Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 22 – tussenstand verkenningsronde 28.05.2021

Hamer hoopt komende week contouren te zien van nieuwe coalitie

Informateur Mariëtte Hamer hoopt de komende week de contouren te zien van een nieuwe coalitie. Ze zal daarvoor haar “derde oog” aanzetten, om te kijken wie met wie verder zou kunnen gaan, zei ze vrijdag.

Daarvoor zal ze de komende week bekijken bij welke partijen genoeg draagvlak en op inhoud overeenstemming is over het herstel- en transitiebeleid en over de vorming van een nieuw kabinet. Eerst zal ze nog “een paar verdiepende gesprekken” voeren, want over een aantal onderwerpen bestaat nog discussie, zei Hamer vrijdag.

Ze is van plan komende week hiervoor een aantal fractieleiders uit te nodigen, maar wilde nog niet zeggen welke. Ze gaat daar dit weekend over nadenken. Het gaat om partijen waarvan ze denkt dat “het nuttig is om nog verdiepende gesprekken mee te voeren”. Maandag gaat ze eerst opnieuw met VVD-leider Mark Rutte en D66-leider Sigrid Kaag om tafel om de vorderingen te bespreken.

Laatste week

De komende week is de derde en vooralsnog laatste week van Hamer als informateur. Ze zei nog een hoop werk te moeten verzetten. Ook kan ze nog niet met zekerheid zeggen of ze op 6 juni klaar is met haar werkzaamheden, wat de Tweede Kamer graag wil, of dat ze meer tijd nodig heeft. Dat zal ze in de loop van volgende week laten weten.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is d37cc-2e2bkamer2b20212bformatie.jpg

Ze vindt haast geboden om tot een nieuw kabinet te komen, maar wees er tegelijk op dat de voortgang ook een verantwoordelijkheid is van de partijen zelf. Ze heeft nog niet gemerkt dat er drie, vier of vijf partijen boven komen drijven van wie “het volstrekt logisch” is dat die in een nieuw kabinet zouden kunnen komen.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is 2e%2Bkamer%2B2021%2Bformatie%2B%25282%2529.jpg

Kritiek

Kritiek dat ze de afgelopen twee weken ruim de tijd nam om veel (maatschappelijke) organisaties te spreken, wees ze van de hand. In de opdracht die ze van de Kamer heeft meegekregen staat dat ze veel informatie moet verzamelen, met name over het herstelbeleid na de coronacrisis en het transitiebeleid voor de komende jaren.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is cb1e9-2e2bkamer2b20212bformatie2b252832529.jpg

Ook vindt ze niet dat ze hiermee nu een progressieve agenda voert. “De thema’s die worden besproken, heb ik gehaald uit alle eerdere gesprekken met de achttien partijen. Ik voeg er geen thema’s aan toe.”

‘Waarom meer partijen dan nodig zijn voor een meerderheid?’

Informateur Hamer zit met een deadline: voor 6 juni 2021 moet ze een stuk opleveren aan de Tweede Kamer, wel waarschuwde de informateur eerder dat ze desnoods meer tijd neemt. ,,Maar haastige spoed is zelden goed”, zei de informateur gisteren. 

Kortom, Hamer heeft nog een week de tijd om haar eindverslag aan te bieden aan de Tweede Kamer. Dan moet duidelijk worden welke partijen gaan onderhandelen over een nieuw kabinet. ,,Ik ben van plan om mijn derde oog aan te zetten’’, zegt Hamer vrijdagmiddag 30.05.2021 tijdens een persconferentie. ,,Volgende week wil ik nog een aantal verdiepende gesprekken gaan voeren op basis van de gesprekken die ik deze week heb gevoerd.’’

De D66-voorkeurscoalitie met PvdA en GroenLinks kan amper op applaus rekenen bij VVD en CDA. Informateur Mariëtte Hamer moet naar alternatieven kijken, klinkt het daar. Een gedoogconstructie met bijvoorbeeld CU kan, en waarom geen partij minder?

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is aa3fe-2e2bkamer2b20212bformatie2b252822529.jpg

Als Hamer maandag 31.05.2021 verder praat met Rutte (VVD) en Kaag (D66), merkt ze het ongetwijfeld: de Kaag-variant van VVD, D66, CDA, PvdA en GroenLinks heeft nog heel wat tijd en kopjes koffie nodig, als het al lukt om hier een kabinet van te smeden.

D66-leider Sigrid Kaag noemde de combinatie (met samen 90 van de 150 zetels) als meest wenselijke eerste optie, maar voor en achter de schermen mopperen CDA’ers en VVD’ers. Betrokkenen vinden dat zo’n kabinet wel heel erg ‘naar links’ overhelt en onnodig veel partijen telt omdat GroenLinks en PvdA zich aan elkaar hebben vastgeklonken. ,,Waarom zou je meer partijen in een coalitie willen dan er nodig zijn voor een meerderheid’’, klinkt het bij een bron uit de CDA-top. 

Ook zonder de PvdA óf GroenLinks is er een riante meerderheid voor de overgebleven vier partijen: ,,En als ze elkaar toch vasthouden, dan kan het ook zonder deze linkse partijen.’’ Met steun van JA21 of CU ben je er ook, redeneert deze CDA’er, ‘desnoods via een gedoogconstructie’.

‘Constructieve oppositie’

Die ruimte lijkt er inderdaad: CU-leider Gert-Jan Segers sloot een samenwerking met VVD-leider Mark Rutte nog uit na de kwestie-Omtzigt ‘functie elders’, maar hij krabbelde de afgelopen weken terug. Nu laat hij de deur op een kier staan voor Rutte. Als alle andere varianten mislukken, is hij misschien te porren voor ‘constructieve oppositie’ (lees: een gedoogrol).

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is 0f8d7-2e2bkamer2b20212bformatie2b252842529.jpg

Als D66, VVD, CDA, PvdA en GroenLinks gaan formeren moeten ze het eens worden over deze vijf punten

Sigrid Kaags gedroomde vijfpartijencoalitie van D66 met VVD, CDA, PvdA en GroenLinks kan zomaar eens de eerste serieuze formatiepoging worden. Inhoudelijk hebben de partijen echter de nodige verschillen te overbruggen. Een analyse van vijf hete hangijzers

Klimaat: middenweg gloort, dankzij Europa
Klimaat is een thema dat volgens D66 ‘sowieso moet gebeuren’ en door VVD-leider Mark Rutte alleen al daarom ‘spannend’ wordt gevonden, zo bleek uit de gespreksverslagen uit de eerste verkenningsronde. Rutte weet dat D66 wil scoren met klimaat. De partij van Kaag zette bij de verkiezingen hoog in: 60 procent broeikasgasreductie in 2030, hoger dan het nationale doel van 49 procent uit het klimaatakkoord. De VVD nam niet eens de moeite om aanvullend klimaatbeleid door te laten rekenen.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is be50c-2e2bkamer2b20212bformatie2b252852529.jpg

Toch lijken de tegenstellingen overbrugbaar. GroenLinks-leider Jesse Klaver verklaarde bij de verkenners de eerste week na de verkiezingen al dat klimaat ‘minder ingewikkeld is’ omdat ‘Europa’ daar stappen heeft gezet: lidstaten hebben zich gebonden aan een reductie van 55 procent in 2030. Hier gloort een middenweg. Klaver ziet bovendien ‘kansen voor verbinding tussen partijen’ omdat klimaatbeleid bijdraagt aan het verdienvermogen van Nederland.

Dat had hij goed gelezen in het VVD-programma: ‘Te lang zijn groen en groei als tegenpolen gezien, ook door liberalen’, stond daar. VVD en CDA hebben echter wel een paar voorwaarden: gewone mensen moeten niet op kosten worden gejaagd en het licht mag niet uitgaan als er geen zon of wind is.

Migratie blijft een heikel punt
De vluchtelingencrisis is nu misschien niet minder groot, maar wel minder zichtbaar. Toch zal het onderwerp in het regeerakkoord-op-hoofdlijnen waarschijnlijk tóch tot in detail worden vastgelegd. D66-leider Sigrid Kaag preludeerde er al op: zij wil ‘heldere afspraken’ maken. 

Reden: de rechtse meerderheid in de Tweede Kamer, die graag een strenger migratiebeleid wenst, terwijl D66, PvdA en GroenLinks liever een ‘humaan’ migratiebeleid zien waarbij de instroom van vluchtelingen niet verder wordt beperkt. In 2017 trokken VVD en CDA bij de formatie aan het langste migratie-end, al werd het kinderpardon later onder druk van ChristenUnie, D66 en – uiteindelijk – CDA toch versoepeld. Een eerste formatiepoging met GroenLinks liep toen spaak omdat die partij niet akkoord ging met vluchtelingendeals, zoals die met Turkije. 

Maar de tijden zijn veranderd: er komen minder vluchtelingen naar Nederland en van veel afspraken uit de Turkijedeal is weinig terechtgekomen. De kans is klein dat GroenLinks op dit onderwerp gaat dwarsliggen, gezien de gespreksverslagen die na de eerste verkenningspoging werden vrijgegeven. De partij is ‘niet van plan’ dit onderwerp ‘op te spelen’, zei partijleider Klaver.

Stikstof: mes in veestapel lijkt onvermijdelijk
Hoe moet het verder met de stikstofcrisis? D66, GroenLinks en PvdA willen fors minder vee in Nederland, terwijl CDA en VVD daar grote moeite mee hebben. De recent aangenomen stikstofwet gaat de linkse partijen niet ver genoeg.

Een ‘spannend onderwerp met D66’, zo noemt Rutte het stikstofdossier in de gespreksverslagen uit de eerste verkenningsronde. Toch lijkt de VVD van Rutte minder geharnast in de wedstrijd te zitten dan anderhalf jaar geleden. Toen zei VVD-Kamerlid Mark Harbers nog dat ‘er geen koe of varken minder gehouden hoeft te worden’. Bij de verkenners liet Rutte weten dat ‘halveren van de veestapel geen doel’ is, maar dat ‘minder vee wel consequentie’ is van het beleid.

Ook GroenLinks is bereid om water bij de wijn te doen: Klaver gaf aan dat ‘halveren van de veestapel geen principekwestie is’. Wat helpt is dat álle partijen willen dat meer huizen worden gebouwd. Om de woningnood op te lossen, moet de stikstofuitstoot omlaag. Een ambtelijk rapport – van afgelopen maart – geeft een voorzetje voor de formatie: volgens topambtenaren ontkomt het kabinet niet aan extra maatregelen. 

Arbeidsmarkt: hopen op een zetje uit de polder
De coronacrisis legde genadeloos de grote tegenstellingen op de arbeidsmarkt bloot: alles wat flex was, vloog er als eerste uit, terwijl mensen in vaste banen amper iets te vrezen hadden. De analyse dat het zo niet langer kan, wordt door alle partijen in Den Haag gedeeld, maar over de oplossing verschillen rechts (VVD) en links (PvdA en GroenLinks) al jaren drastisch van mening. CDA en D66 nemen een middenpositie in, al zijn die twee wel wat naar links opgeschoven. 

De discussie zit muurvast, mede doordat sociale partners het maar niet eens kunnen worden. De vakbonden willen vooral dat flexwerk ingesnoerd en duurder wordt (flex minder flex), terwijl werkgevers het in hun ogen te starre ontslagrecht willen versoepelen (vast minder vast). PvdA en GroenLinks steunen de bonden, de VVD de ondernemers. 

Er gloren echter lichtpuntjes: aan de tafels van de Sociaal Economische Raad (SER) wordt hard gewerkt aan een sociaal akkoord. Worden polderpartijen het eens – en die hoop is er – dan lijken ook de politieke verschillen overbrugbaar. Al heeft de akkoordenpolitiek van de kabinetten-Rutte wel aan populariteit ingeboet. Aan informateur Mariëtte Hamer, tevens SER-voorzitter, zal het niet liggen.

Onderwijs, daar ‘komen we wel uit’
De vorige informateur, Herman Tjeenk Willink, schreef dat partijen tot overeenstemming moeten komen over een paar ‘grote problemen’. Daarvoor moet er wel eerst overeenstemming zijn dát er een probleem is. Dat is bij kansenongelijkheid in het onderwijs nog geen uitgemaakte zaak. D66, PvdA en GroenLinks zijn het eens: het probleem is groot en vereist een ‘forse’ investering’. 

Maar die overtuiging lijkt er bij de VVD niet: in het verkiezingsprogramma staat niets over gelijke kansen, behalve voor ondernemers. Al wil de partij jongeren wel ‘de kans op een gelijke start’ bieden door hen eerder naar school te sturen om zo onderwijsachterstanden te voorkomen. Op geld hoeft het onderwijs wat de VVD betreft niet te rekenen; de partij benadrukt dat er de afgelopen jaren ‘al fors’ is geïnvesteerd. 

Maar een halszaak is onderwijs voor VVD-leider Mark Rutte blijkbaar ook niet: dankzij de openbaar gemaakte gespreksverslagen van de eerste verkenners weten we dat VVD-leider Mark Rutte al heeft gezegd: daar ‘komen we wel uit’. Het CDA legt kansengelijkheid anders uit dan het eerder genoemde trio: het CDA wil juist voorkomen dat een deel van de kinderen ‘meer kansen’ krijgt, D66, PvdA en GroenLinks willen juist de kinderen die nu mínder kansen krijgen, méér kansen bieden. 

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 21 – verkenningsronde 27.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 20 – verkenningsronde 26.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 19 – de verkenningsronde gaat een nieuwe fase in !!!

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 18 – tussenstand verkenningsronde 20.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 17 – verkenningsronde Jongeren en Kunst/Cultuursector 20.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 16 – verkenningsronde grote partijen 18.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 15 – verkenningsronde kleine partijen 17.05.2021

Zie ookOp weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 14 – start verkenningsronde met Informateur Mariëtte Hamer vanaf 17.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 13 – Debat 12.05.2021 en benoeming nieuwe Informateur Mariëtte Hamer

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 12 – vanaf 10.05.2021 weer op weg

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 11 – op weg naar de inhoudelijke formatie

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 10 – verkenningsronde vertraagd

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 9 – verkenningsronde vanaf 25.04.2021 weer verder

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 8 – verkenningsronde 20.04.2021 en 21.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 7 – volgende verkenningsronde vanaf 19.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 6 – volgende verkenningsronde vanaf 13.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 5 – nieuwe start verkenningsronde vanaf 08.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 4 – voortgangsoverleg 06.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 3 – Debat 31.03.2021– 01.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 2

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 1

Zie ook: Aftrap Verkiezingen 2e kamer op 17 maart 2021 – op weg naar de uitslag

Lees: De Jonge: bereid en beschikbaar voor eventuele ministerspost MSN 30.05.2021

Lees: Hugo de Jonge blijft minister ‘als hij wordt gevraagd’ RTL 30.05.2021

Lees: Hugo de Jonge blijft minister ‘als hij wordt gevraagd’ MSN 30.05.2021

Lees: Wat hebben burgemeesters te zoeken aan de formatietafel? AD 29.05.2021

Lees: Als D66, VVD, CDA, PvdA en GroenLinks gaan formeren moeten ze het eens worden over deze vijf punten AD 29.05.2021

Lees: CDA en VVD mopperen over ‘linkse’ coalitie: ‘Waarom meer partijen dan nodig zijn voor een meerderheid?’ AD 29.05.2021

Lees: VVD omarmt motie: Kamerleden moeten kritischer AD 29.05.2021

Lees: Hamer hoopt komende week contouren te zien van nieuwe coalitie MSN 28.05.2021

Lees: Hamer weerspreekt kritiek op informatie-circus: ’Eigenlijk redelijk overzichtelijk’ Telegraaf 28.05.2021

Lees: Informateur speurt met ‘derde oog’ naar mogelijke coalitiepartners NOS 28.05.2021

Lees: Hamer ziet nog geen ‘logische coalitie’: vanaf maandag ‘verdiepende gesprekken’ met partijen AD 28.05.2021

Lees: Wordt Regeerakkoord links ondanks links verlies bij verkiezingen? Elsevier 28.05.2021

Lees: Hoe staat het ervoor met de formatie? ‘Kern van het kabinet is al wel duidelijk’ RTL 28.05.2021

mei 29, 2021 - Posted by | Uncategorized

10 reacties

  1. […] Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 22 – tussenstand verke… […]

    Pingback door Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 23 – verkenningsronde 31.05.2021 « Debat in de Digitale Hofstad | mei 31, 2021

  2. […] Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 22 – tussenstand verke… […]

    Pingback door Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 24 – verkenningsronde 01.06.2021 « Debat in de Digitale Hofstad | juni 1, 2021

  3. […] Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 22 – tussenstand verke… […]

    Pingback door Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 25 – verkenningsronde 02.06.2021 « Debat in de Digitale Hofstad | juni 2, 2021

  4. […] Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 22 – tussenstand verke… […]

    Pingback door Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 26 – verkenningsronde 03.06.2021 « Debat in de Digitale Hofstad | juni 3, 2021

  5. […] Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 22 – tussenstand verke… […]

    Pingback door Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 27 – verkenningsronde 04.06.2021 « Debat in de Digitale Hofstad | juni 4, 2021

  6. […] Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 22 – tussenstand verke… […]

    Pingback door Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 28 – verkenningsronde 07.06.2021 « Debat in de Digitale Hofstad | juni 7, 2021

  7. […] Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 22 – tussenstand verke… […]

    Pingback door Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 29 – verkenningsronde 08.06.2021 « Debat in de Digitale Hofstad | juni 8, 2021

  8. […] Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 22 – tussenstand verke… […]

    Pingback door Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 30 – verkenningsronde 09.06.2021 « Debat in de Digitale Hofstad | juni 9, 2021

  9. […] Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 22 – tussenstand verke… […]

    Pingback door Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 31 – verkenningsronde 10.06.2021 « Debat in de Digitale Hofstad | juni 10, 2021

  10. […] Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 22 – tussenstand verke… […]

    Pingback door Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 32 – verkenningsronde 11.06.2021 « Debat in de Digitale Hofstad | juni 11, 2021


Sorry, the comment form is closed at this time.

%d bloggers liken dit: