Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 8 – verkenningsronde 20.04.2021 en 21.04.2021

Hernieuwd overleg fractievoorzitters 20.04.2021en 21.04.2021 van klein naar groot

Informateur Tjeenk Willink vindt dat de formatie moet leiden tot een coalitieakkoord op hoofdlijnen. In een notitie die hij aan alle fractievoorzitters heeft gestuurd, roept hij ze op om tot overeenstemming te komen over vier of vijf grote onderwerpen die met voorrang moeten worden aangepakt.

Daarover zouden partijen die een coalitie willen gaan vormen een akkoord op hoofdlijnen moeten sluiten. De uitwerking daarvan is dan aan de nieuwe ministers en staatssecretarissen in het kabinet, die een ‘regeerprogramma’ schrijven.

De informateur wil af van de dichtgetimmerde coalitieakkoorden van de laatste decennia.

Een schetsmatig akkoord kan volgens hem bijdragen aan de door velen gewilde nieuwe bestuurscultuur, met meer macht voor de Tweede Kamer.

Weer gesprekken met fractievoorzitters

Morgen en overmorgen ontvangt Tjeenk Willink weer alle fractievoorzitters, op volgorde van de kleinste partij naar de grootste. Daarbij staat de vraag centraal of er overeenstemming kan worden bereikt over die vier of vijf grote problemen en hun oorzaken.

Als het aan de informateur ligt, is het herstelbeleid na de coronacrisis in ieder geval één van die kwesties. De contouren daarvan moeten al in de formatie worden geschetst, daarmee kan niet worden gewacht tot het nieuwe kabinet er zit. “Vanwege de urgentie moet het herstelbeleid een centraal onderwerp in de formatie zijn”, schrijft hij. Tjeenk Willink noemt ook klimaat, migratie en versterking van de democratische rechtsorde als onderwerpen die om een oplossing vragen.

Het is de bedoeling dat Tjeenk Willink volgende week met zijn eindverslag komt, waarna er een debat in de Tweede Kamer is. Dat zou moeten gaan over de belangrijkste kwesties die om een oplossing vragen. Daarna moet bepaald worden hoe die problemen aangepakt moeten worden en welke partijen daarbij willen samenwerken.

Informateur Tjeenk Willink ontvangt in het gebouw van de Tweede Kamer op:

Dinsdag 20 april:

  • BIJ1 / Sylvana Simons
  • BBB / Caroline van der Plas
  • 50PLUS / Liane den Haan
  • Denk / Farid Azarkan
  • SGP / Kees van der Staaij
  • JA21 / Joost Eerdmans
  • Volt / Laurens Dassen
  • ChristenUnie / Gert-Jan Segers
  • Partij voor de Dieren / Esther Ouwehand

Woensdag 21 april:

  • Forum voor Democratie / Thierry Baudet
  • GroenLinks / Jesse Klaver
  • Partij van de Arbeid / Lilianne Ploumen
  • SP / Lilian Marijnissen
  • CDA / Wopke Hoekstra
  • PVV / Geert Wilders
  • D66 / Sigrid Kaag
  • VVD / Mark Rutte

De gesprekken vinden mede plaats aan de hand van een notitie, evenals de uitnodigingsbrief van informateur Tjeenk Willink aan de voorzitters van alle fracties in de Tweede Kamer.

Brief en gespreksnotitie fractievoorzitters Tweede Kamer

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is 2e%2Bkamer%2B2021%2Bformatie%2Bprotest%2Bklimaat.jpg

Formatie-klimaatwake van start bij Catshuis in Den Haag

Zolang de kabinetsformatie duurt, wordt bij het Catshuis een wake gehouden voor het klimaat. Vanaf vanmiddag staan er tussen 08.00 en 20.00 uur telkens twee mensen bij de ambtwoning van de minister-president om aandacht te vragen voor “effectief en rechtvaardig klimaatbeleid”. Tussen 20.00 en 08.00 uur gaat de wake online door.

”We waken omdat we de wacht houden voor de toekomst van onze aarde”, zegt organisator De Klimaatwakers. “Door te waken roepen we ook anderen op om zich te laten raken door de ramp die zich aan het voltrekken is.” Het initiatief wordt gesteund door een breed scala aan jongerenafdelingen van politieke partijen, milieuorganisaties en hulporganisaties als Oxfam Novib en Cordaid.

Coronacrisis

Hoewel de formatiegesprekken (vooralsnog) niet in het Catshuis worden gehouden, maar op het Binnenhof, heeft de organisatie toch bewust voor die plek gekozen. “We vinden dat het klimaat moet worden behandeld als een grote crisis”, zegt een woordvoerder. “En bij de coronacrisis worden de ingrijpende maatregelen ook vanuit het Catshuis genomen.”

Qua maatregelen geven De Klimaatwakers vast een voorzetje. Volgens hen moet Nederland in 2025 klimaatneutraal zijn. Daarbij moet de ecologische crisis zoveel mogelijk worden beperkt en moet ons land steun bieden aan andere landen die momenteel al de gevolgen ondervinden van de crisis, zegt de organisatie.

Verkenningsronde 20.04.2021

Verschillende partijen in de Tweede Kamer plaatste vandaag grote vraagtekens bij de manier waarop informateur Tjeenk Willink probeert een kabinet te vormen. Ze vinden het vreemd dat hij vooral over de inhoud wil praten, terwijl er nog steeds twijfels zijn over het vertrouwen in VVD-voorman Rutte.

PVV en JA21 wijzen erop dat Tjeenk Willink als opdracht heeft om het vertrouwen tussen partijen te herstellen, nadat de Kamer een motie van afkeuring tegen Rutte had aangenomen en de oppositie een motie van wantrouwen tegen de premier had ingediend.

“Maar die hele kwestie is nu geparkeerd”, zegt JA21-voorman Joost Eerdmans. Net als PVV-leider Geert Wilders vindt hij dat de informateur zich niet aan de opdracht houdt en zijn boekje te buiten gaat. Ze vroegen vanmiddag een debat aan met Tjeenk Willink om deze formatiepoging te beëindigen, maar daarvoor kregen ze onvoldoende steun in de Kamer.

Urgente onderwerpen

Tjeenk Willink stuurde gisteren een notitie aan alle fractievoorzitters waarin hij ze vraagt vier of vijf onderwerpen aan te dragen die zo urgent zijn dat er al in de formatie afspraken over moeten worden gemaakt. Het herstel van de economie na de coronacrisis moet, wat hem betreft, daar onderdeel van zijn.

Door eerst te praten over een hoofdlijnenakkoord hoopt Tjeenk Willink dat er uiteindelijk wel vertrouwen tussen de partijen zal groeien. Maar dat is volgens Eerdmans de verkeerde volgorde. “Er ligt een vertrouwenskwestie en die moet eerst uit de wereld”, zei hij na zijn bezoek aan de informateur.

Eerdmans ziet geen enkele zelfreflectie bij Rutte. “Zo wordt het business as usual. Dat valt ons tegen, het voelt niet prettig.” JA21 werd eerder genoemd als een mogelijke coalitiepartner.

‘Tjeenk is woordvoerder van Rutte’

Geert Wilders, die morgen is uitgenodigd bij Tjeenk Willink, vindt dat de informateur zijn opdracht ver te buiten gaat. “Hij lijkt wel de woordvoerder van Rutte en is alvast een regeerakkoord voor Rutte-4 aan het schrijven”, zegt hij.

Denk-fractieleider Azarkan wil aan het eind van de week een antwoord hebben op de vraag ‘wie vertrouwen heeft in wie?’ In zijn gesprek met de informateur heeft ook hij naar voren gebracht dat de vertrouwensvraag, die aanvankelijk als belangrijkste op tafel lag, wat hem betreft te snel naar de achtergrond is verdwenen.

“Het is natuurlijk leuk dat we het nu over allerlei thema’s gaan hebben”, zei Azarkan na afloop. “Maar de slachtoffers van de toeslagenaffaire bijvoorbeeld gaat het niet om thema’s, maar om de vraag wie met wie kan regeren en de zaak goed kan afwikkelen.”

Ook fractievoorzitter Van der Plas van de BoerBurgerBeweging (BBB) vindt het vreemd dat de vertrouwensvraag in de gesprekken van vandaag niet de hoogste prioriteit heeft. “Naar mijn idee ging het erom dat de informateur het vertrouwen tussen de fracties zou herstellen. Dat was de opdracht van de Tweede Kamer. En bij ons zit dat in elk geval nog niet goed.”

Herstelbeleid coronacrisis

De informateur spreekt voor de tweede keer met alle zeventien fractievoorzitters. De vorige gespreksronde was twee weken geleden. Net als toen komen eerst de kleine fracties aan de beurt. Tjeenk Willink vraagt ze welke onderwerpen ze verder belangrijk vinden.

Daar zit tot nu toe geen lijn in. 50Plus-leider Den Haan noemde het thema ‘ouder worden’. Dat de groep ouderen groeit heeft volgens haar grote consequenties voor allerlei onderwerpen, zoals de woningmarkt, het pensioenstelsel en de gezondheidszorg.

SGP-leider Van der Staaij vindt dat er meer aandacht moet komen voor veiligheid: “Defensie, de tekorten in de aanpak van zedencriminaliteit, mensenhandel, de georganiseerde criminaliteit.” Hij heeft er geen moeite mee dat er in deze fase van de formatie al over de inhoud wordt gesproken. “Maar in het eindverslag van de informateur hoop ik wel iets meer te lezen over het vertrouwen, want dat is ook een deel van de opdracht.”

‘Dichten van de kloven’

Het spits werd vanmorgen afgebeten door Bij1-leider Simons. Zij vindt dat het bij de formatie moet gaan over “het dichten van de economische en sociaal-maatschappelijke kloven die er voor corona al waren en door de pandemie enorm gegroeid zijn”. Die kloven ontstaan volgens haar met name door discriminatie, zoals bijvoorbeeld naar voren kwam bij het onderzoek naar de affaire bij de kinderopvangtoeslag.

De planning is dat de informateur eind volgende week met zijn eindverslag komt. Daarna volgt een debat in de Tweede Kamer. Dat zou moeten gaan over de belangrijkste kwesties die uit de gesprekken naar voren zijn gekomen. Daarna moet bepaald worden hoe die problemen aangepakt moeten worden en welke partijen daarbij willen samenwerken.

Verkenningsronde 21.04.2021

Woensdag 21.04.2021 was het de beurt aan de acht grootste partijen. Het is voor de tweede keer dat alle partijleiders bij hem langs komen. De nieuwe gespreksronde moet uitwijzen of het onderlinge vertrouwen alweer iets is hersteld.

Of er bij GL’er Klaver vertrouwen is gegroeid in premier Rutte? Volgens hem blijft dat een ’lastige’ kwestie. Hij heeft zich tijdens zijn gesprek met Tjeenk Willink vooral op de inhoud gefocust, zegt hij.

Voor PvdA-leider Ploumen is er op het gebied van vertrouwen nog weinig veranderd de afgelopen weken: „Sterker nog, in een eerder debat verweet Rutte mij dat ik het wantrouwen zou voeden. Dat is de wereld op z’n kop.” Ploumen vindt niet dat de vertrouwensvraag in Rutte de olifant in de kamer is tijdens de gesprekken met de informateur: „Het is niet mijn kamer en niet mijn olifant.”

De informateur heeft aan de fractieleiders gevraagd om met een stuk of vier onderwerpen te komen die volgens hen zo urgent zijn dat er al in de formatie afspraken over moeten worden gemaakt. Hij hoopt dat het onderlinge vertrouwen groeit door hierover met zijn allen te praten. Daarnaast wil hij dat er een dun regeerakkoord komt, omdat dit het debat en het dualisme in de Tweede Kamer volgens hem ten goede komt.

’Akkoord op hoofdlijnen’

Ploumen kijkt er tweeslachtig naar. Een ’akkoord op hoofdlijnen’ tussen de formerende partijen is ze ’heel erg voor’. Maar ze stipt aan: „Hoe dat dan uitpakt in een regeerakkoord, of dat dun of dik is, dat is eigenlijk minder belangrijk.”

CDA-leider Hoekstra heeft in zijn tweede gesprek met informateur Tjeenk Willink gesproken over de nieuwe onthullingen van RTL Nieuws over de toeslagenaffaire. RTL meldt dat het kabinet vanaf 2019 doelbewust informatie heeft achtergehouden voor de Tweede Kamer.

Na afloop van het gesprek met Tjeenk Willink zei Hoekstra: “Voor de politiek ligt er een dure opdracht het vertrouwen te herstellen. En dat vertrouwen is hierdoor niet echt gestegen nee, die conclusie konden we samen ook wel trekken.”

RTL haalt geheime notulen van de ministerraad aan, waarin zou staan dat tijdens besprekingen van het kabinet keer op keer werd geklaagd over kritische Kamerleden, onder wie CDA’er Omtzigt. Ook zouden ministers afspraken hebben gemaakt om de Kamer informatie te onthouden. Dat ging bijvoorbeeld over het onterecht stopzetten van toeslagen aan ouders.

Hoekstra werd door verschillende journalisten kritisch bevraagd over zijn eigen rol als minister in het kabinet-Rutte III, maar hij wilde niet al te zeer op de kwestie ingaan. “Ik vind dat we dingen in de juiste volgorde moeten doen. Ik sta hier als CDA-leider en het is niet netjes en niet logisch om als lid van een demissionair kabinet nu antwoord te geven.” Als CDA-leider wilde hij ook weinig vragen beantwoorden.

“Dat de Tweede Kamer in de toeslagenaffaire moeizaam aan informatie kwam wisten we al, maar nu zien we hoe het in de praktijk is gegaan. Ook ging al langer het gerucht dat CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt onderwerp van gesprek was in het kabinet. Ook daarvan weten we nu hoe het zit.”

Volgens Fresen geeft het nieuws nieuwe voeding aan het wantrouwen van politici onderling. “En het gaat niet langer alleen over Rutte. CDA-leider Hoekstra zelf komt nu ook volop in de wind te staan. De rust die nodig is voor een kabinetsformatie komt er op deze manier voorlopig niet.”

Over het formatieproces zei Hoekstra dat zijn partij nog steeds vindt dat andere partijen aan zet zijn, omdat het CDA geen goede verkiezingsuitslag had. De partij ging van 19 naar 15 zetels. Het ligt niet voor de hand dat het CDA aanschuift bij een nieuw kabinet, zei Hoekstra opnieuw.

De onderwerpen dualisme, macht en tegenmacht, en een andere bestuurscultuur zijn wat het CDA betreft onderwerpen die in de formatie uitdrukkelijk aan bod moeten komen.

Omtzigt

Op de vraag of Kamerlid Pieter Omtzigt bij het formatieoverleg betrokken is, zei Hoekstra dat ze regelmatig contact met elkaar hebben. Maar omdat Omtzigt zelf heeft aangegeven behoefte te hebben aan rust, zei Hoekstra, is het niet logisch om het elke dag over hem te hebben.

Het CDA wil Omtzigt bij de formatie en de oplossing van de vraagstukken betrekken omdat hij die onderwerpen mede op de agenda heeft gezet. En een groot deel van de steun van de achterban voor de keuzes van CDA-leider Hoekstra hangt af van wat Omtzigt ervan vindt.

Na Hoekstra was PVV-leider Wilders op gesprek bij Tjeenk Willink. Ook hij reageerde op de berichtgeving van RTL. Wilders vindt dat de hele formatie nu nutteloos is. “Dit betekent het eind van een hoop politici”, zei hij. Wilders pleitte opnieuw voor nieuwe verkiezingen.

Pet op van fractievoorzitter

D66-leider Kaag zei na haar gesprek met Tjeenk Willink dat het heel goed is dat hij de onderwerpen vertrouwen en de verhouding tussen Kamer en kabinet bespreekt. Zij is tevreden over de formatie tot nu toe.

Over haar eigen rol als minister in de toeslagenaffaire wilde ze na lang doorvragen alleen kwijt dat er een brief komt van het kabinet en vervolgens een Kamerdebat.

“Ik weet persoonlijk niet of ik op die momenten bij de ministerraad was of dat ik op reis was. Ik heb zelf de documenten nog niet in kunnen zien”, zei Kaag. “Vanuit D66 zijn er heel veel vragen en dat zeg ik met de pet op van fractievoorzitter.”

De werkwijze van Tjeenk Willink valt lang niet overal even goed. Partijen al PVV, FvD, Denk en BBB lieten dinsdag weten dat de informateur wel heel makkelijk wegstuurt bij van het gebrek aan vertrouwen in demissionair premier Rutte, die van de Kamer een motie van afkeuring aan de broek kreeg en een motie van wantrouwen slechts op het nippertje overleefde.

Het is de bedoeling dat de informateur eind volgende week met zijn eindverslag komt. Daarna wordt er een debat over dat verslag gehouden. Tjeenk Willink mikt erop dat uit dat debat blijkt wie met wie wil samenwerken.

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 7 – volgende verkenningsronde vanaf 19.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 6 – volgende verkenningsronde vanaf 13.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 5 – nieuwe start verkenningsronde vanaf 08.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 4 – voortgangsoverleg 06.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 3 – Debat 31.03.2021– 01.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 2

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 1

Zie ook: Aftrap Verkiezingen 2e kamer op 17 maart 2021 – op weg naar de uitslag

Zie ook: Verkiezingen 2e kamer op 17 maart 2021

meer: Kabinetsformatie | Tweede Kamer der Staten-Generaal

meer: Kabinetsformatie (kabinetsformatie 2021.nl)

meer: Agenda informateur Tjeenk Willink dinsdag 20 en woensdag 21 april 2021

Lees: Informateur praat koning bij over formatie NOS 23.04.2021

Lees: Tjeenk Willink praat koning bij over kabinetsformatie Telegraaf 23.04.2021

Lees: Gewone Nederlanders over Haagse sores: ‘Niet zo hakketakken, regel een kabinet!’ AD 23.04.2021

Lees: Het rommelt in het CDA: partij dreigt te splijten over samenwerking met de VVD AD 23.04 2021

Lees: Roep binnen CDA om steun ’gouden’ Pieter Omtzigt: ’Regeren met Rutte ongeloofwaardig’ Telegraaf 22.04.2021

Lees: CDA-afdelingen noemen regeren met Rutte ‘ongeloofwaardig’ NU 22.04.2021

Lees: Roep binnen CDA om steun ’gouden’ Pieter Omtzigt: ’Regeren met Rutte ongeloofwaardig’ Telegraaf  22.04.2021

Lees: Brandbrief CDA-afdelingen: regeren met Rutte ‘geen optie’ NOS 22.04.2021

Lees: CDA-afdelingen pal achter Omtzigt en tegen deelname aan kabinet onder Rutte AD 22.04.2021

Lees: CDA-afdelingen noemen regeren met Rutte ‘ongeloofwaardig’ en steunen Omtzigt NU 22.04.2021

Lees: ‘Geachte heer Tjeenk Willink’: Hagenaars sturen brieven naar formateur van nieuw kabinet OmroepWest 22.04.2021

Lees: Dit willen Hagenaars van het nieuwe kabinet – Omroep West 22.04.2021

Lees: Ook Kaag en Hoekstra hebben wat uit te leggen; formatie verder op zijspoor NU 22.04.2021

Lees: Ook Kaag en Hoekstra hebben wat uit te leggen; formatie verder op zijspoor MSN 22.04.2021

Lees: Bijna-blunder: ook Rutte wappert met aantekeningen AD 21.04.2021

Lees: Hoekstra (CDA): nieuws toeslagenaffaire schaadt vertrouwen verder NOS 21.04.2021

Lees: Marijnissen: ‘SP wil niet met deze liegende premier in kabinet’ NU 21.04.2021

Lees: Klaver, Ploumen, Marijnissen bij informateur: gebrek aan vertrouwen in Rutte groot probleem NOS 21.04.2021

Lees: Klaver na nieuw gesprek met informateur: ‘Vertrouwen blijft een issue’ NU 21.04.2021

Lees: Ploumen sceptisch over Rutte: ‘Het is zijn Kamer, zijn olifant’ NU 21.04.2021

Lees: Dun regeerakkoord geen moetje voor GL en PVDA Telegraaf 21.04.2021

Lees: Klaver vindt regeerakkoord op hoofdlijnen niet essentieel MSN 21.04.2021

Lees: Informateur spreekt met leiders van de acht grootste partijen MSN 21.04.2021

Lees: ‘Verbazing over informateur nu vertrouwen hersteld moet worden’ MSN 21.04.2021

Lees: Formatie suddert voort MSN 20.04.2021

Lees: Segers: geen rol voor CU in formatie, wil wel meepraten MSN 20.04.2021

Lees: Volt-leider Laurens Dassen: Rutte moet beter reflecteren op rol in bestuurscultuur MSN 20.04.2021

Lees: Rechtse partijen kritisch over informateur Tjeenk Willink: ‘Dit proces ontspoort’ RTL 20.04.2021

Lees: Geen duimpje voor WhatsAppgroep Kamer en kabinet RTL 20.04.2021

Lees: Partijen zetten vraagtekens bij aanpak Tjeenk Willink, ‘vertrouwenskwestie is geparkeerd’ NOS 20.04.2021

Lees: Wilders: ‘Tjeenk Willink moet terug op rechte pad of anders weg’ AD 20.04.2021

Lees: Azarkan (DENK) zet vraagtekens bij ‘spel’ van de informateur MSN 20.04.2021

Lees: Fractieleiders kleine partijen opnieuw langs bij informateur  MSN 20.04.2021

Lees: Fractieleiders kleine partijen opnieuw langs bij informateur MSN 20.04.2021

Lees: Rozemarijn waakt bij het Catshuis: ‘Een beter klimaat begint allang niet meer bij jezelf’ Den HaagFM 20.04.2021

Lees: Tjeenk Willink wil de tijd nemen voor formatie AD 19.04.2021

Lees: Informateur Tjeenk Willink ontvangt opnieuw alle fractievoorzitters  NU 19.04.2021

Lees: Informateur zet in op coalitieakkoord op hoofdlijnen, herstel na corona centraal NOS 19.04.2021

Lees: Formatie verder met zoektocht naar akkoord op hoofdlijnen Telegraaf 19.04.2021

Lees: Constant protest voor Catshuis: ‘Wij waken voor het klimaat’ AD 19.04.2021

Lees: Formatie-klimaatwake van start bij Catshuis in Den Haag NOS 19.04.2021

april 19, 2021 - Posted by | Uncategorized

3 reacties

  1. […] Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 8 – verkenningsronde 2… […]

    Pingback door Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 9 – verkenningsronde vanaf 25.04.2021 weer verder « Debat in de Digitale Hofstad | april 25, 2021

  2. […] Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 8 – verkenningsronde 2… […]

    Pingback door Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 10 – verkenningsronde vertraagd « Debat in de Digitale Hofstad | april 28, 2021

  3. […] Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 8 – verkenningsronde 2… […]

    Pingback door Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 11 – op weg naar de inhoudelijke formatie « Debat in de Digitale Hofstad | april 30, 2021


Sorry, the comment form is closed at this time.

%d bloggers liken dit: