechtold over het vervolg van de formatie.

Informateur Herman Tjeenk Willink richt zich op een meerderheidskabinet waarvan in elk geval VVD, CDA en D66 deel uitmaken. Dat zei hij donderdagmiddag 15 juni 2017 in een persconferentie over de voortgang van de kabinetsformatie in de Oude Zaal van de Tweede Kamer. Tjeenk Willink heeft na gesprekken met fractievoorzitters Mark Rutte (VVD), Sybrand Buma (CDA) en Emile Roemer (SP) geconcludeerd dat het op ‘inhoudelijke gronden’ niet mogelijk is om een meerderheidskabinet te formeren met de PVV of de SP.

Op woensdag 15 maart 2017 ging Nederland naar de stembus. Kiezers bepaalden zo welke 150 Nederlanders namens hen vier jaar lang volksvertegenwoordiger mogen zijn. 28 partijen deden mee aan de verkiezingen. De Tweede Kamerleden controleren de regering en maken en beoordelen wetsvoorstellen.

Net als tijdens de eerste formatiepoging, klapte de tweede ronde toen bleek dat de afstand tussen de partijen op het gebied van migratie te groot is. Al snel bleek dat GroenLinks geen handtekening wilde zetten onder het voorstel van informateur Tjeenk Willink, omdat het plan niet de bescherming zou bieden aan oorlogsvluchtelingen waar ze recht op hebben, aldus Klaver.

Tja, en wat nu ???

Tja, en wat nu ???

Formatie geklapt: VVD, CDA en D66 boos om vluchtelingeneis van Klaver

Volgens een peiling van RTL snapt ruim 55 procent van de GroenLinkskiezers niet waarom Klaver de handdoek in de ring gooit. Ook de Volkskrant publiceerde een aantal woedende brieven, van kiezers die zich door Klaver bedrogen voelen.

Na het mislukken van de formatiegesprekken reageert zelfs de ngo Vluchtelingenwerk Nederland verrast over het gewicht van het thema migratie. In een interview met De Telegraaf vraagt adjunct-directeur Jasper Kuipers zich af waarom migratie het grote struikelblok is: ‘In Zuid-Europa, waar echt problemen zijn, lukt het politiek wel.’

Telegraaf 14.06.2017

Internationale verdragen

Dat eindvoorstel gaat over de vraag of de Europese Unie (EU) deals mag sluiten met andere landen waarbij ze geld ontvangen in ruil voor het opvangen van migranten, naar het voorbeeld van de Turkijedeal die in 2015 werd gesloten.

Vluchtelingenwerk vindt het prijzenswaardig van Tjeenk Willink dat hij vastlegt dat de afspraken alleen mogen worden gemaakt wanneer alle partijen zich aan de internationale verdragen houden. ‘Dat biedt ook mogelijkheden om Turkije aan te spreken op het niet nakomen van de mensenrechten. Zo gaan daar veel kinderen niet naar school,’ aldus Kuipers, die daarmee verwijst naar een uitspraak van Klaver, die hij eerder op de dag gebruikte om zijn starre houding te rechtvaardigen.

Ferme kritiek op Klaver

Klavers koppigheid kon ook vanuit de Tweede Kamer op flinke kritiek rekenen.  ‘Gesprekken liepen stuk op een punt waarover iedereen het eens is. De afspraken die de Europese Unie met Turkije heeft gemaakt zijn conform het internationaal recht, en bovendien effectief. Zelfs de meest linkse lidstaten van de Europese Unie zijn het hierover eens,’ zei premier Mark Rutte eerder op de dag.

Nu wenden de ogen zich weer langzaam tot de ChristenUnie. Die partij is weliswaar bereid te praten, maar dan moet er verandering in de houding van D66 komen. Gert-Jan Segers: ‘We kunnen niet eindeloos wachten op een nieuw kabinet.’ D66 wees een samenwerking met ChristenUnie eerder resoluut af, omdat de partijen op het gebied van medisch-ethische kwesties te zeer verschillen.

Ik krijg er hoofdpijn van !!!

Ik krijg er hoofdpijn van !!!

Lees ook;
Sybrand Buma: ‘Principiële ondergrens even onbegrijpelijk als ongelofelijk’

Weer mislukt

VVD en CDA hebben het natuurlijk ook aan zichzelf te wijten. Hadden ze de PVV vooraf níet uitgesloten, dan hadden ze Jesse Klaver (GroenLinks) onder druk kunnen zetten: ‘Blijf jij moeilijk doen over een rem op de massa-immigratie, dan wenden wij ons tot Wilders en dat wil jij zeker niet.’ Maar de leiders van de middenpartijen ontkenden pertinent die optie en doordat D66 feitelijk ook nog de ChristenUnie uitsluit, zit de formatie muurvast.

Pragmatisch zijn, is te moeilijk voor GroenLinks

GroenLinks wilde het onderste uit de kan. Volgens ‘verkenner’ Herman Tjeenk Willink was het verschil te overbruggen. Maar in plaats van pragmatisch te zijn, redeneerde Klaver teveel vanuit de eigen ideologische positie.

Volgens bronnen in de andere partijen boog hij voor de pro-immigratie-belangenorganisaties en actiegroepen, die in GroenLinks een flinke stem hebben. Klaver deed een beetje mee met de grote jongens over een nieuwe interpretatie van het Vluchtelingenverdrag maar eiste later toch weer dat grote aantallen vluchtelingen per vliegtuig naar Nederland werden overgebracht. Een onbegrijpelijke nederlagenstrategie.

De formatiegesprekken tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks zijn mislukt, meldde informateur Herman Tjeenk Willink maandagavond. Langzaam maar zeker komt toch ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers weer in beeld. Hoe denkt hij over het onderwerp waarover de partijen het niet eens werden?

Aanpassingen van Klaver

In eerste instantie leek het obstakel migratie te zijn overwonnen, maar GroenLinks-leider Jesse Klaver had nog wat aanpassingen. Daaronder viel onder meer zijn eis om 5.000 tot 25.000 extra vluchtelingen op te nemen in Nederland. De andere partijen gingen daar niet mee akkoord.

‘Libië-deal is onvermijdelijk’

Hoe kijkt de ChristenUnie naar dit soort deals? Voor de verkiezingen zei ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers duidelijk het ‘eens’ te zijn met de stelling ‘een Libië-deal is onvermijdelijk’ die het Nederlands Dagblad hem voorlegde. ‘Er moet in Noord-Afrika onder strikte voorwaarden opvang komen. Libië is een volstrekte chaos. We kunnen het niet aan hen overlaten hoe mensen worden opgevangen. De VN-vluchtelingenorganisatie moet daarbij betrokken zijn. Als goede en veilige opvang geregeld kan worden, is zo’n deal een optie.’

AD 14.06.2017

AD 14.06.2017

Gaat D66 in zee met ChristenUnie?

Na de eerste formatiepoging tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks, schoof Segers kort aan tafel met D66-leider Alexander Pechtold. De gesprekken liepen op niets uit, onder meer omdat Pechtold een lijst met eisen zou hebben gehad, waaraan Segers moest voldoen om een plekje te verdienen aan de formatietafel.

Segers zegt dinsdag dat de situatie ‘onveranderd’ is. Volgens de CU-leider heeft Pechtold de deur dichtgedaan. ‘Pas als hij van gedachten verandert, komen wij in beeld.’

AD 14.06.2017

AD 14.06.2017

D66 geeft aan dat de partij niet in een kabinet wil met de ChristenUnie. De partij hoopt dat de SP of de PvdA een einde maakt aan de blokkades die ze hebben opgeworpen, om aan te sluiten bij de VVD, CDA en D66.

Pechtold sluit echter nog niet uit dat de partijen in zee gaan met gedoogsteun van de ChristenUnie. Progressief D66 staat vooral op het gebied van medisch-ethische lijnrecht tegenover de ChristenUnie.

We komen er wel uit !!

We komen er wel uit !!

Lees verder: jonge D66’ers hadden vertrouwen in kabinet met CU

Toch zegt de voorzitter van jongerenvereniging de Jonge Democraten wel wat te zien in samenwerking met de ChristenUnie, op voorwaarde dat de stappen niet worden teruggedraaid die D66 heeft gemaakt op het gebied van bijvoorbeeld wietregulering en andere ethische kwesties.

zie ook: Op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 2

zie ook: Op weg naar kabinet Rutte-3 – deel 1

zie ook: Uitslag 2e kamerverkiezing 15.03.2017 – VVD de grote winnaar

zie ook: Verkiezingen 2e Kamer 15.03.2017

zie ook: Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 3

dossier “Kabinetsformatie”  AD

dossier formatie  Elsevier

KABINETSFORMATIE  VK

BLOG: Alles over de formatie  Telegraaf

Meer informatie over de kabinetsformatie van 2017 TK

Bekijk ook de rechtenvrije foto’s van de kabinetsformatie TK

Zie: verslag verkenner schippers 27.04.2017

Zie: Brief aan Voorzitter en TK van informateur Schippers 11.05.2017

Zie: Verslag  29.05.2017

Zie: Verslag 12.06.2017

Zie:  brief_tweede_kamer_van 12.06.2017

Zie:  eindverslag_informateur_tjeenk_willink_27_juni_2017

Terugblik;

AD 10.08.2017

AD 10.08.2017

 

09.08.2017

09.08.2017

’Uitruilen’ lijkt optie in formatie Telegraaf 09.08.2017

Partijen blijven worstelen met ‘principiële’ vraagstukken bij formatie NU 09.08.2017

Segers en Pechtold sluiten liever geen compromis  AD 09.08.2017

Pechtold: soms principes ‘uitruilen’ in plaats van ‘verwateren’ Elsevier 09.08.2017

Onderhandelaars zijn terug van het uitwaaien  Elsevier 09.08.2017

‘Kamer moet terug van reces’ Telegraaf 09.08.2017

Partijen hervatten overleg: doorgaan of stoppen  AD 09.08.2017

Het huiswerk van Zalm ligt op de formatietafel Trouw 09.08.2017

Informateur Zalm heeft skelet voor regeerakkoord klaar, partijen blijven terughoudend VK 09.08.2017

Vakantie voorbij: formatie hervat met heikele kwestie Elsevier 09.08.2017

Formatie door met zware dobber Telegraaf 09.08.2017

Nog geen zicht op einde kabinetsformatie NU 09.08.2017

Achtergrond: De formatie wordt hervat, hoe zijn de kaarten geschud? NU 09.08.2017

Gronings gas op tafel formatie  Telegraaf 09.08.2017

08.08.2017

08.08.2017

Gaswinning op agenda bij hervatting formatie AD 08.08.2017

‘Nieuw kabinet moet luisteren naar ondernemers: schaf DBA af’  Elsevier 08.08.2017

07.08.2017

07.08.2017

Frans Weisglas: Maak haast met formatie en houd ‘voltooid leven’ erbuiten VK 07.08.2017

Waarom die renovatie van het belastingstelsel zo moeilijk is  Trouw 07.08.2017

04.08.2017

04.08.2017

Formatie lijkt eindfase te naderen: sociale partners welkom als gesprekspartner VK 04.08.2017

Komt eindfase formatie in zicht? Het lijkt er wel op  Elsevier 04.08.2017

31.07.2017

03.08.2017

Sjaak van der Tak wil minister van land- en tuinbouw in nieuw kabinet OmroepWest 03.08.2017

 - Thierry Baudet op Instagram: "Ik laat mijn baard staan totdat er een nieuw kabinet is!

24.07.2017 – Thierry Baudet op Instagram: “Ik laat mijn baard staan totdat er een nieuw kabinet is!

Thierry Baudet laat baard staan tot er een nieuw kabinet is  Telegraaf 24.07.2017

Thierry Baudet begint een nieuwe challenge: ‘Laat je baard staan …  DDS 24.07.2017

Thierry Baudet laat een zomerbaardje staan, en geniet van nieuwe … Dagelijke Standaard 24.07.2017

NPO-boegbeeld steunt #ThierryChallenge van Thierry Baudet …  TPO 24.07.2017

Baudet laat zijn baard staan totdat er een nieuw kabinet is  DD 24.07.2017

GeenStijl: Vergeet ice buckets: hier is de #thierrychallenge  GeenStijl 24.07.2017

Thierry Baudet start challenge: laat baard staan tot nieuw kabinet  WNL 24.07.2017

Baudet laat baard staan tot nieuw kabinet Elsevier 25.07.2017

22.07.2017 - week 19

22.07.2017 – week 19

Kunnen de onderhandelaars zomaar met formatievakantie? NU 22.07.2017

In de droom van Gert-Jan Segers past geen compromis  VN 22.07.2017

AD 21.07.2017

AD 21.07.2017

FormatieVlog #18: onderhandelaars zijn elkaar zat en off the record  NOS 21.07.2017

AD 22.07.2017

AD 21.07.2017

Principiële pijn tart de formatie  AD 21.07.2017

AD 20.07.2017

AD 20.07.2017

Zalm praat koning bij Telegraaf 20.07.2017

Informateur Zalm praat de koning bij over formatie AD 20.07.2017

AD 20.07.2017

AD 20.07.2017

 

Een minister van klimaat? Liever niet! Trouw 20.07.2017

Kabinet Rutte-III laat op zich wachten AD 20.07.2017

19.07.2017-Dag 126 van de formatie

19.07.2017 – Dag 126 van de formatie

Ja, hier gaan we uitkomen, is de stemming op formatiedag 126 VK 19.07.2017

Het eindpunt van de formatie is nog niet in zicht Trouw 19.07.2017

Cruciale dag voordat vakantie formatie stillegt AD 19.07.2017

Onderhandelaars blijven hoopvol over goede afloop formatie NU 19.07.2017

Hoopvol formatiepauze in Telegraaf 19.07.2017

Laatste dag: politici kijken reikhalzend uit naar vakantie  Elsevier 19.07.2017

Laatste dag formeren voor vakantie Telegraaf 19.07.2017

Informateur Zalm hoopvol dat kabinet er na vakantie komt AD 19.07.2017

 

Als ‘de polder’ nu niets zegt, hebben ze na de formatie geen recht van spreken meer Trouw 19.07.2017

18.07.2017

18.07.2017

Formatie op weg naar ’knip’ Telegraaf 18.07.2017

Geen tropenrooster bij formatie Telegraaf 18.07.2017

Rutte heeft haast met formatie? Dat blijkt nergens uit  Elsevier 18.07.2017

CU-voorman Segers glashelder: Point of no return nog niet bereikt AD 18.07.2017

Twee C’s in één kabinet?  AD 18.07.2017

‘Pechtold en Buma botsen over klimaat’ bij formatie-onderhandelingen  Elsevier 18.07.2017

17.07.2017

17.07.2017

Pechtold: een productieve dag Telegraaf 17.07.2017

Productieve formatiedag: ‘Voor oktober hopelijk regeerakkoord’  Elsevier 17.07.2017

‘Financiële plaatje moet rond’  Telegraaf 17.07.2017

Partijen starten marathonsessie tijdens cruciale week in formatie AD 17.07.2017

Bijna vakantie. Op het nippertje een doorbraak in formatie?  Elsevier 17.07.2017

Laatste week formatie voor reces Telegraaf 17.07.2017

Lange dag aan de formatietafel  Telegraaf 17.07.2017

AD 16.07.2017

16.07.2017

Amper progressie in formatieonderhandelingen  AD 16.07.2017

14.07.2017 - Dag 122 van de formatie

14.07.2017 – Dag 122 van de formatie

Stap in formatie: CPB rekent volgende week eerste ‘houtskoolschetsen’ door VK 14.07.2017

Onderhandelaars praten maandag verder in Johan de Witthuis NU 14.07.2017

Weer naar Johan de Witthuis Telegraaf 14.07.2017

Onderhandelaars opnieuw naar Johan de Witthuis  Elsevier 14.07.2017

Formatiepartijen hebben geen haast: ‘Er zal nog wel wat tijd bijkomen’  Elsevier 14.07.2017

For­ma­tie­par­tij­en weer terug in vertrouwde Stad­hou­ders­ka­mer  AD 14.07.2017

Telegraaf 13.07.2017

Telegraaf 13.07.2017

‘Nieuwe kabinet moet start-ups stimuleren’  Telegraaf 13.07.2017

 AD 12.07.2017

AD 12.07.2017

Informateur Zalm praat koning bij over formatie  AD 12.07.2017

Zalm praat koning bij over formatie  Telegraaf 12.07.2017

AD 11.07.2017

AD 11.07.2017

Pechtold tempert verwachtingen: ‘We zijn er nog lang niet’ Elsevier 11.07.2017

Overzicht kabinetsformatie: CU laatste optie voor VVD, CDA en D66 NU 11.07.2017

Pechtold ziet nog weinig vooruitgang in formatiegesprekken NU 11.07.2017

Onderhandelingen onderbroken: ChristenUnie naar U2  Elsevier 11.07.2017

Partijen maken centimeters’ Telegraaf 11.07.2017

Pechtold: Partijen formatie maken centimeters AD 11.07.2017

Partijen vervolgen ‘informeel’ formeren op nieuwe locatie AD 11.07.2017

‘Informeel’ formeren gaat verder Telegraaf 11.07.2017

AD 10.07.2017

AD 10.07.2017

Informele formatiedag Telegraaf 10.07.2017

‘Pittige’ formatie even verder buiten het Binnenhof Parool 10.07.2017

Formatie op gymschoenen verder NOS 10.07.2017

Formeren op gympen Telegraaf 10.07.2017

Formatie verkast naar goedkoop adresje  AD 10.07.2017

Onderhandelaars kiezen voor ‘uitje’ elders in Den Haag  Elsevier 10.07.2017

Formatie om de hoek verder  Telegraaf 10.07.2017

Formatie even weg van het Binnenhof NOS 10.07.2017

Elsevier 09.07.2017

Elsevier 09.07.2017

Gênant, het snel willen regelen van ‘voltooid leven’-wet

Elsevier 09.07.2017  Over een paar dagen is het vier maanden geleden dat we naar de stembus gingen en een nieuwe volksvertegenwoordiging kozen. Sindsdien zijn de politieke kopstukken bezig geweest om op basis daarvan een nieuwe regeringscoalitie te smeden.

Het einde is nog niet in zicht, met nog een afgesproken vakantie voor de boeg. Als een nieuw kabinet op Prinsjesdag in de Ridderzaal zit, is dat al een hele prestatie.

Genoeg hebben van het leven

Een belangrijke factor bij deze slakkengang is het principiële meningsverschil over de ‘voltooid leven’-wet. Daar begint het misverstand, want er zijn er twéé van: de ene is ingediend in oktober door minister Edith Schippers (VVD, Volksgezondheid), de andere is een initiatiefwet van het Tweede Kamerlid Pia Dijkstra (D66).

Tussen beide wetsontwerpen zijn fijnzinnige verschillen, maar die laat ik voor wat ze zijn. Grofweg komt het in beide gevallen neer op zelfgekozen beëindiging van het leven van een mens die niet ziek is maar domweg genoeg heeft van het leven.

De hulp die daarbij door anderen wordt gegeven is momenteel strafbaar en aan een dergelijke zelfdoding wordt door de samenleving niet meegewerkt omdat er geen sprake is van zichtbare ellende. Anders dan bij euthanasie die (wettelijk) mag plaatshebben als sprake is van ‘ondraaglijk en uitzichtloos lijden’.

Voor euthanasie hebben we een Euthanasiewet, waarmee we in de wereld voorop lopen. Behalve het zojuist genoemde fundamentele verschil, zijn er nog andere verschillen. Er is in het ene geval wel een objectieve norm, in het andere niet en in het ene geval komt er iemand aan te pas die in het bezit is van een artsendiploma, in het andere geval is een ‘stervensbegeleider’ voldoende, wat dat ook moge zijn.

Afshin Ellian: eerst een volwaardig debat over ‘voltooid leven’, D66! >

Nieuw kroonjuweel

De ‘voltooid leven’-wet is een nieuw ‘kroonjuweel’ van D66. Voor nogal wat mensen kan de wereld niet meer fatsoenlijk draaien zonder die wet. Voor anderen is het niet veel meer dan ten dele een doublure van de Euthanasiewet en ten dele een overbodige wet gezien de bestaande praktijk. En voor weer anderen is het strijdig met hun religieuze beleving.

Zo lijkt het alsof de scheidslijnen duidelijk zijn, maar dat is allerminst het geval. Een adviescommissie, door de regering ingesteld met als voorzitter prof. Schnabel – een D66-er – sabelde de wet neer, de KNMG  -de beroepsgroep van artsen- wil er niets van weten. Het is nog vreemder. In gezelschappen stel ik geregeld dit onderwerp aan de orde en peil de meningen.

Die neigen steeds naar fifty-fifty, maar interessanter is dat de scheidslijnen niet duidelijk zijn. Mensen die in vrijwel alles dezelfde opvatting hebben, verschillen hier van opvatting en mensen die over vrijwel niets hetzelfde denken, zijn het hierin eens. In zo’n situatie moet je geen wet willen, maar de maatschappelijke ontwikkeling eerst zijn werk laten doen.

In een recent interview verwijst de oude staatsman Frits Korthals Altes (VVD) naar de wettelijke regeling van euthanasie en abortus, waarbij hij als minister betrokken was. Je moet bij dergelijke fundamentele levensvraagstukken niet te hard van stapel willen lopen, vindt hij. En: “De helft plus één is niet voldoende. Je moet draagvlak hebben.”

Trekken aan een dood paard

U zult mij niet horen zeggen dat materiële thema’s als salarisverhoging voor onderwijzers of versterking van onze krijgsmacht belangrijker zijn dan immateriële. Ze zijn beide even belangrijk en als ik moet kiezen vind ik immateriële zelfs belangrijker. Maar drammerig trekken aan een dood paard of netter gezegd: iets per se willen regelen dat daarvoor (nog) niet rijp is, is een beetje gênant.

En als je daarmee maanden vermorst terwijl de Noord-Koreaanse kernproeven dagelijks werk zijn, Donald Trump op vergelding hint, de G20-top nauwelijks iets heeft opgeleverd, een nieuwe crisis zich volgens deskundigen aankondigt en het IS-kalifaat zijn laatste uren beleeft, is dat haast (politiek) misdadig.

Als de Noord-Koreaanse langeafstandsraketten zijn geperfectioneerd en de jihadisten massaal terugkeren, hebben we allemaal een voltooid leven.

  Philip van Tijn is bestuurder, toezichthouder en adviseur. Schrijft geregeld voor elsevierweekblad.nl

08.07.2017

08.07.2017

De gekunstelde poging om links en rechts te verbinden  VN 08.07.2017

07.07.2017

AD 07.07.2017

Koning ook op vakantie op hoogte gehouden van formatie  AD 07.07.2017

Koning volgt formatie op vakantie  Telegraaf 07.07.2017

Restaurant formatie moet dicht Telegraaf 07.07.2017

Formatie even buiten Binnenhof Telegraaf 07.07.2017

Hoe werd Voltooid Leven zo groot in de formatie? Trouw 07.07.2017

AD 06.07.2017

AD 06.07.2017

De christelijke powervrouw van de formatietafel  AD 06.07.2017

Dijsselbloem voert druk op: Snel kabinet, anders drukt PvdA stempel op begroting AD 06.07.2017

Lastenverlichting? Zelfs VVD weigert beloftes te doen Elsevier 06.07.2017

Politici blijven deze zomer het liefst dichtbij huis  AD 06.07.2017

 

05.07.2017

05.07.2017

Politieke te­gen­stel­lin­gen zijn min of meer naar de achtergrond verdwenen Trouw 05.07.2017

Dijsselbloem speculeert niet over aftreden na Asschers eis  Elsevier 05.07.2017

Dijsselbloem wil niet speculeren over aftreden als minister NU 05.07.2017

Formatieoverleg volgende week in Haagse Johan de Witthuis NU 05.07.2017

Onderhandelaars kiezen voor ‘uitje’ elders in Den Haag  Elsevier 05.07.2017

Onderhandelaars op ‘uitje’ naar Haagse Johan de Witthuis AD 05.07.2017

Formatie in Johan de Witthuis nabij Binnenhof Telegraaf 05.07.2017

For­ma­tie­par­tij­en vragen opnieuw advies van Sociaal en Cultureel Planbureau AD 05.07.2017

Partijen zijn er ‘nog lang niet’ na overleg over cijfers  Elsevier 05.07.2017

Kamer ruziet over geld Telegraaf 05.07.2017

Dijsselbloem belooft koopkrachtreparatie voor 2018   NU 05.07.2017

Vakantie Kamerleden beknot door formatie  AD 05.07.2017

AD 04.07.2017

AD 04.07.2017

Onderhandelaars hebben weer advies nodig Parool 04.07.2017

Weer advies voor onderhandelaars Telegraaf 04.07.2017

Carola Schouten brengt nuchterheid en ervaring aan de formatietafel  Trouw 04.07.2017

‘Rutte, kijk eens naar Schiphol’ Telegraaf 04.07.2017

Grootste gevaar voor Rutte III is de coalitie zelf  AD 04.07.2017

Formatie vandaag weer verder Telegraaf 04.07.2017

AD 03.07.2017

AD 03.07.2017

Kabinet heeft geluk nodig  Telegraaf 03.07.2017

Cruciale week voor formerende partijen AD 03.07.2017

‘Hete’ euthanasiewet kan nog alles verpesten AD 03.07.2017

Moeilijke kwesties aan formatietafel  Telegraaf 03.07.2017

Kiezers D66 en CU volgen formatie met argusogen Trouw 03.07.2017

Kabinet heeft geluk nodig Telegraaf 03.07.2017

Cruciale week voor formerende partijen AD 03.07.2017

‘Hete’ euthanasiewet kan nog alles verpesten  AD 03.07.2017

Moeilijke kwesties aan formatietafel Telegraaf 03.07.2017

Voorwaarts mars! Telegraaf 03.07.2017

02.07.2017

02.07.2017

Met Kuyper tegen de heilige liberale koe Trouw 02.07.2017

De Haagse flipperkast waarin Zalm een coalitie moet zien te formeren  NRC 02.07.2017

01.07.2017

01.07.2017

Een onverklaarbaar optimisme heeft zich meester gemaakt van politiek Den Haag Trouw 01.07.2017

Zorgen COC nog niet weg na gesprek met formatieteam ChristenUnie NU 01.07.2017

Hoe zal het dit keer boteren tussen Gerrit Zalm en de christelijke partijen?  VN 01.07.2017

Pensioendeal uit zicht Telegraaf 01.07.2017

Asscher blijft als demissionair vicepremier PvdA-wensen binnenhalen NU 01.07.2017

AD 30.06.2017

AD 30.06.2017

Formatievlogs maken politiek weer hip  OmroepWest 30.06.2017

Formerende partijen bespreken direct ‘stevige materie’ NU 30.06.2017

Onderhandelaars bespreken ‘stevige materie’ Telegraaf 30.06.2017

Asscher zorgt voor spanning bij kabinet én formatiepartijen  Elsevier 30.06.2017

Asscher trekt nu zijn eigen plan Trouw 30.06.2017

Dijsselbloem: Asschers eisen zijn ‘volstrekt legitiem’  Elsevier 30.06.2017

Bussemaker houdt dreigement lerarensalarissen overeind VK 30.06.2017

Rutte: Kabinet was al gevallen als we niet door konden AD 30.06.2017

Formatie verder met SER-voorzitter Hamer NU 30.06.2017

SER-voorzitter Hamer naar Zalm Telegraaf 30.06.2017

GroenLinks offert de rechtsstaat op aan een ideaal dat al in 2015 achterhaald was  Trouw 30.06.2017

Je moet het maar durven: twee weken weg tijdens de formatie  VK 30.06.2017

AD 29.06.2017

AD 29.06.2017

Formatie vrijdag verder Telegraaf 29.06.2017

Formatiepartijen morgen om tafel met SER-voorzitter Hamer  AD 29.06.2017

Informateur Zalm wil volgende week medisch-ethische kwesties behandelen NU 29.06.2017

Zalm: Heikele onderwerpen volgende week al aan bod  Elsevier 29.06.2017

DNB waarschuwt onderhandelaars opnieuw voor extra uitgaven NU 29.06.2017

DNB-president Klaas Knot bracht een informeel bezoek aan informateur Gerrit Zalm om een update te geven over de stand van de Nederlandse economie.  Telegraaf 29.06.2017

Verdeeldheid over centrumrechts  Telegraaf 29.06.2017

Slechts derde van kiezers blij met centrumrechts kabinet  AD 29.06.2017

Nederland maakt zich meeste zorgen over integratie AD 29.06.2017

Vakantie tijdens formatie is schoffering van de kiezer  Elsevier 29.06.2017

Boodschap formatie: niet te veel uitgeven Telegraaf 29.06.2017

Formatiediscipline schuift Asschers voorstel over langer partnerverlof weer op lange baan VK 29.06.2017

Uitbreiding vaderschapsverlof toch weer op de lange baan  NU 29.06.2017

Formatiepartijen blokkeren uitbreiding verlof voor papa’s AD 29.06.2017

Gerrit Zalm is meester in het gunnen  AD 29.06.2017

AD 28.06.2017

AD 28.06.2017

Belangrijkste breuklijn door coalitie in wording loopt tussen D66 en CU, maar aan de secondanten zal het niet liggen VK 28.06.2017

Informateur Zalm wil volgende week medisch-ethische kwesties behandelen NU 28.04.2017

Zalm zet vaart achter formatie  Telegraaf 28.06.2017

D66 heeft gegokt en zwaar verloren Trouw 28.06.2017

Pechtold blijft maar treuren over afhaken Klaver  Elsevier 28.06.2017

Zalm: We willen inzoomen op de grote onderwerpen AD 28.06.2017

Tjeenk Willink: Formerende partijen moeten respect voor elkaar hebben  AD 28.06.2017

Informateur rondt eerste dag overleg af AD 28.06.2017

Het is officieel: Gerrit Zalm nieuwe informateur  AD 28.06.2017

Rutte wil ook steun linkse partijen bij vraagstukken als migratie en klimaat NU 28.06.2017

Partijleiders weer aan de bak  Telegraaf 28.06.2017

Premier Rutte heeft vertrouwen  Telegraaf 28.06.2017

AD 27.06.2017

AD 27.06.2017

Weg vrij voor Zalms coalitie AD 27.06.2017

Scheidend informateur Tjeenk Willink pleit voor brede steun bij lastige dossiers NU 27.06.2017

Vanavond eindverslag Tjeenk Willink AD 27.06.2017

Formatiebesprekingen mogelijk op geheime locatie AD 27.06.2017

AD 27.06.2017

AD 27.06.2017

 

D66- en CU-kiezers stug  Telegraaf 27.06.2017

ChristenUnie toont eerste teken van loyaliteit aan de coalitie in wording VK 27.06.2017

Bonussenbeleid mogelijke splijtzwam formatie Elsevier 27.06.2017

ChristenUnie laat afkeer van bonussen plotseling vallen Elsevier 27.06.2017

ChristenUnie stemt onverwacht tegen motie over strenge bonuswetgeving  AD 27.06.2017

Kamer: soepeler bonusregels bankiers mogelijk AD 27.06.2017

Tjeenk Willink geeft opvolger huiswerk mee AD 27.06.2017

26.06.2017

26.06.2017

Banvloek op PVV maakt de formatie erg spannend  Elsevier 26.06.2017

Zalm moet Rutte-III in elkaar sleutelen Trouw 26.06.2017

Gerrit Zalm volgt Tjeenk Willink op als informateur  NU 26.06.2017

Gerrit Zalm nieuwe informateur Telegraaf 26.06.2017

Gerrit Zalm wordt de nieuwe informateur  Trouw 26.06.2017

Gerrit Zalm volgt Tjeenk Willink op als informateur en moet Rutte III gaan smeden VK 26.06.2017

Gerrit Zalm (VVD) wordt de nieuwe informateur Elsevier 26.06.2017

Gerrit Zalm wordt nieuwe informateur  AD 26.06.2017

Gerrit Zalm wordt de nieuwe informateur Trouw 26.06.2017

Tjeenk Willink hoort ‘bekende standpunten’ van oppositie  NU 26.06.2017

Informateur Tjeenk Willink hoort bekende standpunten van oppositie AD 26.06.2017

Oppositie langs bij informateur Telegraaf 26.06.2017

Toekomstige oppositie bij informateur Telegraaf 26.06.2017

‘Informateur Tjeenk Willink houdt het voor gezien’  Elsevier 26.06.2017

‘Tjeenk Willink wil stoppen als informateur, Gerrit Zalm mogelijke opvolger’  NU 26.06.2017

Tjeenk Willink wil niet verder als informateur VK 26.06.2017

Tjeenk Willink wil stoppen als informateur AD 26.06.2017

Tjeenk Willink stopt ermee Telegraaf 26.06.2017

Partijleiders nog een keer langs informateur Tjeenk Willink, Wilders grote afwezige AD 26.06.2017

25.06.2019 

25.06.2019 

Het probleem is dat er zes, zeven partijen menen dat het Torentje binnen handbereik is Trouw 25.06.2017

Partijleiders nog een keer naar informateur  Telegraaf 25.06.2017

Informateur Tjeenk Willink ontvangt nogmaals alle partijleiders  NU 25.06.2017

AD 24.06.2017

AD 24.06.2017

Den Haag heeft geen formateur nodig, maar een tovenaar  VN 24.06.2017

De gesprekken over een nieuw klimaatbeleid beloven ingewikkeld te worden Trouw 24.06.2017

Slob (CU): ‘Pragmatische Pechtold kiest voor coalitie van lef’ Elsievier 24.06.2017

Roemer: VVD, CDA en D66 hebben zich verloofd AD 24.06.2017

SP moet ’hot’ worden  Telegraaf 24.06.2017

Welke strijd wordt het hevigst aan de onderhandeltafel?  VK 24.06.2017

Van de honderd dagen sinds de verkiezingen is er niet één verspild Trouw 24.06.2017

Formatiedag 100: na twee etentjes naar de volgende fase  NOS 24.06.2017

AD 23.06.2017

AD 23.06.2017

VVD, CDA, D66 en CU gaan woensdag onderhandelen  VK 23.06.2017

Partijen eindelijk bij elkaar: ‘Er moet wel een keer een kabinet komen’  Elsevier 23.06.2017

Motorblok gaat met CU onderhandelen  Telegraaf 23.06.2017

VVD, CDA en D66 gaan met ChristenUnie onderhandelen over kabinet  AD 23.06.2017

Nieuw hoofdstuk in ka­bi­nets­for­ma­tie begonnen Trouw 23.06.2017

Rutte 3 moet inzetten op digitaal, technologie en klimaat Telegraaf 23.06.2017

De formatieworsteling in zes ronden AD 23.06.2017

Wil een beweging iets bereiken, dan moet ze toch weer partij worden Trouw 23.06.2017

Tjeenk Willink levert perfect werk af  Trouw 23.06.2017

Deze hobbels staan VVD, CDA, D66 en ChristenUnie te wachten  NU 23.06.2017

AD 23.06.2017

AD 23.06.2017

 

VVD, CDA, D66 en CU zijn begonnen  Telegraaf 23.06.2017

VVD, CDA, D66 en ChristenUnie voor het eerst samen bij informateur  NU 23.06.2017

Leiders ‘motorblok’ en ChristenUnie samen bij informateur  AD 23.06.2017

Lang wachten op kabinet Telegraaf 23.06.2017

Na honderd dagen kunnen we vandaag starten! AD 23.06.2017

Gert-Jan Segers weigert het kleine broertje te zijn Trouw 23.06.2017

Alleen Tjeenk Willink krijgt de fractieleiders stil  Trouw 23.06.2017

Formeren zoals wij dat doen, is hopeloos verouderd  Trouw 23.06.2017

AD 22.06.2017

AD 22.06.2017

Brengt dit D66-wetsvoorstel formatie in gevaar?  Elsevier 22.06.2017

Pijnpunten formatie na weekend  Telegraaf 22.06.2017

VVD, CDA, D66 en ChristenUnie vrijdag naar Tjeenk Willink  Elsevier 22.06.2017

VVD, CDA, D66 en CU vrijdag naar informateur  NU 22.06.2017

VVD, CDA, D66 en Christenunie vrijdag naar informateur  AD 22.06.2017

VVD, CDA, D66 en CU vrijdag naar informateur  Telegraaf 22.06.2017

AD 22.06.2017

AD 22.06.2017

 

Achterban CU ziet D66 wel zitten Telegraaf 22.06.2017

Achterban ChristenUnie wil graag met D66 in zee  AD 22.06.2017

Het optimisme van Pechtold is ongeloofwaardig AD 22.06.2017

Rijsttafel klaart lucht tussen Segers en Pechtold: hoe verder?  Elsevier 22.06.2017

AD 21.06.2017

AD 21.06.2017

Doorbraak in formatie  AD 21.06.2017

Rutte: eerst even bellen Telegraaf 21.06.2017

Pechtold en Segers opgetogen over formatiediner: ‘Smaakt naar meer’  Elsevier 21.06.2017

De formatie: alle ingrediënten voor een voorspoedig vervolg zijn nu aanwezig

Na bijna 100 dagen gloort Rutte III  VK 21.06.2017

Schouten (CU) onderhandelt mee over nieuw kabinet  AD 21.06.2017

Etentje Pechtold en Segers Telegraaf 21.06.2017

Pechtold en Segers opnieuw in gesprek over nieuw kabinet Trouw 21.06.2017

Pechtold en Segers praten met elkaar tijdens diner  Elsevier 21.06.2017

D66 niet toe aan uitnodiging CU Telegraaf 21.06.2017

Alsnog formatiepoging VVD, CDA, D66 en ChristenUnie NU 21.06.2017

Kogel is door de kerk: CU aan tafel met VVD, CDA en D66 VK 21.06.2017

‘Motorblok’ van VVD, CDA en D66 gaat met ChristenUnie om tafel AD 21.06.2017

CU wil ’een faire kans’ Telegraaf 21.06.2017

Segers: ik wil wel, maar informateur moet checken of ik gewenst ben aan formatietafel  Elsevier 21.06.2017

Gert-Jan Segers is aan zet, zo navigeert hij  VK 21.06.2017

CU-leider Segers legt druk in formatieproces bij VVD, CDA en D66  NU 21.06.2017

Het is CU of nooit Telegraaf 21.06.2017

ChristenUnie-leider Segers wacht op uitnodiging van ‘motorblok’  AD 21.06.2017

ChristenUnie staat sterk na afhaken PvdA  AD 21.06.2017

Na ‘nee’ van Asscher zijn VVD, CDA en D66 aangewezen op Segers  Elsevier 21.06.2017

Voorman ChristenUnie woensdag naar informateur Tjeenk Willink   NU 21.06.2017

Leden op congres: Dat Asscher weigert te regeren, is prima  Trouw 21.06.2017

Formeren is een strijd om politieke prioriteiten en macht  Trouw 21.06.2017

20.06.2017

20.06.2017

Tjeenk Willink zet streep door Asscher; alleen de ChristenUnie blijft over  VK 20.06.2017

Gert-Jan, kom er maar in; de PvdA blijft nee zeggen tegen VVD, CDA en D66 VK 20.06.2017

Asscher zegt nee; weg vrij voor coalitie met ChristenUnie Trouw 20.06.2017

Asscher: ‘Drie letters voor de informateur: nee’  Elsevier 20.06.2017

Asscher is niet beschikbaar voor plek in kabinet met VVD, CDA en D66 NU 20.06.2017

Asscher zegt ‘njet’ tegen regeringsdeelname  AD 20.06.2017

’Kabinet moet links en rechts verbinden’ Telegraaf 20.06.2017

Is de PvdA klaar om te regeren na de grote verkiezingsnederlaag? VK 20.06.2017

Rutte: nieuw kabinet moet links en rechts verbinden  AD 20.06.2017

Segers voert druk op VVD, CDA en D66 op: ‘CU is geen tussengerecht’ Elsevier 20.06.2017

Deadline nodig voor ka­bi­nets­for­ma­tie Trouw 20.06.2017

19.06.2017

19.06.2017

’Duurdere tabak in regeerakkoord’ Telegraaf 19.06.2017

Zo’n ouderwets regeerakkoord kan echt niet meer Trouw 19.06.2017

PvdA-burgemeesters zetten Asscher onder druk  Elsevier 19.06.2017

PvdA-burgemeesters: we moeten meedoen met de formatie VK 19.06.2017

Sheila Sitalsing: meeregeren, waarom zou Asscher? Hij lijkt het prima naar zijn zin te hebben VK 19.06.2017

18.06.2017

18.06.2017

Asscher: ‘We gaan Rutte niet aan een meerderheid helpen’  Elsevier 18.06.2017

Formatie toont de tragiek van links  Trouw 18.06.2017

Roemer wil geloofwaardigheid behouden  Trouw 18.06.2017

AD 17.06.2017

AD 17.06.2017

Het wordt tijd dat Asscher zijn knopen telt Trouw 17.06.2017

Een formatierecord komt snel dichterbij Trouw 17.06.2017

‘In een coalitie met een meerderheid in beide Kamers zal achterdocht het cement zijn’ Trouw 17.06.2017

Meeregeren? Of niet? Tweespalt binnen de PvdA  AD 17.06.2017

Segers: ‘De informateur kan beter eerst met de PvdA gaan praten’  Trouw 17.06.2017

‘IK DOE HET NIET. PUNT’

Alleen zij kunnen VVD, CDA en D66 nog aan meerderheid helpen AD 17.06.2017

Alleen zij kunnen VVD, CDA en D66 nog aan meerderheid helpen  Trouw 17.06.2017

Rutte en Buma spelen de vermoorde onschuld  VN 17.06.2017

Segers bedankt voor formatie, kaatst de bal weer naar Asscher  Elsevier 17.06.2017

Het wordt tijd dat Asscher zijn knopen telt Trouw 17.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

Zoek de overeenkomsten: welke partij vult het ‘motorblok’ het best aan?  VK 16.06.2017

VVD, CDA en D66 praten dinsdag verder NU 16.06.2017

Informateur praat dinsdag verder met ‘motorblok’  AD 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

Pechtold zet deur op kier voor ChristenUnie  Elsevier 16.06.2017

Formatie: D66 moet minder dogmatisch denken  Elsevier 16.06.2017

 

Telegraaf 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

Asscher bepleit migratiedeals Telegraaf 16.06.2017

Asscher hengelt echt niet naar plek aan formatietafel, zegt hij  Elsevier 16.06.2017

Waarom mengt Lodewijk Asscher zich met een opinie-artikel in het asieldebat? VK 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

‘PvdA wél bereid vluchtelingen terug te sturen naar Noord-Afrika’ AD 16.06.2017

Is Asscher toch uit op regeringsdeelname?  Elsevier 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

Telegraaf 16.06.2017

GroenLinks offert de rechtsstaat op aan een ideaal dat al in 2015 achterhaald was Trouw 16.06.2017

Twee opties Tjeenk Willink Telegraaf 16.06.2017

AD 16.06.2017

AD 15.06.2017

 

 

 

 

Tjeenk Willink sluit SP en PVV uit van kabinetsformatie Elsevier 15.06.2017

Rutte en Buma sluiten Wilders uit, zwart op wit VK 15.06.2017

AD 15.06.2017

AD 15.06.2017

Informateur Tjeenk Willink roept partijen op te bewegen NU 15.06.2017

Meerderheid blijft inzet Telegraaf 15.06.2017

SP buitenspel in formatie, Tjeenk Willink wil verder met ChristenUnie of PvdA VK 15.06.2017

Tjeenk Willink sluit SP en PVV uit van kabinetsformatie  Elsevier 15.06.2017

Leiders motorblok moeten elkaar weer zien te vinden AD 15.06.2017

Roemer vindt dat VVD en CDA elkaar los moeten laten NU 15.06.2017

Roemer wil VVD en CDA uit elkaar trekken Elsevier 15.06.2017

SP volhardt: Geen deelname aan kabinet met VVD  AD 15.06.2017

Roemer wil echt niet Telegraaf 15.06.2017

Informateur wil variant met CU óf PvdA onderzoeken  Trouw 15.06.2017

‘Het is slim dat Jesse Klaver wegblijft van de schuldvraag’  Trouw 15.06.2017

Klaver had tijdens formatie geen vertrouwen in halen doelen Parijs NU 15.06.2017

GroenLinks is nooit een echte groene partij geweest  Trouw 15.06.2017

Heel goed dat Klaver zijn rug recht heeft gehouden VK 15.06.2017

Drukte in de achterkamertjes  Telegraaf 15.06.2017

Klaver: ik ben niet teruggefloten door onzichtbare partijbazen  Elsevier 15.06.2017

Het was niet alleen migratie, zegt Klaver: ‘Op andere dossiers zag ik ook geen compromis doorschemeren’   VK 15.06.2017

Telegraaf 14.06.2017

Rutte baalt van mislukte formatie, en Roemer aan tafel bij Tjeenk Willink Elsevier 14.06.2017

Zoek de overeenkomsten: welke partij vult het ‘motorblok’ het best aan?  VK 14.06.2017

SP op gesprek bij informateur Telegraaf 14.06.2017

SP-leider Roemer morgen bij informateur op bezoek AD 14.06.2017

Rutte en Buma richten zich nu op kabinet met SP, PvdA of ChristenUnie NU 14.06.2017

Tjeenk Willink probeert formatie weer vlot te trekken AD 14.06.2017

VVD verwijt GL koudwatervrees Telegraaf 14.06.2017

LIVE: Jesse Klaver geeft tekst en uitleg aan achterban  AD 14.06.2017

Informateur opnieuw om tafel met Rutte en Buma  AD 14.06.2017

PvdA komt langs bij D66  Telegraaf 14.06.2017

Asscher houdt hoop op kabinetsdeelname levend AD 14.06.2017

Rutte vreest lange formatie en sluit nieuwe verkiezingen niet uit NU 14.06.2017

Rutte: zaak is ingewikkeld Telegraaf 14.06.2017

Jesse Klaver heeft de milieuliefhebbers bedonderd  Elsevier 14.06.2017

Informateur weer verder in Stadhouderskamer  Telegraaf 14.06.2017

Klaver kort gehouden’ Telegraaf 14.06.2017

Felle kritiek op uitleg Klaver over mislukken formatie NU 14.06.2017

Helaas heeft Jesse Klaver een verkeerde afweging gemaakt Trouw 14.06.2017

Waarom de Turkije-deal niet te kopiëren is in Noord-Afrika  Trouw 14.06.2017

Er wordt te gretig naar de wereldvreemde Klaver gewezen Trouw 14.06.2017

De informateur trekt, maar wie helpt?  Trouw 14.06.2017

Misschien moet er nu geen regeerakkoord komen, maar een regeeragenda VK 14.06.2017

AD 13.06.2017

AD 13.06.2017

Aanhang GroenLinks verbijsterd over manoeuvre Klaver  Elsevier 13.06.2017

Onbegrijpelijk: Jesse Klaver liet gouden kans liggen  Elsevier 13.06.2017

Schuift CU aan bij formatiegesprek? Dit zegt Segers over migratiedeals  Elsevier 13.06.2017

juni 14, 2017 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, CDA, CU-SGP, formatie, groenlinks, politiek, verkiezingen 2017, VVD, VVD-CDA-D66 | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 reactie

Met de begroting 2017 op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 2

Begrotingstekort

Het kabinet dat de opvolger moet worden van Rutte II dacht te kunnen profiteren van extra financiële ruimte, maar daarvan blijkt geen sprake. Vanwege tekorten op het ministerie van Volksgezondheid en het ministerie van Onderwijs, moet het nieuwe kabinet zelfs rekening houden met een tekort.  Dat melden althans NOS en De Telegraaf op basis van bronnen in Den Haag.

lees ook: Weer enorme financiële domper bij VWS Telegraaf 24.05.2017

Prognose CPB

In maart publiceerde het Centraal Planbureau een prognose, waaruit bleek dat de nieuwe coalitie kon rekenen op een begrotingsoverschot van ongeveer 3,5 miljard euro in 2017. Door tegenvallers in de zorg en het onderwijs, gaat het nu om een tekort van 1 miljard.

#Formatie: VVD en CDA kunnen D66 niet overhalen om met CU te formeren

‘Juridische blunders’ door Van Rijn

Volgens De Telegraaf valt het tekort vooral te wijten aan het ministerie van Volksgezondheid. Het ministerie zou een aantal ‘juridische blunders’ zijn begaan. De overheid heeft ervoor gezorgd dat het ministerie de komende jaren miljarden moet investeren in de verpleeghuiszorg, veel eerder dan verwacht.

Het gaat om een uitspraak van het Zorginstituut. Staatssecretaris Martin van Rijn (PvdA) liet het instituut bepalen hoeveel geld er nodig is voor betere verpleeghuiszorg. Omdat de staatssecretaris deze opdracht heeft gegeven, is de uitspraak juridisch bindend geworden. Het bedrag kan oplopen tot 2 miljard in 2021, zeggen anonieme bronnen.

lees ook: Flink prijskaartje aan betere verpleeghuiszorg AD 24.05.2017

Voorjaarsnota besproken in ministerraad

Het ministerie van Financiën ontkent dat er sprake is van een tekort. Het kabinet bespreekt de Voorjaarsnota woensdag 31.05.2017 in de ministerraad – die een half uur eerder begint dan normaal. Dan moet meer duidelijk worden over de berichten. Volgende week wordt de voorjaarsnota gepubliceerd.

Voorjaarsnota 2017 – 01.06.2017

aanbiedingsbrief-voorjaarsnota-2017

bijlage-1-kamerbrief-voorjaarsnota-2017

bijlage-2-meerjarig-uitgavenbeeld

bijlage-3-verticale-toelichting

Verantwoordingsbrief 2016: Van overheidstekort naar begrotingsoverschot  RO 17.05.2017

Financieel Jaarverslag 2016: voor het eerst in jaren een begrotingsoverschot  RO 17.05.2017

Economische groei op hoogste niveau sinds de crisis  RO 16.05.2017

zie ook: Met de begroting 2017 op weg naar kabinet Rutte-3 deel 1  

Consumenten besteden meer

Telegraaf 20.07.2017 Consumenten hebben in mei ruim 2 procent meer besteed dan in dezelfde maand een jaar eerder. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) donderdag. De groei is wel wat lager dan in de voorgaande maand.

Er werd in mei vooral meer uitgegeven aan kleding en woninginrichting. Aan voedings- en genotmiddelen werd circa 1 procent meer uitgegeven dan een jaar eerder. Verder hebben consumenten in mei bijna 3 procent meer besteed aan overige goederen.

Ook aan diensten als woninghuur, reizen met bus en trein en het bezoek aan kapper of restaurant werd meer besteed. De diensten maken ruim de helft van de totale binnenlandse consumptieve bestedingen uit, zo merkte het CBS op.

Volgens de zogenoemde consumptieradar van het statistiekbureau zijn de omstandigheden voor de consumptie in juli iets gunstiger dan in mei.

LEES MEER OVER; CBS NEDERLAND CONSUMENTEN

Begrotingstekort eurolanden daalt

Telegraaf 20.07.2017 Het begrotingstekort van de eurolanden is in het eerste kwartaal van dit jaar gedaald tot 0,9 procent van het bruto binnenlands product (bbp) van de eurozone. In het vierde kwartaal kwam het tekort nog uit op 1,1 procent.

Volgens cijfers van het Europese statistiekbureau Eurostat bedroeg voor de gehele Europese Unie het tekort 1 procent, tegen 1,2 procent in het voorgaande kwartaal. De Europese begrotingsregels schrijven voor dat landen hun tekort moeten beperken tot maximaal 3 procent van het bbp. Eurostat tekende binnen de EU het hoogste tekort op in Frankrijk met 3,3 procent. In Malta was juist sprake van een begrotingsoverschot met 3,5 procent. In Nederland was het overschot 1,5 procent.

Verder maakte Eurostat bekend dat de schuld van de eurolanden in de eerste drie maanden is opgelopen tot 89,5 procent van het bbp, tegen 89,2 procent in het voorgaande kwartaal. Voor de gehele EU kwam de schuld uit op 84,1 procent.

Geen feestje in politiek Den Haag

Telegraaf 01.07.2017 Op dit moment behoort Nederland in Europa tot de landen met de beste economische prestaties. Alle seinen staan op groen. Volgens de Juniraming 2017 van het Centraal Plan Bureau (CPB) groeit onze economie in 2017 met 2,4% en in 2018 met 2%. Deze groei leidt tot extra werkgelegenheid.

De werkloosheid daalt dit jaar tot 445.000 personen (4,9%) en in 2018 tot 425.000 (4,7%). Voor de herinnering: in 2014 lag de werkloosheid nog rond de 660.000 personen (7,4%). Ook de overheidsfinanciën zijn gezond. Volgens een optimistische raming, zonder rekening te houden met tegenvallers, eindigt 2017 met een begrotingsoverschot van 0,5% in 2017 en 0,7% in 2018. Deze positieve ontwikkelingen zorgen voor een daling van de zogenoemde staatsschuldquote naar 55% BBP, die in 2014 nog op het hoge niveau van bijna 70% lag.

Door dit feestelijke beeld worden de onderhandelaars, die onder leiding van informateur Gerrit Zalm bezig zijn met de formatie van het kabinet Rutte 3, van alle kanten bestookt met miljarden aan claims voor extra uitgaven, zoals voor de zorg, het basisonderwijs en sociale zekerheid, maar ook voor belastingverlaging. Niet alleen in de publieke opinie, maar ook bij politieke partijen bestaat veel sympathie voor de gedachte om voor deze goede doelen flink in de buidel te tasten.

Als je een optelsom maakt van alle wensen voor extra uitgaven voor de schatkist, zit je al snel boven een structureel bedrag van boven de €10 miljard. De kans is groot dat de onderhandelaars, mede onder druk van de roep om ‘goede doelenuitgaven’ met een regeerakkoord komen waarin een deel van dit bedrag gehonoreerd zal worden.

Geen geld verjubelen

Deze week kregen ze bezoek van de president van De Nederlandsche Bank, Klaas Knot, die de feestpret kwam bederven. Hij hield het onderhandelingsgezelschap voor dat het onverstandig is om een greep in de schatkist te doen en het begrotingsoverschot nu al te verjubelen. Volgens Knot kan van feestvieren geen sprake zijn en zou het verstandig zijn om een overschot op de rijksbegroting zoveel mogelijk in een spaarpotje te stoppen voor magere tijden.

Zo kan Rutte 3 voorkomen dat er in zware tijden en bij tegenvallers bezuinigd moet worden. Omdat onze economie en werkgelegenheid sterk afhankelijk zijn van de gang van zaken in de wereldeconomie en onze export naar andere landen, is dit een waardevol advies.

Maar wie politiek Den Haag kent, weet dat uitgeven en leuke dingen voor de mensen doen een hogere prioriteit hebben. Bovendien zitten ze daar niet te wachten op ‘doemdenkers’ die bij een stralende hemel voor zwaar weer waarschuwen. Toch leert de economische geschiedenis dat het licht voor de open Nederlandse economie snel op oranje kan springen en die kans is inderdaad aanwezig.

Spaarpotje

We zien op dit moment toenemende internationale onzekerheden waardoor de groei van onze economie kan worden afgeremd en de schatkist met tegenvallers te maken krijgt. Voorbeelden zijn de effecten van de Brexit-onderhandelingen en de financiële instabiliteit van een aantal Zuid-Europese landen.

Bovendien krijgen we te maken met de ongewisse gevolgen van het beleid van president Donald Trump en China die voor de EU, waaronder Nederland, slecht kunnen uitpakken. Om die reden zou het verstandig zijn om in het regeerakkoord een deel van het mogelijke begrotingsoverschot in een Klaas Knot-spaarpotje te stoppen en het andere deel te bestemmen voor uitgaven die onze economie versterken.

Voor extra rijksuitgaven op het terrein van de zorg en de sociale zekerheid is geen ruimte, tenzij je voor lief neemt dat de groei van onze economie wordt afgeremd en er werkgelegenheid in het bedrijfsleven verloren gaat. Internationaal gezien lopen we met deze twee mega kostenposten volledig uit de pas. Kijken we naar de uitgaven van de Rijksoverheid in 2017 dan gaat het om een totaalbedrag van €264 miljard.

Verreweg de twee grootste uitgavenposten zijn onze sociale zekerheid met €78 miljard en de zorg met €75 miljard. Deze posten zijn de afgelopen decennia fors gestegen. Daardoor was er minder ruimte voor andere rijksuitgaven die voor onze toekomstige economie van belang zijn, zoals die voor onderwijs. Hoe vervelend ook, maar iedereen zal er rekening mee moeten houden dat deze rijksuitgaven hun grenzen al hebben overschreden. We zullen de stijgende zorgkosten meer zelf moeten gaan betalen en dat geldt ook voor sociale zekerheid.

De nieuwe helden

Naast het spaarpotje zou het kabinet Rutte 3 er verstandig aandoen de extra uitgaven te beperken tot maatregelen waarmee de Nederlandse economie en werkgelegenheid worden versterkt. Onderwijs en onderzoek zijn daarvoor van cruciaal belang. Voor het verder terugdringen van de werkloosheid en het scheppen van banen heeft de politiek het bedrijfsleven nodig, vooral de bestaande kleine ondernemers uit het mkb en start-ups en scale-ups (starters die snel doorgroeien).

Dat zijn de nieuwe helden van de Nederlandse economie. Politiek Den Haag is buiten de (semi)overheid zelf niet in staat banen te scheppen, maar kan daaraan wel een bijdrage leveren door een goed bedrijfsklimaat voor deze helden te creëren.

Dit zou in het regeerakkoord moeten worden neergelegd in een concreet mkb-plan dat de volgende hoofdpunten omvat: minder bureaucratie, lagere werkgeverslasten en ruimere mogelijkheden voor bedrijfskredieten. Daarnaast zijn stimulansen nodig voor een versnelling van digitalisering, innovatieve technologieën en klimaatmaatregels.

Mooie groei Nederlandse economie

Telegraaf 23.06.2017 De economie is in het eerste kwartaal met 0,4 procent gegroeid ten opzichte van een kwartaal eerder. Dat blijkt uit een tweede raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het groeicijfer is gelijk aan dat van de eerste berekening.

De tweede berekening van het bbp wordt altijd 90 dagen na afloop van het kwartaal gepubliceerd. Het beeld van de economie blijft hetzelfde. De groei is vooral te danken aan de investeringen, aldus het statistiekbureau.

Het bruto binnenlands product (bbp) groeit al twaalf kwartalen achter elkaar. Ten opzichte van een jaar eerder groeide de economie in het eerste kwartaal overigens met 3,2 procent. Volgens de eerste berekening was dat 3,4 procent.

Nederlandse staatsschuld voor het eerst in zes jaar onder de Europese norm

VK 23.06.2017 De overheidsschuld kwam aan het einde van het eerste kwartaal van dit jaar uit op 59,6 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Daarmee is de staatsschuld voor het eerst in zes jaar lager dan de Europese norm, van 60 procent van het bbp. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

De schuld werd verlaagd door een overschot op de begroting en door opbrengsten uit het verminderen van financiële bezittingen. De Europese Unie hanteert als norm dat de overheidsschuld aan het eind van een kalenderjaar niet hoger dan 60 procent van het bbp mag zijn, óf daar naartoe moet bewegen. Eind 2016 bedroeg de schuldquote nog 61,8 procent.

De daling van schuld komt overeen met bijna 12 miljard euro. Hiermee komt de schuld eind maart uit op bijna 423 miljard euro. Dat is bijna 25 duizend euro per Nederlander. In zijn raming van juni rekent het Centraal Planbureau (CPB) eind 2017 op een overheidsschuld van 58,5 procent van het bbp.

De staatsschuld krimpt wanneer de economie groeit, omdat de schuld wordt uitgedrukt als percentage van de omvang van die economie. Hoe groter de totale Nederlandse omzet, hoe kleiner (relatief) de staatsschuld.

Chique balans voor nieuw kabinet

Nu Nederland voldoet aan het in Brussel afgesproken plafond begint het volgende kabinet de rit met een chique balans. Het vorige kabinet moest juist 50 miljard bezuinigen om het tekort en de te hoge staatsschuld onder controle te krijgen.

De positieve cijfers zijn te danken aan een groeiende economie. Meer werkgelegenheid, meer bedrijvigheid en meer consumptie betekenen meer belastinginkomsten en minder uitgaven aan uitkeringen. Opgeteld rekent Dijsselbloem op een meevaller van bijna 8 miljard in 2017. Daardoor blijft onderaan de streep geld over.

Betekenen deze positieve cijfers dat een nieuwe regering straks een grote zak geld ter beschikking heeft om naar hartelust te spenderen? Niet direct. Die 9,1 miljard overschot in 2021 is nog ver weg en komt er enkel als een volgende ministersploeg de hand strak op de knip houdt. Dat zal niet gebeuren. Zelfs het demissionaire kabinet is al aan het interen op de meevallers, zo bleek uit Dijsselbloems voorjaarsnota.

Volg en lees meer over:  NEDERLAND   ECONOMIE   POLITIEK   KABINET-RUTTE II

Overheidsschuld onder Europese norm

Telegraaf 23.06.2017 De overheidsschuld kwam aan het einde van het eerste kwartaal uit op 59,6 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Het is voor het eerst in zes jaar dat de schuld lager is dan de Europese norm, van 60 procent van het bbp. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag.

De schuld werd verlaagd door een overschot op de begroting en door opbrengsten uit het verminderen van financiële bezittingen. De Europese Unie hanteert als norm dat de overheidsschuld aan het eind van een kalenderjaar niet hoger mag zijn dan 60 procent van het bbp of daar naartoe moet bewegen. Eind 2016 bedroeg de schuldquote nog 61,8 procent, aldus het CBS.

De daling van schuld komt overeen met bijna 12 miljard euro. Hiermee komt de schuld eind maart uit op bijna 423 miljard euro, oftewel bijna 25.000 euro per Nederlander. Het Centraal Planbureau (CPB) raamt voor eind 2017 een overheidsschuld van 58,5 procent van het bbp in zijn raming van juni.

Overheidsschuld voldoet voor het eerst in zes jaar aan Europese norm

NU 23.06.2017 De schuld van de Nederlandse overheid voldoet voor het eerst in zes jaar aan de Europese norm.

De overheidsschuld kwam aan het einde van het eerste kwartaal uit op 59,6 procent van het bruto binnenlands product (bbp), meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag. Eind 2016 bedroeg de schuldquote nog 61,8 procent.

De Europese Unie hanteert als norm dat de overheidsschuld aan het eind van een kalenderjaar niet hoger mag zijn dan 60 procent van het bbp of daar naartoe moet bewegen.

Begroting

De schuld werd verlaagd door een overschot op de begroting en door opbrengsten uit het verminderen van financiële bezittingen. De daling van schuld komt overeen met bijna 12 miljard euro. Hiermee komt de schuld eind maart uit op bijna 423 miljard euro, oftewel bijna 25.000 euro per Nederlander.

Het Centraal Planbureau (CPB) raamt voor eind 2017 een overheidsschuld van 58,5 procent van het bbp in zijn raming van juni.

Economische groei

Het CBS maakte vrijdag ook bekend dat de economie in het eerste kwartaal met 0,4 procent is gegroeid ten opzichte van een kwartaal eerder. Dit was een tweede raming. Het groeicijfer is gelijk aan dat van een eerdere berekening.

De tweede berekening van het bruto binnenlands product (bbp) wordt altijd negentig dagen na afloop van het kwartaal gepubliceerd. Het beeld van de economie blijft hetzelfde. De groei is vooral te danken aan de investeringen, aldus het statistiekbureau.

Het bbp groeit al twaalf kwartalen achter elkaar. Ten opzichte van een jaar eerder groeide de economie in het eerste kwartaal overigens met 3,2 procent. Volgens de eerste berekening was dat 3,4 procent.

Lees meer over: Staatsschuld Economische groei

CBS: Consumenten onverminderd positief

AD 21.06.2017 Consumenten hebben weer meer vertrouwen in de markt dan vorig jaar. Tijdens het winkelen is meer geld uitgegeven. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vandaag.

De vertrouwensindex kwam uit op een niveau van 23. Het statistiekbureau constateerde daarbij dat het oordeel over het economische klimaat nauwelijks veranderde en de koopbereidheid iets toenam.

Met 23 ligt het consumentenvertrouwen in juni ruim boven het gemiddelde over de afgelopen twintig jaar (min 3). Het vertrouwen bereikte in januari 2000 de hoogste stand ooit op 36. Het dieptepunt werd bereikt in maart 2013 met min 41.

Meer besteed

Het CBS maakte ook bekend dat consumenten in april 2,7 procent meer hebben besteed dan een jaar eerder. De groei was daarmee ook hoger dan de maand ervoor. Vooral aan kleding en woninginrichting werd meer uitgegeven.

Groei dit jaar verwacht van 2,4%

CPB: Seinen economie staan op groen

Telegraaf 14.06.2017 Het Centraal Planbureau (CPB) is in zijn nieuwe ramingen positiever geworden over de economische groei in het land.

Het CPB gaat voor 2017 uit van een plus van 2,4 procent, waar eerder nog op 2,1 procent groei werd gerekend. Voor volgend jaar wordt 2 procent groei voorzien, wat betekent dat het stevige aantrekken van de economie voorlopig aanhoudt. Bij de vorige raming eind maart voorzag het CPB voor 2018 nog een plus van 1,8 procent.

De werkloosheid daalt naar verwachting verder, naar 4,9 procent dit jaar en 4,7 procent volgend jaar. Ook de overheidsfinanciën zijn gezond aldus het CPB, met een overschot van 0,5 procent in 2017 en 0,7 procent in 2018.

Eerder deze week verhoogde De Nederlandsche Bank (DNB) zijn prognoses voor de economie ook al. Demissionair minister Henk Kamp van Economische Zaken reageert dan ook verheugd: ,,Deze raming van het CPB bevestigt het beeld eerder deze week van DNB dat we dit jaar de sterkste economische groei kunnen verwachten in tien jaar tijd”, verklaart hij. ,,De uitdaging is nu om de groei voor de komende jaren veilig te stellen.”

Net als de centrale bank plaatst het CPB wel kanttekeningen. Zo blijft de ontwikkeling van de lonen nog achter. Volgens de belangrijke adviseur van het kabinet komt dit mogelijk door de flexibilisering van de arbeidsmarkt.

De contractlonen gaan volgens de voorspellingen dit jaar gemiddeld met 1,7 procent omhoog en volgend jaar met 2,0 procent. Ook de inflatie blijft wat onder de maat. Deze komt volgens het CPB waarschijnlijk uit op 1,4 procent in beide jaren. Het licht voor de Nederlandse economie kan daarbij weer ,,op oranje springen”, als internationale onzekerheden veranderen in tegenvallers, waarschuwt het planbureau.

Het is bijvoorbeeld nog niet duidelijk wat de uitkomst van de brexit-onderhandelingen zullen zijn. Buiten Europa is onder meer de koers van de Verenigde Staten onder president Donald Trump een punt van onzekerheid, aldus het CPB.

Economie groeit verder

Telegraaf 14.06.2017 Het blijft goed gaan met de Nederlandse economie. Volgens het Centraal Planbureau groeit de economie dit jaar met 2,4 procent en volgend jaar met 2,0 procent. Vooral de woningmarkt staat in volle bloei.

Dat blijkt uit de cijfers die het rekeninstituut vanochtend heeft gepubliceerd. Op de banenmarkt zijn de cijfers eveneens gunstig, waardoor de koopkracht in Nederland toeneemt. In 2018 daalt de werkloosheid naar 4,7 procent.

Wel blijft de hoogte van de lonen achter, net als de prijzen waardoor de inflatie niet erg stijgt. Volgens de rekenmeesters is dat mede vanwege de flexibilisering van de arbeidsmarkt en vanwege de internationale concurrentie.

Goed nieuws

Minister Kamp van Economische Zaken reageert: „Deze raming van het CPB bevestigt het beeld eerder deze week van DNB dat we dit jaar de sterkste economische groei kunnen verwachten in tien jaar tijd. Dat is goed nieuws voor iedereen: meer kansen voor ondernemers, meer werk, meer koopkracht.”

Wel zegt Kamp nu dat het de ’uitdaging’ is om de groei voor de komende jaren veilig te stellen. „Daarom is het nodig meer te investeren in innovatie en de intensieve samenwerking tussen bedrijven, overheden en kennisinstellingen onverminderd voort te zetten.”

zie ook: Nederlanders tevredener over eigen financiën

CPB: groeiverwachtingen voor 2017 en 2018 flink omhoog

AD 14.06.2017 De seinen voor de Nederlandse economie staan op groen. Dat stelt het Centraal Planbureau (CPB), die in zijn nieuwe ramingen vandaag positiever is geworden over de economische groei in het land.

Het CPB gaat voor 2017 uit van een plus van 2,4 procent, waar eerder nog op 2,1 procent groei werd gerekend. Voor volgend jaar wordt 2 procent groei voorzien, wat betekent dat het stevige aantrekken van de economie voorlopig aanhoudt. Bij de vorige raming eind maart voorzag het CPB voor 2018 nog een plus van 1,8 procent.

De economie wordt onder meer geholpen door de toenemende wereldhandel. Daarbij loopt de consumptie op en trekken de investeringen aan. De werkloosheid daalt naar verwachting verder, tot 4,9 procent dit jaar en 4,7 procent volgend jaar. Ook de overheidsfinanciën zijn gezond aldus het CPB, met een begrotingsoverschot van 0,5 procent in 2017 en 0,7 procent in 2018.

Eerder deze week verhoogde De Nederlandsche Bank (DNB) zijn prognoses voor de economie ook al. Demissionair minister Henk Kamp van Economische Zaken reageert dan ook verheugd: ,,Deze raming van het CPB bevestigt het beeld eerder deze week van DNB dat we dit jaar de sterkste economische groei kunnen verwachten in tien jaar tijd”, verklaart hij. ,,De uitdaging is nu om de groei voor de komende jaren veilig te stellen.”

Kanttekeningen

Net als de centrale bank plaatst het CPB wel kanttekeningen. Zo blijft de ontwikkeling van de lonen nog achter. Volgens de belangrijke adviseur van het kabinet komt dit mogelijk door de flexibilisering van de arbeidsmarkt. De contractlonen gaan volgens de voorspellingen dit jaar gemiddeld met 1,7 procent omhoog en volgend jaar met 2,0 procent. Ook de inflatie blijft wat onder de maat. Deze komt volgens het CPB waarschijnlijk uit op 1,4 procent in beide jaren.

Het licht voor de Nederlandse economie kan daarbij weer ,,op oranje springen”, als internationale onzekerheden veranderen in tegenvallers, waarschuwt het planbureau. Het is bijvoorbeeld nog niet duidelijk wat de uitkomst van de brexit-onderhandelingen zullen zijn. Buiten Europa is onder meer de koers van de Verenigde Staten onder president Donald Trump een punt van onzekerheid, aldus het CPB.

‘Waar blijft onze koopkracht?’

Telegraaf 14.06.2017 Het CPB heeft de verwachtingen over de Nederlandse economie naar boven bijgesteld, eerder deze week kwam DNB ook al met positieve berichten. Maar DFT’s Martin Visser plaatst ook een kanttekening.

Nederland groeit het hardst in tien jaar tijd

Telegraaf 12.06.2017  De Nederlandse economie groeit dit jaar in het hoogste tempo in tien jaar tijd. Goed nieuws voor de overheid, die hierdoor steeds meer overhoudt op de begroting. En voor huishoudens, aangezien de lonen langzaamaan omhoog gaan.

Dat schrijft De Nederlandsche Bank in de vandaag gepubliceerde Economische Ontwikkelingen en Vooruitzichten. Dit jaar groeit het bruto binnenlands product (bbp) naar verwachting 2,5%. Het is het vijfde opeenvolgende jaar dat het bbp hoger is dan het jaar ervoor.

Dat onze economie zo goed draait, is onder meer te danken aan de aantrekkende wereldhandel en een stijging van investeringen door bedrijven. Zowel de overheid als de Nederlandse consument staan er beter voor. „Je moet tien jaar terug in de tijd voor vergelijkbare cijfers” zei Job Swank, directielid van De Nederlandsche Bank (DNB).

Groei zwakt af

De hoge economische groei zwakt de komende jaren wel wat af. In 2018 en 2019 zakt de groei naar 2,1 respectievelijk 1,9%.

De steeds beter draaiende economie betekent ook dat het begrotingsoverschot blijft oplopen, van 0,4% van het bbp vorig jaar tot 1,1% in 2019. Dat is met name omdat de overheid meer geld binnenkrijgt uit inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting en btw.

’Bouw buffer op’

DNB schreef in de EOV opnieuw dat ze hoopt dat het nieuwe kabinet dit overschot gebruikt als een buffer voor slechtere tijden. „We zijn kampioen procyclisch beleid”, zei Swank over de neiging om af te remmen in economisch slechtere tijden en gas te geven als het goed gaat.

De betere groei is ook te merken op het salarisstrookje. Vorig jaar stegen de contractlonen bij bedrijven met 1,6%. Dat is het hoogste niveau sinds de kredietcrisis. Maar wat DNB betreft, mogen de lonen nog wel wat verder omhoog. Het percentage dat bedrijven van hun inkomsten aan lonen uitbetalen, ligt onder het langjarig gemiddelde, en het loopt maar mondjesmaat op.

Volgens Swank is dat omdat er nog veel onbenut arbeidspotentieel is, bijvoorbeeld mensen die ontmoedigd zijn over de arbeidsmarkt maar wel weer aan het werk willen, of mensen die part-time werken maar graag meer uren willen maken.

Economische vooruitzichten onverminderd positief

RO 12.06.2017 De nieuwe raming, die de Nederlandsche Bank (DNB) vandaag naar buiten heeft gebracht, voorspelt opnieuw gunstige ontwikkelingen voor de Nederlandse economie. DNB verwacht dat de economische groei van de afgelopen jaren doorzet. In 2017 wordt een economische groei van 2,5% verwacht, in 2018 een groei van 2,1%.

De Nederlandse economie groeit inmiddels twaalf kwartalen op rij, de werkloosheid daalt snel en het vertrouwen van consumenten en producenten ligt op een hoog niveau.

Minister Kamp, Economische Zaken: “In het begin van deze kabinetsperiode gaf ik aan het oneens te zijn met de voorspellingen van veel economen dat een hogere economische groei dan 1 of 1,5 % er niet meer in zou zitten voor Nederland. We kunnen nu gezamenlijk vaststellen dat de Nederlandsche Bank voor dit jaar een groei van 2,5 procent verwacht.

Voor het vijfde achtereenvolgende jaar zal de groei hoger uitvallen dan in het voorgaande jaar. Steeds meer mensen vinden werk en merken in hun portemonnee dat het beter gaat. Nederland staat sterk met de meest concurrentiekrachtige economie van Europa.”

Dalende werkloosheid

In 2016 was er sprake van de snelste werkgelegenheidsgroei sinds 2007. De werkgelegenheid blijft dit jaar en de komende jaren stevig doorgroeien. Daardoor daalt de werkloosheid in 2017 naar 5%, oftewel 539 duizend personen en in 2018 naar 4,6% van de beroepsbevolking, oftewel 444 duizend personen. Omdat sommige delen van de arbeidsmarkt krapper worden, zullen de lonen in 2017 en 2018 naar verwachting sneller toenemen dan in voorgaande jaren.

Gezonde overheidsfinanciën

Het overschot op de begroting verbetert de komende jaren verder en de overheidsschuld neemt hard af. Door de gezonde positie van de overheidsfinanciën neemt de schuld in 2019 naar verwachting af tot 51,3% van het  bbp, ruimschoots onder het schuldencriterium van de EU.  De begroting is in de afgelopen kabinetsperiode met moeilijke maatregelen op orde gebracht.

Daarmee is er in het begrotingsbeleid een solide basis gelegd voor het volgende kabinet om de Nederlandse economie duurzaam te versterken door de energietransitie te versnellen en te investeren in maatregelen die het groeipotentieel verhogen, zoals extra middelen voor het innovatiebeleid.

Zie ook;

Economie blijft groeien: tijd voor hogere lonen, vindt De Nederlandsche Bank

Trouw 12.06.2017 Er viel vandaag niks te klagen in het pand van De Nederlandsche Bank waar directeur Job Swank de economische vooruitzichten voor Nederland schetste. De economie groeit en blijft dat doen, de werkloosheid daalt, het vertrouwen is groot.

Goed, de inflatie had iets hoger gekund en er is natuurlijk die Amerikaanse president, maar dat weerhoudt de Nederlandse economie er niet van vol gas door te razen. Daarom moet een volgend kabinet niet nog harder op het gaspedaal trappen, waarschuwt Swank. Die neiging is bij Nederlandse politici namelijk moeilijk te onderdrukken.

Scandinavische aanpak

Nederland kent een zogeheten procyclisch beleid. Gaat het goed met de economie, dan geeft de overheid volop geld uit. Gaat het slecht, dan volgen de lastenverzwaringen en bezuinigingen elkaar snel op. Het kan ook anders. In Scandinavische landen bijvoorbeeld trappen overheden zachtjes op de rem als de economie snel vooruit gaat en geven zij gas bij als de snelheid terugloopt.

Door lagere belastingen en investeringen verkleinen landen als Denemarken en Zweden de gevolgen van een recessie.

Volgens DNB is dit het moment waarop Nederland het procyclische beleid kan veranderen in een meer Scandinavische aanpak. Dit jaar komt het begrotingsoverschot uit op 0,7 procent. Volgend jaar is dat 1 procent, zo blijkt uit de ramingen van DNB. In 2019 houdt de minister van financiën 1,1 procent van het bruto binnenlands product over; ongeveer 8 miljard euro.

“Dat is geen reden de sluizen open te zetten”, zegt Swank. “Pas bij een percentage boven de één procent ontstaat er ruimte.” Oftewel: als het aan DNB ligt geeft het nieuwe kabinet pas in 2019 de 0,1 procent uit, wat neerkomt op een voor begrotingsbegrippen klein bedrag van 80 miljoen euro.

Dat geld zou het kabinet kunnen steken in de lonen van ambtenaren. Want over de lonen heeft DNB nog wel wat te wensen. President Klaas Knot heeft al meerdere malen gezegd dat de salarissen in Nederland sneller omhoog moeten. Swank herhaalde die boodschap, waarbij hij ook zei dat de overheid als werkgever niet de eerste moet zijn om haar medewerkers royaler te belonen. De publieke sector volgt de markt, niet andersom, zei hij.

In de markt zullen de contractlonen de komende jaren met ongeveer 2 procent stijgen. Toch is er ruimte voor meer. Kijk maar naar de winsten van bedrijven, zegt Swank. Dat DNB zo op loonsverhoging hamert, “iets dat een centrale bank niet snel doet”, heeft te maken met de hardnekkig lage inflatie. De Europese Centrale Bank heeft ondertussen alle mogelijke instrumenten gebruikt, nu is het aan de markt. Als zij de lonen verhogen, volgt de inflatie vanzelf, zo wil de economische wetmatigheid.

Bij al het goede nieuws wilde DNB ook even stilstaan bij de Verenigde Staten, die dreigen met protectionisme. Voor een open economie als Nederland kan dat schadelijk zijn. Maar volgens Swank zijn de gevolgen van een protectionistische politiek beperkt. Tenzij Europa terug gaat pesten en zelf ook importtarieven verhoogt voor Amerikaanse producten.

Dan neemt de handel sterk af. “Toch kan dreigen met tegenmaatregelen handig zijn”, zegt Swank. “Al is het maar om de scherpe kanten van het protectionisme te halen.” Het grootste slachtoffer van dichte grenzen in de Verenigde Staten zijn de Amerikanen zelf, zegt Swank. In het slechtste geval kan hun inkomen met 3 procent dalen.

Prognoses van DNB;

  • In 2017 zal de economie met 2,5 procent groeien, het hoogste percentage in tien jaar.
  • De werkloosheid daalt verder en komt in 2019 uit op 4,4 procent van de beroepsbevolking.
  • De lonen stijgen de komende jaren met ongeveer 2 procent.

Inflatie daalt naar 1,1 procent

Telegraaf 08.06.2017 De inflatie in Nederland is in mei gedaald naar 1,1 procent. Een maand eerder werd door consumenten voor goederen en diensten nog 1,6 procent meer betaald dan een jaar eerder.

Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) donderdag. Vooral door goedkopere vliegtickets en vakanties op bungalowparken stegen de consumentenprijzen in mei minder. De maand ervoor piekten de prijzen van deze diensten door de schoolvakanties die eind april begonnen, aldus het statistiekbureau. In mei nam de vraag naar vakanties weer af waardoor de prijzen zakten.

Autobrandstoffen werden in mei goedkoper en ook dit had een drukkend effect op de inflatie van consumentenprijzen, zo stelde het CBS.

Prijsontwikkeling energie

Omdat de prijsontwikkeling van energie als autobrandstoffen, gas en electriciteit en voeding sterk fluctueert en de prijzen van alcohol en tabak vaak stijgen door belastingmaatregelen, wordt ook gekeken naar de inflatie exclusief deze productgroepen. De inflatie in mei volgens deze maatstaf steeg met 0,8 procent op jaarbasis. In april was dat nog 1,3 procent.

Op basis van de geharmoniseerde Europese meetmethode daalden de consumentenprijzen vorige maand, van 1,4 procent in april naar 0,7 procent in mei. De inflatie in de eurozone daalde van 1,9 procent naar 1,4 procent. De inflatie in Nederland is vanaf mei 2016 lager dan in de eurozone, aldus het CBS.

Rabo: Nederlandse economie trekt verder aan

Telegraaf 07.06.2017 De Nederlandse economie groeit dit jaar ondanks internationale onzekerheid door. Dat verwachten economen van de Rabobank. Het bbp groeit dit jaar naar verwachting met 2,2 procent. In 2018 is de groei iets minder hoog: 1,9 procent. Vooral de export groeit gestaag.

De economie groeit verder door woninginvesteringen en de consumptie voor huishoudens. Voor een deel zijn dat tijdens de crisis uitgestelde investeringen en aan die inhaalgroei komt na 2018 een einde.

De Rabobank-economen verwachten dat de werkloosheid in 2018 afneemt naar 4,5 procent, maar maken zich zorgen om het besteedbaar inkomen. Dat groeit niet hard genoeg. Een manier om het besteedbaar inkomen te verhogen is om het verschil tussen netto- en brutoloon te verkleinen zodat werknemers meer geld krijgen en werkgevers niet meer kwijt zijn. ,,Zowel de hoogte van het besteedbaar inkomen als de werking van de arbeidsmarkt heeft baat bij verkleining van de wig tussen nettoloon en werkgeverslasten.”

De wereldeconomie groeit dit jaar waarschijnlijk iets harder dan vorig jaar. De groei in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk komt lager uit dan eerder verwacht, maar de eurozone en China presteren juist beter.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

CPB: risico’s economie

Telegraaf 06.06.2017 Onzekerheid over de politieke koers in Europa, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten en de aanhoudend lage rente vormen grote economische risico’s in Nederland.

Dat stelt het Centraal Planbureau (CPB) in zijn dinsdagochtend gepresenteerde Risicorapportage Financiële Markten. Vooral het negatieve sentiment in Europa vormt een gevaar voor de Nederlandse economie.

De harde toon in de Brexit-onderhandeling tussen Brussel en Londen vergroten het risico op een harde scheiding tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie en hogere economische kosten. Vragen over de houdbaarheid van de eurozone en onzekerheid rondom de Italiaanse verkiezingen wakkeren het risico nog eens extra aan.

Trump

Ook het beleid van president Donald Trump kan de Nederlandse economie negatief beïnvloeden. Veel is afhankelijk hoe de Verenigde Staten zich opstellen tegenover internationale instellingen, handel en regulering van de financiële sector.

Naast de geopolitieke onzekerheden speelt de aanhoudend lage rente parten. Deze ondermijnt de vermogenspositie van pensioenfondsen en levensverzekeraars.

Pensioen

Vooral voor levensverzekeraars is de situatie penibel. Zij hebben weinig herstelmogelijkheden, zitten in een afkalvende markt en de onzekere afwikkeling van de woekerpolisaffaire staan een herstructurering van de sector in de weg.

Pensioenfondsen kunnen de lage rente nog wel ondervangen door bijvoorbeeld niet te indexeren. Deze maatregelen doen echter wel pijn, aldus het CPB.

Hypotheken

Hoewel Nederlandse banken er beduidend beter voor staan dan enkele jaren geleden, maakt het CPB zich wel zorgen over de toekomstige hypotheekverstrekking. Het Bazels Comité stelt voor om een minimumvloer voor risicogewichten in te stellen, waardoor het gemiddelde risicogewicht voor hypotheken van grote Nederlandse banken toeneemt van de huidige 11,5% naar 35-45%.

Dat zou betekenen dat de de banken €6 miljard extra kapitaal nodig hebben. In plaats van extra geld ophalen om te herkapitaliseren, kiezen banken volgens de rekenmeesters van de politiek er meestal voor de hypotheekkraan dicht te draaien.

De vraag is of andere partijen dit kunnen compenseren. Het marktaandeel van pensioenfondsen (11%) en verzekeraars (17%) op de hypotheekmarkt is afgelopen jaren gestegen, maar lijkt zich nu weer te stabiliseren, concludeert het CPB.

Exit-strategie

Onduidelijkheid over wat er gaat gebeuren met de afbouw van de obligatieportefeuille van de Europese Centrale Bank (ECB) kan volgens het planbureau leiden tot volatiliteit op de financiële markten en hogere rentes. De ECB heeft nog geen exit-strategie gepubliceerd. In de huidige vorm loopt het aankoopprogramma door tot het einde van het jaar, waarbij de bank tot wel €60 miljard per maand aan staatsobligaties opkoopt.

Het CPB brengt op verzoek van de Tweede Kamer sinds 2012 minimaal een keer per jaar een rapportage over de internationale en nationale macro-economische ontwikkelingen in samenhang met ontwikkelingen in de financiële sector. De regelmatige publicatie was een aanbeveling van Commissie-De Wit die onderzoek deed naar de financiële crisis.

Consument laat kassa’s rinkelen

Telegraaf 02.06.2017 Winkeliers hebben in het eerste kwartaal van dit jaar 4,8 procent meer omzet geboekt dan in de eerste drie maanden van 2016.

Ook het aantal verkopen steeg, blijkt uit de Kwartaalmonitor detailhandel van het CBS.

De omzet van onlineverkopen groeide met 14,8 procent. Opvallend is dat bedrijven die zowel een webwinkel als fysieke winkels hebben een sterkere omzetgroei hebben dan pure webwinkels: 16,4 procent tegen 13,6 procent.

De groei van winkels die voedingsmiddelen verkopen bedroeg 3 procent. Het waren vooral de supermarkten die goed boerden. In de non-foodsector, die met 4,1 procent op jaarbasis groeide, waren de woningwinkels de sterkhouders.

Zij profiteerden van de herstelde woningmarkt. De omzet van winkels in doe-het-zelfartikelen en keukens was ten opzichte van een jaar eerder 10,8 procent hoger.

Fysieke elektronicawinkels blijven onder druk staan door de concurrentie van webwinkels. De omzet van elektronicazaken kromp met 3,4 procent. Dat was het negende kwartaal op rij met krimp.

Het aantal openstaande vacatures was het hoogst van de afgelopen twintig jaar. Er stonden 20.000 vacatures open.

Goed nieuws voor de schatkist: het begrotingsoverschot neemt naar verwachting verder toe naar 1,3 procent in 2021. Dat blijkt uit de voorjaarsnota van het kabinet. Het overschot zorgt ervoor dat er ruimte is voor loonsverhoging voor ambtenaren.

RUIMTE VOOR LOONSVERHOGING AMBTENAREN

BB 01.06.2017 Goed nieuws voor de schatkist: het begrotingsoverschot neemt naar verwachting verder toe naar 1,3 procent in 2021. Dat blijkt uit de voorjaarsnota van het kabinet. Het overschot zorgt ervoor dat er ruimte is voor loonsverhoging voor ambtenaren.

Pensioenpremies
Het kabinet maakt 342 miljoen extra vrij om de lonen van ambtenaren te verhogen. Daarmee wil de regering de pijn verzachten van de pensioenpremies bij het ambtenarenpensioenfonds ABP. Die stegen meer dan verwacht. Het extra geld komt beschikbaar om het begrotingsoverschot verder toeneemt, naar 1,3 procent in 2012. Dit jaar gaat het waarschijnlijk om 0,2 procent van het bruto binnenlands product. Dat is iets minder dan de 0,4 procent (2,9 miljard euro) vorig jaar, toen er voor het eerst sinds 2008 weer een overschot was. Maar de komende jaren stijgt het overschot weer.

Tegenvallers
Er zijn dit jaar financiële tegenvallers, maar ook meer extra inkomsten. Er is ruimte voor onder meer een loonsverhoging voor ambtenaren, voor meer geld voor de verpleeghuizen en voor meer marechaussees, meldt minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën donderdag in de zogenoemde voorjaarsnota. Het gaat om een tussentijdse stand van zaken over de lopende begroting. In de verpleeghuiszorg stelt het kabinet, naast de eerder aangekondigde eenmalige extra honderd miljoen euro, nog eens honderd miljoen euro beschikbaar om de kwaliteit te verbeteren. Daarnaast komt er tot 2021 in totaal 145 miljoen euro bij om in deze sector extra mensen op te leiden en om- of bij te scholen.
Meevallers
Het kabinet verwacht bijna 8 miljard euro meer aan belastingen en premies dan vorig jaar in de Miljoenennota is geraamd, mede doordat de economische groei doorzet. Daardoor dalen ook de uitgaven voor werkloosheid. Verder vallen de uitgaven aan hulpmiddelen in de zorg lager uit verwacht. In de langdurige zorg stijgen de uitgaven met 176 miljoen euro, doordat bepaalde groepen aanspraak hebben op meer zorg, zoals dagbesteding en huishoudelijke hulp. Verder ziet het kabinet af van de invoering van de kostendelersnorm AOW, waarbij de AOW lager zou worden als meer mensen van 21 jaar of ouder op hetzelfde adres wonen. Ook de korting op de scholings- en monumentenaftrek is van de baan. (ANP/Red.)

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Tientallen miljoenen extra voor zorg van huisartsen

NU 01.06.2017 Huisartsen mogen volgend jaar voor enkele tientallen miljoenen euro’s meer zorg verlenen. Minister Edith Schippers van Volksgezondheid gunt de artsen meer ruimte, omdat langer thuiswonende ouderen en psychiatrisch patiënten steeds meer van hen vragen.

Schippers en de huisartsen, patiënten en zorgverzekeraars spraken donderdag af dat het budget voor huisartsen in 2018 2,5 procent mag stijgen naar een totaal van 3,5 miljard euro. De partijen verlengen daarmee in feite de afspraken die ze in 2014 hadden gemaakt.

Als huisartsen taken overnemen van medisch specialisten, zoals de bedoeling is, kunnen ze nog meer extra geld krijgen. Daarvoor is 75 miljoen euro uit het budget van de specialisten beschikbaar.

Huisartsen staan onder steeds grotere druk, waarschuwen ze. Vooral aan oudere patiënten hebben ze veel werk. Ze krijgen komend jaar meer tijd voor deze patiënten en ook extra ruimte om samen te werken met bijvoorbeeld wijkverpleegkundigen.

Lees meer over: Zorg Huisartsen

‘Staat leent in 2017 wat minder dan gedacht’

Telegraaf 01.06.2017 De Nederlandse staat hoeft dit jaar naar verwachting iets minder geld te lenen dan eerder werd gedacht. Het agentschap van de generale thesaurie van het ministerie van Financiën schat de financieringsbehoefte op dit moment op 56,8 miljard euro, waar eerder nog werd uitgegaan van 58,7 miljard euro.

De bijstelling komt vooral door een stijging van het verwachte kasoverschot. Deze daling wordt echter voor een groot deel tenietgedaan door het terugkopen van leningen die aflopen in 2018 en 2019 en door een afname van het onderpand in contanten.

De volgende actualisatie van de financieringsbehoefte vindt plaats in september, na de publicatie van de Miljoenennota 2018.

LEES MEER OVER; STAATSLENINGEN NEDERLANDSE STAAT OBLIGATIES RENTE ECB

Jeroen Dijsselbloem

Het begrotingsoverschot neemt van 0,2 procent in 2017 verder toe naar 1,3 procent in 2021

RO 01.06.2017  Het begrotingsoverschot loopt naar verwachting op van 0,2 procent van het bruto binnenlands product (bbp) in 2017 naar 1,3 procent van het bbp in 2021. Dat is een verbetering van het EMU-saldo, de inkomsten min de uitgaven van de collectieve sector, van 0,7 procentpunt ten opzichte van de Miljoenennota van vorig jaar en komt vooral door de toename van de verwachte inkomsten in 2017.

De EMU-schuld komt dit jaar naar verwachting uit op 59,4 procent bbp, een verbetering van 2,7 procentpunt (13 miljard euro) ten opzichte van de raming uit de Miljoenennota 2017. In 2010 kwam de staatsschuld voor het laatst onder de zestig procent uit. Dit schrijft minister Dijsselbloem van Financiën in de Voorjaarsnota 2017 die vandaag aan de Tweede Kamer is gestuurd. In verband met de kabinetsformatie is dit jaar een overzicht van de verwachte inkomsten en uitgaven in de komende jaren toegevoegd.

Extra uitgaven

Er is in 2017 ruimte gevonden voor noodzakelijke extra uitgaven aan de verpleeghuiszorg. Het kabinet stelt, naast de eenmalige extra honderd miljoen euro in 2017, nog eens honderd miljoen euro beschikbaar voor betere kwaliteit in de verpleeghuizen. Dit is een structurele investering vanaf 2017 in de verpleeghuiszorg. Daarnaast wordt er in de periode 2017 – 2021 in totaal 145 miljoen euro beschikbaar gesteld om in deze sector extra mensen op te leiden en om- of bij te scholen.

Vanwege de hoger dan verwachte pensioenpremie bij het ABP heeft het kabinet 342 miljoen extra vrijgemaakt, zodat er toch ruimte voor loonsverhoging voor ambtenaren is.

Het kabinet heeft 50 miljoen euro extra vrijgemaakt voor veiligheid, stabiliteit, migratiesamenwerking en opvang in de regio. Verder stijgt het budget voor ontwikkelingssamenwerking in 2017 met 62 miljoen euro, vanwege de koppeling aan het hogere geraamde bruto nationaal inkomen (bni).

Daarnaast werkt de lagere asielinstroom in 2016 door in lagere uitgaven van 170 miljoen euro aan asielopvang in 2017. Dit geld wordt teruggeboekt naar de begroting van ontwikkelingssamenwerking.

Verder stelt het kabinet structureel 20 miljoen euro extra beschikbaar voor de uitbreiding van de capaciteit van de Koninklijke Marechaussee. Hierdoor kunnen in de komende jaren ongeveer 200 extra marechaussees worden ingezet voor grensbewaking op lucht- en zeehavens.

Meevallers

Het kabinet verwacht in 2017 bijna 8 miljard euro meer aan belasting- en premieontvangsten te ontvangen dan vorig jaar in de Miljoenennota is geraamd. Vooral de btw (2,4 miljard), de vennootschapsbelasting (2,3 miljard) en de loon- en inkomensheffing (1,2 miljard) vallen hoger uit dan verwacht. Dit komt mede doordat de verwachte economische groei in 2017 doorzet.

De uitgaven aan de werkloosheid dalen met 234 miljoen euro in 2017. De werkloze beroepsbevolking komt naar verwachting dit jaar uit op 4,9 procent, waar ten tijde van de Miljoenennota 2017 nog werd uitgegaan van 6,2 procent. Verder vallen de uitgaven aan hulpmiddelen in zorg in 2017 164 miljoen euro lager uit verwacht.

Tegenvallers

Vanaf 2017 is er een tegenvaller van gemiddeld 200 miljoen euro per jaar op de OCW-begroting, voornamelijk als gevolg van hogere leerling- en studentenaantallen dan eerder geraamd. Het kabinet heeft besloten de tegenvaller in 2017 op te lossen door de inzet van meevallers. Daardoor hoeft er dit jaar niet bezuinigd te worden op de bekostiging van onderwijsinstellingen.

Ook in de langdurige zorg stijgen de uitgaven met 176 miljoen euro in 2017, doordat bepaalde groepen aanspraak hebben op meer zorg, zoals dagbesteding en huishoudelijke hulp. Verder ziet het kabinet af van de invoering van de kostendelersnorm AOW.

Deze regeling hield in dat de AOW lager wordt als meer mensen van 21 jaar of ouder op hetzelfde adres wonen. Ook de korting op de scholings- en monumentenaftrek is van de baan. De keuze hoe om te gaan met structurele dekking van deze tegenvallers wordt overgelaten aan nieuw kabinet.

Zie ook; Overheidsfinanciën

GroenLinks-leider Jesse Klaver schoof gisteren aan bij informateur Herman Tjeenk Willink. © ANP

Echte meevaller is er niet voor nieuw kabinet

Trouw 01.06.2017 Het nog te formeren kabinet kan niet rekenen op extra geld, want dat is grotendeels al uitgegeven.

Er is voor het volgend kabinet veel minder extra geld beschikbaar dan optimisten tijdens de verkiezingscampagne begin dit jaar dachten. De economie groeide harder dan gedacht en dus zou het geld tegen de plinten klotsen. Niets is minder waar, blijkt uit de Voorjaarsnota van minister Dijsselbloem van financiën.

Al tijdens het eerste deel van de kabinetsformatie, toen VVD, CDA, D66 en GroenLinks nog met elkaar onderhandelden, sijpelde uit de gesprekken naar buiten dat de partijen gewaarschuwd waren dat al dat beloofde geld er niet zou zijn.

Uit de Voorjaarsnota, het jaarlijkse overzicht over de uitvoering van de begroting van dat jaar en het eerste doorkijkje naar komende jaren, blijkt dat er dermate veel tegenvallers zijn, dat de meevallers al voor een groot deel weer uitgegeven zijn. Ook de komende jaren, want het gaat niet om eenmalige uitgaven.

Zo is er 200 miljoen euro per jaar extra naar de verpleeghuizen gegaan. Dat bedrag komt jaarlijks terug. Ook de tegenvallers bij onderwijs (meer leerlingen en studenten) zijn terugkerend en souperen dus een deel van het extra geld de komende jaren op.

Optimisten verwachtten eerder dit jaar dat er genoeg extra geld zou zijn de komende jaren om een ingrijpende belastingherziening te financieren. Daarvoor is naar schatting 5 miljard euro nodig, waarmee alle negatieve koopkrachtgevolgen van een belastingherziening zouden moeten worden voorkomen. Dat geld is er zeker niet als een nieuw kabinet niet besluit er nieuwe bezuinigingen tegenover te stellen.

Volgens het doorkijkje van Dijsselbloem zal het begrotingsoverschot (0,2 procent), dat dit jaar door alle tegenvallers toch lager uitkomt dan verwacht, de komende jaren wel groeien. Tot uiteindelijk 1,4 procent (rond 12 miljard euro) aan het einde van de nieuwe kabinetsperiode in 2021.

Vergrijzing

Dat overschot kan niet zomaar uitgegeven worden. Opeenvolgende kabinetten pleitten voor een overschot om extra uitgaven door de vergrijzing in de jaren na 2021 op te kunnen vangen. Het zogeheten houdbaarheidstekort, waarin wel met die extra uitgaven rekening wordt gehouden, laat dan ook een veel lager cijfer zien. Daarmee komt de begroting in 2021 grosso modo uit op noch een tekort, noch een overschot.

Belangrijke tegenvallers voor de overheidsbegroting zijn, naast de hogere zorguitgaven en de tegenvallers bij onderwijs, de veel lagere inkomsten uit het aardgas.

De Voorjaarsnota is voor de formerende politici extra slecht nieuws als bijvoorbeeld de brief van staats-secretaris Van Rijn van volksgezondheid aan de Kamer erbij betrokken wordt. In die brief becijferde hij dat er voor de verpleeghuiszorg de komende jaren 2 miljard euro extra nodig is om die sector aan de kwaliteitsnormen te laten voldoen die de Kamer wil stellen.

De cijfers van Dijsselbloem gaan overigens uit van de puur theoretische veronderstelling dat een nieuw kabinet het beleid ongewijzigd laat. Door bijvoorbeeld te bezuinigen op bestaande uitgaven zou ruimte voor nieuw beleid kunnen worden gecreëerd.

Bovendien zijn zijn cijfers gebaseerd op aannames over de prestaties van de economie de komende jaren. Of die aannames nog kloppen kan voor het eerst media deze maand worden nagegaan als het Centraal Planbureau met de nieuwste doorrekeningen komt.

Het kabinet houdt dit jaar geld over, maar minder dan verwacht

Trouw 01.06.2017 Demissionair minister van financiën Jeroen Dijsselbloem benadrukte wel dat een nieuw kabinet een aantal problemen snel zal moeten aanpakken. © ANP

Een nieuw kabinet krijgt dit jaar en de komende jaren te maken met flinke meevallers. In 2021 is er naar verwachting 10,7 miljard euro over. Bovendien zakt de staatsschuld voor het eerst sinds 2010 onder de 60 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Daarmee voldoet het kabinet aan het in Brussel afgesproken maximum.

De meevallers zijn onder meer te danken aan een groeiende economie, waardoor er meer werkgelegenheid is en meer geld wordt uitgegeven en doordat er meer belasting binnenkomt bij het rijk. 

Toch valt het overschot wat tegen vergeleken met eerdere voorspellingen. Het Centraal Planbureau (CPB) voorspelde in maart nog een overschot van 0,5, maar in zijn vandaag gepubliceerde voorjaarsnota houdt demissionair minister van financiën Jeroen Dijsselbloem rekening met een overschot van 0,2.

Er zijn daarnaast veel problemen die een nieuw kabinet snel zal moeten aanpakken, benadrukte Dijsselbloem vanmorgen bij de presentatie van de voorjaarsnota. Zo loopt de woningmarkt loopt vast en is er in het onderwijs is er behoefte aan veel extra ondersteuning, aldus Dijsselbloem.

Hoewel het demissionaire kabinet geen nieuw beleid uit mag voeren, wordt er op verschillende terreinen meer geld uitgegeven. Zo werd eerder al bekend dat er extra geld zou gaan naar de verpleeghuizen. Het kabinet stelt, naast de eenmalige extra honderd miljoen euro in 2017, nog eens honderd miljoen euro beschikbaar die de kwaliteit van de zorg in de verpleeghuizen moet verbeteren. Het kabinet wil daarnaast tot en met 2021 meer geld beschikbaar stellen om extra mensen op te leiden en bij te scholen.

Rustiger vaarwater

Het demissionair kabinet heeft daarnaast een streep gezet door plannen om de mantelzorg te schrappen. Hierdoor worden ouderen die bij hun kind inwonen niet gekort op AOW. Ook is er geld vrijgemaakt voor het uitbreiden van de Koninklijke Marechaussee, een loonsverhoging voor ambtenaren en kan het budget voor ontwikkelingssamenwerking met 62 miljoen omhoog.

Dat er op dit moment nog geen nieuw kabinet is gevormd is volgens Dijsselbloem geen ramp. “De begroting is nu in rustig vaarwater gebracht en met deze economische ontwikkeling gaat dat heel snel verder de goeie kant op”. Voor een gezonde begroting maakt het niet zo veel uit of een nieuw kabinet snel aantreedt of het oude nog even blijft zitten, aldus Dijsselbloem.

Maar mocht het demissionaire kabinet nog de begroting 2018 voor Prinsjesdag moeten opstellen, dan is het “onvermijdelijk” dat er nieuw beleid inkomt, zegt de minister. Er zal extra geld beschikbaar worden gesteld voor knelpunten, bijvoorbeeld om de koopkracht voor bepaalde groepen op peil te houden. “We gaan niet problemen laten ontstaan of laten oplopen.”

Voorjaarsnota: 8 mld naar staatskas

Telegraaf 01.06.2017 Nederland draagt dit jaar in totaal bijna 8 miljard euro meer naar de staatskas aan belastingen en premies dan eerder geraamd. Vooral de btw (2,4 miljard), de vennootschapsbelasting (2,3 miljard) en de loon- en inkomensheffing (1,2 miljard) vallen hoger uit dan gedacht.

Dat blijkt uit de tussentijdse stand van zaken van de begroting van 2017, de zogenaamde voorjaarsnota, die het kabinet donderdag bekend maakt. De extra miljarden zijn te danken aan de economische groei en zorgen voor overschotten op de begroting. Ook daalt de werkloosheid harder dan eerder gedacht en komt daarmee dit jaar naar verwachting uit op 4,9 procent. Een andere meevaller zit in de uitgaven aan hulpmiddelen in de zorg. Die vallen 164 miljoen lager uit dan geraamd.

Dit jaar nog gebruikt het demissionaire kabinet een deel van het geld om de verpleeghuiszorg te spekken. Ook wordt er 342 miljoen euro gereserveerd voor de verwachte stijging van de ambtenarenpensioenpremies, zodat er financiële ruimte overblijft voor stijging van loonsverhoging voor ambtenaren.

Verder gaat er nog 50 miljoen extra naar opvang in de regio en 62 miljoen naar ontwikkelingssamenwerking, vanwege de koppeling aan het hoger geraamde nationaal inkomen. Doordat er minder asielzoekers ons land inkomen, dalen de uitgaven daarvoor met 170 miljoen euro. Dat geld wordt teruggeboekt naar de begroting van ontwikkelingssamenwerking.

Voor de uitbreiding van de Koninklijke Marechaussee stelt het kabinet 20 miljoen euro beschikbaar. Hierdoor kunnen in de komende jaren zo’n 200 extra marechaussees worden ingezet voor onder andere luchthaven Schiphol.

Ook is er geld nodig om enkele tegenvallers op de begroting op te vangen. Zo is er vanaf 2017 een gat van zo’n 200 miljoen euro binnen de Onderwijsbegroting doordat er meer leerlingen en studenten zijn dan gedacht. Ook stijgen de kosten voor de zorg voor ouderen en gehandicapten met 176 miljoen euro, doordat bepaalde groepen aanspraak hebben op meer zorg, zoals dagbesteding en huishoudelijke zorg.

Wat er overblijft van het begrotingsoverschot, gaat naar de staatsschuld. Die komt daarmee dit jaar uit op 59,4 procent, voor het eerst sinds 2010 onder de Europa geëiste grens van 60 procent.

Het demissionaire kabinet gaat vandaag ook met de billen bloot wat betreft openstaande rekeningen voor het volgende kabinet. Zo werkt het extra geld voor de verpleeghuiszorg en de problemen binnen de Onderwijsbegroting de komende jaren nog door. Verder wordt de mantelzorgboete geschrapt, wat een bezuiniging van 200 miljoen moest opleveren, maar dat is inmiddels in de boeken weggewerkt.

Door de groeiende economie wordt echter alsnog een begrotingsoverschot van zo’n 11 miljard euro verwacht tegen 2021. Veel partijen willen daarmee onder andere inzetten op lastenverlichting.

Kabinet verwacht meevaller van 8 miljard euro in 2017

NU 01.06.2017 Het kabinet verwacht voor dit jaar bijna 8 miljard euro meer op te halen aan belastingen en premies dan eerder in de Miljoenennota op Prinsjesdag vorig jaar werd geraamd.

De meevallers komen vooral van de btw (2,4 miljard), de vennootschapsbelasting (2,3 miljard) en de loon- en inkomensheffing (1,2 miljard). 

Dat staat in de Voorjaarsnota die demissionair minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem donderdag naar de Tweede Kamer stuurt. De Voorjaarsnota laat zien welke wijzigingen er door het kabinet zijn doorgevoerd ten opzichte van de Miljoenennota.

De meevaller is te danken aan de aantrekkende economie, die doet het in 2017 beter dan aanvankelijk werd gedacht.

Zo daalt de werkloosheid met de huidige verwachting naar 4,9 procent van de beroepsbevolking. Bij de presentatie van de Miljoenennota in september vorig jaar werd uitgegaan van een werkloosheidspercentage van 6,2 procent.

Daardoor dalen de kosten aan uitkeringen met 234 miljoen euro. Tegelijkertijd wordt er meer inkomstenbelasting geïnd omdat er meer mensen aan het werk zijn. Ook aan hulpmiddelen in de zorg wordt minder uitgegeven dan verwacht: 164 miljoen euro.

In de Voorjaarsnota staat verder dat het begrotingsoverschot dit jaar uitkomt op 0,2 procent van het bbp en verder oploopt naar 1,3 procent in 2021. De staatsschuld blijft dit jaar net onder de door Europa gestelde grens van 60 procent van het bbp. Ook dit is een gunstiger beeld vergeleken met de Miljoenennota op Prinsjesdag.

Tegenvallers

Bij de positieve cijfers is een kanttekening op zijn plaats. Het Centraal Planbureau (CPB) becijferde in maart dat het begrotingsoverschot dit jaar zou uitkomen op een half procent.

Het ministerie van Financiën legt dit verschil van 0,3 procentpunt uit als gevolg van beleid. Het planbureau presenteert de kale cijfers, vervolgens kunnen die in dit geval lager uitvallen als gevolg van politieke keuzes.

Er zijn sowieso tegenvallers te melden. Eerder sprak Dijsselbloem van een tekort op de begroting van het ministerie van Onderwijs van “enkele honderden miljoenen”. Nu is het duidelijk dat het om 200 miljoen euro per jaar gaat. Een gevolg van te laag ingeschatte leerling- en studentenaantallen.

De langdurige zorg valt voor dit jaar 176 miljoen euro duurder uit omdat sommigen aanspraak hebben op meer zorg.

Ook de voorgenomen bezuiniging van de scholings- en monumentenaftrek is van de baan. De Tweede Kamer had grote problemen met de plannen waarop het kabinet afzag van de bezuiniging. De tegevallers voor dit jaar worden gedekt met de meevallers.

Staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) liet woensdag aan de Kamer weten dat de verpleeghuizen per jaar 2,1 miljard euro nodig hebben om op een gewenst niveau te blijven. Daarmee legt de demissionair bewindsman deze opdracht neer bij een volgend kabinet.

Nieuw beleid

Dankzij de goede economische ontwikkelingen, maakt het niet zoveel uit of een nieuw kabinet snel aantreedt of dat het huidige nog even blijft zitten, laat Dijsselbloem in een reactie weten.

Mocht het demissionaire kabinet nog de begroting 2018 voor Prinsjesdag moeten opstellen, dan is het ”onvermijdelijk” dat er nieuw beleid inkomt, zegt de minister. Er zal extra geld beschikbaar worden gesteld voor knelpunten, bijvoorbeeld om de koopkracht voor bepaalde groepen op peil te houden. ”We gaan niet problemen laten ontstaan of laten oplopen.”

Hoewel het overschot aan het eind van een volgende kabinetsperiode vermoedelijk oploopt tot ongeveer 11 miljard euro, vindt Dijsselbloem het vooral belangrijk te kijken naar hoe de overheidsfinanciën er op de langere termijn voor staan.

“Kunnen we dan ook de AOW, de zorg en het onderwijs betalen?”, vraagt de bewindsman zich af. Hij waarschuwt zijn opvolger daarom voor een te los uitgavebeleid.

Mantelzorgboete

De zogenoemde ‘mantelzorgboete’ is definitief van de baan. Op het plan van staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken) kwam veel kritiek, omdat het immers financieel minder aantrekkelijk zou worden om als ouder een kind of als kind een ouder in huis te nemen om mantelzorg te verlenen. Volgens sommigen wordt het daardoor zelfs onmogelijk gemaakt.

Eerder werd al duidelijk dat de plannen de ijskast ingaan, waardoor de wijziging geen verrassing is voor de lopende begroting. Hoe de lagere inkomsten voor de komende jaren moet worden opgelost, is aan een volgend kabinet.

Uitgaven

Om een volgend kabinet meer inzicht te geven in de financiën, is er een overzicht van de inkomsten en uitgaven voor de komende jaren toegevoegd.

Voor 2017 stelt het kabinet 100 miljoen euro beschikbaar voor de verpleeghuiszorg. Dat komt bovenop de al eerder aangekondigde eenmalige 100 miljoen euro extra. Daarbij is er 145 miljoen euro beschikbaar gesteld tot 2021 om extra mensen op te leiden en om- of bij te scholen.

Ambtenaren kunnen een loonsverhoging tegemoetzien dankzij hogere inkomsten van het rijk uit pensioenpremies. Het gaat in totaal om 342 miljoen euro.

Verder gaat er 50 miljoen euro extra naar veiligheid, stabiliteit, migratiesamenwerking en opvang in de regio. Het budget voor ontwikkelingssamenwerking stijgt dit jaar met 62 miljoen euro.

De lagere asielinstroom in 2016 heeft ook nog effect op dit jaar. Er is 170 miljoen euro minder nodig dan gedacht voor de opvang. Dit geld gaat terug naar de begroting van ontwikkelingssamenwerking.

De Koninklijke Marechaussee krijgt er structureel 20 miljoen euro bij van het kabinet. Hiermee moeten tweehonderd extra marechaussees worden ingezet voor de grensbewaking op lucht- en zeehavens.

Lees meer over: Voorjaarsnota

Minister Dijsselbloem van Financiën.
Groeiende economie doet wonderen voor staatskas: in 2021 ruim 9 miljard ‘over’

Dijsselbloem heeft goed nieuws voor nieuw te vormen kabinet in voorjaarsnota

VK 01.06.2017 In 2021 heeft Nederland naar verwachting een begrotingsoverschot van 1,3 procent van het bruto binnenlands product (de omvang van de economie). In euro’s: in dat jaar ontvangt de overheid 9,1 miljard euro meer dan dat zij uitgeeft. Dat is het goede nieuws dat minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem in zijn voorjaarsnota meegeeft aan de partijen die onderhandelen over een nieuw te vormen kabinet.

Nog een opsteker: dit jaar zakt de staatsschuld voor het eerst sinds 2010 onder de 60 procent van het bbp. Daarmee voldoet Nederland aan het in Brussel afgesproken plafond. Moest het vorige kabinet nog 50 miljard bezuinigen om het tekort en de te hoge staatsschuld onder controle te krijgen, het volgende kabinet begint de rit met een chique balans waar de Europese Commissie enkel goedkeurend bij zal kunnen knikken.

De positieve cijfers zijn te danken aan een groeiende economie. Meer werkgelegenheid, meer bedrijvigheid en meer consumptie betekenen meer belastinginkomsten en minder uitgaven aan uitkeringen. Opgeteld rekent Dijsselbloem op een meevaller van bijna 8 miljard in 2017. Daardoor blijft onderaan de streep geld over.

De staatsschuld krimpt wanneer de economie groeit, omdat de schuld wordt uitgedrukt als percentage van de omvang van die economie. Hoe groter de totale Nederlandse omzet, hoe kleiner (relatief) de staatsschuld.

Betekenen deze positieve cijfers dat een nieuwe regering straks een grote zak geld ter beschikking heeft om naar hartelust te spenderen? Niet direct. Die 9,1 miljard overschot in 2021 is nog ver weg en komt er enkel als een volgende ministersploeg de hand strak op de knip houdt. Dat zal niet gebeuren. Zelfs het demissionaire kabinet is al aan het interen op de meevallers, blijkt uit Dijsselbloems voorjaarsnota.

Het Centraal Planbureau (CPB) voorspelde in maart dat het overschot dit jaar zou uitkomen op 0,5 procent, maar wat blijkt: het wordt een overschotje van 0,2 procent. Want hoewel de vertrekkende ministersploeg geen nieuw beleid mag maken, slaagt ze er wel in op tal van terreinen nog wat extra geld uit te geven. En naast meevallers zijn er ook tegenvallers, kosten die hoger uitvallen dan vooraf was ingeboekt.

De verpleeghuiszorg krijgt er 100 miljoen bij, een bedrag dat in de komende jaren nog zal oplopen. De langdurige zorg kost 176 miljoen meer dan was geraamd, omdat meer mensen recht blijken te hebben op dagbesteding en huishoudelijke hulp. Door stijgende pensioenpremies moet het kabinet 340 miljoen extra uitgeven aan ambtenarensalarissen.

De regering besteedt zo’n 130 miljoen extra aan veiligheid, migratie en ontwikkelingssamenwerking. De onderwijskosten vallen hoger uit doordat het aantal leerlingen hoger blijkt dan geraamd: een tegenvaller van 200 miljoen euro. En de beruchte ‘mantelzorgboete’ is van de baan.

Een p.s. van Dijsselbloem: het volgende kabinet mag zelf uitzoeken hoe ‘om te gaan met de structurele dekking van deze tegenvallers’.

Volg en lees meer over:  POLITIEK   NEDERLAND   ECONOMIE

Voorjaarsnota: kabinet rekent op meevaller van miljarden

Elsevier 01.06.2017 Het kabinet verwacht dit jaar bijna 8 miljard euro meer aan belastingen en premies op te halen dan in eerste instantie werd gedacht. De staatskas profiteert van de aantrekkende economie.

Het gaat om een meevaller van bijna 8 miljard ten opzichte van de schatting die in de Miljoenennota op Prinsjesdag werd gepresenteerd. Dat blijkt uit de voorjaarsnota – de tussentijdse update van de begroting van dit jaar – die het kabinet donderdag publiceerde.

Er is groei. 

Waarom blijft koopkracht zorgenkindje

Economische groei

De meevaller komt vooral uit hogere inkomsten van de BTW (2,4 miljard euro) en de vennootschapsbelasting (2,3 miljard). Daarnaast viel de loon- en inkomensheffing 1,2 miljard euro hoger uit dan verwacht.

Het ministerie van Financiën meldt donderdag ook dat het begrotingsoverschot oploopt van 0,2 procent van het bruto binnenlands product in 2017 naar 1,3 procent in 2021. Daarnaast daalt de werkloosheid sneller en eerder dan is ingecalculeerd.

De economische groei heeft een duidelijk effect op de financiën van de overheid. Het werkloosheidspercentage ligt in 2017 naar verwachting rond de 4,9 procent. In de Miljoenennota ging het kabinet nog uit van 6,2 procent. De uitgaven aan werkloosheid dalen met meer dan 200 miljoen euro.

Ook tegenvallers

Omdat het aantal asielzoekers dit jaar daalde, wordt er minder aan asielzoekersopvang uitgegeven: een adling van 170 miljoen euro. Wel besteedt het kabinet meer geld aan opvang in de regio (50 miljoen meer).

Meer: dit verandert er in 2017 in uw portemonnee

Niet bij alle ministeries verloopt alles voorspoedig. Structureel moet het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 200 miljoen euro meer aan onderwijs besteden, vanwege te laag ingeschatte studentencijfers. Het kabinet trekt ook meer geld uit voor de zorg, Justitie (de politie en de Marechaussee) en Ontwikkelingssamenwerking.

Het kabinet lost ook een deel van de staatsschuld af en geeft veel geld uit aan de loonsverhoging voor ambtenaren.

  Bauke Schram (1993) is sinds april 2016 online redacteur bij Elsevier Weekblad.

RUIMTE VOOR LOONSVERHOGING AMBTENAREN

BB 01.06.2017 Goed nieuws voor de schatkist: het begrotingsoverschot neemt naar verwachting verder toe naar 1,3 procent in 2021. Dat blijkt uit de voorjaarsnota van het kabinet. Het overschot zorgt ervoor dat er ruimte is voor loonsverhoging voor ambtenaren.

Pensioenpremies
Het kabinet maakt 342 miljoen extra vrij om de lonen van ambtenaren te verhogen. Daarmee wil de regering de pijn verzachten van de pensioenpremies bij het ambtenarenpensioenfonds ABP. Die stegen meer dan verwacht. Het extra geld komt beschikbaar om het begrotingsoverschot verder toeneemt, naar 1,3 procent in 2012.

Dit jaar gaat het waarschijnlijk om 0,2 procent van het bruto binnenlands product. Dat is iets minder dan de 0,4 procent (2,9 miljard euro) vorig jaar, toen er voor het eerst sinds 2008 weer een overschot was. Maar de komende jaren stijgt het overschot weer.

Tegenvallers
Er zijn dit jaar financiële tegenvallers, maar ook meer extra inkomsten. Er is ruimte voor onder meer een loonsverhoging voor ambtenaren, voor meer geld voor de verpleeghuizen en voor meer marechaussees, meldt minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën donderdag in de zogenoemde voorjaarsnota.

Het gaat om een tussentijdse stand van zaken over de lopende begroting. In de verpleeghuiszorg stelt het kabinet, naast de eerder aangekondigde eenmalige extra honderd miljoen euro, nog eens honderd miljoen euro beschikbaar om de kwaliteit te verbeteren. Daarnaast komt er tot 2021 in totaal 145 miljoen euro bij om in deze sector extra mensen op te leiden en om- of bij te scholen.

Meevallers
Het kabinet verwacht bijna 8 miljard euro meer aan belastingen en premies dan vorig jaar in de Miljoenennota is geraamd, mede doordat de economische groei doorzet. Daardoor dalen ook de uitgaven voor werkloosheid.

Verder vallen de uitgaven aan hulpmiddelen in de zorg lager uit verwacht. In de langdurige zorg stijgen de uitgaven met 176 miljoen euro, doordat bepaalde groepen aanspraak hebben op meer zorg, zoals dagbesteding en huishoudelijke hulp. Verder ziet het kabinet af van de invoering van de kostendelersnorm AOW, waarbij de AOW lager zou worden als meer mensen van 21 jaar of ouder op hetzelfde adres wonen. Ook de korting op de scholings- en monumentenaftrek is van de baan. (ANP/Red.)

GERELATEERDE ARTIKELEN;

De staatsschuld is weer EU-proof

AD 01.06.2017 De staatsschuld bedraagt dit jaar 13 miljard euro minder dan op Prinsjesdag nog werd verwacht. Voor het eerst sinds 2010 voldoet Nederland daarmee aan de Europese staatsschuldnorm. 

Daarnaast zal Nederland ook in 2017 een begrotingsoverschot boeken, van 0,2 procent, stelt demissionair minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem in zijn voorjaarsnota.

De staatsschuld mag maximaal 60 procent van het nationaal inkomen bedragen, zo luidt de afspraak in Brussel. Nederland voldeed daar jarenlang niet aan, als gevolg van opeenvolgende begrotingstekorten en de redding van banken zoals ABN Amro. Dit jaar duikt de staatsschuld met 59,4 procent voor het eerst weer onder de afgesproken norm. Ter vergelijking: de Griekse staatsschuld bedraagt nog altijd ruim 170 procent van het bruto binnenlands product.

Niet alleen hosanna

Door de groeiende economie regent het belastingmeevallers. Zo verwacht Dijsselbloem meer btw (2,4 miljard), vennootschapsbelasting (2,3 miljard) en loon- en inkomensheffing (1,2 miljard). In totaal komt er bijna 8 miljard euro meer aan belastingen en premies binnen dan hij op Prinsjesdag verwachtte.

Maar het is niet alleen hosanna. De Onderwijsbegroting komt de komende jaren 200 miljoen euro per jaar tekort, doordat meer leerlingen naar school gaan dan verwacht. Voor dit jaar heeft het kabinet dat tekort weten op te lossen, maar de gaten in de jaren daarna mag een volgend kabinet dichten. Datzelfde geldt voor een tegenvaller van 176 miljoen euro in de langdurige zorg.

Meer geld voor zorg

Tegelijkertijd heeft het demissionaire kabinet besloten meer geld uit te trekken voor de verpleeghuiszorg. Behalve een eenmalige impuls van 100 miljoen euro komt er ook een langjarige stimulans voor eenzelfde bedrag om de kwaliteit in verpleeghuizen te verhogen. Daarnaast is er tussen 2017 en 2021 in totaal 145 miljoen euro beschikbaar om extra zorgmedewerkers op te leiden of om- of bij te scholen. Deze bedragen tellen echter bij lange na niet op bij de 2,1 miljard euro die volgens demissionair staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) op jaarbasis extra nodig is voor de verpleeghuiszorg. Ook dat mag een volgend kabinet regelen.

Verder is er goed nieuws voor ambtenaren. Het kabinet trekt alsnog 342 miljoen euro uit om de hogere pensioenpremies bij ambtenarenpensioenfonds ABP te kunnen betalen. Hierdoor is er toch ruimte voor loonsverhoging voor ambtenaren.

Waar komt die ‘miljardentegenvaller voor nieuw kabinet’ vandaan?

Elsevier 24.05.2017 Het kabinet dat de opvolger moet worden van Rutte II dacht te kunnen profiteren van extra financiële ruimte, maar daarvan blijkt geen sprake. Vanwege tekorten op het ministerie van Volksgezondheid en het ministerie van Onderwijs, moet het nieuwe kabinet zelfs rekening houden met een tekort.  Dat melden althans NOS en De Telegraaf op basis van bronnen in Den Haag.

In maart publiceerde het Centraal Planbureau een prognose, waaruit bleek dat de nieuwe coalitie kon rekenen op een begrotingsoverschot van ongeveer 3,5 miljard euro in 2017. Door tegenvallers in de zorg en het onderwijs, gaat het nu om een tekort van 1 miljard.

#Formatie: VVD en CDA kunnen D66 niet overhalen om met CU te formeren

‘Juridische blunders’ door Van Rijn

Volgens De Telegraaf valt het tekort vooral te wijten aan het ministerie van Volksgezondheid. Het ministerie zou een aantal ‘juridische blunders’ zijn begaan. De overheid heeft ervoor gezorgd dat het ministerie de komende jaren miljarden moet investeren in de verpleeghuiszorg, veel eerder dan verwacht.

Het gaat om een uitspraak van het Zorginstituut. Staatssecretaris Martin van Rijn (PvdA) liet het instituut bepalen hoeveel geld er nodig is voor betere verpleeghuiszorg. Omdat de staatssecretaris deze opdracht heeft gegeven, is de uitspraak juridisch bindend geworden. Het bedrag kan oplopen tot 2 miljard in 2021, zeggen anonieme bronnen.

Voorjaarsnota besproken in ministerraad

Het ministerie van Financiën ontkent dat er sprake is van een tekort. Het kabinet bespreekt de voorjaarsnota woensdag in de ministerraad – die een half uur eerder begint dan normaal. Dan moet meer duidelijk worden over de berichten. Volgende week wordt de voorjaarsnota gepubliceerd.

  Bauke Schram (1993) is sinds april 2016 online redacteur bij Elsevier

Nieuw kabinet zit financieel minder ruim dan gedacht – hoe ernstig is het?

Vijf vragen over tegenvallers voor nieuwe kabinet

VK 24.05.2017  Het nieuwe kabinet heeft het financieel niet zo ruim als tijdens de verkiezingscampagne nog werd gedacht. Onverwachte tegenvallers duiken nu op. Hoe ernstig is de situatie?

Tegenvallers? En de economische groei dan?

Volgens informateur Edith Schippers kwam minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën gedurende de formatie – toen GroenLinks nog met het ‘motorblok’ van CDA, VVD en D66 onderhandelde – met een vervelende boodschap. Het nieuw te vormen kabinet moet niet denken dat er door de economische groei opeens ook exponentieel veel te besteden zal zijn. Dijsselbloem kondigde volgens Schippers een aantal financiële tegenvallers aan en zei dat er ook in ‘lopende dossiers’ van het huidige, demissionaire kabinet nog financiële addertjes onder het gras zitten.

Wat zijn de tegenvallers?

Jeroen Dijsselbloem van Financiën kwam gedurende de formatie naar informateur Edith Schippers met een vervelende boodschap. © ANP

Het gaat daarbij om uitgaven aan onder meer onderwijs, justitie en verpleegzorg. De onderwijsuitgaven vallen enkele honderden miljoenen euro’s hoger uit dan begroot doordat de leerlingenaantallen verkeerd zijn ingeschat. Bij het ministerie van Veiligheid en Justitie zit mogelijk een tegenvaller doordat de al begrote verhoging van griffierechten niet doorgaat.

Bovendien heeft het huidige kabinet beloofd meer extra geld voor justitie vrij te maken. Dat deed het ook rondom de verpleegzorg. De Telegraaf meldt vandaag dat staatssecretaris Van Rijn van Volksgezondheid er per ongeluk voor heeft gezorgd dat het komende kabinet meteen bij aantreden honderden miljoenen naar de verpleeghuiszorg moet loodsen. Het bedrag loopt op tot ruim 2 miljard in 2021.

De bedoeling was om geld uit te geven zodra duidelijk was waar welke behoefte aan was. De Telegraaf stelt dat Van Rijn een advies heeft bedoeld te vragen aan het Zorginstituut over de verpleegzorgkosten, maar nu vast zit aan een juridisch bindende uitspraak daarover en verplicht is het geld uit te geven. Volgens Van Rijn is dit geen onaangename, onverwachte tegenvaller. Alle politieke partijen willen de verpleeghuiszorg verbeteren, zei de staatssecretaris, en dat kost nu eenmaal geld.

Er is bovendien sprake van een ruilvoettegenvaller. Wat is dat?

Er schuilen tegenvallers in de ruilvoetproblematiek en in de monumentenaftrek

De zogenoemde ruilvoetproblematiek levert vanaf 2019 een tegenvaller op van circa 600 miljoen euro. Kort gezegd komt dat probleem erop neer dat de miljardenuitgaven van de overheid aan vooral ambtenarensalarissen niet in de pas lopen met de gewone loonontwikkeling. Vooraf is de afspraak: de uitgaven van het Rijk mogen niet meer stijgen dan de inflatie. Maar als de lonen in de markt harder stijgen dan de inflatie, geldt dat ambtenarensalarissen daar niet bij mogen achterblijven. Gevolg is dat departementen meer loonkosten hebben, terwijl ze volgens eerdere afspraken minder mogen uitgeven. Dat is een ruilvoettegenvaller.

Om het rijtje tegenvallers compleet te maken: Er schuilt er ook nog een in de monumentenaftrek. Die belastingaftrek voor het onderhoud van monumenten zou geschrapt worden, maar dat gaat niet door.

Om hoeveel geld gaan al die tegenvallers?

Dat is niet exact te specificeren zonder de zogenoemde Voorjaarsnota. Dat overzicht van hoe de overheidsfinanciën er in het lopende begrotingsjaar voor staan, komt volgende week van het ministerie van Financiën. Volgens bronnen van de NOS zou eruit blijken dat het volgende kabinet niet begint met een overschot op de begroting, maar een tekort van 1 miljard.

Minister Dijsselbloem ontkent het bericht krachtig. ‘Pertinent onjuist.’ De bron die de NOS heeft ingefluisterd snapt niets van begrotingen, zei de bewindsman. Dijsselbloem erkende dat er ‘forse tegenvallers’ in de Voorjaarsnota zullen staan, maar er blijft volgend jaar en de jaren erna een begrotingsoverschot.

De tegenvallers waar het nu over gaat, zijn acuut. Die spelen al volgend jaar of het jaar daarna. © ANP

Waar komt het idee vandaan dat er geld genoeg zou zijn?

De tegenvallers waar het nu over gaat, zijn acuut. Die spelen al volgend jaar of het jaar daarna. Waar het in de verkiezingscampagne over ging was de financiële situatie in 2021, het laatste jaar van het volgende kabinet als het de vier jaar volmaakt. Dat heeft te maken met de doorrekening van het Centraal Planbureau van de verkiezingsprogramma’s. De bedragen die daaruit rolden gingen allemaal over 2021. In dat jaar voorspelt het CPB een begrotingsoverschot van 1,3 procent van het bruto binnenlands product – in euro’s is dat dan 9,1 miljard. Het CBS stelde het overschot in 2016 op 3 miljard.

Maar een begrotingsoverschot is een keuze. Er zijn tal van politieke wensen die in de formatie geregeld moeten worden die geld kosten. Denk aan kleinere klassen, de krijgsmacht, verpleegzorg en een nieuw belastingstelsel. Zonder te bezuinigen op andere posten, is het voorspelde overschot in een oogwenk veranderd in een begrotingstekort zodra er geld gaat naar de grote verlangens van het nieuwe kabinet.

Volg en lees meer over:  POLITIEK  ECONOMIE  NEDERLAND

‘Tekort van 1 miljard op begroting nieuw kabinet’

AD 24.05.2017 Door tegenvallers is het overschot op de begroting van het kabinet volledig verdampt. Er zou nu zelfs sprake zijn van een tekort van 1 miljard euro, zo bevestigen bronnen in Den Haag aan de NOS. Het ministerie van Financiën ontkent de berichtgeving tegen deze redactie. Vandaag wordt de voorjaarsnota besproken in de ministerraad. Naar verwachting wordt dan meer bekend over eventuele tegenvallers. Vooral in de zorg en het onderwijs liep het financieel minder voorspoedig dan berekend en ook op andere gebieden waren er tegenvallers, aldus de NOS.

Het nieuws zou een flinke domper voor het nog te vormen kabinet zijn. In eerste instantie ging men ervan uit dat het nieuwe kabinet zo’n 3,5 miljard extra te besteden zou hebben.

Paniek om fikse tegenvaller

Telegraaf 24.05.2017 Een nieuw kabinet moet door een juridische blunder van het ministerie van Volksgezondheid stevig de hand op de knip houden, melden bronnen aan De Telegraaf.

Onbedoeld heeft het departement ervoor gezorgd dat de overheid de aankomende jaren al verplicht is om aan verpleeghuiszorg miljarden euro’s uit te geven. Het gaat volgend jaar al om honderden miljoenen, oplopend tot zo’n 2,1 miljard in 2021, wordt gemeld. Verwacht werd dat dit pas op termijn het geval zou zijn.

Een ander een gapend gat van 600 miljoen op de begroting is ontstaan vanwege ruilvoetproblematiek. Eerder werd al bekend dat er ook bij het ministerie van Onderwijs grote tekorten zijn. Ingewijden reageren ontsteld.

Het miljardentekort voor de verpleeghuiszorg is in principe uit goede bedoelingen ontstaan. Ruim voor de verkiezingen was compleet politiek Den Haag – van PVV tot GroenLinks – het er over eens dat de kwaliteit in de verpleeghuiszorg tekortschiet. Meer handen aan het bed, was het credo.

Een aantal partijen wilde echter dat dit geld pas zou worden ingeboekt, als het ook daadwerkelijk nodig was. Onverklaarbaar is het namelijk nog steeds dat het ene verpleeghuis veel meer geld opslurpt dan het andere, terwijl hun bewoners evenveel zorg krijgen. Personeel opleiden kost bovendien tijd, zo klonk het. Pas op termijn hoeft er dus pas meer geld naar extra krachten.

Bezuinigen

Politieke partijen die aan de onderhandelingstafel hebben gezeten zijn echter ruw wakker geschud door nieuws vanuit het ministerie van Volksgezondheid en Financiën. Doordat staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid) het Zorginstituut heeft laten bepalen wat er nodig is voor betere verpleeghuiszorg, is de uitspraak van deze instelling juridisch bindend geworden. Het betekent dat er al veel sneller en veel meer geld naar de ouderenzorg moet. Het gaat volgend jaar al om honderden miljoenen, oplopend tot zo’n 2,1 miljard in 2021, wordt gemeld.

Het verraste onderhandelaars aan de formatietafel, bevestigen betrokkenen. Toch kwamen zij mede vanwege de ’aap uit de mouw’ met elkaar overeen om iets te doen aan de ’houdbaarheid van de overheidsfinanciën’, oftewel te gaan hervormen en bezuinigen. Hoe die bezuinigingen moesten worden ingevuld, daar kwamen VVD, CDA, D66 en GL niet meer aan toe. De gesprekken waren toen al afgeketst op strubbelingen over migratie.

Bij meerdere fracties wordt het verpleeghuisincident als ’angstaanjagend onhandig’ beschouwd. Gevreesd wordt namelijk dat het ook voor andere sectoren ingrijpende gevolgen heeft. „Gaan we nu straks ook juridisch vastleggen hoeveel leerlingen er maximaal in een klas mogen zitten en welk bedrag daar tegenover staat?”, schetst een geschrokken betrokkene het probleem.

LEES MEER OVER; KABINET BEGROTING MINISTERIE VAN VOLKSGEZONDHEIDMARTIN VAN RIJN

Tegenvallers begroting

Telegraaf 24.05.2017 Het kabinet moet forse tegenvallers op de begroting incasseren, maar er blijft volgend jaar en de jaren erna een begrotingsoverschot. Dat heeft minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën woensdagochtend benadrukt. ,,We bereiken dit jaar al een mooi overschot en dat loopt de komende jaren behoorlijk op”, zei Dijsselbloem.

Hij veegde de vloer aan met berichten dat het overschot zou omslaan in een tekort. Wie ,,dit verhaal heeft verspreid heeft geen verstand van begrotingen”, zei hij. ,,Ja, er zijn tegenvallers. En die zullen in de voorjaarsnota worden gepresenteerd. Maar die vallen echt in het niet bij de gunstige ontwikkeling.”

Voor verpleeghuizen is volgend jaar 200 miljoen euro extra nodig. In 2021 kost deze zorg zelfs 2,1 miljard extra. Maar volgens staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) mag dat geen onaangename verrassing heten. Nagenoeg alle politieke partijen willen de verpleeghuiszorg verbeteren en dat kost nu eenmaal geld, aldus Van Rijn. Haast iedere partij heeft dat volgens hem in haar verkiezingsprogramma al onder ogen gezien.

Het kabinet heeft afgesproken kwaliteitsnormen op te stellen waar de verpleeghuizen aan moeten voldoen. Omdat die eisen bindend zijn, kan het kabinet niet onder de hogere kosten uit die daarvoor moeten worden gemaakt.

Vanaf 2019 is er bij het ministerie van Volksgezondheid bovendien een tegenvaller van ongeveer 600 miljoen. Ook de uitgaven van het ministerie van Onderwijs vallen een paar honderd miljoen hoger uit dan begroot.

 

Weer enorme financiële domper bij VWS

Telegraaf 24.05.2017 Nu het kabinet de deur bijna achter zich dicht kan trekken blijven er maar lijken uit de kast vallen. Dit keer gaat het om een tegenvaller van bijna 750 miljoen euro, opnieuw op de begroting van het ministerie van Volksgezondheid.

Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid) moet de nieuwe financiële domper incasseren na een rechterlijke uitspraak. Door een weeffout in de wet blijken veel meer mensen recht te hebben op langdurige zorg. Het kost de Staat opgeteld 745 miljoen euro extra.

De financiële pijn wordt naar achter geduwd en uitgesmeerd. Zo’n 140 miljoen euro is ingeboekt voor het jaar 2019. De jaren daarna gaat het steeds om zo’n 200 miljoen euro.

Eerder werd ook al bekend dat het Rijk zich onbedoeld juridisch heeft vastgepind op extra geld voor de verpleeghuiszorg. Veel politieke partijen wilden daarvoor de knip wel trekken, maar wilden de regie houden over het tempo en de hoogte van het bedrag. Inmiddels is duidelijk dat dat een gepasseerd station is. De overheid moet volgend jaar al 200 miljoen euro betalen, op termijn oplopend naar 2,1 miljard euro.

Lees ook: Paniek om miljardentegenvaller

Een andere tegenvaller van bijna twee miljard euro zit op de begroting van minister Bussemaker (Onderwijs). De blunder is hoofdzakelijk te wijten aan het te laag inschatten van studentenaantallen. Een zeer kostbare blunder, zo blijkt. Ook op dit departement wordt de pijn uitgesmeerd. Volgend jaar prijkt er een min van 470 miljoen euro. De jaren daarna gaat het steeds om zo’n 400 miljoen euro.Bij politieke partijen die eerder aan de formatietafel zaten, zijn de tegenvallers ingeslagen als een bom. Ondanks de economische voorspoed blijken ze miljarden euro’s minder te spenderen te hebben dan kabinet-Rutte II. Hierdoor zullen ze veel zuiniger aan moeten doen, dan menigeen had gedacht.

Het maakt de formatie er niet makkelijker op. Partijen die in het kabinet durven te stappen zullen waarschijnlijk moeten hervormen of zelfs bezuinigen, willen ze voldoende geld overhouden voor de stokpaardjes uit hun verkiezingsprogramma.

LEES MEER OVER; KABINET BEGROTING MINISTERIE VAN VOLKSGEZONDHEIDMARTIN VAN RIJN

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Koenders wil meer geld voor BZ

Telegraaf 24.05.2017  Om de veiligheid in Nederland te verbeteren, moet een nieuw kabinet ’tientallen miljoenen’ extra uitgeven aan buitenlands beleid. Daarvoor pleit demissionair minister Koenders (Buitenlandse Zaken). Hij wil meer Nederlandse diplomaten in gevaarlijke landen rondom Europa.

„Diplomaten zijn geen sherrydrinkers”, zegt Koenders. „Ze werken aan de frontlinie aan grote problemen als migratie, terrorisme, criminaliteit en cyberdreigingen. Ze zorgen voor reisadviezen en inlichtingen.”

Koenders reageert met zijn oproep op een rapport waarmee de Adviesraad Internationale Vraagstukken vandaag naar buiten komt. De AIV stelt vast dat er afgelopen decennia een ’verdunning’ heeft plaatsgevonden in de vertegenwoordigingen. Momenteel heeft Buitenlandse Zaken 834 medewerkers in het buitenland. In 2012 lag dit aantal nog op 948 en in 1997 op 1250. Op veel posten zet Nederland noodgedwongen stagiairs in, schrijft de adviesraad.

„Terwijl de situatie op de wereld ingewikkelder is”, zegt Koenders. „Lang hebben we kunnen leven in een wereld die relatief veilig is. Maar onze wereld is onveiliger geworden en dat hangt samen met wat er in het buitenland gebeurt.” De afgelopen jaren is er wel weer wat meer personeel op de diplomatieke posten gezet. „De weg terug is ingezet, maar het is nog niet genoeg”, vindt de minister.

Het ministerie wil vooral versterking van zijn diplomatieke posten in de ’instabiele ring’ rond Europa. In het oosten komt het mankracht te kort in landen als Moldavië en Wit-Rusland. Om migratiestromen vanuit Afrika in te dammen, wil Koenders vooral meer mankracht in landen als Tsjaad en Niger. Nederland heeft daar momenteel geen diplomatieke post.

Ook in grote, staatsgeleide economieën zoals China moet Nederland zijn aanwezigheid vergroten, vindt de PvdA-bewindsman.

De wens van Koenders en het AIV-advies komen overeen met een advies van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Die schreef dat een nieuw kabinet meer moet uitgeven aan veiligheid door de defensie-uitgaven te verhogen met zo’n 2,5 miljard euro en ambassades moet versterken.

Kabinet incasseert tegenvallers begroting, maar behoudt overschot

NU 24.05.2017 Het kabinet moet forse tegenvallers op de begroting incasseren, maar er blijft volgend jaar en de jaren erna een begrotingsoverschot. Dat heeft minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën woensdagochtend benadrukt.

”We bereiken dit jaar al een mooi overschot en dat loopt de komende jaren behoorlijk op”, zei Dijsselbloem.

Hij veegde de vloer aan met berichten dat het overschot zou omslaan in een tekort. Wie ”dit verhaal heeft verspreid heeft geen verstand van begrotingen”, zei hij. ”Ja, er zijn tegenvallers. En die zullen in de voorjaarsnota worden gepresenteerd. Maar die vallen echt in het niet bij de gunstige ontwikkeling.”

Voor verpleeghuizen is volgend jaar 200 miljoen euro extra nodig. In 2021 kost deze zorg zelfs 2,1 miljard extra. Maar volgens staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) mag dat geen onaangename verrassing heten. Nagenoeg alle politieke partijen willen de verpleeghuiszorg verbeteren en dat kost nu eenmaal geld, aldus Van Rijn. Haast iedere partij heeft dat volgens hem in haar verkiezingsprogramma al onder ogen gezien.

http://media.zie.nl/e/?v=d8yz67pf2q6s

Kwaliteitsnormen

Het kabinet heeft afgesproken kwaliteitsnormen op te stellen waar de verpleeghuizen aan moeten voldoen. Omdat die eisen bindend zijn, kan het kabinet niet onder de hogere kosten uit die daarvoor moeten worden gemaakt.

Vanaf 2019 is er bij het ministerie van Volksgezondheid bovendien een tegenvaller van ongeveer 600 miljoen.

Ook de uitgaven van het ministerie van Onderwijs vallen een paar honderd miljoen hoger uit dan begroot, bevestigt Financiën. Minister Jet Bussemaker had eigenlijk afgesproken wat te bezuinigen, maar de Tweede Kamer stak daar een stokje voor. Daardoor moeten er echter wel extra miljoenen naar dat departement. Bovendien zijn er volgens ingewijden meer leerlingen en studenten dan het ministerie verwachtte en ook dat kost extra geld.

Lees meer over: Staatsbegroting

Staatsschuld valt 32 miljard euro lager uit dan gedacht

NU 17.05.2017 De staatsschuld is eind vorig jaar 32 miljard euro lager uitgevallen dan eerder werd verwacht bij de presentatie van de Miljoenennota 2016.

Dat blijkt woensdag uit het Financieel Jaarverslag van het Rijk dat op Verantwoordingsdag door minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) is aangeboden aan de Eerste en Tweede Kamer. Deze dag wordt in de volksmond ook wel gehaktdag genoemd.

De overheidsschuld bedroeg eind 2016 434 miljard euro. Dat komt neer op 62,3 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Overigens is dit nog wel hoger dan volgens de EU-norm van 60 procent. De schuld per Nederlander komt nu uit op ongeveer 26.000 euro.

Staatsbezit

De schuld kromp onder meer sneller dan verwacht door een hogere opbrengst bij de verkoop van staatsbezit en nog enkele andere meevallers.

Zo is vorig jaar een eerste deel van verzekeraar ASR voor 1,1 miljard euro naar de beurs gebracht. Verder ging een tweede deel van het overheidsbelang in ABN Amro naar de beurs. Dit zorgde voor 1,3 miljard euro aan inkomsten. En de verkoop van Propertize, de voormalige vastgoedtak van SNS, leverde bijna 0,9 miljard euro op.

Eind 2014 kwam de overheidsschuld nog uit op 450 miljard euro. Een jaar later was de schuld afgenomen naar 441 miljard euro. Naar verwachting zal de schuld dit jaar dalen tot net onder de EU-grens van 60 procent van het bbp. Voor 2018 wordt een verdere daling voorzien.

Begroting

Het Rijk heeft vorig jaar voor het eerst sinds 2008 minder geld uitgegeven dan er binnenkwam. Dit resulteerde in een begrotingsoverschot van 2,9 miljard euro.

Dit zat vooral in een hogere opbrengst uit belastingen en premies dan verwacht. Bovendien heeft het Rijk minder uitgegeven dan eerder is begroot.

Eind 2015 was er nog sprake van een begrotingstekort van 14,1 miljard euro. Een jaar eerder bedroeg het tekort nog 15 miljard euro.

Staatsschuld en begrotingstekort of -overschot

Groei

De Nederlandse economie is vorig jaar met 2,2 procent gegroeid. Dat is het hoogste groeitempo sinds het uitbreken van de financiële crisis in 2008.

Daarnaast is het aantal werklozen met 75.000 afgenomen en daalde het werkloosheidspercentage naar 5,4 procent. Dat is het laagste niveau sinds eind 2011.

Woningmarkt

Ook op de woningmarkt ging het vorig jaar beter. Het aantal verkochte woningen bereikte een record en het aandeel mensen dat een hogere schuld heeft dan hun woning waard is (‘onder water’), nam flink af.

Eind 2015 had nog 25,6 procent van de huishoudens een onderwaterhypotheek. Vorig jaar was dat nog 17,6 procent.

Uithoudingsvermogen

Volgens Dijsselbloem heeft de economie dankzij het uithoudingsvermogen “van een Tom Dumoulin” na een lange klim de voorkant van het peloton bereikt. Het is nu wel zaak onverstoorbaar door te trappen, zei hij.

In het jaarverslag legt het kabinet verantwoording af over de economische en budgettaire ontwikkelingen in 2016. Volgens het kabinet was de rechtmatigheid van de ontvangsten en uitgaven van het Rijk in 2016 “opnieuw hoog”, maar ging niet alles goed. Zo kwam de financiële besluitvorming van de Belastingdienst onder verscherpt toezicht te staan.

“De Belastingdienst is druk bezig met een jarenlange en omvangrijke renovatie van de dienst. Daarnaast heeft het ministerie van Financiën maatregelen genomen om het financiële toezicht op de Belastingdienst te verbeteren.”

Op 31 mei volgt er dan in de Tweede Kamer het zogenoemde Verantwoordingsdebat.

Dijsselbloem presenteert Financieel Jaarverslag

Lees meer over: Staatsschuld

Staatsschuld 32 miljard euro lager dan verwacht

AD 17.05.2017 De staatsschuld is vorig jaar 32 miljard euro meer gedaald dan was verwacht door het kabinet. Uiteindelijk bedroeg de schuld eind 2016 434 miljard euro, zo’n 26.000 euro per Nederlander.

Dat maakte minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) vandaag bekend in de Tweede Kamer. Hij presenteerde het Financieel Jaarverslag van het Rijk over 2016 op de zogenoemde Verantwoordingsdag. Op deze ‘gehaktdag’ legt het kabinet verantwoording af over het afgelopen jaar aan het parlement. De schuld zakte sneller door onder meer een hogere opbrengst bij de verkoop van staatsbezit en andere meevallers.

Volgens Dijsselbloem heeft de economie dankzij het uithoudingsvermogen ‘van een Tom Dumoulin’ na een lange klim de voorkant van het peloton bereikt. Het is nu wel zaak onverstoorbaar door te trappen, zei hij.

In 2014 was de overheidsschuld nog 450 miljard euro, 27.000 euro per Nederlander. Het jaar daarop daalde de schuld naar 441 miljard (26.000 euro per Nederlander). Met de schuld van 2016, die 62,3 procent van het bruto binnenlands product uitmaakte, zat Nederland nog wel boven de Europese limiet van 60 procent. Verwacht wordt dat de schuld dit jaar net onder die grens zakt, en in 2018 verder vermindert.

Het Rijk gaf vorig jaar voor het eerst sinds 2008 minder geld uit dan er binnenkwam. Dat zorgde voor een begrotingsoverschot van 2,9 miljard euro, meldde Dijsselbloem verder. De opbrengst uit belastingen en premies was hoger dan verwacht en de uitgaven vielen juist wat lager uit.

De Nederlandse economie groeide in 2016 met 2,2 procent in het hoogste tempo sinds het begin van de financiële crisis in 2008. De werkloosheid kwam uit op 5,4 procent, het laagste niveau sinds eind 2011. Voor het eerst sinds 2009 daalde daarnaast het aantal langdurig werklozen, ook onder ouderen.

Het aantal verkochte woningen bereikte een recordniveau. Het aantal huishoudens met een huis onder water, die dus een grotere hypotheekschuld hadden dan hun woning waard is, daalde naar 17,6 procent. Eind 2015 had nog een kwart van de huishoudens een onderwaterhypotheek.

Niet alles ging goed in 2016, erkent de bewindsman. Hij wijst op de problemen bij de Belastingdienst, waarvan een deel onder verscherpt toezicht is gekomen.

mei 25, 2017 Posted by | 2e kamer, begroting, begroting 2017, formatie, miljoenennota 2017, politiek, prinsjesdag, Prinsjesdag 2017, verkiezingen 2017 | , , , , , , , , , , , , , | 2 reacties

Op weg naar kabinet Rutte 3 – deel 2

Nieuwe verkenningsronde

Informateur Edith Schippers ontvangt vrijdag 26.05.2017 in een nieuwe verkenningsronde wederom alle fractievoorzitters van grote partijen, in een ultieme poging de kabinetsformatie vlot te trekken.

Schippers spreekt tussen tien uur ’s ochtends en half vijf ’s middags vanwege haar verkennend onderzoek met achtereenvolgens Henk Krol, Geert Wilders, Jesse Klaver, Mark Rutte, Sybrand van Haersma Buma, Lodewijk Asscher, Gert-Jan Segers en Alexander Pechtold.

Met de leiders van de SP, de Partij voor de Dieren, DENK, SGP en Forum voor Democratie neemt Schippers telefonisch contact op.

Hoewel de formatie van een nieuw kabinet muurvast lijkt te zitten, gooit de informateur het bijltje er nog niet bij neer. In een brief aan Kamervoorzitter Khadija Arib schreef ze vanmiddag dat ze nog steeds op zoek is naar opties voor een meerderheidskabinet.

Hoe nu verder?

De grote vraag in Den Haag is hoe het verder moet !!!  Juist nu is gebleken dat een kabinet van VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie ook niet tot de mogelijkheden behoort. Verkennende gesprekken tussen D66 en de ChristenUnie mislukten eerder deze week. Eerder viel GroenLinks al af als regeringspartner.

Het enige waar alle partijen het over eens lijken te zijn, is dat de bal nu weer bij Schippers ligt. De voltallige Tweede Kamer wil volgende week in debat over de formatie, mogelijk dinsdag al. Voorwaarde is wel dat er eerst een rapport van de informateur komt.

Uiteindelijk zag D66 gisteren toch geen heil in formele onderhandelingen. ,,Het zat er gewoon niet in,’’ aldus Segers, die zich geen buil valt aan die mislukking.

Strategie

En inderdaad: het onbehagen zal de andere partijen ook bekruipen. Een dezer dagen moet gedebatteerd worden over de impasse. Met de breuk die Pechtold geforceerd heeft met ChristenUnie, zal hij opnieuw op SP en PvdA een appèl doen. Goeddeels is dat strategie. Pechtold wil niet de enige linkse partij in een nieuw kabinet worden, bang als hij is dan felle oppositie te krijgen uit die hoek de komende vier jaar. Op hun beurt zijn SP en PvdA bang om (verder) uitgekleed te worden, als ze wél regeringsverantwoordelijkheid gaan dragen.

Formatie gestrand

De formatieonderhandelingen tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks zijn gestrand. De vier partijen zijn er niet uitgekomen om samen een kabinet te vormen.

Dat heeft informateur Edith Schippers al eerder bekendgemaakt. “Er is ontzettend hard gewerkt, maar de inhoudelijke verschillen zijn te groot gebleken”, aldus Schippers in een persconferentie.

Volgens haar waren de standpunten over asiel en migratie onverenigbaar. “We hebben echt alles geprobeerd om die kloof kleiner te maken, maar uiteindelijk was dat kleine stukje niet te overbruggen.”

De gesprekken over de vorming van een coalitie gingen inmiddels weer verder. Dat heeft informateur Schippers bekendgemaakt. Ze riep de partijen op opnieuw na te denken over hun eigen positie en voorkeur.

De tweede poging een nieuwe regering te vormen blijkt een ingewikkelde puzzel. Alle partijen willen iets anders en niemand wil opschuiven naar de ander.

,,Ik moet constateren dat er in alle varianten altijd onvoldoende steun bestaat bij een of meerdere partijen binnen die combinatie”, aldus Schippers in een korte toelichting. ,,Daarom geef ik de partijen vandaag een moment van reflectie, waarin ze zich kunnen zich beraden op hun positie.”

  View image on Twitter  Deborah Jongejan @djongejan

Een minderheidscoalitie kan ook, zegt Schippers, “maar land is gebaat bij meerderheid”

10:37 AM – 19 May 2017  Twitter Ads info & Privacy

De tweede poging een nieuwe regering te vormen blijkt een ingewikkelde puzzel. Alle partijen willen iets anders en niemand wil opschuiven naar de ander.

De PvdA van Lodewijk Asscher is niet beschikbaar voor een coalitie met VVD, CDA, D66 en SP. Dat heeft Asscher gezegd na een gesprek met informateur Edith Schippers. D66-leider Alexander Pechtold had een vijfpartijenvariant voorgesteld.

Asscher wil dat VVDCDA en D66 en GroenLinks het nog een keer met elkaar proberen. Hij zei dat vorige week ook al, voordat Schippers de partijen opriep om nog een keer over hun standpunten na te denken. Asscher vindt dat de winnaars van de verkiezingen een serieuzere poging moeten doen.

Op de vraag of er varianten zijn waar de PvdA wel beschikbaar voor is, antwoordde Asscher dat dit tot nu toe niet zo is. ,,En ik zie het ook niet gebeuren, want ik vind dat de verkiezingsuitslag moet worden vertaald in een regering”, aldus Asscher.

AD 11.05.2017

AD 11.05.2017

Ook een centrumlinkse coalitie met het CDA zoals die is voorgesteld door Emile Roemer van de SP vindt Asscher niet realistisch. ,,Ik heb nog niet heel erg de indruk dat het CDA daarom staat te springen. Als ik nou een ander signaal krijg van meneer Buma, dan wil ik best over die variant ook nog eens een keer nadenken”, aldus Asscher die daarmee wel de deur op een kier houdt.

Debat 30.05.2017

Het debat start rond 15.30 uur. De Kamer stemt na afloop direct over het voorstel om Tjeenk Willink aan te wijzen als nieuwe informateur. Volg alle ontwikkelingen vanmiddag in ons liveblog.

Zwaargewicht Herman Tjeenk Willink is volgens Schippers de aangewezen persoon om de impasse te doorbreken in de volgende fase van de formatie. Hij zou direct ‘gericht combinaties van partijen’ moeten uitnodigen voor een gesprek. Daarbij moeten alle opties op tafel komen. ,,Het kan, zoals de meesten blijven nastreven, een meerderheidskabinet zijn, maar ook een minderheidskabinet in welke vorm dan ook”, schrijft Schippers.

De Kamer reageerde gistermiddag positief op het voorstel Tjeenk Willink aan te wijzen als nieuwe informateur. De VVD noemt het een ‘prima keuze’, en vindt daarin ook CDA, D66, PvdA, SP, ChristenUnie en SGP aan zijn zijde. Asscher zegt over zijn partijgenoot dat het ‘verstandig is iemand te vragen die zoveel gezag heeft en boven de partijen staat om te kijken of hij schot in de formatie kan brengen’. SP-voorman Emile Roemer hoopt dat de sociaaldemocratische minister van staat ‘de frisheid heeft om tot nieuwe inzichten te komen’.

Verslag

Schippers diende 29.05.2017  haar eindverslag in. Ze concludeert dat er vooralsnog onvoldoende steun is voor welke meerderheidscoalitie dan ook. Toch, stelt ze optimistisch, ziet ze nog ruimte voor beweging. ,,Het vraagt om een gerichte tussenstap waarin partijen nieuwe bereidheid kunnen vinden om zonder voorwaarden vooraf het onderlinge gesprek aan te gaan.”

Ook debatteert de Tweede Kamer dinsdag 30.05.2017 met Schippers over haar eindverslag en over het vervolg van de formatie. Tjeenk Willink kan wellicht dezelfde dag nog zijn gespreksuitnodigingen de deur uit doen.

 

Wie kan met wie regeren? Bekijk het in deze coalitiewijzer

Wie kan met wie?

Stel hier je eigen coalitie samen en bekijk welke partijen eigenlijk inhoudelijk door één deur kunnen – of juist niet.

zie ook: Op weg naar kabinet Rutte-3 – deel 1

dossier “Kabinetsformatie”  AD

dossier formatie  Elsevier

KABINETSFORMATIE  VK

BLOG: Alles over de formatie  Telegraaf

Meer informatie over de kabinetsformatie van 2017 TK

Bekijk ook de rechtenvrije foto’s van de kabinetsformatie TK

Zie: verslag verkenner schippers 27.04.2017

Zie: Brief aan Voorzitter en TK van informateur Schippers 11.05.2017

Zie: Verslag  29.05.2017

Zie: Verslag 12.06.2017

Terugblik:

AD 13.06.2017

AD 13.06.2017

Formatie opnieuw muurvast: Hoe nu verder? NU 13.06.2017

Hoelang moeten we nog wachten op Rutte-III? AD 13.06.2017

LIVE Debat over ‘Klaver-klucht’  Telegraaf 13.06.2017

Schuift CU aan bij formatiegesprek? Dit zegt Segers over migratiedeals  Elsevier 13.06.2017

Tjeenk Willink strandde op exact hetzelfde punt als Schippers  Trouw 13.06.2017

‘Plan Tjeenk Willink best goed’ Telegraaf 13.06.2017

Zelfs Vluchtelingenwerk verbaasd over eisen Klaver Elsevier 13.06.2017

Vluchtelingenorganisaties bezorgd, milieuorganisaties bedroefd over stuklopen formatie  Trouw 13.06.2017

AD 13.06.2017

AD 13.06.2017

 

Harde kritiek Tweede Kamer op afhaken GroenLinks Trouw 13.06.2017

Ondergrens GroenLinks: ‘Wij sturen oorlogsvluchtelingen niet terug’ VK 13.06.2017

Formatiemagie Tjeenk Willink mocht niet baten: overleg met Klaver strandt opnieuw op vluchtelingenbeleid VK 13.06.2017

LIVE: Tjeenk Willink: We zijn ver gekomen, maar niet ver genoeg AD 13.06.2017

Felle kritiek op uitleg Klaver over mislukken formatie NU 13.06.2017

‘Principiële ondergrens even onbegrijpelijk als ongelooflijk’  Elsevier 13.06.2017

SP-leider Roemer: Rutte jaagt alle partijen de gordijnen in  AD 13.06.2017

Rutte verbijsterd dat overleg stukliep op ‘detail’  Elsevier 13.06.2017

Partijen uiten fel kritiek op afhaken GroenLinks  AD 13.06.2017

Was het onwil van GroenLinks of wilden VVD, CDA en D66 niet bewegen? VK 13.06.2017

VVD, CDA en D66 boos om vluchtelingeneis van Klaver Elsevier 13.06.2017

Tjeenk Willink strandde op exact hetzelfde punt als Schippers  Trouw 13.06.2017

Debat over formatie dinsdag  Telegraaf 13.06.2017

Dan maar een minderheidskabinet? Dit is waarom bijna niemand dat wil VK 13.06.2017

 

Overzicht kabinetsformatie: Ook tweede poging met GroenLinks mislukt  NU 13.06.2017

VVD-coryfee Neelie Kroes: Minderheidskabinet zeker een optie  AD 13.06.2017

VVD, CDA en D66 ontstemd over GroenLinks na mislukken formatie NU 13.06.2017

Reconstructie: Formatie bleek al binnen een paar dagen kansloos Parool 13.06.207

Zo klapten de formatiegesprekken met Jesse Klaver  AD 13.06.2017

Debat over formatie waarschijnlijk dinsdag Telegraaf 13.06.2017

Rutte: ontzettend teleurgesteld Telegraaf 13.06.2017

Jesse wilde niet. Ik ben daar blij om Parool 13.06.2017

ChristenUnie en PvdA: Voor ons is er niks veranderd  AD 13.06.2017

Klaver wilde 25.000 extra vluchtelingen naar Nederland halen  Elsevier 13.06.2017

Overleg met Klaver strandt opnieuw op vluchtelingenbeleid  VK 13.06.2017

AD 10.06.2017

AD 12.06.2017

Tjeenk Willink: ‘GroenLinks kon mijn voorstel niet steunen’  Elsevier 12.06.2017

Pechtold neemt verbitterd afscheid van Klaver, Rutte ‘ontzettend teleurgesteld’ en ‘verbijsterd’ VK 12.06.2017

Tjeenk Willink: meerderheidscoalitie VVD, CDA, D66 en GroenLinks niet mogelijk 2deK 12.06.2017

Kabinetsformatie op dood spoor  Trouw 12.06.2017

Tjeenk Willink: GroenLinks wees eindvoorstel over migratie af  NOS 12.06.2017

Overleg tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks klapt opnieuw: ‘Dit is niet mogelijk’ VK 12.06.2017

Tjeenk Willink: ‘GroenLinks kon mijn voorstel niet steunen’   Elsevier 12.06.2017

Geen nieuwe onderhandelingen VVD, CDA, D66, GroenLinks  NOS 12.06.2017

Formatie met GroenLinks mislukt wéér door migratie AD 12.06.2017

Herstart formatie VVD, CDA, D66 en GroenLinks mislukt NU 12.06.2017

Herstart formatie mislukt  Telegraaf 12.06.2017

Partijen praten verder in Catshuis  Telegraaf 12.06.2017

Formatiepartijen handelen uit angst  AD 12.06.2017

Partijen praten verder over oppakken formatie  AD 12.06.2017

Belastingbetaler de dupe van slome formatie  Elsevier 12.06.2017

Vluchtelingen zetten politiek schaak AD 12.06.2017

Trage formatie belastingstrop  Telegraaf 12.06.2017

11.06.017

11.06.017

De smalle marge maakt de formatie moeizaam  Trouw 11.06.2017

10.06.2017

10.06.2017

Kabinet met D66 en GroenLinks is gedoemd te mislukken  Elsevier 10.06.2017

Bij gebrek aan nieuws is een ruzie altijd leuk  Trouw 10.06.2017

Jesse, ga je steriele positie over Afrikaanse ‘oorlogsvluchtelingen’ herzien  Trouw 10.06.2017

AD 09.06.2017

AD 09.06.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks praten maandag verder over heikel punt migratie VK 09.06.2017

Formatiegesprekken VVD, CDA, D66 en GroenLinks maandag verder NU 09.06.2017

Catshuisoverleg gaat na het weekend verder  AD 09.06.2017

Zelfbewust GroenLinks stelt hoge eisen aan CDA bij terugkeer aan formatietafel Trouw 09.06.2017

Formatie: ‘motorblok’ en GroenLinks weer bij elkaar in Catshuis  Elsevier 09.06.2017

Vier partijen klaar voor overleg Telegraaf 09.06.2017

De formatie: met man en macht wordt koortsachtig overlegd op dag 86 VK 09.06.2017

AD 08.06.2017

AD 08.06.2017

Overzicht kabinetsformatie: tweede poging met GroenLinks NU 08.06.2017

Vier partijen schorten formatie-overleg op NU 08.06.2017

Overleg Catshuis afgebroken Telegraaf 08.06.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks spreken verder op het Catshuis  Trouw 08.06.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks vanavond verder in het Catshuis AD 08.06.2017

Eindelijk beweging: VVD, CDA, D66 en GroenLinks samen in Catshuis VK 08.06.2017

Nieuw formatieoverleg  Telegraaf 08.06.2017

‘Motorblok’ spreekt stiekem met Klaver Elsevier 08.06.2017

AD 07.06.2017

AD 07.06.2017

De formatie is nog altijd geruststellend kneuterig, maar zit muurvast VK 07.06.2017

Angst voor verongelijkte achterban helpt niet in de formatie  Trouw 07.06.2017

Formatie-aan-huis moet de impasse doorbreken  AD 07.06.2017

Geheim overleg Rutte en Klaver bij informateur thuis  AD 07.06.2017

Praten bij informateur Tjeenk Willink thuis, net als zeven jaar terug  Trouw 07.06.2017

Rutte en Klaver op de koffie bij Tjeenk Willink thuis  Elsevier 07.06.2017

Ontmoeting Rutte (VVD) en Klaver (GroenLinks) bij informateur thuis VK 07.06.2017

Rutte en Klaver thuis bij informateur Tjeenk Willink NU 07.06.2017

Rutte en Klaver bij informateur Telegraaf 07.06.2017

Informateur Tjeenk Willink wil ‘nadenkdagje’  AD 07.06.2017

Nog geen groen licht voor Klaver, de bedachtzame Tjeenk Willink heeft meer tijd nodig

06.06.2017

Opties met GroenLinks komen langzaam weer in beeld in de formatie Trouw 06.06.2017

Nog geen groen licht voor Klaver, de bedachtzame Tjeenk Willink heeft meer tijd nodig VK 06.06.2017

Nog geen formatie-onderhandelingen in zicht  NU 06.06.2017

Nog geen beweging in formatie na gesprek VVD, CDA en D66  VK 06.06.2017

Mist trekt niet weg na ‘cruciaal gesprek’ met Tjeenk Willink  Elsevier 06.06.2017

CDA en D66: goed gesprek Willink Telegraaf 06.06.2017

Tjeenk Willink: partijen moeten verder kijken dan vier jaar  Trouw 06.06.2017

Formatie: ‘motorblok’ naar Tjeenk Willink  Elsevier 06.06.2017

Klaver schept geen helderheid Telegraaf 06.06.2017

GL en CU naar informateur  Telegraaf 06.06.2017

GroenLinks bereid te onderhandelen, Segers staat open voor D66 NU 06.06.2017

Informateur loopt op eieren  Telegraaf 06.06.2017

04.06.2017

04.06.2017

Een ontkoningde formatie levert ook verlies op  Trouw 04.06.2017

AD 03.06.2017

AD 03.06.2017

Kunnen we wel zonder de koning?  Trouw 03.06.2017

Tjeenk Willink heeft een schat aan ervaring, maar is alles hetzelfde?  Trouw 03.06.2017

Van der Staaij: ‘D66 meet met dubbele maat’  Elsevier 03.06.2017

Harde eisen minderheidskabinet  Telegraaf 03.06.2017

Opmerkelijk advies Aboutaleb: laat de PVV regeren VK 03.06.2017

Aboutaleb: ‘PVV hoort aan de formatietafel’  Elsevier 03.06.2017

Achterdocht over rentree GroenLinks Telegraaf 03.06.2017

AD 02.06.2017

AD 02.06.2017

Aan zet: Tjeenk Willink, klusjesman van de Koning  VN 02.06.2017

Formatie na weekend verder Telegraaf 02.06.2017

Formatie na Pinksteren verder  AD 02.06.2017

Formatiegesprekken na Pinksterweekend verder  NU 02.06.2017

Brandbrief aan informateur: ‘Verdeel zorggeld evenwichtig AD 02.06.2017

VVD’er Elias: Ik vond Schippers niet juiste type voor formatie  AD 02.06.2017

Tjeenk Willink hult zich in nevelen  AD 02.06.2017 

En plots is er weer de mogelijkheid van een formatie met VVD, CDA, D66 en GroenLinks VK 02.06.2017

AD 01.06.2017

AD 01.06.2017

Rutte en Buma zwijgen: ‘In het belang van voortgang’ AD 01.06.2017

Informateur ontvangt Rutte en Buma samen  AD 01.06.2017

Rutte en Buma samen naar Willink Telegraaf 01.06.2017

Herhaling van zetten: Pechtold wil GroenLinks  Elsevier 01.06.2017

Pechtold houdt vast aan GL Telegraaf 01.06.2017

Pechtold mikt op nieuwe formatiegesprekken met Klaver  NU 01.06.2017

Pechtold: Kans dat GroenLinks weer aanschuift  AD 01.06.2017

Plots klinkt er geen kwaad woord meer over Klaver VK 01.06.2017

Klaver: Altijd gezegd dat regeren onze ambitie is  AD 01.06.2017

Klaver: verschillen blijven heel groot Telegraaf 01.06.2017

‘Wonder nodig voor D66 + CU’ Telegraaf 01.06.2017

GroenLinks en ChristenUnie komen terug aan tafel Trouw 01.06.2017

ChristenUnie gaat pas formeren als D66 dat graag wil  AD 01.06.2017

11:04 Dijsselbloem: uitdagingen kabinet  Telegraaf 01.06.2017

Informateur vraagt de partijen om lef  AD 01.06.2017

Topambtenaar van justitie: Houd ‘superministerie’ heel  AD 01.06.2017

AD 31.05.2017

AD 31.05.2017

AD 31.05.2017

AD 31.05.2017

Wij, het volk, kunnen prima formeren zonder staatshoofd  VK 31.05.2017

Rutte wil haast maken met de formatie  AD 31.05.2017

Tjeenk Willink richt zich eerst alleen op VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie  VK 31.05.2017

Tjeenk Willink zet in op meerderheidskabinet  AD 31.05.2017

Nieuwe informateur Tjeenk Willink richt zich op vijftal partijen  NU 31.05.2017

Willink praat met Schippers Telegraaf 31.05.2017

Klaver duikt weer op Telegraaf 31.05.2017

GroenLinks en ChristenUnie komen terug aan tafel Trouw 31.05.2017

Rutte meldt zich voor gesprek Tjeenk Willink: ‘Ik ga het zien’  AD 31.05.2017

AD 30.05.2017

AD 30.05.2017

Formatie: beleefdheid maakt plaats voor harde verwijten  Trouw 30.05.2017

‘Kabinet moet roken terugdringen’ Telegraaf 30.05.2017

Met aantreden van Tjeenk Willink komt GroenLinks weer in beeld VK 30.05.2017

Informateur Tjeenk Willink moet impasse doorbreken, Kamer is akkoord VK 30.05.2017

Waarom wil het maar niet lukken met de formatieonderhandelingen?  VK 30.05.2017

Informateur Tjeenk Willink niet ‘vooropgezet’ aan de slag  AD 30.05.2017

Herman Tjeenk Willink moet vastgelopen formatie gladstrijken  AD 30.05.2017

Tjeenk Willink benoemd tot informateur  AD 30.05.2017

Buma hekelt Pechtold in grimmig debat  Elsevier 30.05.2017

Motorblok hoopt dat Tjeenk Willink GroenLinks weer aan tafel krijgt  Elsevier 30.05.2017

Irritatie Rutte en Buma over houding Pechtold in formatie  NU 30.05.2017

PvdA-achterban verdeeld  Telegraaf 30.05.2017

PvdA-achterban diep verdeeld over onderhandelen  EenVandaag 30.05.2017

Word wakker, makke schapen in de Tweede Kamer!  Elsevier 30.05.2017

De VVD kan Wilders de doodskus geven  Trouw 30.05.2017

‘Mark Rutte, u kunt de PVV niet blijven negeren bij de formatie’  AD 30.05.2017

Herrijzenis van de ‘onderkoning’  AD 30.05.2017

De druk op de partijen om te bewegen neemt toe  Trouw 30.05.2017

Kamer debatteert vanmiddag over impasse bij formatie  AD 30.05.2017

Tjeenk Willink: net geen wetenschapper, net geen politcus, wel adviseur Parool 30.05.2017

Schippers neemt taken als minister weer op  Parool 30.05.2017

AD 29.05.2017

AD 29.05.2017

Commentaar: Na 75 dagen formatie is de vrijblijvendheid voorbij VK 29.05.2017

Pechtold moet zich minder arrogant opstellen  Elsevier 29.05.2017

Schippers neemt ministertaken op Telegraaf 29.05.2017

Herman Tjeenk Willink: gezag, en afstand tot actuele politiek  Trouw 29.05.2017

Wilders over Willink: ’Bah!’ Telegraaf 29.05.2017

Fracties positief over Tjeenk Willink, behalve…PVV-leider Geert Wilders    Elsevier 29.05.2017

Kamer positief over Tjeenk Willink als informateur  AD 29.05.2017

’Onderkoning van Nederland’ Telegraaf 29.05.2017

‘Laat Tjeenk Willink het doen’ Telegraaf 29.05.2017

Schippers wil formatie overdragen aan Tjeenk Willink  Elsevier 29.05.2017

Schippers adviseert Tjeenk Willink (PvdA) als nieuwe informateur  VK 29.05.2017

Schippers adviseert Tjeenk Willink als nieuwe informateur  NU 29.05.2017

Schippers komt er niet uit: ‘Stel nieuwe informateur aan’  AD 29.05.2017

Dijsselbloem: ‘Wij sluiten onszelf uit’  Elsevier 29.05.2017

PvdA’er Dijsselbloem: Wij sluiten onszelf uit  AD 29.05.2017

Dijsselbloem: Wij sluiten onszelf uit Telegraaf 29.05.2017

Dijsselbloem wil niet dat PvdA meedoet aan formatiegesprekken  NU 29.05.2017

PvdA-kopstukken: Asscher, word wakker!  AD 29.05.2017

Houd de PvdA nu wel uit het Catshuis  Trouw 28.05.2017

De formatie is vastgelopen: moet Rutte gewoon beginnen met een regeerakkoord?  Trouw 28.05.2017

27.05.2017

27.05.2017

AD 27.05.2017

AD 27.05.2017

AD 27.05.2017

AD 27.05.2017

Wierd Duk peilt de stemming: ‘Klaver mag best realistischer’  AD 27.05.2017

Of Schippers premier had willen worden, weet niemand  Trouw 27.05.2017

Van Baalen pleit voor PvdA Telegraaf 27.05.2017

Formatie stagneert: meeste partijen zien minderheidskabinet als laatste redmiddel  VK 27.05.2017

De linkse dagdroom van Max van Weezel  VN 27.05.2017

AD 26.05.2017

AD 26.05.2017

Schippers brengt maandag verslag uit  Elsevier 26.05.2017

Schippers ziet beweging in vastgelopen formatie  NU 26.05.2017

Formatie: Schippers verwacht dat de boel in beweging komt  AD 26.05.2017

Formatie blijft muurvast  Telegraaf 26.05.2017

Binnenhof wacht op een Houdini-act  Trouw 26.05.2017

De formatie moet verder, de zelfgekozen dood liever niet  Trouw 26.05.2017

Formatie is net ’n midweekje Drenthe plannen AD 26.05.2017

Schippers ondanks impasse optimistisch over ka­bi­nets­for­ma­tie  Trouw 26.05.2017

De druk op GroenLinks neemt toe in de formatie Trouw 26.05.2017

Klaver wil terug aan tafel als VVD, CDA en D66 bewegen op migratie  VK 26.05.2017

Rutte en Buma staan open voor nieuwe gesprekken met GroenLinks NU 26.05.2017

Schippers: ‘Kom met compromis of accepteer minderheidskabinet’  Elsevier 26.05.2017

Wilders: benoem drie informateurs  Telegraaf 26.05.2017

Wilders: informateur Agema moet optie VVD, PVV, CDA onderzoeken  Elsevier 26.05.2017

Buma zou wel gek wezen als-ie nu over links gaat  Elsevier 26.05.2017

Roemer werkt achter de schermen nog steeds aan Kabinet-Buma I  Elsevier 26.05.2017

Roemer wil twee nieuwe informateurs  AD 26.05.2017

Reddingsplan Henk Krol Telegraaf 26.05.2017

De strohalmen van de formatie zijn Roemer en Asscher VK 26.05.2017

Overzicht kabinetsformatie: Van verkiezingsuitslag tot impasse  NU 25.05.2017

Waarom de angst van D66 terecht is  Trouw 25.05.2017

Nu dreigt minderheidskabinet  Telegraaf 25.05.2017

Schippers zegt dat minderheidskabinet ‘dreigt’  NU 25.05.2017

Schippers: Zonder beweging dreigt minderheidskabinet  AD 25.05.2017

‘Houdini’ Mark Rutte neemt regie in vastgelopen formatie  AD 25.05.2017

24.05.2017

24.05.2017

24.05.2017

24.05.2017

Totale patstelling in formatie, wat is er nog wel mogelijk?  NU 24.05.2017

Deze vrolijkheid leverde geen doorbraak op VK 24.05.2017

Weinig vertrouwen in formatie  Telegraaf 24.05.2017

Hoe moet het verder met de formatie?  Trouw 24.05.2017

Ascher wil debat  Telegraaf 24.05.2017

Kamer wil na weekend debat over formatie  Telegraaf 24.05.2017

Kamer wil na weekend debat  Telegraaf 24.05.2017

Informateur doet vrijdag opnieuw verkenningsronde AD 24.05.2017

Rutte geeft formatie met D66 en CU niet op  NU 24.05.2017

Rutte houdt optie CU open  Telegraaf 24.05.2017

Buma teleurgesteld in mislukte gesprekken, maar Rutte is optimistischer  Elsevier 24.05.2017

Toekomstige afsplitsingen PVV schuiven aan bij formatie  VK 24.05.2017

Wilders boos om zonnig overleg Telegraaf 24.05.2017

Wilders boos: Rutte zit liever op strand dan aan tafel met mij  Elsevier 24.05.2017

Rutte en Pechtold houden formatieoverleg op Scheveningen OmroepWest 24.05.2017

Rutte en Pechtold blijven twisten; geen coalitie in zicht waarover beiden het eens zijn VK 24.05.2017

VVD en CDA moeten zinspelen op kabinet met PVV  Elsevier 24.05.2017

Jongerenafdeling D66 snapt afwijzen CU: ‘Met veel programmapunten afgelopen zijn’ VK 24.05.2017

Jonge D66’ers hadden vertrouwen in kabinet met CU  Elsevier 24.05.2017

VVD en CDA kunnen Pechtold niet overhalen om met CU te formeren  Elsevier 24.05.2017

’MH17 moet in regeerakkoord’ Telegraaf 24.05.2017

Koenders wil meer geld voor BZ  Telegraaf 24.05.2017

Schippers wil door met verkenning formatie NU 24.05.2017

Formatie nog geen stap verder Telegraaf 24.05.2017

D66 weigert nieuw gesprek na mislukt overleg met ChristenUnie NU 24.05.2017

D66 wil niet praten met partijen Telegraaf 24.05.2017

D66 houdt poot stijf: geen coalitie met ChristenUnie  VK 24.06.2017

23.05.2017

23.05.2017

Schippers: ‘Het ontbreekt aan politieke wil’ Elsevier 23.05.2017

Rutte, Buma willen opheldering Telegraaf 23.05.2017

Schippers weet ’t ook niet meer Telegraaf 23.05.2017

Kabinet met ChristenUnie nu al van de baan  Elsevier 23.05.2017

Verkenning D66 en CU mislukt Telegraaf 23.05.2017

D66 begint met tegenzin aan verkennend gesprek met ChristenUnie  VK 23.05.2017

D66 en ChristenUnie akkoord met verkenning formatie  NU 23.06.2017

D66 en ChristenUnie toch in gesprek over vorming coalitie   AD 23.05.2017

Egeltjesdans Pechtold en Segers nadert ontknoping  VK 23.05.2017

Pechtold bereid met ChristenUnie te praten  Elsevier 23.05.2017

Alle ogen gericht op D66: komt Pechtold met een formatievoorstel?  Elsevier 22.05.2017

Geen formatie-onderhandelingen met VVD, CDA, D66 en ChristenUnie NU 23.05.2017

D66 en ChristenUnie gaan niet onderhandelen over de vorming van een kabinet Trouw 23.05.2017

22.05.2017

22.05.2017

Waarom Pechtold niet met de ChristenUnie wil regeren Trouw 22.05.2017

Schippers: ‘Formatie met ChristenUnie is laatste optie’  Elsevier 22.05.2017

Formatie: Waarom Schippers toch bij D66 en ChristenUnie uitkomt  NU 22.05.2017

D66 heeft bijna geen keus meer: nu is de ChristenUnie aan de beurt  VK 22.05.2017

Schippers: Coalitie tussen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie onderzoeken  NU 22.05.2017

SP doet beroep op ‘premier’ Buma NU 22.05.2017

D66 wil coalitie met SP en PvdA  NU 22.05.2017

Informateur Schippers ontvangt opnieuw fractieleiders  NU 22.05.2017

Fracties D66 en ChristenUnie beslissen over samenwerking VK 22.05.2017

Fracties D66 en ChristenUnie beslissen over samenwerking  VK 22.05.2017

Schippers zet D66 en CU voor het blok  Trouw 22.05.2017

21.05.2017

21.05.2017

D66-prominenten zien geen kans op slagen met ChristenUnie NU 21.05.2016

Van Rutte wordt nu leiderschap gevraagd  Trouw 21.05.2017

20.05.2017

20.05.2017

Werkgeversvoorman Van Straalen: ‘Lange formatie kent risico’s’ NU 20.05.2017

Geen enkele reden om zo geheimzinnig te doen rond de formatie  Trouw 20.05.2017

Laat Rutte vijf heldere voornemens op A4’tje zetten: wie meedoet, krijgt drie ministers  VK 20.05.2017

De ChristenUnie hoopt op een uitnodiging van Schippers  Trouw 20.05.2017

CU-leider Segers hekelt smoesjes van Alexander Pechtold  AD 20.05.2017

De VVD is nog niet helemaal over de breuk met GroenLinks heen Trouw 20.05.2017

Moet de koning weer een rol krijgen in de formatie?  Trouw 20.05.2017

Er zullen in deze formatie waarschijnlijk nog vele schimmige debatten volgen  Trouw 20.05.2017

Maak van voltooid leven geen breekpunt tijdens de formatie Trouw 20.05.2017

Bert Wagendorp: ‘Lodewijk, de PvdA stapt in, of het land gaat ten onder’  VK 20.05.2017

19.05.2017

19.05.2017

Schippers wil nog niet van impasse spreken en last ‘moment van reflectie’ VK 19.05.2017

Schippers wil nog niet spreken van impasse in formatie NU 19.05.2017

Bijna-impasse in formatie: wie schuift al mokkend toch nog aan?  VK 19.05.2017

Rutte zag al een kabinet met GroenLinks  Trouw 19.05.2017

Rutte ‘onder de indruk’ van Jesse Klaver  AD 19.05.2017

18.05.2017

18.05.2017

Impasse dreigt in kabinetsformatie: Pechtold en Roemer houden voet bij stuk VK 18.05.2017

Buma vreest voor impasse in kabinetsformatie NU 18.05.2017

ChristenUnie staat open voor onderhandelingen met D66  NU 18.05.2017

Pechtold ziet in coalitie met ChristenUnie weinig kans van slagen NU 18.05.2017

17.05.2017

17.05.2017

Pechtold verhoogt druk op PvdA en SP om te praten over coalitie NU 17.05.2017

Rutte wil SP, PvdA of Christenunie als vierde partij NU 17.05.2017

Partijen roepen SP op te onderhandelen met VVD NU 17.05.2017

Migratie levert cynisch spel op  AD 17.05.2017

Schippers weer informateur, wil volgende week ‘met nieuwe ploeg aan tafel’ VK 17.05.2017

16.05.2017

16.05.2017

16.05.2017

16.05.2017

Woensdag debat over mislukte formatie NU 16.05.2017

De formatie, welke opties zijn er nog over?   NU 16.05.2017

Kamervoorzitter Arib ontvangt fractieleiders na mislukte formatiepoging NU 16.05.2017

15.05.2017

15.05.2017

Partijleiders willen geen schuldige voor mislukken formatie aanwijzen NU 15.05.2017

Formatiepoging VVD, CDA, D66 en GroenLinks geklapt  NU 15.05.2017

mei 25, 2017 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, 50 plus, CDA, CU-SGP, D66, Denk NL, formatie, geert wilders, henk krol, politiek, PvdA, PVV, sp, verkiezingen 2017, VVD | , , , , , , , , , , , , , , | 2 reacties

Met de begroting 2017 op weg naar kabinet Rutte-3

Nieuw kabinet

Het nieuwe kabinet zal allereerst moeten zorgen dat meer mensen in hun portemonnee gaan voelen dat het economisch beter gaat. Dat stelt vakbond FNV in een reactie op de jongste ramingen van het Centraal Planbureau (CPB).

Volgens het CPB stijgt de koopkracht de komende jaren nauwelijks, terwijl de economie verder groeit en het begrotingsoverschot oploopt. ,,Het geld is er, dus er staat een nieuw kabinet niets in de weg om te investeren in mensen en de kwaliteit van de samenleving’´, aldus FNV-voorzitter Han Busker.

Ook met het Nederlandse bedrijfsleven gaat het na jaren van crisis weer beter. ,,Nu zijn de gewone man en vrouw aan de beurt om te merken dat de economie aantrekt’´, vindt Busker. FNV pleit onder meer voor een betere aanpak van verdringing op de arbeidsmarkt en meer vaste banen in de publieke sector.

De overheid behaalde in 2016 een begrotingsoverschot van 2,9 miljard euro. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag.

Het overschot betreft 0,4 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Een jaar eerder was er nog een tekort van 2,1 procent. De zogenoemde schuldquote van de overheid daalt sinds 2015 en kwam eind 2016 uit op 62,3 procent van het bbp.

De overheid behaalde voor het laatst een overschot in 2008. Het jaar daarop volgde door het uitbreken van de financiële crisis een tekort van 5,4 procent. Van 33,5 miljard euro tekort in 2009 ging de overheid naar 2,9 miljard euro overschot in 2016, constateerde het statistiekbureau.

Volgens het CBS bedroegen de inkomsten van de Nederlandse overheid vorig jaar 307 miljard euro, een stijging van meer dan 14 miljard euro ten opzichte van 2015. Dat is te danken aan hogere opbrengsten uit belastingen en sociale premies. Lagere aardgasbaten hadden juist een negatief effect van 3 miljard euro op de inkomsten van de overheid.

De overheidsuitgaven gingen vorig jaar met bijna 3 miljard euro omlaag tot ruim 304 miljard euro. Het statistiekbureau merkte daarbij op dat de afdrachten aan de Europese Unie vorig jaar bijna 4 miljard euro lager waren. Daarvan is 3 miljard euro eenmalig. De rentelasten namen af met bijna 1 miljard euro. Wel stegen de uitgaven aan lonen en salarissen van ambtenaren, evenals de lasten voor sociale uitkeringen.

De staatsschuld stond eind vorig jaar op 434 miljard euro, een afname met 7 miljard euro ten opzichte van een jaar eerder. Met een schuld van iets meer dan 62 procent van het bbp voldoet Nederland bijna aan de Europese norm die stelt dat een EU-lidstaat geen hogere schuld mag hebben dan 60 procent van het bbp. De cijfers die het CBS vrijdag heeft gepresenteerd, zullen ook aan de Europese Commissie worden gerapporteerd.

De gepubliceerde cijfers – het planbureau komt elk jaar in maart met een prognose over de economische ontwikkelingen voor de komende jaren – kunnen een vliegende start geven aan de onderhandelingen over een mogelijke coalitie tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks, die volgende week moeten beginnen.

Onderhandelingen

De onderhandelingen over de formatie van een nieuw kabinet gaan volgende week onder een uniek gunstig economisch gesternte van start. Nog nooit in de politieke geschiedenis na de oorlog kon een formatie rekening houden met een begrotingsoverschot in de volledige reguliere kabinetsperiode.

Volgens het vanmorgen door het Centraal Planbureau (CPB) gepubliceerd Centraal Economisch Plan zal de begroting tot en met 2021 een overschot laten zien, mocht tenminste een nieuw kabinet niet alles aan nieuw beleid gaan uitgeven. In 2021 zou het overschot uit kunnen komen op 11 miljard euro, 1,3 procent van de omvang van de totale economie.

Vorig jaar sloegen de rode cijfers om in zwarte. Minister Dijsselbloem van Financiën hield in 2016 onder de streep 2,9 miljard euro over, terwijl hij de Kamer vorige maand nog meldde 200 miljoen euro over te houden. De economie groeide in 2016 met 2,2 procent, ondanks dat er minder gas werd opgepompt in Groningen. Die reductie scheelde 0,2 procent groei.

Tegenover de gunstige financiële cijfers staat echter wel de waarschuwing van het planbureau dat Nederland rekening moet houden met de mogelijkheid dat de groei van de economie blijvend op een veel lager niveau uit zal komen. 3 procent groei, zoals in het verleden, zal niet meer voorkomen. Hooguit breidt de economie tot 2021 met gemiddeld 1,7 procent uit.

Regeersakkoord nieuw kabinet

Donderdag kwamen de lijsttrekkers van VVD, CDA, D66 en GroenLinks bijeen voor een formatiegesprek, onder toeziend oog van verkenner Edith Schippers. Kunnen de vier – zeer verschillende – partijen tot een Regeerakkoord komen?

Ook VVD-coryfee Frank de Grave heeft zijn partij opgeroepen prioriteit te geven aan het klimaatbeleid. Daar ontstaan direct problemen: volgens doorrekeningen van het Centraal Planbureau (CPB) zorgen alleen al de kilometer- en spitsheffing van GroenLinks voor een lastenverzwaring van 4 miljard euro, terwijl de VVD de lasten voor automobilisten juist wil verlagen met 200 miljoen euro.

De totale lastenverzwaring door de klimaatplannen van GroenLinks komt uit op 16,4 miljard euro. In de plannen van D66 kost het klimaatbeleid de belastingbetaler zo’n 9,5 miljard euro; als het aan de VVD ligt, geeft Nederland er maar 500 miljoen euro aan uit. Het CDA heeft de kosten van zijn klimaatplannen niet laten doorrekenen.

(De)nivellering?

Daarnaast willen CDA en VVD een einde maken aan het langdurige ‘nivelleringsfeestje’, terwijl het partijprogramma van GroenLinks door Klaver zelf ‘een groot aanvalsplan om ongelijkheid aan te pakken’ wordt genoemd. De partijen verschillen veel in hun ideeën over wie het meest moet profiteren van de economische groei nu de crisis voorbij is.

Als het aan de VVD en het CDA ligt, profiteren vooral werkenden en huishoudens met een middeninkomen. GroenLinks richt zich meer op de lage inkomens. Zo gaan uitkeringsontvangers er bij GroenLinks net zoveel op vooruit in koopkracht als werkenden (beiden 1,3 procent). Bij de VVD gaan werkenden erop vooruit en uitkeringsgerechtigden erop achteruit.

Ondernemers blijken helemaal niet zo laaiend over de winst van GroenLinks: ‘Plannen zijn doodsteek bedrijfsleven’

De partij van Klaver zal ook moeten inleveren bij de zorg: D66, CDA en VVD hebben aangegeven er niet nog meer in te willen investeren. GroenLinks vindt een toename van de zorgkosten minder een probleem.

zie ook:  Op weg naar kabinet Rutte-3

zie ook: Uitslag 2e kamerverkiezing 15.03.2017 – VVD de grote winnaar

zie ook: Verkiezingen 2e Kamer 15.03.2017

zie ook:  Kabinet Rutte 2 – miljoenennota versus rijksbegroting 2017

zie ook: Algemene Beschouwingen Miljoenennota Begroting 2017

zie ook: Kabinet Rutte 2 – Op weg naar de Begroting 2017

Nederland hoeft 80 miljoen minder aan EU af te dragen

NU 11.05.2017 Nederland kan een meevaller van zo’n 80 miljoen euro uit Brussel verwachten. Dat is wat Den Haag minder aan de Europese Unie hoeft af te dragen, omdat daar vorig jaar meer geld binnenkwam dan verwacht.

De EU ontving in 2016 1,7 miljard euro meer dan begroot, vooral door hogere inkomsten aan boetes en door rente op late betalingen. Dat meldt minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën donderdag aan de Tweede Kamer.

Brussel gaf vorig jaar ook 4,9 miljard euro minder uit dan in de begroting stond. Zo was er veel geld gereserveerd voor steun aan achtergebleven gebieden, maar het kwam bij de uitvoering tot vertragingen. De verwachting is dat dat geld de komende jaren alsnog wordt uitgegeven.

Lees meer over: Nederland EU

Meevaller uit Brussel voor schatkist

 

Telegraaf 11.05.2017 Nederland kan een meevaller van zo’n 80 miljoen euro uit Brussel verwachten. Dat is wat Den Haag minder aan de Europese Unie hoeft af te dragen, omdat daar vorig jaar meer geld binnenkwam dan verwacht.

De EU ontving in 2016 1,7 miljard euro meer dan begroot, vooral door hogere inkomsten aan boetes en door rente op late betalingen. Dat meldde minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën donderdag aan de Tweede Kamer.

Brussel gaf vorig jaar ook 4,9 miljard euro minder uit dan in de begroting stond. Zo was er veel geld gereserveerd voor steun aan achtergebleven gebieden, maar het kwam bij de uitvoering tot vertragingen. De verwachting is dat dat geld de komende jaren alsnog wordt uitgegeven.

‘Meevallers gebruiken voor verlaging staatsschuld’

Telegraaf 04.04.2017 Peiling DFT – De extra inkomsten voor de Nederlandse schatkist dankzij de aantrekkende economie moeten door het nieuwe kabinet worden besteed aan het verder terugbrengen van de staatsschuld.

Althans dat meent ruim een derde van de respondenten aan een poll van DFT.nl

Het Nederlandse kabinet heeft vorig jaar €4,3 miljard aan extra inkomsten gekregen doordat het economische klimaat in ons land zich beter heeft ontwikkeld dan verwacht.

De keus om de meevallers te gebruiken voor het verlagen van de staatsschuld is voor 35% van de respondenten de beste optie.

Het omlaag brengen van de BTW krijgt van 27% de voorkeur. Iets meer dan een kwart meent dat een verlaging van de AOW-leeftijd het meest voor de hand ligt.

Het opschroeven van de ontwikkelingshulp of een verhoging van de defensie-uitgaven is voor 3% respectievelijk 9% favoriet.

Pechtold noemt DNB-advies niet achterover te leunen ‘verstandig’

NU 31.03.2017 D66-leider Alexander Pechtold vindt het advies dat de president van De Nederlandse Bank (DNB) Klaas Knot voor het volgende kabinet heeft, om ondanks de economische groei toch op de centen te letten, “verstandig”.

“In Nederland zijn we altijd heel zuinig en zorgvuldig als het om geld gaat”, zei hij vrijdag na afloop van het gesprek dat de onderhandelaars van de VVD, CDA, D66 en GroenLinks hadden met de DNB, het Centraal Planbureau en de Studiegroep Begrotingsruimte.

VVD-leider Mark Rutte wilde niet reageren op het advies van de DNB. “U kunt ongeveer bedenken hoe een VVD’er daarover denkt, maar mij past enige terughoudendheid”, aldus Rutte die daaraan toevoegde dat alles wat hij in dit stadium hierover zegt, geïnterpreteerd zal worden in de context van de formatie.

Ook CDA-voorman Sybrand Buma en Jesse Klaver (GroenLinks) wilden niet ingaan op de inhoud van de gesprekken.

Geen grote uitgaven

Knot zei donderdag dat het volgend kabinet de extra miljarden die er beschikbaar zijn niet zomaar moet uitgeven.

Verstandiger zou zijn om een buffer op te bouwen zodat er bij een volgende economische crisis niet drastisch bezuinigd hoeft te worden. Ruimte voor grote uitgaven ziet hij dan ook niet.

Wel moet er een serieus klimaatbeleid komen en er moet werk gemaakt worden van de afbouw van de hypotheekrenteaftrek. Ook de verschillen tussen flex- en vast werk moeten de aandacht van een volgend kabinet krijgen.

De onderhandelaars spraken met de experts om inzicht te krijgen in de financieel-economische ruimte die zij hebben voor de komende vier jaar. Volgende week gaan de echte formatieonderhandelingen van start.

Zie ook: Vooruitblik op de formatie: Verschillen tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks

Lees meer over: Verkiezingen 2017

 President Klaas Knot van De Nederlandsche Bank staat de pers te woord op het Binnenhof.

Knot pleit voor stabieler beleid

Telegraaf 31.03.2017 De president van De Nederlandsche Bank Klaas Knot heeft bij onderhandelaars VVD, CDA, D66 en GroenLinks gepleit voor een stabieler financieel beleid.

Sinds de economie aantrekt is er meer financiële ruimte, maar Knot wil dat de partijen, die misschien wel samen in een kabinet stappen, voorzichtig zijn met spenderen. Verstandiger vindt hij het dat er nu een flinke buffer wordt opgebouwd. Hij hekelt het „hollen-of-stilstaan-karakter van de Nederlandse economie”, zei hij na afloop van een anderhalf uur durend gesprek aan het Binnenhof. „Het ging vooral om de begrotingsruimte”, liet hij weten.

Ook topvrouw Laura van Geest van het Centraal Planbureau en Manon Leijten van de Studiegroep Begrotingsruimte waren uitgenodigd voor het gesprek onder leiding van informateur Edith Schippers.

’Gaan hier ons voordeel mee doen’

De fractievoorzitters van VVD, CDA, D66 en GroenLinks lieten na afloop weinig los over de adviezen van de financiële kopstukken. „We gaan hier ons voordeel mee doen”, zei Sybrand Buma (CDA).

Ook VVD-leider Mark Rutte hield het vaag. Wel maakte hij op het zonnige Binnenhof tijd om met dagjesmensen op de foto te gaan. „U kent de regels, hè? Een selfie is tien euro, tenzij u de rest van uw leven op de VVD stemt”, grijnsde hij tegen een dame in een roze jasje.

LEES MEER OVER; KLAAS KNOT FORMATIE POLITIEK EDITH SCHIPPERSDE NEDERLANDSCHE BANK

Knot waarschuwt weer: temper over­heids­uit­ga­ven

AD 31.03.2017 President van De Nederlandsche Bank Klaas Knot heeft de onderhandelaars over een nieuw kabinet nog eens op het hart gedrukt het beschikbare extra geld niet meteen geheel uit te geven.

De economie had de afgelopen jaren helaas een ,,hollen-en-stilstaankarakter”. ,,Het zou een goede zaak zijn daaraan geen extra impuls te geven”, zei Knot na afloop van een gesprek vrijdag met VVD, CDA, D66 en GroenLinks onder leiding van informateur Edith Schippers.

Of de onderhandelaars de boodschap van de centralebankpresident ter harte nemen zal moeten blijken, zei Knot. De vier beoogde regeringspartners hebben vooral gesproken over hoeveel geld zij verstandig kunnen uitgeven, zei hij. Een andere wens van de centralebankpresident, een hervorming van het belastingstelsel, kwam nog niet ter tafel.

  >Tobias den Hartog @DenhartogT

Eensgezinde boodschap: het waren fijne gesprekken. #formatie   1:46 PM – 31 Mar 2017

Over de inhoud van het gesprek wilden de vier partijleiders na afloop weinig kwijt. Alexander Pechtold vond het een nuttige bijeenkomst en noemde het advies van Knot ,,verstandig”. ,,Het is heel belangrijk om je te laten bijpraten door mensen die goed zicht hebben op de overheidsfinanciën”, aldus de D66-voorman. ,,Goede gesprekken, hier gaan we ons voordeel mee doen”, zei Sybrand Buma (CDA) op weg naar buiten.

Premier en VVD-leider Mark Rutte gaf aan voorzichtig te willen zijn met commentaar op de gesprekken. ,,Een kabinetsformatie is ingewikkeld genoeg”, zei hij. ,,En alles wat ik zeg is in de context van de formatie.”

DNB-president Klaas Knot adviseert Nederlandse politici zich voor het nieuwe kabinet niet rijk te rekenen.

Knot: Financiële ruimte kabinet beperkt

Telegraaf 30.03.2017 De financiële armslag van het komende kabinet is veel kleiner dan veel politici nu denken. Het is aan te raden een stevige buffer op de begroting aan te houden om bij een volgende crisis bezuinigingen te voorkomen.

http://content.tmgvideo.nl/embed/account=Kx1PKc/item=1aZgdqvDBgcV/player=LakMO-EKGMsh/embed.html

Dat zegt president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) donderdag bij de presentatie van het jaarverslag.

”Het is zaak dat de overheid in gunstige economische tijden streeft naar een begrotingsoverschot”, aldus Knot. Hij mikt op een overschot op de begroting van 1% van het bruto binnenlands product (bbp).

Bezuiniging voorkomen

Volgens de laatste cijfers van het Centraal Planbureau kan een nieuwe kabinet in 2021 een begrotingsoverschot van 1,3% behalen. Daarmee blijft er voor de middellange termijn maximaal €2 miljard over aan extra geld.

“Er moet niet de indruk ontstaan dat geld tegen de plinten klotst”, licht Knot in een interview met De Financiële Telegraaf toe.

“De Nederlandse economie kent een hoge mate van hollen en stilstaan. Dat geldt helaas ook voor onze overheidsfinanciën. Als we willen voorkomen dat wij in een volgende recessie weer moeten bezuinigen, moeten we nu zorgen voor een begrotingsoverschot van zo’n 1%.”

Positief gestemd 

Knot is zeer positief over de stand van de Nederlandse economie. “De economische groei trekt duidelijk aan. Ook in vergelijking met veel andere Europese landen deed Nederland het in 2016 goed.”

De DNB-president wijst onder meer op de snel dalende werkloosheid. “Het tempo waarmee de werkloosheid daalt blijft ons maar positief verrassen. Voor een fenomeen als ‘baanloze groei’ is geen aanwijzing.”

DNB bepleit voor een komende kabinetsperiode hervormingen op het gebied van de arbeidsmarkt, huizenmarkt en pensioenen.

Lees hier alles over de kabinetsformatie

GERELATEERDE ARTIKELEN

DNB-baas Klaas Knot maant kabinet tot zuinigheid: ‘Geen nieuwe uitgaven’

VK 30.03.2017 Van DNB-directeur Klaas Knot hoeft het nieuwe kabinet niet te bezuinigen, maar blijft de hand wel op de knip. Dat zei Knot donderdag bij de presentatie van het jaarverslag van De Nederlandsche Bank. Als de nieuwe regeringspartijen deze boodschap ter harte nemen, betekent dat geen extra uitgaven in de komende kabinetsperiode.

De directeur van de centrale bank wil dat het kabinet streeft naar een structureel begrotingsoverschot van 1 procent. Het Centraal Planbureau liet vorige week vrijdag weten dat het begrotingsoverschot zonder aanvullend beleid naar die 1 procent kruipt. Knots pleidooi vloeit voort uit de grilligheid van de Nederlandse economie. Gaat het goed, dan gaat het heel goed. Gaat het slecht dan lopen de overheidstekorten hard op.

Een structureel overschot zorgt ervoor dat bij recessies forse bezuinigingen kunnen worden voorkomen, schrijft DNB in het jaarverslag: ‘een overschot van 1 procent van het bruto binnenlands product in economisch goede tijden is nodig om voldoende marge te hebben ten aanzien van de Europese 3%-norm voor het begrotingstekort.’ Die grilligheid is het gevolg van het huidige overheidsbeleid, dat in de ogen van Knot grondig moet worden herzien.

Sinds zijn aantreden als DNB-directeur in 2011 pleit Knot al voor een grondige renovatie van de economie. Huishoudens hebben hoge hypotheken en hoge pensioenvoorzieningen, maar nauwelijks vrij beschikbaar vermogen. Dat maakt dat huishoudens bij economisch ontij nauwelijks geld hebben om klappen op te vangen. Bovendien zijn zowel het pensioen als de hypotheek zeer vatbaar voor bewegingen op de financiële markten.

Minder hoge hypotheken

Knot pleit dan ook voor minder hoge hypotheken en minder hoge pensioenopbouw. Te bereiken door het verminderen van de fiscale voordelen van ons pensioenstelsel (dat volgens Knot over de houdbaarheidsdatum is). Huizenkopers mogen wat Knot betreft straks nog maar maximaal 90 procent van de waarde van de woning lenen (nu is dat nog 101 procent).

Niet alleen Den Haag krijgt advies van Knot, ook bij de Europese Centrale Bank in Frankfurt mag het roer om. ‘Door de oplopende inflatie is de rationale voor het ruime monetaire beleid weggevallen,’ zei Knot, die niet wilde aangeven met welk tempo de ECB het opkoopprogramma moet afbouwen.

De ECB koopt elke maand voor 60 tot 80 miljard euro obligaties op, om de rente in het eurogebied laag te houden. De lage rente moet inflatie, investeringen en economische groei aanwakkeren. Knot waarschuwde donderdag voor de bubbels die kunnen ontstaan als gevolg van de aanhoudend lage rente. Die bubbels vertalen zich in stijgende vastgoedprijzen en bedrijfsinvesteringen die bij een wat hogere rente niet rendabel zouden zijn.

Daarnaast werken de financiële markten niet meer disciplinerend, vindt Knot. Nogal wat Europese landen zien te weinig noodzaak om de overheidsbegroting op orde te brengen, omdat geld lenen door de lage rente nu nauwelijks geld kost.

Lees meer;

De Nederlandse economie blijft de komende jaren doorgroeien en het overschot op de rijksbegroting loopt op, zo blijkt uit nieuwe ramingen die het Centraal Planbureau (CPB) afgelopen vrijdag publiceerde. Of dat goed nieuws is voor de formatie? Vier vragen.

Intussen blijft Nederland wel onverminderd kwetsbaar voor een crisis: we sparen en lenen te veel.

Toen Klaas Knot in 2011 als president  aantrad, had zelfs De Nederlandsche Bank enige averij opgelopen van de financiële crisis. Sindsdien pleit hij al voor een renovatie van de economie.

Volg en lees meer over:   POLITIEK   KLAAS KNOT   ECONOMIE   NEDERLAND   DE NEDERLANDSCHE BANK (DNB)

Kopafbeelding cijfers CPB

Nu meer in de knip!

Telegraaf 25.03.2017  Het is hoog tijd dat de de koopkracht van de werkende Nederlander wordt hersteld. Die roep klinkt nu de schatkist de komende jaren wordt gespekt door miljarden euro’s aan begrotingsoverschotten.

Na jaren van tientallen miljarden aan lastenverzwaringen en bezuinigingen, heeft het nieuwe kabinet een rekening te vereffenen. Onder Rutte is in zes jaar tijd 47,4 miljard euro aan snij- en zaagwerk verricht. Maar nu staan de overheidsfinanciën er zo gunstig voor, dat het Centraal Planbureau dikke plussen op de begrotingen verwacht. Vooral de middengroepen waren de klos, zij moeten dus flink profiteren, vinden vakbonden en het bedrijfsleven.

Lees ook: ’Kom maar op met die centen’

Een formatie van vier jaar levert 11 miljard euro op

VK 24.03.2017 Het Centraal Planbureau kwam vanochtend met gunstige cijfers over de Nederlandse economie. Die groeit aardig, alleen blijft de koopkracht wat achter. Wel knapt de schatkist op en daalt de werkloosheid. Goed nieuws voor de formatie? Vier vragen.

Wat betekenen de CPB-cijfers voor de formatie?

Dat de economie groeit en het overschot op de begroting van het volgende kabinet fors is, maakt de formatie er niet eenvoudiger op. Natuurlijk is er meer geld. In het laatste kabinetsjaar, 2021, staat de begroting niet zoals in september vorig jaar nog gedacht 7 miljard euro in de plus, maar bijna 11 miljard. Dat voorspelt de economisch adviseur en rekenmeester van het kabinet, het Centraal Planbureau. Maar dat bedrag is de premie op nietsdoen.

Althans, zo rekent het CPB: hoe ziet de economie eruit als het beleid niet verandert? En beleid veranderen is nou net waarover vanaf volgende week VVD, CDA, D66 en GroenLinks gaan onderhandelen. Als die formatie vier jaar duurt, ja dan is er een begrotingsoverschot in 2021 van 1,3 procent van het bruto binnenlands product, zeg maar de omvang van de Nederlandse economie. Dan bedraagt de staatsschuld nog maar 46,6 procent van het bbp. Dan is de werkloosheid 4,7 procent van de beroepsbevolking. En dan is de koopkracht gestegen met een magere 0,2 procent.

Veel extra geld om uit te geven, dat maakt een formatie toch een peulenschil?

Fractievoorzitters Mark Rutte (VVD) verlaat de Tweede Kamer na een gesprek met Edith Schippers. © ANP

Niet in politiek Den Haag. Denk nog even aan eind 2015 toen het kabinet, nu demissionair, 5 miljard te verdelen had. Zou zo maar worden weggegeven omdat de eigenlijke bestemming, het versoepelen van de overgang naar een simpeler belastingstelsel, wegviel. In de jaren daarvoor werden miljarden bezuinigd, maar dat ging eenvoudiger dan het uitgeven van 5 miljard extra. Elke politieke partij kan wel de ‘drank en vrouwen’ bedenken waarnaar dat geld met de hoogst mogelijke prioriteit heen moet. Dat zal gedurende de formatie niet anders zijn.

VVD en CDA willen meer geld naar veiligheid en defensie, D66 wil meer voor onderwijs, en GroenLinks véél meer voor duurzaamheid. Tegelijk is het volgens CPB-directeur Laura van Geest onverstandig voor de betaling van die wensen enthousiast in te teren op het door haar voorspelde begrotingsoverschot. Niet alleen is die enorme plus toch nog te klein om alle wensen mee te betalen. Het is ook riskant omdat bijvoorbeeld door inflatie – die volgens het CPB sterker gaat stijgen – of door rente – die volgens het CPB flink kán gaan stijgen – een begrotingsevenwicht zomaar kan omslaan naar een tekort.

Kijk dus uit dat je niet zo veel geld uitgeeft, dat je later weer moet bezuinigen, aldus CPB-directeur Laura van Geest.

‘Kijk dus uit dat je niet zo veel geld uitgeeft, dat je later weer moet bezuinigen’, waarschuwt Van Geest. Bovendien kan ze wel wat andere posten bedenken waar ook geld naartoe moet. Het belastingstelsel moet nog steeds flink worden vereenvoudigd en dat is niet gratis. Hetzelfde geldt voor het dichten van de kloof tussen werknemers met een vast contract en met een flexibele arbeidsovereenkomst.

De arbeidsmarkt, de woningmarkt en de pensioenen, allemaal zaken waarvoor Van Geest aandacht gaat vragen zodra ze wordt uitgenodigd om aan de formatietafel een presentatie te geven over van de stand van de economie.

Hoe komen die economische cijfers eigenlijk zo gunstig?

Door de lage rente is het kabinet ook minder kwijt aan de financiering van de staatsschuld en hypotheekrenteaftrek.

In tegenstelling tot eerdere jaren, toen de economie vooral dreef op de export, komt de groei nu uit alle hoeken en gaten. Weliswaar is de uitvoer nog steeds het belangrijkst, maar dat ook consumenten meer zijn gaan uitgeven helpt de economie aan een groei van 2,1 procent dit jaar, 1,8 procent volgend jaar en 1,7 procent de jaren daarna.

Dat pakt ook gunstig uit voor de schatkist, want er komt meer aan btw binnen. Door de lage rente is het kabinet ook minder kwijt aan de financiering van de staatsschuld en hypotheekrenteaftrek. Met enige vertraging heeft de economische groei ook geleid tot een dalende werkloosheid naar 4,7 procent. Dat is weer gunstig als het gaat om het aantal uit te betalen werkloosheidsuitkeringen. Van Geest noemt de 4,7 procent een evenwichtsniveau.

Het grootste deel van de daling komt volgens haar op het conto van het huidige kabinet. ‘De daling van de werkloosheid van de laatste twee jaar is één keer eerder voorgekomen, maar toen groeide de economie met liefst 4 procent.’

Wat tegenvalt is de koopkracht. Het CPB voorspelt dat de burger de economische groei niet in gelijke mate voelt in de portemonnee, want de koopkracht stijgt bij nietsdoen met maar een paar tienden van procent. Dat zullen de onderhandelende partijen vermoedelijk aangrijpen om hun eigen plannen erdoor te drukken aan de formatietafel.

Waardoor blijft de koopkracht achter?

De lonen stijgen nauwelijks harder dan de prijzen. ‘De lonen lagen al vast voordat de inflatie ging stijgen’, legde Van Geest vanmorgen uit.

De inflatie stijgt dit en volgend jaar wat meer dan verwacht: 1,6 procent dit jaar en 1,4 procent in 2018. Tegelijk stijgen de lonen nauwelijks meer dan de prijzen. ‘De lonen lagen al vast voordat de inflatie ging stijgen’, legde Van Geest vanmorgen uit. Het inkomen stijgt maar een heel klein beetje meer dan het geld minder waard wordt met als gevolg een bescheiden plus voor de koopkracht. Nederland volgt met de inflatie de eurozone, zei Van Geest, en die is het afgelopen half jaar spectaculair gestegen door hogere energietarieven en hogere prijzen voor grondstoffen zoals met name olie.

Ten opzichte van vorig jaar daalt de koopkracht spectaculair. Dat komt door de 5 miljard die Rutte II heeft teruggegeven aan de burgers. Want uiteindelijk wisten alle partijen het daar op de valreep toch over eens te worden doordat bijna elke partij die nodig was voor een meerderheid in de Eerste Kamer iets kreeg waarmee zij bij de eigen achterban voor de dag kon komen. Een voorbode van de huidige formatie.

Volg en lees meer over:   ECONOMIE   NEDERLAND

CPB: Hoge groei voorbij

Telegraaf 24.03.2017 Hoewel de robuuste economische groei in Nederland aantrekt, waarschuwt het Centraal Planbureau dat er ook niet heel veel meer in het vat zit.

Het CPB schrijft in het vanochtend gepubliceerde Centraal Economisch Plan dat de vette jaren van voor de financiële crisis niet meer terugkomen. “Groeicijfers van 3,4 of zelfs 5% behoren tot het verleden. Lagere groei is het voorland, niet alleen voor Nederland, maar ook voor veel andere westerse landen. Dit is onder andere het gevolg van vergrijzing en afnemende productiviteitsgroei. Potentiële groei is mogelijk, maar weerbarstig”, zegt CPB-directeur Laura van Geest.

Vergrijzing

Dat is onder andere een gevolg van de vergrijzing. Daardoor krimpt de beroepsbevolking en op termijn de werkgelegenheid. Volgens het CPB zal de groei in de toekomst vooral moeten komen van een hogere arbeidsproductiviteit. Voor een stijging daarvan, zijn we vooral aangewezen op technologische vooruitgang.

Zonder een grote technologische doorbraak, blijft onze productiviteitsgroei steken op 1 tot 1,5% per jaar. “Niet niets, maar ook geen herleving van de tijden van weleer”, schrijft het CPB.

Recessies

Die lagere economische groei betekent dat we te maken krijgen met meer en langere recessies. Het duurt langer voordat we er na een economische dip weer bovenop zijn. Dat fenomeen is nu al te zien in de cijfers. In de jaren 80 duurde het slechts een jaar voordat de economie weer terug was op het oude niveau. Maar hoe lager de economische groei, hoe langer de herstelperiode.

GERELATEERDE ARTIKELEN

Flinke pot geld voor kabinet

Telegraaf 24.03.2017 Het nieuw te vormen kabinet heeft ruimschoots financiële spelingsruimte om alle plannen en ideeën te verwezenlijken. Volgens de nieuwste cijfers van het Centraal Planbureau zijn er de komende regeerperiode jaar na jaar fikse overschotten op de begroting.

Bij ongewijzigd beleid groeit de economie tot aan 2021 met gemiddeld 1,7 procent per jaar. Er wordt namelijk flink geëxporteerd en bedrijven gaan weer meer investeren. Ook consumeren huishoudens meer. Voor dit jaar wordt een groei van 2,1 procent verwacht.

De werkloosheid daalt ook een stuk sneller dan gedacht. Dit jaar al naar 4,9 procent en de rest van de periode naar 4,7 procent.

In 2021 overschot van 11 miljard

Die gunstige cijfers betekenen dat er tegen 2021 een overschot op de begroting te noteren is van 1,3 procent, dat komt neer op zo’n 11 miljard euro. Politieke partijen gingen bij het opstellen van hun verkiezingsprogramma’s nog uit van 7 miljard euro.

Dit jaar is er ook al sprake van een overschot van 0,5 procent en volgend jaar van 0,8. De plussen zijn te danken aan de extra belastinginkomsten bij de overheid en de lagere uitgaven aan werkloosheidsuitkeringen nu er meer mensen aan de bak komen. Wel dempen de teruglopende gasbaten de gunstige cijfers.

Door de overschotten ligt de staatsschuld in 2017 met 58,5 procent van het bruto binnenlands product voor het eerst sinds 2010 onder de Europese schuldnorm van 60 procent. In 2021 is die schuld zelfs gedaald naar 46,6 procent.

’Groei vlakt af’

Het Centraal Planbureau waarschuwt wel dat de Nederlandse economie de komende decennia op lagere economische groei kan rekenen dan voor de economische crisis. „Groeicijfers van 3, 4 en 5 procent horen tot het verleden”, stelt CPB-directeur Laura van Geest. Dat komt onder meer door de vergrijzing en afnemende productiviteitsgroei. „Potentiële groei stimuleren is mogelijk, maar weerbarstig”, waarschuwt ze.

De partijen VVD, CDA, D66 en GroenLinks die met elkaar aan de onderhandelingstafel gaan zitten, vinden allemaal dat er in meer of mindere mate voor lastenverlichting moet worden gekozen. Dat zou gevolgen kunnen hebben voor de overschotten en de staatsschuld omdat daarmee minder belastinginkomsten kunnen binnenkomen.

Van Geest waarschuwt dan ook om „niet in de val te trappen” dat het nieuwe kabinet flink veel geld gaat uitgeven omdat er nu begrotingsruimte ontstaat. „Ik constateer dat het geld bij iedereen in de zakken brandt. Maar het zou mooi zijn als de overheidsfinanciën nu eindelijk op orde zijn, om die ook op de lange termijn gezond te houden.”

FNV: geld voor koopkrachtverbetering is er

Telegraaf 24.03.2017 Het nieuwe kabinet zal allereerst moeten zorgen dat meer mensen in hun portemonnee gaan voelen dat het economisch beter gaat. Dat stelt vakbond FNV in een reactie op de jongste ramingen van het Centraal Planbureau (CPB).

Volgens het CPB stijgt de koopkracht de komende jaren nauwelijks, terwijl de economie verder groeit en het begrotingsoverschot oploopt. ,,Het geld is er, dus er staat een nieuw kabinet niets in de weg om te investeren in mensen en de kwaliteit van de samenleving’´, aldus FNV-voorzitter Han Busker.

Ook met het Nederlandse bedrijfsleven gaat het na jaren van crisis weer beter. ,,Nu zijn de gewone man en vrouw aan de beurt om te merken dat de economie aantrekt’´, vindt Busker. FNV pleit onder meer voor een betere aanpak van verdringing op de arbeidsmarkt en meer vaste banen in de publieke sector.

Inkomen huishoudens gestegen

Telegraaf 24.03.2017 Het reëel beschikbaar inkomen van huishoudens is vorig jaar met 1,4 procent gestegen. Vooral de lonen van werknemers hebben aan de inkomensstijging bijgedragen. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag.

Zowel de hoogte van de lonen nam toe, als het aantal werkenden. De hypotheekschuld is, ondanks een afname in het vierde kwartaal, in het afgelopen jaar toegenomen. De toename van het beschikbaar inkomen was kleiner dan in 2015.

Een belangrijke bron van de inkomensstijging, zo merkt het statistiekbureau op was het loon van werknemers. Dit nam in 2016 met 8,1 miljard euro toe, een groei van 3,2 procent. De cao-lonen lagen 1,9 procent hoger dan een jaar eerder, de grootste toename sinds 2009.

Hogere hypotheekschuld

Aan het eind van 2016 hadden huishoudens wel een hogere hypotheekschuld dan een jaar eerder. Aan het eind van het vierde kwartaal was de hypotheekschuld 664,4 miljard euro. ,,Per saldo namen huishoudens voor 8,1 miljard euro meer hypotheken op dan ze aflosten. Deze toename van de schuld heeft in de eerste drie kwartalen plaatsgevonden, in het vierde kwartaal werd er per saldo afgelost”, aldus het CBS.

Tegenover de hogere schuld stonden ook hogere spaartegoeden en andere deposito’s.

Groei economie 2016 hoger

Telegraaf 24.03.2017 De groei van de Nederlandse economie is in 2016 iets sterker uitgevallen dan eerder werd gedacht. Volgens een vrijdag gepubliceerde nieuwe raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bedroeg de groei 2,2 procent, terwijl bij een eerdere schatting 2,1 procent werd gemeld.

De sterkere vooruitgang is onder meer te danken aan een opwaartse bijstelling van de economische groei in het vierde kwartaal. Die is nu aangepast tot 2,5 procent op jaarbasis, van een eerder gemelde 2,3 procent. Op kwartaalbasis ging de Nederlandse economie in de laatste drie maanden van 2016 met 0,6 procent vooruit, 0,1 procentpunt hoger dan eerder werd aangenomen door het CBS.

De groei in het vierde kwartaal is volgens het statistiekbureau vooral te danken aan de export en de consumptie van huishoudens.

Meer banen

Het CBS liet verder weten dat het aantal banen van werknemers en zelfstandigen in het afgelopen kwartaal met 62.000 is toegenomen ten opzichte van de voorgaande periode. Bij de eerste berekening werd nog een stijging met 53.000 banen gemeld.

Volgens het CBS blijven de economische fundamenten positief. Het conjunctuurbeeld is deze maand verder verbeterd. Het vertrouwen van consumenten ligt op het hoogste niveau in bijna tien jaar en het producentenvertrouwen is het hoogst in ongeveer negen jaar.

GERELATEERDE ARTIKELEN

Groei economie in 2016 opwaarts bijgesteld

Telegraaf 24.03.2017 De groei van de Nederlandse economie is in 2016 iets sterker uitgevallen dan eerder werd gedacht. Volgens een vrijdag gepubliceerde nieuwe raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bedroeg de groei 2,2 procent, terwijl bij een eerdere schatting 2,1 procent werd gemeld.

De sterkere vooruitgang is onder meer te danken aan een opwaartse bijstelling van de economische groei in het vierde kwartaal. Die is nu aangepast tot 2,5 procent op jaarbasis, van een eerder gemelde 2,3 procent. Op kwartaalbasis ging de Nederlandse economie in de laatste drie maanden van 2016 met 0,6 procent vooruit, 0,1 procentpunt hoger dan eerder werd aangenomen door het CBS.

De groei in het vierde kwartaal is volgens het statistiekbureau vooral te danken aan de export en de consumptie van huishoudens.

Het CBS liet verder weten dat het aantal banen van werknemers en zelfstandigen in het afgelopen kwartaal met 62.000 is toegenomen ten opzichte van de voorgaande periode. Bij de eerste berekening werd nog een stijging met 53.000 banen gemeld.

Volgens het CBS blijven de economische fundamenten positief. Het conjunctuurbeeld is deze maand verder verbeterd. Het vertrouwen van consumenten ligt op het hoogste niveau in bijna tien jaar en het producentenvertrouwen is het hoogst in ongeveer negen jaar.

GERELATEERDE ARTIKELEN

Bijna 3 miljard begrotingsoverschot

Telegraaf 24.03.2017 De overheid behaalde in 2016 een begrotingsoverschot van 2,9 miljard euro. Dat meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag.

Het overschot betreft 0,4 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Een jaar eerder was er nog een tekort van 2,1 procent. De zogenoemde schuldquote van de overheid daalt sinds 2015 en kwam eind 2016 uit op 62,3 procent van het bbp.

De overheid behaalde voor het laatst een overschot in 2008. Het jaar daarop volgde door het uitbreken van de financiële crisis een tekort van 5,4 procent. Van 33,5 miljard euro tekort in 2009 ging de overheid naar 2,9 miljard euro overschot in 2016, constateerde het statistiekbureau.

Volgens het CBS bedroegen de inkomsten van de Nederlandse overheid vorig jaar 307 miljard euro, een stijging van meer dan 14 miljard euro ten opzichte van 2015. Dat is te danken aan hogere opbrengsten uit belastingen en sociale premies. Lagere aardgasbaten hadden juist een negatief effect van 3 miljard euro op de inkomsten van de overheid.

De overheidsuitgaven gingen vorig jaar met bijna 3 miljard euro omlaag tot ruim 304 miljard euro. Het statistiekbureau merkte daarbij op dat de afdrachten aan de Europese Unie vorig jaar bijna 4 miljard euro lager waren. Daarvan is 3 miljard euro eenmalig. De rentelasten namen af met bijna 1 miljard euro. Wel stegen de uitgaven aan lonen en salarissen van ambtenaren, evenals de lasten voor sociale uitkeringen.

De staatsschuld stond eind vorig jaar op 434 miljard euro, een afname met 7 miljard euro ten opzichte van een jaar eerder. Met een schuld van iets meer dan 62 procent van het bbp voldoet Nederland bijna aan de Europese norm die stelt dat een EU-lidstaat geen hogere schuld mag hebben dan 60 procent van het bbp. De cijfers die het CBS vrijdag heeft gepresenteerd, zullen ook aan de Europese Commissie worden gerapporteerd.

Hoera, een overschot van 3 miljard. Uitgeven maar?

AD 24.03.2017 De economie draait als een lier en dat betekent dat de schatkist weer overloopt. Dit jaar komt er 3 miljard euro meer binnen dan er uitgaat, zegt het Centraal Bureau voor de Statistiek. In 2021 is het begrotingsoverschot zelfs 11 miljard euro, berekent het Centraal Plan Bureau (CPB).

Nederlandse politici hebben altijd de neiging om meevallers direct uit te geven

Het kabinet heeft de uitgaven goed in de hand. De werkloosheid loopt fors terug, en dat scheelt behoorlijk aan uitkeringen. De lage rente bespaart de overheid nu 1 miljard aan rentebetaling op de staatsschuld.

Ook aan de inkomstenkant is het feest. Er komt meer loon- en inkomstenbelasting binnen, omdat meer mensen werken en de lonen wat stijgen. Door de lage rente is ook de hypotheekrenteaftrek lager, wat meer belasting oplevert. Omdat we meer consumeren, komt er ook meer btw binnen.

De bedrijven maken meer winst en betalen daarom meer winstbelasting. De inkomsten van het aardgas waren wel lager, omdat er in Groningen minder gas wordt opgepompt. Dat scheelde ruim een miljard aan inkomsten.

Kater

Kunnen we nu weer met een gerust gemoed het geld gaan uitgeven? Het lijkt er immers op dat de bomen weer tot in de hemel groeien. En na jaren van bezuinigen zijn er genoeg doelen te bedenken, die wel wat extra geld kunnen gebruiken. Nee, niet doen, waarschuwt het CPB. Nederlandse politici hebben altijd de neiging om meevallers direct uit te geven.

Daarmee wordt de economie over de kop gejaagd. En als de groei vervolgens terugvalt, moet er meteen extra worden bezuinigd. Dat zet de economie nog meer onder druk. Zorg daarom voor buffers als het goed gaat, dan kun je wat meer uitgeven als het slecht gaat. Zo voorkom je dat het feestje van de groei te wild wordt en de kater na afloop te heftig.

Er vallen in de formatie miljarden te verdelen

Trouw 24.03.2017 De onderhandelingen over een nieuw kabinet gaan volgende week onder een uniek gunstig economisch gesternte van start. Nog nooit in de politieke geschiedenis na de oorlog kon een formatie rekening houden met een begrotingsoverschot in de volledige reguliere kabinetsperiode.

Volgens het vanmorgen door het Centraal Planbureau (CPB) gepubliceerd Centraal Economisch Plan zal de begroting tot en met 2021 een overschot laten zien, mocht tenminste een nieuw kabinet niet alles aan nieuw beleid gaan uitgeven. In 2021 zou het overschot uit kunnen komen op 11 miljard euro, 1,3 procent van de omvang van de totale economie.

Vorig jaar sloegen de rode cijfers om in zwarte. Minister Dijsselbloem van Financiën hield in 2016 onder de streep 2,9 miljard euro over, terwijl hij de Kamer vorige maand nog meldde 200 miljoen euro over te houden. De economie groeide in 2016 met 2,2 procent, ondanks dat er minder gas werd opgepompt in Groningen. Die reductie scheelde 0,2 procent groei.

Tegenover de gunstige financiële cijfers staat echter wel de waarschuwing van het planbureau dat Nederland rekening moet houden met de mogelijkheid dat de groei van de economie blijvend op een veel lager niveau uit zal komen. 3 procent groei, zoals in het verleden, zal niet meer voorkomen. Hooguit breidt de economie tot 2021 met gemiddeld 1,7 procent uit.

De gepubliceerde cijfers – het planbureau komt elk jaar in maart met een prognose over de economische ontwikkelingen voor de komende jaren – kunnen een vliegende start geven aan de onderhandelingen over een mogelijke coalitie tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks, die volgende week moeten beginnen.

Directeur Laura van Geest van het planbureau gaf echter een schot voor de boeg. Zij wees erop dat Nederlanders er ‘erg goed in zijn om in goede tijden te veel uit te geven’. “Het zou leuk zijn om eens niet in die val te trappen”, aldus Van Geest.

Wensen

Er komt de komende jaren door de mogelijke overschotten geld vrij voor een aantal al langer in vrijwel de gehele politiek levende wensen. Daarbij staat een hervorming van het belastingstelsel voorop. Het vorige kabinet berekende dat er rond vijf miljard euro nodig is om dat stelsel te hervormen zonder dat bepaalde groepen er te veel in koopkracht op achteruit gaan.

Geld kan dus niet meer het probleem zijn, al hebben de vier partijen die nu gaan onderhandelen geheel verschillende wensen voor een belastingstelsel. Gemeenschappelijke wens is wel de lasten op arbeid te verlagen. Maar bijvoorbeeld GroenLinks wil dat vooral doen door milieuheffingen drastisch te verhogen.

In principe is er ook geld om één of meerdere kolencentrales extra te sluiten, de grote wens van D66 en GroenLinks.

Het planbureau verwacht de komende jaren een aanzienlijke stijging van de energieprijzen. Die zijn er voornamelijk verantwoordelijk voor dat de koopkracht bij de economische groei achterblijft.

Ook de werkloosheid zal minder afnemen dat op grond van de gunstige economische vooruitzichten verwacht zou mogen worden.

Het planbureau is onzeker over de werkgelegenheid en voorspelt in 2021 rond 450.000 werkzoekenden, honderdduizend minder dan nu. Veel is afhankelijk van de vraag of, nu er meer werk komt, zich ook meer mensen op de arbeidsmarkt zullen melden.

maart 25, 2017 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, begroting, begroting 2017, formatie, politiek, verkiezingen 2017, VVD, Zorg | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 2 reacties

Op weg naar kabinet Rutte-3

Formatie kabinet

Verkenner Edith Schippers (VVD) praat dinsdag verder met de partijleiders van VVD, CDA, D66 en GroenLinks over de vorming van een nieuwe regering. Een coalitie van dit viertal aan partijen werd door de meeste partijen aangeraden, waarbij VVD, CDA en D66 samen als motorblok gelden.

AD 21.03.2017

AD 21.03.2017

Schippers ontving maandag de gekozen lijsttrekkers van alle 13 politieke partijen om hun advies voor de kabinetsformatie aan te horen.

AD 21.03.2017

AD 21.03.2017

AD 21.03.2017

AD 21.03.2017

AD 21.03.2017

AD 21.03.2017

Motorblok

Een regeringscoalitie van dit viertal is door de meeste partijen aangeraden, waarbij VVD, CDA en D66 samen als motorblok of rompkabinet gelden.

Maar liefst 46 procent van de 639 sitebezoekers die de poll invulden is ervan overtuigd dat een uitbreiding van het zogenaamde ‘motorblok’ van VVD, CDA en D66 met de ChristenUnie de beste kans van slagen heeft. Een coalitie met GroenLinks maakt volgens 30 procent van de stemmers de meeste kans.

Lees ook

In tegenstelling tot Asscher wil Kuzu PvdA wel in kabinet

VVD-leider Mark Rutte wil graag in zee met CDA en D66, maar liet in het midden of GroenLinks of de ChristenUnie dit drietal aan een meerderheid zou moeten helpen. D66-voorman Alexander Pechtold koos wel ondubbelzinnig voor GroenLinks. CDA-leider Sybrand Buma sprak zich nog helemaal niet uit over de coalitie van zijn voorkeur, terwijl Jesse Klaver graag eerst nog zou onderzoeken of een christelijk-progressief kabinet mogelijk is.

AD 22.03.2017

AD 22.03.2017

Dat Schippers nu verder spreekt met de vier partijen wijst erop dat deze combinatie de eerste coalitie is die in aanmerking komt. De verkenner neemt voor de onderonsjes met de vier partijleiders ruim de tijd. Om 10.00 uur treedt als eerste haar partijgenoot Rutte aan, gevolgd door Buma, Pechtold en als laatste om 15.30 uur Klaver.

VVD, CDA, D66 en GroenLinks hebben in zowel de Eerste als de Tweede Kamer een meerderheid.

Dit zijn de voorkeuren van de partijen;

Wat willen de partijen precies? Een overzicht van de lijsttrekkers die met Schippers hebben gesproken.

  • Mark Rutte (VVD): een stabiele meerderheid

Mark Rutte hoopt op een coalitie die in de Tweede Kamer en de Eerste Kamer een meerderheid heeft. Zo hoopt hij ook een stabiele regering te vormen. Als het aan de demissionair premier ligt, werkt de VVD samen met het CDA en D66.
PVV, de grootste partij na de VVD, moet buiten de deur worden gehouden van Rutte

  • Jesse Klaver (GroenLinks): christelijk progressieve coalitie

Jesse Klaver, de grote winnaar van de verkiezingen, hoopt zonder de VVD te kunnen regeren. De wens van GroenLinks is een ‘christelijk progressieve’ coalitie. Dat zou betekenen dat bijvoorbeeld de ChristenUnie wordt betrokken. Naar verwachting is Klaver vooral enthousiast over de klimaatplannen van de partij van Gert-Jan Segers

AD 11.05.2017

AD 11.05.2017

  • Sybrand Buma (CDA): vruchtbare samenwerking met beide Kamers ….!!

Het nieuwe kabinet moet hoe dan ook een vruchtbare samenwerking hebben met de Eerste Kamer en de Tweede Kamer, zegt CDA-leider Sybrand Buma. De voorstellen van Klaver noemt hij ‘onlogisch’, en het lijkt erop dat het CDA vooral met de VVD wil regeren.
Buma pleit tevens voor een formateur van de VVD, ‘de partij die wellicht heeft verloren, maar toch de grootste partij is geworden’.
Het CDA schrijft in een brief aan Schippers dat het hoopt op een kabinet met een meerderheid.

  • Alexander Pechtold (D66): progressief midden

De formateur moet straks kijken naar de mogelijkheden voor een kabinet dat het progressieve midden vertegenwoordigt, vindt Alexander Pechtold. De D66-leider hoopt met GroenLinks, VVD en D66 te regeren, waarbij vooral Klaver en Rutte tot compromissen zullen worden gedwongen. ‘Ik weet niet hoe Klaver naar de VVD kijkt,’ geeft Pechtold toe. ‘Maar ik ga uit van wat ik wil.’
Alleen op die manier, met zowel GroenLinks als de VVD, wordt het progressieve midden volgens Pechtold ‘vanuit beide kanten’ ondersteund.

  • Geert Wilders (PVV): luisteren naar PVV-Kiezer

Ook Geert Wilders, de voorman van de PVV, schuift aan bij Schippers. Hij wordt door veel grote partijen uitgesloten, maar hoopt toch te zoeken naar regeringsmogelijkheden voor de PVV. In dat geval wil hij graag in zee met VVD, CDA, 50Plus, SGP en Forum voor Democratie.
De PVV-kiezer moet gehoord worden, stelt Wilders. ‘Het is onverkoopbaar en ondemocratisch als je bij voorbaat al 1,3 miljoen kiezers zou negeren.’

Formatie

In een honderden pagina’s tellend stuk sommen zij op waar een volgend kabinet op kan bezuinigen of extra geld aan kan uitgeven.

Het levert een uitgebreide menukaart (.pdf) op van maatregelen waaruit de partijen die onderhandelen over een regeerakkoord kunnen kiezen.

ombuigings-en-intensiveringslijst-2017

AD 21.03.2017

BLOG: Alles over de formatie  Telegraaf

Meer informatie over de kabinetsformatie van 2017

Bekijk ook de rechtenvrije foto’s van de kabinetsformatie

verslag_verkenner_schippers  27.03.2017

KABINETSFORMATIE  VK

Formatie Elsevier

zie ook: Fusie PvdA, GroenLinks, SP ??

zie ook: Uitslag 2e kamerverkiezing 15.03.2017 – VVD de grote winnaar

zie ook: Verkiezingen 2e Kamer 15.03.2017

zie ook: Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 3

zie ook: Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 2

zie ook: Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 1

Verder;

Schippers over vastgelopen formatie: “Migratie was te hoge drempel”  Trouw 15.05.2017

Reacties mislukte formatie Telegraaf 15.05.2017

Immigratiekloof GroenLinks buitenspel in vorming van kabinet met VVD, CDA en D66  VK 15.05.2017

Partijleiders willen geen schuldige voor mislukken formatie aanwijzen NU 15.05.2017

Besprekingen formatie vastgelopen  Telegraaf 15.05.2017

Formatiepoging VVD, CDA, D66 en GroenLinks geklapt  NU 15.05.2017

Formatie VVD, CDA, D66 en GroenLinks stukgelopen op migratie  VK 15.05.2017

Partijen eensgezind: kloof niet te dichten Elsevier 15.05.2017

Liveblog mislukte formatie: migratie bleek struikelblok  AD 15.05.2017

Rutte reageert amper op GL-kritiek  Telegraaf 15.05.2017

Jong GroenLinks wil dat Klaver CDA uitsluit  Elsevier 15.05.2017

‘VVD heeft milieubeleid op de kaart gezet’  Elsevier 14.05.2017

‘Rutte is ’t probleem niet qua milieu’  AD 14.05.2017

Wiegel: ‘Spelen op de man’ Telegraaf 14.05.2017

‘Zet Buma drie dagen op Spitsbergen, misschien is dat wat hij nodig heeft’  VK 14.05.2017

‘Betrek PvdA bij de formatie’ Telegraaf 14.05.2017

De vijfentachtig Kamerleden weten redelijk te zwijgen Trouw 13.05.2017

‘VVD’ers beste milieuministers’ Telegraaf 13.05.2017

GroenLinks: beste milieuministers komen van VVD  Elsevier 13.05.2017

Zo bouwt Schippers aan haar vierpartijenkabinet  Trouw 13.05.2017

VVD-kiezers krijgen déjà-vu  Telegraaf 13.05.2017

Alleen slim kabinet kan nieuwe economie overleven  Telegraaf 12.05.2017

Keuze voor Klaver Telegraaf 12.05.2017

Zo denken partijen over immigratie  Elsevier 12.05.2017

Waarom Schippers zo schimmig doet over de formatie  AD 12.05.2017

Kleine dictator Wijffels is een komediant  Elsevier 12.05.2017

Overzicht kabinetsformatie: Van verkiezingsuitslag tot bordesfoto  NU 11.05.2017

Vaart in formatie Telegraaf 11.05.2017

‘Inzet kabinet voor zomer’ Telegraaf 11.05.2017

Schippers op koers: streven blijft voor de zomer kabinet te vormen  Trouw 11.05.2017

Schippers: onderhandelende partijen botsen over deze onderwerpen  Elsevier 11.05.2017

Partijen ‘botsen flink’ maar schrijven wel aan regeerakkoord  NU 11.05.2017

Na ‘klimaatlek’ CDA sluiten de rijen van de formatie weer  AD 11.05.2017

Formatie CDA geen probleem Telegraaf 11.05.2017

CDA: ‘Het hoeft niet altijd op GroenLinks-manier’  Elsevier 05.2017

GroenLinks gijzelt VVD  Telegraaf 11.05.2017

CDA’ers geven Buma een duwtje richting Klaver  Trouw 11.05.2017

Formatiepartners pareren kritiek Wijffels op ‘Nederlandse Trump’ Buma  VK 11.05.2017

CDA-coryfee gooit formatie open met aanval op Buma  VK 11.05.2017

CDA-prominent Wijffels haalt uit naar partijleider Buma  NU 11.05.2017

CDA-prominent Wijffels haalt uit naar partijleider Buma  NU 11.05.2017

Als De Telegraaf lawaai maakt Trouw 10.05.2017

Informateur stuurt Kamer brief over formatie  NU 10.05.2017

Schippers informeert Kamer, ondanks verzet  Elsevier 10.05.2017

Informateur komt Kamer tegemoet met brief over formatie  AD 10.05.2017

Onderhandelaars willen geen openheid geven over kabinetsformatie  NU 10.05.2017

Geen openheid voortgang formatie Telegraaf 10.05.2017

PVV wil brief over formatie  Telegraaf 10.05.2017

SP en PVV worden ongeduldig van formatiegesprekken  Elsevier 10.05.2017

Struikelt de formatie over verplichte weidegang voor koeien?  Trouw 10.05.2017

Stad vreest korting van miljoenen  AD 09.05.2017

Waarschijnlijk meer bewindslieden in nieuw kabinet AD 09.05.2017

Rutte: wij ploeteren voort  Telegraaf 08.05.2017

Formatienieuws: ‘We ploeteren voort’  Elsevier 08.05.2017

Schippers belooft ‘tempo’ in onderhandelingen AD 08.05.2017

Een lange traditie: hoe De Telegraaf zich mengt in kabinetsformaties  VN 06.05.2017

Gedram? Daar kan ze niet tegen   NRC 06.05.2017

Nieuw Kamerlid Ingrid van Engelshoven: ‘Ik zeg heel vaak ‘uh”  Trouw 05.05.2017

Ergernis over trage formatie neemt toe Telegraaf 05.05.2017

Waarom willen bedrijven zo graag een groen kabinet?  VK 04.05.2017

Informateur Schippers wil vaart maken met onderhandelingen NU 04.05.2017

Schippers wil meters gaan maken Telegraaf 04.05.2017

Schippers belooft hoger tempo in kabbelende formatie AD 04.05.2017

Buma: ‘Absoluut geen gesprekken over ministersposten’  Elsevier 04.05.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks hervatten formatiegesprekken NU 03.05.2017

Mark Rutte morgen niet bij onderhandelingen AD 03.05.2017

Formatiebesprekingen verder: ‘We gaan weer serieus onderhandelen’ AD 03.05.2017

De formatie gaat verder, en kan geen enkele verrassing gebruiken  VK 03.05.2017

Topbestuurders vragen nieuw kabinet duurzaam ondernemen te belonen NU 03.05.2017

Topbestuurders vragen steun politiek bij duurzaam ondernemen  VK 03.04.2017

Formatie gaat verder  Telegraaf 02.05.2017

 Formatie gaat verder, knop moet om AD 02.05.2017

Gerdi Verbeet roept formerende partijen op: maak van 5 mei een nationale vrije dag VK 01.05.2017

Ministerie waarschuwt: wegen worden alleen maar drukker, stop niet met investeren in infrastructuur VK 01.05.2017

Gerdi Verbeet roept formerende partijen op: maak van 5 mei nou eens een nationale vrije dag VK 01.05.2017

Boven formatietafel neemt de bewolking toe Telegraaf 29.04.2017

Een lange traditie: hoe De Telegraaf zich mengt in kabinetsformaties  Telegraaf 29.04.2017

VVD en GroenLinks botsen over douchegedrag Buma  VK 28.04.2017

Dinsdag geen formatiegesprekken vanwege overlijden moeder Klaver   NU 28.04.2017

Formatienieuws: overleg ligt even stil na dood moeder Klaver  Elsevier 28.04.2017

Een beroep op het nieuwe kabinet om verstedelijking vaart en schwung te geven  VK 28.04.2017

Kabinet, verbeter positie van vrouw op arbeidsmarkt en geef vaders 12 weken ouderschapsverlof  VK 26.04.2017

De Stadhouderskamer is een succeslocatie voor formaties Trouw 26.04.2017

Dit wordt (vermoedelijk) het milieubeleid van de komende jaren  Elsevier 26.04.2017

Milieucommissies formatiepartijen schrijven gezamenlijk advies AD 26.04.2017

Nieuw kabinet zal burgers meer privacy-bewust moeten maken  Trouw 25.04.2017

Achterban van politieke partijen wil groen akkoord bij formatie  Trouw 25.04.2017

Groene partijleden: klimaatparagraaf regeerakkoord is klaar  VK 25.04.2017

Hoogleraren: zet alles op alles voor een groene economie  Trouw 24.04.2017

Brief 90 hoogleraren: ‘Maak Nederland koploper in de nieuwe, groene economie’  Trouw 24.04.2017

Deze 90 hoogleraren roepen het kabinet op Nederland groener te maken  Trouw 24.04.2017

Wc-eend-hoogleraren willen meer groene gekte en klimaathysterie  Elsevier 24.04.2017

Activistische hoogleraar Jan Rotmans: transitie naar duurzame economie gaat pijn doen  VK 24.04.2017

Partijen voelen zich tot elkaar veroordeeld tijdens deze formatie  AD 22.04.2017

Wordt rekeningrijden wéér een splijtzwam in de kabinetsformatie?  VN 22.04.2017

Correctief referendum door initiatiefnemers op de lange baan geschoven  Trouw 21.04.2017

Commentaar: er hangt te weinig enthousiasme rond formatie Rutte III  VK 21.04.2017

Formatie-update: Kantelpunt in formatiegesprekken? Eerst vakantie  NU 21.04.2017

Extra 340 miljoen naar ziekenhuizen Telegraaf 21.04.2017

Onderhandelaarsakkoord medisch-specialistische zorg 2018  RO 21.04.2017

Ziekenhuizen mogen honderden miljoenen extra besteden AD 21.04.2017

‘Het kan nog vreselijk misgaan’, maar de formatiegesprekken gaan door VK 20.04.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks onderhandelen na reces verder NU 20.04.2017

Kabinetsformatie tot 1 mei in de koelkast Elsevier 20.04.2017

Formatie na vakantie verder Telegraaf 20.04.2017

Schippers over formatie: We zijn er nog lang niet  AD 20.04.2017

Financiële tegenslag formatie Telegraaf 20.04.2017

Hoe groen wil het CDA het land doorgeven? Trouw 20.04.2017

JOVD: ‘Mastodonten van 75+ aan het woord over GroenLinks’  Elsevier 20.04.2017

VVD’ers zeggen nee Telegraaf 20.04.2017

VVD-prominenten zien kabinet met GroenLinks echt niet zitten: ‘Dit is onhaalbaar’ Elsevier 20.04.2017

Ka­bi­nets­for­ma­tie vordert gestaag Trouw 20.04.2017

Pechtold ziet vooruitgang Telegraaf 20.04.2017

D66-leider Pechtold wil duidelijkheid over status formatie  NU 20.04.2016

Pechtold wil vandaag duidelijkheid: ‘Formatie soms wel heftig’ Elsevier 20.04.2017

Bert Wagendorp: formatiewatcher is moeilijkste beroep van Nederland  VK 20.04.2017

Formatiereces heeft geen diepere betekenis, zegt Rutte  Elsevier 20.04.2017

GroenLinks moet nog wennen aan nieuwe ‘rechtse vrienden’ VK 19.04.2017

Druk in formatiebesprekingen neemt toe: langzaam komt de Rubicon in zicht VK 19.04.2017

Rutte: geen week v/d waarheid Telegraaf 19.04.2017

Formatienieuws: week vrij heeft geen diepere betekenis, zegt Rutte Elsevier 19.04.2017

EEN DUURZAAM REGEERAKKOORD BB 18.04.2017

Druk groeit in formatiebesprekingen: compromissen liggen op tafel  VK 18.04.2017

Dijsselbloem bij de formatie Telegraaf 18.04.2017

Klaver terug aan formatietafel Telegraaf 17.04.2017

Klaver dinsdag weer aanwezig bij formatiegesprekken NU 17.04.2017

Wordt Rutte de derde liberale staatsman  Trouw 16.04.2017

Wordt er eigenlijk nog geformeerd? Trouw 15.04.2017

Schippers: zo nodig zomer door Telegraaf 15.04.2017

Het belang van die vreselijke radiostilte tijdens de formatie  VN 15.04.2017

Buma hoeft Ab Klink niet te bellen voor ministerspost  AD 15.04.2017

Waarom Klaver tóch het kabinet in wil AD 14.04.2017

Henk Kamp weet het zeker: het is nu menens met GroenLinks  VK 13.04.2017

Formatie: komende week spant het erom  AD 13.04.2017

Utrecht goed voorbeeld voor kabinet van VVD, CDA, D66 en GroenLinks AD 12.04.2017

Schippers: stevige formatie Telegraaf 12.04.2017

Schippers ziet ‘stevige onderhandelingen soms knetteren’ AD 12.04.2017

Donderdag geen formatiegesprekken vanwege afwezigheid Klaver NU 12.04.2017

Formatie tijdelijk opgeschort Telegraaf 12.04.2017

Formatie even op pauze: moeder Klaver met spoed opgenomen VK 12.04.2017

Formatieonderhandelingen met Klaver verschoven naar dinsdag AD 12.04.2017

Pijnlijke beginnersfout Bram van Ojik: formatiedocument gelekt AD 12.04.2017

Onthulling formatiedocument Telegraaf 12.04.2017

Formatienieuws: Klavers moeder ziek, en Van Ojik begaat blunder Elsevier 12.04.2017

Moeder Jesse Klaver in ziekenhuis, Van Ojik vervangt hem AD 12.04.2017

Formatie: meer geld voor Defensie Telegraaf 12.04.2017

Klaver niet bij formatie om moeder  Telegraaf 12.04.2017

Klaver weg van formatietafel Telegraaf 12.04.2017

‘Als het niet serieus was, dan was het allang geklapt’ Trouw 12.04.201

‘Heerlijke reus’ waakt bij formatie over CDA AD 12.04.2017

HERINDELING VAN ‘BOVENAF’ MOET IN DE BAN BB 12.04.2017

Maatschappelijke organisaties willen 100 miljoen voor nationale parken NU 12.04.2017

Pechtold: meer geld veiligheid Telegraaf 12.04.2017

Formatie kijkt naar veiligheid Telegraaf 11.04.2017

‘VVD en CDA zetten vol in op succes met GroenLinks’ AD 11.04.2017

Waarom de formatie nog wel even duurt AD 11.04.2017

Radiostilte tijdens formatie is goed teken: ‘Hoe meer lekken, hoe meer onwil’  VK 10.04.2017

Formatie door in de avonduren Telegraaf 10.04.2017

Is GroenLinks al volwassen genoeg om mee te besturen? Trouw 09.04.2017

Tijdens de formatie is het schipperen tussen openheid en vertrouwelijkheid  Trouw 08.04.2017

Partijen kleuren het altijd samen wel in Trouw 08.04.2017

Een beetje Trumpiaans denken kan geen kwaad bij de formatie VN 08.04.2017

Formeren-in-slakkengang past niet meer in wereld van Trump en Poetin VK 08.04.2017

Wat mag de Kamer nog wél bespreken? Trouw 07.04.2017

‘Nog geen enkel zicht op uitkomst in formatiegesprekken’  NU 07.04.2017

Papa-dag voor Klaver Telegraaf 07.04.2017

Formatie ligt stil op vrijdag, want Jesse Klaver wil papa-dag Elsevier 07.04.2017

Wat mag de Kamer nog wél bespreken? Trouw 07.04.2017

Schippers praat koning bij  Telegraaf 06.04.2017

‘Nog geen enkel zicht op uitkomst in formatiegesprekken’ NU 06.04.2017

Nieuw kabinet is nog ver weg Telegraaf 06.04.2017

Klaver: Het gaat de goede kant op Telegraaf 06.04.2017

Schippers: formatie ‘ingewikkeld proces’, kabinet nog ver weg Elsevier 06.04.2017

Schippers: Formatie duurt nog wel even  AD 06.04.2017

De secondant van nu is morgen de minister Trouw 05.04.2017

 Overzicht kabinetsformatie: van verkiezingsuitslag tot bordesfoto NU 05.04.2017

Hamer schuift aan bij informateur Telegraaf 05.04.2017

Formatiepartijen praten over de arbeidsmarkt  AD 05.04.2017

Tweede Kamer zet omstreden onderwerpen in de ijskast AD 05.04.2017

Dit kosten de plannen van CDA en GroenLinks met het eigen risico  Elsevier 04.04.2017

Klaver: over inhoud gesproken  Telegraaf 04.04.2017

Formatie: het gaat erom spannen  AD 04.04.2017

Ruim 150 organisaties willen duurzaam regeerakkoord NU 04.04.2017

Ruime keuze op formatiemenu: 750 voorstellen – maar haast is geboden VK 04.04.2017

Tada, daar is het klimaatkonijn Trouw 04.04.2017

Klimaat ‘urgent’ bij formatie  AD 03.04.2017

Planbureau benadrukt urgentie klimaatkwestie tijdens formatie NU 03.04.2017

Van Olympische Spelen tot incontinentieluiers: keuzes voor de formatie RTL 03.04.2017

De kloof is voelbaar: van ‘optimistisch’ tot ‘mislukt’ RTL 03.04.2017

Overleg over formatie dinsdagmiddag verder Telegraaf 03.04.2017

Formatie: alle adviezen zijn binnen AD 03.04.2017

Ruime keuze op formatie-menu: 750 voorstellen à 150 miljard – maar haast is geboden VK 03.04.2017

Planbureau benadrukt urgentie klimaatkwestie tijdens formatie  NU 03.04.2017

Pechtold hand in hand met Koolmees Telegraaf 03.04.2017

Schippers weet het nu al: dit gaat nog even duren Trouw 01.04.2017

Een groen-rechtse regering maakt nu meer kans dan in 2010 VN 01.04.2017

‘Groen’ akkoord opgesteld Telegraaf 31.03.2017

Prestige op het spel voor vier heren  AD 31.03.2017

Het religieuze fanatisme van GroenLinks is niet ongevaarlijk  Elsevier 31.03.2017

Onderhandelende partijen staan al met één been in coalitie VK 31.03.2017

Pechtold noemt DNB-advies niet achterover te leunen ‘verstandig’ NU 31.03.2017

Knot pleit voor stabieler beleid Telegraaf 31.03.2017

Knot waarschuwt weer: temper over­heids­uit­ga­ven AD 31.03.2017

DNB-baas Klaas Knot maant kabinet tot zuinigheid: ‘Geen nieuwe uitgaven’ VK 30.03.2017

 Nieuw kabinet kan volgens DNB niet achteroverleunen NU 30.03.2017

Wilders hekelt Rutte om coalitieonderhandelingen: ‘Volgende keer worden wij de grootste’ Elsevier 30.03.2017

CDA en D66: Tegenpolen die het goed met elkaar kunnen vinden Trouw 31.03.2017

Druk op informatiepartijen Telegraaf 29.03.2017

Onderhandelende partijen willen nog geen extra geld verpleeghuiszorg   NU 29.03.2017

Niet voor Pasen, maar wel voor de zomer een nieuw kabinet – daar zet de informateur op in VK 29.03.2017

Informateur Schippers streeft naar kabinet voor de zomer  Elsevier 29.03.2017

Formatie nu echt van start Telegraaf 29.03.2017

Rechts voert hoogste woord in nieuwe Kamer VK 29.03.2017

Klaver wil meer dan ‘scherpe randjes van rechts beleid halen’  Elsevier 29.03.2017

Schippers blijft demissionair minister Telegraaf 28.03.2017

Ook Rutte zet het klimaat op de agenda  Trouw 28.03.2017

Wilders haalt uit naar VVD over GroenLinks Telegraaf 28.03.2017

Kamer geeft groen licht voor onderhandelen over motorblok met opvoersetje AD 28.03.2017

Debat met verkenner: Kamer wijst Schippers aan als informateur  VK 28.03.2017

Rechts voert hoogste woord in nieuwe Kamer VK 28.03.2017

Schippers vol vertrouwen Telegraaf 28.03.2017

Wilders: ‘Klaver en zijn vriendjes gaan het Torentje kraken’ Elsevier 28.03.2017

Klaver: Doe niet mee om scherpe randjes eraf te halen  AD 28.03.2017

Klaver neemt geen genoegen met ‘een beetje minder rechts beleid’  NU 28.03.2017

Lobbyen voor een alinea in het coalitieakkoord Trouw 28.03.2017

Kamerdebat over verkenning Telegraaf 28.03.2017

AMBTENAREN: VVD, CDA, D66 EN CU MAAKT MEESTE KANS BB 27.03.2017

Dagkoersen: Klavers vermijdbaarheid maakt hem kwetsbaar VK 27.03.2017

Wie verzorgingsstaat wil beschermen, moet migratie stoppen  Elsevier 27.03.2017

Roemer laat deur op kier voor VVD Telegraaf 27.03.2017

SP laat deur op kier voor VVD: dit valt op in rapport Schippers Elsevier 27.03.2017

Schippers: Met GroenLinks proberen AD 27.03.2017

‘Schippers gaat door als enige informateur’ NU 27.03.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks willen verder met Schippers Trouw 27.03.2017

Schippers wordt informateur Telegraaf 27.03.2017

Geen tweede informateur, Schippers blijft als enige de formatie leiden VK 27.03.2017

Schippers biedt verslag verkenning aan NU 27.03.2017

Schippers biedt rapport aan  Telegraaf 27.03.2017

Schippers biedt rapport aan Telegraaf 27.03.2017

Informateur Edith Schippers biedt rapport verkenning aan  AD 26.03.2017

Geen tweede informateur, Schippers blijft als enige de formatie leiden VK 27.03.2017

Rutte III steunt op hoogopgeleide kiezer, laagopgeleiden stemden oppositie VK 26.03.2017

Edith Schippers gaat door als enige informateur VK 26.03.2017

Denkend aan Holland zie ik Klaver regeren  Trouw 26.03.2017

Edith Schippers hoopte zelf al op een vrouw als informateur Trouw 26.03.2017

Edith Schippers wordt informateur  AD 26.03.2017

‘Edith Schippers gaat door als enige informateur’ NU 26.03.20217

Schippers door als informateur Telegraaf 26.03.2017

Voorkeur voor ChristenUnie  Telegraaf 26.03.2017

Kabinet met GroenLinks: meer innovatie en geen hogere belastingen Telegraaf 25.03.2017

Wilders wil nog steeds regeren, anders ‘guerrilla-oppositie’  Elsevier 25.03.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks gaan onderhandelen over vormen coalitie NU 24.03.2017

Verkenning maandag afgerond  Telegraaf 24.03.2017

Rutte III? De jongeren van CDA en GroenLinks moeten het nog zien VK 24.03.2017

Jongeren CDA: Geen basisbeurs, geen kabinet AD 24.03.2017

Een formatie van vier jaar levert 11 miljard euro op VK 24.03.2017

Er vallen in de formatie miljarden te verdelen  Trouw 24.03.2017

GroenLinks huiverig voor PvdA-script Trouw 24.03.2017

Formatienieuws: deze onderhandelaars nemen de 4 partijen mee Elsevier 23.03.2017

Bij Rutte, Buma, Pechtold en Klaver domineren bedenkelijke gezichten en zuinige teksten VK 23.03.2017

Niemand heeft haast met Rutte III VK 23.03.2017

Kunnen VVD en GroenLinks genoeg water bij de wijn doen? Trouw 23.03.2017

Hierover zijn de partijen het oneens bij de formatiegesprekken  Elsevier 23.03.2017

Kabinetsformatie: onderhandeling ‘GroenRechts’ begint volgende week  Elsevier 23.03.2017

VVD, CDA, D66 en GroenLinks gaan onderhandelen over vormen coalitie  NU 23.03.2017

Acht onderhandelaars bij overleg Telegraaf 23.03.2017

Kamerleden snuffelen aan elkaar Telegraaf 23.03.2017

‘We zien je wel hoor, Lodewijk Asscher!’  AD 23.03.2017

Protest tegen uitsluiting PVV Telegraaf 23.03.2017

Haalbaarheid coalitie onder de loep Telegraaf 23.03.2017

Rutte als Kamerlid die premier Rutte aan de tand voelt? Het kan in demissionair kabinet VK 22.03.2017

Poker en patience ineen: formatiespel zet relaties tussen partijen op scherp  VK 22.03.2017

Onderzoek coalitie GroenLinks Telegraaf 22.03.2017

Wat wil Jesse Klaver precies? Het GroenLinks-programma in vijf punten Elsevier 22.03.2017

VVD-Jongeren willen graag een kabinet met GroenLinks Trouw 22.03.2017

Klaver vraagt zich af of gesprek met VVD, CDA en D66 zinvol is NU 22.03.2017

Wilders wil ‘werken aan herstel van vertrouwen’, VVD en CDA blijven PVV uitsluiten VK 22.03.2017

Formatienieuws: Rutte en Buma willen nog altijd niet met PVV praten Elsevier 22.03.2017

Wilders: PVV niet met VVD en CDA Telegraaf 22.03.2027

‘VVD en CDA willen niet met PVV om tafel’  NU 22.03.2017

Slechte rekenaar, die Geert Wilders Trouw 22.03.2017

Harde kritiek vertrekkend Kamerlid Elias: ‘VVD gaat gebukt onder ja en amen-cultuur’ VK 22.03.2017

Elias haalt uit: ‘Onder Rutte heerst bij VVD ja-knikkerscultuur’ Elsevier 22.03.2017

‘Regeren met Wilders werkt niet’ Telegraaf 22.03.2017

Formatienieuws: verkenner Schippers heeft meer tijd nodig Elsevier 21.03.2017

Verkenner Schippers heeft week extra nodig, spreekt nogmaals met Wilders VK 21.03.2017

Wilders weer langs Schippers Telegraaf  21.03.2017

Schippers wil week extra voor verkenning  NU 21.03.2017

Schippers wil week extra voor verkenning Telegraaf 21.03.2017

‘Verschillen met VVD megagroot’ Telegraaf 21.03.2017

Vijfpartijencoalitie? Dat wordt knokken! AD 21.03.2017

Wat zij bedoelen: ‘Ik ga dat f*cking kabinet in’ AD 21.03.2017

D66: coalitie GroenLinks optie Telegraaf 21.03.2017

Pechtold: regeren met GroenLinks is een serieuze optie AD 21.03.2017

GroenLinks nadrukkelijk in beeld voor nieuw kabinet Trouw 21.03.2017

‘Houd GroenLinks buiten de coalitie, omwille van de stabiliteit’ Trouw 21.03.2017

GroenLinks-jongeren waarschuwen Klaver: niet te snel regeren  AD 21.03.2017

Rutte laat weinig los over gesprek verkenner Telegraaf 21.03.2017

Dit zei Mark Rutte in 2008 over Groen Rechts  Elsevier 21.03.2017

 Schippers praat dinsdag door met VVD, CDA, D66 en GroenLinks NU 20.03.2017

In het hoofd van Geert Wilders zit Rutte IIIc AD 20.03.2017

Rutte wil CDA en D66 in nieuw kabinet  NU 20.03.2017

Met deze partijen praat Schippers verder over kabinetsvorming Elsevier 20.03.2017

Schippers praat dinsdag door met VVD, CDA, D66 en GroenLinks NU 20.03.2017

Formatienieuws: Thieme wil ‘klimaatkabinet’ met VVD Elsevier 20.03.2017

Wilders houdt vol: PVV wil regeren met VVD, zonder Rutte Elsevier 20.03.2017

Nog steeds hoopt Klaver VVD buiten coalitie te houden Elsevier 20.03.2017

Rutte wil CDA en D66 in nieuw kabinet  NU 20.03.2017

Rutte regeert liefst met CDA, D66 en een vierde  Telegraaf 20.03.2017

Schippers niet in nieuw kabinet Telegraaf 20.03.2017

In het hoofd van Geert Wilders zit Rutte IIIc AD 20.03.2017

Het ‘formatieflirten’ is begonnen in Den Haag Trouw 20.03.2017

Schippers begint verkenningsproces Telegraaf 20.03.2017

Sheila Sitalsing: ‘Advies’ vanuit VVD: niet te veel noten op je zang, Klaver VK 20.03.2017

Een centrum-groen kabinet? Gewoon. Doen.  Trouw 19.03.2017

Waarom we die ellenlange formatiefasen beter kunnen overslaan Elsevier 19.03.2017

Lange formatie fnuikt vertrouwen Trouw 19.03.2017

Senator: CDA ‘Wilders light’ Telegraaf 19.03.2017

CDA-senator noemt CDA ‘Wilders light’ AD 19.03.2017

Het klimaat wordt een sleutelkwestie in de formatie Trouw 18.03.2017

Weg naar Rutte III is er een vol hobbels Trouw 17.03.2017

Fractievoorzitters maandag langs bij Schippers   NU 17.03.2017

Fractieleiders maandag bij Schippers  Telegraaf 17.03.2017

Een versnipperd land, maar blauwer dan ooit Trouw 17.03.2017

Uitslagen per Haags stadsdeel: Van PVV tot DENK AD 17.03.2017

Schippers druk met formatie Telegraaf 16.03.2017

Teruglezen: Schippers verkenner formatie na lastige verkiezingsuitslag Elsevier 16.03.2017

Verkenner Schippers: weinig tijd, alles kan Telegraaf 16.03.2017

Edith Schippers (VVD) wordt verkenner van de nieuwe formatie AD 16.03.2017

VVD’er Edith Schippers gaat coalitiewensen verkennen VK 16.03.2017

Schippers gaat verkennen Telegraaf 16.03.2017

Dossier: formatie van start Telegraaf 16.03.2017

 

Schaakspel fracties begonnen Telegraaf 16.03.2017

Lijsttrekkers donderdagmiddag bijeen over formatie NU 16.03.2017

 

Achter de schermen van de formatie: dit is de volgende stap  Elsevier 16.03.2017

Chemie ontbreekt: hoe moet het verder tussen Rutte en Buma?  Elsevier 16.03.2017

Teruglezen: Schippers verkenner formatie na lastige verkiezingsuitslag  Elsevier 16.03.2017

 

 

 

 

maart 21, 2017 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, formatie, politiek, verkiezingen, verkiezingen 2017, VVD | , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 5 reacties

Fusie PvdA, GroenLinks, SP ??

Nou dag hoor !!!

Nou dag hoor !!!

PvdA is de grote verliezer

De PvdA (Wikipedia) is zwaar afgestraft voor haar regeringsdeelname. De sociaal-democraten lijden een historische nederlaag. Lijsttrekker Lodewijk Asscher ziet zijn partij dalen van 38 naar 9 zetels, bleek eerder al uit de exitpoll van Ipsos in opdracht van NOS en RTL.

Lees online het artikel van:

Meer reacties op de verkiezingsuitslag 2017 vindt u op de website van de WBS, evenals rapporten die verschenen na eerdere verliezen.

AD 08.05.2017

AD 08.05.2017

Hoe de verkiezingsuitslag te duiden?

Hoe de verkiezingsuitslag te duiden, en hoe nu verder? Die vraag zal nog wel een tijdje spelen. Enige auteurs van naam gaven al een voorzet.

Eerdere verliezen

Hoewel de eerdere nederlagen minder groot waren, is het toch zeker niet de eerste keer dat de PvdA een klap van de kiezers kreeg. Er zijn serieuze studies over gemaakt en brede kritieken aan gewijd.

PvdA2

Rode Bolwerk ten onder gegaan

Al eerder was het Rode Bolwerk in Amsterdam gebarsten, dan is uiteindelijk ook het Rode bolwerk in het Noorden van de kaart geveegd. Er zijn zelfs al eerdere pogingen ondernomen om de PvdA te redden !!

PvdA won in maar acht stembureaus Telegraaf 30.03.2017

PvdA won bij verkiezingen maar in acht stembureaus AD 30.03.2017

De PvdA is verpletterd door de eigen mensen

Voor de eerste keer na de Tweede Wereldoorlog is er een partij in de Tweede Kamer die het belang van een buitenlandse despoot vertegenwoordigt.

NL Denk is voortgebracht door de PvdA. De sociaal-democratie is verpletterd door de eigen mensen. Zij heeft niet tot taak om in naam van de mensheid te opereren, maar moet een sociaal-economisch belang vertegenwoordigen. Ze zijn in het moeras van etniciteit terecht gekomen. Zie nu de vruchten: DENK.

De PvdA moet niet de partij van allochtonen zijn. Jeroen Dijsselbloem zei dat morgen de opbouw moet beginnen. Nee Jeroen, niet de opbouw maar de wederopbouw  van de sociaal-democratie moet beginnen. Bevrijd je van grachtengordel en allochtonen in je organisatie, word weer de partij van de sociaal-democraten zonder etnische bepaaldheid.

GE DIGITAL CAMERA

Gedonder in de PvdA-tent met Tunahan Kuzu en Selcuk Öztürk

Binnen de PvdA zou een grote ruzie zijn over het integratiebeleid van minister Lodewijk Asscher (PvdA, Sociale Zaken), schrijft het AD. Volgens de minister is het volstrekt onduidelijk welke rol conservatief-religieuze organisaties als Milli Görüs, Diyanet en de Fethullah Gülenbeweging spelen bij de integratie van Turken in de Nederlandse maatschappij.

Asscher wil deze clubs vijf jaar lang in de gaten houden om hen te dwingen de integratie van Turken te bevorderen. Maar dat is tegen het zere been van zijn partijgenoten, de Tweede Kamerleden Tunahan Kuzu en Selcuk Öztürk. Op een Turkse internetsite beklagen de twee zich over de minister: hij zou aan ‘uitsluitingspolitiek’ doen.

GE DIGITAL CAMERA

Blunder ??

‘Is dit een strategische blunder van de PvdA? Dat hangt ervan af hoe je het bekijkt. Het staat in ieder geval in schrille tegenspraak met Politiek van Waarde Van Waarde (rapport) dat de PvdA net heeft uitgebracht. Daarin staat dat de partij niet meer ‘top down’ maar ‘bottom up’ moet werken. Het eerste wat de partij doet  is de twee mensen die al ‘bottom up’ werkten, eruit gooien. Volgens insiders zou de partijleiding de betreffende Kamerleden te weinig de ruimte geven. En uiteindelijk gaan ze nu door met hun eigen beweging.

De rumoer rondom de twee geroyeerde Kamerleden Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk leidde verrassend genoeg tot slechts één zetel verlies voor de partij. Volgens een peiling van Maurice de Hond stond de PvdA daarna op elf zetels, 27 minder dan ze nu daadwerkelijk in de Tweede Kamer hebben. Uiteindelijk kwamen ze met een eigen partij NL Denk die in de verkiezingen van 15 maart 2017  3 zetels heeft opgeleverd !!!

Gedonder met Jacques Monasch (ex-PvdA)

Jacques Monasch voelt zich bevrijd van de PvdA, en besloot uiteindelijk een eigen partij op te richten. Als mensen vinden dat het een  PVV Light-partij wordt, is dat prima, vindt het Kamerlid.

In een interview met de Volkskrant legt hij uit hoe de breuk tussen het Kamerlid en de PvdA is ontstaan. ‘Ik wilde liever de strijd aangaan binnen de PvdA, maar alleen als mensen van buiten eenvoudig mee konden stemmen,’ zegt hij over het zogenaamde ‘flitslidmaatschap’.

Nieuwe Wegen

Op Facebook zet hij al kort uiteen wat hij met zijn partij wil gaan doen. ‘Nederland is klaar met het wegkijken van links bij integratie- en immigratieproblemen; Nederland wil vaste banen in plaats van de losse baantjes en flexcontracten die rechts bepleit; Nederland heeft genoeg van het buitensluiten van de burger, en is discrimineren van hardwerkende nieuwkomers meer dan zat’, zelfs na referenda, door de gevestigde politiek.”

Volgens de politicus is het “tijd voor een doorbraak in de Nederlandse politiek”. “Tijd voor een partij die economisch sociaal is, de menselijke maat centraal stelt en grenzen stelt aan immigratie, illegaliteit en de inbreuk op onze normen en waarden.”

Zitten jullie me nu in de maling te nemen ???

Zitten jullie me nu in de maling te nemen ???

Eric Vrijsen: Monasch was kansloos tegen de doorgestoken kaart van PvdA

Monasch voorstander van referenda
Monasch zegt grenzen te willen stellen aan immigratie, illegaliteit en ‘de inbreuk op onze normen en waarden’, waarmee hij zich positioneert aan de rechterkant van het politieke landschap. Op economisch vlak noemt hij zichzelf juist sociaal.

Ook verschilt de partij van Monasch van de concurrenten op links wat betreft referendabeleid. Het Kamerlid schrijft dat Nederlanders ‘genoeg hebben van het buitensluiten van de burger, zelfs na referenda, door de gevestigde politiek’. Hij was een van de enige PvdA-stemmen die premier Mark Rutte (VVD) wilde dwingen om snel actie te ondernemen na het Oekraïne-referendum eerder dit jaar.

Na ruzie binnen PvdA begint Monasch eigen partij
Het is geen grote verrassing dat Monasch een eigen partij sticht. Onlangs stapte hij uit de PvdA, nadat hij niet mee mocht doen aan de lijsttrekkerverkiezingen bij de sociaaldemocraten. De PvdA beloofde een open verkiezing te houden, maar vond toch reden om de kritische Monasch te weren.

Waar gaan we het over hebben heren !! PvdA-light, SP-light of PVV-light ???

Waar gaan we het over hebben heren !! PvdA-light, SP-light of PVV-light ???

Monasch over eigen partij: Een PVV-light zou prima zijn

De kiezer stelt Judasgedrag niet op prijs

Ik vind het vreselijk om te herhalen, maar al kort na de staatsgreep tegen Diederik Samsom heb ik gezegd dat deze broedermoord niet zou worden beloond. Judasgedrag wordt niet op prijs gesteld. Samsom had de lijstrekker moeten zijn, die met verve zijn succesvolle nivelleringskabinet kon verdedigen. Die kans kreeg hij niet.

AD 21.03.2017

AD 21.03.2017

Links heeft verloren. Doordat links arbeid verwart met uitkeringen, doordat links moslims verwart met de islam, doordat links Nederland met de wereld verwart, doordat links de Messiaanse grenzeloosheid verwart met een begrensde politieke ordening. Jesse Klaver mag feestvieren. Hij heeft gewonnen, maar links heeft verloren.

Gewoon opheffen die zielige hap !!!

Gewoon opheffen die zielige hap !!!

PvdA opheffen dan maar ??

Partijprominent Rob Oudkerk heeft donderdagochtend voor de microfoon van Radio Noord gepleit voor opheffing van de PvdA. Hij noemt de nederlaag van de sociaal-democraten „historisch, maar totaal niet onverwacht.”

AD 23.03.2017

AD 23.03.2017

„De SDAP is vroeger ook opgeheven en daar kwam de PvdA uit voort. Misschien komt er een nieuwe sociaaldemocratische beweging, die mensen aan zich weet te binden.”

Oudkerk denkt dat de integratie het punt is waarop het mis is gelopen voor zijn partij. „Die problematiek hebben we niet alleen terzijde geschoven, maar de mensen die daar last van hebben, hebben we niet aan ons weten te binden.”

De PvdA moet zichzelf weer uitvinden, als partij van werkenden en niet als partij van allochtonen of subsidies. De positieve campagne van Mark Rutte heeft gewonnen. De kiezer heeft gesproken, punt.

2016-12-09 00:00:00 AMSTERDAM - PvdA-partij voorzitter Hans Spekman tijdens de uitslag van de PvdA-lijsttrekkersverkiezing. ANP KOEN VAN WEEL

Na winst van Asscher zegt partijvoorzitter Spekman: ‘Slechte peilingen niet alleen door PvdA zelf’

De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid won met 54,5 procent van de stemmen, zijn tegenstander Diederik Samsom ontving 45,5 procent van de stemmen. Samsom kondigde ook zijn vertrek aan na de nederlaag. Maandag stapt hij op als fractievoorzitter. ‘Het is nu aan een ander,’ zei hij in het Podium Mozaïek in Amsterdam.

Asscher gaf al aan die stap te betreuren. ‘Natuurlijk vind ik het jammer en natuurlijk had hij kunnen aanblijven.’ Bang voor een breuk is Spekman niet. Hij denkt juist dat de PvdA heeft laten zien dat de partij ‘een open, sociaaldemocratisch platform is’. ‘Ik denk ook dat we de nieuwe leden kunnen laten zien dat er een alternatief is voor de rechtse partijen.’

Ingrijpende reorganisatieproces  PvdA

Mede door toedoen van PvdA’er Vos nam de afgelopen dagen de druk op voorzitter Hans Spekman toe om te vertrekken. De leden zouden daar zaterdag over beslissen. Vrijdagavond haalde voorzitter Hans Spekman de druk al van de bijeenkomst door aan te kondigen dat hij opstapt. Niet meteen, maar in oktober, zodat hij nog tijd heeft om de procedure voor de nieuwe voorzitter in gang te zetten. Ook kan hij dan het ingrijpende PvdA-reorganisatie proces  gaan leiden – de partij verliest o.a. tientallen medewerkers nu ze zo klein is geworden.

Ook al duurt de formatie twee maanden, of twee jaar, dan nog moet de PvdA zich verre houden van een kabinet waar de VVD de boventoon voert, aldus een lid op de bijeenkomst waar mensen konden uithuilen over de val van 38 naar 9 zetels.

Politiek leider Lodewijk Asscher zei woensdagavond al na de verpletterende nederlaag van de PvdA dat haar bescheidenheid past, en een rol in de oppositie. In de campagne zette hij in op een linkse coalitie. Daar zou tweederde van de leden wel voor voelen, maar eenderde ook niet.

Reactie VVD

Vreemd genoeg maar tegelijkertijd o zo voorspelbaar had het VVD mannetje Halbe Zijlstra, ”Ondanks de grote ideologische verschillen”, daar zo zijn eigen visie over.

De PvdA is wat betreft Halbe Zijlstra van harte welkom in het nieuwe kabinet als ze dat zelf ook wil. ”Ondanks de grote ideologische verschillen is het voor ons nog altijd een optie. Maar laten we realistisch zijn: Asscher moet nu eerst even wat verbandtrommels bij de PvdA laten aanrukken.”

Dat zegt de VVD-fractievoorzitter zaterdag in een interview met het AD.

PvdA en GroenLinks en SP ... Yes we Can !!!!

PvdA en GroenLinks en SP … Yes we Can !!!!

Samenwerking op Links !!!

Oud-PvdA’ers hebben in het verleden meermaals opgeroepen tot een samenwerking op links. GroenLinks-leider Jesse Klaver heeft tijdens de verkiezingen steevast aangegeven wel wat te zien in een samenwerking met de PvdA en de SP. Ook oud-burgemeester en voormalig PvdA-lijsttrekker Job Cohen heeft de linkse partijen al opgeroepen een blok te vormen. Hij hoopte dat dit nog voor de verkiezingen zou gebeuren.

AD 31.05.2017

AD 31.05.2017

Klaver als leider

Het plan van Plasterk gaat wel een stuk verder. De demissionair minister van Binnenlandse Zaken wil dat de Tweede Kamerfracties van GroenLinks en PvdA fuseren. Klaver, als lijsttrekker van de grote winnaar en de grootste linkse partij, zou het blok moeten leiden.

De samensmelting onvermijdelijk, schrijft Plasterk in een brief aan de Volkskrant. ‘Als er één moment is om dit proces in gang te zetten is het nu. In plaats van negatieve aandacht voor het verlies op links genereert het interesse, en respect, net op tijd voor de gemeenteraadsverkiezingen.’

Ook moet de PvdA zich realiseren dat het tijd is een toontje lager te zingen, nu GroenLinks groter is dan de partij. Als het aan Plasterk ligt, sluit de SP zich overigens ook aan bij het ‘blok’, en zullen de partijen ook op gemeentelijk niveau fuseren.

Mogelijke fusie tussen GroenLinks, SP en PvdA  ???

Dit weekend had crisisberaad plaats onder leden van de PvdA. De partij moet een forse nederlaag verwerken en als het aan minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plasterk ligt, lopen de overgebleven Kamerleden over maar GroenLinks.

De opmerkingen van Plasterk komen na een weekend waarin PvdA-leden tegen mogelijke regeringsdeelname hebben gestemd. Het is tijd voor de PvdA om haar wonden te likken en eerst eigen zaken op orde te krijgen, luidt het oordeel..

Lodewijk Asscher   ✔@LodewijkA

Samenwerking met links is belangrijk, maar de PvdA zal de PvdA-kiezers vanuit eigen kracht vertegenwoordigen 09:16 – 20 maart 2017

Sywert van Lienden   ✔@Sywert

Plasterk maakt geesten rijp voor fusie GroenLinks/PvdA via eerste opstapje: samenwerking van fracties (daarna gezamenlijke lokale lijsten?).https://twitter.com/JaapJansen/status/843571939897688064 …

22:27 – 19 maart 2017

Ook op gemeentelijk niveau

Dat linkse blok is volgens Plasterk vergelijkbaar met de Britse Labour-partij en de Democraten in de Verenigde Staten. Per gemeente moeten de mogelijkheden voor de fusie worden bekeken, vindt Plasterk. ‘Het is organisatorisch een grote klus, vraagt psychologisch om het inleveren van oude vormen en gedachten, maar kan ook een enorme hoop positieve energie genereren.’

PvdA-lijsttrekker Lodewijk Asscher zegt op Twitter echter weinig te voelen voor de voorgestelde fusie.  ‘De PvdA zal de PvdA-kiezers vanuit eigen kracht vertegenwoordigen.’

Lodewijk Asscher (links) en Ronald Plasterk.

Tags: GroenLinks  Jesse Klaver  links blok  Lodewijk Asscher  PvdA  Ronald Plasterk  SP

Zie ook: Lijstverbinding PvdA, GroenLinks, SP ??

zie ook: PvdA-Plus is linkse samenwerking met PvdA + Groenlinks + SP + D66 !!!

zie ook: PvdA 70 jaar partijvernieuwing

zie ook: Jacques Monasch ex-PvdA lanceert partij Nieuwe Wegen

zie ook: Is de kwestie Jacques Monasch PvdA doorgestoken kaart ?

zie ook: NL Denk – De Return van Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk (ex-PvdA)

zie ook: Weer gedonder bij de PvdA

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas

zie ook: Het Rode Bolwerk in Amsterdam is gebarsten – deel 2

Zie ook: De SP-light van Job Cohen viel verkeerd bij de PvdA-achterban

zie ook: De PvdA op weg naar SP-light ???

Zie ook: PvdA-SP-GroenLinks-D66 versus een Hete en Rode Lente – deel 2

Zie ook: PvdA-SP-GroenLinks-D66 versus een Hete en Rode Lente !?!?!? deel 1

Zie ook: Manifest Linkse oppositie SP, PvdA, GroenLinks, ChristenUnie en de FNV

Zie ook: Provinciale verkiezingen 02.03.2011 – Groenlinks, PvdA, SP en ook D66 Samen ?

Zie ook: Een Links Den Haag – samenwerking SP, Groenlinks en PvdA

Zie ook: Geen Samenwerking PvdA, Groenlinks, SP en D66 ?

Zie ook: Guusje ter Horst en Jolande Sap – PvdA, Groenlinks en D66 samen

En ook nog: PvdA mobiliseert Nederland in strijd tegen het Rechtse Kabinet Rutte 1- deel 2

En verder ook: De PvdA mobiliseert Nederland in strijd tegen het Rechtse Kabinet Rutte 1 deel 1

NU.nl onderzoekt: Waar ging het mis bij de PvdA? 

‘De PvdA moet zich afvragen of er nog wel een sociaaldemocratie moet zijn’

NU 16.06.2017 De PvdA liep afgelopen maart tegen een historische nederlaag aan. Slechts negen zetels zijn er nog over voor de sociaaldemocratische partij die eens vast onderdeel was van de politieke macht in Nederland.

Waar is er toch misgegaan met de PvdA? Lag het aan het regeren met de VVD? Lag het aan de campagne? Of is de PvdA om andere redenen al langer bezig om langzaam in te storten.

Dinsdag presenteert de partij een eigen evaluatie van het verkiezingsechec, maar NU.nl sprak nu al met experts en diverse betrokkenen rond de partij. Van prominent tot minder prominent.

Het beeld komt naar voren van oprechte twijfel of de PvdA nog bestaansrecht heeft.

“De vraag bij de PvdA zou moeten zijn: Moet er nog wel een sociaaldemocratie zijn? En misschien is de conclusie wel: Misschien kan de sociaaldemocratie er beter niet zijn”, aldus een betrokken PvdA’er.

“Want alle thema’s waarom mensen voorheen PvdA stemden kun je nu ook prima vinden bij andere partijen. De progressieven bij GroenLinks en D66. De conservatieven bij de SP.”

“Heeft de PvdA nog bestaansrecht? Het is een harde vraag, maar je moet hem stellen.”

De vraag of de PvdA bestaansrecht heeft wordt door drie PvdA’ers die tot voor kort Kamerlid waren gedeeld. “Ik vraag me af of de partij nog te reanimeren is”, verzucht er een. En een ander: “Als je echt soulsearching wil doen moet je de vraag stellen: Is de PvdA wel nodig? Is de sociaaldemocratie wel nodig?”

En de ander: “Heeft de PvdA nog bestaansrecht? Het is een harde vraag, maar je moet hem stellen.”

Maar waar is het dan zo misgegaan? NU.nl komt op basis van de gesprekken tot een viertal conclusies.

De PvdA slaagt er niet om de achterban vast te houden.

De PvdA, ooit vooral opgericht voor de grote groep arbeiders in de lagere en midden klasse, verloor de laatste decennia hele brokken van de oorspronkelijke achterban.

Net als het CDA had de PvdA last van het einde van de verzuiling en de bijbehorende versplintering van het electoraat. Met name de jonge kiezers voelen zich nauwelijks aan partijen gebonden.

“De verkiezingen zijn geen volkstelling meer. Als je vroeger de stemmen van de KVP (waar het CDA uit is voortgekomen, red) bij elkaar optelde wist je hoeveel katholieken er waren”, aldus politicoloog Tom Louwerse.

Daar kwam voor de PvdA nog bij dat de traditionele achterban kleiner was geworden door de toegenomen welvaart. De arbeider was middenklasse geworden.

Nadat Wim Kok in de jaren negentig de ideologische veren had afgeschud maakte Bos van de PvdA een moderne middenpartij. Nog steeds stonden solidariteit en verheffing voorop, maar de vrije markt was geen vies ding meer en wie dat wilde kon niet meer zomaar rekenen op steun van de overheid.

Een stukje eigen verantwoordelijkheid, een kleinere overheid, internationalisering en het weerbaar maken van werknemers in een veranderende arbeidsmarkt waren de nieuwe kenmerken van de sociaaldemocratie.

“Het zou me niet verbazen als Denk twee zetels weg heeft gehaald bij de PvdA”, aldus Politicoloog Tom Louwerse.

Doordat de binding met de kiezer afnam kwamen er steeds meer partijen die geleidelijk aan brokjes achterban gingen wegkapen. Zo vonden de lager opgeleiden hun weg naar bijvoorbeeld de SP.

Ook was er volgens Louwerse een belangrijk deel dat zich uit algehele onvrede afkeerde tegen de politiek en niet meer ging stemmen.

“In de jaren negentig leek het bij politieke discussies haast of Nederland af was, maar sommige mensen dachten juist: ik ben helemaal niet zo tevreden over hoe het gaat”, aldus Louwerse.

“Pim Fortuyn wist die onvrede te kanaliseren zodat mensen weer een reden hadden om te gaan stemmen. Zeker in Rotterdam zag je dat daar een groot aantal voormalig PvdA-stemmers tussen zaten. Die mensen zitten nu onder andere bij de PVV.”

Inmiddels ondervindt de PvdA ook concurrentie van bijvoorbeeld 50Plus en Denk, die de mensen met een migrantenachtergrond weet te trekken.

“De PvdA had duidelijk steun onder migrantenkiezers”, stelt Louwerse, maar hij geeft ook een kanttekening. “Denk heeft nu drie zetels, terwijl de PvdA er 29 verloor. De rest is dus elders heengegaan, bijvoorbeeld naar GroenLinks. Toch zou het me niet verbazen als Denk twee zetels weg heeft gehaald bij de PvdA.”

De PvdA probeert alle verschillende groepen te verbinden, maar in het versplinterde landschap is dat lastig en zorgt het bovendien voor botsingen tussen de opvattingen van progressief links aan de ene kant en het conservatievere deel aan de andere kant.

“Die Van Dijk is gewoon een vriendje van Lodewijk. Het zijn een stel strategische onbenullen.”

“Ik dacht in de campagne heel vaak als ik Asscher of Spekman hoorde: Huh, dit vinden wij helemaal niet. We gingen ineens populistisch doen en SP-standpunten overnemen, zoals het afschaffen van het eigen risico. Ineens moesten we af van het eigen risico”, aldus een oud-Kamerlid.

“En wat me stoorde was de lijn op arbeid. We gingen helemaal inzetten op baanzekerheid, in plaats van werk-naar-werk.” 

Het schrok sommige ‘progressieven’ binnen de partij af. “De PvdA heeft na de traditionele achterban nu ook de progressieve achterban van zich vervreemd”, aldus een actieve PvdA’er.

Binnen deze groep werd ook de komst van FNV-bestuurder Gijs van Dijk met gefronste wenkbrauwen gadegeslagen. Van Dijk kwam uit het niets op plek vijf van de kandidatenlijst.

“Ik dacht echt: Wat doet die man daar? Ik had het kunnen billijken als hij tienduizenden stemmen had binnengehaald vanuit de FNV. Maar hoeveel had hij er? Nog geen tweeduizend. Op een miljoen leden van de FNV”, aldus een PvdA’er die tot voor kort Kamerlid was.

“Die Van Dijk is gewoon een vriendje van Lodewijk. Het zijn een stel strategische onbenullen.”

De PvdA-achterban accepteert geen harde maatregelen, mede doordat de partij zelf verwachtingen schept

“De gaswinning in Groningen is niet goed gegaan en de bezuinigingen in de zorg gingen te snel”, wil het huidige Kamerlid Henk Nijboer tegenover NU.nl wel toegeven.

Maar voor de PvdA is het niet nieuw dat de partij electoraal last ondervindt van het nemen van zware maatregelen. Begin jaren negentig was het PvdA-leider en minister van Financiën Wim Kok die het durfde om in te grijpen in de arbeidsongeschiktheidswet WAO.

Het leverde de grootste demonstratie ooit op tegen het kabinetsbeleid. Een paar jaar later verloor de partij twaalf zetels bij de verkiezingen.

“Als je op ons stemt verwacht je dat we iets voor je doen. We maken ons kwetsbaarder voor teleurstelling”, aldus PvdA-Europarlementariër Paul Tang.

Ook toen er in het kabinet-Balkenende 4 onder PvdA-leiderschap van Wouter Bos harde maatregelen moesten worden genomen zakte de partij ver weg in de peilingen.

Het heeft deels te maken met de aard van de gemiddelde PvdA-kiezer. Die verwacht dat de partij altijd maatregelen neemt die hen niet raakt, zo erkennen eigenlijk alle gesproken PvdA’ers.

“Een pianostemmer die in de crisisjaren mensen had moeten ontslaan kwam eens naar me toe en zei: Jullie hadden meer moeten doen voor de gewone, hardwerkende man! Wat hadden we dan meer moeten doen?, vroeg ik. Wist ie niet”, aldus een PvdA’er.

“Hij was teleurgesteld, omdat er duidelijk dingen waren beloofd. In plaats daarvan werden er hele andere dingen gedaan zonder dat daar uitleg over kwam.”

Of zoals PvdA-Europarlementariër Paul Tang het onlangs in NRC verwoordde: “Een liberaal gelooft meer in zijn eigen kracht dan in die van z’n partij. Maar als je op ons stemt verwacht je dat we iets voor je doen. We maken ons kwetsbaarder voor teleurstelling.”

Concessies in de richting van rechtse partijen als het CDA en de VVD zijn voor veel leden a priori uit den boze.

“De sluiting van de sociale werkplaatsen is de metafoor van het drama. Je laat mensen die minder weerbaar zijn in de steek. PvdA-senatoren hebben liggen kotsen, omdat ze voor deze maatregel moesten stemmen.”

Zeker bij beleid dat kwetsbare mensen direct raakt, zoals het kinderpardon, strafbaarstelling illegaliteit, ouderenzorg, ligt dat bij de traditionele achterban altijd uiterst gevoelig.

Daarbij speelt ook mee dat juist de PvdA in de oppositie en tijdens campagnes altijd het hoogste woord heeft en daarmee verwachtingen schept.

Zo protesteerde Kok, voordat hij zelf ingreep, juist altijd hard tegen maatregelen in de WAO: “Handen af van de WAO”, viel op de verkiezingsposters te lezen.

Voordat het kabinet-Rutte 2 aantrad brieste Diederik Samsom op het Malieveld nog dat de PvdA ‘natuurlijk’ de bezuinigingen op de sociale werkplaatsen zou terugdraaien.

Na de verkiezingen werden de sociale werkplaatsen juist afgebroken. Dat er wel alternatieven werden geboden verlichtte de pijn voor de PvdA-kiezer onvoldoende.

Een PvdA’er: “De sluiting van de sociale werkplaatsen is de metafoor van het drama. Je laat mensen die minder weerbaar zijn in de steek. PvdA-senatoren hebben liggen kotsen, omdat ze voor deze maatregel moesten stemmen.”

En: “De participatiesamenleving gaf de doorslag voor de PvdA. Dat is een essentieel punt. Daarmee zeg je: Je bent er niet meer voor mensen. Je zegt niet meer: Wij regelen het voor je.”

Tom Louwerse: “Als je gaat regeren met een partij aan de andere kant van het spectrum dan betaal je de electorale prijs. Maar wat het nog erger maakt is dat de PvdA jarenlang het uitruilen met de VVD heeft zitten verdedigen, in plaats van het neerzetten van een eigen profiel.”

Maar, zegt Louwerse ook, deze kiezers zijn in het versplinterde landschap niet voor altijd weg. “Wat dat betreft was 2012 een piek omhoog, en 2017 een piek omlaag.”

Ouderwetse partijstructuur zit in de weg en maakt PvdA onaantrekkelijk voor jongeren

“De cultuur van de partij is ambtelijk, bureaucratisch en bestuurlijk. Creativiteit krijgt geen plaats en dat staat vernieuwing in de weg”, stelde oud-PvdA-Kamerlid Jan Vos onlangs in de Volkskrant.

De PvdA gaat er al tijden prat op dat de leden alles bepalen binnen de partij, maar toch zit de manier waarop de partijdemocratie nu is ingericht de sociaaldemocraten vaak behoorlijk in de weg.

Zo trekken de stoffige zaaltjes, ledenraden en congressen vaak dezelfde boze leden die vinden dat de partij voor een bepaalde groep niet genoeg doet.

“We moeten echt stoppen met die vreselijke partijcongressen”, aldus een prominente PvdA’er. “Daar komt altijd hetzelfde groepje op af. Zij zijn niet representatief voor de hele achterban. De partij heeft nu zo’n klap gehad dat een nieuwe voorzitter hier echt wat aan moet doen.”

En een ander: “De leden zijn linkser dan de kiezers en Spekman heeft hen de mogelijkheid gegeven spaken in de wielen te steken. Het is triest en oliedom dat je de partijstructuur zo inricht dat je de leider pootje haakt.”

En weer een ander: “Als ik die mensen rijendik voor de interruptiemicrofoon ziet denk ik: Wat heeft dit nou voor zin? Het gaat ze om de media-aandacht. En die is vaak nog negatief ook.”

“De cultuur van de partij is ambtelijk, bureaucratisch en bestuurlijk. Creativiteit krijgt geen plaats en dat staat vernieuwing in de weg” aldus Oud-PvdA-Kamerlid Jan Vos.

Ook de sessies van de commissie-Depla, die de verkiezingen evalueert, trekt vooral dezelfde groep witte mannen van middelbare leeftijd.

“Vraag een middle aged white guy, om sessies te organiseren over de toekomst & this is what you get”, verzuchtte kandidaat-Kamerlid Giselle Schellekens bij de foto op Twitter.

Het is typerend voor de PvdA. Afgelopen verkiezingen werden het verkiezingsprogramma en de kandidatenlijst opgesteld onder leiding van twee mannen van boven de zeventig: Wim Meijer en Max van den Berg.

De PvdA is momenteel al geen partij waar je bij wilt horen, maar de ouderwetse manier waarop een en ander georganiseerd wordt nodigt voor een jonge groep politiek geïnteresseerden ook niet uit om actief te worden voor de partij.

“Met Spekman aan het roer gaat de partij niet vernieuwen. Kijk naar hoe Klaver dat doet. Bij zijn meetups worden geen moties ingediend. Die vertelt gewoon waar hij naartoe wil en de zaal juicht”, stelt een PvdA’er, die er net als veel van de andere PvdA’ers op aandringt dat de nieuwe voorzitter iemand van deze tijd moet zijn.

Van de Facebook-generatie, en niet iemand die al twintig jaar hoog in de partij rondloopt.

Maar hoe de partijdemocratie kan worden gewijzigd is nog niet zo eenvoudig. Je wilt immers de leden niet al hun invloed afpakken.

Een van de gesproken PvdA’ers heeft wel een idee. “Zoek op een aantrekkelijkere manier het contact met je achterban. Zoals ze nu ook willen doen door een PvdA-avond te organiseren met inhoud, maar ook met cultuur en muziek. Cabaretier Erik van Muiswinkel komt langs.”

Dergelijke evenementen zouden moeten helpen om een breder deel van de achterban te prikkelen om zich aan te sluiten en actief te worden voor de partij.

Volgens een ander actief lid, dat op de kandidatenlijst stond bij de afgelopen verkiezingen, is er echter meer nodig.

“Een cabaretier uitnodigen is slechts een ander jasje. Je moet stoppen met interne PvdA-feestjes en alleen nog evenementen organiseren met maatschappelijke organisaties. Dan pas zorg je voor inhoud én een ander publiek.”

De verkiezingen kwamen te snel voor Asscher

Slechts twee maanden zaten er tussen de verkiezingscampagne voor het PvdA-lijsttrekkerschap en de landelijke verkiezingen.

Toen Asscher eenmaal de strijd had gewonnen was de tijd te kort om in de rol van partijleider te groeien en een eigen koers uit te zetten. In plaats daarvan hing er in de campagne nog altijd een grote zweem van verdeeldheid en onvrede rond de PvdA.

“Lodewijk heeft een hele beperkte scoop. Hij heeft nog geen tiende van het intellectuele vermogen van Diederik”

Bovendien legde de lijsttrekkersstrijd juist bloot waar de PvdA het had laten liggen, in plaats van dat het de start was van nieuw elan.

Asscher haalde hard uit naar zijn opponent (Diederik, je hebt zitten kwartetten met onze idealen) en was daarmee niet geloofwaardig, omdat hij zelf vanaf het begin betrokken was bij het kabinet-Rutte 2.

Sowieso is er bij PvdA’ers twijfel over Asscher als partijleider. “Lodewijk heeft een hele beperkte scoop. Hij heeft nog geen tiende van het intellectuele vermogen van Diederik (Samsom, red). Je moet een heleboel ingewikkelde dossiers aan elkaar kunnen knopen. Op ethiek doet hij het fantastisch, maar van economie begrijpt hij geen fluit”, aldus een PvdA’er.

“Lodewijk is een bestuurder, geen leider”, stelt een andere PvdA’er. 

Als minister en vicepremier toonde hij zich een effectief politicus door deals te sluiten met partijen, opstandige Senatoren en sociale partners. Maar het partijleiderschap is een ander metier.

“Tijdens het verkiezingscongres in Utrecht keek iedereen uit naar de speech van Asscher. Maar op het moment dat ik kippenvel moest voelen, voelde ik het niet”, aldus een PvdA’er.

En een ander: “Als je de speeches van Asscher vergelijkt met die van Diederik (Samsom, red). Bij Diederik hoorde je het vuur in zijn betoog. Bij Jesse zie je dat ook. Mensen stemmen daarop omdat je dan het idee krijgt dat iemand zijn werk doet”, aldus een PvdA’er.

Een lichtpuntje voor de PvdA is dat Asscher snel lijkt te groeien in zijn rol als offensief partijleider. Bij de eerste debatten opende hij eerst stevig de aanval op Geert Wilders en wist hij later ook Jesse Klaver in het nauw te drijven.

Toekomst

De vertrekkend partijvoorzitter Hans Spekman zei toen hij zijn vertrek aankondigde dat de sociaaldemocratie altijd zal blijven bestaan.

Misschien heeft hij gelijk, maar de partij zal moeten accepteren dat de partij niet méér recht heeft op zetels dan veel andere partijen om de PvdA heen.

Daarbij zijn oplevingen mogelijk wanneer een aansprekende leider het verhaal geloofwaardig over het voetlicht kan brengen, zoals Samsom deed in 2012. De keerzijde is echter ook mogelijk, zoals we zagen bij de afgelopen verkiezingen, waarbij er juist heel veel zetels worden verloren.

De richtingenstrijd tussen progressief en conservatief links maakt het des te complexer om voor een brede groep kiezers herkenbaar te zijn. Een duidelijke keuze zou dan kunnen helpen, maar logischerwijs ook weer een groep afschrikken.

Bovendien zal de partij er nog een hele kluif aan krijgen om de jonge garde weer aan zich te binden. Die vinden momenteel meer inspiratie bij het GroenLinks van Jesse Klaver. Hij slaagde er afgelopen campagne wel in op een vernieuwde manier het contact te vinden met het electoraat.

Voor de PvdA breekt nu een periode van herbronnen en ‘soulsearching’ aan. Over vier jaar zal blijken wat dit heeft opgeleverd. Of de partij daarbij ook serieus het eigen bestaansrecht tegen het licht zal houden valt te betwijfelen, net als of dit gebeurt vanuit de oppositie of coalitie.

Want ook daar is de partij over verdeeld. Er zijn PvdA’ers die hun lidmaatschap zullen opzeggen als de PvdA na de afstraffing op 15 maart alsnog gaat regeren, een vermoedelijk net zo groot deel van de achterban vreest dat de PvdA in de marge van de oppositie ook weinig te winnen heeft.

Welke koers de partij ook kiest, er is komende jaren genoeg om over na te denken.

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over: PvdA

Authentiek oud-Kamerlid gaat voor PvdA-voorzitterschap

Trouw 10.06.2017 Oud-Tweede Kamerlid Astrid Oosenbrug wil samen met PvdA-medewerker Gerard Oosterwijk een gooi doen naar het partijvoorzitterschap van de PvdA, waar Hans Spekman onlangs afstand van deed.

De twee zijn de eersten die openlijk zeggen dat ze voorzitter Hans Spekman op willen volgen, en doen dat in de Volkskrant. Spekman blijft nog aan tot oktober.

Oosenbrug en Oosterwijk, die het voorzitterschap willen delen, zeggen dat ze de partij terug willen geven aan de leden. Volgens hen is de PvdA te veel een bubbel geworden waarbinnen alleen mensen met dezelfde afkomst en opleiding elkaar tegenkomen.

Oosenbrug wil meer mensen bij de partij die zich op eigen kracht een weg omhoog zoeken. Hoewel er nog geen profielschets is opgesteld voor de nieuwe PvdA-voorzitter, kan ze zich niet voorstellen dat ze niet aan het profiel voldoet, zegt ze in de krant.

Oosenbrug was Kamerlid sinds 2012 en woordvoerster namens de PvdA-fractie op het gebied van onder meer ICT en privacy. Ze kwam na de laatste verkiezingen in maart niet terug in de Kamer. In september vorig jaar zei Oosenbrug al dat ze terug wilde naar ‘de echte wereld’ zonder Haagse spelletjes, om “de partij weer groot te maken”.

Portret Oosenbrug

In heel veel opzichten is Oosenbrug (48) geen doorsnee Kamerlid. Naast een tatoeage zijn er de uiterlijkheden als het neusknopje, het ringetje in de wenkbrauw, roodgeverfd haar en de immer zwarte kleding. Maar ook los daarvan onderscheidt de geboren Rotterdamse met authentieke tongval en klaterende schaterlach zich met een rijk levensverhaal en een voorkeur voor de politieke luwte.

Ze is het zesde kind van een Haagse marinier en Rotterdamse fabriekarbeidster. Hij is zeventien en zit in de Van Ghentkazerne als ze elkaar leren kennen, zij is zestien en werkt bij de Jaminfabriek. Op hun achttiende worden ze voor het eerst ouders. Herinneringen aan een gelukkig gezinsleven heeft Oosenbrug niet. Haar moeder verdwijnt op haar vierde met een vriendin naar Griekenland, haar vader ziet de kinderen in het weeshuis belanden.

Keuze voor PvdA

Zodra eind jaren negentig de eerste computers in huis komen te staan, zet Oosenbrug – fan van Nintendo en Usenet – haar zinnen op een baan in de ict. Dáár ligt de toekomst en daarmee geld, bedenkt ze zich. De sociale dienst maant haar als pas gescheiden vrouw tot kalmte, maar ze wil voor haar gezin zorgen. Zélf.

Ze overtuigt de medewerkers ervan dat een vrouw heus in de ict kan werken en fietst fluitend door de opleiding. Ze vindt werk als helpdeskmedewerker bij een internetaanbieder – ‘als je een computer kon aanzetten, was je al de bom’ – en mag na een halfjaar doorstuderen voor systeembeheerder.

In dat nog prille internettijdperk staat in Rotterdam een man op die haar vertelt dat ze haar vriendin met wie ze opgroeide, moet zien als Marokkáánse vriendin met een in potentie gevaarlijk geloof. Die man heet Pim Fortuyn. Bezorgd over de maatschappelijke tweedeling die Fortuyn teweeg zou kunnen brengen, merkt ze dat ze niet gefrustreerd aan de zijlijn wil staan. Ze meldt zich bij de PvdA.

In 2012 valt het kabinet-Rutte-I en geeft Oosenbrug zich op als kandidaat, én tot haar verbazen wordt ze uiteindelijk benoemd tot Kamerlid. Daar kijkt ze met verbazing toe hoe collega’s voorstellen van anderen naar zich toetrekken, met tig titels de wereld denken te kennen of met wollig taalgebruik proberen te maskeren dat ze iets niet weten.

Passie voor ICT

Haar portefeuille geeft haar in die wondere wereld van het Binnenhof houvast. Ze kent de ict op haar duimpje, maar krijgt ook privacy toebedeeld – een onderwerp dat zo ongeveer elk wetsvoorstel raakt. Het is vooral technisch, inhoudelijk werk. Ze sleutelt in stilte aan de gehekelde cookiewet, spant zich in om te voorkomen dat de radiofrequenties worden geveild en daarmee banen op de tocht komen te staan en staat pal voor een vrij internet.

Vorig jaar, toen ze vier jaar bezig was, oogstte ze lof en bewondering bij zowel internetondernemers als privacybeschermers. Die waren het inhoudelijk niet altijd met Oosenbrug eens, maar ze is wel zo ongeveer het enige Kamerlid dat zich vol op de digitale wereld stort. Ze laat merken in te zien dat de politiek er juist nu, in die draaikolk van technologische ontwikkelingen, bovenop moet zitten voor de burger.

Partijgenoten erkennen haar voor haar kennis, maar ook om wie zij is. Ze noemen haar gepassioneerd, gevoelig, onverstoorbaar, een bijtertje. Iemand zonder opsmuk die standvastige politiek kan bedrijven vanuit haar eigen ervaringen. Woede, tranen en levensechte voorbeelden zijn nooit ver weg. Noem het authentiek, noem het volks. Of traditioneel PvdA.

Dit artikel is gebaseerd op het eerder verschenen portret over Astrid Oosenbrug.

Lees het volledige artikel hier: Zo dom was ik dus niet

Lees ook dit artikel over een ander duo dat in 1998 een gooi deed naar het PvdA-voorzitterschap: Van Hees of duo/Strijd om voorzitterschap van PvdA


Dit duo wil Hans Spekman opvolgen als voorzitter van de PvdA

VK 09.06.2017 Nog voor de inschrijving is geopend, melden zich de eerste twee kandidaten voor het voorzitterschap van de PvdA. Voormalig Kamerlid Astrid Oosenbrug (48) en Gerard Oosterwijk (32), beleidsmedewerker van de fractie in Brussel, willen er een duobaan van maken.

Ze denken elkaar goed aan te vullen. Oosenbrug was van 2012 tot 2017 het enige Kamerlid zonder middelbare school. Ze maakte naam als specialist cybercrime en privacy en werkt nu aan een cyberwerkplaats voor wat ze ‘digitale hangjeugd’ noemt. Oosterwijk studeerde in Leiden en Berkeley en is oprichter van Positief Links, een ontmoetingsplek die progressieve samenwerking wil bevorderen.

Oosenbrug wil de afdelingen langs om het enthousiasme aan te wakkeren: ‘Een intensieve band met de leden opbouwen, aanjagen, zelfvertrouwen herstellen. Het gevoel terughalen.’ Oosterwijk zal de reorganisatie ter hand nemen. Broodnodig na de teruggang van 38 naar 9 Kamerzetels.

‘Oprechtheid is in de Tweede Kamer geen handige kwaliteit’

In 2012 kwam ze voor de PvdA in de Tweede Kamer. Als een van de weinigen bracht ze in plaats van een hoge opleiding een hoop praktijkkennis mee, over ict. Bij de afgelopen verkiezingen stonde ze niet meer op de lijst. Ze stopte, gedesillusioneerd.

Op de door de partij geformuleerde profielschets wilden ze niet wachten. ‘Ik kan me niet voorstellen dat ik niet aan het profiel voldoe’, zegt Oosenbrug.

De partij teruggeven aan de leden, dat is wat ze willen. Ze stoorden zich aan hoe werd bedisseld dat Hans Spekman na de nederlaag van 15 maart nog een half jaar aan mocht blijven als voorzitter. Hij wilde zelf de personele afslanking doen. Oosenbrug; ‘Het gaat niet om de persoon, maar om de manier waarop zoiets bij de ledenraad georkestreerd wordt.’ Oosterwijk: ‘De leden werden er buiten gehouden. Zo’n reorganisatie kan door een interimbestuurder worden gedaan.’

Sociaaldemocratie gaat over diversiteit, vindt Oosenbrug: ‘Dat het niet steeds dezelfde groep is die bepaalt wat er gebeurt.’ Ze wil meer types zoals zijzelf bij de partij, mensen die zich op eigen kracht een weg omhoog zoeken. De PvdA is zijn eigen bubbel geworden, vinden ze. Waarbinnen je alleen mensen tegenkomt die op jou lijken, qua afkomst en opleiding.

Oosenbrug: ‘Het moet ook een partij voor zzp’ers zijn, de arbeidersklasse van nu. We willen een nieuwe visie op arbeid brengen. Niet alleen over angst voor robotisering spreken, maar ook over de kansen die dat biedt. Oosterwijk: ‘Je kunt in de fabriek geen protest meer organiseren door arbeiders bij elkaar roepen, maar digitaal kan het wel.’

Oosterwijk: ‘De 46.000 leden die we nog hebben, dat is de basis. Die kern is wel te homogeen, en er is vergrijzing. We gaan op zoek naar verjonging en diversiteit. Je bent ook lid om wat voor anderen te doen. We willen de PvdA-ombudsteams verder uitbouwen.’ Oosenbrug: ‘De sociaaldemocratie was altijd al een beweging. Mijn oma zei tegen me: ik ging de barricaden op, om voor jou de werkweek van veertig uur te bevechten. Die mentaliteit moet je weer naar buiten trekken.’

Sociaaldemocraten hebben niet alleen idealen, maar willen die ook verwezenlijken. We zijn niet tegen marktwerking, maar willen de markt aan banden leggen, aldus Gerard Oosterwijk.

Oosterwijk: ‘Na de nederlaag is gezegd dat we onze koers beter moeten uitleggen. Maar dat is niet waar het aan schort. Je moet de mensen beter meenemen, bereid zijn je besluiten aan te passen, je invloed te delen. Veel wordt vanuit de ratio gebracht. Het gaat ook om gevoel, om het delen van het grote verhaal. Natuurlijk wil je als PvdA besturen. Maar dat mag geen doel op zich worden.’

Ze zijn voorstanders van linkse samenwerking. Met een blok op links krijg je een andere dynamiek, zeggen ze: zowel in de coalitie als daarbuiten. Maar een fusie willen ze niet. Oosterwijk: ‘Sociaaldemocraten hebben niet alleen idealen, maar willen die ook verwezenlijken. We zijn niet tegen marktwerking, maar willen de markt aan banden leggen.’

Ze lanceren zich zondag in Bar Comics in Amersfoort als kandidaten. Daarmee negeren ze de afspraken binnen de partij, die volgende week de criteria bekend maakt waaraan een voorzitter moet voldoen. Oosterwijk: ‘Heb je vertrouwen in je leden, dan laat je zo’n verkiezing open. Dan kom je helemaal niet met een profielschets.’ Oosenbrug: ‘Met vertrouwen haal je het beste uit mensen. De neiging tot controle gaat tegen je werken.’

Begin oktober gaat de PvdA de opvolger van Hans Spekman kiezen. Oosenbrug: ‘Dat is laat. Half maart al zijn de gemeenteraadsverkiezingen. We moeten er alles aan doen lokaal terug te komen.’

Volg en lees meer over:  PVDA   POLITIEKE PARTIJEN   POLITIEK   NEDERLAND

Eerste kandidaten voor voorzitterschap PvdA melden zich

NU 09.06.2017 De eerste kandidaten voor het voorzitterschap van de PvdA hebben zich gemeld. Oud-Kamerlid Astrid Oosenbrug en beleidsmedewerker Gerard Oosterwijk stellen zich samen kandidaat.

Zij hebben vrijdag een bericht daarover in de Volkskrant bevestigd. De aanmelding is opmerkelijk, want de inschrijving is nog niet geopend.

Oosenbrug (48) zat de afgelopen vijf jaar in de Tweede Kamer als specialist cybercrime en privacy. Zij is oprichter van Positief Links, een ‘politieke startup’ die progressieve samenwerking in de maatschappij wil bevorderen.

Het tweetal stelt “de partij terug te willen geven aan de leden”. PvdA-voorzitter Hans Spekman maakte na de historische verkiezingsnederlaag van zijn partij bekend in oktober op te stappen. Hij wil de komende maanden nog helpen om “de klap te verwerken”.

Van de 38 Kamerzetels die de PvdA voor de verkiezingen had, bleven er in maart nog maar negen over. De leden mogen zich begin oktober uitspreken over de nieuwe voorzitter.

Lees meer over: PvdA Hans Spekman Astrid Oosenbrug

Asscher bereid PvdA acht jaar te leiden

Telegraaf 09.05.2017 Lodewijk Asscher is bereid de PvdA acht jaar te leiden. Dat heeft hij tegen BNR gezegd. Hij wil in die ,,overzichtelijke periode” werken aan herstel van de partij. Het moet dan weer een ,,echte herkenbare sociaaldemocratische partij” zijn.

De PvdA kwam bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer in maart uit op negen zetels. Vier jaar eerder haalde de partij nog 38 zetels. De partij regeerde de afgelopen vier jaar met de VVD. Asscher ziet de komende jaren een rol in de oppositie voor zijn partij weggelegd.

LEES MEER OVER; LODEWIJK ASSCHER PVDA

Paul Depla

Paul Depla

Jongeren kritisch over toekomst PvdA

AD 08.05.2017 De PvdA probeert zichzelf opnieuw uit te vinden, maar de nog schaars aanwezige jongeren zijn ontevreden. De gesloten partijtop moet nu écht openstaan voor

We hebben nog stapels aanbevelingen in een la liggen, waar nooit iets mee is gebeurd, aldus Bart van Bruggen.

,,Op de avond van 15 maart heb ik gezegd: en nu wordt er een man van middelbare leeftijd aangesteld die een rapport schrijft met toekomstgerichte aanbevelingen. En ja hoor,’’ zegt het Nijmeegse raadslid Giselle Schellekens. Ze doelt op partijtijger Paul Depla, die volgende maand met aanbevelingen komt die de PvdA weer winst moeten brengen. ,,Het is wederom lullen in een zaaltje, dat landt dan in een rapport en wat gebeurt er dan?’’

,,We hebben nog stapels aanbevelingen in een la liggen, waar nooit iets mee is gebeurd,’’ vult oud-voorzitter van de Jonge Socialisten Bart van Bruggen aan. ,,De partijtop is zelden werkelijk geïnteresseerd en stond niet open voor kritiek. Dat is een van de belangrijkste dingen die is misgegaan.’’

Zorgen
Meer jongeren maken zich zorgen over de toekomst van hun partij. Van de weinige kiezers die in maart op de PvdA stemden, was slechts 13 procent jonger dan 35 jaar. Terwijl het voortbestaan van de partij uiteindelijk van deze kiezers afhangt.

Het is reden voor de nog aanwezige PvdA-jongeren om van zich te laten horen. Zo stelde een viertal een vernieuwingsagenda op onder de noemer ‘Kies voor de Toekomst’, met harde kritiek op de partijcultuur. De partijtop moet minder gesloten en controlerend opereren en de partijbijeenkomsten moeten gezelliger worden. Ook willen ze dat er meer 35-minners worden benoemd op politieke functies. Ruim 600 partijleden hebben inmiddels hun steun betuigd en partijleider Lodewijk Asscher en Depla hebben met de initiatiefnemers gesproken.

Gesloten
,,De partijtop was de afgelopen jaren behoorlijk gesloten, ook vanwege de coalitie met de VVD. Daardoor was het lastig om nieuwe ideeën naar boven te krijgen. Daar zullen ze nu beter mee om moeten gaan, zodat de PvdA aantrekkelijker wordt voor jongeren. Dat is de enige manier om weer groter te worden’’, zegt initiatiefnemer Wimar Bolhuis.

Ook Caesar Bast is met een klein groepje PvdA-jongeren aan het nadenken hoe de PvdA een ‘rooskleurige toekomst’ tegemoet gaat. ,,Ik waardeer de inzet van Depla, maar ik denk dat structurele verandering niet centraal geleid kan worden of binnen een paar maanden bedacht. Ik geloof veel meer in bewegingen vanuit groepjes partijleden. Zo is het altijd gegaan met vernieuwingsbewegingen.’’

Schellekens waarschuwt dat de PvdA naast oudere, blanke mannen meer verschillende soorten mensen bij elkaar moet zetten, van diverse komaf en opleidingsniveau. ,,Zonder diversiteit blijf je een blinde vlek houden. Dan graaf je als PvdA je eigen graf.’’

Ik roep jongeren vooral op om mee te denken, aldus Paul Depla.

Bestaansrecht
Het positieve van al deze kritiek is dat de twintigers en dertigers zich wel druk maken om hun partij. Ze geloven nog in het bestaansrecht van de sociaaldemocratie. Het enige wat de partijtop nu moet doen, is goed luisteren naar al die jonge stemmen.

Dat is precies wat Depla momenteel doet, zo zegt hij zelf. De Bredase burgemeester denkt dat de kritiek op hem op een misverstand berust. ,,Er is helemaal geen commissie-Depla, er komt geen dik rapport, we doen het nu heel anders dan vroeger.

Ik bekijk welke initiatieven en ideeën er leven in de partij en probeer daarin een rode draad te vinden. Ik roep jongeren vooral op om mee te denken. Denk niet dat ikzelf alle wijsheid in pacht heb.’’

Broedermoord in PvdA was een historische gebeurtenis

Elsevier 03.05.2017 De sociaaldemocratie verkeert in crisis. Die crisis begon met Pim Fortuyn. Hij richtte zijn pijlen op de PvdA. De sociaaldemocraten waren vervreemd geraakt van hun natuurlijke achterban.

Maar het ergste was hun arrogantie. Terwijl de partij het politieke domein tijdens het paarse kabinet (1994-2002) depolitiseerde, eiste de PvdA toch de morele superioriteit. De PvdA verloor. Maar het echt historische verlies van de PvdA had dit jaar plaats.  Een nederlaag die een prominente plaats zal krijgen in de geschiedenisboeken.

De historische nederlaag bracht geen debatten, maar een groot zwijgen teweeg. Alsof de partij de nederlaag niet wil onderzoeken. Dat is vreemd. In de verkiezingsdebatten is de PvdA zelden hard aangepakt. De PVV van Geert Wilders was bijna afwezig in de debatten. En de andere partijen waren vooral bezig met de VVD en premier Mark Rutte.

Wie of wat is dan de oorzaak van deze historische nederlaag? Ook rijst hier de vraag wie de winnaar is van de strijd tegen de PvdA.

De PvdA heeft verloren van zichzelf

Niemand heeft van de PvdA gewonnen. Er was immers geen strijd tegen de PvdA. De PvdA heeft verloren van zichzelf. Daarom willen en kunnen ze het niet onderzoeken. Dat is een unieke politieke situatie. Thijs Niemantsverdriet heeft in NRC Handelsblad een reconstructie gemaakt van de strijd in de PvdA.

2016-11-26 17:43:38 GRONINGEN - Kandidaat-lijsttrekkers van de PvdA Diederik Samsom en Lodewijk Asscher debatteren in Groningen over de koers van de partij. In de zoektocht naar een nieuwe leider organiseert de PvdA debatten waarin de kandidaat-lijsttrekkers de strijd met elkaar aangaan. ANP KOEN VAN WEEL

Lees ook;
Achter de schermen zag Samsom de strijd met Asscher niet zitten

De hoofdrolspelers in deze politieke zelfmoord zijn Jeroen Dijsselbloem, Diederik Samsom, Hans Spekman en Lodewijk Asscher. De heren noemde hun lotsverbondenheid ‘het Pact van Dokkum’. Dit is door Samsom bedacht. Het verwijst naar de kopgroep in Dokkum bij de Elfstedentocht van 1940. Ze spraken af dat ze samen over de finish zouden gaan.

Het werd een ‘auto-ongeluk in slow motion’. Toen Asscher besloot om broedermoord te plegen, stuurde Samsom hem dit bericht: ‘Weet jij hoe het afliep met het Pact van Dokkum? Eén schaatser kon zich toch niet bedwingen en sprintte vlak voor de finish weg uit de kopgroep.’

Wouter Bos en Maurice de Hond zeiden: laat Samsom het doen

Het begon, zoals altijd in de politiek met de slechte peilingen. En daarom dachten ze in de groep van Dokkum dat ze wellicht van leider moeten wisselen. Samsom kwam in de zomer van 2016  juist tot de conclusie dat een leiderschapsverkiezing onnodig en gevaarlijk was. Hij berichtte zijn besluit aan de drie anderen. Ook Wouter Bos meende dat een leiderswissel  niet nodig was: Samsom nummer 1 en Asscher nummer 2. Er gebeurde nog iets bijzonders. In de antieke tijd gingen politici, voordat ze een gevaarlijk besluit namen, langs bij het orakel van de stad. Het orakel van onze stad heet Maurice de Hond.

2017-03-18 00:00:00 UTRECHT - PvdA-leden tijdens de politieke ledenraad van de Partij van de Arbeid in het Beatrixgebouw. ANP ROBIN UTRECHT

Lees ook;
Markeert 2017 het einde van de sociaal-democraten?

Asscher bezocht een week voordat hij zijn definitieve beslissing nam De Hond in Amsterdam, aldus Niemantsverdriet. Het advies van het orakel luidde: ‘Doe het niet, je beschadigt jezelf alleen maar. Laat Samsom als lijsttrekker zijn beleid verdedigen. Als hij na de verkiezingen moet aftreden, en die kans is vrijwel 100 procent, dan kan jij met een schone lei beginnen.’ Wat een waarachtig en briljant advies!

En zelfs Mark Rutte waarschuwde de PvdA

Toen de strijd tussen Samsom en Asscher begon, vroeg Rutte aan de heren: ‘Realiseren jullie je wel dat zoiets leidt tot een pijnlijk afscheid van de zittende leider?’ Dit was de derde keer dat ze werden gewaarschuwd. Toch nam Asscher de beslissing om voor het leiderschap van de PvdA te gaan. Zie hier, de basis-ingrediënten voor een klassieke tragedie. Tegen alle waarschuwingen in regisseerden de hoofdrolspelers hun eigen ondergang. Daarna was alles onomkeerbaar.

Asscher opende zelfs de frontale aanval op zijn politiek leider: ‘Diederik, je hebt tijdens de formatie zitten kwartetten met onze waarden.’ Door deze uitspraak kwam Asscher over als een onbetrouwbare en oneerlijke politicus. Asscher was immers met volle overtuiging ingegaan op de uitnodiging van Samsom om als vicepremier namens de PvdA het kabinetsbeleid uit te voeren. En dat noemde hij nu ‘kwartetten met onze waarden’.

Dit was echt krankzinnig, uitermate oneerlijk, onwaar en onwerkelijk! De rampspoed was daarna onafwendbaar. De PvdA verloor van zichzelf in een interne strijd.

Afshin Ellian  Prof. mr. dr. Afshin Ellian (Teheran, 1966) is momenteel hoogleraar Encyclopedie van de rechtswetenschap en wetenschappelijk directeur van Instituut voor Metajuridica aan de rechtenfaculteit van de Universiteit Leiden.

Tags: Diederik Samsom  Hans Spekman  Lodewijk Asscher  Mark Rutte  PvdA  sociaal-democratie  Wouter Bos

Markeert 2017 het einde van de sociaal-democraten?

Elsevier 02.05.2017 Is er sprake van een crisis in de sociaal-democratie? Na de zeperd van de Partij van de Arbeid op 15 maart, een gedecimeerde Parti Socialiste in Frankrijk en het verlies waarop de Britse Labourpartij op 8 juni lijkt af te stevenen, lijkt het einde van grote sociaal-democratische partijen nabij. Elsevier.nl doet een rondvraag naar de oorzaken.

Klara Boonstra (Directeur Wiardi Beckman Stichting, het wetenschappelijk bureau van de PvdA):

‘Een crisis in de sociaal-democratie? Dat zijn grote woorden. Het hangt erg van de analyse af. Bekijk je het vanaf 1990, of in de laatste tien jaar? Dan krijg je al volkomen verschillende conclusies. Het woord crisis, daar geloof ik niet zo in.

‘Een oorzaak van de nederlaag bij de afgelopen verkiezingen is de opkomst van partijen die een deelbelang vertegenwoordigen. Er is nu een Partij voor dieren, een partij die opkomt voor etnische minderheden en een partij voor ouderen. Naarmate de samenleving heterogener wordt, worden deze partijen aantrekkelijker. Daarmee neemt de vraag naar een traditionele volkspartij af.

‘Een ander interessant fenomeen is dat partijen die niet dominant zijn in een coalitie daarvan schade ondervinden: D66 na Paars II, het CDA na Rutte I, en nu de PvdA in Rutte II. De afgelopen kabinetsperiode heeft de PvdA, in de ogen van de kiezer, te weinig de belangen van de verzorgingsstaat verdedigd. Sterker, het belang van de economie stond voorop ten koste van het belang van de werkenden.

Verandering arbeidsmarkt

‘De arbeidsmarkt is natuurlijk ingrijpend veranderd en die verandering zet door. Voornamelijk voor mensen die niet hoogopgeleid zijn, kan dat in de nabije toekomst problematisch worden. Het cynische is dat Lodewijk Asscher (minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, red.) wel een poging heeft gedaan om de arbeidsmarkt te hervormen, maar dat is naar de smaak van de kiezer te weinig gelukt. Zijn voorgangers Henk Kamp (VVD, red.) en Piet Hein Donner (CDA, red.) hebben daar veel minder aandacht aan besteed. Die worden vervolgens niet bestraft, omdat ze buiten beeld blijven. Hetzelfde kan GroenLinks nu overkomen.

‘De kerk, de PvdA en vakbond FNV zijn de enige instituties in Nederland die het oogmerk hebben alle klassen te vertegenwoordigen. Dit geldt voor iedereen, laag- en hoogopgeleiden. Uiteindelijk is de PvdA er om te verbinden, en dat gaat het beste door werk. Of, om Ernst Hirsch Ballin te citeren: ‘Arbeid is de sleutel tot het  plein van de samenleving.’

René Cuperus (onderzoeker van de Wiardi Beckman Stichting):

‘Er zijn mensen die zeggen dat de sociaal-democratie klaar is, zijn klus heeft gedaan, omdat de samenleving af is, en iedereen geëmancipeerd. Maar dat is een dubieuze voorstelling van zaken.

‘Volgens mij is er sprake van een bredere politieke systeemcrisis. Een crisis van vertrouwen en vertegenwoordiging. De sociaal-democratie is daarvan het zwaarste slachtoffer, maar dit raakt ook christen-democraten en andere gevestigde partijen. In de twintigste eeuw had het kapitalisme twee remmen, enerzijds de sociaal-democratie, anderzijds het christendom. Secularisering en individualisering hebben dat veranderd. Solidariteit, wat vroeger de lijm van de sociaal-democratie was, werkt niet in een samenleving waarin niemand meer een vaste baan krijgt, of waar niemand meer “in control” lijkt over de grenzen.

Establishment geworden

‘Vroeger stonden de sociaal-democraten met één been in de gevestigde orde, en met één been erbuiten. De PvdA onder Joop den Uyl zou je toch nooit elite of establishment noemen? De afgelopen twintig jaar is dat veranderd: de PvdA is gaan samenvallen met het establishment. Door neoliberaal mee te bezuinigen op de verzorgingsstaat, door het steeds meer wegvallen van de links/rechts-tegenstelling in de politiek. Iets soortgelijks zie je in Frankrijk en Groot-Brittannië. Ook de zogenoemde Derde Weg, waarvoor Frankrijk nu met Emmanuel Macron gaat kiezen, draagt bij aan het ontstaan van een ‘marktsamenleving’. Dit heeft de sociaal-democratie onherkenbaar gemaakt.

‘De lijnen die door de samenleving lopen zijn veranderd: de PvdA was altijd een overbruggingspartij: tussen hogere en lagere middengroepen, tussen het rode noorden en de grote steden, tussen man en vrouw, migrant en niet-migrant. De sociaal-democratie wist die voorheen te verenigen. De PvdA van Willem Drees bestond uit drie stromingen: de SDAP, de christelijk geëngageerden en de vrijzinnigen. Die zijn respectievelijk terechtgekomen bij SP, GroenLinks en D66.

Geen monopolie

‘De klassieke middenpartijen hebben niet het monopolie op de democratie. De samenleving is in hoog tempo veranderd: dan is het ook niet gek dat nieuwe partijen en bewegingen zich roeren. De vraag is wel even wat het alternatief voor het klassieke partijenkartel is. Daar ben ik niet helemaal gerust op. Neem de nationaal-populistische opstand tegen het establishment. Een belangrijk alarmsignaal, maar ook met risico’s voor de rechtsstaat en de multiculturele verhoudingen. Met daartegenover de technocratie in Europa. Of de platte identiteitspolitieke zwart-witkeuzen: honderd procent voor Europa of honderd procent nationalist. Zie de tweede ronde van de Franse presidentsverkiezingen.

‘Zal Europa erin slagen ook in een mondialiserende wereld een werkende democratie en een verzorgingsstaat overeind te houden? Dat is de kernvraag. Mensen beginnen het vertrouwen in het antwoord daarop te verliezen, ook en vooral van sociaal-democraten.

Adriaan van Veldhuizen (promoveerde aan de Universiteit Leiden op de geschiedenis van de SDAP, de voorloper van de PvdA):

‘Afgelopen twintig jaar hinkt de sociaal-democratie op twee gedachten: enerzijds de Derde Weg van Tony Blair en Wim Kok, anderzijds zeer gepolitiseerd activisme, zoals Jeremy Corbyn nu in Engeland, of Benoît Hamon in Frankrijk. Deze twee stromingen botsen met elkaar. Politiek zijn het twee uitersten die moeilijk in één programma zijn te verenigen. In een Europese denktank over de sociaal-democratie zag ik dat dit vraagstuk in bijna elk land terugkeert: allemaal weten ze dat dit het probleem is, maar toch ging niemand met de oplossing naar huis. Dat is één kant van het probleem.

‘De andere kant is het achterhaalde instituut van de politieke partij. Je ziet bij de verkiezingen in Frankrijk dat het voordeel van een politiek instituut is weggevallen; Macron kan vanuit het niets de grootste partij worden, maar ook Jean-Luc Mélenchon gooide in korte tijd hoge ogen. Traditioneel was een stevig gevestigde partij erg in het voordeel, maar als je je achterban kunt bedienen met behulp van Twitter of Facebook, wordt dat voordeel kleiner. In Nederland zie je dat aan de opkomst van Thierry Baudet, die in zeer korte tijd twee zetels veroverde.

Links gedachtegoed

‘Wel merk je dat er nog steeds behoefte is aan links gedachtegoed. GroenLinks en Mélenchon scoorden prima. In Duitsland komt ook Martin Schulz nu met een overwegend links programma. Volgens mij moeten de sociaal-democraten leren van de negentiende eeuw: gewoon twee of drie thema’s uitkiezen waar men waarde aan hecht, en voor die thema’s op de bres staan. In de negentiende eeuw waren dat bijvoorbeeld het algemeen kiesrecht en de achturige werkdag. Zo zou je nu kunnen kiezen voor een basisinkomen en een klimaatneutrale overheid. Plannen mogen best lastig zijn om te bereiken, maar dit biedt kiezers meer perspectief dan een procentje erbij aan het eind van de maand.’

  Berend Sommer (1990) is online redacteur bij Elsevier. Hij studeerde geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Zijn eerste boek verschijnt in 2017 bij Uitgeverij Prometheus. Portefeuille Buitenland Politiek Fusies en overnames Onderwijs

Tags: Binnenland  Frankrijk Nederland  Politiek  PvdA

Verder:

NRC: Samsom wilde toch geen lijsttrekkersverkiezing: ‘schadelijk voor de partij’   VK 29.04.2017

‘Samsom wilde geen lijsttrekkersverkiezing PvdA’ NU 29.04.2017

Samsom wilde niet weg Telegraaf 29.04.2017

Achter de schermen zag Samsom de strijd met Asscher niet zitten  Elsevier 29.04.2017

De sociaal-democratie moet bij zijn kern-taak blijven  VK 28.04.2017

De PvdA went aan haar nieuwe rol als de kleinste partij op links Trouw 14.04.2017

Partijkantoor PvdA mogelijk naar Den Haag Den HaagFM 11.04.2017

‘Kantoor PvdA weg uit A’dam’ Telegraaf 11.04.2017

PvdA overweegt vertrek partijbureau uit Amsterdam Elsevier 11.04.2017

‘PvdA overweegt vertrek hoofdkantoor uit Amsterdam’ AD 11.04.2017

Partijkantoor PvdA wellicht naar Den Haag AD 11.04.2017

Pleidooi Paul Tang: PvdA moet strijd tegen het kapitalisme weer oppakken  Trouw 06.04.2017

PvdA zegt voorstellen PVV niet langer te gaan boycotten NU 04.04.2017

PvdA heft PVV-boycot op Telegraaf 04.04.2017

Asscher maakt einde aan PVV-boycot van PvdA  Elsevier 04.04.2017

Asscher in interview Telegraaf: overwogen op te stappen na nederlaag VK 01.04.2017

Asscher dacht na nederlaag PvdA aan opstappen NU 01.04.2017

Asscher dacht aan opstappen Telegraaf 01.04.2017

Voor PvdA dreigt het V&D-scenario  Trouw 01.04.2017

Martijn Balster: “PvdA heeft te veel water bij de wijn gedaan”  Den HaagFM 25.03.2017

‘In mijn hart blijf ik sociaaldemocraat’  AD 25.03.2017

De kiezer, als kleuter behandeld door de PvdA, begrijpt het prima Trouw 24.03.2017

Echte probleem van de PvdA zijn de duurbetaalde baantjes 23.03.2017

Max Pam: Lodewijk Asscher leidt zijn volk als Mozes door de woestijn VK 22.03.2017

Rob Oudkerk: ‘Me kandideren als voorzitter PvdA? Niet eens heel raar idee’  VK 21.03.2017

Bert Wagendorp: ‘De hoogmoed bij de PvdA is grenzeloos’  VK 21.03.2017

Klaver laat discussie bij PvdA Telegraaf 20.03.2017

Plasterk: ‘Negen resterende PvdA-Kamerleden moeten zich aansluiten bij GroenLinks’  VK 20.03.2017

Asscher ziet weinig in fusie tussen GroenLinks en PvdA Elsevier 20.03.2017

Asscher wil niet met GL Telegraaf 20.03.2017

Asscher ziet niets in fusie PvdA en GroenLinks PvdA-leider  NU 19.03.2017

Plasterk: PvdA-fractie moet zich bij GroenLinks aansluiten Trouw 19.03.2017

Plasterk: laat links gecombineerde fractie vormen met Klaver als voorman VK 19.03.2017

Aangeslagen PvdA weet zich even geen raad  VK 19.03.2017

Zijlstra ziet PvdA ook na nederlaag nog altijd als optie voor kabinet   NU 19.03.2017

Plasterk: ‘PvdA moet zich aansluiten bij GroenLinks’ VK 19.03.2017

Plasterk: laat links gecombineerde fractie vormen met Klaver als voorman VK 19.03.2017

‘Plasterk vindt dat PvdA-Kamerleden moeten overgaan naar GroenLinks’  NU 19.03.2017

Plasterk: PvdA-fractie moet zich bij GroenLinks aansluiten Trouw 19.03.2017

‘PvdA’ers naar GroenLinks’ Telegraaf 19.03.2017

Plasterk: PvdA moet zich aansluiten bij GroenLinks AD 19.03.2017

Jongeren GroenLinks en PvdA: “Rode cijfers ‘links’ niet met fusie op te lossen” Den HaagFM 18.03.2017

Achterban PvdA kiest oppositie Telegraaf 18.03.2017

Asscher: PvdA niet in regering Telegraaf 18.03.2017

Leden willen PvdA niet in regering na verlies verkiezingen NU 18.03.2017

De boosheid zit diep bij de PvdA  Trouw 18.03.2017

Verkiezingsnieuws: Spekman moet pijnlijke PvdA-reorganisatie gaan leiden Elsevier 18.03.2017

Met pijn en moeite mag Hans Spekman nog een half jaar blijven VK 18.03.2017

De boosheid zit diep bij de PvdA  Trouw 18.03.2017

Leden willen PvdA niet in regering na verlies verkiezingen NU 18.03.2017

Achterban PvdA kiest oppositie Telegraaf 18.03.2017

Zijlstra ziet PvdA ook na nederlaag nog altijd als optie voor kabinet   NU 18.03.2017

Halbe Zijlstra: PvdA welkom  Telegraaf 18.03.2017

Asscher: PvdA niet in regering Telegraaf 18.03.2017

‘Gifbeker PvdA lijkt nog niet leeg’ Telegraaf 18.03.2017

Dijksma: Gifbeker PvdA lijkt nog niet leeg AD 18.03.2017

Wegsturen van Spekman alleen gaat de PvdA echt niet helpen Elsevier 18.03.2017

Kritisch zelfonderzoek AD 18.03.2017

Spekman wilde verder vechten Telegraaf 18.03.2017

Sociale rambo van PvdA wist dat hem een pittige klus wachtte Trouw 18.03.2017

Het linkse verhaal bestaat niet meer Trouw 18.03.2017

Spekman mag tot najaar blijven Telegraaf 18.03.2017

Laatste brief Hans Spekman Telegraaf 17.03.2017

Spekman: gewed en verloren Telegraaf 17.03.2017

PvdA-voorzitter Spekman stapt op na historische nederlaag NU 17.03.2017

Spekman stapt op bij PvdA Telegraaf 17.03.2017

Spekman stapt op na historische verkiezingsnederlaag en kritiek Elsevier 17.03.2017

PvdA-voorzitter Hans Spekman stapt op Trouw 17.03.2017

Verlies PvdA past in trend van machtsverlies die al jaren aan de gang is VK 17.03.2017

PvdA-partijvoorzitter Hans Spekman stapt later dit jaar op VK 17.03.2017

Koenders: PvdA liever geen bijltjesdag Telegraaf 17.03.2017

Wegsturen van Spekman alleen gaat de PvdA echt niet helpen Elsevier 17.03.2017

Dagen Spekman geteld Telegraaf 17.03.2017

De teloorgang van het rode PvdA-bastion in het Groningse buitengebied  Trouw 17.03.2017

Hierdoor ging het mis bij de PvdA Trouw 17.03.2107

Een partij als de PvdA heeft niet eens vijanden nodig VK 17.03.2017

Vos haalt uit naar partijtop  Telegraaf 17.03.2017

Vertrekkend PvdA’er Vos haalt hard uit naar Spekman en Asscher  Elsevier 17.03.2017

Aboutaleb vindt dat PvdA partijleider anders moet gaan kiezen NU 16.03.2017

Aboutaleb: PvdA moet leider anders kiezen Telegraaf 16.03.2017

Oudkerk wil opheffing PvdA Telegraaf 16.03.2017

Vertrekkend PvdA-Kamerlid Jan Vos: ‘Spekman moet opstappen’  VK 16.03.2017

Aanval op Hans Spekman geopend Telegraaf 16.03.2017

Spekman legt lot in handen leden  Telegraaf 16.03.2017

PvdA ziet deze verkiezingen nu al somber in  Elsevier 15.03.2017

Dijsselbloem: ‘Nooit illusie gehad dat we populair uit kabinet zouden komen’  NU 14.03.2017

De Onverkiesbare Hagenaar: Jeltje van Nieuwenhoven Den HaagFM 13.03.2017

Lodewijk Asscher: ‘Ik ga sowieso door, ook met twaalf zetels’ VN 11.03.2017

PVDA-PROMINENT BERNT SCHNEIDERS: ‘STEM VVD’ BB 10.03.2017

Burgemeester PvdA stemt VVD  Telegraaf 10.03.2017

Brief terug aan Lodewijk Asscher, hij vraagt erom AD 10.03.2017

Luis Enrique tegen Asscher: ‘Go after that little f*cker’  AD 10.03.2017

Asscher klaagt steen en been over campagne en peilingen  Elsevier 10.03.2017

PvdA op weg naar nederlaag Telegraaf 10.03.2017

Asscher blijft in advertentie dicht bij zichzelf, maar toont ook gebrek aan focus in PvdA-campagne VK 10.03.2017

Verkiezingsblog – Asscher probeert het dan maar in advertentie over de inhoud te hebben  VK 10.03.2017

De PvdA zit aan alle kanten in de knel  Trouw 10.03.2017

PvdA heeft het zwaar op straat Telegraaf 09.03.2017

Ambtenaren laten PvdA links liggen  Telegraaf 09.03.2017

Magere steun voor Asscher Telegraaf 08.03.2017

Asscher ziet Rutte niet als premier van alle Nederlanders   NU 07.03.2017

In aanloop naar verkiezingen ziet Asscher twee problemen voor PvdA  Elsevier 07.03.2017

‘Met mij gaat het niet zo best, Diederik’  AD 07.03.2017

PvdA evalueert Carré-debat niet Telegraaf 07.03.2017

De PvdA is bij ‘Broodje Meijer’ iets van vroeger  Trouw 06.03.2017

Vanaf de elfde etage zie je de krimp  Trouw 05.03.2017

Spekman: ‘Niet bang om een splinterpartij te worden’  VK 04.03.2017

Hoe het komt het dat we terugverlangen naar vroeger  VK 04.03.2017

Paar honderd man voor Wij zijn NL  Telegraaf 04.03.2017

Het vuile werk begint; PvdA is toe aan plan C  AD 03.03.2017

Wouter Bos prijst Wilders Telegraaf 03.03.2017

Wouter Bos: Wilders voelt haarfijn aan waar boosheid is  AD 03.03.2017

Wouter Bos: links heeft problemen met migratie te lang onderschat  Elsevier 03.03.2017

Asscher haalt weer uit naar CDA Telegraaf 03.03.2017

‘PvdA wacht nieuw recordverlies’ Telegraaf 02.03.2017

‘Integratie niet mislukt’  Telegraaf 02.03.2017

PvdA Hellevoetsluis blijft positief Trouw 02.03.2017

Asscher voorspelt zege PvdA  Telegraaf 01.03.2017

‘Opponenten bang voor Asscher’  Telegraaf 27.02.2017

Asscher wilde Buma vol op de mond  AD 27.02.2017

Buma haalt uit naar Asscher Telegraaf 26.02.2017

LIVE: Asscher stevig aangepakt op gevolgen flexwet  AD 26.02.2017

De baas of het bankje Telegraaf 25.02.2017

Verkiezingsblog – Weemoed om laatste Kamerdag en wachten op Lazarusachtige opleving van Asscher  VK 24.02.2017

Spekman haalt uit Telegraaf 24.02.2017

Campingbaas Fort Oranje boos  Telegraaf 23.02.2017

Campingbaas boos over bezoek Asscher  AD 23.02.2017

PVDA SPEKT OPENBAAR BESTUUR  BB 22.02.217

Met steun PvdA stemt Kamer voor versoepeling kinderpardon  Elsevier 21.02.2017

‘We gaan met Asscher de verkiezingen winnen’  AD 21.02.2017

Dijsselbloem: Staatsschuld moet omlaag naar 40 procent  AD 20.02.2017

PvdA opent frontale aanval op ‘niet sociaal’ GroenLinks VK 19.02.2017

Asscher wil samenwerken met CDA, SP en GroenLinks  NU 19.02.2017

Asscher wil met CDA, SP en GL  Telegraaf 19.02.2017

‘PvdA heeft links verkwanseld’  Telegraaf 18.02.2017

‘Opmerkelijke timing’ van PvdA bij initiatiefwet tegen straatintimidatie  Elsevier 15.02.2017

Seksuele intimidatie op straat is volgens PvdA ‘crimineel gedrag’ en moet dus strafbaar worden VK 15.02.2017

PvdA wil seksuele intimidatie op straat strafbaar stellen  NU 15.02.2017

Als het aan de Kamer ligt, wordt straatintimidatie strafbaar  Elsevier 15.02.2017

PvdA: straf seksuele intimidatie Telegraaf 15.02.2017

PvdA wil seksuele intimidatie ook strafbaar stellen  VK 15.02.2017

D66 en PvdA willen miljarden voor kleinere klassen en meer leraren NU 13.02.2017

PvdA pleit voor 8 miljard lastenverlichting voor werknemers NU 12.02.2017

‘Nettosalaris moet omhoog’ Telegraaf 12.02.2017

Asscher spekt AOW  Telegraaf 11.02.2017

PvdA: 40.000 overheidsbanen erbij  Telegraaf 10.02.2017

‘Meer geld voor krimpregio’s’  Telegraaf 10.02.2017

Rutte: oproep Asscher slap aftreksel  Telegraaf 10.02.2017

Rutte vindt fatsoensoproep PvdA ‘slap aftreksel’ eigen brief  Elsevier 10.02.2017

Fatsoensoproep BN’ers initiatief van PvdA  Elsevier 10.02.2017

Jongeren van programma Tweede Kelder proberen ‘fatsoenlijk te doen’ na oproep PvdA  Omroep West 10.02.2017

Sta op voor onze beschaving Telegraaf 10.02.2017

Verkiezingsblog – Manifest Asscher: ‘Nederland is van ons allemaal’  VK 10.02.2017

PvdA reserveert 300 miljoen voor razendsnel internet en beter OV AD 10.02.2017

Fatsoensoproep BN’ers initiatief van PvdA  Elsevier 10.02.2017

Asscher in lijsttrekkersdebat: Nederland heeft ereschuld aan Groningen Trouw 08.02.2017

‘Spreekt u Nederlands? Wij zijn van de PvdA’ Trouw 08.02.2017

Allochtoon loopt weg bij de PvdA  AD 06.02.2017

‘Wij zijn voor Poetin, hier ga ik niet stemmen’  AD 30.01.2017

Hebt u dat, Lodewijk Asscher? Mee-dogen-loos!  AD 29.01.2017

PvdA zal moeten wennen aan rol als kleinere partij Trouw 26.01.2017

Asscher betreurt uitlating ‘Rutte slap aftreksel populist’ NU 25.01.2017

‘Rutte toch geen slap aftreksel’  Telegraaf 25.01.2017

Asscher krabbelt terug: ‘had Rutte geen slap aftreksel van populist moeten noemen’  Elsevier 25.01.2017

PvdA’ers somber om toekomst Telegraaf 25.01.2017

Asscher begaat klassieke fout met sneer naar Rutte Elsevier 24.01.2017

Asscher reageert op VVD-advertentie: ‘Rutte zaait cynisme’ Elsevier 23.01.2017

Asscher valt Rutte aan Telegraaf 23.01.2017

Toine Heijmans: Waarom brugwachters geen PvdA meer stemmen  VK 18.01.2017

Onze standpunten  15.01.2017

‘Nederland moet weer trots zijn’  Telegraaf 15.01.2017

Geen hogere plaats voor PvdA’ers Telegraaf 15.01.2017

‘Asscher past programma aan’ Telegraaf 14.01.2017

Roemer sluit samenwerking met VVD uit en roept PvdA op hetzelfde te doen  VK 14.01.2017

PvdA-leden willen geen referenda meer VK 14.01.2017

PvdA’ers: Aanval op PVV pittig en terecht  Trouw 14.01.2017

Asscher: Wilders gedraagt zich als Oud en Nieuwvandaal  Elsevier 14.01.2017

Lodewijk Asscher: Wilders steekt de Grondwet in de fik  Trouw 13.01.2017

‘Wilders net oudjaarsvandaal’  Telegraaf 13.01.2017

Kok stuurde Samsom in 2012 naar VVD  AD 24.12.2016

Acht Haagse kandidaten op PvdA-lijst Tweede Kamer AD 23.12.2016

Attje Kuiken: ik wil niet dat VVD en PVV ons land rechts inkleuren Trouw 22.12.2016

Vicevoorzitter FNV Van Dijk hoogste nieuwkomer op PvdA-lijst NU 22.12.2016

Ver­nieu­wings­slag treft PvdA-fractie  AD 22.12.2016

Dijsselbloem vindt plek vijf te laag, protesteert en eindigt op derde plek PvdA-lijst  VK 22.12.2016

Dijsselbloem was 5e op PvdA-liijst Telegraaf 22.12.2016

PvdA publiceert lijst Telegraaf 22.12.2016

CPB: hogere belasting duur Telegraaf 22.`12.2016

‘Belastingplan Asscher schadelijk voor economie’ AD 22.12.2016

Stijgende lijn in peiling voor PVV en PvdA AD 22.12.2016

Asscher pronkt met Samsoms veren AD 21.12.2016

Asscher kiest linksere koers PvdA: extra belastingen voor grootverdieners VK 21.12.2016

Verbazing belastingplan PvdA Telegraaf 21.12.2016

Asscher pleit voor ‘aanscherping’ verkiezingsprogramma PvdA NU 21.12.2016

Asscher slaat ‘SP-koers’ in met linkse plannen PvdA Elsevier 21.12.2016

Kaalslag in PvdA-fractie is risico voor kabinet-Rutte  Elsevier 21.12.2016

Treurnis in PvdA-fractie Telegraaf 20.12.2016

PvdA-Kamerlid Jan Vos verlaat politiek NU 20.12.2016

Jan Vos verlaat politiek Telegraaf 20.12.2016

PvdA-leider Asscher: ‘VVD gaat straks gewoon bij de PVV op schoot zitten’ VK 17.12.2016

Asscher opent de aanval op Wilders  NU 17.12.2016

Asscher haalt uit naar VVD en PVV Telegraaf 17.12.2016

Samsom roept op tot nuance bij afscheid van Kamer VK 13.12.2016

Tweede Kamer zwaait Samsom uit Trouw 13.12.2016

Diederik Samsom krijgt staande ovatie in Kamer bij afscheid  NU 13.12.2016

Kamer zwaait Samsom uit Telegraaf 13.12.2016

Diederik Samsom vertrekt met staande ovatie AD 13.12.2016

Arib tweede op PvdA-lijst Telegraaf 13.12.2016

‘Ka­mer­voor­zit­ter Arib tweede op kandidatenlijst PvdA’ AD 13.12.2016

Asscher blij met Attje Kuiken Telegraaf 12.12.2016

 Attje Kuiken leidt PvdA-fractie tot verkiezingen VK 12.12.2016

 Attje Kuiken volgt Samsom op als fractievoorzitter PvdA  NU 12.12.2016

Attje Kuiken is het nieuwe gezicht van de PvdA-fractie  Trouw 12.12.2016

Attje Kuiken nieuwe frac­tie­voor­zit­ter PvdA AD 12.12.2016

Kuiken nieuwe baas fractie PvdA Telegraaf 12.12.2016

Attje Kuiken is het nieuwe gezicht van de PvdA-fractie Trouw 12.12.2016

Kuiken getipt als fractieleider PvdA Telegraaf 12.12.2016

Samsom: de man die de PvdA betrouwbaar maakte Trouw 12.12.2016

KEUZE VOOR ASSCHER KOST ROERMONDSE FRACTIE ZETEL BB 10.12.2016

Den Uyl zag revolte al van ver aankomen Trouw 10.12.2016

Zetel erbij voor PvdA, twee voor PVV AD 11.12.2016

Cohen wil voor verkiezingen nog akkoord linkse partijen Elsevier 11.12.2016

PvdA moet wel moét wel samenwerken op links VK 11.12.2016

Job Cohen pleit voor fusie linkse partijen in Tweede Kamer   NU 11.12.2016

Het drama-Diederik: geen voelsprieten voor de onvrede  Trouw 10.12.2016

Verwaayen: Tijd van ’nee’  Telegraaf  10.12.2016

Rutte: rot voor Samsom Telegraaf 10.12.2016

Rutte vindt het rot voor Samsom AD 10.12.2016

‘Het echte gevecht moet voor PvdA nog beginnen’ AD 10.12.2016

Voorzitter Spekman: ‘Slechte peilingen niet alleen door PvdA zelf’ Elsevier 10.12.2016

Tags: Diederik Samsom  Hans Spekman  Lodewijk Asscher  PvdA

Lodewijk Asscher nieuwe leider PvdA Trouw 09.12.2016

Asscher gekozen als lijsttrekker PvdA, Samsom treedt terug als Kamerlid  NU 09.12.2016

PvdA-kiezers gaan voor Asscher Telegraaf 09.12.2016

PvdA-leden kiezen Lodewijk Asscher tot lijsttrekker Elsevier 09.12.2016

Asscher wint van Samsom en wordt lijsttrekker PvdA AD 09.12.2016

Asscher verslaat Samsom in lijsttrekkersstrijd PvdA VK 09.12.2016

Live: wordt het Samsom of Asscher? Telegraaf 09.12.2016

Asschers spoor van mislukkingen: steeds net op tijd vertrokken Elsevier 09.12.2016

Samsom weet nog niet of hij Asscher feliciteert bij verlies AD 09.12.2016

Verlies bij PvdA zeker Telegraaf 09.12.2016

Alleen maar verliezers bij Wilders-proces en PvdA-verkiezingen Elsevier 09.12.2016

Interview Dijksma: ‘Linkse politici moeten durven luisteren naar de onderbuik’  NU 06.12.2016

Links verzet tegen vrij verkeer van personen in EU  Elsevier 06.12.2016

PvdA-leden twijfelen nog over ‘de redder’ Trouw 05.12.2016

Asscher noemt opvattingen arbeidsmarkt PvdA en VVD ‘onoverbrugbaar’ NU 05.12.2016

Asscher: ‘Ik word niet makkelijker de komende tijd’ NU 05.12.2016

Kritiek Samsom op Asscher om verdringing door Oost-Europeanen NU 04.12.2016

Samsom haalt uit naar Asscher in slotdebat Trouw 04.12.2016

Slotdebat Samsom en Asscher: ‘Kiezen tussen Einstein of Gandhi’  VK 03.12.2016

Samsom haalt toch nog uit naar Asscher in slotdebat Trouw 03.12.2016

Kritiek Samsom op Asscher om verdringing door Oost-Europeanen NU 03.12.2016

Samsom en Asscher botsen weer over EU Telegraaf 03.12.2016

 Samson en Asscher gaan de strijd aan tijdens laatste lijst­trek­kers­de­bat AD 03.12.2016

Samsom wil oplossingen voor PVV-kiezers  NU 02.12.2016

Interview Samsom: ‘De PVV-stemmer verwacht van óns de oplossingen’  NU 02.12.2016

Na uitspraak Marcouch krijg ik echt medelijden met PvdA Elsevier 02.12.2016

Respect voor de leraar is belangrijker dan een veertiende maand  Trouw 02.12.2016

Respect voor de leraar is belangrijker dan een veertiende maand Trouw 02.12.2016

PvdA: Meer salaris en status voor leraren Trouw 01.12.2016

PvdA pleit voor forse loonsverhoging leraren NU 01.12.2016

Samsom en Asscher nek-aan-nek Telegraaf 01.12.2016

Onderzoek: nek-aan-nekrace Samsom en Asscher AD 01.12.2016

Beleid Asscher succes? Telegraaf 30.11.2016

De echte keuzes zijn veel te eng Trouw 30.11.2016

Ook insider Monasch presenteert zich als buitenstaander – 28/11/16

Asscher gaat fractie niet vanzelfsprekend leiden AD 27.11.2016

Samsom en Asscher in debat Telegraaf 26.11.2016

Asscher gaat fractie niet vanzelfsprekend leiden AD 26.11.2016

Asscher lijkt favoriet Telegraaf 25.11.2016

Strijd tussen vrienden werd feller dan verwacht Trouw 24.11.2016

Lijsttrekkers PvdA on ice Telegraaf 23.11.2016

Jongeren PvdA willen Asscher Telegraaf 22.11.2016

Bert Wagendorp: ‘Niet chic? Wat Asscher doet is armoedig’  VK 22.11.2016

Als PvdA-leden verstandig zijn dan kiezen ze Samsom VK 21.11.2016

‘Niet chic wat Lodewijk doet’  VK 19.11.2016

Asscher tijdens tweede debat: ‘Onverantwoord om vast te houden aan Samsom’ VK 19.11.2016

Interview Asscher: ‘Het gaat er om dat we rechts kunnen verslaan’ NU 19.11.2016

Asscher opent deur voor links blok NU 19.11.2016

Boegeroep voor Asscher Telegraaf 19.11.2016

De permanente rolwisseling van Rutte en Asscher – 19/11/16

Samsom en Asscher opnieuw in aanvaring AD 19.11.2016

Samsom noemt aanval Asscher ‘ongeloofwaardig’  NU 15.11.2016

PvdA- debat ettert door Telegraaf 15.11.2016

Rabin Baldewsingh kiest voor Samsom: ‘Stand by your man’ RTVWEST 15.11.2016

Baldewsingh voor Samson als lijsttrekker PvdA Den HaagFM 15.11.2016

Baldewsingh: ‘Samsom blijft mijn wonderboy’ AD 15.11.2016

Asscher vreest nederlaag PvdA onder leiderschap Samsom NU 14.11.2016

Asscher: ander leiderschap nodig Telegraaf 14.11.2016

Asscher is tijdens het eerste debat opmerkelijk hard over Samsom VK 14.11.2016

Asscher fel over Samsom: PvdA heeft andere leider nodig Elsevier 14.11.2016

Asscher vreest nederlaag PvdA onder leiderschap  NU 14.11.2016

Eerste lijsttrekkers debat PvdA van start in Schilderswijk Den HaagFM 14.11.2016

Licht boegeroep na aanval op Samsom Trouw 14.11.2016

Asscher vreest nederlaag PvdA onder leiderschap Samsom NU 14.11.2016

Asscher: ‘Leiderschap Samsom voldoet niet meer’ VK 14.11.2016

Asscher: ander leiderschap nodig Telegraaf 14.11.2016

Strijd Samsom en Asscher barst los Telegraaf 14.11.2016

PVDA-DEBAT

De handschoenen zijn af bij Asscher AD 14.11.2016

Lodewijk Asscher wil premier worden Trouw 12.11.2016

Kandidaat-lijsttrekker Lodewijk Asscher wil premier worden NU 12.11.2016

Asscher wil premier wordenTelegraaf 12.11.2016

Lodewijk Asscher wil premier worden AD 12.11.2016

PvdA heeft voor lijsttrekkersverkiezing duizend nieuwe leden NU 09.11.2016

Vicevoorzitter FNV Van Dijk verruilt vakbond voor PvdA  NU 07.11.2016

Sociaal ondernemer wil Kamer in voor PvdA, levenslijn met activisten herstellen VK 07.11.2016

PvdA vertelt ander verhaal over ‘weigering’ Monasch Elsevier 07.11.2016

Monasch op ramkoers met PvdA: toch geen kandidaat-lijsttrekker VK 07.11.2016

PvdA wil Jacques Monasch niet als lijsttrekker AD 07.11.2016

Monasch toch geen kandidaat voor lijsttrekkerschap PvdA NU 05.11.2016

PvdA buigt zich over vraag: mag Monasch meedoen aan de lijsttrekkersverkiezing?  VK 05.11.2016

PvdA overwoog Samsom te vervangen AD 05.11.2016

Op welke PvdA’ers kunnen Samsom, Monasch en Asscher rekenen? Elsevier 03.11.2016

Ziet populaire Aboutaleb in Asscher nieuwe PvdA-lijsttrekker? Elsevier 03.11.2016

Aboutaleb spreekt halfbakken steun uit aan Asscher AD 03.11.2016

Nog even uitstellen, die fusie tussen PvdA en GroenLinks VK 29.10.2016

De zóveelste poging tot het sluiten van een pact op links VN 29.10.2016

Timmermans steunt Samsom als lijsttrekker Telegraaf 29.10.2016

Timmermans steunt Samsom als lijsttrekker AD 29.10.2016

Asscher: trots en sociaal Nederland Telegraaf 27.10.2016

PvdA breekt in verkiezingsprogramma rigoureus met Rutte II VK 24.10.2016

PvdA heeft genoeg van marktwerking Trouw 24.10.2016

‘Nivelleren is een feest’ Telegraaf 24.10.2016

Ver­kie­zings­pro­gram­ma PvdA: racisme harder aanpakken AD 24.10.2016

PvdA: extra belasting voor banken Telegraaf 24.10.2016

PvdA wil forse verhoging van belasting voor banken NU 24.10.2016

Monasch wil opheldering partijbestuur PvdA over ‘flitsleden’  NU 24.10.2016

‘Flits-lidmaatschap PvdA pakt toch duurder uit’ Trouw 24.10.2016

‘PvdA-kandidaat Monasch boos over flits­lid­maat­schap’  AD 24.10.2016

PvdA zet streep door 2 euro-lid Telegraaf 24.10.2016

PvdA-lidmaatschap voor 2 euro blijkt toch niet te bestaan Elsevier 24.10.2016

‘Fusie tussen GroenLinks en PvdA’: zo wil Samsom grootste worden Elsevier 24.10.2016

Samsom: ‘Fracties GroenLinks en PvdA kunnen fuseren’ VK 24.10.2016

Samsom wil na verkiezingen fusie PvdA en Groenlinks NU 24.10.2016

‘PvdA fuseren met GroenLinks’ Telegraaf 24.10.2016

Klaver wil ‘progressieve samenwerking’ met PvdA, SP en D66 AD 24.10.2016

Samsom wil premier worden Trouw 23.10.2016

Samsom wil nu wel premier worden AD 23.10.2016

Samsom wil premier worden bij winst PvdA NU 23.10.2016

Samsom vindt kritiek Monasch ‘merkwaardig’ en ziet weg naar premierschap Elsevier 23.10.2016

Samsom wil premier worden Telegraaf  23.10.2016

PvdA’er Monasch plaatst frontale aanval op ‘sorry’ Samsom Elsevier 22.10.2016

‘Samsom verwaarloosde fractie’ Telegraaf 22.10.2016

PvdA’er Monasch plaatst frontale aanval op ‘sorry’ Samsom Elsevier 22.10.2016

Monasch rekent op winst PvdA-verkiezing bij eerlijke procedure NU 21.10.2016

Monasch: ‘Bij eerlijke verkiezingen word ik nieuwe PvdA-lijsttrekker’ NU 21.10.2016

GeenStijl kan lijst­trek­kers­ver­kie­zin­gen PvdA niet kapen AD 21.10.2016

Bosman: max 32 uur werken Telegraaf 21.10.2016

PvdA’er Bosman komt met ‘Bernie Sanders-achtige’ campagne Trouw 21.10.2016

Meer PvdA’ers doen mee aan strijd om leiderschap VK 19.10.2016

Ontevreden PvdA’ers willen ‘linksere koers’, komen met eigen kandidaat Elsevier 19.10.2016

Groep PvdA’ers komt met eigen programma en kandidaat NU 19.10.2016

Ontevreden PvdA’ers presenteren eigen kan­di­daat-lijst­trek­ker AD 19.10.2016

Nog twee kandidaten PvdA Telegraaf 19.10.2016

4e kandidaat lijsttrekker PvdA Telegraaf 19.10.2016

3e kandidaat lijsttrekker PvdA Telegraaf 19.10.2016

Paul Tang haakt af in strijd om lijsttrekkerschap PvdA VK 19.10.2016

Paul Tang ziet af van lijsttrekkerschap PvdA Trouw 19.10.2016

Tang ziet af van lijsttrekkerschap PvdA NU 19.10.2016

Tang haakt af bij de PvdA Telegraaf 19.10.2016

Paul Tang doet niet mee aan strijd om lijsttrekkerschap Elsevier 19.10.2016

Laat flitslidmaatschap paniek bij PvdA niet camoufleren VK 18.10.2016

Asschers spoor van mislukkingen: steeds net op tijd vertrokken Elsevier 18.10.2016

Deventenaar gaat strijd aan met Samsom, Asscher en Monasch AD 18.10.2016

16/10/16 Asscher scoort het hoogst als lijsttrekker PvdA

Asscher: ‘Als je invalt, denk je weleens: ik kan het zelf veel beter’ Trouw 17.10.2016

Lodewijk Asscher, de patriot voor de middenklasse  Trouw 17.10.2016

Asscher stort zich in PvdA-strijd en wil ‘progressief Nederland’ aanvoeren VK 17.10.2016

Asscher mengt zich officieel in strijd om PvdA-lijsttrekkerschap NU 17.10.2016

Asscher officieel verkiesbaar Telegraaf 17.10.2016

Asscher wil als lijsttrekker ‘haat van populisten en islamisten’ bestrijden Elsevier 17.10.2016

Asscher officieel verkiesbaar als leider van de PvdA AD 17.10.2016

Monasch wil opheldering over afspraken Samsom en Asscher NU 17.10.2016

Monasch wil weten of PvdA-leiding Asscher en Samsom voortrekt AD 17.10.2016

Ook in peiling De Hond is Samsom geen partij voor Asscher AD 16.10.2016

‘Asscher heeft wel wat uit te leggen aan Turkse Nederlanders’ Elsevier 16.10.2016

‘Asscher favoriet bij PvdA’ Telegraaf 16.10.2016

Asscher start campagne om PvdA-leiderschap op mbo-school VK 15.10.2016

Maandag ’bijeenkomst’ Asscher Telegraaf 15.10.2016

‘Asscher maakt kandidatuur maandag bekend’ AD  15.10.2016

Kiezers trappen echt niet meer in ‘matchfixing’ PvdA Elsevier 14.10.2016

‘Flitsleden’ mogen voor 2 euro meestemmen bij PvdA-strijd VK 14.10.2016

PvdA-lidmaatschap kost 2 euro om te stemmen op lijsttrekker NU 14.10.2016

Iedereen kan voor 2 euro stemmen Telegraaf 14.10.2016

Voor 2 euro mag u stemmen voor nieuwe PvdA-leider Elsevier 14.10.2016

Voor 2 euro meestemmen over lijsttrekker PvdA AD 14.10.2016

Gevecht om het leiderschap in de PvdA is begonnen Trouw 14.10.2016

AD-lezer kiest massaal voor Asscher boven Samsom  AD 14.10.2016

Gevecht om het leiderschap in de PvdA is begonnen Trouw 14.10.2016

Interne strijd moet nieuw elan geven aan PvdA  AD 14.10.2016

PVV: ‘Plan PvdA asociaal’ Telegraaf 14.10.2016

’Belasting omhoog voor zorg’ Telegraaf 14.10.2016

PvdA wil belasting ter vervanging van eigen risico NU 14.10.2016

PvdA: belastingen omhoog om zorg ‘goedkoper’ te maken Elsevier 14.10.2016

’Belasting omhoog voor zorg’ Telegraaf 14.10.2016

Wellicht vertrouwen PvdA-leden stiekem juist op ‘matchfixing’ Elsevier 13.10.2016

Strijd barst los: ook Asscher wil PvdA-leider worden Elsevier 13.10.2016

‘Asscher wil het opnemen tegen Samsom’ Trouw 13.10.2016

‘Lodewijk Asscher wil lijsttrekker PvdA worden’ NU 13.10.2016

Asscher doet het: hij wil PvdA-lijsttrekker worden NOS 13.10.2016

Vijftien prominente lokale PvdA’ers pleiten voor Asscher als lijsttrekker NU 13.10.2016

De strijd om het lijst­trek­kers­schap van de PvdA is losgebarsten AD 13.10.2016

Asscher wil lijsttrekker worden Telegraaf 13.10.2016

PvdA’er Monasch begint boos aan campagne lijsttrekkerschap VK 13.10.2016

Kamerlid Monasch wil lijsttrekker PvdA worden NU 13.10.2016

Monasch wil lijsttrekker worden Telegraaf 13.10.2016

Jacques Monasch wil lijsttrekker PvdA worden AD 13.10.2016

PvdA-leider Samsom zet zich af tegen ‘onverkwikkelijke’ VVD Elsevier 09.10.2016

Asscher ’trots’ op kabinet Telegraaf 06.10.2016

Monasch (PvdA) verwijt partijbestuur verbreken belofte lijsttrekkersverkiezing NU 25.09.2016

Spekman: Geen heksenjacht op Turks-Nederlandse PvdA’ers VK 24.09.2016

Dijsselbloem: ‘Ik heb geprobeerd de pijn eerlijk te verdelen’ VK 24.09.2016

Samsom: liever compromis dan langs de kant Trouw 24.09.2016

Samsom: ’NL er weer bovenop’ Telegraaf 24.09.2016

Samsom: Tegenwicht bieden aan ‘verdelers’ als PVV en DENK AD 24.09.2016

Dijsselbloem: ‘Ik heb geprobeerd de pijn eerlijk te verdelen’ VK 24.09.2016

Diederik Samsom stelt zich opnieuw verkiesbaar als lijsttrekker PvdA VK 23.09.2016

Samsom opnieuw kandidaat-lijsttrekker PvdA Trouw 23.09.2016

Samsom opnieuw kandidaat als lijsttrekker PvdA NU 23.09.2016

Met manifest doet Samsom gooi naar lijsttrekkerschap Elsevier 23.09.2015

Samsom wil lijsttrekker worden Telegraaf 23.09.2016

Samsom officieel kandidaat-lijsttrekker voor de PvdA AD 23.09.2016

De schijnkeuzes bij de PvdA Trouw 24.09.2016

Hans Spekman: ‘We gaan door met theedrinken, wat de electorale consequenties ook zijn’ VN 14.09.2016

Dijsselbloem beschikbaar voor Tweede Kamer, Koenders niet NU 13.09.2016

Koenders en Klijnsma niet op lijst Telegraaf  13.09.2016

Ook Koenders en Klijnsma passen voor Kamerlidmaatschap VK 13.09.2016

Bert Koenders en Jetta Klijnsma niet op kieslijst PvdA AD 13.09.2016

Dijsselbloem wil op kieslijst Telegraaf 13.09.2016

KLIJNSMA WIL NIET IN KAMER  BB 13.09.2016

Jetta Klijnsma gaat niet in de Tweede Kamer zitten RTVWEST 13.09.2016

Eerder maakte bijvoorbeeld Jeltje van Nieuwenhoven de overstap naar de lokale Haagse politiek, na jarenlang voor de PvdA actief te zijn geweest in de Tweede Kamer.
LEES OOK: Staatssecretaris Jetta Klijnsma tijdelijk uitgeschakeld na val met tandem in Den Haag

Ronald Plasterk niet meer verkiesbaar voor Tweede Kamer Den HaagFM 10.09.2016

Diederik Samsom (PvdA) wil nog altijd premier worden RTVWEST 09.09.2016

Hagenaar Ronald Plasterk niet meer verkiesbaar voor PvdA in Tweede Kamer RTVWEST 09.09.2016

Plasterk geen kandidaat meer voor Tweede Kamer VK 09.09.2016

Plasterk keert niet terug op PvdA-kieslijst NU 09.09.2016

Plasterk keert niet terug op PvdA kandidatenlijst Telegraaf 09.09.2016

Plasterk niet herkiesbaar AD 09.09.2016

Staatssecretaris Dijksma wil terug naar de Kamer namens PvdA NU 08.09.2016

Dijksma wil terug naar Kamer Telegraaf 08.09.2016

Paul Tang overweegt gooi naar partijleiderschap PvdA VK 02.09.2016

Paul Tang overweegt lijsttrekkerschap PvdA NU 02.09.2016

‘Ik overweeg lijsttrekkerschap’ Telegraaf 02.09.2016

Paul Tang overweegt gooi naar partijleiderschap PvdA VK 02.09.2016

Van Dam niet verkiesbaar Telgraaf 02.09.2016

Staatssecretaris Van Dam niet op kieslijst PvdA voor Tweede Kamer NU 02.09.2016

PvdA’er Martijn van Dam niet herkiesbaar AD 02.09.2016

Roos Vermeij (PvdA) verlaat na verkiezingen de Tweede Kamer VK 30.08.2016

Samsom: ik heb de fractie verwaarloosd Trouw 27.08.2016

Samsom ‘verwaarloosde’ PvdA-fractie  NU 27.08.2016

Samsom: ik heb de fractie verwaarloosd VK 27.08.2016

‘Ik heb de fractie verwaarloosd’ Telegraaf 27.08.2016

Samsom: ik heb de fractie verwaarloosd AD 27.08.2016

Ploumen bij verkiezingen beschikbaar voor Tweede Kamer NU 25.08.2016

Ploumen beschikbaar voor Kamer Telegraaf 25.08.2016

PvdA-Kamerlid Lea Bouwmeester stapt na tien jaar uit de politiek VK 25.08.2016

PvdA’er Bouwmeester vertrekt uit Tweede Kamer na verkiezingen NU 25.08.2016

PvdA’er Bouwmeester stopt Telegraaf 25.08.2016

PvdA’er Lea Bouwmeester verlaat na 10 jaar parlement AD 25.08.2016

Dresscode zwemfeestje PvdA: van adamskostuum tot boerkini Den HaagFM 22.08.2016

Waarom trekt de PvdA steeds weer pleitbezorgers van islamisering aan? Elsevier 22.08.2016

Kamerlid Tanja Jadnanansing (PvdA) verlaat Den Haag in september al Trouw 22.08.2016

Asscher beslist in oktober over politieke toekomst NU 19.08.2016

maart 20, 2017 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, groenlinks, politiek, PvdA, sp | , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 4 reacties

Uitslag 2e kamerverkiezing 15.03.2017 – VVD de grote winnaar

VVD de winnaar

De VVD is veruit de grootste partij geworden met 33 zetels. Dat is welliswaar een verlies van 8 ten opzichte van de vorige verkiezingen, maar aanzienlijk meer dan de peilingen en de eerste uitslagen voorspelden.

Kortom …..  de VVD blijft een grote Kampioen in de politiek !!

Edith Schippers (VVD) keert niet terug als minister Elsevier 20.03.2017

VVD-coryfee: het volgende kabinet moet groenrechts beleid voeren Trouw 19.03.2017

De PVV wordt de tweede partij van Nederland volgens de voorlopige prognose van het ANP en komt uit op 20 zetels. Meer dan 95 procent van de stemmen is inmiddels geteld; kleine verschuivingen zijn nog mogelijk.

 

Uitslag opkomst

In 2012 ging 74,6 procent van de kiesgerechtigden naar de stembus. In 2010 was het opkomstpercentage 75,3. Bij de verkiezingen van woensdag 15 maart 2017 waren er in totaal 12.980.788 kiesgerechtigden.

Uit de voorlopige prognose blijkt dat 81 procent van de kiezers is opgekomen. Eerder vannacht werd een percentage van 77,7 genoemd, maar dat bleek om een fout te gaan.

Vandaag om 14.00 vergadert kamervoorzitter Khadija Arib met de fractievoorzitters over de voorlopige verkiezingsuitslag.

De officiële verkiezingsuitslag in cijfers en feiten  Elsevier 21.03.2017

Officiële uitslag: GroenLinks toch groter dan SP, en hoogste opkomst verkiezingen sinds 1986 VK 21.03.2017

Exitpoll

Volgens Ipsos bleek bij de eerste Exitpoll van de Tweede Kamerverkiezingen de VVD veruit de grootste partij met 31 zetels, gevolgd door de PVV. De partij van Geert Wilders was samen met het CDA en D66 met 19 zetels de tweede partij.

 Zetels   2017
VVD     31  
PVV     19
CDA      19
D66      19
GroenLinks     16
 SP    14
PvdA      9
 ChristenUnie    6
Partij vd Dieren       5
50PLUS    4
 SGP    3
DENK       3
Forum v Democratie      2
Nieuwe Wegen      0
Vrijzinnige Partij      0
Artikel 1       0
VNL    0
GeenPeil     0

PvdA is de grote verliezer

De PvdA is zwaar afgestraft voor haar regeringsdeelname. De sociaal-democraten lijden een historische nederlaag. Lijsttrekker Lodewijk Asscher ziet zijn partij dalen van 38 naar 9 zetels, blijkt uit de exitpoll van Ipsos in opdracht van NOS en RTL.

Al eerder was het Rode Bolwerk in Amsterdam gebarsten, dan is uiteindelijk ook het Rode bolwerk in het Noorden van de kaart geveegd.

De PvdA is verpletterd door de eigen mensen

Voor de eerste keer na de Tweede Wereldoorlog is er een partij in de Tweede Kamer die het belang van een buitenlandse despoot vertegenwoordigt.

DENK is voortgebracht door de PvdA. De sociaal-democratie is verpletterd door de eigen mensen. Zij heeft niet tot taak om in naam van de mensheid te opereren, maar moet een sociaal-economisch belang vertegenwoordigen. Ze zijn in het moeras van etniciteit terecht gekomen. Zie nu de vruchten: DENK.

De PvdA moet niet de partij van allochtonen zijn. Jeroen Dijsselbloem zei dat morgen de opbouw moet beginnen. Nee Jeroen, niet de opbouw maar de wederopbouw van de sociaal-democratie moet beginnen. Bevrijd je van grachtengordel en allochtonen in je organisatie, word weer de partij van de sociaal-democraten zonder etnische bepaaldheid.

De kiezer stelt Judasgedrag niet op prijs

Ik vind het vreselijk om te herhalen, maar al kort na de staatsgreep tegen Diederik Samsom heb ik gezegd dat deze broedermoord niet zou worden beloond. Judasgedrag wordt niet op prijs gesteld. Samsom had de lijstrekker moeten zijn, die met verve zijn succesvolle nivelleringskabinet kon verdedigen. Die kans kreeg hij niet.

Links heeft verloren. Doordat links arbeid verwart met uitkeringen, doordat links moslims verwart met de islam, doordat links Nederland met de wereld verwart, doordat links de Messiaanse grenzeloosheid verwart met een begrensde politieke ordening. Jesse Klaver mag feestvieren. Hij heeft gewonnen, maar links heeft verloren.

De PvdA moet zichzelf weer uitvinden, als partij van werkenden en niet als partij van allochtonen of subsidies. De positieve campagne van Mark Rutte heeft gewonnen. De kiezer heeft gesproken, punt.

zie ook: PvdA 70 jaar partijvernieuwing

zie ook: Weer gedonder bij de PvdA

zie ook: Het Rode Bolwerk in Amsterdam is gebarsten – deel 2

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 4

PvdA won in maar acht stembureaus Telegraaf 30.03.2017

PvdA won bij verkiezingen maar in acht stembureaus AD 30.03.2017

Verkiezingsnieuws: Spekman moet pijnlijke PvdA-reorganisatie gaan leiden Elsevier 18.03.2017

Met pijn en moeite mag Hans Spekman nog een half jaar blijven VK 18.03.2017

De boosheid zit diep bij de PvdA  Trouw 18.03.2017

Leden willen PvdA niet in regering na verlies verkiezingen NU 18.03.2017

Achterban PvdA kiest oppositie Telegraaf 18.03.2017

Zijlstra ziet PvdA ook na nederlaag nog altijd als optie voor kabinet   NU 18.03.2017

Halbe Zijlstra: PvdA welkom  Telegraaf 18.03.2017

Asscher: PvdA niet in regering Telegraaf 18.03.2017

‘Gifbeker PvdA lijkt nog niet leeg’ Telegraaf 18.03.2017

Dijksma: Gifbeker PvdA lijkt nog niet leeg AD 18.03.2017

Wegsturen van Spekman alleen gaat de PvdA echt niet helpen Elsevier 18.03.2017

Kritisch zelfonderzoek AD 18.03.2017

Spekman wilde verder vechten Telegraaf 18.03.2017

Sociale rambo van PvdA wist dat hem een pittige klus wachtte Trouw 18.03.2017

Het linkse verhaal bestaat niet meer Trouw 18.03.2017

Spekman mag tot najaar blijven Telegraaf 18.03.2017

Laatste brief Hans Spekman Telegraaf 17.03.2017

Spekman: gewed en verloren Telegraaf 17.03.2017

PvdA-voorzitter Spekman stapt op na historische nederlaag NU 17.03.2017

Spekman stapt op bij PvdA Telegraaf 17.03.2017

Spekman stapt op na historische verkiezingsnederlaag en kritiek Elsevier 17.03.2017

PvdA-voorzitter Hans Spekman stapt op Trouw 17.03.2017

Verlies PvdA past in trend van machtsverlies die al jaren aan de gang is VK 17.03.2017

PvdA-partijvoorzitter Hans Spekman stapt later dit jaar op VK 17.03.2017

Koenders: PvdA liever geen bijltjesdag Telegraaf 17.03.2017

Wegsturen van Spekman alleen gaat de PvdA echt niet helpen Elsevier 17.03.2017

Dagen Spekman geteld Telegraaf 17.03.2017

De teloorgang van het rode PvdA-bastion in het Groningse buitengebied  Trouw 17.03.2017

Hierdoor ging het mis bij de PvdA Trouw 17.03.2107

Een partij als de PvdA heeft niet eens vijanden nodig VK 17.03.2017

Vos haalt uit naar partijtop  Telegraaf 17.03.2017

Vertrekkend PvdA’er Vos haalt hard uit naar Spekman en Asscher  Elsevier 17.03.2017

Aboutaleb vindt dat PvdA partijleider anders moet gaan kiezen NU 16.03.2017

Aboutaleb: PvdA moet leider anders kiezen Telegraaf 16.03.2017

Oudkerk wil opheffing PvdA Telegraaf 16.03.2017

Vertrekkend PvdA-Kamerlid Jan Vos: ‘Spekman moet opstappen’  VK 16.03.2017

Aanval op Hans Spekman geopend Telegraaf 16.03.2017

Spekman legt lot in handen leden  Telegraaf 16.03.2017

GroenLinks is winnaar maar…….

GroenLinks-leider Jesse Klaver maakt een klapper. Zijn partij gaat van vier naar zestien zetels. Dat zal toch een beetje tegenvallen voor GroenLinks. Klaver rekende vermoedelijk op meer en zag zichzelf als nieuwe premier. Zijn partij is wel voor het eerst de grootste partij op links.

……  zal niet regeren !!!!

Winnaar van deze verkiezingen is GroenLinks. Maar of Jesse Klaver in staat is om zijn winst in macht om te zetten, is twijfelachtig. De partij heeft vaak aangetoond dat de leden niet bereid zijn om politieke verantwoordelijkheid te nemen in militaire, economische en sociale aangelegenheden. De partij bestaat voornamelijk uit pacifisten en utopisten. GroenLinks is geschapen om oppositie te voeren uit naam van de mensheid, maar niet namens een bepaald en begrensd volk, namelijk het Nederlandse volk.

Natuurlijk moet de informateur met GroenLinks praten. Maar zolang GroenLinks de opengrenzen-utopie aanhangt, is regeringsdeelname uitgesloten. Daarnaast heeft GroenLinks bewezen dat de partij onverantwoord handelt en denkt: denk aan de missie in Kunduz. GroenLinks steunde die missie onder voorwaarden, maar het duurde niet lang totdat ze er spijt van hadden. Klaver heeft gewonnen, omdat de PvdA heeft verloren. Dat moeten we niet vergeten.

Formatienieuws: nog steeds hoopt Klaver VVD buiten coalitie te houden  Elsevier 20.03.2017

‘Economische plannen van GroenLinks doodsteek bedrijfsleven’ Elsevier 18.03.2017

Klaver is een verrassing ja, maar zeker geen overwinnaar Elsevier 17.03.2017

zie ook: Gaat Groenlinks Nederland veranderen ?

De opkomst van DENK is gevaarlijk en onwenselijk

Verrassend is de komst van de partij DENK in het parlement. DENK komt volgens Ipsos met 3 zetels in de Tweede Kamer. De partij vertegenwoordigt de Turken. Maar eigenlijk vertegenwoordigen ze het regime van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan. Van meet af aan gedroeg de partij zich op een manier die de autoriteiten in Ankara zeer tevreden moet stemmen. De echte leider van DENK is Erdogan.

Erdogan had maandag een psychopathische toespraak over Nederland: ‘We kennen ze van de slachting van Srebrenica. We kennen hun verdorven karakter van de manier waarop ze achtduizend Bosniërs afmaakten. Niemand hoeft ons een lesje te leren over moderniteit,’ aldus de despoot van Turkije. Eerder had hij gezegd dat Nederlanders de nazaten van nazi’s zijn: ‘Nederlanders zijn de overblijfselen van nazi’s en fascisme.’ Kuzu, de leider van de partij DENK werd op verkiezingsdag bevraagd over deze uitspraken. Maar hij was onder geen beding tot antwoord bereid.

Erdogan riep de Turken in het buitenland op om vooral niet op partijen te stemmen die ‘Turkije als vijand zien’. Daarna voegde hij eraan toe: ‘De ene kandidaat (Wilders) is een racist die in de peilingen voorstaat. Dan is er de partij die nu regeert.’ Volgens Erdogan moeten ‘alle buitenlanders daar, ‘moslims en Turken’ niet op die twee partijen stemmen. Erdogan mengde zich ondubbelzinnig in de interne aangelegenheden van een democratische rechtsorde.

DENK nam geen afstand van deze uitspraken. Stilzwijgend stemde DENK in met de idee dat de Nederlandse moslims buitenlanders zijn. Nu hebben duizenden op aanmoediging van Erdogan en de salafistische moskeeën op DENK gestemd. DENK en Erdogan transformeren het multiculturele vraagstuk in een interetnisch vraagstuk. Dat is gevaarlijk en onwenselijk.

Afshin Ellian over WNL-boycot DENK: ‘Die partij verdient een streng weerwoord’ Elsevier 18.03.2017

Hoe in één wijk PVV en Denk de grootste werden VK 18.03.2017

‘Trots dat Denk in sommige wijken de grootste partij is’ AD 18.03.2017

Deur commissie-Stiekem blijft dicht voor Denk  Telegraaf 17.03.2017

Denk spreekt in Den Haag de taal van Transvaal Trouw 17.03.2017

Hoe werd DENK de grootste in Amsterdam Nieuw-West? Elsevier 17.03.2017

zie ook: NL Denk – De Return van Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk (ex-PvdA)

Thierry Baudet

Forum voor Democratie (FvD) van Thierry Baudet haalt twee zetels. De afgelopen vier jaar was hij nog niet vertegenwoordigd in het parlement.

Er is veel domheid voor nodig om jezelf zo te bewieroken als Thierry Baudet Trouw 19.03.2017

Thierry Baudet wil in het midden zitten Elsevier 17.03.2017

Geen woord meer over de piano van Thierry Baudet AD 17.03.2017

Thierry Baudet: Ik moet het echt nog leren, dit spel Trouw 17.03.2017

zie ook: Forum voor Democratie versus Thierry Baudet

Verder;

U kunt het hier allemaal tot u nemen.

Volg de laatste ontwikkelingen op de voet in onze liveblog tijdens deze Tweede Kamerverkiezingen >

zie ook: Verkiezingen 2e Kamer 15.03.2017

zie ook: Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 3

zie ook;  Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 2

zie ook: Op weg naar de 2e kamerverkiezingen in 2017 – deel 1

zie ook:Kabinet VVD-PvdA op weg naar 2016 of 2017 ???

zie ook: Bijna “Groene” Kabinet Rutte 2 toen en NU !!!

Al het nieuws rondom de Tweede Kamerverkiezingen vind je in ons dossier. Omroep West

dossier Verkiezingen in regio Den Haag AD

Verkiezingen 2017  AD

verkiezingen 2017 Elsevier

Verkiezingen-2017  NU

Uitslagen per gemeente NOS

Verkiezingen 2017 NOS

Verkiezingen 2017 VK

Verkiezingen 2017 Telegraaf

Analyses, commentaren en uitslagen Elsevier

Wat u moet weten over de verkiezingsuitslag VK

Liveblog verkiezingen 2017  Telegraaf

BLOG: Alles over de formatie  Telegraaf

Teleurstellende verkiezingsuitslag noopt PVV tot bezinning Elsevier 07.04.2017

Slaan FvD en DENK de handen ineen uit woede om zetels? Elsevier 23.03.2017

Kamerleden DENK blijven staan Telegraaf 23.03.2017

Nieuwe Kamer voor eerst bijeen Telegraaf 23.03.2017

Nieuwe Tweede Kamer bijeen Telegraaf 23.03.2017

De officiële verkiezingsuitslag in cijfers en feiten  Elsevier 21.03.2017

Officiële uitslag: GroenLinks toch groter dan SP, en hoogste opkomst verkiezingen sinds 1986 VK 21.03.2017

De nieuwe Kamer: te wit, te mannelijk, te randstedelijk om een afspiegeling te zijn  VK 21.03.2017

Zes op eigen kracht in Kamer Telegraaf 21.03.2017

Het Binnenhof: 21 maart  VK 21.03.2017

Opkomst verkiezingen met 81,9 procent hoogste in 30 jaar   NU 21.03.2017

Hoge opkomst verkiezingen Telegraaf 21.03.2017

Kiesraad komt met uitslag Telegraaf 21.03.2017

Verkenning verder met GL Telegraaf 20.03.2017

Met deze partijen praat Schippers verder over kabinetsvorming Elsevier 20.03.2017

Schippers praat dinsdag door met VVD, CDA, D66 en GroenLinks NU 20.03.2017

Formatienieuws: Thieme wil ‘klimaatkabinet’ met VVD Elsevier 20.03.2017

Wilders houdt vol: PVV wil regeren met VVD, zonder Rutte Elsevier 20.03.2017

Nog steeds hoopt Klaver VVD buiten coalitie te houden Elsevier 20.03.2017

Rutte wil CDA en D66 in nieuw kabinet  NU 20.03.2017

Rutte regeert liefst met CDA, D66 en een vierde  Telegraaf 20.03.2017

Schippers niet in nieuw kabinet Telegraaf 20.03.2017

In het hoofd van Geert Wilders zit Rutte IIIc AD 20.03.2017

Het ‘formatieflirten’ is begonnen in Den Haag Trouw 20.03.2017

Schippers begint verkenningsproces Telegraaf 20.03.2017

Sheila Sitalsing: ‘Advies’ vanuit VVD: niet te veel noten op je zang, Klaver VK 20.03.2017

Een centrum-groen kabinet? Gewoon. Doen.  Trouw 19.03.2017

Waarom we die ellenlange formatiefasen beter kunnen overslaan Elsevier 19.03.2017

Lange formatie fnuikt vertrouwen Trouw 19.03.2017

Senator: CDA ‘Wilders light’ Telegraaf 19.03.2017

CDA-senator noemt CDA ‘Wilders light’ AD 19.03.2017

Het klimaat wordt een sleutelkwestie in de formatie Trouw 18.03.2017

Weg naar Rutte III is er een vol hobbels Trouw 17.03.2017

Fractievoorzitters maandag langs bij Schippers   NU 17.03.2017

Fractieleiders maandag bij Schippers  Telegraaf 17.03.2017

Een versnipperd land, maar blauwer dan ooit Trouw 17.03.2017

Uitslagen per Haags stadsdeel: Van PVV tot DENK AD 17.03.2017

Schippers druk met formatie Telegraaf 16.03.2017

Teruglezen: Schippers verkenner formatie na lastige verkiezingsuitslag Elsevier 16.03.2017

Verkenner Schippers: weinig tijd, alles kan Telegraaf 16.03.2017

Edith Schippers (VVD) wordt verkenner van de nieuwe formatie AD 16.03.2017

VVD’er Edith Schippers gaat coalitiewensen verkennen VK 16.03.2017

Schippers gaat verkennen Telegraaf 16.03.2017

Dossier: formatie van start Telegraaf 16.03.2017

Denen presenteren journaal in het Nederlands  Telegraaf 16.03.2017

http://content.tmgvideo.nl/embed/account=Kx1PKc/item=mqIsHMvBQ9YD/player=LakMO-EKGMsh/embed.html

Schaakspel fracties begonnen Telegraaf 16.03.2017

Lijsttrekkers donderdagmiddag bijeen over formatie NU 16.03.2017

Exclusieve verkiezingsbijlage Elsevier met analyse, opinie en duiding  Elsevier 16.03.2017

Hoe werd DENK de grootste in Amsterdam Nieuw-West? Elsevier 16.03.2017

Bekijk hier alle uitslagen per gemeente in de regio AD 15.03.2017

Duitsland euforisch over exitpoll: ‘Wij houden van oranje!’ Elsevier 15.03.2017

Achter de schermen van de formatie: dit is de volgende stap  Elsevier 16.03.2017

Chemie ontbreekt: hoe moet het verder tussen Rutte en Buma?  Elsevier 16.03.2017

Teruglezen: Schippers verkenner formatie na lastige verkiezingsuitslag  Elsevier 16.03.2017

Waarom links de verkiezingen heeft verloren  Elsevier 16.03.2017

Heeft Rutte de populistische golf gestopt? Dat is te makkelijk Elsevier 16.03.2017

‘Test van eigen tolerantie’: internationale media over Tweede Kamerverkiezingen  Elsevier 15.03.2017

VVD loopt verder uit, Wilders’ PVV nu de tweede partij Elsevier 16.03.2017

VVD 33 zetels, PVV voorlopig tweede partij  NOS 16.03.2017

Bekijk hier de totaaluitslag, de uitslagen per gemeente (tot nu toe) en welke coalities mogelijk zijn VK 16.03.2017

Live – Prognose: VVD 33, PVV tweede partij; definitieve uitslag laat op zich wachten VK 16.03.2017

Teruglezen: Nek-aan-nekrace PVV, CDA en D66 om tweede plaats  AD 16.03.2017

De hoogtepunten van een ellenlange verkiezingscampagne  Elsevier 15.03.2017

Exitpoll: VVD blijft de grootste, PvdA zwaar afgestraft  Elsevier 15.03.2017

maart 16, 2017 Posted by | 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, peiling, politiek, splinterpartij, Versplintering, VVD | , , , , , , , , , | 8 reacties

Pluche – Terugblik Femke Halsema GroenLinks

Basis CMYK

Pluche

In haar politieke memoires, die vorige week verschenen onder de titel Pluche. Politieke memoires., beschrijft Femke Halsema hoe ze maanden na haar vertrek als politiek leider van GroenLinks nog steeds elke ochtend met hartkloppingen wakker wordt. ,,Het is een gevoel van naderend onheil dat je moet afwenden,” vertelt ze. ,,Het is ook een gevoel van latente opwinding.

Euforie

Halsema nam definitief afscheid van de politiek, maar niet van haar ideologie. Terecht keert zij zich tegen het antipolitieke cynisme en verdedigt de politiek als ambacht: ‘Net als het gevoel van triomf, van euforie, als ik terugloop naar mijn blauwe stoel en aan het geroffel op de Kamerbanken hoor dat ik het pleit heb gewonnen.’

Drama

Elke poging tot deelname aan de macht zal stranden in de partij, zie bijvoorbeeld de steun aan de Verenigde Staten bij het verwijderen van de Taliban en de steun aan de Kunduz-missie.

Femke Halsema geeft geen antwoord op de vraag waarom links geen regie had over het islamdebat. Zij kan klagen over populisme en het harde klimaat, maar daarmee komt nog geen helderheid over het gebrekkige leiderschap van links in het islamdebat.

Tot twee keer toe hadden de PvdA en GroenLinks de gelegenheid om het islamdebat naar zich toe te trekken. De eerste keer betrof het een medewerker van de Wiardi Beckman Stichting, Ayaan Hirsi Ali. Maar PvdA en GroenLinks keerden zich tegen Ayaan.

GroenLinks

VVD+PvdA+GroenLinks=PaarsPlus

De PvdA-top heeft geprobeerd voormalig GroenLinks-leider Femke Halsema en haar partij aan boord te krijgen in het huidige kabinet van VVD en PvdA. De huidige vice-premier Lodewijk Asscher belde met Halsema en liet haar de keuze uit twee ministeries. De VVD schoot het PvdA-plannetje af. Deze tot nu toe onbekende bladzijde van de laatste kabinetsformatie wordt onthuld in het door Halsema geschreven boek Pluche, dat vandaag uitkomt.

VVD’ers zijn er nog steeds opgelucht over dat Femke Halsema, voormalig GroenLinks-leider, niet in het kabinet is gekomen. Dan was het er volgens de liberalen veel te links op geworden.

Groen l

Femke Halsema is in 2012 gevraagd om minister worden. Lodewijk Asscher vroeg de voormalig GroenLinks-leider om te kiezen tussen minister van Binnenlandse Zaken of Ontwikkelingssamenwerking. De VVD zou haar benoeming echter hebben geblokkeerd. Dat schrijft Halsema in haar boek Pluche dat vrijdag verschijnt, aldus de Volkskrant.

Na de Tweede Kamerverkiezingen van 2012 werd Halsema gebeld door Asscher. Op dat moment waren er nog onderhandelingen gaande tussen de VVD en de PvdA over het regeerakkoord. “Wil je een plek in het nieuwe kabinet overwegen?”, werd Halsema gevraagd.

Asscher laat weten dat hij inderdaad Halsema heeft gevraagd om de positie als minister te overwegen, maar geeft verder geen toelichting. Er zouden geen andere prominenten van andere partijen gevraagd zijn.

De positie als minister van Binnenlandse Zaken sloeg Halsema direct af, maar wel dacht ze na over Ontwikkelingssamenwerking. Die plek biedt volgens haar de mogelijkheid om ontwikkelingssamenwerking te moderniseren en duurzame economische groei te realiseren in combinatie met eerlijkere handel.

Halsema kreeg van Asscher 48 uur bedenktijd, maar voordat die uren voorbij waren werd het aanbod alweer ingetrokken. “Krijg zojuist bericht uit Den Haag dat de VVD je blokkeert, hoop dat het een opluchting voor je is, voor mij is het een teleurstelling”, aldus Asscher in een tekstbericht aan Halsema.

Halsema vertrok in december 2010 uit de Haagse politiek. Zij was tot najaar 1997 lid van de PvdA maar zij werd in 1998 voor GroenLinks lid van de Tweede Kamer.

Halsema werd twee weken na de verkiezingen op 12 september 2012 gebeld door Lodewijk Asscher. ‘Lodewijk Asscher en ik’, schrijft Halsema, ‘hebben een paar keer koffie gedronken, de laatste keer toen hij twijfelde om vanuit de lokale Amsterdamse politiek de overstap te maken naar Den Haag.’

‘Wil je een plek overwegen?’

‘Ik dacht: ik ben alleen van waarde als het publiek mij ziet’

‘Ik ben nooit een prototypische GroenLinkser geweest. Toch is mijn hart altijd bij GroenLinks blijven liggen. Toen ik al twee jaar uit de politiek was, belde Lodewijk Asscher me. Het was twee weken na de verkiezingen in 2012 en GroenLinks was onder leiding van Jolande Sap naar vier zetels gegaan (van tien zetels in 2010, red.). Asscher vroeg of ik minister van Binnenlandse zaken of minister van Ontwikkelingssamenwerking en Buitenlandse handel wilde worden.

Ik dacht gelijk: ‘nee’, maar zei dat niet direct. Mijn politieke instinct werd meteen weer wakker. Al wilde ik het zelf niet, ik kon op z’n minst onderhandelingsruimte proberen te creëren voor iemand anders van GroenLinks. Vanuit de PvdA was het een briljant plan: door mij GroenLinks-minister te maken, zouden ze verzekerd zijn van de steun van GroenLinks.’


VVD en PvdA onderhandelden toen over het regeerakkoord van het kabinet Rutte II. Asscher was toen nog wethouder in Amsterdam. Op 5 november 2012 werd hij beëdigd als vice-premier namens de PvdA en minister van Sociale Zaken. Bij het telefoontje valt Asscher met de deur in huis. ‘Wil je een plek in het nieuwe kabinet overwegen?’ zegt hij zonder aankondiging.

Ik schiet in de lach: een slechter moment voor zo’n wonderlijke vraag is er niet te kiezen. ‘Binnenlandse Zaken en de nieuwe portefeuille van Ontwikkelingssamenwerking en Buitenlandse Handel zijn beschikbaar.’ Het gaat om een verzoek aan Halsema persoonlijk. Het is niet overdraagbaar aan een andere GroenLinkser. Er worden volgens Asscher geen prominenten van andere partijen benaderd.

Asscher wilde zijn aanbod aan Halsema niet toelichten maar laat wel weten dat haar verhaal klopt. Het blijft daarom onduidelijk wat hij beoogde: een – extra- vrouw in het kabinet of via Halsema steun van GroenLinks voor het kabinetsbeleid verwerven. Bij de verkiezingen was GroenLinks weliswaar teruggevallen van tien naar vier zetels maar in de Eerste Kamer, waar VVD en PvdA geen meerderheid hadden, had de partij vijf zetels. Dat zou te weinig zijn voor een meerderheid.

Daarvoor was dan bijvoorbeeld D66 nodig maar die partij is tijdens de formatie niet benaderd. Ook PvdA-leider Diederik Samsom bevestigt de versie van Halsema. ‘Tijdens de formatie kwam het idee naar boven iemand van buiten de coalitie te vragen voor een ministerschap. Dat zou onze wens om brede samenwerking te zoeken nog eens extra hebben kunnen benadrukken. Uiteindelijk heeft het tot niets geleid, hoe interessant en uitdagend de gedachte ook was’, laat Samsom weten.

Kemphanen
In haar politieke memoires beschrijft Halsema verder hoe ze in november 2011 ‘in paniek’ door Jolande Sap wordt gebeld. ,,Ze dreigt afgezet te worden door de fractie en weet niet wat te doen.” GroenLinks-Kamerleden Tofik Dibi en Ineke van Gent staan Sap naar het politieke leven. Halsema gaat met de drie kemphanen dineren, maar Dibi meldt zich kort daarna als tegenkandidaat voor het lijsttrekkerschap van Sap in 2012.

Verder;

Femke Halsema: Ik bemoei me niet meer met politiek

AD 07.03.2016 Heftig en een tikje hysterisch, noemt ze de politieke atmosfeer anno nu, 5 jaar na haar eigen vertrek van het Binnenhof. Femke Halsema (49) heeft er afstand van genomen, sluit een ministerpost uit, maar windt zich soms toch nog op over de politiek. Over het gebrek aan leiderschap, bijvoorbeeld. ‘Hoe vaak hebben wij Mark Rutte gehoord nadat asielzoekers werden bedreigd?’

Je weet nooit waar de onrust vandaan komt, aldus Femke Halsema.

In haar politieke memoires, die vorige week verschenen onder de titel Pluche, beschrijft Femke Halsema hoe ze maanden na haar vertrek als politiek leider van GroenLinks nog steeds elke ochtend met hartkloppingen wakker wordt. ,,Het is een gevoel van naderend onheil dat je moet afwenden,” vertelt ze. ,,Het is ook een gevoel van latente opwinding.

Je weet nooit waar de onrust vandaan komt. Het kan ook betekenen dat niet jij, maar een minister in zijn hemd wordt gezet en je dus aan de bak moet. Dat onheilsgevoel komt altijd van een kant die je niet verwacht. En eigenlijk ben je jarenlang erg moe en daar merk je niets van door de adrenaline. Je bent opgewonden en zenuwachtig vanwege de dingen die staan te gebeuren en je hebt een moordend ritme tot 23.00 uur ’s avonds. Dan val je thuis op de bank ogenblikkelijk in slaap met een derderangsserie.”

Tegenwoordig doet ze bestuurlijk werk voor werkgevers in de gehandicaptenzorg, een groot uitgevershuis, Stichting Vluchteling en het Aids Fonds. Daarnaast schrijft ze voor De Correspondent, werkt aan een boek en een documentaireserie met haar geliefde. Voorts zorgt ze voor haar opgroeiende tweeling. De eerste 2 jaar na het vertrek uit Den Haag, in 2011, heeft ze er niet aan gedacht, een boek. ,,Het moest geen therapeutisch boek zijn. Ik had er ook lang geen zin in, ik was een nieuw leven begonnen en het was ook lang niet altijd leuk om terug te kijken.”

Ik had er ook nog eentje die mijn huis in de fik wilde steken, aldus Femke Halsema.

In uw boek beschrijft u hoe u in november 2011 wordt gebeld door uw opvolgster Jolande Sap. Ze zegt: ik dreig te worden afgezet. Hoe kan na uw vertrek een goede fractie verkruimelen tot een groep gekken die elkaar de hersens inslaan?

,,Emoties. De rem die in politiek op emoties moet staan, werd losgelaten, in de fractie en binnen de partij. Iedereen raakte van streek. Iedereen voelde zich ook gerechtigd van streek te zijn. Ik kan daar geen schuldige aanwijzen: alles wat mis kon gaan ging mis. De ruzies kwamen onder een vergrootglas te liggen. De regie was weg.”

Was er een alternatief voor Sap geweest? Heeft u zich die keus kwalijk genomen?
,,Nee. Sap is óók een goede politica. Maar je hebt de wet van Murphy en er was de missie naar Kunduz. Het financiële akkoord dat ze sloot, werd wél goed ontvangen. Ze heeft veel goed gedaan. Het is ook het ongeluk van de mediacratie: het moment van zo’n stekker in de Tweede Kamer…

Jaren eerder heb ik de fout gemaakt om een telraampje mee te nemen naar de Tweede Kamer om aan te tonen dat premier Balkenende niet kon rekenen. Dat was lang voordat GeenStijl in Den Haag arriveerde. De les is: neem geen attributen mee naar de Tweede Kamer.”

U bent serieus bedreigd, had zes beveiligers om u heen. Daarom hebt u op het punt gestaan te stoppen als politica. U hebt ook de bedreigers opgezocht, één keer in de rechtszaal en op het politiebureau. Is dat de criminoloog in u?

,,Ja, ik heb als criminoloog geijverd voor mediation tussen dader en slachtoffer. Als dat lukt, dan ziet het Openbaar Ministerie van strafvervolging af. Het idee was dat je als slachtoffer de regie terugwon. En we wilden onze dochter later kunnen laten zien dat papa en mama voor haar zijn opgekomen.

Ik was daar zo veel bozer over toen het mijn dochter aanging. Ik had er ook nog eentje die mijn huis in de fik wilde steken, die verschool zich achter satire. Voor sommige ‘reaguurders’ of bedreigers is dat een alibi geworden om te bedreigen of te schelden.”

Ik ben niet bereikbaar voor dat soort dingen, aldus Femke Halsema.

Hoe kan het dat links zo onsexy is dat PvdA, SP en GroenLinks samen maar 35 zetels halen?
,,In tijden van crisis neemt het conservatisme altijd toe, door onzekerheid. Daarom is de SP nu de populairste van de drie. In Nederland is een heel sterke anti-linkse atmosfeer. Heel vaak wordt de suggestie gewekt dat de problemen door links komen. Dat is volstrekte onzin, want daarmee geeft rechts de underdog de schuld van problemen die ze zelf heeft veroorzaakt. De VVD regeert al decennia. Dat is het nieuwe CDA, ze plaatsen ook overal VVD’ers op posities.”

Hoe komt deze politieke tijdgeest op u over?
,,Heftig en een tikje hysterisch. Ik houd vrij veel afstand van politiek, ik bemoei me er niet mee. Ik erger me er weleens aan dat in al die jaren dat ik nog politicus was, vanaf de aanslagen op de Twin Towers, politiek leiders van CDA, PvdA en VVD geen werkelijk moreel leiderschap toonden in antwoord op de tijdgeest.

Balkenende zei na de moord op Theo van Gogh: ‘Zo gaan wij niet met elkaar om in Nederland’. De week erna ging hij naar een viering van het Suikerfeest. Doe me een lol. Zo moet je het niet doen.

Maar hoe vaak hebben wij Mark Rutte gehoord nadat asielzoekers werden bedreigd? Bij de macht in Nederland hoort dat je de minderheden altijd moet beschermen. Of ze nou religieus zijn, of politiek. Dat doe je niet door weg te kijken. Als asielkinderen met oorlogstrauma’s door hordes tuig met vuurwerk in een sporthal worden aangevallen, dan ga je daar héén als minister-president. Zo. Politieker dan dat maak ik het niet vandaag!”

Zit u in de kaartenbak van GroenLinks-bewindslieden van de nieuwe leider Jesse Klaver?
,,Nee, ik ben niet beschikbaar voor dat soort dingen. Ik werk nu aan mijn volgende boek, over een grote strafzaak.”

‘Politiek gaat om macht: Halsema begreep het, GroenLinks niet’

Elsevier 07.03.2016 De politieke memoires van Femke Halsema geven een interessant inkijkje in het Haagse spel. Helaas biedt de voormalig GroenLinks-leider in haar boek geen antwoord op de vraag waarom links de regie verloor in het islamdebat.

Weinig Nederlandse politici geven hun memoires prijs aan het publiek. Amerikaanse openbaarheid past kennelijk niet in de polderpolitiek. Bovendien ambiëren de meeste politici na de landelijke politiek een nieuwe bestuurlijke functie, en zijn daarom terughoudend over collega’s.

Politici zie je altijd en overal opduiken. Maar Femke Halsema, oud-leider van GroenLinks schreef een goed leesbaar boek over de periode waarin zij in Den Haag in het hart van de Nederlandse politiek actief was: Pluche. Politieke memoires.

Euforie

Halsema nam definitief afscheid van de politiek, maar niet van haar ideologie. Terecht keert zij zich tegen het antipolitieke cynisme en verdedigt de politiek als ambacht: ‘Net als het gevoel van triomf, van euforie, als ik terugloop naar mijn blauwe stoel en aan het geroffel op de Kamerbanken hoor dat het pleit heb gewonnen.’

Precies, een pleit moet je winnen! Halsema erkent, hoe subtiel ook, de noodzaak om deel te nemen aan de macht. Dat moet het einddoel zijn van een politicus. Hierin schuilt ook de zwakte  van GroenLinks: de leden en de kaders van die partij zijn dogmatisch en niet pragmatisch – idealistisch en niet ambachtelijk.

Drama

Elke poging tot deelname aan de macht zal stranden in de partij,zie bijvoorbeeld de steun aan de Verenigde Staten bij het verwijderen van de Taliban en de steun aan de Kunduz-missie.

De politiek-correcte kranten en journalisten prezen Job Cohen (PvdA) de hemel in. Hij werd gezien als de man die Nederland bijeen kon houden. Deze misvatting ontaardde in een drama voor Cohen als persoon en voor zijn politiek-correcte aanhang in de grote kranten. Voor het mislukken van Cohen werd een vreemde verklaring verzonnen: in dit maatschappelijke klimaat zou een beschaafde politicus als Cohen niet kunnen functioneren.

Eerlijk

Iedereen was dus onbeschaafd, behalve Cohen. Nu lezen wij in het boek van Femke Halsema dat het chagrijn van Cohen een bijzondere bijdrage heeft geleverd aan het mislukken van de onderhandelingen voor Paars-plus. Ook het chagrijn van Jacques Wallage als informateur namens de PvdA droeg bij aan deze mislukking. Cohen en Wallage zijn politieke generatiegenoten.

Ook over de SP is Halsema eerlijk en glashelder: ‘In de Kamer werkt de SP alleen met andere partijen samen als dat absoluut noodzakelijk is. Een borrel drinken met politici van andere partijen is uit den boze net als gewoon, oppervlakkig gekeuvel.’

Geregeld stelde Halsema de volgende vraag aan de latere SP-leider Agnes Kant: ‘Goeiemorgen Agnes, waar zijn we vandaag boos over?’ Ook de SP heeft moeite met machtsdeelname. Behoud van de linkse onfeilbaarheid gaat voor het politieke ambacht.

Waarheidsvinding

Het was niet bekend dat Jan Peter Balkenende (CDA), toen nog premier, in 2010 tijdens de verkiezingsstrijd Femke Halsema om hulp vroeg. De strijd ging tussen Cohen en Mark Rutte (VVD), waardoor het CDA totaal buiten beeld viel.

Dus vroeg Balkenende aan Halsema: ‘We spreken af dat we elkaar aanvallen op onderwerpen die voor ons beider profiel gunstig zijn. Bijvoorbeeld over het drugsbeleid hebben wij heldere tegengestelde meningen en een conflict daarover helpt ons allebei.’ Jan Peter was de weg kwijt: wie was in 2010 geïnteresseerd in een debat over het drugsbeleid!

Femke Halsema geeft geen antwoord op de vraag waarom links geen regie had over het islamdebat. Zij kan klagen over populisme en het harde klimaat, maar daarmee komt nog geen helderheid over het gebrekkige leiderschap van links in het islamdebat.

Religiekritiek

Eigenlijk had het linkse deel van Nederland alle kansen om dit debat in een emancipatoir kader te plaatsen. Liberalen en conservatieven hadden weinig ervaring met en gevoel voor religiekritiek ten dienste van emancipatie van groepen en individuen.

Tot twee keer toe hadden de PvdA en GroenLinks de gelegenheid om het islamdebat naar zich toe te trekken. De eerste keer betrof het een medewerker van de Wiardi Beckman Stichting, Ayaan Hirsi Ali. Maar PvdA en GroenLinks keerden zich tegen Ayaan.

De tweede keer betrof het Ehsan Jami, PvdA-gemeenteraadslid in Voorburg. Hij wakkerde het debat aan rond afvalligheid en godsdienstvrijheid in de islam. Ook hij werd niet gesteund door links. Sterker nog, hij werd tegengewerkt.

Hoofddoek

De discussie over de islam is een wezenlijk vraagstuk. Links – en dus ook Femke Halsema – verdedigde soms de meest reactionaire kant van de islam. Een voorbeeld hiervan is de kwestie rond het dragen van een hoofddoek. Halsema is een vurige voorstander van het incorporeren van hoofddoek binnen het Nederlandse staatsbestel.

Bij de onderhandelingen omtrent Paars-plus werd ook gesproken over een burqaverbod: ‘Ik stel voor om daarmee akkoord te gaan in ruil voor het accepteren van hoofddoekjes in publieke functies zoals bij de politie. Tot mijn grote verbazing stemt de VVD daarmee in.’ Verbazingwekkend inderdaad – maar de rechtsstaat moet een neutrale uitstraling hebben.

Femke Halsema schreef een mooi boek dat aanleiding geeft tot reflectie en politieke waarheidsvinding.

Tags; femke halsema groenlinks job cohen ayaan hirsi ali

Lees de weblog van Afshin Ellian

Mark Rutte voelde niets voor regering met ‘extra partij’  

NU 05.03.2016 Premier Mark Rutte voelde er in 2012 niets voor om Femke Halsema als minister aan te stellen in zijn kabinet. Vrijdag werd bekend dat de PvdA de GroenLinks-politica hierover had benaderd.

Maar de VVD vond dit geen goed plan, bevestigde Mark Rutte vrijdagavond inMet het oog op morgen.

“We gingen ervan uit dat we gingen regeren met de PvdA, en niet met een andere partij erbij”, meldde hij. “Ik heb een hoge pet op van Femke Halsema en heb heel goed met haar samengewerkt in onze oppositietijd. Maar die vorm van vernieuwing ging voor de VVD te ver.”

In het kabinet Den Uyl zaten eerder bijvoorbeeld wel allerlei bewindslieden zonder directe politieke binding. “Dat werkte in de jaren zeventig”, aldus Rutte. “Maar nu niet meer.” Ook de overweging om via Halsema in de Tweede en Eerste Kamer steun van GroenLinks te krijgen voor zijn kabinetsplannen, was geen reden om het idee toch te overwegen.

Ontwikkelingssamenwerking

Lodewijk Asscher vroeg Halsema in 2012 om te kiezen tussen minister van Binnenlandse Zaken of Ontwikkelingssamenwerking. Dat schrijft Halsema in haar boek Pluche dat vrijdag verscheen.

De positie als minister van Binnenlandse Zaken sloeg Halsema direct af, maar wel dacht ze na over Ontwikkelingssamenwerking. Die plek biedt volgens haar de mogelijkheid om ontwikkelingssamenwerking te moderniseren en duurzame economische groei te realiseren in combinatie met eerlijkere handel.

Halsema kreeg van Asscher 48 uur bedenktijd, maar voordat die uren voorbij waren werd het aanbod alweer ingetrokken.

Lees meer over: Femke Halsema Mark Rutte

Gerelateerde artikelen;

Asscher wilde Femke Halsema als minister in 2012 

Scherpe kritiek Halsema op functioneren hulpsector 

Halsema gaat werken aan gedragscode 

 

VVD vond parlement wel erg links worden …

Telegraaf 05.03.2015 VVD’ers zijn nog steeds opgelucht dat Femke Halsema, voormalig GroenLinks-leider, niet in het kabinet is gekomen. Dan was het er volgens liberalen veel te links op geworden.

De oud-politica heeft verklapt dat ze door vicepremier Asscher werd gepolst om minister te worden in het huidige kabinet. Binnenlandse Zaken of Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking was de keus. Nog voordat ze echt kon beslissen over die laatste portefeuille, de eerste hoefde ze niet, staken de liberalen er al een stokje voor. De VVD wilde er niets van weten.

Met die politieke zet zijn de liberalen nog steeds in hun nopjes. „Ik denk dat zij een prettige collega is, maar ik vind GroenLinks wel erg links”, zegt VVD-minister Kamp (Economische Zaken) terugkijkend. Hij moest al slikken dat er met de PvdA moest worden samengewerkt en met GL erbij zou het Kamp wat te gortig zijn geworden.

Minister Blok (Wonen en Rijksdienst) herinnert zich het moment in de onderhandelingen nog dat de optie op tafel kwam. „Het lag niet heel erg voor de hand”, vond de liberale bewindsman meteen. Alleen VVD en PvdA moesten gaan samenwerken stond in alle adviezen destijds, daar zat geen andere partij bij. Dus toen Asscher toch met GL op de proppen kwam was dat volgens hem „geen groot onderwerp”. Omdat hij er snel klaar mee was? „Ja”, grijnst hij.

Rutte: ‘Niet superenthousiast’

Premier Rutte wil niet al teveel kwijt over het voorval. „Het klopt dat dat de VVD daar niet onmiddellijk alle voordelen van inzag”, zegt hij met gevoel voor understatement over het plan. De liberalen werden er volgens hem „niet onmiddellijk superenthousiast van”. VVD-staatssecretaris Wiebes (Financiën) heeft een positieve insteek. Hij is vooral blij dat minister Ploumen (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) nu zijn ’dolleuke collega’ is.

Bij de PvdA’ers lijkt de mislukte poging om het kabinet linkser te maken, nog een klein beetje te steken. Asscher wil over de details niet veel kwijt. Koenders zegt eerlijk dat het ’hartstikke leuk was geweest’. Minister Plasterk (Binnenlandse Zaken), die de baan heeft die Halsema afwees, is vileiner: „O, er zijn heel veel mensen in gedachten even minister geweest. Daar zijn lange lijsten van.” Volgens hem zijn er ook heel veel mensen ooit eens gepolst voor er definitieve keuzes werden gemaakt: „Meestal praten mensen er niet over.”

Gerelateerde artikelen;

03-03: PvdA wilde Halsema

Lees meer over; vvd femke halsema

PvdA wilde Halsema en GroenLinks in kabinet …

AD 04.03.2015 De PvdA-top heeft geprobeerd voormalig GroenLinks-leider Femke Halsema en haar partij aan boord te krijgen in het huidige kabinet van VVD en PvdA. De huidige vice-premier Lodewijk Asscher belde met Halsema en liet haar de keuze uit twee ministeries. De VVD schoot het PvdA-plannetje af. Deze tot nu toe onbekende bladzijde van de laatste kabinetsformatie wordt onthuld in het door Halsema geschreven boek Pluche, dat vandaag uitkomt.

Minister Asscher bevestigde donderdagmiddag de gang van zaken. ,,Het klopt, ik heb de drukproeven gelezen.” Hij wilde verder geen toelichting geven. Ook in het VVD-onderhandelingsteam van 2012 wordt het verhaal bevestigd. ,,Het was een heel serieuze optie die op tafel lag, maar we hebben hem er van afgeschoten.”

Een coalitiebron meldt dat premier Rutte eerder deze week desgevraagd zei er ‘geen scherpe herinnering aan te hebben’.   Na de verkiezingen van 2012 werd de VVD de grootste partij, met 41 zetels. De PvdA kreeg er 38. Door het vier zetels tellende GroenLinks erbij te vragen, zou links in de coalitie getalsmatig groter zijn: 42 zetels.

Coalitie
Bovendien nam Groenlinks ook nog eens vijf zetels mee uit de Eerste Kamer. Daardoor zou de coalitie samen 35 zetels hebben en er nog maar twee nodig hebben voor de meerderheid.   Halsema mocht van Asscher kiezen uit het ministerie van Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties en het nieuwe ministerie van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.

Kemphanen
De volgende dag liet Asscher aan Halsema weten dat de liberalen het voorstel van tafel hadden geveegd.   In haar politieke memoires beschrijft Halsema verder hoe ze in november 2011 ‘in paniek’ door Jolande Sap wordt gebeld. ,,Ze dreigt afgezet te worden door de fractie en weet niet wat te doen.” GroenLinks-Kamerleden Tofik Dibi en Ineke van Gent staan Sap naar het politieke leven. Halsema gaat met de drie kemphanen dineren, maar Dibi meldt zich kort daarna als tegenkandidaat voor het lijsttrekkerschap van Sap in 2012

PvdA wilde Halsema

Telegraaf 03.03.2016 Dat meldt Halsema in haar nieuwe boek Pluche, weet de Volkskrant. Ze vertelt dat vice-premier Asscher haar vroeg om minister van Binnenlandse Zaken te worden of minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.

Binnenlandse Zaken wilde ze niet, maar nog voordat Halsema kon beslissen over de andere portefeuille, blokkeerde de VVD het idee al. Halsema zegt dat Asscher haar wilde als GroenLinkser zodat de PvdA een bondgenoot had tegen de VVD, die meer Kamerzetels heeft.

Asscher wilde Femke Halsema als minister in 2012

NU 03.03.2016 Femke Halsema is in 2012 gevraagd om minister worden. Lodewijk Asscher vroeg de voormalig GroenLinks-leider om te kiezen tussen minister van Binnenlandse Zaken of Ontwikkelingssamenwerking. De VVD zou haar benoeming echter hebben geblokkeerd. Dat schrijft Halsema in haar boek Pluche dat vrijdag verschijnt, aldus de Volkskrant.

Na de Tweede Kamerverkiezingen van 2012 werd Halsema gebeld door Asscher. Op dat moment waren er nog onderhandelingen gaande tussen de VVD en de PvdA over het regeerakkoord. “Wil je een plek in het nieuwe kabinet overwegen?”, werd Halsema gevraagd.

Asscher laat weten dat hij inderdaad Halsema heeft gevraagd om de positie als minister te overwegen, maar geeft verder geen toelichting. Er zouden geen andere prominenten van andere partijen gevraagd zijn.

De positie als minister van Binnenlandse Zaken sloeg Halsema direct af, maar wel dacht ze na over Ontwikkelingssamenwerking. Die plek biedt volgens haar de mogelijkheid om ontwikkelingssamenwerking te moderniseren en duurzame economische groei te realiseren in combinatie met eerlijkere handel.

Halsema kreeg van Asscher 48 uur bedenktijd, maar voordat die uren voorbij waren werd het aanbod alweer ingetrokken. “Krijg zojuist bericht uit Den Haag dat de VVD je blokkeert, hoop dat het een opluchting voor je is, voor mij is het een teleurstelling”, aldus Asscher in een tekstbericht aan Halsema.

Lees meer over: Femke Halsema

Eerdere berichten

Mark Rutte voelde niets voor regering met ‘extra partij’ 

PvdA wilde Femke Halsema als minister, VVD lag dwars

VK 03.03.2016 Lodewijk Asscher heeft Femke Halsema in 2012 gevraagd minister te worden in het kabinet van VVD en PvdA. Ze kon kiezen tussen minister van Binnenlandse Zaken of minister van Ontwikkelingssamenwerking. De VVD blokkeerde echter haar mogelijke benoeming.

Dit schrijft de voormalige GroenLinks-leider in haar boek Pluche dat vrijdag verschijnt. Zaterdag verschijnt hierover een interview met Halsema in Volkskrant Magazine.

Halsema vertrok in december 2010 uit de Haagse politiek. Zij was tot najaar 1997 lid van de PvdA maar zij werd in 1998 voor GroenLinks lid van de Tweede Kamer.

Halsema werd twee weken na de verkiezingen op 12 september 2012 gebeld door Lodewijk Asscher. ‘Lodewijk Asscher en ik’, schrijft Halsema, ‘hebben een paar keer koffie gedronken, de laatste keer toen hij twijfelde om vanuit de lokale Amsterdamse politiek de overstap te maken naar Den Haag.’

‘Wil je een plek overwegen?’

‘Ik dacht: ik ben alleen van waarde als het publiek mij ziet’

‘Ik ben nooit een prototypische GroenLinkser geweest. Toch is mijn hart altijd bij GroenLinks blijven liggen. Toen ik al twee jaar uit de politiek was, belde Lodewijk Asscher me. Het was twee weken na de verkiezingen in 2012 en GroenLinks was onder leiding van Jolande Sap naar vier zetels gegaan (van tien zetels in 2010, red.). Asscher vroeg of ik minister van Binnenlandse zaken of minister van Ontwikkelingssamenwerking en Buitenlandse handel wilde worden.

Ik dacht gelijk: ‘nee’, maar zei dat niet direct. Mijn politieke instinct werd meteen weer wakker. Al wilde ik het zelf niet, ik kon op z’n minst onderhandelingsruimte proberen te creëren voor iemand anders van GroenLinks. Vanuit de PvdA was het een briljant plan: door mij GroenLinks-minister te maken, zouden ze verzekerd zijn van de steun van GroenLinks.’

VVD en PvdA onderhandelden toen over het regeerakkoord van het kabinet Rutte II. Asscher was toen nog wethouder in Amsterdam. Op 5 november 2012 werd hij beëdigd als vice-premier namens de PvdA en minister van Sociale Zaken. Bij het telefoontje valt Asscher met de deur in huis. ‘Wil je een plek in het nieuwe kabinet overwegen?’ zegt hij zonder aankondiging.

Ik schiet in de lach: een slechter moment voor zo’n wonderlijke vraag is er niet te kiezen. ‘Binnenlandse Zaken en de nieuwe portefeuille van Ontwikkelingssamenwerking en Buitenlandse Handel zijn beschikbaar.’ Het gaat om een verzoek aan Halsema persoonlijk. Het is niet overdraagbaar aan een andere GroenLinkser. Er worden volgens Asscher geen prominenten van andere partijen benaderd.

Asscher wil zijn aanbod aan Halsema niet toelichten maar laat wel weten dat haar verhaal klopt. Het blijft daarom onduidelijk wat hij beoogde: een – extra- vrouw in het kabinet of via Halsema steun van GroenLinks voor het kabinetsbeleid verwerven. Bij de verkiezingen was GroenLinks weliswaar teruggevallen van tien naar vier zetels maar in de Eerste Kamer, waar VVD en PvdA geen meerderheid hadden, had de partij vijf zetels.

Dat zou te weinig zijn voor een meerderheid. Daarvoor was dan bijvoorbeeld D66 nodig maar die partij is tijdens de formatie niet benaderd. Ook PvdA-leider Diederik Samsom bevestigt de versie van Halsema. ‘Tijdens de formatie kwam het idee naar boven iemand van buiten de coalitie te vragen voor een ministerschap. Dat zou onze wens om brede samenwerking te zoeken nog eens extra hebben kunnen benadrukken. Uiteindelijk heeft het tot niets geleid, hoe interessant en uitdagend de gedachte ook was’, laat Samsom weten.

Opluchting vs. teleurstelling

Femke Halsema. © Robin de Puy

Halsema voelt er niets voor om minister te worden maar zegt niet direct ‘nee’ tegen Asscher. Wel bedankt ze voor Binnenlandse Zaken. De nieuwe rol van Ontwikkelingssamenwerking spreekt haar ogenschijnlijk wel aan. ‘Het biedt de mogelijkheid ontwikkelingssamenwerking te moderniseren, duurzame economische groei te introduceren in combinatie met eerlijkere handel.’ Asscher geeft haar 48 uur bedenktijd.

Nog voor die termijn is verstreken, trekt Asscher het aanbod alweer in. ‘Er is een nieuw sms-bericht dat uren eerder, om half tien, is binnengekomen. Het is van Lodewijk Asscher: ‘Krijg zojuist bericht uit Den Haag dat de VVD je blokkeert, hoop dat het een opluchting voor je is, voor mij is het een teleurstelling.’

maart 7, 2016 Posted by | 2e kamer, Femke Halsema, groenlinks, politiek, VVD-PvdA | , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie