Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

De erfenis van Rutte III – het gedonder met de belastingdienst – de parlementaire enquête is onderweg – deel 2

Telegraaf 06.03.2021

Ombudsman zegt dat overheid hem jarenlang negeerde in Toeslagenaffaire 

De Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen speelde een sleutelrol bij de toeslagenaffaire. Al in 2017 waarschuwde hij dat er grote problemen waren, die drie jaar later leidden tot het aftreden van het kabinet Rutte III. “We hebben jarenlang geroepen dat er iets moest gebeuren, maar we werden niet gehoord.”

“Vijf jaar geleden, toen ik aantrad, verzette ik mij tegen het fraudedenken. Ik heb toen gezegd dat als de overheid naar de burger kijkt als een fraudeur er geen goede oplossingen komen.”

Hij noemt het ‘zuur’ dat hijzelf, de Rekenkamer en de afdeling advies van de Raad van State waarschuwden dat er dingen fout liepen, maar ze niet gehoord werden. “Het heeft lang geduurd voordat het kwartje viel.”

In korte tijd zijn er twee parlementaire onderzoeken geweest, die naar de toeslagenaffaire en onlangs presenteerde de commissie die onderzoek deed naar problemen bij uitvoeringsorganisaties als het UWV en het Centraal Bureau Rijvaardigheid haar bevindingen.

Zie ook: Opnieuw kritisch rapport over functioneren Tweede Kamer

‘Sla die klachtenprocedure maar over’

In februari 2016 kreeg Van Zutphen de eerste melding over problemen met de kinderopvangtoeslagen toen de Eindhovense advocaat Eva González Pérez hem benaderde. Zij vertegenwoordigde een groep ouders van wie de kinderopvangtoeslag volgens haar volkomen onterecht was afgenomen.

Van Zutphen adviseerde González Pérez eerst een klacht in te dienen bij Toeslagen, zoals de regels voorschrijven. Er gingen maanden overheen, waarbij die ouders in grote nood zaten, voordat hij zelf in november van dat jaar een onderzoek kon starten.

“Ik ben me toen helemaal rot geschrokken.” Hij zou nu eerder in actie zijn gekomen. “Ik zal eerder zeggen: sla die klachtenprocedure maar over, we gaan zelf aan de slag. Daartoe ben ik ook aangemoedigd door het kabinet.”

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is belasting.jpg

Onderzoek belandde in een la

En er is nog iets dat Van Zutphen anders zou doen: toen hij in 2017 zijn onderzoek naar de misstanden bij de toeslagen had afgerond, stuurde hij dat per post naar toenmalig staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes. Achteraf bleek dat het in een la was beland.

“Ik had bij hem langs moeten gaan. Zijn ambtenaren geven het wel aan hem, dacht ik, maar ik was te goed van vertrouwen.” Ook stuurde Van Zutphen het rapport niet naar de Tweede Kamer. “Daar had ik ook naartoe moeten gaan.”

Inmiddels zijn we twee jaar verder, hebben zowel de parlementaire commissie die onderzoek deed naar de toeslagenaffaire als de commissie die de problemen bij de uitvoeringsorganisaties onderzocht hun rapporten uitgebracht, is het kabinet afgetreden en zal in de loop van 2022 de parlementaire enquête naar de toeslagenaffaire worden gehouden.

Sleutelfiguren zullen onder ede worden gehoord, waaronder ook demissionair premier Mark Rutte. Hij was tussen 2013 en 2016 voorzitter van de Ministeriële Commissie Aanpak Fraude die besloot tot intensivering van de jacht op vermeende fraude. “Ik snap wel dat de Kamer daar nog naar wil kijken”, zegt Van Zutphen.

‘Zelfredzaamheid betekent eigenlijk: zoek het maar uit’

Voor Van Zutphen is een ding duidelijk: het hele idee van de zelfredzame burger als maat der dingen is voorbij. “Zelfredzaamheid betekent eigenlijk: zoek het maar uit. Bij 80 procent van de bevolking werkt dat, maar bij 20 procent dus helemaal niet. En de overheid moet er ook voor die mensen zijn.”

Regels moeten volgens Van Zutphen eenvoudiger en mensen die in de problemen komen moeten weten waar ze naartoe kunnen. Twee jaar geleden pleitte Van Zutphen ervoor om per gemeente één loket te openen waar burgers met hun problemen naar toe kunnen. “Destijds werd ik een beetje voor gek versleten, maar nu staat het in verkiezingsprogramma’s. De overheid moet altijd de deur open hebben staan.”

Van Zutphen zal regering nauwgezet volgen

De rol van de Nationale ombudsman zal de komend regeringsperiode een iets andere zijn. Natuurlijk, burgers kunnen zich bij hem melden met klachten, maar hij zal ook nauwgezet volgen of de komende regering alle beloftes die nu zijn gedaan ook daadwerkelijk gaan uitvoeren.

“Al die plannen moeten geen papieren werkelijkheid blijven.”

Hij heeft er alle vertrouwen in dat zaken ten goede kunnen keren. “De problemen zijn serieus, maar we zijn niet reddeloos. Maar wat me wel bezighoudt: We zijn zo’n rijk land, veel rijker dan wij is er niet. En toch gaat het altijd over geldgebrek. Geld zou het probleem niet moeten zijn. Het moet mogelijk zijn om mensen die niet veel hebben toch mee te laten doen.”

Zie ook: Dit wil het kabinet: nieuw toeslagensysteem en overheid die niet discrimineert

AD 06.03.2021

‘Belastingdienst houdt zich al 15 jaar niet aan de wet bij terugvordering toeslagen’

Het toeslagenschandaal bij de Belastingdienst is veel groter dan tot nu toe gedacht, concludeert RTL Nieuws op basis van vertrouwelijke stukken. De omstreden werkwijze van de Belastingdienst is veel eerder begonnen dan tot nu toe bekend, blijkt uit duizenden documenten van de dienst Toeslagen die de nieuwszender in handen kreeg.

Lang is ervan uitgegaan dat de strikte handhaving van de regels en de harde fraudejacht het gevolg waren van de Bulgarenfraude in 2013. Deze praktijk bestond echter al veel langer. Al 15 jaar houden ambtenaren zich niet aan de wet bij terugvordering van toeslagen, blijkt uit de stukken die RTL Nieuws heeft ingezien. Handleidingen, werkinstructies, excelbestanden en verzonden brieven, bieden een ‘onthullend inkijkje’, klinkt het.

Kort na de invoering van het toeslagenstelsel worden al instructies opgesteld om bij twijfel toeslagen niet zomaar uit te keren. Dat gebeurt niet alleen met kinderopvangtoeslag, maar ook met zorgtoeslag, huurtoeslag en kindgebonden budget. De handleidingen die de dienst Toeslagen bij de toepassing van relevante regels en wetten hanteert, zouden naar verluidt niet juridisch zijn getoetst.

Lees ook;

Vinkje achter de naam

Bij vermoedens van fraude komen mensen op een zogenoemde ‘uitsluitlijst’ te staan. ‘Afwijkend behandelen’ luidt een werkinstructie uit 2006. Toeslagen worden onder de noemer ‘nihilstelling’ stopgezet. Uit de documenten blijkt dat dit massaal gebeurt. Volgens de Belastingdienst was het beleid erop gericht bewuste of onbewuste fouten bij de aanvraag of wijziging van het grote aantal uitgekeerde toeslagen te voorkomen.

Wie eenmaal op de uitsluitlijst terechtkomt, komt daar niet meer van af. Er is sprake van het ‘automatisch continueren van de afwijkende behandeling’, zo blijkt uit stukken uit 2007. Elk contact met de Belastingdienst resulteert in behandeling als fraudeur, schrijft RTL. Bovendien worden mensen met een ‘vinkje achter hun naam’ hiervan door de Belastingdienst niet op de hoogte gesteld, waardoor verweer niet mogelijk is.

Ministerie

Het ministerie van Financiën stelt in een reactie niet alle stukken te hebben kunnen achterhalen die door de nieuwszender zijn aangevoerd. Desondanks bevestigt ze dat strikte interpretatie van wet- en regelgeving door de Belastingdienst ook in de beginjaren zeer ingrijpende gevolgen heeft gehad voor mensen. “Dat is bekend, en dat is ook onderkend”, staat in een schriftelijke reactie aan de nieuwszender. “Juist om die reden heeft het kabinet besloten ouders te compenseren over de gehele periode sinds de invoering van de kinderopvangtoeslag in 2005.”

De zogenoemde ‘toeslagenaffaire’ kwam aan het licht dankzij onderzoek van RTL Nieuws en Trouw. Daaruit bleek dat de Belastingdienst in 2014 voor circa 300 ouders – de tellingen lopen uiteen – de kinderopvangtoeslag volledig stopzette en terugvorderde. Dit na een onderzoek door een antifraudeteam. Dat was bij controle van het Eindhovense gastouderbureau Dadim op ‘onregelmatigheden’ gestuit.

Zo bleek dat ouders onvolledige of onjuiste informatie hadden aangeleverd toen zij de toeslag aanvroegen. Soms ging het om een verkeerd ingevuld getal of een ontbrekend bonnetje. Dat werd keihard bestraft. Doordat gezinnen opeens honderden euro’s per maand misliepen en daarnaast ook bedragen uit jaren ervoor moesten terugbetalen, kwamen zij in grote financiële problemen terecht.

Grondbeginselen rechtsstaat

De parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag constateerde in december vorig jaar in haar eindverslag. dat de ouders die slachtoffer werden van de harde aanpak ‘ongekend onrecht’ was aangedaan. De ‘grondbeginselen van de rechtsstaat zijn geschonden’ en ouders hebben jarenlang ‘geen schijn van kans’ gehad, luidde het. De commissie-Donner wees met een beschuldigende vinger naar het politieke klimaat tijdens de vorige twee kabinetten, waarbij de nadruk meer en meer op fraudebestrijding kwam te liggen.

De oprichting van het Combiteam Aanpak Facilitators was hier een reactie op. De zogeheten ‘Bulgarenfraude’ in 2013 bracht toenmalig staatssecretaris Frans Weekers in grote problemen. Hij wist een motie van wantrouwen, ingediend door de oppositie, ternauwernood te overleven. Vanaf dat moment werd iedere misslag, overtreding of onjuiste aangifte van een toeslag als fraude aangeduid, aldus Donner.

De ‘toeslagenaffaire’ kostte staatssecretaris van Financiën Menno Snel de kop, leidde tot het vertrek van Lodewijk Asscher als PvdA-lijsttrekker van de PvdA en tot het aftreden van het kabinet Rutte, medio januari.

Mensen met schulden niet goed beschermd

De Belastingdienst houdt bij het terugvorderen van toeslagen te weinig rekening met de financiele situatie van burgers, zegt de Landelijke Organisatie van Sociaal Raadslieden (LOSR). Regelmatig belanden mensen daardoor onder het bestaansminimum. De organisatie schreef een brief aan demissionair staatssecretaris Alexandra van Huffelen van Financiën. Ook de Nationale ombudsman dringt aan op een oplossing.

Sinds 1 januari van dit jaar is de zogenaamde Wet vereenvoudiging beslagvrije voet van kracht. Volgens die wet moet er altijd een deel van het inkomen zijn waar geen enkele schuldeiser beslag op mag leggen. Zo belanden mensen niet onder het bestaansminimum, is de redenering.

Wie een deel van zijn toeslagen moet terugbetalen, krijgt daar standaard een brief met een betalingsregeling over. Als de ontvanger dan niet zelf aan de bel trekt en mogelijk zijn schulden niet afbetaalt, kan de huur- of zorgtoeslag worden stopgezet.

Toch is het volgens de wet de bedoeling dat de Belastingdienst die beslagvrije voet op voorhand berekent. Dat dat niet altijd gebeurt, leidt er volgens de LOSR en de Nationale ombudsman toe dat veel mensen toch nog onder het bestaansminimum belanden.

“Burgers worden zo nodeloos verder in het moeras van stress en schulden geduwd, met nieuwe schulden tot gevolg. De wet moest het bestaansminimum beter beschermen. Eindelijk zouden we verlost zijn van het zogenaamde ‘piepsysteem’, waarbij de burger zelf aan de bel moet trekken om beschermd te worden door de beslagvrije voet. Dat er nu berekend wordt zonder toepassing van de beslagvrije voet is immers in strijd met de wet”, zegt André Moerman, voorzitter van de LOSR.

De LOSR schreef Van Huffelen een brief met het verzoek om het terugvorderingsbeleid van de Belastingdienst op korte termijn aan te passen. De demissionair staatssecretaris laat aan NU.nl weten dat ze in gesprek gaat met de organisatie, maar benadrukt dat er door de toeslagenaffaire sinds maart vorig jaar geen dwanginvorderingen meer hebben plaatsgevonden. “Er was dus ook geen aanleiding om de beslagvrije voet toe te passen.”

‘Fiscus werkte al veel langer met zwarte lijsten, en bij meer toeslagen’

De werkwijze die leidde tot de toeslagenaffaire wordt al veel langer gevolgd dan tot dusver bekend was. Dat meldt RTL Nieuws op basis van vertrouwelijke documenten die de nieuwszender heeft ingezien.

Het gaat om documenten van de afdeling Toeslagen van de Belastingdienst, zoals handleidingen, werkinstructies, excelbestanden en verzonden brieven. Daaruit blijkt volgens RTL dat de werkwijze waardoor mensen onterecht als potentieel fraudeur bestempeld konden worden en in grote financiële problemen kwamen, al in 2006 begon.

Tot nu toe was de veronderstelling dat de ontspoorde fraudejacht in 2013 van start ging als gevolg van de zogeheten Bulgarenfraude.

Massaal op de uitsluitlijst

Ook blijken er volgens RTL veel meer werkinstructies voor ambtenaren van de Belastingdienst te zijn geweest die in strijd waren met de wet- en regelgeving. Het gaat om aanwijzingen voor het stopzetten van niet alleen de kinderopvangtoeslag, maar ook van de zorgtoeslag, de huurtoeslag en het kindgebonden budget.

Mensen over wie twijfel bestond, kwamen op een ‘uitsluitlijst’ waarna ze geen toeslagen meer kregen. Hun werd niet verteld dat ze op deze lijst stonden, waardoor ze dat ook niet konden aanvechten. Ze zouden vervolgens automatisch nog jaren als fraudeur behandeld zijn. Dat gebeurde op grote schaal, concludeert RTL op basis van werkinstructies met de titel ‘Massaal’.

De Belastingdienst laat in een reactie weten dat er wel altijd een handmatige toets werd gedaan voordat iemand op de lijst kwam. En, zegt de dienst, de toeslag werd voor mensen die op de uitsluitlijst kwamen niet automatisch stopgezet. Ze konden extra gecontroleerd worden.

‘Verschillende versies documenten’

In een vijf pagina’s tellende reactie, die RTL heeft gepubliceerd, zegt het ministerie van Financiën dat het niet alle documenten heeft teruggevonden waarop de nieuwszender zich baseert. ‘De documenten waar RTL naar verwijst zijn goeddeels teruggevonden maar hierbij werd wel duidelijk dat van deze documenten meerdere versies bestonden, waarvan nu niet met zekerheid kan worden gezegd of beide (RTL/Toeslagen) van dezelfde versies zijn uitgegaan.’

Verder zegt het ministerie dat het niet zo is dat mensen die verdacht werden van fraude automatisch in het vervolg ook zo behandeld blijven worden door de Belastingdienst. Dat gebeurt alleen voor een “specifieke periode”, die handmatig door een behandelaar wordt ingesteld en handmatig weer verlengd moet worden. “Na een tijdsperiode voor afwijkende behandeling komt de toeslaggerechtigde weer in het normale behandelproces terecht.”

“Kleine fouten zoals het ontbreken van een handtekening of datum op een contract, konden leiden tot hoge terugvorderingen of stopzetting van toeslagen”, aldus Het ministerie van Financiën.

Daarnaast deelt het ministerie niet de conclusie dat de fraudejacht, zoals RTL het noemt, al vijftien jaar geleden begon. “Voor zover we kunnen nagaan, lag hier in de eerste jaren niet de nadruk op.”

Wel beaamt het ministerie dat de toeslagenregels vanaf het het begin af aan ‘zeer strikt geïnterpreteerd’ werden. “Kleine fouten zoals het ontbreken van een handtekening of datum op een contract, konden leiden tot hoge terugvorderingen of stopzetting van toeslagen.” Die problemen zijn “bekend, en dat is ook onderkend”, aldus het ministerie. “Juist om die reden heeft het kabinet besloten om ouders te compenseren over de gehele periode sinds de invoering van de kinderopvangtoeslag in 2005.”

‘Bevestigt beeld’

Advocaat Vasco Groeneveld zegt dat de vertrouwelijke documenten die RTL naar buiten heeft gebracht het beeld bevestigen dat de historie die zijn klanten hebben met de Belastingdienst teruggaat tot 2006. “Gedupeerden vertellen mij dat de ellende toen al begon. Dit gaat zeker een rol spelen bij mijn verzoek aan het Gerechtshof om alsnog het Openbaar Ministerie te gelasten om medewerkers van de Belastingdienst te vervolgen.”

Groeneveld wil deze maand nog een klacht bij het hof indienen. “Het beeld dat medewerkers van de Belastingdienst onrechtmatig hebben gehandeld, wordt met deze documenten versterkt. En daarmee ook de nalatigheid van ministers om ertegen op te treden.”

Groeneveld zegt na het weekend vijftig nieuwe deelnemers aan de aangifte toe te voegen tegen zes (oud-)ministers die hij verantwoordelijk houdt voor het toeslagenschandaal. Het totaal aantal deelnemers aan deze aangifte komt daarmee op 130.

Rutte en andere kabinetsleden niet strafrechtelijk vervolgd vanwege toeslagenaffaire

De regering zal geen opdracht geven om premier Mark Rutte en andere politieke kopstukken strafrechtelijk te vervolgen voor hun rol in de toeslagenaffaire. Dat heeft demissionair minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus zojuist geschreven aan de Tweede Kamer.

Behalve tegen Rutte deden 87 gedupeerde toeslagouders begin dit jaar aangifte tegen (oud-)bewindslieden Lodewijk Asscher, Eric Wiebes, Wopke Hoekstra, Tamara van Ark en Menno Snel. Zij zouden zich volgens advocaat Vasco Groeneveld schuldig hebben gemaakt aan ambtsmisdrijven.

Lees ook;

De procureur-generaal van de Hoge Raad, Jos Silvis, heeft de aangiften onderzocht en is een oriënterend onderzoek gestart. Doel hiervan was uit te vinden of er aanknopingspunten zijn voor het starten van een opsporingsonderzoek.

Die aanknopingspunten zijn niet gevonden, zo laat Grapperhaus de Kamer weten. ,,Dat betekent dat er vanwege de regering geen opdracht tot vervolging zal worden gegeven”, aldus de minister. Hij benadrukt dat de Tweede Kamer zelf nog wel opdracht tot vervolging kan geven.

Tachtig slachtoffers

Advocaat Vasco Groeneveld deed namens een groep gedupeerden van de kinderopvangtoeslagzaak aangifte tegen de bewindslieden. Groeneveld vertegenwoordigt tachtig slachtoffers.

Voor aangifte tegen bewindspersonen geldt een protocol. Dat schrijft voor dat de procureur-generaal bij de Hoge Raad een oriënterend onderzoek begint, gericht op de vraag of er aanknopingspunten zijn voor een opsporingsonderzoek. Als deze oriënterende fase klaar is, informeert de procureur-generaal bij de Hoge Raad de minister van Justitie en Veiligheid, Ferd Grapperhaus.

Ferdinand Grapperhaus, demissionair minister van Justitie en Veiligheid. © ANP

De procureur-generaal kan niet naar eigen inzicht tot strafvervolging overgaan. Hij dient daarvoor opdracht te krijgen van de regering of de Tweede Kamer. Grapperhaus kan als vertegenwoordiger van de regering de procureur-generaal opdracht geven tot het verrichten van een opsporingsonderzoek. Vervolgens is het aan de regering om de vervolgingsbeslissing te nemen. Indien de regering geen opdracht geeft tot strafvervolging, kan de Tweede Kamer daartoe dus nog wel besluiten.

Wettelijke tekortkomingen

Silvis schrijft in zijn onderzoeksverslag dat de problemen in de toeslagenaffaire het gevolg zijn van wettelijke tekortkomingen. Dat voor ouders in het toeslagensysteem grote problemen kunnen ontstaan ‘is bij het opstellen van de wetgeving niet onderkend’. Belangrijke juridische middelen voor rechtsbescherming zijn door de wetgever indertijd niet in de wet opgenomen, schrijft Silvis.

De problemen hangen volgens de leider van het parket bij de Hoge Raad niet samen met vervolgbare ambtsdelicten van bewindspersonen. ‘De aangifte is grotendeels gebaseerd op de ondervraging door een parlementaire commissie. Wettelijk mag die ondervraging niet als bewijs worden gebruikt in een strafvervolging.’ Hij geeft aan dat ‘in een systeem van parlementaire democratie de politieke verantwoording voorop hoort te staan’.

Politieke verantwoording

De aangifte is grotendeels gebaseerd op de ondervraging van de bewindslieden door de parlementaire ondervragingscommissie, schrijft de Hoge Raad. Die ondervraging mag wettelijk niet als bewijs worden gebruikt in een strafvervolging.

Kabinet gevallen

Vanwege de affaire trad staatssecretaris Snel van Financiën in december af en viel kabinet Rutte-III half januari. Het kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie regeert demissionair door, maar zonder minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat).

Wiebes was in het vorige kabinet als staatssecretaris van Financiën verantwoordelijk voor de Belastingdienst. De fiscus beschuldigde duizenden ouders ten onrechte van fraude met toeslagen, waarop zij soms tienduizenden euro’s moesten terugbetalen en omvangrijke schulden opbouwden.

Ook trok Kamerlid Lodewijk Asscher zich terug als lijsttrekker van de PvdA. Asscher was vicepremier en minister van Sociale Zaken in het vorige kabinet.

Advies Hoge Raad: geen vervolging ministers voor toeslagenaffaire

Jos Silvis, procureur-generaal bij de Hoge Raad ziet geen aanknopingspunten voor strafrechtelijk vervolging tegen ministers en staatssecretarissen in de toeslagenaffaire.

Silvis deed het oriënterende onderzoek naar aanleiding van de aangifte tegen zes (oud-)bewindslieden, onder wie demissionair premier Rutte en minister Hoekstra van Financiën, door twintig gedupeerden.

Volgens hun advocaat Vasco Groeneveld hebben de zes zich schuldig gemaakt aan een ambtsmisdrijf en nalatigheid. De aangifte werd begin vorige maand aangevuld.

Advocaat Vasco Groeneveld heeft namens 80 gedupeerden van de kinderopvangtoeslagzaak aangifte gedaan tegen ministers van Ark, Hoekstra en Wiebes, premier Rutte, staatssecretaris Snel en oud-minister Asscher.

Beroepsmatige discriminatie

Zij hebben strafrechtelijk verwijtbaar gehandeld, vindt Groeneveld. De bewindslieden hadden moeten voorkomen dat de Belastingdienst zich schuldig maakte aan zogeheten knevelarij en beroepsmatige discriminatie. Ook zijn artikel 1 van de Grondwet (het gelijkheidsbeginsel) en het Internationaal verdrag inzake de rechten van het kind geschonden.

De procureur-generaal stelt dat de problemen in de toeslagenaffaire het gevolg zijn van ‘wettelijke tekortkomingen’. Advocaat Groeneveld noemt dat advies van vandaag ‘teleurstellend’.

Protocol

Bij aangifte tegen ministers of staatssecretaris schrijft het protocol voor dat procureur-generaal bij de Hoge Raad een onderzoek start en advies uitbrengt aan de minister van Justitie. Uiteindelijk heeft de Tweede Kamer het laatste woord of er strafrechtelijk onderzoek wordt gedaan.

Lees ook:

Vertrouwelijke stukken bevestigen: toeslagenschandaal veel groter

Duizenden zelfstandigen de dupe van fout Belastingdienst met leenbijstand

Duizenden zelfstandigen hebben door een fout van de Belastingdienst duizenden euro’s aan huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget moeten terugbetalen, terwijl ze er wel recht op hadden. Dat schrijft de Volkskrant.

Het gaat om zelfstandigen die zogeheten leenbijstand (Bbz) hadden aangevraagd. Met die regeling konden uitkeringsgerechtigden vanaf 2004 een eigen bedrijf starten met een renteloze lening van de overheid. De lening werd kwijtgescholden als met de eigen zaak niet meer dan de bijstandsnorm werd verdiend.

De Belastingdienst heeft de lening in het jaar dat die werd kwijtgescholden ten onrechte bij het toetsingsinkomen van ontvangers opgeteld, waardoor ze zogenaamd te veel ontvangen huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget moesten terugbetalen.

Omtzigt wil opheldering

In 2017 paste de toenmalige staatssecretaris van Financiën, Eric Wiebes, de regeling op aandringen van de Nationale ombudsman en de Tweede Kamer aan, maar alleen voor burgers die in de periode 2014-2016 werden gedupeerd. Zij kregen compensatie, maar anderen niet. Mogelijk vielen meer dan tienduizend gedupeerden buiten de boot. Sommigen leenden bij derden geld om de vorderingen van de Belastingdienst te kunnen betalen, schrijft de krant.

De Belastingdienst zou ook nauwelijks moeite hebben gedaan om mensen die recht hadden op compensatie op te sporen. Het ministerie van Financiën zou in zijn administratie niet kunnen zien wie de gedupeerde ondernemers zijn. Van de 17 miljoen euro die ervoor was begroot, is 2,6 miljoen euro besteed.

De krant schrijft dat CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt, die zich eerder vastbeet in de kinderopvangtoeslagaffaire, het kabinet om opheldering wil vragen. “De zaak toont veel parallellen met de toeslagenaffaire.”

Kamer noemt nieuwe toeslagenblunder Belastingdienst ‘ongelooflijk’

‘Pijnlijk en ongelofelijk’. De Tweede Kamer heeft geen goed woord over voor de nieuwste fout van de Belastingdienst. Uit onderzoek van RTL Nieuws blijkt dat de Belastingdienst arbeidsmigranten al sinds 2015 onterecht duizenden euro’s aan kindgebonden budget geeft.

Dat komt omdat de Belastingdienst toeslagen toekent op basis van foute en onvolledige informatie. “Dit kost de Nederlandse staat en dus de belastingbetaler veel geld”, zegt Helma Lodders van de VVD.

Maar Lodders ziet ook opnieuw dat burgers buiten hun schuld om in de problemen komen en klem komen te zitten tussen de verschillende overheidsorganisaties. “Deze fouten lijken in eerste instantie in het voordeel van de mensen uit te pakken, maar als zij dit moeten terugbetalen, komen ze natuurlijk in grote problemen”, zegt Lodders.

Pak signalen op

Renske Leijten van de SP kan er met haar hoofd niet bij dat de Belastingdienst, die aan de ene kant keihard optrad tegen fraude zoals in de kinderopvangtoeslagenaffaire, nu automatisch te veel verstrekt. “Ongelofelijk”, noemt ze het. Helemaal als de arbeidsmigranten zelf aangeven dat ze te veel ontvangen en dat de Belastingdienst dan geen thuis geeft.

Lees meer:

Belastingdienst weer in de fout: veel te veel toeslag voor arbeidsmigranten

“Opnieuw zien we dat de Belastingdienst signalen niet oppakt als er iets fout gaat”, zegt Pieter Omtzigt van het CDA. “Niet van de migranten die waarschuwen en niet van de eigen medewerkers die waarschuwen. Zelfs niet naar aanleiding van interne rapporten.”

Als de Belastingdienst die signalen niet structureel serieus gaat nemen is het volgens Omtzigt wachten op het volgende schandaal.

‘Het is niet te verantwoorden dat mensen in de problemen komen, omdat de Belastingdienst haar zaken niet op orde heeft’, vindt Eppo Bruins van de ChristenUnie. ‘Het is al lange tijd bekend , maar nog steeds niet gerepareerd’.

De partijen verbazen zich er vooral ook over dat het probleem al zo lang speelt en noemen het zorgelijk dat het sinds 2016 nog altijd niet is opgelost. Ze willen daarover opheldering van de staatsecretaris van Financiën.

Het CDA en de ChristenUnie willen af van het huidige en complexe toeslagensysteem.

Belastingdienst ging volgens kabinet afgelopen jaren vaker over de schreef

De Belastingdienst heeft de afgelopen jaren op momenten in strijd “met verschillende wetten en beginselen van behoorlijk bestuur gehandeld”. Dat staat zaterdag in een brief die het kabinet aan de Tweede Kamer heeft gestuurd. De elf pagina’s tellende brief bevat een lijst met wetten en regels waar de fiscus zich niet aan heeft gehouden.

De bewindslieden sommen een breed scala aan overtredingen op, maar schrijven ook dat de fiscus zich “in het algemeen” aan wetten en regels houdt en dat niet alle overtredingen even zware consequenties voor burgers hebben.

De lijst is niet volledig, merken ze op !!!

Deze wetten en regels overtrad de Belastingdienst

In antwoord op kamervragen heeft het ministerie van Financiën een overzicht gestuurd van wetten waar de Belastingdienst zich de afgelopen zeven jaar niet aan heeft gehouden. De brief van 11 pagina’s bevat een greep uit gevallen die in strijd zijn met de wet of de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, schrijven demissionair staatssecretarissen Vijlbrief en Van Huffelen. Het is geen compleet overzicht.

De brief vloeit voort uit een motie van CDA-Kamerlid Omtzigt.

De voorbeelden in de Kamerbrief gaan onder meer om het achterhouden van stukken of het te laat verstrekken van stukken aan burgers of rechters. Ook wordt beschreven hoe het ouders onnodig moeilijk wordt gemaakt om hun recht op een toeslag aan te tonen. Het ministerie van Financiën stelt dat de Belastingdienst in het algemeen handelt volgens wet- en regelgeving, maar dat dit “helaas niet altijd het geval is geweest”.

Opsomming

De zaken die in de brief worden genoemd zijn al eerder aan bod zijn gekomen, onder meer in debatten in de Tweede Kamer. Het overzicht van de overtredingen is nieuw. “Een ernstige en lange lijst”, zegt advocaat Eva González Perez. En: “Niet nieuw, wel schokkend.” Zij ondersteunt sinds 2014 gedupeerde ouders van de kindertoeslagaffaire.

De brief bevat onder meer een “niet-limitatieve opsomming” van situaties waarin de Belastingdienst zich niet aan de wet en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur gehouden heeft. “Dat betekent dat er nog meer is of nog aan zit te komen over wat de Belastingdienst heeft gedaan of doet in strijd met de wet”, zegt González Perez. “Er staat dus nog steeds geen streep onder.”

Ruim zes jaar ondervond de advocaat naar eigen zeggen geregeld dat de fiscus zich niet aan de regels hield. “Het recht werd niet gehanteerd. Deze lijst bevat alles waar ze de afgelopen jaren schriftelijk op zijn gewezen. Niks onthullends dus: het zijn de media en politici die hier al jaren mee bezig zijn. Het is een constante graafmachine in documenten en het naar buiten brengen daarvan.”

“In een rechtsstaat dient de Belastingdienst zich aan de wet te houden. Dat vraagt de dienst ook van alle burgers. Ik wil nu heel goed weten hoeveel schade dit voor burgers en bedrijven heeft opgeleverd”, aldus Kamerlid Pieter Omtzigt.

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt reageert geschokt op de inhoud van de brief. Op Twitter noemt hij het “dwingend leesvoer om het gebrek aan rechtsstatelijkheid te begrijpen”. Hij benadrukt in een toelichting dat dit opnieuw bevestigt dat de wet niet alleen te hard is uitgevoerd door de Belastingdienst, zoals soms de uitleg was, maar dat de wet zelfs niet is gevolgd.

“In een rechtsstaat dient de Belastingdienst zich aan de wet te houden. Dat vraagt de dienst ook van alle burgers. Ik wil nu heel goed weten hoeveel schade dit voor burgers en bedrijven heeft opgeleverd”, zegt Omtzigt. “Een aantal mensen heeft dit de hele huurtoeslag gekost. Die zijn duizenden euro’s per jaar misgelopen doordat de interpretatie van de wet door de Belastingdienst niet was hoe die moest zijn volgens de hoogste rechter.”

Hij hekelt ook hoe lang het heeft geduurd voordat deze informatie de Kamer heeft bereikt. “We hadden deze brief weken geleden al verwacht, nog voor het verkiezingsreces. Nu is het een onhandig moment, want we kunnen het er nu niet over hebben met de regering.”

Uit de brief blijkt ook dat de informatie nog niet compleet is. Ook dat laakt Omtzigt nadrukkelijk. “Ik vraag al jaren om een overzicht en deze brief geeft nu geen uitputtende lijst.” Die lijst wil hij zo snel mogelijk. Ook wil hij dat zo snel mogelijk duidelijk wordt hoe lang het kabinet hier al van wist.

Beslagvrije voet

Vorige week concludeerde RTL Nieuws op basis van vertrouwelijke documenten dat de werkwijze van de Belastingdienst, die leidde tot de toeslagenaffaire, veel eerder begon dan tot nu toe bekend was.

In de Kamerbrief van vrijdagavond wordt ook gereageerd op het verhaal over de beslagvrije voet van de NOS. Hieruit blijkt dat de Belastingdienst er bij het verrekenen van toeslagen niet standaard rekening mee houdt of mensen genoeg geld overhouden om van te leven, terwijl dat volgens een wet die op 1 januari van kracht werd wel zou moeten.

De Belastingdienst bevestigde de werkwijze en zei dat als mensen erom vragen er wel naar de persoonlijke situatie wordt gekeken. Volgens de dienst is dat volgens de nieuwe wet toegestaan.

Het ministerie van Financiën zegt onderzoek te doen naar de vraag hoe de handelwijze van de Belastingdienst moet worden geduid. Ze willen in gesprek met de Nationale Ombudsman en sociaal raadlieden.

Onderstaande voorbeelden betreffen overtredingen van wetten die zich hebben voorgedaan bij de Belastingdienst, zoals beschreven in de Kamerbrief;

  1. Mondeling intrekken van bezwaren
  2. Opzet/Grove Schuld en minnelijke schuldsanering (Invordering)
  3. Ten onrechte niet-verminderde vervolgingskosten
  4. Vergoeden invorderingsrente
  5. Stuiten van verjarende schulden
  6. AVG en Archiefwet
  7. Strijdig handelen met de AVG bij de verwerking van persoonsgegevens.
  8. Herstelorganisatie Toeslagen. Situaties die zich hierin hebben voorgedaan zijn onder meer:

– niet (tijdig) vaststellen van de definitieve beschikking kinderopvangtoeslag;

– niet of onvoldoende in acht nemen van de wettelijke termijn waarbinnen een beslissing op bezwaar moet komen;

– niet of onvoldoende motiveren van beslissingen inzake de toekenning of afwijzing van de kinderopvangtoeslag;

– onvoldoende duidelijk maken aan de ouder welke informatie van hem/haar wordt verwacht;

  1. 21-punten lijst
  2. Vaktechnische waarborgen
  3. Toeslagpartnerschap
  4. Onterechte kwalificatie
  5. Kindgebonden Budget

Telegraaf 17.03.2021

Gemeente Den Haag schiet gedupeerden toeslagenaffaire te hulp

De gemeente Den Haag schiet gedupeerde gezinnen die slachtoffer zijn van de toeslagenaffaire bij de Belastingdienst te hulp. Het gaat om hulp bij hun schulden en andere problemen als gevolg van de jarenlange stress. In Den Haag gaat het om minimaal 1600 gedupeerden.

De slachtoffers kunnen de gemeente aankloppen voor hulp bij schulden en andere problemen als gevolg van de jarenlange stress.

Het vertrouwen in de overheid is door de jarenlange stress ernstig gedaald, schrijft de gemeente. ‘Duizenden gezinnen zijn jarenlang als fraudeurs aangemerkt. Er zijn grote fouten gemaakt door de Belastingdienst met het toekennen, stopzetten en terugvorderen van de kinderopvangtoeslag. Medewerkers van de gemeente staan voor ze klaar om snel met ze in gesprek te gaan en naar hun verhaal te luisteren. Alle Hagenaars kunnen terecht bij de gemeente voor hulp bij schulden. Wij zetten extra dienstverlening in’, aldus wethouder Bert van Alphen.

De impact van de situatie op de ouders en kinderen is groot, door de schulden, depressies, scheidingen en huisuitzettingen, aldus de gemeente. Daardoor groeien de kinderen op met grote spanningen thuis en hebben zij emotionele schade. ‘Deze gezinnen verdienen onze steun. Wij vinden het belangrijk dat er weer rust komt binnen het gezin en willen daarbij helpen’, zegt de wethouder.

Gedupeerden krijgen deze week een brief van de gemeente. Zij kunnen ook zelf contact opnemen met de gemeente via deze site.

Bekijk hier; ons dossier over de toeslagenaffaire. RTL

meer: Van affaire tot val kabinet NOS

Meer: Menno Snel RTL

Meer: Belastingdienst RTL

Meer: Toeslagenaffaire Belastingdienst RTL

Meer: belastingen Telegraaf

Meer: Jaap Uijlenbroek Telegraaf

Meer: Belastingdienst Telegraaf

Meer: Toeslagenaffaire NU

dossier: Kinderopvangtoeslag Trouw

lees: Amendement van de Leden Lodders en Van Weyenberg ter vervanging van nr. 3 over een moratorium 10.02.2021

Lees: Algoritmes zoeken naar bijstand-fraudeurs, welke rol speelt etnisch profileren? NOS

Lees: Fraude opsporen of gevaar van discriminatie? Gemeenten gebruiken ‘slimme’ algoritmes NOS

lees: Ontslagaanvraag kabinet 15.01.2021

lees: Reactie op rapport ‘Ongekend Onrecht’ van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag 15.01.2021

lees: Toelichting Catshuisregeling Kinderopvangtoeslag

lees: Budgettair kader maatregelen

lees: Overzicht _en_toelichting specifieke maatregelen Toeslagen en Belastingdienst

lees: Besluit forfaitair bedrag en verruiming compensatieregeling

lees: Managementteam van de_belastingdienst toeslagen, stukken die 2,5 jaar voor bijna iedereen zijn achtergehouden_ 23.12.2020

lees: vragen Verslag_van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag ‘Ongekend onrecht’ 23.12.2020

lees: brief 2e kamer  Herstel_Toeslagen 22.12.2020

lees: eindverslag parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag 17.12.2020

lees: Kamermotie Kwint en Leijten (1) 15.12.2020

lees: Kamermotie Kwint en Leijten (2) 15.12.2020

lees: Kamermotie Kwint en Leijten (3) 15.12.2020

lees: 0a eindrapportage alternatieven voor het toeslagenstelsel

lees: 0b beleidsopties h5 voor alternatieven voor het toeslagenstelsel

lees: Aanbiedingsbrief Eindrapportage Alternatieven voor het toeslagenstelsel voor de Tweede Kamer 14.12.2020

lees: bijlage 1 verantwoording onderzoek doenvermogen

lees: bijlage 2 rapportage toeslagen en doenvermogen

lees: bijlage 3 achtergrond bij integrale vereenvoudiging belastingen en toeslagen

lees: bijlage 4 aanbiedingsbrief weging op de hand alternatieven toeslagenstelsel 19.11.2020

lees: bijlage 5 wegingen op de hand

lees: bijlage 6 cpb notitie doorrekening beleidsopties voor een alternatief toeslagenstelsel

lees: Infographic Alternatieven voor het toeslagenstelsel

lees: brief signalen ten aanzien opzet grove schuld 27.11.2020

lees: bijlage memo tg 304 versnellingsmaatregelen 09.01.2016

lees: Kamer onderzoekt terecht eigen rol in Toeslagenaffaire Elsevier 14.02.2021

Lees: Kabinet opnieuw bijeen over toeslagenaffaire. Treedt de regering af? Elsevier 12.01.2021

Lees: Natuurlijk moet het kabinet aftreden om de toeslagenaffaire. En wel hierom ! Elsevier 12.01.2021

Lees: Geachte Lodewijk Asscher, verscheur uw brief en treedt terug Elsevier 09.01.2021

Lees: Is 30.000 euro compensatie eerste stap of koopt kabinet aftreden af? Elsevier 23.12.2020

lees: ‘Rutte-doctrine’ onder vuur: proloog verkiezingsstrijd Elsevier 22.12.2020

lees: Keihard rapport toeslagenaffaire: zijn er consequenties?  Elsevier 21.12.2020

lees: De toeslagenaffaire kent één hoofdschuldige: het parlement  Elsevier 20.12.2020

lees: Verhoren toeslagendrama klaar: niemand wist van of deed iets aan ontspoorde aanpak Elsevier 27.11.2020

lees: Toeslagenstelsel is absurd, blijkt uit gehaspel bij enquête. Stop ermee Elsevier 27.11.2020

Zie: De erfenis van Rutte III – het gedonder met de belastingdienst – de parlementaire enquête is onderweg  – deel 1

Zie ook: De erfenis van Rutte III – het gedonder met de belastingdienst – de nasleep deel 3

Zie ook nog: De erfenis van Rutte III – het gedonder met de belastingdienst – de nasleep deel 2

Zie dan ook: De erfenis van Rutte III – het gedonder met de belastingdienst – de nasleep – deel 1

Zie verder: De val van Rutte III vanwege het gedonder met de belastingdienst

Zie meer: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 31 – nasleep POK eindverslag – deel 7

Zie nog meer: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 30 – nasleep POK eindverslag – deel 6

Zie ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 29 – nasleep POK eindverslag – deel 5

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 28 – nasleep POK eindverslag – deel 4

Zie verder: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 27 – nasleep POK – deel 3

Zie dan ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 26 – nasleep POK – deel 2

Zie verder dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 25 – nasleep POK – deel 1

Zie dan ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 24 – nasleep

Zie verder ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 23 – nasleep

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 22 – nasleep

Zie verder : De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 21 – nasleep

Zie dan verder ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 20 – nasleep

Zie dan ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 19 – nasleep

Zie verder ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 18 – nasleep

Zie ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 17 – nasleep – Parlementaire ondervraging

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 16 – nasleep rapport commissie Donner

Zie verder dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 15 – nasleep rapport commissie Donner

Zie nog meer: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 14 – nasleep rapport commissie Donner

Zie ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 13 – nasleep rapport commissie Donner

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 12 – nasleep rapport commissie Donner

Zie dan ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 11 – nasleep rapport commissie Donner

Zie verder ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 10 – rapport commissie Donner

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 9

Zie verder ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 8

Zie  verder dan ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 7

En zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 6

Zie dan ook nog verder: Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 5 – commissie Donner

Zie verder dan ook: Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 4 – commissie Donner

en zie dan ook nog: Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 3

en zie verder dan ook: Voorheen Staatssecretaris Eric Wiebes VVD en staatssecretaris Menno Snel (Financiën) het Gedonder met de belastingdienst – deel 2

en verder zie dan ook nog: Staatssecretaris Eric Wiebes VVD en het Gedonder met de belastingdienst deel 1

Overheid neemt private schuld over van circa 900 ouders toeslagenaffaire

NOS 20.04.2021 De overheid gaat de private schulden overnemen van een groep ouders die gedupeerd is door de toeslagenaffaire. Het gaat om circa 900 ouders die in een schuldtraject zitten. Door de schuld bij bijvoorbeeld de huisbaas en het energiebedrijf over te nemen wil de overheid voorkomen dat schuldeisers de 30.000 euro compensatiegeld van de ouders kunnen opeisen.

Dat laat demissionair staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) weten in een brief aan de Tweede Kamer. “Ik vind het onacceptabel dat deze toeslagouders nog steeds tegen een bestaansminimum leven”, schrijft Van Huffelen over de ouders die in een schuldtraject zitten.

Deze week contact met ouders

Met de gedupeerde ouders wordt nog deze week contact opgenomen over de financiële compensatie, belooft de demissionair staatssecretaris in de brief. “Gedupeerden die uiterlijk 22 april bereikt kunnen worden, zullen op 30 april worden uitbetaald en in de week van 2 mei het geld op hun rekening hebben staan.” Eerder deed Van Huffelen de belofte dat alle gedupeerden voor 1 mei het compensatiebedrag zouden krijgen.

De 30.000 euro genoegdoening werd eind december toegezegd na een vernietigend rapport van de parlementaire ondervragingscommissie. Die concludeerde dat de ouders ongekend onrecht is aangedaan door de uit de hand gelopen fraudejacht van de Belastingdienst.

Toen al zei Van Huffelen dat ze hoopte te kunnen vermijden dat de compensatie van ouders die in een schuldtraject zitten direct naar de schuldeisers zou gaan. Om dat te voorkomen werden eerder al alle schulden bij overheidsinstanties kwijtgescholden.

Nog geen oplossing voor iedereen

Nu heeft Van Huffelen dus ook een oplossing gevonden voor de schulden bij private schuldeisers zoals energiebedrijven, huurbazen en zorgverzekeraars. Deze oplossing kost de overheid circa 56 miljoen euro.

Ondanks deze stap is er nog een groep waarbij schuldeisers de compensatie dreigen op te eisen: ouders in een faillissement. “Deze ouders en hun curator worden door ons persoonlijk op de hoogte gesteld dat, indien zij gedupeerd zijn, een eventuele oplossing later zal volgen”, schrijft Van Huffelen.

BEKIJK OOK;

Overheid neemt schulden over van 900 toeslagenouders in schuldsanering

RTL 20.04.2021 Goed nieuws voor 900 toeslagenouders die in de schuldsanering zitten. Het kabinet neemt huur-, energie- en andere private schulden van deze groep gedupeerden over, zodat ook aan hen de beloofde compensatie kan worden overgemaakt.

Alle slachtoffers van de toeslagenaffaire krijgen ten minste 30.000 euro aan compensatie, beloofde het kabinet begin dit jaar. Mensen die in de schulden zitten, dreigden een deel van het geld meteen weer kwijt te zijn aan schuldeisers.

Om ervoor te zorgen dat ook deze groep snel kan worden gecompenseerd, neemt het kabinet de private schulden over van zo’n 900 gedupeerden die in de schuldsanering zitten. Daarna kunnen ze de 30.000 euro in de eerste week van mei op hun rekening verwachten.

Paar tientjes 

Eerder besloot staatssecretaris Van Huffelen van Financiën al om alle overheidsschulden kwijt te schelden van gedupeerden van de toeslagenaffaire. De Tweede Kamer wilde dat ze nog een stap verder ging en ook schulden bij private partijen zou overnemen.

Schuldeisers die nog rekeningen open hebben staan, hebben de garantie gekregen dat de volledige schuld wordt overgenomen. Dat voorkomt dat zij een claim leggen op het compensatiebedrag. En het geeft gedupeerden die nog steeds moeten rondkomen van een paar tientjes per week snel extra lucht.

Miniatuurvoorbeeld

Lees ook:

Toeslagenschandaal bij Belastingdienst veel groter dan gedacht

meer; Alexandra van Huffelen Ministerie van Financiën Belastingdienst Toeslagenaffaire Belastingdienst Schulden Schuldsanering

Alexandra van Huffelen, demissionair staatssecretaris van financiën, moet ervoor zorgen dat alle gedupeerden die voor half februari bekend waren bij de Belastingdienst, voor 1 mei worden uitbetaald. Beeld ANP

Belastingdienst schiet gedupeerden in schuldsanering extra te hulp door overname schulden

Trouw 20.04.2021 Nadat de Belastingdienst eerder al de publieke schulden van gedupeerden in de toeslagenaffaire had kwijtgescholden, neemt hij nu ook de private schulden van mensen in de schuldsanering over.

De Belastingdienst trekt nog eens 56 miljoen euro uit om gedupeerden in de toeslagenaffaire tegemoet te komen. Het gaat om een groep van zo’n 900 ouders die in een schuldsaneringstraject zitten. Zij liepen het risico dat compensatie door de Belastingdienst direct ten goede zou komen aan hun schuldeisers. Om dat te voorkomen neemt de fiscus de vorderingen op de ouders nu volledig over.

In januari besloot het kabinet dat alle gedupeerden in de toeslagenaffaire in elk geval 30.000 euro compensatie zouden krijgen. Staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) heeft toegezegd dat alle gedupeerden die half februari bij de Belastingdienst bekend waren, voor 1 mei uitbetaald zouden zijn. Na lang getouwtrek tussen gemeenten, bewindvoerders en schuldeisers besloot het kabinet al alle publieke schulden van gedupeerden kwijt te schelden. Voor het grootste deel betrof dit overigens schulden aan de Belastingdienst zelf, die de fiscus eerder niet wilde kwijtschelden.

Streng regime

Voor de ouders die in een schuldhulpverleningstraject zitten, komen daar nu de private schulden bij. Van Huffelen erkent dat dit rechtsongelijkheid oplevert ten opzichte van mensen die niet in de schuldsanering zitten en die dus te maken blijven houden met externe schuldeisers. “Gedupeerden in schuldentrajecten hebben echter vaak al een lange periode in een streng regime geleefd, met als uitzicht een schone lei zonder schulden”, schrijft zij in een brief aan de Tweede Kamer. Dat maakt dat zij toch een uitzonderingspositie wil voor deze specifieke groep. Voor ouders die in faillissement zitten, is nog geen oplossing gevonden – die hoopt de staatssecretaris later nog te vinden.

Bewindvoerders spelen de komende tijd een belangrijke rol in het slagen van dit plan. Van Huffelen kan vooralsnog alleen een garantie geven dat zij daadwerkelijk de schulden gaat overnemen. De bewindvoerders moeten vervolgens de beëindiging van de schuldsanering alvast in gang zetten om ervoor te zorgen dat ouders op korte termijn ook daadwerkelijk kunnen beschikken over de 30.000 euro compensatie.

Of dat voor 1 mei nog gaat lukken, is zeer de vraag. De komende week wil de Belastingdienst contact opnemen met de betreffende ouders, maar alleen diegenen die uiterlijk donderdag zijn bereikt kunnen nog in april worden uitbetaald.

Regie bij de ouders

De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) laat weten blij te zijn met de oplossing voor deze specifieke groep gedupeerden, maar de Belastingdienst zou voor de VNG verder moeten gaan. “Wat ons betreft is deze oplossing maatgevend voor hoe álle gedupeerden geholpen gaan worden”, zegt wethouder Peter Heijkoop van Dordrecht namens de VNG. “Met regie bij de ouders, en een schone lei door het overnemen van schulden en het volledig kunnen beschikken over de 30.000 euro.”

“Gedupeerden van de toeslagenaffaire mogen zélf niet belast worden met deze oplossing: de overheid moet de uitvoering voortvarend oppakken samen met de schuldeisers. Belangrijk aandachtspunt voor de hulp aan alle gedupeerden is de gegevensuitwisseling tussen belastingdienst, gemeenten en andere betrokken partijen: deze moet snel en vlekkeloos verlopen”, aldus Heijkoop.

Tweede Kamerlid Renske Leijten (SP) waarschuwt ook dat voor een andere groep gedupeerden nog altijd problemen dreigen. “Ik ben blij dat de gedupeerden in schuldhulptrajecten nu geholpen worden, dat was onvermijdelijk. Tegelijkertijd is er nog een grote groep gedupeerden met schulden die niet in een traject zitten. Hun schulden zijn gepauzeerd tot 1 mei, maar zij dreigen onmiddellijk daarna weer schuldeisers op de stoep te hebben.”

Lees ook:

Van Huffelen: toeslagencompensatie voor 1 mei 2021 is haalbaar

Staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) gaat er nog steeds van uit dat alle slachtoffers van het schandaal rond de kinderopvangtoeslag, voor 1 mei het beloofde compensatiebedrag van 30.000 euro op hun rekening hebben staan.

MEER OVER; POLITIEK ECONOMIE, BUSINESS EN FINANCIËN OVERHEIDSBELEID BELASTINGEN BELASTINGDIENST VNG ALEXANDRA VAN HUFFELEN DORDRECHT JAN KLEINNIJENHUIS

Raad van State neemt eigen rol in toeslagenaffaire onder de loep

MSN 15.04.2021 De Raad van State is een “stevig zelfreflectieprogramma” gestart wegens de rol van de afdeling Bestuursrechtspraak in het toeslagenschandaal. De voorzitter van die afdeling, Bart Jan van Ettekoven, zegt dat dit onderzoek tot oktober zal duren. Daarnaast gaat de afdeling in gesprek met verschillende groepen, zoals advocaten en de slachtoffers van de affaire.

De Raad van State zal onder meer de gemaakte keuzes van de afgelopen jaren tegen het licht houden en de interne cultuur bespreken. De afdeling Bestuursrechtspraak hield de strenge interpretatie van de toeslagenregels jarenlang in stand.

“Dat trek ik me enorm aan”, aldus Van Ettekoven bij de presentatie van het jaarverslag van de Raad van State, die als hoogste Nederlandse bestuursrechter in principe het laatste woord heeft over de invulling van wetten waartegen bezwaar wordt aangetekend. De commissie-Van Dam concludeerde in december dat vrijwel alle instituties in de rechtsstaat hebben gefaald, zo ook de rechtspraak.

Door strenge wetgeving en snoeiharde uitvoering van de jacht op mensen die fraudeerden met de kinderopvangtoeslag, moesten duizenden mensen ten onrechte grote bedragen aan toeslagen terugbetalen. Zij kregen geen betaalregeling en kwamen hierdoor in grote financiële problemen, die de toeslagenouders vaak nog vele jaren achtervolgden.

In januari kondigde Van Ettekoven al aan kritisch naar uitspraken van de afdeling in het verleden te kijken. Het onderzoek dat nu loopt, gaat verder dan dat. De Raad van State veranderde pas in oktober 2019 van oordeel over de wetgeving. Van Ettekoven wil weten waarom dat toen pas is gebeurd. “Was er aanleiding dit eerder te wijzigen?”, vraagt hij zich af.

De bevindingen van het onderzoek moeten in november worden gepresenteerd. Van Ettekoven hoopt dat zijn afdeling daarmee ook goed is voorbereid op de parlementaire enquête naar de toeslagenaffaire, die ergens in de komende jaren plaatsvindt. Die zal breder zijn dan het onderzoek van de commissie-Van Dam.

Raad van State neemt eigen rol in toeslagenaffaire onder de loep

NU 15.04.2021 De Raad van State is een “stevig zelfreflectieprogramma” gestart wegens de rol van de afdeling Bestuursrechtspraak in het toeslagenschandaal. De voorzitter van die afdeling, Bart Jan van Ettekoven, zegt dat dit onderzoek tot oktober zal duren. Daarnaast gaat de afdeling in gesprek met verschillende groepen, zoals advocaten en de slachtoffers van de affaire.

De Raad van State zal onder meer de gemaakte keuzes van de afgelopen jaren tegen het licht houden en de interne cultuur bespreken. De afdeling Bestuursrechtspraak hield de strenge interpretatie van de toeslagenregels jarenlang in stand.

“Dat trek ik me enorm aan”, aldus Van Ettekoven bij de presentatie van het jaarverslag van de Raad van State, die als hoogste Nederlandse bestuursrechter in principe het laatste woord heeft over de invulling van wetten waartegen bezwaar wordt aangetekend. De commissie-Van Dam concludeerde in december dat vrijwel alle instituties in de rechtsstaat hebben gefaald, zo ook de rechtspraak.

Door strenge wetgeving en snoeiharde uitvoering van de jacht op mensen die fraudeerden met de kinderopvangtoeslag, moesten duizenden mensen ten onrechte grote bedragen aan toeslagen terugbetalen. Zij kregen geen betaalregeling en kwamen hierdoor in grote financiële problemen, die de toeslagenouders vaak nog vele jaren achtervolgden.

In januari kondigde Van Ettekoven al aan kritisch naar uitspraken van de afdeling in het verleden te kijken. Het onderzoek dat nu loopt, gaat verder dan dat. De Raad van State veranderde pas in oktober 2019 van oordeel over de wetgeving. Van Ettekoven wil weten waarom dat toen pas is gebeurd. “Was er aanleiding dit eerder te wijzigen?”, vraagt hij zich af.

De bevindingen van het onderzoek moeten in november worden gepresenteerd. Van Ettekoven hoopt dat zijn afdeling daarmee ook goed is voorbereid op de parlementaire enquête naar de toeslagenaffaire, die ergens in de komende jaren plaatsvindt. Die zal breder zijn dan het onderzoek van de commissie-Van Dam.

Rutte over rapport toeslagenaffaire: ‘Kunnen ons er alleen voor schamen’

Lees meer over: Toeslagenaffaire 

'Stevig' zelfonderzoek Raad van State naar rol toeslagenaffaire

‘Stevig’ zelfonderzoek Raad van State naar rol toeslagenaffaire

MSN 15.04.2021 De Raad van State is een “stevig zelfreflectieprogramma” gestart wegens de rol van de afdeling bestuursrechtspraak in het toeslagenschandaal. De voorzitter van die afdeling, Bart Jan van Ettekoven, zegt dat dit onderzoek tot oktober zal duren. Er zullen “heel veel gesprekken intern worden gehouden over onze cultuur” en over de keuzes die de afgelopen jaren zijn gemaakt. Daarnaast gaat de afdeling in gesprek met verschillende groepen, zoals advocaten en de slachtoffers van het overheidsschandaal.

Slachtoffers van die toeslagenaffaire is “ongekend onrecht” aangedaan, oordeelde de Kamercommissie die dit onderzocht. Door strenge wetgeving en snoeiharde uitvoering van de jacht op fraudeurs met de kinderopvangtoeslag, moesten duizenden mensen ten onrechte grote bedragen aan toeslagen terugbetalen. Zij kregen geen betaalregeling en kwamen hierdoor in grote financiële problemen, die de toeslagenouders vaak nog vele jaren achtervolgden.

De commissie-Van Dam concludeerde dat vrijwel alle instituties in de rechtstaat hebben gefaald, zo ook de rechtspraak. De afdeling bestuursrechtspraak hield de strenge interpretatie van de toeslagenregels jarenlang in stand. “Dat trek ik me enorm aan”, aldus Van Ettekoven bij de presentatie van het jaarverslag van de Raad van State. De Raad van State heeft als hoogste Nederlandse bestuursrechter in principe het laatste woord over de invulling van wetten waartegen bezwaar wordt aangetekend.

Kritisch

In januari kondigde hij al aan kritisch naar uitspraken van de afdeling in het verleden te kijken. Het onderzoek dat nu loopt, gaat verder dan dat. De Raad van State veranderde pas in oktober 2019 van oordeel over de wetgeving. Van Ettekoven wil weten waarom dat toen pas is gebeurd. “Was er aanleiding dit eerder te wijzigen?” vraagt hij zich af.

De bevindingen van het onderzoek moeten in november worden gepresenteerd. Van Ettekoven hoopt dat zijn afdeling daarmee ook goed is voorbereid op de parlementaire enquête die ergens in de komende jaren wordt gehouden naar de toeslagenaffaire. Die enquête zal breder zijn dan het onderzoek van de commissie-Van Dam.

Zware externe begeleidingscommissie

Op de vraag waarom er niet is gekozen voor een onderzoek door een organisatie van buitenaf, zegt Van Ettekoven dat volgens hem veel werk intern kan worden verricht. Wel benadrukt hij dat er een “zware externe begeleidingscommissie” in het leven is geroepen en dat “een externe review periodiek plaatsvindt”. Daarnaast wil hij nagaan of de afdeling bestuursrechtspraak “voldoende tegenspraak van de buitenwereld” krijgt.

Ook heeft de Raad van State onder meer aan advocaten gevraagd naar zaken die vergelijkbaar zijn met het toeslagenschandaal. Onder meer vreemdelingenadvocaten slaan nu al alarm aan wegens onrecht dat volgens hen wordt aangedaan in de asielketen. Wel merkt Van Ettekoven daarbij op dat “wel erg veel mensen mensen menen dat hen ongekend onrecht is aangedaan”. Bij het meldpunt van de Raad van State wordt ook aan de bel getrokken over zaken waar de afdeling bestuursrecht helemaal niet over gaat.

Opnieuw kregen Nederlanders ten onrechte bericht van de Belastingdienst dat ze een toeslag terug moesten betalen.

Belastingdienst opnieuw in de fout met toeslagen

AD 15.04.2021 De Belastingdienst is opnieuw in de fout gegaan met toeslagen. Tweehonderd Nederlanders kregen vorige week ten onrechte bericht dat ze toeslagen moeten terugbetalen. Zo klopte een Nederlands-Marokkaanse moeder uit Leiden huilend aan bij haar buurtcoach toen ze 10.000 euro terug moest storten. Dat meldt het Leidsch Dagblad.

De Belastingdienst geeft toe dat tweehonderd Nederlanders vorige week ten onrechte een bericht hebben gekregen dat ze hun toeslagen voor dit jaar kwijtraken en die tussen 2014 en 2020 zijn uitgekeerd, moeten terugbetalen. SP-Kamerlid Renske Leijten, die met Pieter Omtzigt de kindertoeslagenaffaire aan het licht bracht, reageert geschokt. ,,Niets geleerd van het toeslagenschandaal? Wat zijn excuses waard als werkwijze 0,0 is aangepast?”

Lees ook;

Bijna 5000 gedupeerden toeslagenaffaire hebben eindelijk schadevergoeding

Rapport: Misstanden rond migranten vergelijkbaar met toeslagenaffaire

Buurtcoach Ilonka van Rijn ving de huilende Nederlands-Marokkaanse vrouw op tijdens haar spreekuur, daags na Pasen. ,,Mevrouw is gescheiden en woont in een flat met haar dochter. Ze kan dat geld onmogelijk terugbetalen”, zegt Van Rijn die meteen op onderzoek uitging. De vrouw kreeg al die jaren huur- en zorgtoeslag en heeft een uitkering.

Verblijfstatus

De Belastingdienst stelt in een bericht op de site ‘dat in sommige gevallen gegevens van de Immigratie- en Naturalisatiedienst niet goed zijn verwerkt’. In de brief staat daarom dat het recht op toeslag vervalt, ‘omdat er geen verblijfstatus is’. ,,Hoe dit precies is gegaan, kan ik nu nog niet zeggen. Nadat het is ontdekt, zijn we ouders zoveel mogelijk gaan bellen om het recht te zetten en duidelijk te maken dat ze niets hoeven terug te betalen”, zegt een woordvoerder. ,,Het spijt ons zeer. Mensen die nog niets hebben gehoord, kunnen de brief als niet verzonden beschouwen. Er komt een nieuwe brief aan.”

Afbeelding Renske Leijten

@RenskeLeijten

Belastingdienst Toeslagen joeg afgelopen weken opnieuw zeker honderden mensen de stuipen op het lijf met het bericht dat er toeslagen moeten worden terugbetaald. Op basis van foute gegevens dus mensen kregen een “foutje, sorry bedankt”… 1/2

Belastingdienst weer in de fout: Nederlands-Marokkaanse alleenstaande moeder krijgt een aanslag van…

De Belastingdienst is opnieuw in de fout gegaan met toeslagen. Een Nederlands-Marokkaanse moeder uit Leiden klopte huilend aan bij haar buurtcoach toen ze …

haarlemsdagblad.nl

Afbeelding Renske Leijten

@RenskeLeijten

Opnieuw een automatisch gemaakte brief. Opnieuw door (verkeerd) gebruik te maken van gegevens van andere overheidsdiensten (IND). Niets geleerd van #toeslagenschandaal? Wat zijn excuses waard als werkwijze 0,0 is aangepast? 2/2 #kamervragen met @MahirAlkaya

7:57 AM · Apr 15, 2021 585 53

Het kan zijn dat mensen de ‘foute’ brief nog ontvangen, want het gaat om brieven met een datum tussen 5 maart en 24 april. Hoe dat precies zit, met een datum in de toekomst, is nog onduidelijk.

Belastingdienst weer in de fout met toeslagen

NOS 15.04.2021 Door een fout van de Belastingdienst hebben zo’n 200 mensen de afgelopen tijd ten onrechte te horen gekregen dat ze duizenden euro’s aan toeslagen moesten terugbetalen. Een woordvoerder van de dienst bevestigt een bericht daarover van het Leidsch Dagblad en De Telegraaf.

Volgens de woordvoerder gaat het om mensen van wie de gegevens van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) niet goed zijn verwerkt. Daardoor kregen ze een automatisch aangemaakte brief van de fiscus, waarin stond dat ze hun toeslagen over dit jaar kwijtraakten en dat ze de bedragen die tussen 2014 en 2020 waren uitgekeerd moesten terugbetalen.

De kranten schrijven over een Nederlands-Marokkaanse vrouw uit Leiden die 10.000 euro moest terugbetalen, iets wat ze volgens haar buurtcoach onmogelijk kan. Ze leeft van een uitkering en krijgt al jaren zorg- en huurtoeslag. Door haar is de zaak nu aan het rollen gebracht.

Brief met excuses

De woordvoerder van de Belastingdienst zegt dat de fout vorige week is ontdekt. “We zijn het nu aan het rechtzetten. Iedereen wordt persoonlijk gebeld en krijgt later nog een brief van ons, met excuses. Ze hoeven helemaal niets terug te betalen.”

SP-Kamerlid Renske Leijten, die samen met andere Kamerleden het toeslagenschandaal aan het licht bracht, reageert verbolgen. Volgens haar blijkt hieruit dat de Belastingdienst niets geleerd heeft en nog steeds dezelfde werkwijze hanteert. “Wat zijn excuses dan waard?”

Leijten gaat samen met haar SP-collega Mahir Alkaya vragen stellen aan staatssecretaris Van Huffelen.

Afbeelding Renske Leijten@RenskeLeijten

Belastingdienst Toeslagen joeg afgelopen weken opnieuw zeker honderden mensen de stuipen op het lijf met het bericht dat er toeslagen moeten worden terugbetaald. Op basis van foute gegevens dus mensen kregen een “foutje, sorry bedankt”… 1/2 https://t.co/rMG7ZktPRX

Belastingdienst vraagt weer bij 200 Nederlanders onterecht toeslagen terug

NU 15.04.2021 De Belastingdienst heeft tweehonderd Nederlanders vorige week onterecht laten weten dat zij hun toeslagen voor dit jaar kwijtraken en het geld dat tussen 2014 en 2020 is uitgekeerd moeten terugbetalen. Een woordvoerder van de fiscus heeft een bericht van De Telegraaf hierover bevestigd.

Het verhaal kwam naar buiten doordat een Nederlands-Marokkaanse moeder uit Leiden zich bij haar buurtcoach had gemeld, omdat zij 10.000 euro moest terugbetalen.

Volgens de Belastingdienst is de fout te wijten aan informatie van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) die verkeerd verwerkt is. “Op basis van die informatie hebben wij deze brieven verstuurd”, stelt een zegsman. “We gaan de fout op korte termijn herstellen. De mensen krijgen bericht dat de informatie die ze gekregen hebben niet klopt.”

Het gaat om Nederlanders met een biculturele achtergrond. Om wat voor informatie van de IND het precies ging, kan de woordvoerder niet zeggen.

Rutte over rapport toeslagenaffaire: ‘Kunnen ons er alleen voor schamen’

In de toeslagenaffaire werden tienduizenden ouders gedupeerd

De Belastingdienst lag in de afgelopen jaren onder vuur, omdat tienduizenden ouders – veelal met een biculturele achtergrond – als fraudeur werden aangemerkt. De zaak kwam pas aan het licht na grondig onderzoek van RTL NieuwsTrouw en Kamerleden Pieter Omtzigt (CDA) en Renske Leijten (SP).

Het kabinet-Rutte III viel over de affaire en beloofde beterschap. Ook zouden alle getroffen ouders op korte termijn een vergoeding krijgen. De compensatie wordt voor 1 mei uitgekeerd.

Rutte verklaart aftreden kabinet: 'Het was de ultieme conclusie'

Rutte verklaart aftreden kabinet: ‘Het was de ultieme conclusie’

Lees meer over: Belastingdienst  Toeslagenaffaire 

Toeslagenaffaireadvocaat González Pérez: ‘Behandel gedupeerden individueel’

MSN 10.04.2021 De slachtoffers van de toeslagenaffaire moeten voor 1 mei bericht hebben gekregen van de Belastingdienst. Of ze krijgen 30.000 euro compensatie, of hun aanvraag wordt na een zogenoemde ‘lichte toets’ afgewezen. Volgens demissionair staatssecretaris Alexandra van Huffelen van Financiën ligt alles op schema. In een interview met NU.nl zegt advocaat Eva González Pérez, die de affaire aan het rollen bracht, grote twijfels te hebben over de gang van zaken.

Ouders komen in aanmerking voor 30.000 euro. Is dat een logisch bedrag?

“Het is een magisch getal. Ik heb geen idee waarop het is gebaseerd. Het was veel beter geweest als ze per geval hadden bekeken waar mensen recht op hebben. Dan kan je met een schade-expert netjes vaststellen hoe het zit. De Ombudsman legt precies uit hoe de overheid om moet gaan met schade. Hij geeft daar zestien spelregels voor, dát moet de leidraad zijn. Het gaat hier om individuele zaken, behandel ze dan ook zo.”

Ook als ouders achteraf op minder geld recht blijken te hebben, mogen ze het bedrag houden. Wat vindt u daarvan?

“Dat is raar toch, waarom gaat het zo? Je moet toch weten of iemand recht heeft op dat geld of niet. Mensen moeten hun recht niet worden afgepakt als ze het wel hebben, maar andersom moeten mensen die er geen recht op hebben er niet mee weg kunnen komen. Het gaat er toch om dat er recht wordt gedaan aan ieders individuele situatie?”

De 30.000 euro is bedoeld voor geleden financiële schade. Is dat voldoende?

“Het ergert me enorm dat nu met name wordt gekeken naar de directe materiële schade. Er wordt wel immateriële schade vergoed, maar hoe zit het met de jarenlange discriminatie? Komt daar een compensatie voor?”

“Of het feit dat mensen op een zwarte lijst hebben gestaan, waardoor ze werden bestempeld en behandeld als mogelijke fraudeur. Daarvoor wordt nu wel een aanvullende compensatieregeling toegezegd, maar we weten nog niet hoe of wat. Als je het correct en volledig doet, kom dan in één keer met een totaalpakket. Nu gaat het in delen en dat is verwarrend.”

Hoe zit het ondertussen met het vertrouwen in de rechtsstaat bij de slachtoffers?

“Hoe je dat vertrouwen gaat terugwinnen bij die ouders, is voor mij misschien wel het belangrijkste. De transparante overheid is wel heel ver weg. Geld kan je zo overboeken, maar dit is veel ingewikkelder.”

Naast de ouders van de toeslagenaffaire zijn meer dan 200.000 mensen opgenomen op de zwarte lijst, de Fraude Signaleringsvoorziening. Die mensen krijgen allemaal een standaardbrief. Het is volgens de Belastingdienst niet mogelijk om iedereen op korte termijn een persoonlijke toelichting te geven. Wat vindt u daarvan?

“Dat begrijp ik niet. Het lijkt wel of we in dit land helemaal niets meer kunnen. Zeg dan eerlijk: ik heb niet de juiste mensen in dienst.”

Op dit moment zijn in de toeslagenaffaire vierduizend ouders afgewezen na een zogenoemde ‘lichte toets’. Dat betekent dat hun aanvraag na data-analyse en mogelijk een ‘handmatige toets’ terzijde is gelegd. Er ontbreekt een nadere motivering in de brief die ze ontvangen. Wat vindt u daarvan?

“Een lichte toets? Deze brief aan de ouders heeft juridische gevolgen. Een burger dient een beslissing voorzien van een motivering te ontvangen en moet weten waar hij binnen een bepaalde termijn tegen die beslissing in bezwaar kan als hij het er niet mee eens is. Zo hoort het. Zoals het nu gaat is het onzorgvuldig, niet conform de wet.”

“Waarom ook nu weer een standaardbrief zonder dat gezegd wordt dat bezwaar mogelijk is? Dat irriteert me enorm. Ik denk niet dat deze beslissing zal standhouden bij de rechter. En ik vraag me dan ook echt af of iedereen bij de Belastingdienst het er mee eens is geweest dat de brief in deze vorm de deur uit is gegaan, zonder de juiste waarborgen en rechtsbescherming.”

De Belastingdienst voert nu ook de hersteloperatie uit. Is dat verstandig?

“Het was beter geweest als een andere organisatie het had gedaan. Dat even een stap opzij was gezet, en de zaken in alle rust konden worden afgehandeld conform de Algemene Wet Bestuursrecht. Het is nu allemaal met elkaar verweven. Dezelfde instantie die mensen jarenlang heeft gediscrimineerd, het leven moeilijk heeft gemaakt en op een zwarte lijst heeft gezet, kan nu ook weer zonder motivering besluiten dat je geen recht hebt op die 30.000 euro. Dat heeft iets ongemakkelijks.”

Jurist Janet van der Bunt stelt in NRC Handelsblad dat er sprake is van systeemfalen. Bent u het daarmee eens?

“Dat heeft de fiscalist Dieter Brüll decennia geleden ook aangekaart. Het systeem klopte niet en klopt nog steeds niet. Bij de Belastingdienst denken ze in processen en eenheden in plaats van in mensen. En omdat ze zo fabrieksmatig denken, zijn ze niet in staat om een doos uit te pakken en eens per stuk te bekijken wat erin zit. Het blijkt dat de gedupeerden afwijken. Die moet je dan individueel behandelen. En de oplossingen zijn nu toch weer procesmatig door iedereen dezelfde brief te sturen.”

Informateur Herman Tjeenk Willink schreef in zijn verslag bij de vorige formatie in 2017: “Individuele burgers passen vaak niet in de standaardmodellen en hebben moeite gehoor te krijgen voor problemen die één loket overstijgen.” Profetische woorden?

“Dat is helemaal raak. Het kan niet anders of Tjeenk Willink was destijds al op de hoogte van de problemen bij de Belastingdienst, anders doe je deze observatie niet. En als het nou om tien of twintig gevallen gaat, maar het zijn 26.000 ouders. Dan is het geen foutje meer. Ik vraag mij af wat de Belastingdienst heeft geleerd van het rapport van de Ombudsman uit 2017 en alles wat daarna is gebeurd.”

Toeslagenaffaireadvocaat González Pérez: ‘Behandel gedupeerden individueel’

NU 10.04.2021 De slachtoffers van de toeslagenaffaire moeten voor 1 mei bericht hebben gekregen van de Belastingdienst. Of ze krijgen 30.000 euro compensatie, of hun aanvraag wordt na een zogenoemde ‘lichte toets’ afgewezen. Volgens demissionair staatssecretaris Alexandra van Huffelen van Financiën ligt alles op schema. In een interview met NU.nl zegt advocaat Eva González Pérez, die de affaire aan het rollen bracht, grote twijfels te hebben over de gang van zaken.

Ouders komen in aanmerking voor 30.000 euro. Is dat een logisch bedrag?

“Het is een magisch getal. Ik heb geen idee waarop het is gebaseerd. Het was veel beter geweest als ze per geval hadden bekeken waar mensen recht op hebben. Dan kan je met een schade-expert netjes vaststellen hoe het zit. De Ombudsman legt precies uit hoe de overheid om moet gaan met schade. Hij geeft daar zestien spelregels voor, dát moet de leidraad zijn. Het gaat hier om individuele zaken, behandel ze dan ook zo.”

Ook als ouders achteraf op minder geld recht blijken te hebben, mogen ze het bedrag houden. Wat vindt u daarvan?

“Dat is raar toch, waarom gaat het zo? Je moet toch weten of iemand recht heeft op dat geld of niet. Mensen moeten hun recht niet worden afgepakt als ze het wel hebben, maar andersom moeten mensen die er geen recht op hebben er niet mee weg kunnen komen. Het gaat er toch om dat er recht wordt gedaan aan ieders individuele situatie?”

De 30.000 euro is bedoeld voor geleden financiële schade. Is dat voldoende?

“Het ergert me enorm dat nu met name wordt gekeken naar de directe materiële schade. Er wordt wel immateriële schade vergoed, maar hoe zit het met de jarenlange discriminatie? Komt daar een compensatie voor?”

“Of het feit dat mensen op een zwarte lijst hebben gestaan, waardoor ze werden bestempeld en behandeld als mogelijke fraudeur. Daarvoor wordt nu wel een aanvullende compensatieregeling toegezegd, maar we weten nog niet hoe of wat. Als je het correct en volledig doet, kom dan in één keer met een totaalpakket. Nu gaat het in delen en dat is verwarrend.”

“De transparante overheid is wel heel ver weg. Geld kan je zo overboeken, maar dit is veel ingewikkelder.”

Hoe zit het ondertussen met het vertrouwen in de rechtsstaat bij de slachtoffers?

“Hoe je dat vertrouwen gaat terugwinnen bij die ouders, is voor mij misschien wel het belangrijkste. De transparante overheid is wel heel ver weg. Geld kan je zo overboeken, maar dit is veel ingewikkelder.”

Naast de ouders van de toeslagenaffaire zijn meer dan 200.000 mensen opgenomen op de zwarte lijst, de Fraude Signaleringsvoorziening. Die mensen krijgen allemaal een standaardbrief. Het is volgens de Belastingdienst niet mogelijk om iedereen op korte termijn een persoonlijke toelichting te geven. Wat vindt u daarvan?

“Dat begrijp ik niet. Het lijkt wel of we in dit land helemaal niets meer kunnen. Zeg dan eerlijk: ik heb niet de juiste mensen in dienst.”

Op dit moment zijn in de toeslagenaffaire vierduizend ouders afgewezen na een zogenoemde ‘lichte toets’. Dat betekent dat hun aanvraag na data-analyse en mogelijk een ‘handmatige toets’ terzijde is gelegd. Er ontbreekt een nadere motivering in de brief die ze ontvangen. Wat vindt u daarvan?

“Een lichte toets? Deze brief aan de ouders heeft juridische gevolgen. Een burger dient een beslissing voorzien van een motivering te ontvangen en moet weten waar hij binnen een bepaalde termijn tegen die beslissing in bezwaar kan als hij het er niet mee eens is. Zo hoort het. Zoals het nu gaat is het onzorgvuldig, niet conform de wet.”

“Waarom ook nu weer een standaardbrief zonder dat gezegd wordt dat bezwaar mogelijk is? Dat irriteert me enorm. Ik denk niet dat deze beslissing zal standhouden bij de rechter. En ik vraag me dan ook echt af of iedereen bij de Belastingdienst het er mee eens is geweest dat de brief in deze vorm de deur uit is gegaan, zonder de juiste waarborgen en rechtsbescherming.”

Eva González Pérez tijdens een hoorzitting van de ondervragingscommissie. Foto: ANP

De Belastingdienst voert nu ook de hersteloperatie uit. Is dat verstandig?

“Het was beter geweest als een andere organisatie het had gedaan. Dat even een stap opzij was gezet, en de zaken in alle rust konden worden afgehandeld conform de Algemene Wet Bestuursrecht. Het is nu allemaal met elkaar verweven. Dezelfde instantie die mensen jarenlang heeft gediscrimineerd, het leven moeilijk heeft gemaakt en op een zwarte lijst heeft gezet, kan nu ook weer zonder motivering besluiten dat je geen recht hebt op die 30.000 euro. Dat heeft iets ongemakkelijks.”

“Bij de Belastingdienst denken ze in processen en eenheden in plaats van in mensen.”

Jurist Janet van der Bunt stelt in NRC Handelsblad dat er sprake is van systeemfalen. Bent u het daarmee eens?

“Dat heeft de fiscalist Dieter Brüll decennia geleden ook aangekaart. Het systeem klopte niet en klopt nog steeds niet. Bij de Belastingdienst denken ze in processen en eenheden in plaats van in mensen. En omdat ze zo fabrieksmatig denken, zijn ze niet in staat om een doos uit te pakken en eens per stuk te bekijken wat erin zit. Het blijkt dat de gedupeerden afwijken. Die moet je dan individueel behandelen. En de oplossingen zijn nu toch weer procesmatig door iedereen dezelfde brief te sturen.”

Informateur Herman Tjeenk Willink schreef in zijn verslag bij de vorige formatie in 2017: “Individuele burgers passen vaak niet in de standaardmodellen en hebben moeite gehoor te krijgen voor problemen die één loket overstijgen.” Profetische woorden?

“Dat is helemaal raak. Het kan niet anders of Tjeenk Willink was destijds al op de hoogte van de problemen bij de Belastingdienst, anders doe je deze observatie niet. En als het nou om tien of twintig gevallen gaat, maar het zijn 26.000 ouders. Dan is het geen foutje meer. Ik vraag mij af wat de Belastingdienst heeft geleerd van het rapport van de Ombudsman uit 2017 en alles wat daarna is gebeurd.”

Zie ook: Dit wil het kabinet: nieuw toeslagensysteem en overheid die niet discrimineert

Lees meer over: Toeslagenaffaire 

Van Huffelen biedt klokkenluider toeslagenaffaire excuus aan

NOS 08.04.2021 Staatssecretaris Van Huffelen heeft haar excuus aangeboden aan een oud-ambtenaar van de Belastingdienst. De ambtenaar, Pierre Niessen, waarschuwde jaren voor de misstanden van de dienst bij het terugvorderen van kinderopvangtoeslag. Die waarschuwingen werden in de wind geslagen en dat was niet goed, zegt de staatssecretaris in een Voortgangsrapportage over de toeslagenaffaire.

Niessen maakte voor en na zijn pensioen diverse meldingen van het overtreden van de wet- en regelgeving. Hij probeerde aan de kaak te stellen dat de Belastingdienst bij zo’n 40.000 mensen geld terugvroeg, hoewel ze nog recht hadden op uitstel van betaling omdat hun bezwaar nog niet was behandeld.

Gesprek

De werkgever is niet goed omgegaan met de meldingen, constateert Van Huffelen. “Dit is niet goed geweest, er had eerder diepgravender naar zijn meldingen moeten worden gekeken.” Ze heeft een persoonlijk gesprek gehad met Niessen. Er is ook een extern onderzoek naar gedaan.

De oud-ambtenaar wordt nu betrokken bij het project om de cultuur bij de Belastingdienst te verbeteren.

BEKIJK OOK;

Excuses staatssecretaris aan ambtenaar die vergeefs toeslagenzaak aankaartte

NU 08.04.2021 Staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) heeft voormalig ambtenaar van de Belastingdienst Pierre Niessen haar excuses aangeboden. Hij vroeg jarenlang tevergeefs aandacht voor misstanden bij de afhandeling van bezwaarschriften in de toeslagenaffaire. De fiscus is niet goed met die meldingen omgegaan, erkent zij.

Van Huffelen sprak Niessen vorige maand. “Ik heb in het gesprek aangegeven dat ik hem zeer dankbaar ben dat hij zijn meldingen heeft gedaan en vooral dankbaar ben voor zijn vasthoudendheid om deze aan te kaarten voor en nadat hij gepensioneerd was”, schrijft zij aan de Tweede Kamer.

Vijf van de zes keer ‘volledig gelijk’

Extern onderzoek door adviesbureau KPMG heeft uitgewezen dat Niessen bij vijf van de zes meldingen over de misstanden “volledig gelijk” had. Het ging daarbij onder meer om het niet naleven van wet- en regelgeving bij de behandeling van bezwaren van ouders tegen bijvoorbeeld een verlaging of terugvordering van hun kinderopvangtoeslag.

Niessen wees er eveneens terecht op dat de Belastingdienst als werkgever niet goed is omgegaan met zijn meldingen. “Dit is niet goed geweest. Er had eerder diepgravender naar zijn meldingen moeten worden gekeken”, aldus Van Huffelen. “Ik heb daar mijn excuses voor gemaakt en dit zal ook formeel vastgelegd worden.”

Verder is met de oud-ambtenaar afgesproken dat zijn ervaringen gebruikt zullen worden bij het traject dat moet leiden tot een cultuurverandering bij de Belastingdienst en Toeslagen. Dergelijke meldingen moeten voortaan serieuzer worden genomen.

Nog altijd op koers voor compensatie vóór 1 mei

Van Huffelen meldt verder dat de uitbetaling van compensatie aan de nu bekende slachtoffers van de toeslagenaffaire voor 1 mei afgerond kan zijn. In totaal komen zo’n 25.000 ouders in aanmerking voor 30.000 euro.

Het kabinet heeft daarnaast beloofd alle schulden van deze ouders bij de overheid kwijt te schelden. Daarmee is de komende vier jaar in totaal nog eens 750 miljoen euro gemoeid. Met private schuldeisers wordt nog gesproken over kwijtschelding. Het doel is om de gedupeerden met een schone lei te laten beginnen.

Zie ook: Dit wil het kabinet: nieuw toeslagensysteem en overheid die niet discrimineert

Lees meer over: Belastingdienst  Toeslagenaffaire 

Kabinet zet 750 miljoen opzij voor streep door schulden toeslagouders

Telegraaf  08.04.2021  In een poging gedupeerde toeslagenouders weer op gang te helpen, gaat de overheid de komende jaren zo’n 750 miljoen euro aan publieke schulden kwijtschelden. De gesprekken met andere schuldeisers lopen nog.

Dat meldt demissionair staatssecretaris Van Huffelen (Financiën) aan de Tweede Kamer. Het kwijtschelden van de schulden volgde op de val van het kabinet vanwege het toeslagenschandaal, waarbij ouders onterecht als toeslagfraudeurs werden aangemerkt of onterecht te hoge bedragen terug moesten betalen.

Het wegstrepen was volgens Van Huffelen nodig zodat ouders met ’een schone lei’ konden beginnen. Veel van de schulden die ouders hadden, werden veroorzaakt door de soms tienduizenden euro’s die zij aan de Belastingdienst terug moesten betalen. Alle gedupeerde ouders krijgen sowieso al in elk geval 30.000 euro compensatie. Toen dreigde dat zij dat geld meteen weer konden inleveren bij allerlei overheidsinstanties waar ze nog een schuld open hadden, besloot Van Huffelen ook een streep door die schulden te zetten.

Eerste rekensommen

Het was nog onduidelijk hoeveel dat de overheid zou kosten, maar inmiddels is er een voorzichtige eerste rekensom gemaakt. Het kabinet schat dat het om zo’n 750 miljoen euro gaat in de periode 2021-2024. Ook dat bedrag is nog met onzekerheden omgeven, omdat nog altijd niet duidelijk is hoeveel gedupeerde ouders er precies zijn.

De ouders blijken vooral schulden te hebben bij de gemeenten, waterschappen en de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), daar wordt bijna 500 miljoen weggestreept. De schuld van de kinderopvangtoeslag zelf is zo’n 80 miljoen euro.

BEKIJK OOK:

Ruttes loyaliteit blijkt niet wederkerig

BEKIJK OOK:

CDA-bestuur op de grill na verkiezingen

BEKIJK OOK:

Van Huffelen: compensatie toeslagen zal ook bij fraudeurs komen

Compensatie

Inmiddels hebben ruim 30.000 mensen zich als gedupeerde ouders gemeld bij de Belastingdienst. Ongeveer 10 procent van hen blijkt (voorlopig) niet in aanmerking te komen voor compensatie. Ruim 7000 ouders hebben inmiddels in elk geval de 30.000 euro gekregen. Van Huffelen gaat ervan uit dat ze de belofte gaat waarmaken om iedere gedupeerde die zich voor 15 februari heeft gemeld in elk geval voor 1 mei de 30.000 euro over te maken.

Klokkenluider

Ook is er excuses aangeboden aan oud-ambtenaar van de Belastingdienst Pierre Niessen, die jarenlang tevergeefs aandacht vroeg voor misstanden bij de afhandeling van bezwaarschriften in de toeslagenaffaire. De dienst is niet goed met die meldingen omgegaan, erkent Van Huffelen. Ze sprak Niessen vorige maand. „Ik heb hem in het gesprek aangegeven dat ik zeer dankbaar ben dat hij zijn meldingen heeft gedaan en vooral voor zijn vasthoudendheid om deze aan te kaarten voor en nadat hij gepensioneerd was.”

Extern onderzoek door adviesbureau KPMG heeft uitgewezen dat Niessen bij vijf van de zes meldingen van misstanden „volledig gelijk” had. Het ging daarbij onder meer om het niet naleven van wet- en regelgeving bij de behandeling van bezwaren van ouders tegen bijvoorbeeld verlaging of terugvordering van hun kinderopvangtoeslag.

BEKIJK MEER VAN; economie overheid Van Huffelen

Telegraaf 06.03.2021

Ombudsman zegt dat overheid hem jarenlang negeerde in Toeslagenaffaire 

De Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen speelde een sleutelrol bij de toeslagenaffaire. Al in 2017 waarschuwde hij dat er grote problemen waren, die drie jaar later leidden tot het aftreden van het kabinet Rutte III. “We hebben jarenlang geroepen dat er iets moest gebeuren, maar we werden niet gehoord.”

“Vijf jaar geleden, toen ik aantrad, verzette ik mij tegen het fraudedenken. Ik heb toen gezegd dat als de overheid naar de burger kijkt als een fraudeur er geen goede oplossingen komen.”

Hij noemt het ‘zuur’ dat hijzelf, de Rekenkamer en de afdeling advies van de Raad van State waarschuwden dat er dingen fout liepen, maar ze niet gehoord werden. “Het heeft lang geduurd voordat het kwartje viel.”

In korte tijd zijn er twee parlementaire onderzoeken geweest, die naar de toeslagenaffaire en onlangs presenteerde de commissie die onderzoek deed naar problemen bij uitvoeringsorganisaties als het UWV en het Centraal Bureau Rijvaardigheid haar bevindingen.

Zie ook: Opnieuw kritisch rapport over functioneren Tweede Kamer

‘Sla die klachtenprocedure maar over’

In februari 2016 kreeg Van Zutphen de eerste melding over problemen met de kinderopvangtoeslagen toen de Eindhovense advocaat Eva González Pérez hem benaderde. Zij vertegenwoordigde een groep ouders van wie de kinderopvangtoeslag volgens haar volkomen onterecht was afgenomen.

Van Zutphen adviseerde González Pérez eerst een klacht in te dienen bij Toeslagen, zoals de regels voorschrijven. Er gingen maanden overheen, waarbij die ouders in grote nood zaten, voordat hij zelf in november van dat jaar een onderzoek kon starten.

“Ik ben me toen helemaal rot geschrokken.” Hij zou nu eerder in actie zijn gekomen. “Ik zal eerder zeggen: sla die klachtenprocedure maar over, we gaan zelf aan de slag. Daartoe ben ik ook aangemoedigd door het kabinet.”

Onderzoek belandde in een la

En er is nog iets dat Van Zutphen anders zou doen: toen hij in 2017 zijn onderzoek naar de misstanden bij de toeslagen had afgerond, stuurde hij dat per post naar toenmalig staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes. Achteraf bleek dat het in een la was beland.

“Ik had bij hem langs moeten gaan. Zijn ambtenaren geven het wel aan hem, dacht ik, maar ik was te goed van vertrouwen.” Ook stuurde Van Zutphen het rapport niet naar de Tweede Kamer. “Daar had ik ook naartoe moeten gaan.”

Inmiddels zijn we twee jaar verder, hebben zowel de parlementaire commissie die onderzoek deed naar de toeslagenaffaire als de commissie die de problemen bij de uitvoeringsorganisaties onderzocht hun rapporten uitgebracht, is het kabinet afgetreden en zal in de loop van 2022 de parlementaire enquête naar de toeslagenaffaire worden gehouden.

Sleutelfiguren zullen onder ede worden gehoord, waaronder ook demissionair premier Mark Rutte. Hij was tussen 2013 en 2016 voorzitter van de Ministeriële Commissie Aanpak Fraude die besloot tot intensivering van de jacht op vermeende fraude. “Ik snap wel dat de Kamer daar nog naar wil kijken”, zegt Van Zutphen.

‘Zelfredzaamheid betekent eigenlijk: zoek het maar uit’

Voor Van Zutphen is een ding duidelijk: het hele idee van de zelfredzame burger als maat der dingen is voorbij. “Zelfredzaamheid betekent eigenlijk: zoek het maar uit. Bij 80 procent van de bevolking werkt dat, maar bij 20 procent dus helemaal niet. En de overheid moet er ook voor die mensen zijn.”

Regels moeten volgens Van Zutphen eenvoudiger en mensen die in de problemen komen moeten weten waar ze naartoe kunnen. Twee jaar geleden pleitte Van Zutphen ervoor om per gemeente één loket te openen waar burgers met hun problemen naar toe kunnen. “Destijds werd ik een beetje voor gek versleten, maar nu staat het in verkiezingsprogramma’s. De overheid moet altijd de deur open hebben staan.”

Van Zutphen zal regering nauwgezet volgen

De rol van de Nationale ombudsman zal de komend regeringsperiode een iets andere zijn. Natuurlijk, burgers kunnen zich bij hem melden met klachten, maar hij zal ook nauwgezet volgen of de komende regering alle beloftes die nu zijn gedaan ook daadwerkelijk gaan uitvoeren.

“Al die plannen moeten geen papieren werkelijkheid blijven.”

Hij heeft er alle vertrouwen in dat zaken ten goede kunnen keren. “De problemen zijn serieus, maar we zijn niet reddeloos. Maar wat me wel bezighoudt: We zijn zo’n rijk land, veel rijker dan wij is er niet. En toch gaat het altijd over geldgebrek. Geld zou het probleem niet moeten zijn. Het moet mogelijk zijn om mensen die niet veel hebben toch mee te laten doen.”

Zie ook: Dit wil het kabinet: nieuw toeslagensysteem en overheid die niet discrimineert

AD 06.03.2021

‘Belastingdienst houdt zich al 15 jaar niet aan de wet bij terugvordering toeslagen’

Het toeslagenschandaal bij de Belastingdienst is veel groter dan tot nu toe gedacht, concludeert RTL Nieuws op basis van vertrouwelijke stukken. De omstreden werkwijze van de Belastingdienst is veel eerder begonnen dan tot nu toe bekend, blijkt uit duizenden documenten van de dienst Toeslagen die de nieuwszender in handen kreeg.

Lang is ervan uitgegaan dat de strikte handhaving van de regels en de harde fraudejacht het gevolg waren van de Bulgarenfraude in 2013. Deze praktijk bestond echter al veel langer. Al 15 jaar houden ambtenaren zich niet aan de wet bij terugvordering van toeslagen, blijkt uit de stukken die RTL Nieuws heeft ingezien. Handleidingen, werkinstructies, excelbestanden en verzonden brieven, bieden een ‘onthullend inkijkje’, klinkt het.

Kort na de invoering van het toeslagenstelsel worden al instructies opgesteld om bij twijfel toeslagen niet zomaar uit te keren. Dat gebeurt niet alleen met kinderopvangtoeslag, maar ook met zorgtoeslag, huurtoeslag en kindgebonden budget. De handleidingen die de dienst Toeslagen bij de toepassing van relevante regels en wetten hanteert, zouden naar verluidt niet juridisch zijn getoetst.

Lees ook;

Vinkje achter de naam

Bij vermoedens van fraude komen mensen op een zogenoemde ‘uitsluitlijst’ te staan. ‘Afwijkend behandelen’ luidt een werkinstructie uit 2006. Toeslagen worden onder de noemer ‘nihilstelling’ stopgezet. Uit de documenten blijkt dat dit massaal gebeurt. Volgens de Belastingdienst was het beleid erop gericht bewuste of onbewuste fouten bij de aanvraag of wijziging van het grote aantal uitgekeerde toeslagen te voorkomen.

Wie eenmaal op de uitsluitlijst terechtkomt, komt daar niet meer van af. Er is sprake van het ‘automatisch continueren van de afwijkende behandeling’, zo blijkt uit stukken uit 2007. Elk contact met de Belastingdienst resulteert in behandeling als fraudeur, schrijft RTL. Bovendien worden mensen met een ‘vinkje achter hun naam’ hiervan door de Belastingdienst niet op de hoogte gesteld, waardoor verweer niet mogelijk is.

Ministerie

Het ministerie van Financiën stelt in een reactie niet alle stukken te hebben kunnen achterhalen die door de nieuwszender zijn aangevoerd. Desondanks bevestigt ze dat strikte interpretatie van wet- en regelgeving door de Belastingdienst ook in de beginjaren zeer ingrijpende gevolgen heeft gehad voor mensen. “Dat is bekend, en dat is ook onderkend”, staat in een schriftelijke reactie aan de nieuwszender. “Juist om die reden heeft het kabinet besloten ouders te compenseren over de gehele periode sinds de invoering van de kinderopvangtoeslag in 2005.”

De zogenoemde ‘toeslagenaffaire’ kwam aan het licht dankzij onderzoek van RTL Nieuws en Trouw. Daaruit bleek dat de Belastingdienst in 2014 voor circa 300 ouders – de tellingen lopen uiteen – de kinderopvangtoeslag volledig stopzette en terugvorderde. Dit na een onderzoek door een antifraudeteam. Dat was bij controle van het Eindhovense gastouderbureau Dadim op ‘onregelmatigheden’ gestuit.

Zo bleek dat ouders onvolledige of onjuiste informatie hadden aangeleverd toen zij de toeslag aanvroegen. Soms ging het om een verkeerd ingevuld getal of een ontbrekend bonnetje. Dat werd keihard bestraft. Doordat gezinnen opeens honderden euro’s per maand misliepen en daarnaast ook bedragen uit jaren ervoor moesten terugbetalen, kwamen zij in grote financiële problemen terecht.

Grondbeginselen rechtsstaat

De parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag constateerde in december vorig jaar in haar eindverslag. dat de ouders die slachtoffer werden van de harde aanpak ‘ongekend onrecht’ was aangedaan. De ‘grondbeginselen van de rechtsstaat zijn geschonden’ en ouders hebben jarenlang ‘geen schijn van kans’ gehad, luidde het. De commissie-Donner wees met een beschuldigende vinger naar het politieke klimaat tijdens de vorige twee kabinetten, waarbij de nadruk meer en meer op fraudebestrijding kwam te liggen.

De oprichting van het Combiteam Aanpak Facilitators was hier een reactie op. De zogeheten ‘Bulgarenfraude’ in 2013 bracht toenmalig staatssecretaris Frans Weekers in grote problemen. Hij wist een motie van wantrouwen, ingediend door de oppositie, ternauwernood te overleven. Vanaf dat moment werd iedere misslag, overtreding of onjuiste aangifte van een toeslag als fraude aangeduid, aldus Donner.

De ‘toeslagenaffaire’ kostte staatssecretaris van Financiën Menno Snel de kop, leidde tot het vertrek van Lodewijk Asscher als PvdA-lijsttrekker van de PvdA en tot het aftreden van het kabinet Rutte, medio januari.

Mensen met schulden niet goed beschermd

De Belastingdienst houdt bij het terugvorderen van toeslagen te weinig rekening met de financiele situatie van burgers, zegt de Landelijke Organisatie van Sociaal Raadslieden (LOSR). Regelmatig belanden mensen daardoor onder het bestaansminimum. De organisatie schreef een brief aan demissionair staatssecretaris Alexandra van Huffelen van Financiën. Ook de Nationale ombudsman dringt aan op een oplossing.

Sinds 1 januari van dit jaar is de zogenaamde Wet vereenvoudiging beslagvrije voet van kracht. Volgens die wet moet er altijd een deel van het inkomen zijn waar geen enkele schuldeiser beslag op mag leggen. Zo belanden mensen niet onder het bestaansminimum, is de redenering.

Wie een deel van zijn toeslagen moet terugbetalen, krijgt daar standaard een brief met een betalingsregeling over. Als de ontvanger dan niet zelf aan de bel trekt en mogelijk zijn schulden niet afbetaalt, kan de huur- of zorgtoeslag worden stopgezet.

Toch is het volgens de wet de bedoeling dat de Belastingdienst die beslagvrije voet op voorhand berekent. Dat dat niet altijd gebeurt, leidt er volgens de LOSR en de Nationale ombudsman toe dat veel mensen toch nog onder het bestaansminimum belanden.

“Burgers worden zo nodeloos verder in het moeras van stress en schulden geduwd, met nieuwe schulden tot gevolg. De wet moest het bestaansminimum beter beschermen. Eindelijk zouden we verlost zijn van het zogenaamde ‘piepsysteem’, waarbij de burger zelf aan de bel moet trekken om beschermd te worden door de beslagvrije voet. Dat er nu berekend wordt zonder toepassing van de beslagvrije voet is immers in strijd met de wet”, zegt André Moerman, voorzitter van de LOSR.

De LOSR schreef Van Huffelen een brief met het verzoek om het terugvorderingsbeleid van de Belastingdienst op korte termijn aan te passen. De demissionair staatssecretaris laat aan NU.nl weten dat ze in gesprek gaat met de organisatie, maar benadrukt dat er door de toeslagenaffaire sinds maart vorig jaar geen dwanginvorderingen meer hebben plaatsgevonden. “Er was dus ook geen aanleiding om de beslagvrije voet toe te passen.”

‘Fiscus werkte al veel langer met zwarte lijsten, en bij meer toeslagen’

De werkwijze die leidde tot de toeslagenaffaire wordt al veel langer gevolgd dan tot dusver bekend was. Dat meldt RTL Nieuws op basis van vertrouwelijke documenten die de nieuwszender heeft ingezien.

Het gaat om documenten van de afdeling Toeslagen van de Belastingdienst, zoals handleidingen, werkinstructies, excelbestanden en verzonden brieven. Daaruit blijkt volgens RTL dat de werkwijze waardoor mensen onterecht als potentieel fraudeur bestempeld konden worden en in grote financiële problemen kwamen, al in 2006 begon.

Tot nu toe was de veronderstelling dat de ontspoorde fraudejacht in 2013 van start ging als gevolg van de zogeheten Bulgarenfraude.

Massaal op de uitsluitlijst

Ook blijken er volgens RTL veel meer werkinstructies voor ambtenaren van de Belastingdienst te zijn geweest die in strijd waren met de wet- en regelgeving. Het gaat om aanwijzingen voor het stopzetten van niet alleen de kinderopvangtoeslag, maar ook van de zorgtoeslag, de huurtoeslag en het kindgebonden budget.

Mensen over wie twijfel bestond, kwamen op een ‘uitsluitlijst’ waarna ze geen toeslagen meer kregen. Hun werd niet verteld dat ze op deze lijst stonden, waardoor ze dat ook niet konden aanvechten. Ze zouden vervolgens automatisch nog jaren als fraudeur behandeld zijn. Dat gebeurde op grote schaal, concludeert RTL op basis van werkinstructies met de titel ‘Massaal’.

De Belastingdienst laat in een reactie weten dat er wel altijd een handmatige toets werd gedaan voordat iemand op de lijst kwam. En, zegt de dienst, de toeslag werd voor mensen die op de uitsluitlijst kwamen niet automatisch stopgezet. Ze konden extra gecontroleerd worden.

‘Verschillende versies documenten’

In een vijf pagina’s tellende reactie, die RTL heeft gepubliceerd, zegt het ministerie van Financiën dat het niet alle documenten heeft teruggevonden waarop de nieuwszender zich baseert. ‘De documenten waar RTL naar verwijst zijn goeddeels teruggevonden maar hierbij werd wel duidelijk dat van deze documenten meerdere versies bestonden, waarvan nu niet met zekerheid kan worden gezegd of beide (RTL/Toeslagen) van dezelfde versies zijn uitgegaan.’

Verder zegt het ministerie dat het niet zo is dat mensen die verdacht werden van fraude automatisch in het vervolg ook zo behandeld blijven worden door de Belastingdienst. Dat gebeurt alleen voor een “specifieke periode”, die handmatig door een behandelaar wordt ingesteld en handmatig weer verlengd moet worden. “Na een tijdsperiode voor afwijkende behandeling komt de toeslaggerechtigde weer in het normale behandelproces terecht.”

“Kleine fouten zoals het ontbreken van een handtekening of datum op een contract, konden leiden tot hoge terugvorderingen of stopzetting van toeslagen”, aldus Het ministerie van Financiën.

Daarnaast deelt het ministerie niet de conclusie dat de fraudejacht, zoals RTL het noemt, al vijftien jaar geleden begon. “Voor zover we kunnen nagaan, lag hier in de eerste jaren niet de nadruk op.”

Wel beaamt het ministerie dat de toeslagenregels vanaf het het begin af aan ‘zeer strikt geïnterpreteerd’ werden. “Kleine fouten zoals het ontbreken van een handtekening of datum op een contract, konden leiden tot hoge terugvorderingen of stopzetting van toeslagen.” Die problemen zijn “bekend, en dat is ook onderkend”, aldus het ministerie. “Juist om die reden heeft het kabinet besloten om ouders te compenseren over de gehele periode sinds de invoering van de kinderopvangtoeslag in 2005.”

‘Bevestigt beeld’

Advocaat Vasco Groeneveld zegt dat de vertrouwelijke documenten die RTL naar buiten heeft gebracht het beeld bevestigen dat de historie die zijn klanten hebben met de Belastingdienst teruggaat tot 2006. “Gedupeerden vertellen mij dat de ellende toen al begon. Dit gaat zeker een rol spelen bij mijn verzoek aan het Gerechtshof om alsnog het Openbaar Ministerie te gelasten om medewerkers van de Belastingdienst te vervolgen.”

Groeneveld wil deze maand nog een klacht bij het hof indienen. “Het beeld dat medewerkers van de Belastingdienst onrechtmatig hebben gehandeld, wordt met deze documenten versterkt. En daarmee ook de nalatigheid van ministers om ertegen op te treden.”

Groeneveld zegt na het weekend vijftig nieuwe deelnemers aan de aangifte toe te voegen tegen zes (oud-)ministers die hij verantwoordelijk houdt voor het toeslagenschandaal. Het totaal aantal deelnemers aan deze aangifte komt daarmee op 130.

Rutte en andere kabinetsleden niet strafrechtelijk vervolgd vanwege toeslagenaffaire

De regering zal geen opdracht geven om premier Mark Rutte en andere politieke kopstukken strafrechtelijk te vervolgen voor hun rol in de toeslagenaffaire. Dat heeft demissionair minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus zojuist geschreven aan de Tweede Kamer.

Behalve tegen Rutte deden 87 gedupeerde toeslagouders begin dit jaar aangifte tegen (oud-)bewindslieden Lodewijk Asscher, Eric Wiebes, Wopke Hoekstra, Tamara van Ark en Menno Snel. Zij zouden zich volgens advocaat Vasco Groeneveld schuldig hebben gemaakt aan ambtsmisdrijven.

Lees ook;

De procureur-generaal van de Hoge Raad, Jos Silvis, heeft de aangiften onderzocht en is een oriënterend onderzoek gestart. Doel hiervan was uit te vinden of er aanknopingspunten zijn voor het starten van een opsporingsonderzoek.

Die aanknopingspunten zijn niet gevonden, zo laat Grapperhaus de Kamer weten. ,,Dat betekent dat er vanwege de regering geen opdracht tot vervolging zal worden gegeven”, aldus de minister. Hij benadrukt dat de Tweede Kamer zelf nog wel opdracht tot vervolging kan geven.

Tachtig slachtoffers

Advocaat Vasco Groeneveld deed namens een groep gedupeerden van de kinderopvangtoeslagzaak aangifte tegen de bewindslieden. Groeneveld vertegenwoordigt tachtig slachtoffers.

Voor aangifte tegen bewindspersonen geldt een protocol. Dat schrijft voor dat de procureur-generaal bij de Hoge Raad een oriënterend onderzoek begint, gericht op de vraag of er aanknopingspunten zijn voor een opsporingsonderzoek. Als deze oriënterende fase klaar is, informeert de procureur-generaal bij de Hoge Raad de minister van Justitie en Veiligheid, Ferd Grapperhaus.

Ferdinand Grapperhaus, demissionair minister van Justitie en Veiligheid. © ANP

De procureur-generaal kan niet naar eigen inzicht tot strafvervolging overgaan. Hij dient daarvoor opdracht te krijgen van de regering of de Tweede Kamer. Grapperhaus kan als vertegenwoordiger van de regering de procureur-generaal opdracht geven tot het verrichten van een opsporingsonderzoek. Vervolgens is het aan de regering om de vervolgingsbeslissing te nemen. Indien de regering geen opdracht geeft tot strafvervolging, kan de Tweede Kamer daartoe dus nog wel besluiten.

Wettelijke tekortkomingen

Silvis schrijft in zijn onderzoeksverslag dat de problemen in de toeslagenaffaire het gevolg zijn van wettelijke tekortkomingen. Dat voor ouders in het toeslagensysteem grote problemen kunnen ontstaan ‘is bij het opstellen van de wetgeving niet onderkend’. Belangrijke juridische middelen voor rechtsbescherming zijn door de wetgever indertijd niet in de wet opgenomen, schrijft Silvis.

De problemen hangen volgens de leider van het parket bij de Hoge Raad niet samen met vervolgbare ambtsdelicten van bewindspersonen. ‘De aangifte is grotendeels gebaseerd op de ondervraging door een parlementaire commissie. Wettelijk mag die ondervraging niet als bewijs worden gebruikt in een strafvervolging.’ Hij geeft aan dat ‘in een systeem van parlementaire democratie de politieke verantwoording voorop hoort te staan’.

Politieke verantwoording

De aangifte is grotendeels gebaseerd op de ondervraging van de bewindslieden door de parlementaire ondervragingscommissie, schrijft de Hoge Raad. Die ondervraging mag wettelijk niet als bewijs worden gebruikt in een strafvervolging.

Kabinet gevallen

Vanwege de affaire trad staatssecretaris Snel van Financiën in december af en viel kabinet Rutte-III half januari. Het kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie regeert demissionair door, maar zonder minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat).

Wiebes was in het vorige kabinet als staatssecretaris van Financiën verantwoordelijk voor de Belastingdienst. De fiscus beschuldigde duizenden ouders ten onrechte van fraude met toeslagen, waarop zij soms tienduizenden euro’s moesten terugbetalen en omvangrijke schulden opbouwden.

Ook trok Kamerlid Lodewijk Asscher zich terug als lijsttrekker van de PvdA. Asscher was vicepremier en minister van Sociale Zaken in het vorige kabinet.

Advies Hoge Raad: geen vervolging ministers voor toeslagenaffaire

Jos Silvis, procureur-generaal bij de Hoge Raad ziet geen aanknopingspunten voor strafrechtelijk vervolging tegen ministers en staatssecretarissen in de toeslagenaffaire.

Silvis deed het oriënterende onderzoek naar aanleiding van de aangifte tegen zes (oud-)bewindslieden, onder wie demissionair premier Rutte en minister Hoekstra van Financiën, door twintig gedupeerden.

Volgens hun advocaat Vasco Groeneveld hebben de zes zich schuldig gemaakt aan een ambtsmisdrijf en nalatigheid. De aangifte werd begin vorige maand aangevuld.

Advocaat Vasco Groeneveld heeft namens 80 gedupeerden van de kinderopvangtoeslagzaak aangifte gedaan tegen ministers van Ark, Hoekstra en Wiebes, premier Rutte, staatssecretaris Snel en oud-minister Asscher.

Beroepsmatige discriminatie

Zij hebben strafrechtelijk verwijtbaar gehandeld, vindt Groeneveld. De bewindslieden hadden moeten voorkomen dat de Belastingdienst zich schuldig maakte aan zogeheten knevelarij en beroepsmatige discriminatie. Ook zijn artikel 1 van de Grondwet (het gelijkheidsbeginsel) en het Internationaal verdrag inzake de rechten van het kind geschonden.

De procureur-generaal stelt dat de problemen in de toeslagenaffaire het gevolg zijn van ‘wettelijke tekortkomingen’. Advocaat Groeneveld noemt dat advies van vandaag ‘teleurstellend’.

Protocol

Bij aangifte tegen ministers of staatssecretaris schrijft het protocol voor dat procureur-generaal bij de Hoge Raad een onderzoek start en advies uitbrengt aan de minister van Justitie. Uiteindelijk heeft de Tweede Kamer het laatste woord of er strafrechtelijk onderzoek wordt gedaan.

Lees ook:

Vertrouwelijke stukken bevestigen: toeslagenschandaal veel groter

Duizenden zelfstandigen de dupe van fout Belastingdienst met leenbijstand

Duizenden zelfstandigen hebben door een fout van de Belastingdienst duizenden euro’s aan huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget moeten terugbetalen, terwijl ze er wel recht op hadden. Dat schrijft de Volkskrant.

Het gaat om zelfstandigen die zogeheten leenbijstand (Bbz) hadden aangevraagd. Met die regeling konden uitkeringsgerechtigden vanaf 2004 een eigen bedrijf starten met een renteloze lening van de overheid. De lening werd kwijtgescholden als met de eigen zaak niet meer dan de bijstandsnorm werd verdiend.

De Belastingdienst heeft de lening in het jaar dat die werd kwijtgescholden ten onrechte bij het toetsingsinkomen van ontvangers opgeteld, waardoor ze zogenaamd te veel ontvangen huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget moesten terugbetalen.

Omtzigt wil opheldering

In 2017 paste de toenmalige staatssecretaris van Financiën, Eric Wiebes, de regeling op aandringen van de Nationale ombudsman en de Tweede Kamer aan, maar alleen voor burgers die in de periode 2014-2016 werden gedupeerd. Zij kregen compensatie, maar anderen niet. Mogelijk vielen meer dan tienduizend gedupeerden buiten de boot. Sommigen leenden bij derden geld om de vorderingen van de Belastingdienst te kunnen betalen, schrijft de krant.

De Belastingdienst zou ook nauwelijks moeite hebben gedaan om mensen die recht hadden op compensatie op te sporen. Het ministerie van Financiën zou in zijn administratie niet kunnen zien wie de gedupeerde ondernemers zijn. Van de 17 miljoen euro die ervoor was begroot, is 2,6 miljoen euro besteed.

De krant schrijft dat CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt, die zich eerder vastbeet in de kinderopvangtoeslagaffaire, het kabinet om opheldering wil vragen. “De zaak toont veel parallellen met de toeslagenaffaire.”

Kamer noemt nieuwe toeslagenblunder Belastingdienst ‘ongelooflijk’

‘Pijnlijk en ongelofelijk’. De Tweede Kamer heeft geen goed woord over voor de nieuwste fout van de Belastingdienst. Uit onderzoek van RTL Nieuws blijkt dat de Belastingdienst arbeidsmigranten al sinds 2015 onterecht duizenden euro’s aan kindgebonden budget geeft.

Dat komt omdat de Belastingdienst toeslagen toekent op basis van foute en onvolledige informatie. “Dit kost de Nederlandse staat en dus de belastingbetaler veel geld”, zegt Helma Lodders van de VVD.

Maar Lodders ziet ook opnieuw dat burgers buiten hun schuld om in de problemen komen en klem komen te zitten tussen de verschillende overheidsorganisaties. “Deze fouten lijken in eerste instantie in het voordeel van de mensen uit te pakken, maar als zij dit moeten terugbetalen, komen ze natuurlijk in grote problemen”, zegt Lodders.

Pak signalen op

Renske Leijten van de SP kan er met haar hoofd niet bij dat de Belastingdienst, die aan de ene kant keihard optrad tegen fraude zoals in de kinderopvangtoeslagenaffaire, nu automatisch te veel verstrekt. “Ongelofelijk”, noemt ze het. Helemaal als de arbeidsmigranten zelf aangeven dat ze te veel ontvangen en dat de Belastingdienst dan geen thuis geeft.

Lees meer:

Belastingdienst weer in de fout: veel te veel toeslag voor arbeidsmigranten

“Opnieuw zien we dat de Belastingdienst signalen niet oppakt als er iets fout gaat”, zegt Pieter Omtzigt van het CDA. “Niet van de migranten die waarschuwen en niet van de eigen medewerkers die waarschuwen. Zelfs niet naar aanleiding van interne rapporten.”

Als de Belastingdienst die signalen niet structureel serieus gaat nemen is het volgens Omtzigt wachten op het volgende schandaal.

‘Het is niet te verantwoorden dat mensen in de problemen komen, omdat de Belastingdienst haar zaken niet op orde heeft’, vindt Eppo Bruins van de ChristenUnie. ‘Het is al lange tijd bekend , maar nog steeds niet gerepareerd’.

De partijen verbazen zich er vooral ook over dat het probleem al zo lang speelt en noemen het zorgelijk dat het sinds 2016 nog altijd niet is opgelost. Ze willen daarover opheldering van de staatsecretaris van Financiën.

Het CDA en de ChristenUnie willen af van het huidige en complexe toeslagensysteem.

Belastingdienst ging volgens kabinet afgelopen jaren vaker over de schreef

De Belastingdienst heeft de afgelopen jaren op momenten in strijd “met verschillende wetten en beginselen van behoorlijk bestuur gehandeld”. Dat staat zaterdag in een brief die het kabinet aan de Tweede Kamer heeft gestuurd. De elf pagina’s tellende brief bevat een lijst met wetten en regels waar de fiscus zich niet aan heeft gehouden.

De bewindslieden sommen een breed scala aan overtredingen op, maar schrijven ook dat de fiscus zich “in het algemeen” aan wetten en regels houdt en dat niet alle overtredingen even zware consequenties voor burgers hebben.

De lijst is niet volledig, merken ze op !!!

Deze wetten en regels overtrad de Belastingdienst

In antwoord op kamervragen heeft het ministerie van Financiën een overzicht gestuurd van wetten waar de Belastingdienst zich de afgelopen zeven jaar niet aan heeft gehouden. De brief van 11 pagina’s bevat een greep uit gevallen die in strijd zijn met de wet of de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, schrijven demissionair staatssecretarissen Vijlbrief en Van Huffelen. Het is geen compleet overzicht.

De brief vloeit voort uit een motie van CDA-Kamerlid Omtzigt.

De voorbeelden in de Kamerbrief gaan onder meer om het achterhouden van stukken of het te laat verstrekken van stukken aan burgers of rechters. Ook wordt beschreven hoe het ouders onnodig moeilijk wordt gemaakt om hun recht op een toeslag aan te tonen. Het ministerie van Financiën stelt dat de Belastingdienst in het algemeen handelt volgens wet- en regelgeving, maar dat dit “helaas niet altijd het geval is geweest”.

Opsomming

De zaken die in de brief worden genoemd zijn al eerder aan bod zijn gekomen, onder meer in debatten in de Tweede Kamer. Het overzicht van de overtredingen is nieuw. “Een ernstige en lange lijst”, zegt advocaat Eva González Perez. En: “Niet nieuw, wel schokkend.” Zij ondersteunt sinds 2014 gedupeerde ouders van de kindertoeslagaffaire.

De brief bevat onder meer een “niet-limitatieve opsomming” van situaties waarin de Belastingdienst zich niet aan de wet en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur gehouden heeft. “Dat betekent dat er nog meer is of nog aan zit te komen over wat de Belastingdienst heeft gedaan of doet in strijd met de wet”, zegt González Perez. “Er staat dus nog steeds geen streep onder.”

Ruim zes jaar ondervond de advocaat naar eigen zeggen geregeld dat de fiscus zich niet aan de regels hield. “Het recht werd niet gehanteerd. Deze lijst bevat alles waar ze de afgelopen jaren schriftelijk op zijn gewezen. Niks onthullends dus: het zijn de media en politici die hier al jaren mee bezig zijn. Het is een constante graafmachine in documenten en het naar buiten brengen daarvan.”

“In een rechtsstaat dient de Belastingdienst zich aan de wet te houden. Dat vraagt de dienst ook van alle burgers. Ik wil nu heel goed weten hoeveel schade dit voor burgers en bedrijven heeft opgeleverd”, aldus Kamerlid Pieter Omtzigt.

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt reageert geschokt op de inhoud van de brief. Op Twitter noemt hij het “dwingend leesvoer om het gebrek aan rechtsstatelijkheid te begrijpen”. Hij benadrukt in een toelichting dat dit opnieuw bevestigt dat de wet niet alleen te hard is uitgevoerd door de Belastingdienst, zoals soms de uitleg was, maar dat de wet zelfs niet is gevolgd.

“In een rechtsstaat dient de Belastingdienst zich aan de wet te houden. Dat vraagt de dienst ook van alle burgers. Ik wil nu heel goed weten hoeveel schade dit voor burgers en bedrijven heeft opgeleverd”, zegt Omtzigt. “Een aantal mensen heeft dit de hele huurtoeslag gekost. Die zijn duizenden euro’s per jaar misgelopen doordat de interpretatie van de wet door de Belastingdienst niet was hoe die moest zijn volgens de hoogste rechter.”

Hij hekelt ook hoe lang het heeft geduurd voordat deze informatie de Kamer heeft bereikt. “We hadden deze brief weken geleden al verwacht, nog voor het verkiezingsreces. Nu is het een onhandig moment, want we kunnen het er nu niet over hebben met de regering.”

Uit de brief blijkt ook dat de informatie nog niet compleet is. Ook dat laakt Omtzigt nadrukkelijk. “Ik vraag al jaren om een overzicht en deze brief geeft nu geen uitputtende lijst.” Die lijst wil hij zo snel mogelijk. Ook wil hij dat zo snel mogelijk duidelijk wordt hoe lang het kabinet hier al van wist.

Beslagvrije voet

Vorige week concludeerde RTL Nieuws op basis van vertrouwelijke documenten dat de werkwijze van de Belastingdienst, die leidde tot de toeslagenaffaire, veel eerder begon dan tot nu toe bekend was.

In de Kamerbrief van vrijdagavond wordt ook gereageerd op het verhaal over de beslagvrije voet van de NOS. Hieruit blijkt dat de Belastingdienst er bij het verrekenen van toeslagen niet standaard rekening mee houdt of mensen genoeg geld overhouden om van te leven, terwijl dat volgens een wet die op 1 januari van kracht werd wel zou moeten.

De Belastingdienst bevestigde de werkwijze en zei dat als mensen erom vragen er wel naar de persoonlijke situatie wordt gekeken. Volgens de dienst is dat volgens de nieuwe wet toegestaan.

Het ministerie van Financiën zegt onderzoek te doen naar de vraag hoe de handelwijze van de Belastingdienst moet worden geduid. Ze willen in gesprek met de Nationale Ombudsman en sociaal raadlieden.

Onderstaande voorbeelden betreffen overtredingen van wetten die zich hebben voorgedaan bij de Belastingdienst, zoals beschreven in de Kamerbrief;

  1. Mondeling intrekken van bezwaren
  2. Opzet/Grove Schuld en minnelijke schuldsanering (Invordering)
  3. Ten onrechte niet-verminderde vervolgingskosten
  4. Vergoeden invorderingsrente
  5. Stuiten van verjarende schulden
  6. AVG en Archiefwet
  7. Strijdig handelen met de AVG bij de verwerking van persoonsgegevens.
  8. Herstelorganisatie Toeslagen. Situaties die zich hierin hebben voorgedaan zijn onder meer:

– niet (tijdig) vaststellen van de definitieve beschikking kinderopvangtoeslag;

– niet of onvoldoende in acht nemen van de wettelijke termijn waarbinnen een beslissing op bezwaar moet komen;

– niet of onvoldoende motiveren van beslissingen inzake de toekenning of afwijzing van de kinderopvangtoeslag;

– onvoldoende duidelijk maken aan de ouder welke informatie van hem/haar wordt verwacht;

  1. 21-punten lijst
  2. Vaktechnische waarborgen
  3. Toeslagpartnerschap
  4. Onterechte kwalificatie
  5. Kindgebonden Budget

Telegraaf 17.03.2021

Gemeente Den Haag schiet gedupeerden toeslagenaffaire te hulp

De gemeente Den Haag schiet gedupeerde gezinnen die slachtoffer zijn van de toeslagenaffaire bij de Belastingdienst te hulp. Het gaat om hulp bij hun schulden en andere problemen als gevolg van de jarenlange stress. In Den Haag gaat het om minimaal 1600 gedupeerden.

De slachtoffers kunnen de gemeente aankloppen voor hulp bij schulden en andere problemen als gevolg van de jarenlange stress.

Het vertrouwen in de overheid is door de jarenlange stress ernstig gedaald, schrijft de gemeente. ‘Duizenden gezinnen zijn jarenlang als fraudeurs aangemerkt. Er zijn grote fouten gemaakt door de Belastingdienst met het toekennen, stopzetten en terugvorderen van de kinderopvangtoeslag. Medewerkers van de gemeente staan voor ze klaar om snel met ze in gesprek te gaan en naar hun verhaal te luisteren. Alle Hagenaars kunnen terecht bij de gemeente voor hulp bij schulden. Wij zetten extra dienstverlening in’, aldus wethouder Bert van Alphen.

De impact van de situatie op de ouders en kinderen is groot, door de schulden, depressies, scheidingen en huisuitzettingen, aldus de gemeente. Daardoor groeien de kinderen op met grote spanningen thuis en hebben zij emotionele schade. ‘Deze gezinnen verdienen onze steun. Wij vinden het belangrijk dat er weer rust komt binnen het gezin en willen daarbij helpen’, zegt de wethouder.

Gedupeerden krijgen deze week een brief van de gemeente. Zij kunnen ook zelf contact opnemen met de gemeente via deze site.

Bekijk hier; ons dossier over de toeslagenaffaire. RTL

meer: Van affaire tot val kabinet NOS

Meer: Menno Snel RTL

Meer: Belastingdienst RTL

Meer: Toeslagenaffaire Belastingdienst RTL

Meer: belastingen Telegraaf

Meer: Jaap Uijlenbroek Telegraaf

Meer: Belastingdienst Telegraaf

Meer: Toeslagenaffaire NU

dossier: Kinderopvangtoeslag Trouw

lees: Amendement van de Leden Lodders en Van Weyenberg ter vervanging van nr. 3 over een moratorium 10.02.2021

Lees: Algoritmes zoeken naar bijstand-fraudeurs, welke rol speelt etnisch profileren? NOS

Lees: Fraude opsporen of gevaar van discriminatie? Gemeenten gebruiken ‘slimme’ algoritmes NOS

lees: Ontslagaanvraag kabinet 15.01.2021

lees: Reactie op rapport ‘Ongekend Onrecht’ van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag 15.01.2021

lees: Toelichting Catshuisregeling Kinderopvangtoeslag

lees: Budgettair kader maatregelen

lees: Overzicht _en_toelichting specifieke maatregelen Toeslagen en Belastingdienst

lees: Besluit forfaitair bedrag en verruiming compensatieregeling

lees: Managementteam van de_belastingdienst toeslagen, stukken die 2,5 jaar voor bijna iedereen zijn achtergehouden_ 23.12.2020

lees: vragen Verslag_van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag ‘Ongekend onrecht’ 23.12.2020

lees: brief 2e kamer  Herstel_Toeslagen 22.12.2020

lees: eindverslag parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag 17.12.2020

lees: Kamermotie Kwint en Leijten (1) 15.12.2020

lees: Kamermotie Kwint en Leijten (2) 15.12.2020

lees: Kamermotie Kwint en Leijten (3) 15.12.2020

lees: 0a eindrapportage alternatieven voor het toeslagenstelsel

lees: 0b beleidsopties h5 voor alternatieven voor het toeslagenstelsel

lees: Aanbiedingsbrief Eindrapportage Alternatieven voor het toeslagenstelsel voor de Tweede Kamer 14.12.2020

lees: bijlage 1 verantwoording onderzoek doenvermogen

lees: bijlage 2 rapportage toeslagen en doenvermogen

lees: bijlage 3 achtergrond bij integrale vereenvoudiging belastingen en toeslagen

lees: bijlage 4 aanbiedingsbrief weging op de hand alternatieven toeslagenstelsel 19.11.2020

lees: bijlage 5 wegingen op de hand

lees: bijlage 6 cpb notitie doorrekening beleidsopties voor een alternatief toeslagenstelsel

lees: Infographic Alternatieven voor het toeslagenstelsel

lees: brief signalen ten aanzien opzet grove schuld 27.11.2020

lees: bijlage memo tg 304 versnellingsmaatregelen 09.01.2016

lees: Kamer onderzoekt terecht eigen rol in Toeslagenaffaire Elsevier 14.02.2021

Lees: Kabinet opnieuw bijeen over toeslagenaffaire. Treedt de regering af? Elsevier 12.01.2021

Lees: Natuurlijk moet het kabinet aftreden om de toeslagenaffaire. En wel hierom ! Elsevier 12.01.2021

Lees: Geachte Lodewijk Asscher, verscheur uw brief en treedt terug Elsevier 09.01.2021

Lees: Is 30.000 euro compensatie eerste stap of koopt kabinet aftreden af? Elsevier 23.12.2020

lees: ‘Rutte-doctrine’ onder vuur: proloog verkiezingsstrijd Elsevier 22.12.2020

lees: Keihard rapport toeslagenaffaire: zijn er consequenties?  Elsevier 21.12.2020

lees: De toeslagenaffaire kent één hoofdschuldige: het parlement  Elsevier 20.12.2020

lees: Verhoren toeslagendrama klaar: niemand wist van of deed iets aan ontspoorde aanpak Elsevier 27.11.2020

lees: Toeslagenstelsel is absurd, blijkt uit gehaspel bij enquête. Stop ermee Elsevier 27.11.2020

Zie: De erfenis van Rutte III – het gedonder met de belastingdienst – de parlementaire enquête is onderweg  – deel 1

Zie ook: De erfenis van Rutte III – het gedonder met de belastingdienst – de nasleep deel 3

Zie ook nog: De erfenis van Rutte III – het gedonder met de belastingdienst – de nasleep deel 2

Zie dan ook: De erfenis van Rutte III – het gedonder met de belastingdienst – de nasleep – deel 1

Zie verder: De val van Rutte III vanwege het gedonder met de belastingdienst

Zie meer: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 31 – nasleep POK eindverslag – deel 7

Zie nog meer: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 30 – nasleep POK eindverslag – deel 6

Zie ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 29 – nasleep POK eindverslag – deel 5

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 28 – nasleep POK eindverslag – deel 4

Zie verder: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 27 – nasleep POK – deel 3

Zie dan ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 26 – nasleep POK – deel 2

Zie verder dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 25 – nasleep POK – deel 1

Zie dan ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 24 – nasleep

Zie verder ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 23 – nasleep

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 22 – nasleep

Zie verder : De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 21 – nasleep

Zie dan verder ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 20 – nasleep

Zie dan ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 19 – nasleep

Zie verder ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 18 – nasleep

Zie ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 17 – nasleep – Parlementaire ondervraging

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 16 – nasleep rapport commissie Donner

Zie verder dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 15 – nasleep rapport commissie Donner

Zie nog meer: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 14 – nasleep rapport commissie Donner

Zie ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 13 – nasleep rapport commissie Donner

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 12 – nasleep rapport commissie Donner

Zie dan ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 11 – nasleep rapport commissie Donner

Zie verder ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 10 – rapport commissie Donner

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 9

Zie verder ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 8

Zie  verder dan ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 7

En zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 6

Zie dan ook nog verder: Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 5 – commissie Donner

Zie verder dan ook: Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 4 – commissie Donner

en zie dan ook nog: Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 3

en zie verder dan ook: Voorheen Staatssecretaris Eric Wiebes VVD en staatssecretaris Menno Snel (Financiën) het Gedonder met de belastingdienst – deel 2

en verder zie dan ook nog: Staatssecretaris Eric Wiebes VVD en het Gedonder met de belastingdienst deel 1

Excuses staatssecretaris aan ambtenaar die vergeefs toeslagenzaak aankaartte

NU 08.04.2021 Staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) heeft voormalig ambtenaar van de Belastingdienst Pierre Niessen haar excuses aangeboden. Hij vroeg jarenlang tevergeefs aandacht voor misstanden bij de afhandeling van bezwaarschriften in de toeslagenaffaire. De fiscus is niet goed met die meldingen omgegaan, erkent zij.

Van Huffelen sprak Niessen vorige maand. “Ik heb in het gesprek aangegeven dat ik hem zeer dankbaar ben dat hij zijn meldingen heeft gedaan en vooral dankbaar ben voor zijn vasthoudendheid om deze aan te kaarten voor en nadat hij gepensioneerd was”, schrijft zij aan de Tweede Kamer.

Vijf van de zes keer ‘volledig gelijk’

Extern onderzoek door adviesbureau KPMG heeft uitgewezen dat Niessen bij vijf van de zes meldingen over de misstanden “volledig gelijk” had. Het ging daarbij onder meer om het niet naleven van wet- en regelgeving bij de behandeling van bezwaren van ouders tegen bijvoorbeeld een verlaging of terugvordering van hun kinderopvangtoeslag.

Niessen wees er eveneens terecht op dat de Belastingdienst als werkgever niet goed is omgegaan met zijn meldingen. “Dit is niet goed geweest. Er had eerder diepgravender naar zijn meldingen moeten worden gekeken”, aldus Van Huffelen. “Ik heb daar mijn excuses voor gemaakt en dit zal ook formeel vastgelegd worden.”

Verder is met de oud-ambtenaar afgesproken dat zijn ervaringen gebruikt zullen worden bij het traject dat moet leiden tot een cultuurverandering bij de Belastingdienst en Toeslagen. Dergelijke meldingen moeten voortaan serieuzer worden genomen.

Nog altijd op koers voor compensatie vóór 1 mei

Van Huffelen meldt verder dat de uitbetaling van compensatie aan de nu bekende slachtoffers van de toeslagenaffaire voor 1 mei afgerond kan zijn. In totaal komen zo’n 25.000 ouders in aanmerking voor 30.000 euro.

Het kabinet heeft daarnaast beloofd alle schulden van deze ouders bij de overheid kwijt te schelden. Daarmee is de komende vier jaar in totaal nog eens 750 miljoen euro gemoeid. Met private schuldeisers wordt nog gesproken over kwijtschelding. Het doel is om de gedupeerden met een schone lei te laten beginnen.

Zie ook: Dit wil het kabinet: nieuw toeslagensysteem en overheid die niet discrimineert

Lees meer over: Belastingdienst Toeslagenaffaire

Kabinet zet 750 miljoen opzij voor streep door schulden toeslagouders

Telegraaf  08.04.2021  In een poging gedupeerde toeslagenouders weer op gang te helpen, gaat de overheid de komende jaren zo’n 750 miljoen euro aan publieke schulden kwijtschelden. De gesprekken met andere schuldeisers lopen nog.

Dat meldt demissionair staatssecretaris Van Huffelen (Financiën) aan de Tweede Kamer. Het kwijtschelden van de schulden volgde op de val van het kabinet vanwege het toeslagenschandaal, waarbij ouders onterecht als toeslagfraudeurs werden aangemerkt of onterecht te hoge bedragen terug moesten betalen.

Het wegstrepen was volgens Van Huffelen nodig zodat ouders met ’een schone lei’ konden beginnen. Veel van de schulden die ouders hadden, werden veroorzaakt door de soms tienduizenden euro’s die zij aan de Belastingdienst terug moesten betalen. Alle gedupeerde ouders krijgen sowieso al in elk geval 30.000 euro compensatie. Toen dreigde dat zij dat geld meteen weer konden inleveren bij allerlei overheidsinstanties waar ze nog een schuld open hadden, besloot Van Huffelen ook een streep door die schulden te zetten.

Eerste rekensommen

Het was nog onduidelijk hoeveel dat de overheid zou kosten, maar inmiddels is er een voorzichtige eerste rekensom gemaakt. Het kabinet schat dat het om zo’n 750 miljoen euro gaat in de periode 2021-2024. Ook dat bedrag is nog met onzekerheden omgeven, omdat nog altijd niet duidelijk is hoeveel gedupeerde ouders er precies zijn.

De ouders blijken vooral schulden te hebben bij de gemeenten, waterschappen en de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), daar wordt bijna 500 miljoen weggestreept. De schuld van de kinderopvangtoeslag zelf is zo’n 80 miljoen euro.

BEKIJK OOK:

Ruttes loyaliteit blijkt niet wederkerig

BEKIJK OOK:

CDA-bestuur op de grill na verkiezingen

BEKIJK OOK:

Van Huffelen: compensatie toeslagen zal ook bij fraudeurs komen

Compensatie

Inmiddels hebben ruim 30.000 mensen zich als gedupeerde ouders gemeld bij de Belastingdienst. Ongeveer 10 procent van hen blijkt (voorlopig) niet in aanmerking te komen voor compensatie. Ruim 7000 ouders hebben inmiddels in elk geval de 30.000 euro gekregen. Van Huffelen gaat ervan uit dat ze de belofte gaat waarmaken om iedere gedupeerde die zich voor 15 februari heeft gemeld in elk geval voor 1 mei de 30.000 euro over te maken.

Klokkenluider

Ook is er excuses aangeboden aan oud-ambtenaar van de Belastingdienst Pierre Niessen, die jarenlang tevergeefs aandacht vroeg voor misstanden bij de afhandeling van bezwaarschriften in de toeslagenaffaire. De dienst is niet goed met die meldingen omgegaan, erkent Van Huffelen. Ze sprak Niessen vorige maand. „Ik heb hem in het gesprek aangegeven dat ik zeer dankbaar ben dat hij zijn meldingen heeft gedaan en vooral voor zijn vasthoudendheid om deze aan te kaarten voor en nadat hij gepensioneerd was.”

Extern onderzoek door adviesbureau KPMG heeft uitgewezen dat Niessen bij vijf van de zes meldingen van misstanden „volledig gelijk” had. Het ging daarbij onder meer om het niet naleven van wet- en regelgeving bij de behandeling van bezwaren van ouders tegen bijvoorbeeld verlaging of terugvordering van hun kinderopvangtoeslag.

BEKIJK MEER VAN; economie overheid Van Huffelen

Slachtoffers toeslagenaffaire willen Belastingdienst laten vervolgen

Slachtoffers toeslagenaffaire willen Belastingdienst laten vervolgen

NU 07.04.2021 Een groep van 139 gedupeerden van de kinderopvangtoeslagaffaire heeft woensdag bij het gerechtshof in Den Haag een klacht ingediend, om de Belastingdienst alsnog te laten vervolgen. In januari besloot het Openbaar Ministerie (OM) daarvan af te zien.

Volgens Vasco Groeneveld, advocaat van de groep, moet de dienst worden vervolgd voor knevelarij, misbruik van gezag, beroepsmatige discriminatie en lasterlijke aanklacht. Knevelarij houdt in dat een ambtenaar in strijd met de regels geld vordert, ontvangt of niet uitbetaalt omdat dat verschuldigd zou zijn “aan enige openbare kas”.

Na het besluit van het OM zijn meerdere gedupeerden zo’n klachtprocedure begonnen. Het hof kan na beoordeling van de klacht het OM bevelen alsnog tot vervolging over te gaan.

Na een aangifte van de staatssecretarissen van Financiën tegen de Belastingdienst vorig jaar mei, deed de Rijksrecherche een uitgebreid oriënterend feitenonderzoek. Het OM concludeerde op basis daarvan dat er geen reden is tot vervolging.

Daarnaast is de Belastingdienst, als onderdeel van de Staat, immuun voor strafrechtelijke vervolging, aldus justitie. Over verwijtbare handelingen die de staat zijn toe te rekenen, moet verantwoording worden afgelegd in het politieke domein en niet in het strafrecht, oordeelde het OM.

Lees meer over: Politiek  Toeslagenaffaire 

Van Huffelen: op koers met compensatie toeslagenaffaire

Telegraaf 25.03.2021 Circa 4800 gedupeerden in het toeslagenschandaal hebben de schadevergoeding van 30.000 euro ontvangen die hen eind december was beloofd. Daarmee ligt staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) naar eigen zeggen op koers om alle ouders die zich gemeld hebben, uiterlijk 1 mei dat bedrag te hebben uitbetaald.

In totaal hebben zich een kleine 25.000 ouders gemeld voor de compensatieregeling. Van de ruim de helft is de aanvraag al met een „lichte toets” beoordeeld. Daarbij is bijvoorbeeld bekeken of zij inderdaad kinderopvangtoeslag hebben ontvangen. De overige dossiers worden de komende weken behandeld.

Tot nu toe is van 4000 aanvragers vastgesteld dat zij geen recht hebben op 30.000 euro. Bijvoorbeeld omdat zij nooit kinderopvangtoeslag hebben aangevraagd, of zelfs geen kinderen hebben. Ook kan het zijn dat zij toeslagen moesten terugbetalen om een reden die niets te maken heeft met vooringenomenheid of een te strenge toepassing van de regels. Al deze mensen krijgen voor 1 mei een brief. Een definitieve afwijzing is dat overigens nog niet, hun zaak wordt later nog volledig beoordeeld.

BEKIJK OOK:

Beerput fiscus blijkt nog dieper: waslijst aan regels niet nageleefd

Een al lopende compensatieregeling bleek veel te ingewikkeld en tijdrovend. Daarom besloot het kabinet alle gedupeerden snel 30.000 euro te geven. Mensen die meer schade hebben geleden krijgen de rest alsnog vergoed. Wie meer krijgt dan de daadwerkelijke schade, hoeft de rest niet terug te betalen. Uiteindelijk trad wegens de affaire het voltallige kabinet af.

BEKIJK MEER VAN; overheidsbeleid economische sector Den Haag Alexandra van Huffelen

Gedupeerde ouders van dse toeslagemnaffaire stonden voerige maand voor  het Catshuis

Bijna 5000 gedupeerden toeslagenaffaire hebben eindelijk schadevergoeding

AD 25.03.2021 Circa 4800 gedupeerden in het toeslagenschandaal hebben de schadevergoeding van 30.000 euro ontvangen die hen eind december was beloofd. Daarmee ligt staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) naar eigen zeggen op koers om alle ouders die zich gemeld hebben, uiterlijk 1 mei dat bedrag te hebben uitbetaald.

In totaal hebben zich een kleine 25.000 ouders gemeld voor de compensatieregeling. Van de ruim de helft is de aanvraag al met een ‘lichte toets’ beoordeeld. Daarbij is bijvoorbeeld bekeken of zij inderdaad kinderopvangtoeslag hebben ontvangen. De overige dossiers worden de komende weken behandeld.

Tot nu toe is van 4000 aanvragers vastgesteld dat zij geen recht hebben op 30.000 euro. Bijvoorbeeld omdat zij nooit kinderopvangtoeslag hebben aangevraagd, of zelfs geen kinderen hebben. Ook kan het zijn dat zij toeslagen moesten terugbetalen om een reden die niets te maken heeft met vooringenomenheid of een te strenge toepassing van de regels.

Beoordeeld

Al deze mensen krijgen na 1 mei een brief. Een definitieve afwijzing is dat overigens nog niet, hun zaak wordt later nog volledig beoordeeld.

De regeling werd ingesteld naar aanleiding van een vernietigend rapport van een parlementaire ondervragingscommissie over de toeslagenaffaire. Vele duizenden mensen werden als gevolg van vooringenomenheid bij de Belastingdienst of een te strenge uitleg van regels jarenlang ten onrechte gebrandmerkt en behandeld als fraudeurs. Politiek, uitvoeringsorganisaties en de rechterlijke macht deden volgens de commissie nagenoeg niets om dit ‘ongekende onrecht’ te voorkomen.

Een al lopende compensatieregeling bleek veel te ingewikkeld en tijdrovend. Daarom besloot het kabinet alle gedupeerden snel 30.000 euro te geven. Mensen die meer schade hebben geleden krijgen de rest alsnog vergoed. Wie meer krijgt dan de daadwerkelijke schade, hoeft de rest niet terug te betalen. Uiteindelijk trad wegens de affaire het voltallige kabinet af.

5000 toeslagenouders hebben 30 mille binnen, 4000 aanvragen afgewezen

NOS 25.03.2021 Ongeveer 5000 gedupeerden uit de toeslagenaffaire hebben de schadevergoeding van 30.000 euro ontvangen die ze eind vorig jaar was beloofd. Demissionair staatssecretaris Van Huffelen schrijft aan de Tweede Kamer dat ze daarmee op koers ligt om alle ouders die zich hebben gemeld uiterlijk op 1 mei uitbetaald te hebben.

In totaal hebben zich een kleine 25.000 gedupeerde ouders gemeld voor de regeling. Volgens Van Huffelen is de helft daarvan inmiddels beoordeeld via een zogeheten ‘lichte toets’. Daarbij is gekeken of ze inderdaad kinderopvangtoeslag hebben ontvangen en of ze kinderen hebben. Dat heeft ertoe geleid dat in 8500 gevallen is vastgesteld dat er recht is op compensatie.

In zo’n 4000 gevallen is vastgesteld dat ze geen recht hebben op de 30.000 euro, bijvoorbeeld omdat niet gebleken is dat ze kinderen hebben. Soms gaat het om mensen die gecompenseerd willen worden omdat ze in de problemen zijn gekomen door andere vormen van toeslag, zoals huur- of zorgtoeslag.

Rest handmatig beoordelen

De overige ruim 12.000 dossiers worden de komende weken behandeld. Dan gaat het om ingewikkeldere zaken, waarbij handmatig moet worden vastgesteld of er recht is op het compensatiebedrag.

De toezegging dat alle gedupeerden 30.000 euro zouden krijgen, kwam na het vernietigende rapport van een parlementaire commissie over de toeslagenaffaire. Duizenden ouders werden ten onrechte als fraudeurs bestempeld door de fiscus en moesten hun toeslagen terugbetalen. “Ongekend onrecht”, vond de commissie. Het kabinet trad om die reden af.

Omdat de al lopende compensatieregelingen veel te ingewikkeld en tijdrovend bleken, besloot het kabinet in december dat alle gedupeerden snel 30.000 euro zouden krijgen. Mensen met meer schade krijgen die ook vergoed en mensen met minder schade hoeven niets terug te betalen.

BEKIJK OOK;

Kinderopvang van 0 tot en met 12 jaar is cruciaal

AD 19.03.2021 Het stelsel van kinderopvang moet rigoureus op de schop. Financieel zit het ingewikkeld in elkaar. Kinderen van laagopgeleide ouders vallen vaak uit de boot, stellen zeven organisaties.

De toeslagenaffaire heeft pijnlijk duidelijk gemaakt voor welke ellende dit zorgt. Het kabinet heeft in reactie op de toeslagenproblematiek aangegeven dat ‘de stap naar een ander stelsel noodzakelijk is’. Wij zijn het hiermee eens.

Een stelselwij­zing moet allereerst het belang van het kind voorop stellen

Een stelselwijziging moet volgens ons allereerst het belang van het kind voorop stellen, zodat alle kinderen bereikt worden. Daarnaast moeten we stoppen met het rondpompen van geld; de overheid betaalt rechtstreeks aan de kinderopvang. Dit beperkt terugvorderingen en maakt het systeem begrijpelijk voor ouders.

Het is nú tijd voor verandering. Kinderopvang, onderwijs, jeugdhulp, sociaal werk en gemeenten slaan de handen ineen en roepen het nieuwe kabinet op álle kinderen een kansrijke start te geven en tot een toekomstbestendig stelsel te komen.

In de Scenariostudie Vormgeving Kindvoorzieningen (SVK) verkent het kabinet scenario’s voor een stelselherziening. Wij hebben hier op gereageerd: het is een belangrijke stap vooruit dat dit rapport het toegangsrecht voor álle kinderen van 0 tot en met 12 jaar tot de kinderdagverblijven, BSO en gastouders adresseert.

We willen de kansenongelijkheid, die door de impact van de pandemie schrikbarend toeneemt, tegengaan. Het kabinet heeft voor het onderwijs een Nationaal Plan gepresenteerd, met aandacht voor voorschoolse educatie vanaf 2 jaar.

Kinderopvang is echter goed voor álle kinderen van 0 tot en met 12 jaar. Zij verdienen maximale ontwikkelkansen, of hun ouders werken of niet. Inclusieve voorzieningen, waarin we achterstanden voorkomen en waar kinderen samen leren, spelen en zich ontwikkelen, leveren een bijdrage aan het vergroten van gelijke kansen.

Ze gaan segregatie tegen en dragen bij aan burgerschapsvorming. Belemmeringen die samenwerking in de weg staan, zoals aparte vormen van toezicht en verschillende financiering, moeten worden weggenomen.

De mogelijkheid om kindcentra te vormen waarin we vanuit gelijkwaardigheid nauw samenwerken aan de ontwikkeling van kinderen, moet wettelijk worden verankerd door een nieuw kabinet. Een sterke basis is nodig voor kinderen. Zet nu haalbare stappen. Ieder jaar dat we er niet in slagen die basis op orde te hebben, is zonde.

Maak pedagogische voorzieningen voor alle kinderen toegankelijk en laat de arbeidseis vallen. Bied de komende kabinetsperiode twee dagen toegang tot het ontwikkelrecht voor alle kinderen en verlaag de administratieve en financiële drempels. Zet nu stappen voor een toekomstbestendig stelsel; het jonge kind van nu speelt straks een belangrijke rol. Onze kinderen verdienen het.

Rinda den Besten (PO-Raad), Eric van der Burg (Sociaal Werk Nederland), Leonard Geluk (Vereniging Nederlandse Gemeenten), Gjalt Jellesma (Belangenvereniging Ouders in de Kinderopvang), Gijs van Rozendaal (Kindcentra 2020), Hans Spigt (Jeugdzorg Nederland) en Loes Ypma (Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang).

Den Haag gaat 1600 slachtoffers kinderopvangtoeslagaffaire helpen

Den HaagFM 17.03.2021 De gemeente gaat zo’n 1600 slachtoffers van de kinderopvangtoeslag helpen. De gezinnen kunnen de gemeente aankloppen voor hulp bij schulden en andere problemen als gevolg van de jarenlange stress.

Het vertrouwen in de overheid is door de jarenlange stress ernstig gedaald, schrijft de gemeente. ‘Duizenden gezinnen zijn jarenlang als fraudeurs aangemerkt. Er zijn grote fouten gemaakt door de Belastingdienst met het toekennen, stopzetten en terugvorderen van de kinderopvangtoeslag. Medewerkers van de gemeente staan voor ze klaar om snel met ze in gesprek te gaan en naar hun verhaal te luisteren. Alle Hagenaars kunnen terecht bij de gemeente voor hulp bij schulden. Wij zetten extra dienstverlening in’, aldus wethouder Bert van Alphen.

De impact van de situatie op de ouders en kinderen is groot, door de schulden, depressies, scheidingen en huisuitzettingen, aldus de gemeente. Daardoor groeien de kinderen op met grote spanningen thuis en hebben zij emotionele schade. ‘Deze gezinnen verdienen onze steun. Wij vinden het belangrijk dat er weer rust komt binnen het gezin en willen daarbij helpen’, zegt de wethouder.

Gedupeerden krijgen deze week een brief van de gemeente. Zij kunnen ook zelf contact opnemen met de gemeente via deze site.

Kinderopvangtoeslagaffaire

In de kinderopvangtoeslagaffaire kwamen veel ouders in de problemen doordat zij door de Belastingdienst ten onrechte als fraudeur werden behandeld. Ouders moesten toeslagen terugbetalen en kregen een boete. De bedragen liepen op tot tienduizenden euro’s.

Tot voor kort kon de gemeente vanwege de privacyregels de ouders niet zelf benaderen. Toch heeft Den Haag afgelopen zomer al zo’n 70 meldingen van gedupeerden ontvangen. De gemeente onderzocht 35 van die gezinnen. Daaruit blijkt dat ruim 20 procent te maken heeft met zogeheten ‘multiproblematiek’, waarbij er naast financieel-juridische vraagstukken ook kwesties spelen op het gebied van gezin en welzijn van de kinderen, (sociale) huisvesting en geestelijke gezondheid. Een derde van de ‘zelfmelders’ heeft een schuldregeling of lening bij de gemeentelijke kredietbank. De meeste gedupeerden hebben volgens de gemeente één of meerdere vorderingen openstaan bij de gemeentelijke belastingen of de dienst SZW.

LEES OOK: Gedupeerde Janet Ramesar over toeslagenaffaire: ‘Kabinet moet verantwoordelijkheid nemen’

Gemeente Den Haag schiet gedupeerden toeslagenaffaire te hulp: ‘Belangrijk dat er rust komt’

AD 16.03.2021 De gemeente Den Haag schiet gezinnen die slachtoffer zijn van de toeslagenaffaire bij de Belastingdienst te hulp. Het gaat om hulp bij hun schulden en andere problemen als gevolg van de jarenlange stress. In Den Haag gaat het om minimaal 1600 gedupeerden.

,,Duizenden gezinnen zijn jarenlang onterecht als fraudeurs aangemerkt. Er zijn grote fouten gemaakt door de Belastingdienst met het toekennen, stopzetten en terugvorderen van de kinderopvangtoeslag.

Medewerkers van de gemeente staan voor ze klaar om snel met ze in gesprek te gaan en naar hun verhaal te luisteren. Alle Hagenaars kunnen terecht bij de gemeente voor hulp bij schulden. Als zij door de Belastingdienst als gedupeerde worden erkend, zetten wij daar extra dienstverlening en inzet op”, zegt wethouder Bert van Alphen.

Analyse

Het stadsbestuur heeft de slachtoffers afgelopen zomer al opgeroepen zich te melden. 70 gedupeerden gaven daar gehoor aan. Van de eerste 35 zelfmelders is een analyse gemaakt. In ruim 20 procent van de gevallen is er sprake van multiproblematiek. Dan spelen er niet alleen financieel-juridische problemen, maar ook problemen rond het gezin en welzijn van kinderen, huisvesting en geestelijke gezondheid.

Depressies

De impact van de situatie op deze ouders en hun kinderen is volgens de gemeente groot: schulden, depressies, scheidingen en huisuitzettingen. ,,Kinderen uit deze gezinnen groeiden op met grote spanningen thuis en we zien bij hen emotionele schade. Deze gezinnen verdienen onze steun”, aldus Van Alphen. Ouders die kampen met schulden krijgen nu een adempauze waarin schuldeisers geen oude schulden bij ze kunnen innen.

Tot voor kort konden gemeenten de gedupeerden niet zelf te benaderen. Vanwege privacyregels mocht de Belastingdienst geen gegevens doorgeven aan gemeenten. Nu kan dat wel en krijgen gedupeerden een brief van de gemeente en worden ze stapsgewijs uitgenodigd.

Hoekstra: schaamrood op de kaken over werkwijze Belastingdienst

RTL 14.03.2021 Minister van Financiën en CDA-lijsttrekker Wopke Hoekstra kreeg het ‘schaamrood op de kaken’ van de lijst van wetsovertredingen door de Belastingdienst, die vrijdag naar de Tweede Kamer werd gestuurd. Dat zei hij in het televisieprogramma Buitenhof.

“Helaas past het in wat we anderhalf jaar geleden aan de weet zijn gekomen”, zei Hoekstra. Er wordt ‘met man en macht’ gewerkt aan het oplossen van de problemen die aan het licht kwamen door de affaire met de kinderopvangtoeslag. “Maar denk dat je ook zo eerlijk moet zijn, dat je niet kan beloven dat het helemaal tot het verleden behoort.”

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt, die samen met SP’er Renske Leijten een sleutelrol speelde in het onthullen van de affaire, had om de lijst gevraagd. De Belastingdienst overschreed beslistermijnen, handelde in strijd met privacywetgeving en nam zonder of met slechte motivatie besluiten.

Ook werden stukken achtergehouden voor burgers en rechters, werd het ouders onnodig moeilijk gemaakt om hun recht op toeslag aan te tonen, en werd toeslag stopgezet of teruggevorderd zonder dat vooraf onderzoek was gedaan. Volgens Hoekstra is het ‘verschrikkelijk’ hoe de slachtoffers van de affaire ‘onder de wielen van de overheid terecht zijn gekomen’.

Lees ook: Vertrouwelijke stukken bevestigen: toeslagenschandaal veel groter

Hoekstra: schaamrood op de kaken over werkwijze Belastingdienst

MSN 14.03.2021 Minister van Financiën en CDA-lijsttrekker Wopke Hoekstra kreeg het ‘schaamrood op de kaken’ van de lijst van wetsovertredingen door de Belastingdienst. Dat zei hij in het tv-programma Buitenhof.

Lange lijst naar de Kamer van regels die de fiscus schond

MSN 13.03.2021 Het kabinet heeft een lange lijst naar de Kamer gestuurd van wetten en regels waar de Belastingdienst zich de afgelopen jaren niet aan heeft gehouden. In de elf pagina’s tellende brief komen allerlei voorbeelden langs van overtredingen door de fiscus die volgens staatssecretarissen Alexandra van Huffelen en Hans Vijlbrief “meer systematisch” voorkwamen.

De fiscus handelde in strijd “met verschillende wetten en beginselen van behoorlijk bestuur. De algemene beginselen van behoorlijk bestuur zijn gedragsregels over hoe de overheid zich tegenover een burger dient te gedragen”, valt in de brief te lezen.

De bewindslieden sommen een breed scala aan overtredingen op, maar schrijven ook dat de fiscus zich “in het algemeen” aan wetten en regels houdt en dat niet alle overtredingen even zware consequenties voor burgers hebben. De lijst is niet volledig, merken ze op.

De Belastingdienst overschreed beslistermijnen, handelde in strijd met privacywetgeving en nam zonder of met slechte motivatie besluiten. Ook werden stukken achtergehouden voor burgers en rechters, werd het ouders onnodig moeilijk gemaakt om hun recht op toeslag aan te tonen, en werd toeslag stopgezet of teruggevorderd zonder dat vooraf onderzoek was gedaan.

Als een huishouden verandert, stuurt de afdeling Toeslagen een brief. Als deze niet getekend wordt teruggestuurd, wordt de uitbetaling van de toeslag automatisch stopgezet. In 2019 besliste een rechter al dat deze werkwijze “onrechtmatig” is, maar toch gaat dit nog altijd door. “In de systemen van Toeslagen is deze uitspraak nog niet verwerkt en wordt de werkwijze dus nog steeds gevolgd”, schrijven de staatssecretarissen.

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt, die samen met Renske Leijten van de SP de affaire met de kinderopvangtoeslag aan het licht bracht, had om de lijst gevraagd. “Dwingend leesvoer om gebrek aan rechtsstatelijkheid te begrijpen”, zegt hij op Twitter. “Ik blijf wacht op de volledige lijst. Deze is nog heel incompleet.”

Advocaat Eva González Perez BABETTE VAN DER VELDE

Ministerie van Financiën: deze wetten en regels overtrad de Belastingdienst

NOS 13.03.2021 In antwoord op Kamervragen heeft het ministerie van Financiën een overzicht gestuurd van wetten waar de Belastingdienst zich de afgelopen zeven jaar niet aan heeft gehouden. De brief van 11 pagina’s bevat een greep uit gevallen die in strijd zijn met de wet of de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, schrijven demissionair staatssecretarissen Vijlbrief en Van Huffelen. Het is geen compleet overzicht.

De brief vloeit voort uit een motie van CDA-Kamerlid Omtzigt.

De voorbeelden in de Kamerbrief gaan onder meer om het achterhouden van stukken of het te laat verstrekken van stukken aan burgers of rechters. Ook wordt beschreven hoe het ouders onnodig moeilijk wordt gemaakt om hun recht op een toeslag aan te tonen. Het ministerie van Financiën stelt dat de Belastingdienst in het algemeen handelt volgens wet- en regelgeving, maar dat dit “helaas niet altijd het geval is geweest”.

Opsomming

De zaken die in de brief worden genoemd zijn al eerder aan bod zijn gekomen, onder meer in debatten in de Tweede Kamer. Het overzicht van de overtredingen is nieuw. “Een ernstige en lange lijst”, zegt advocaat Eva González Perez. En: “Niet nieuw, wel schokkend.” Zij ondersteunt sinds 2014 gedupeerde ouders van de kindertoeslagaffaire.

De brief bevat onder meer een “niet-limitatieve opsomming” van situaties waarin de Belastingdienst zich niet aan de wet en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur gehouden heeft. “Dat betekent dat er nog meer is of nog aan zit te komen over wat de Belastingdienst heeft gedaan of doet in strijd met de wet”, zegt González Perez. “Er staat dus nog steeds geen streep onder.”

Ruim zes jaar ondervond de advocaat naar eigen zeggen geregeld dat de fiscus zich niet aan de regels hield. “Het recht werd niet gehanteerd. Deze lijst bevat alles waar ze de afgelopen jaren schriftelijk op zijn gewezen. Niks onthullends dus: het zijn de media en politici die hier al jaren mee bezig zijn. Het is een constante graafmachine in documenten en het naar buiten brengen daarvan.”

“In een rechtsstaat dient de Belastingdienst zich aan de wet te houden. Dat vraagt de dienst ook van alle burgers. Ik wil nu heel goed weten hoeveel schade dit voor burgers en bedrijven heeft opgeleverd”, aldus Kamerlid Pieter Omtzigt.

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt reageert geschokt op de inhoud van de brief. Op Twitter noemt hij het “dwingend leesvoer om het gebrek aan rechtsstatelijkheid te begrijpen”. Hij benadrukt in een toelichting dat dit opnieuw bevestigt dat de wet niet alleen te hard is uitgevoerd door de Belastingdienst, zoals soms de uitleg was, maar dat de wet zelfs niet is gevolgd.

“In een rechtsstaat dient de Belastingdienst zich aan de wet te houden. Dat vraagt de dienst ook van alle burgers. Ik wil nu heel goed weten hoeveel schade dit voor burgers en bedrijven heeft opgeleverd”, zegt Omtzigt. “Een aantal mensen heeft dit de hele huurtoeslag gekost. Die zijn duizenden euro’s per jaar misgelopen doordat de interpretatie van de wet door de Belastingdienst niet was hoe die moest zijn volgens de hoogste rechter.”

Hij hekelt ook hoe lang het heeft geduurd voordat deze informatie de Kamer heeft bereikt. “We hadden deze brief weken geleden al verwacht, nog voor het verkiezingsreces. Nu is het een onhandig moment, want we kunnen het er nu niet over hebben met de regering.”

Uit de brief blijkt ook dat de informatie nog niet compleet is. Ook dat laakt Omtzigt nadrukkelijk. “Ik vraag al jaren om een overzicht en deze brief geeft nu geen uitputtende lijst.” Die lijst wil hij zo snel mogelijk. Ook wil hij dat zo snel mogelijk duidelijk wordt hoe lang het kabinet hier al van wist.

Beslagvrije voet

Vorige week concludeerde RTL Nieuws op basis van vertrouwelijke documenten dat de werkwijze van de Belastingdienst, die leidde tot de toeslagenaffaire, veel eerder begon dan tot nu toe bekend was.

In de Kamerbrief van vrijdagavond wordt ook gereageerd op het verhaal over de beslagvrije voet van de NOS. Hieruit blijkt dat de Belastingdienst er bij het verrekenen van toeslagen niet standaard rekening mee houdt of mensen genoeg geld overhouden om van te leven, terwijl dat volgens een wet die op 1 januari van kracht werd wel zou moeten.

De Belastingdienst bevestigde de werkwijze en zei dat als mensen erom vragen er wel naar de persoonlijke situatie wordt gekeken. Volgens de dienst is dat volgens de nieuwe wet toegestaan.

Het ministerie van Financiën zegt onderzoek te doen naar de vraag hoe de handelwijze van de Belastingdienst moet worden geduid. Ze willen in gesprek met de Nationale Ombudsman en sociaal raadlieden.

Onderstaande voorbeelden betreffen overtredingen van wetten die zich hebben voorgedaan bij de Belastingdienst, zoals beschreven in de Kamerbrief.

  1. Mondeling intrekken van bezwaren
  2. Opzet/Grove Schuld en minnelijke schuldsanering (Invordering)
  3. Ten onrechte niet-verminderde vervolgingskosten
  4. Vergoeden invorderingsrente
  5. Stuiten van verjarende schulden
  6. AVG en Archiefwet
  7. Strijdig handelen met de AVG bij de verwerking van persoonsgegevens.
  8. Herstelorganisatie Toeslagen. Situaties die zich hierin hebben voorgedaan zijn onder meer:

– niet (tijdig) vaststellen van de definitieve beschikking kinderopvangtoeslag;

– niet of onvoldoende in acht nemen van de wettelijke termijn waarbinnen een beslissing op bezwaar moet komen;

– niet of onvoldoende motiveren van beslissingen inzake de toekenning of afwijzing van de kinderopvangtoeslag;

– onvoldoende duidelijk maken aan de ouder welke informatie van hem/haar wordt verwacht;

  1. 21-punten lijst
  2. Vaktechnische waarborgen
  3. Toeslagpartnerschap
  4. Onterechte kwalificatie
  5. Kindgebonden Budget

BEKIJK OOK;

Belastingdienst ging volgens kabinet afgelopen jaren vaker over de schreef

NU 13.03.2021 De Belastingdienst heeft de afgelopen jaren op momenten in strijd “met verschillende wetten en beginselen van behoorlijk bestuur gehandeld”. Dat staat zaterdag in een brief die het kabinet aan de Tweede Kamer heeft gestuurd. De elf pagina’s tellende brief bevat een lijst met wetten en regels waar de fiscus zich niet aan heeft gehouden.

De bewindslieden sommen een breed scala aan overtredingen op, maar schrijven ook dat de fiscus zich “in het algemeen” aan wetten en regels houdt en dat niet alle overtredingen even zware consequenties voor burgers hebben. De lijst is niet volledig, merken ze op.

In de brief komen echter ook voorbeelden langs van overtredingen door de fiscus die volgens staatssecretarissen Alexandra van Huffelen en Hans Vijlbrief (Financiën) “meer systematisch” voorkwamen en waarmee zoals gezegd afgeweken werd met de beginselen van behoorlijk bestuur. Deze beginselen vormen de gedragsregels over hoe de overheid zich tegenover een burger dient te gedragen.

De Belastingdienst overschreed beslistermijnen, handelde in strijd met privacywetgeving en nam zonder of met slechte motivatie besluiten. Ook werden stukken achtergehouden voor burgers en rechters, werd het ouders onnodig moeilijk gemaakt om hun recht op toeslag aan te tonen en werd toeslag stopgezet of teruggevorderd zonder dat vooraf onderzoek was gedaan.

Als een huishouden verandert, stuurt de afdeling Toeslagen een brief. Als deze niet getekend wordt teruggestuurd, wordt de uitbetaling van de toeslag automatisch stopgezet. In 2019 besliste een rechter al dat deze werkwijze “onrechtmatig” is, maar toch gaat dit nog altijd door. “In de systemen van Toeslagen is deze uitspraak nog niet verwerkt en wordt de werkwijze dus nog steeds gevolgd”, schrijven de staatssecretarissen.

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt, die samen met Renske Leijten van de SP de kinderopvangtoeslagenaffaire aan het licht bracht, had om de lijst gevraagd. “Dwingend leesvoer om gebrek aan rechtsstatelijkheid te begrijpen”, schrijft Omtzigt op Twitter. “Ik blijf wacht op de volledige lijst. Deze is nog heel incompleet.”

Lees meer over: Belastingdienst 

Belastingdienst gaat opnieuw de fout in: duwt mensen onder bestaansminimum

MSN 09.03.2021Het drama lijkt nog lang niet over bij de belastingdienst. Volgens de Landelijke Organisatie van Sociaal Raadslieden (LOSR) houden ze bij terugvorderingen weinig rekening met de financiële problemen van burgers. LOSR zegt dat mensen daardoor meer dan eens onder het bestaansminimum terechtkomen.

Vanaf de start van dit jaar is er een nieuwe wet aangenomen die burgers met financiële problemen moet beschermen. Er is een bepaald deel van ieders inkomen waar geen enkele schuldeiser beslag op mag leggen. Zo heeft iedereen die in de schulden terecht komt toch de mogelijkheid om het hoofd boven water te houden. Vroeger moesten mensen zelf bij schuldeisers aangeven dat ze die grens bereikt hadden. De zogenaamde ‘Wet vereenvoudiging beslagvrije voet’ legt die verantwoordelijkheid bij de schuldeisers. Zij moeten die beslagvrije voet op voorhand berekenen.

De Belastingdienst hield bij het berekenen van terugvorderingen van toeslagen echter weinig rekening met die wet. Mensen kregen gewoon een brief op de mat waarin stond dat ze moesten gaan betalen. Alleen als burgers van de nieuwe wet afwisten, konden ze de terugbetaling tegengaan door zelf aan de bel trekken bij de Belastingdienst. Deden ze dat niet? Dan kon huur- of zorgtoeslag stopgezet worden.

André Moerman, voorzitter van LOSR, is er niet over te spreken: “Burgers worden zo nodeloos verder in het moeras van stress en schulden geduwd, met nieuwe schulden tot gevolg. De wet moest het bestaansminimum beter beschermen. Eindelijk zouden we verlost zijn van het zogenaamde ‘piepsysteem’, waarbij de burger zelf aan de bel moet trekken om beschermd te worden door de beslagvrije voet. Dat er nu berekend wordt zonder toepassing van de beslagvrije voet is immers in strijd met de wet.”

Moerman stuurde een brief naar demissionair staatssecretaris Van Huffelen, die volgens nu.nl aangaf met LOSR in gesprek te gaan.

Belastingdienst gaat opnieuw de fout in: duwt mensen onder bestaansminimum

Panorama 09.03.2021 Het drama lijkt nog lang niet over bij de belastingdienst. Volgens de Landelijke Organisatie van Sociaal Raadslieden (LOSR) houden ze bij terugvorderingen weinig rekening met de financiële problemen van burgers. LOSR zegt dat mensen daardoor meer dan eens onder het bestaansminimum terechtkomen.

Vanaf de start van dit jaar is er een nieuwe wet aangenomen die burgers met financiële problemen moet beschermen. Er is een bepaald deel van ieders inkomen waar geen enkele schuldeiser beslag op mag leggen. Zo heeft iedereen die in de schulden terecht komt toch de mogelijkheid om het hoofd boven water te houden. Vroeger moesten mensen zelf bij schuldeisers aangeven dat ze die grens bereikt hadden. De zogenaamde ‘Wet vereenvoudiging beslagvrije voet’ legt die verantwoordelijkheid bij de schuldeisers. Zij moeten die beslagvrije voet op voorhand berekenen.

De Belastingdienst hield bij het berekenen van terugvorderingen van toeslagen echter weinig rekening met die wet. Mensen kregen gewoon een brief op de mat waarin stond dat ze moesten gaan betalen. Alleen als burgers van de nieuwe wet afwisten, konden ze de terugbetaling tegengaan door zelf aan de bel trekken bij de Belastingdienst. Deden ze dat niet? Dan kon huur- of zorgtoeslag stopgezet worden.

André Moerman, voorzitter van LOSR, is er niet over te spreken: “Burgers worden zo nodeloos verder in het moeras van stress en schulden geduwd, met nieuwe schulden tot gevolg. De wet moest het bestaansminimum beter beschermen. Eindelijk zouden we verlost zijn van het zogenaamde ‘piepsysteem’, waarbij de burger zelf aan de bel moet trekken om beschermd te worden door de beslagvrije voet. Dat er nu berekend wordt zonder toepassing van de beslagvrije voet is immers in strijd met de wet.”

Moerman stuurde een brief naar demissionair staatssecretaris Van Huffelen, die volgens nu.nl aangaf met LOSR in gesprek te gaan.

’Burgers onder bestaansminimum door Belastingdienst’

MSN 09.03.2021 De Belastingdienst past niet uit eigen beweging de beslagvrije voet toe bij de verrekening van toeslagen. Het kan daarom voorkomen dat burgers onder het bestaansminimum terechtkomen.

Daarvoor waarschuwt de Landelijke Organisatie Sociaal Raadslieden (LOSR). Zij roepen staatssecretaris Alexandra van Huffelen van Financiën op om dit zo snel mogelijk alsnog te regelen.

De invoering van de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet zou moeten voorkomen dat burgers nog onder de beslagvrije voet – het bestaansminimum – terechtkomen.

Bestaansminimum

Schuldeisers mogen niet aan het deel van het inkomen van een schuldenaar komen dat diegene echt nodig heeft voor zijn of haar levensonderhoud. Dit is afhankelijk van de gezinssamenstelling, maar meestal even hoog als een bijstandsuitkering. Op de website van het Juridisch Loket kun je je beslagvrije voet berekenen.

Burgers die door een invordering onder het bestaansminimum terecht dreigen te komen, moesten tot voor kort zelf aan de bel trekken. Sinds januari 2021 zou hier verandering in moeten zijn gekomen, maar volgens de LOSR is dat nog niet op orde.

Geldstress

„Het aanleveren van de benodigde gegevens om de beslagvrije voet te berekenen was in praktijk voor veel mensen een probleem. Wetenschappelijk onderzoek over schaarste, geldstress en beperkt ’doenvermogen’ bevestigde dit beeld. Mensen willen wel, maar kúnnen niet”, zegt André Moerman voorzitter signaleringscommissie LOSR.

De instantie wil dat de fiscus de wet toepast en bij verrekening van toeslagen de beslagvrije voet proactief toepast. Een verzoek om een persoonlijke betalingsregeling moet volledig en met terugwerkende kracht worden toegepast. Ook moeten burgers en de medewerkers van de Belastingtelefoon beter worden voorgelicht over de beslagvrije voet.

Kamer vraagt opheldering

Zo ongeveer de voltallige Tweede Kamer vraagt in Kamervragen om opheldering over de kwestie. De Kamer wekt, onder aanvoering van CDA’er Pieter Omtzigt, de suggestie dat bij toeslagen en verrekening ’effectief een wassen neus is’. De Kamer wil ook dat de staatssecretaris op ’zeer, zeer korte termijn’ met de ombudsman en de sociale raadslieden in gesprek gaat over de problematiek.

Reactie ministerie

Het ministerie reageert dat mensen altijd een brief krijgen als ze een deel van de toeslagen moeten terugbetalen, en dat ze daarin worden opgeroepen contact op te nemen als betalen niet lukt. „Dan zoeken we naar een oplossing”, aldus een woordvoerder. Die zegt dat daarbij ook rekening wordt gehouden met hoeveel men kan betalen. Als iemand daarna nog niet betaalt, volgt een dwangverrekening. Daarvoor geldt wel automatisch de beslagvrije voet. Het ministerie wil in gesprek met LOSR over de brief.

Belastingdienst weer onder vuur: mensen met schulden niet goed beschermd

NU 09.03.2021 De Belastingdienst houdt bij het terugvorderen van toeslagen te weinig rekening met de financiële situatie van burgers, zegt de Landelijke Organisatie van Sociaal Raadslieden (LOSR). Regelmatig belanden mensen daardoor onder het bestaansminimum. De organisatie schreef een brief aan demissionair staatssecretaris Alexandra van Huffelen van Financiën. Ook de Nationale ombudsman dringt aan op een oplossing.

Sinds 1 januari van dit jaar is de zogenaamde Wet vereenvoudiging beslagvrije voet van kracht. Volgens die wet moet er altijd een deel van het inkomen zijn waar geen enkele schuldeiser beslag op mag leggen. Zo belanden mensen niet onder het bestaansminimum, is de redenering.

Wie een deel van zijn toeslagen moet terugbetalen, krijgt daar standaard een brief met een betalingsregeling over. Als de ontvanger dan niet zelf aan de bel trekt en mogelijk zijn schulden niet afbetaalt, kan de huur- of zorgtoeslag worden stopgezet.

Toch is het volgens de wet de bedoeling dat de Belastingdienst die beslagvrije voet op voorhand berekent. Dat dat niet altijd gebeurt, leidt er volgens de LOSR en de Nationale ombudsman toe dat veel mensen toch nog onder het bestaansminimum belanden.

“Burgers worden zo nodeloos verder in het moeras van stress en schulden geduwd, met nieuwe schulden tot gevolg. De wet moest het bestaansminimum beter beschermen. Eindelijk zouden we verlost zijn van het zogenaamde ‘piepsysteem’, waarbij de burger zelf aan de bel moet trekken om beschermd te worden door de beslagvrije voet. Dat er nu berekend wordt zonder toepassing van de beslagvrije voet is immers in strijd met de wet”, zegt André Moerman, voorzitter van de LOSR.

De LOSR schreef Van Huffelen een brief met het verzoek om het terugvorderingsbeleid van de Belastingdienst op korte termijn aan te passen. De demissionair staatssecretaris laat aan NU.nl weten dat ze in gesprek gaat met de organisatie, maar benadrukt dat er door de toeslagenaffaire sinds maart vorig jaar geen dwanginvorderingen meer hebben plaatsgevonden. “Er was dus ook geen aanleiding om de beslagvrije voet toe te passen.”

Lees meer over: belastingen  Toeslagen  Economie

Ombudsman zegt dat overheid hem jarenlang negeerde in Toeslagenaffaire

NU 07.03.2021 Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen speelde een sleutelrol bij de toeslagenaffaire. Al in 2017 waarschuwde hij dat er grote problemen waren, die drie jaar later leidden tot het aftreden van het kabinet Rutte III. “We hebben jarenlang geroepen dat er iets moest gebeuren, maar we werden niet gehoord.”

Van Zutphen (60) is nu bijna zes jaar Nationale ombudsman en zal in april beginnen aan zijn tweede termijn van nog eens zes jaar. “Vijf jaar geleden, toen ik aantrad, verzette ik mij tegen het fraudedenken. Ik heb toen gezegd dat als de overheid naar de burger kijkt als een fraudeur er geen goede oplossingen komen.”

Hij noemt het ‘zuur’ dat hijzelf, de Rekenkamer en de afdeling advies van de Raad van State waarschuwden dat er dingen fout liepen, maar ze niet gehoord werden. “Het heeft lang geduurd voordat het kwartje viel.”

In korte tijd zijn er twee parlementaire onderzoeken geweest, die naar de toeslagenaffaire en onlangs presenteerde de commissie die onderzoek deed naar problemen bij uitvoeringsorganisaties als het UWV en het Centraal Bureau Rijvaardigheid haar bevindingen.

In dat laatste rapport keek de Tweede Kamer ook uitdrukkelijk naar haar eigen functioneren. Van Zutphen: “De boodschap verbaast mij niet, zeker niet als ik naar al onze rapporten kijk die we de afgelopen jaren hebben gemaakt. Wat me wel aangenaam verrast is dat de Kamer tot zelfreflectie in staat blijkt te zijn.”

De commissie adviseerde de Tweede Kamer de Ombudsman te zien als ‘een belangrijke partner’ en dat de samenwerking ‘moet worden geïntensiveerd’. Van Zutphen: “Dat is natuurlijk een mooie opsteker, het voelt als waardering voor wat we de afgelopen jaren hebben gedaan.”

Zie ook: Opnieuw kritisch rapport over functioneren Tweede Kamer

‘Sla die klachtenprocedure maar over’

In februari 2016 kreeg Van Zutphen de eerste melding over problemen met de kinderopvangtoeslagen toen de Eindhovense advocaat Eva González Pérez hem benaderde. Zij vertegenwoordigde een groep ouders van wie de kinderopvangtoeslag volgens haar volkomen onterecht was afgenomen.

Van Zutphen adviseerde González Pérez eerst een klacht in te dienen bij Toeslagen, zoals de regels voorschrijven. Er gingen maanden overheen, waarbij die ouders in grote nood zaten, voordat hij zelf in november van dat jaar een onderzoek kon starten.

“Ik ben me toen helemaal rot geschrokken.” Hij zou nu eerder in actie zijn gekomen. “Ik zal eerder zeggen: sla die klachtenprocedure maar over, we gaan zelf aan de slag. Daartoe ben ik ook aangemoedigd door het kabinet.”

Meldpunt geopend voor zzp’ers in de knel

  • Gemiddeld krijgt de ombudsman tussen de 25-30.000 klachten per jaar
  • 10 procent daarvan gaat nu over coronagerelateerde kwesties
  • Veel zpp’ers die op het punt van omvallen staan bellen

Onderzoek belandde in een la

En er is nog iets dat Van Zutphen anders zou doen: toen hij in 2017 zijn onderzoek naar de misstanden bij de toeslagen had afgerond, stuurde hij dat per post naar toenmalig staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes. Achteraf bleek dat het in een la was beland. “Ik had bij hem langs moeten gaan. Zijn ambtenaren geven het wel aan hem, dacht ik, maar ik was te goed van vertrouwen.” Ook stuurde Van Zutphen het rapport niet naar de Tweede Kamer. “Daar had ik ook naartoe moeten gaan.”

Inmiddels zijn we twee jaar verder, hebben zowel de parlementaire commissie die onderzoek deed naar de toeslagenaffaire als de commissie die de problemen bij de uitvoeringsorganisaties onderzocht hun rapporten uitgebracht, is het kabinet afgetreden en zal in de loop van 2022 de parlementaire enquête naar de toeslagenaffaire worden gehouden.

Sleutelfiguren zullen onder ede worden gehoord, waaronder ook demissionair premier Mark Rutte. Hij was tussen 2013 en 2016 voorzitter van de Ministeriële Commissie Aanpak Fraude die besloot tot intensivering van de jacht op vermeende fraude. “Ik snap wel dat de Kamer daar nog naar wil kijken”, zegt Van Zutphen.

‘Zelfredzaamheid betekent eigenlijk: zoek het maar uit’

Voor Van Zutphen is een ding duidelijk: het hele idee van de zelfredzame burger als maat der dingen is voorbij. “Zelfredzaamheid betekent eigenlijk: zoek het maar uit. Bij 80 procent van de bevolking werkt dat, maar bij 20 procent dus helemaal niet. En de overheid moet er ook voor die mensen zijn.”

Regels moeten volgens Van Zutphen eenvoudiger en mensen die in de problemen komen moeten weten waar ze naartoe kunnen. Twee jaar geleden pleitte Van Zutphen ervoor om per gemeente één loket te openen waar burgers met hun problemen naar toe kunnen. “Destijds werd ik een beetje voor gek versleten, maar nu staat het in verkiezingsprogramma’s. De overheid moet altijd de deur open hebben staan.”

Van Zutphen zal regering nauwgezet volgen

De rol van de Nationale ombudsman zal de komend regeringsperiode een iets andere zijn. Natuurlijk, burgers kunnen zich bij hem melden met klachten, maar hij zal ook nauwgezet volgen of de komende regering alle beloftes die nu zijn gedaan ook daadwerkelijk gaan uitvoeren.

“Al die plannen moeten geen papieren werkelijkheid blijven.” Hij heeft er alle vertrouwen in dat zaken ten goede kunnen keren. “De problemen zijn serieus, maar we zijn niet reddeloos. Maar wat me wel bezighoudt: We zijn zo’n rijk land, veel rijker dan wij is er niet. En toch gaat het altijd over geldgebrek. Geld zou het probleem niet moeten zijn. Het moet mogelijk zijn om mensen die niet veel hebben toch mee te laten doen.”

Zie ook: Dit wil het kabinet: nieuw toeslagensysteem en overheid die niet discrimineert

Lees meer over: Ombudsman  Reinier van Zutphen  Toeslagenaffaire

Ombudsman: ‘Plannen moeten geen papieren werkelijkheid blijven’

MSN 07.03.2021 Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen speelde een sleutelrol bij de toeslagenaffaire. Al in 2017 waarschuwde hij dat er grote problemen waren, die drie jaar later leidden tot het aftreden van het kabinet Rutte III. “We hebben jarenlang geroepen dat er iets moest gebeuren, maar we werden niet gehoord.”

Van Zutphen (60) is nu bijna zes jaar Nationale ombudsman en zal in april beginnen aan zijn tweede termijn van nog eens zes jaar. “Vijf jaar geleden, toen ik aantrad, verzette ik mij tegen het fraudedenken. Ik heb toen gezegd dat als de overheid naar de burger kijkt als een fraudeur er geen goede oplossingen komen.”

Hij noemt het ‘zuur’ dat hijzelf, de Rekenkamer en de afdeling advies van de Raad van State waarschuwden dat er dingen fout liepen, maar ze niet gehoord werden. “Het heeft lang geduurd voordat het kwartje viel.”

In korte tijd zijn er twee parlementaire onderzoeken geweest, die naar de toeslagenaffaire en onlangs presenteerde de commissie die onderzoek deed naar problemen bij uitvoeringsorganisaties als het UWV en het Centraal Bureau Rijvaardigheid haar bevindingen.

In dat laatste rapport keek de Tweede Kamer ook uitdrukkelijk naar haar eigen functioneren. Van Zutphen: “De boodschap verbaast mij niet, zeker niet als ik naar al onze rapporten kijk die we de afgelopen jaren hebben gemaakt. Wat me wel aangenaam verrast is dat de Kamer tot zelfreflectie in staat blijkt te zijn.”

De commissie adviseerde de Tweede Kamer de Ombudsman te zien als ‘een belangrijke partner’ en dat de samenwerking ‘moet worden geïntensiveerd’. Van Zutphen: “Dat is natuurlijk een mooie opsteker, het voelt als waardering voor wat we de afgelopen jaren hebben gedaan.”

‘Sla die klachtenprocedure maar over’

In februari 2016 kreeg Van Zutphen de eerste melding over problemen met de kinderopvangtoeslagen toen de Eindhovense advocaat Eva González Pérez hem benaderde. Zij vertegenwoordigde een groep ouders van wie de kinderopvangtoeslag volgens haar volkomen onterecht was afgenomen.

Van Zutphen adviseerde González Pérez eerst een klacht in te dienen bij Toeslagen, zoals de regels voorschrijven. Er gingen maanden overheen, waarbij die ouders in grote nood zaten, voordat hij zelf in november van dat jaar een onderzoek kon starten.

“Ik ben me toen helemaal rot geschrokken.” Hij zou nu eerder in actie zijn gekomen. “Ik zal eerder zeggen: sla die klachtenprocedure maar over, we gaan zelf aan de slag. Daartoe ben ik ook aangemoedigd door het kabinet.”

Onderzoek belandde in een la

En er is nog iets dat Van Zutphen anders zou doen: toen hij in 2017 zijn onderzoek naar de misstanden bij de toeslagen had afgerond, stuurde hij dat per post naar toenmalig staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes. Achteraf bleek dat het in een la was beland. “Ik had bij hem langs moeten gaan. Zijn ambtenaren geven het wel aan hem, dacht ik, maar ik was te goed van vertrouwen.” Ook stuurde Van Zutphen het rapport niet naar de Tweede Kamer. “Daar had ik ook naartoe moeten gaan.”

Inmiddels zijn we twee jaar verder, hebben zowel de parlementaire commissie die onderzoek deed naar de toeslagenaffaire als de commissie die de problemen bij de uitvoeringsorganisaties onderzocht hun rapporten uitgebracht, is het kabinet afgetreden en zal in de loop van 2022 de parlementaire enquête naar de toeslagenaffaire worden gehouden.

Sleutelfiguren zullen onder ede worden gehoord, waaronder ook demissionair premier Mark Rutte. Hij was tussen 2013 en 2016 voorzitter van de Ministeriële Commissie Aanpak Fraude die besloot tot intensivering van de jacht op vermeende fraude. “Ik snap wel dat de Kamer daar nog naar wil kijken”, zegt Van Zutphen.

‘Zelfredzaamheid betekent eigenlijk: zoek het maar uit’

Voor Van Zutphen is een ding duidelijk: het hele idee van de zelfredzame burger als maat der dingen is voorbij. “Zelfredzaamheid betekent eigenlijk: zoek het maar uit. Bij 80 procent van de bevolking werkt dat, maar bij 20 procent dus helemaal niet. En de overheid moet er ook voor die mensen zijn.”

Regels moeten volgens Van Zutphen eenvoudiger en mensen die in de problemen komen moeten weten waar ze naartoe kunnen. Twee jaar geleden pleitte Van Zutphen ervoor om per gemeente één loket te openen waar burgers met hun problemen naar toe kunnen. “Destijds werd ik een beetje voor gek versleten, maar nu staat het in verkiezingsprogramma’s. De overheid moet altijd de deur open hebben staan.”

Van Zutphen zal regering nauwgezet volgen

De rol van de Nationale ombudsman zal de komend regeringsperiode een iets andere zijn. Natuurlijk, burgers kunnen zich bij hem melden met klachten, maar hij zal ook nauwgezet volgen of de komende regering alle beloftes die nu zijn gedaan ook daadwerkelijk gaan uitvoeren.

“Al die plannen moeten geen papieren werkelijkheid blijven.” Hij heeft er alle vertrouwen in dat zaken ten goede kunnen keren. “De problemen zijn serieus, maar we zijn niet reddeloos. Maar wat me wel bezighoudt: We zijn zo’n rijk land, veel rijker dan wij is er niet. En toch gaat het altijd over geldgebrek. Geld zou het probleem niet moeten zijn. Het moet mogelijk zijn om mensen die niet veel hebben toch mee te laten doen.”

Rutte en andere kabinetsleden niet strafrechtelijk vervolgd vanwege toeslagenaffaire

AD 05.02.2021 De regering zal geen opdracht geven om premier Mark Rutte en andere politieke kopstukken strafrechtelijk te vervolgen voor hun rol in de toeslagenaffaire. Dat heeft demissionair minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus zojuist geschreven aan de Tweede Kamer.

Behalve tegen Rutte deden 87 gedupeerde toeslagouders begin dit jaar aangifte tegen (oud-)bewindslieden Lodewijk Asscher, Eric Wiebes, Wopke Hoekstra, Tamara van Ark en Menno Snel. Zij zouden zich volgens advocaat Vasco Groeneveld schuldig hebben gemaakt aan ambtsmisdrijven.

Lees ook;

De procureur-generaal van de Hoge Raad, Jos Silvis, heeft de aangiften onderzocht en is een oriënterend onderzoek gestart. Doel hiervan was uit te vinden of er aanknopingspunten zijn voor het starten van een opsporingsonderzoek.

Die aanknopingspunten zijn niet gevonden, zo laat Grapperhaus de Kamer weten. ,,Dat betekent dat er vanwege de regering geen opdracht tot vervolging zal worden gegeven”, aldus de minister. Hij benadrukt dat de Tweede Kamer zelf nog wel opdracht tot vervolging kan geven.

Tachtig slachtoffers

Advocaat Vasco Groeneveld deed namens een groep gedupeerden van de kinderopvangtoeslagzaak aangifte tegen de bewindslieden. Groeneveld vertegenwoordigt tachtig slachtoffers.

Voor aangifte tegen bewindspersonen geldt een protocol. Dat schrijft voor dat de procureur-generaal bij de Hoge Raad een oriënterend onderzoek begint, gericht op de vraag of er aanknopingspunten zijn voor een opsporingsonderzoek. Als deze oriënterende fase klaar is, informeert de procureur-generaal bij de Hoge Raad de minister van Justitie en Veiligheid, Ferd Grapperhaus.

Ferdinand Grapperhaus, demissionair minister van Justitie en Veiligheid. © ANP

De procureur-generaal kan niet naar eigen inzicht tot strafvervolging overgaan. Hij dient daarvoor opdracht te krijgen van de regering of de Tweede Kamer. Grapperhaus kan als vertegenwoordiger van de regering de procureur-generaal opdracht geven tot het verrichten van een opsporingsonderzoek. Vervolgens is het aan de regering om de vervolgingsbeslissing te nemen. Indien de regering geen opdracht geeft tot strafvervolging, kan de Tweede Kamer daartoe dus nog wel besluiten.

Wettelijke tekortkomingen

Silvis schrijft in zijn onderzoeksverslag dat de problemen in de toeslagenaffaire het gevolg zijn van wettelijke tekortkomingen. Dat voor ouders in het toeslagensysteem grote problemen kunnen ontstaan ‘is bij het opstellen van de wetgeving niet onderkend’. Belangrijke juridische middelen voor rechtsbescherming zijn door de wetgever indertijd niet in de wet opgenomen, schrijft Silvis.

De problemen hangen volgens de leider van het parket bij de Hoge Raad niet samen met vervolgbare ambtsdelicten van bewindspersonen. ‘De aangifte is grotendeels gebaseerd op de ondervraging door een parlementaire commissie. Wettelijk mag die ondervraging niet als bewijs worden gebruikt in een strafvervolging.’ Hij geeft aan dat ‘in een systeem van parlementaire democratie de politieke verantwoording voorop hoort te staan’.

Grapperhaus: wij gaan geen ministers vervolgen om toeslagen

Telegraaf 05.03.2021 Minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid zal geen opdracht geven om de ministers en staatssecretarissen in de toeslagenaffaire rond de kinderopvang te vervolgen. Hij volgt daarmee het advies op van de procureur-generaal bij de Hoge Raad.

Procureur-generaal Jos Silvis maakte eerder op vrijdag bekend dat hij na een oriënterend onderzoek geen aanknopingspunten voor een strafrechtelijk onderzoek ziet. Naar aanleiding van dat advies schrijft Grapperhaus in een brief aan de Tweede Kamer dat er door „de regering geen opdracht tot vervolging zal worden gegeven.” Alleen de Tweede Kamer kan nu nog besluiten tot strafvervolging.

Advocaat Vasco Groeneveld deed in januari namens een groep gedupeerden van de kinderopvangtoeslagzaak aangifte tegen de betrokken (oud-)ministers Tamara van Ark (Medische Zorg), Wopke Hoekstra (Financiën) en Eric Wiebes (Economische Zaken). Daarnaast werden voormalig staatssecretaris van Financiën Menno Snel en oud-minister Lodewijk Asscher in die aangifte betrokken. In februari deed de advocaat ook aangifte tegen premier Mark Rutte.

Voor aangifte tegen bewindspersonen geldt een protocol. De procureur-generaal kan niet naar eigen inzicht tot strafvervolging overgaan. Hij dient daarvoor opdracht te krijgen van de regering of de Tweede Kamer.

BEKIJK OOK:

Organisatie die toeslagouders compenseert kan werk amper aan

BEKIJK OOK:

De Belastingdienst lijkt een ontembaar monster

BEKIJK MEER VAN; overheidsbeleid Ferd Grapperhaus Tweede Kamer der Staten-Generaal

Grapperhaus: geen opdracht van regering om ministers te vervolgen

MSN 05.03.2021 Minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid zal geen opdracht geven om de ministers en staatssecretarissen in de toeslagenaffaire rond de kinderopvang te vervolgen. Hij volgt daarmee het advies op van de procureur-generaal bij de Hoge Raad.

Procureur-generaal Jos Silvis maakte eerder op vrijdag bekend dat hij na een oriënterend onderzoek geen aanknopingspunten voor een strafrechtelijk onderzoek ziet. Naar aanleiding van dat advies schrijft Grapperhaus in een brief aan de Tweede Kamer dat er door “de regering geen opdracht tot vervolging zal worden gegeven”. Alleen de Tweede Kamer kan nu nog besluiten tot strafvervolging.

Advocaat Vasco Groeneveld deed in januari namens een groep gedupeerden van de kinderopvangtoeslagzaak aangifte tegen de betrokken (oud-)ministers Tamara van Ark (Medische Zorg), Wopke Hoekstra (Financiën) en Eric Wiebes (Economische Zaken). Daarnaast werden voormalig staatssecretaris van Financiën Menno Snel en oud-minister Lodewijk Asscher in die aangifte betrokken. In februari deed de advocaat ook aangifte tegen premier Mark Rutte.

Voor aangifte tegen bewindspersonen geldt een protocol. De procureur-generaal kan niet naar eigen inzicht tot strafvervolging overgaan. Hij dient daarvoor opdracht te krijgen van de regering of de Tweede Kamer.

Advies Hoge Raad: geen vervolging ministers voor toeslagenaffaire

RTL 05.03.2021 De procureur-generaal bij de Hoge Raad ziet geen aanknopingspunten voor een strafrechtelijk onderzoek tegen ministers en staatssecretarissen in de toeslagenaffaire.

Advocaat Vasco Groeneveld heeft namens 80 gedupeerden van de kinderopvangtoeslagzaak aangifte gedaan tegen ministers van Ark, Hoekstra en Wiebes, premier Rutte, staatssecretaris Snel en oud-minister Asscher.

Beroepsmatige discriminatie

Zij hebben strafrechtelijk verwijtbaar gehandeld, vindt Groeneveld. De bewindslieden hadden moeten voorkomen dat de Belastingdienst zich schuldig maakte aan zogeheten knevelarij en beroepsmatige discriminatie. Ook zijn artikel 1 van de Grondwet (het gelijkheidsbeginsel) en het Internationaal verdrag inzake de rechten van het kind geschonden.

De procureur-generaal stelt dat de problemen in de toeslagenaffaire het gevolg zijn van ‘wettelijke tekortkomingen’. Advocaat Groeneveld noemt dat advies van vandaag ‘teleurstellend’.

Protocol

Bij aangifte tegen ministers of staatssecretaris schrijft het protocol voor dat procureur-generaal bij de Hoge Raad een onderzoek start en advies uitbrengt aan de minister van Justitie. Uiteindelijk heeft de Tweede Kamer het laatste woord of er strafrechtelijk onderzoek wordt gedaan.

Lees ook:

Vertrouwelijke stukken bevestigen: toeslagenschandaal veel groter

RTL Nieuws; Toeslagenaffaire Belastingdienst

Advies PG Hoge Raad: bewindslieden toeslagenaffaire niet vervolgen

NOS 05.03.2021 De procureur-generaal (PG) bij de Hoge Raad adviseert de regering om geen strafrechtelijk opsporingsonderzoek te laten doen naar ministers en staatssecretarissen die betrokken waren bij de kinderopvangtoeslagaffaire.

Volgens de PG, Jos Silvis, zijn er geen aanknopingspunten voor zo’n strafrechtelijk onderzoek, meldt de Hoge Raad. De regering neemt het advies over en geeft geen opdracht tot vervolging, schrijft minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid).

Als de Tweede Kamer wil dat er wél een opsporingsonderzoek wordt gedaan, kan de Kamer dat aan dezelfde procureur-generaal opdragen.

Silvis deed het oriënterende onderzoek naar aanleiding van de aangifte tegen zes (oud-)bewindslieden, onder wie demissionair premier Rutte en minister Hoekstra van Financiën, door twintig gedupeerden.

Volgens hun advocaat Vasco Groeneveld hebben de zes zich schuldig gemaakt aan een ambtsmisdrijf en nalatigheid. De aangifte werd begin vorige maand aangevuld.

Politieke verantwoording

De aangifte is grotendeels gebaseerd op de ondervraging van de bewindslieden door de parlementaire ondervragingscommissie, schrijft de Hoge Raad. Die ondervraging mag wettelijk niet als bewijs worden gebruikt in een strafvervolging.

“De procureur-generaal geeft aan dat in een systeem van parlementaire democratie de politieke verantwoording voorop hoort te staan. Voor een strafrechtelijk onderzoek zijn er volgens hem geen aanknopingspunten.”

Geen pauzeknop

Advocaat Groeneveld reageert teleurgesteld. Een belangrijk argument was dat het kabinet in juni 2019 al de volle omvang van deze zaak kende, zegt hij.

“Toen wist men al dat het ging om tienduizenden gedupeerden, en was de diepte waarmee de onrechtmatigheden hadden plaatsgevonden bekend. Toch heeft men toen niet op de pauzeknop gedrukt en de vorderingen bijna een half jaar door laten lopen. Dat is kwalijk, en daarover zie ik in dit advies niks terug.”

Kabinet gevallen

Vanwege de affaire trad staatssecretaris Snel van Financiën in december af en viel kabinet Rutte-III half januari. Het kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie regeert demissionair door, maar zonder minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat).

Wiebes was in het vorige kabinet als staatssecretaris van Financiën verantwoordelijk voor de Belastingdienst. De fiscus beschuldigde duizenden ouders ten onrechte van fraude met toeslagen, waarop zij soms tienduizenden euro’s moesten terugbetalen en omvangrijke schulden opbouwden.

Ook trok Kamerlid Lodewijk Asscher zich terug als lijsttrekker van de PvdA. Asscher was vicepremier en minister van Sociale Zaken in het vorige kabinet.

De procureur-generaal geeft leiding aan het parket bij de Hoge Raad. Dat is een zelfstandig, onafhankelijk onderdeel van de rechterlijke organisatie en behoort niet tot het Openbaar Ministerie.

Bewindslieden en voormalig bewindslieden worden voor ambtsmisdrijven berecht door de Hoge Raad. De PG bij de Hoge Raad kan niet zelf tot strafvervolging overgaan.

Bron: Hoge Raad

BEKIJK OOK;

Advies Hoge Raad: geen vervolging ministers toeslagenaffaire

Telegraaf 05.03.2021 De procureur-generaal bij de Hoge Raad, Jos Silvis, ziet geen aanknopingspunten voor een strafrechtelijk onderzoek tegen ministers en staatssecretarissen in de toeslagenaffaire rond de kinderopvang.

Silvis adviseert geen strafrechtelijk opsporingsonderzoek te laten verrichten naar aanleiding van een aangifte tegen de bewindslieden. Dat is de uitkomst van een door hem uitgevoerd oriënterend onderzoek, meldt de Hoge Raad vrijdag.

Advocaat Vasco Groeneveld deed op 12 januari namens een groep gedupeerden van de kinderopvangtoeslagzaak aangifte tegen de ministers Tamara van Ark (Medische Zorg), Wopke Hoekstra (Financiën) en Eric Wiebes (Economische Zaken). Daarnaast werden voormalig staatssecretaris van Financiën Menno Snel en oud-minister Lodewijk Asscher in die aangifte betrokken. Op 3 februari deed de advocaat ook aangifte tegen premier Mark Rutte. Groeneveld vertegenwoordigt tachtig slachtoffers.

Protocol

Voor aangifte tegen bewindspersonen geldt een protocol. Dat schrijft voor dat de procureur-generaal bij de Hoge Raad een oriënterend onderzoek begint, gericht op de vraag of er aanknopingspunten zijn voor een opsporingsonderzoek. Als deze oriënterende fase klaar is, informeert de procureur-generaal bij de Hoge Raad de minister van Justitie en Veiligheid, Ferd Grapperhaus.

De procureur-generaal kan niet naar eigen inzicht tot strafvervolging overgaan. Hij dient daarvoor opdracht te krijgen van de regering of de Tweede Kamer. Grapperhaus kan als vertegenwoordiger van de regering de procureur-generaal opdracht geven tot het verrichten van een opsporingsonderzoek. Vervolgens is het aan de regering om de vervolgingsbeslissing te nemen.

Ook indien de regering geen opdracht geeft tot strafvervolging, kan de Tweede Kamer daartoe nog wel besluiten.

Silvis schrijft in zijn onderzoeksverslag dat de problemen in de toeslagenaffaire het gevolg zijn van wettelijke tekortkomingen. Dat voor ouders in het toeslagensysteem grote problemen kunnen ontstaan „is bij het opstellen van de wetgeving niet onderkend.” Belangrijke juridische middelen voor rechtsbescherming zijn door de wetgever indertijd niet in de wet opgenomen, schrijft Silvis.

’Problemen hangen niet samen met vervolgbare ambtsdelicten’

De problemen hangen volgens de leider van het parket bij de Hoge Raad niet samen met vervolgbare ambtsdelicten van bewindspersonen. „De aangifte is grotendeels gebaseerd op de ondervraging door een parlementaire commissie. Wettelijk mag die ondervraging niet als bewijs worden gebruikt in een strafvervolging.” Hij geeft aan dat „in een systeem van parlementaire democratie de politieke verantwoording voorop hoort te staan.”

BEKIJK OOK:

De Belastingdienst lijkt een ontembaar monster

BEKIJK OOK:

’Neoliberalisme is handig maar hol klaagwoord’

Luister ook naar verkiezingspodcast ’De Stembus’ van De Telegraaf, met deze aflevering: hoe nieuw zijn de nieuwe partijen nou eigenlijk echt, en heeft Wopke Hoekstra de muzieksmaak van Mark Rutte gekopieerd?

BEKIJK MEER VAN; rechtbank Hoge Raad

Hoge Raad ziet geen reden tot vervolging van ministers in toeslagenaffaire

NU 05.03.2021 De procureur-generaal bij de Hoge Raad, Jos Silvis, ziet geen aanknopingspunten voor een strafrechtelijk onderzoek tegen ministers en staatssecretarissen in de toeslagenaffaire rond de kinderopvang.

Silvis adviseert geen strafrechtelijk opsporingsonderzoek te laten verrichten naar aanleiding van een aangifte tegen de bewindslieden. Dat is de uitkomst van een door hem uitgevoerd oriënterend onderzoek, meldt de Hoge Raad vrijdag.

Volgens de procureur-generaal draait het in de aangifte vooral om de problemen die voortvloeien uit de manier waarop de wetgever in 2005 te werk is gegaan bij het het opstellen van de wetgeving. Daardoor zijn dit zaken die volgens Silvis “niet samenhangen met vervolgbare ambtsdelicten van bewindspersonen”.

Daarnaast is de aangifte met name gebaseerd op de sessies van de parlementaire commissie. Dergelijke ondervragingen mogen wettelijk niet als bewijs worden opgevoerd.

PC dient opdracht te krijgen van regering of Tweede Kamer

Bovendien geldt er voor aangifte tegen bewindspersonen een protocol. Dat schrijft voor dat de procureur-generaal bij de Hoge Raad een oriënterend onderzoek begint, gericht op de vraag of er aanknopingspunten zijn voor een opsporingsonderzoek. Als deze oriënterende fase klaar is, informeert de procureur-generaal bij de Hoge Raad de minister van Justitie en Veiligheid, Ferd Grapperhaus.

De minister gaf vrijdag te kennen geen opdracht te zullen geven om de ministers en staatssecretarissen te vervolgen. Hij volgt daarmee het advies op van de procureur-generaal.

De procureur-generaal kan niet naar eigen inzicht tot strafvervolging overgaan. Hij dient daarvoor opdracht te krijgen van de regering of de Tweede Kamer. Grapperhaus kan als vertegenwoordiger van de regering de procureur-generaal opdracht geven tot het verrichten van een opsporingsonderzoek. Vervolgens is het aan de regering om de vervolgingsbeslissing te nemen.

Ook indien de regering geen opdracht geeft tot strafvervolging, kan de Tweede Kamer daartoe nog wel besluiten.

Aangifte tegen groot aantal bewindspersonen

Advocaat Vasco Groeneveld deed op 12 januari namens een groep gedupeerden van de kinderopvangtoeslagzaak aangifte tegen de ministers Tamara van Ark (Medische Zorg), Wopke Hoekstra (Financiën) en Eric Wiebes (Economische Zaken).

Daarnaast werden voormalig staatssecretaris van Financiën Menno Snel en oud-minister Lodewijk Asscher in die aangifte betrokken. Op 3 februari deed de advocaat ook aangifte tegen premier Mark Rutte.

Lees meer over: Toeslagenaffaire 

Advies Hoge Raad: geen vervolging ministers toeslagenaffaire

MSN 05.03.2021 De procureur-generaal bij de Hoge Raad, Jos Silvis, ziet geen aanknopingspunten voor een strafrechtelijk onderzoek tegen ministers en staatssecretarissen in de toeslagenaffaire rond de kinderopvang. Silvis adviseert geen strafrechtelijk opsporingsonderzoek te laten verrichten naar aanleiding van een aangifte tegen de bewindslieden.

Dat is de uitkomst van een door hem uitgevoerd oriënterend onderzoek, meldt de Hoge Raad vrijdag. Advocaat Vasco Groeneveld deed op 12 januari namens een groep gedupeerden van de kinderopvangtoeslagzaak aangifte tegen de ministers Tamara van Ark (Medische Zorg), Wopke Hoekstra (Financiën) en Eric Wiebes (Economische Zaken).

Daarnaast werden voormalig staatssecretaris van Financiën Menno Snel en oud-minister Lodewijk Asscher in die aangifte betrokken. Op 3 februari deed de advocaat ook aangifte tegen premier Mark Rutte.

Advies Hoge Raad: geen vervolging ministers toeslagenaffaire

AD 05.03.3021 De procureur-generaal bij de Hoge Raad, Jos Silvis, ziet geen aanknopingspunten voor een strafrechtelijk onderzoek tegen ministers en staatssecretarissen in de toeslagenaffaire rond de kinderopvang.

Silvis adviseert geen strafrechtelijk opsporingsonderzoek te laten verrichten naar aanleiding van een aangifte tegen de bewindslieden. Dat is de uitkomst van een door hem uitgevoerd oriënterend onderzoek, meldt de Hoge Raad.

Lees ook;

Advocaat Vasco Groeneveld deed op 12 januari namens een groep gedupeerden van de kinderopvangtoeslagzaak aangifte tegen de ministers Tamara van Ark (Medische Zorg), Wopke Hoekstra (Financiën) en Eric Wiebes (Economische Zaken). Daarnaast werden voormalig staatssecretaris van Financiën Menno Snel en oud-minister Lodewijk Asscher in die aangifte betrokken. Op 3 februari deed de advocaat ook aangifte tegen premier Mark Rutte. Hij vertegenwoordigt tachtig slachtoffers.

Strafvervolging

Voor aangifte tegen bewindspersonen geldt een protocol. Dat schrijft voor dat de procureur-generaal bij de Hoge Raad een oriënterend onderzoek begint, gericht op de vraag of er aanknopingspunten zijn voor een opsporingsonderzoek. Als deze oriënterende fase klaar is, informeert de procureur-generaal bij de Hoge Raad de minister van Justitie en Veiligheid, Ferd Grapperhaus.

De procureur-generaal kan niet naar eigen inzicht tot strafvervolging overgaan. Hij dient daarvoor opdracht te krijgen van de regering of de Tweede Kamer. Grapperhaus kan als vertegenwoordiger van de regering de procureur-generaal opdracht geven tot het verrichten van een opsporingsonderzoek. Vervolgens is het aan de regering om de vervolgingsbeslissing te nemen.

Ook indien de regering geen opdracht geeft tot strafvervolging, kan de Tweede Kamer daartoe nog wel besluiten.

Bonnetje

De zogenoemde ‘toeslagenaffaire’ kwam aan het licht dankzij onderzoek van RTL Nieuws en Trouw. Daaruit bleek dat de Belastingdienst in 2014 voor circa 300 ouders – de tellingen lopen uiteen – de kinderopvangtoeslag volledig stopzette en terugvorderde. Dit na een onderzoek door een antifraudeteam. Dat was bij controle van het Eindhovense gastouderbureau Dadim op ‘onregelmatigheden’ gestuit.

Zo bleek dat ouders onvolledige of onjuiste informatie hadden aangeleverd toen zij de toeslag aanvroegen. Soms ging het om een verkeerd ingevuld getal of een ontbrekend bonnetje. Dat werd keihard bestraft. Doordat gezinnen opeens honderden euro’s per maand misliepen en daarnaast ook bedragen uit jaren ervoor moesten terugbetalen, kwamen zij in grote financiële problemen terecht.

Slachtoffer

De parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag constateerde in december vorig jaar in haar eindverslag dat de ouders die slachtoffer werden van de harde aanpak ‘ongekend onrecht’ was aangedaan. De ‘grondbeginselen van de rechtsstaat zijn geschonden’ en ouders hebben jarenlang ‘geen schijn van kans’ gehad, luidde het. De commissie-Donner wees met een beschuldigende vinger naar het politieke klimaat tijdens de vorige twee kabinetten, waarbij de nadruk meer en meer op fraudebestrijding kwam te liggen.

De oprichting van het Combiteam Aanpak Facilitators was hier een reactie op. De zogeheten ‘Bulgarenfraude’ in 2013 bracht toenmalig staatssecretaris Frans Weekers in grote problemen. Hij wist een motie van wantrouwen, ingediend door de oppositie, ternauwernood te overleven. Vanaf dat moment werd iedere misslag, overtreding of onjuiste aangifte van een toeslag als fraude aangeduid, aldus Donner.

De ‘toeslagenaffaire’ kostte staatssecretaris van Financiën Menno Snel de kop, leidde tot het vertrek van Lodewijk Asscher als PvdA-lijsttrekker van de PvdA en tot het aftreden van het kabinet Rutte, medio januari. Eerder werd duidelijk dat het Openbaar Ministerie de Belastingdienst niet strafrechtelijk zal vervolgen vanwege de affaire. Meerdere ouders spanden daarop procedures aan om die vervolging alsnog gedaan te krijgen.

Leijten SP) en Omtzigt (CDA) in gesprek met gedupeerden.

Kamerleden vol ongeloof over ‘triest inkijkje’ in werkwijze Toeslagen

MSN 05.03.2021 SP-kamerlid Renske Leijten en haar CDA-collega Pieter Omtzigt reageren vol ongeloof op werkinstructies en handleidingen van de afdeling Toeslagen. Het geeft volgens hen een triest inkijkje in de gebrekkige manier waarop met rechten van burgers werd omgegaan.

“Het toeslagenschandaal is veel groter, en heeft ook langer geduurd dan gedacht”, zegt Omtzigt. Uit de stukken blijkt dat de omstreden werkwijze al begint bij de invoering van het toeslagenstelsel. “Dat is ver maar dan ook heel ver voor de zogenaamde Bulgarenfraude.”

Strikte naleving van de regels en fraudejacht blijft niet beperkt tot kinderopvangtoeslag, maar strekt zich ook uit naar huur- en zorgtoeslag. “Ik denk dat de vraag is hoeveel gedupeerden er zitten bij huur- en zorgtoeslag”, reageert Leijten. De Tweede Kamer heeft daar al een aantal keer naar gevraagd, maar nog geen antwoord gekregen.

De stukken leggen volgens Leijten pijnlijk bloot hoe rechten van burgers werden geschonden door de werkwijze van de afdeling Toeslagen. “De instructies geven aan hoe iemand op papier moet worden beoordeeld om tot afwijzing te komen. Nergens staat: we nodigen mensen uit voor een gesprek.”

Ernstig

“Het lijkt wel alsof er niemand is geweest die heeft gezegd: mag het wel wat we doen?” vervolgt Leijten. “Als deze instructies gevolgd zijn, heeft de Belastingdienst moedwillig de rechtsbescherming van burgers en bedrijven uitgeschakeld”, zegt Omtzigt. “Dat betekent dat je je niet kunt verweren tegen de Belastingdienst als die je verdenkt van fraude. Dat is heel ernstig in een rechtsstaat.”

De SP en het CDA roepen het kabinet op om nu echt snel volledige openheid te geven over wat er allemaal mis is gegaan.

Kamer schrikt van uitbreiding toeslagenschandaal: ’Nieuw dieptepunt’

Telegraaf 05.03.2021  Nieuw opgedoken documenten in de toeslagenaffaire zorgen voor opschudding bij Kamerleden. Zij maken zich zorgen hoe breed het schandaal eigenlijk speelt bij andere toeslagen dan die voor de kinderopvang.

De Kamer reageert op berichten van RTL Nieuws, dat stelt dat de fraudejacht bij de Belastingdienst al ver voor de ’Bulgarenfraude’ in 2013 speelde. Al kort na het invoeren van het toeslagstelsel, zo’n 15 jaar geleden, werd er volgens RTL gesproken over het niet uitkeren van toeslagen bij twijfel en worden mensen op een ’uitsluitlijst’ geplaatst. Mensen die als fraudeur worden aangemerkt, zouden niet meer zomaar van dat stempel af komen.

’Zeer ernstig’

„Dit is zeer ernstig”, vindt CDA-Kamerlid Omtzigt. „Het wordt steeds duidelijker dat de belastingdienst zich heel lang niet aan heel veel wetten hield, zodat burgers en bedrijven zich niet konden verweren bij een fraudeverdenking.”

PvdA-Kamerlid Nijboer spreekt van een ’nieuw dieptepunt’, wijzend op een document waarin ambtenaren zichzelf tot ’de rechters’ bombarderen: „Het minste wat je verwacht: de beginselen van de rechtsstaat respecteren. Maar niets bleek minder waar.”

Niet alleen de kinderopvangtoeslag

De werkwijze gold niet alleen voor de kinderopvangtoeslag, van waaruit het toeslagenschandaal ontstaat dat uiteindelijk tot de val van het kabinet-Rutte III leidt, maar ook bij huur- en zorgtoeslag en het kindgebonden budget. Staatssecretaris Van Huffelen (Financiën) schreef eind vorig jaar al dat de fiscus bij andere toeslagen mogelijk ook over de schreef is gegaan.

’Hardvochtig behandelen van burgers’

Het baart de Kamer zorgen. „Het hardvochtig behandelen van burgers gebeurde niet alleen bij kinderopvangtoeslag, maar ook bij andere toeslagen”, ziet CU-Kamerlid Bruins. GL-Kamerlid Snels sluit zich daarbij aan: „Het ging niet alleen mis bij de kinderopvangtoeslag, maar ook bij andere toeslagen. En het begon al ten tijde van kabinetten van Balkenende.” SP-Kamerlid Leijten wil al langer weten hoeveel gedupeerden er zijn bij andere toeslagen.

’Wetten te streng nageleefd’

Een woordvoerder van Van Huffelen erkent in een reactie dat de Belastingdienst wetten al vanaf het begin van het toeslagenstelsel te streng heeft nageleefd. Het beeld dat er ook meteen streng op fraude gejaagd is, herkent hij niet. „In de eerste jaren na de invoering van het toeslagenstelsel lag de focus op het zo snel mogelijk uitbetalen van toeslagen en controle achteraf”, zegt de woordvoerder, die de te strenge fraude-aanpak pas vanaf 2010 ziet ontstaan.

BEKIJK MEER VAN; overheid belastingen Van Huffelen Omtzigt Nijboer Kamer Belastingdienst

Kamerleden vol ongeloof over ‘triest inkijkje’ in werkwijze Toeslagen

RTL 05.03.2021 SP-kamerlid Renske Leijten en haar CDA-collega Pieter Omtzigt reageren vol ongeloof op werkinstructies en handleidingen van de afdeling Toeslagen. Het geeft volgens hen een triest inkijkje in de gebrekkige manier waarop met rechten van burgers werd omgegaan.

“Het toeslagenschandaal is veel groter, en heeft ook langer geduurd dan gedacht”, zegt Omtzigt. Uit de stukken blijkt dat de omstreden werkwijze al begint bij de invoering van het toeslagenstelsel. “Dat is ver maar dan ook heel ver voor de zogenaamde Bulgarenfraude.”

Strikte naleving van de regels en fraudejacht blijft niet beperkt tot kinderopvangtoeslag, maar strekt zich ook uit naar huur- en zorgtoeslag. “Ik denk dat de vraag is hoeveel gedupeerden er zitten bij huur- en zorgtoeslag”, reageert Leijten. De Tweede Kamer heeft daar al een aantal keer naar gevraagd, maar nog geen antwoord gekregen.

De stukken leggen volgens Leijten pijnlijk bloot hoe rechten van burgers werden geschonden door de werkwijze van de afdeling Toeslagen. “De instructies geven aan hoe iemand op papier moet worden beoordeeld om tot afwijzing te komen. Nergens staat: we nodigen mensen uit voor een gesprek.”

Lees ook;

Vertrouwelijke stukken bevestigen: toeslagenschandaal veel groter

Ernstig

“Het lijkt wel alsof er niemand is geweest die heeft gezegd: mag het wel wat we doen?” vervolgt Leijten. “Als deze instructies gevolgd zijn, heeft de Belastingdienst moedwillig de rechtsbescherming van burgers en bedrijven uitgeschakeld”, zegt Omtzigt. “Dat betekent dat je je niet kunt verweren tegen de Belastingdienst als die je verdenkt van fraude. Dat is heel ernstig in een rechtsstaat.”

De SP en het CDA roepen het kabinet op om nu echt snel volledige openheid te geven over wat er allemaal mis is gegaan.

Meer: Roel Schreinemachers Renske Leijten Pieter Omtzigt Belastingdienst Tweede Kamer Toeslagenaffaire Belastingdienst

Kamer schrikt van uitbreiding toeslagenschandaal: ’Nieuw dieptepunt’

MSN 05.03.2021 Nieuw opgedoken documenten in de toeslagenaffaire zorgen voor opschudding bij Kamerleden. Zij maken zich zorgen hoe breed het schandaal eigenlijk speelt bij andere toeslagen dan die voor de kinderopvang.

De Kamer reageert op berichten van RTL Nieuws, dat stelt dat de fraudejacht bij de Belastingdienst al ver voor de ’Bulgarenfraude’ in 2013 speelde. Al kort na het invoeren van het toeslagstelsel, zo’n 15 jaar geleden, werd er volgens RTL gesproken over het niet uitkeren van toeslagen bij twijfel en worden mensen op een ’uitsluitlijst’ geplaatst. Mensen die als fraudeur worden aangemerkt, zouden niet meer zomaar van dat stempel af komen.

’Zeer ernstig’

„Dit is zeer ernstig”, vindt CDA-Kamerlid Omtzigt. „Het wordt steeds duidelijker dat de belastingdienst zich heel lang niet aan heel veel wetten hield, zodat burgers en bedrijven zich niet konden verweren bij een fraudeverdenking.”

PvdA-Kamerlid Nijboer spreekt van een ’nieuw dieptepunt’, wijzend op een document waarin ambtenaren zichzelf tot ’de rechters’ bombarderen: „Het minste wat je verwacht: de beginselen van de rechtsstaat respecteren. Maar niets bleek minder waar.”

Niet alleen de kinderopvangtoeslag

De werkwijze gold niet alleen voor de kinderopvangtoeslag, van waaruit het toeslagenschandaal ontstaat dat uiteindelijk tot de val van het kabinet-Rutte III leidt, maar ook bij huur- en zorgtoeslag en het kindgebonden budget. Staatssecretaris Van Huffelen (Financiën) schreef eind vorig jaar al dat de fiscus bij andere toeslagen mogelijk ook over de schreef is gegaan.

’Hardvochtig behandelen van burgers’

Het baart de Kamer zorgen. „Het hardvochtig behandelen van burgers gebeurde niet alleen bij kinderopvangtoeslag, maar ook bij andere toeslagen”, ziet CU-Kamerlid Bruins. GL-Kamerlid Snels sluit zich daarbij aan: „Het ging niet alleen mis bij de kinderopvangtoeslag, maar ook bij andere toeslagen. En het begon al ten tijde van kabinetten van Balkenende.” SP-Kamerlid Leijten wil al langer weten hoeveel gedupeerden er zijn bij andere toeslagen.

’Wetten te streng nageleefd’

Een woordvoerder van Van Huffelen erkent in een reactie dat de Belastingdienst wetten al vanaf het begin van het toeslagenstelsel te streng heeft nageleefd. Het beeld dat er ook meteen streng op fraude gejaagd is, herkent hij niet. „In de eerste jaren na de invoering van het toeslagenstelsel lag de focus op het zo snel mogelijk uitbetalen van toeslagen en controle achteraf”, zegt de woordvoerder, die de te strenge fraude-aanpak pas vanaf 2010 ziet ontstaan.

‘Fiscus werkte al veel langer met zwarte lijsten, en bij meer toeslagen’

NOS 05.03.2021 De werkwijze die leidde tot de toeslagenaffaire wordt al veel langer gevolgd dan tot dusver bekend was. Dat meldt RTL Nieuws op basis van vertrouwelijke documenten die de nieuwszender heeft ingezien.

Het gaat om documenten van de afdeling Toeslagen van de Belastingdienst, zoals handleidingen, werkinstructies, excelbestanden en verzonden brieven. Daaruit blijkt volgens RTL dat de werkwijze waardoor mensen onterecht als potentieel fraudeur bestempeld konden worden en in grote financiële problemen kwamen, al in 2006 begon.

Tot nu toe was de veronderstelling dat de ontspoorde fraudejacht in 2013 van start ging als gevolg van de zogeheten Bulgarenfraude.

Massaal op de uitsluitlijst

Ook blijken er volgens RTL veel meer werkinstructies voor ambtenaren van de Belastingdienst te zijn geweest die in strijd waren met de wet- en regelgeving. Het gaat om aanwijzingen voor het stopzetten van niet alleen de kinderopvangtoeslag, maar ook van de zorgtoeslag, de huurtoeslag en het kindgebonden budget.

Mensen over wie twijfel bestond, kwamen op een ‘uitsluitlijst’ waarna ze geen toeslagen meer kregen. Hun werd niet verteld dat ze op deze lijst stonden, waardoor ze dat ook niet konden aanvechten. Ze zouden vervolgens automatisch nog jaren als fraudeur behandeld zijn. Dat gebeurde op grote schaal, concludeert RTL op basis van werkinstructies met de titel ‘Massaal’.

De Belastingdienst laat in een reactie weten dat er wel altijd een handmatige toets werd gedaan voordat iemand op de lijst kwam. En, zegt de dienst, de toeslag werd voor mensen die op de uitsluitlijst kwamen niet automatisch stopgezet. Ze konden extra gecontroleerd worden.

‘Verschillende versies documenten’

In een vijf pagina’s tellende reactie, die RTL heeft gepubliceerd, zegt het ministerie van Financiën dat het niet alle documenten heeft teruggevonden waarop de nieuwszender zich baseert. ‘De documenten waar RTL naar verwijst zijn goeddeels teruggevonden maar hierbij werd wel duidelijk dat van deze documenten meerdere versies bestonden, waarvan nu niet met zekerheid kan worden gezegd of beide (RTL/Toeslagen) van dezelfde versies zijn uitgegaan.’

Verder zegt het ministerie dat het niet zo is dat mensen die verdacht werden van fraude automatisch in het vervolg ook zo behandeld blijven worden door de Belastingdienst. Dat gebeurt alleen voor een “specifieke periode”, die handmatig door een behandelaar wordt ingesteld en handmatig weer verlengd moet worden. “Na een tijdsperiode voor afwijkende behandeling komt de toeslaggerechtigde weer in het normale behandelproces terecht.”

“Kleine fouten zoals het ontbreken van een handtekening of datum op een contract, konden leiden tot hoge terugvorderingen of stopzetting van toeslagen”, aldus Het ministerie van Financiën.

Daarnaast deelt het ministerie niet de conclusie dat de fraudejacht, zoals RTL het noemt, al vijftien jaar geleden begon. “Voor zover we kunnen nagaan, lag hier in de eerste jaren niet de nadruk op.”

Wel beaamt het ministerie dat de toeslagenregels vanaf het het begin af aan ‘zeer strikt geïnterpreteerd’ werden. “Kleine fouten zoals het ontbreken van een handtekening of datum op een contract, konden leiden tot hoge terugvorderingen of stopzetting van toeslagen.” Die problemen zijn “bekend, en dat is ook onderkend”, aldus het ministerie. “Juist om die reden heeft het kabinet besloten om ouders te compenseren over de gehele periode sinds de invoering van de kinderopvangtoeslag in 2005.”

‘Bevestigt beeld’

Advocaat Vasco Groeneveld zegt dat de vertrouwelijke documenten die RTL naar buiten heeft gebracht het beeld bevestigen dat de historie die zijn klanten hebben met de Belastingdienst teruggaat tot 2006. “Gedupeerden vertellen mij dat de ellende toen al begon. Dit gaat zeker een rol spelen bij mijn verzoek aan het Gerechtshof om alsnog het Openbaar Ministerie te gelasten om medewerkers van de Belastingdienst te vervolgen.”

Groeneveld wil deze maand nog een klacht bij het hof indienen. “Het beeld dat medewerkers van de Belastingdienst onrechtmatig hebben gehandeld, wordt met deze documenten versterkt. En daarmee ook de nalatigheid van ministers om ertegen op te treden.”

Groeneveld zegt na het weekend vijftig nieuwe deelnemers aan de aangifte toe te voegen tegen zes (oud-)ministers die hij verantwoordelijk houdt voor het toeslagenschandaal. Het totaal aantal deelnemers aan deze aangifte komt daarmee op 130.

BEKIJK OOK;

Toeslagenaffaire begon mogelijk al jaren eerder

NU 05.03.2021 De omstreden werkwijze van de Belastingdienst die bekendstaat als de toeslagenaffaire, begon veel eerder dan tot nu toe gedacht werd, meldt RTL Nieuws vrijdag op basis van vertrouwelijke documenten van de fiscus.

Door het schandaal rond de kinderopvangtoeslagen werden duizenden ouders gedupeerd, doordat de Belastingdienst hen ten onrechte als fraudeurs zag. Dit drama speelde sinds 2013. Uit stukken die RTL Nieuws heeft ingezien, zou echter blijken dat ambtenaren zich vijftien jaar geleden al niet aan de wet hielden bij het terugvorderen van toeslagen.

Het medium heeft ontdekt dat een werkinstructie van de fiscus uit 2006 al spreekt over het “afwijkend behandelen” van mensen bij een vermoeden van fraude. Deze mensen zouden op een zogenaamde “uitsluitlijst” zijn gekomen, waarop de toeslagen zouden zijn stilgezet.

Dat dit handelen destijds op grote schaal gebeurde, blijkt volgens RTL Nieuws uit werkinstructies met de titel “massaal”.

Daarnaast zouden mensen die eenmaal op een uitsluitlijst stonden, ook de jaren erna zijn behandeld als fraudeur. Ambtenaren zouden zelf hebben bepaald wie in de categorie “hoog risico” vielen en onderworpen moesten worden aan strengere controles.

De ambtenaren betitelden zichzelf daarom ook wel als “de rechters”, zou blijken uit een van de documenten.

‘Term rechters met kennis van nu een wat ongelukkige aanduiding’

De Belastingdienst laat in een reactie aan RTL Nieuws weten dat het “logisch” was dat handmatig werd getoetst of mensen mogelijk fraudeerden. Het beleid was er namelijk op gericht om fouten bij aanvragen of veranderingen van toeslagen te voorkomen.

De fiscus zegt uiteindelijk niet te zijn doorgegaan met deze manier van risicoselectie. Verder noemt de Belastingdienst de term ‘rechters’ “met de kennis van nu” een “wat ongelukkige aanduiding”.

Vorig jaar kwam een snoeihard rapport uit over de toeslagenaffaire. Dat leidde op 15 januari tot de val van het kabinet. Voor de gedupeerde ouders is een compensatieregeling in het leven geroepen.

Zie ook: Tijdlijn toeslagenaffaire: Van harde aanpak naar kwijtschelden schulden

Lees meer over: Politiek  Toeslagenaffaire 

‘Belastingdienst houdt zich al 15 jaar niet aan de wet bij terugvordering toeslagen’

AD 05.03.2021 Het toeslagenschandaal bij de Belastingdienst is veel groter dan tot nu toe gedacht, concludeert RTL Nieuws op basis van vertrouwelijke stukken. De omstreden werkwijze van de Belastingdienst is veel eerder begonnen dan tot nu toe bekend, blijkt uit duizenden documenten van de dienst Toeslagen die de nieuwszender in handen kreeg.

Lang is ervan uitgegaan dat de strikte handhaving van de regels en de harde fraudejacht het gevolg waren van de Bulgarenfraude in 2013. Deze praktijk bestond echter al veel langer. Al vijftien jaar houden ambtenaren zich niet aan de wet bij terugvordering van toeslagen, blijkt uit de stukken die RTL Nieuws heeft ingezien. Handleidingen, werkinstructies, excelbestanden en verzonden brieven, bieden een ‘onthullend inkijkje’, klinkt het.

Kort na de invoering van het toeslagenstelsel worden al instructies opgesteld om bij twijfel toeslagen niet zomaar uit te keren. Dat gebeurt niet alleen met kinderopvangtoeslag, maar ook met zorgtoeslag, huurtoeslag en kindgebonden budget. De handleidingen die de dienst Toeslagen bij de toepassing van relevante regels en wetten hanteert, zouden naar verluidt niet juridisch zijn getoetst.

Lees ook;

Vinkje achter de naam

Bij vermoedens van fraude komen mensen op een zogenoemde ‘uitsluitlijst’ te staan. ‘Afwijkend behandelen’ luidt een werkinstructie uit 2006. Toeslagen worden onder de noemer ‘nihilstelling’ stopgezet. Uit de documenten blijkt dat dit massaal gebeurt. Volgens de Belastingdienst was het beleid erop gericht bewuste of onbewuste fouten bij de aanvraag of wijziging van het grote aantal uitgekeerde toeslagen te voorkomen.

Wie eenmaal op de uitsluitlijst terechtkomt, komt daar niet meer van af. Er is sprake van het ‘automatisch continueren van de afwijkende behandeling’, zo blijkt uit stukken uit 2007. Elk contact met de Belastingdienst resulteert in behandeling als fraudeur, schrijft RTL. Bovendien worden mensen met een ‘vinkje achter hun naam’ hiervan door de Belastingdienst niet op de hoogte gesteld, waardoor verweer niet mogelijk is.

Ministerie

Het ministerie van Financiën stelt in een reactie niet alle stukken te hebben kunnen achterhalen die door de nieuwszender zijn aangevoerd. Desondanks bevestigt ze dat strikte interpretatie van wet- en regelgeving door de Belastingdienst ook in de beginjaren zeer ingrijpende gevolgen heeft gehad voor mensen. “Dat is bekend, en dat is ook onderkend”, staat in een schriftelijke reactie aan de nieuwszender. “Juist om die reden heeft het kabinet besloten ouders te compenseren over de gehele periode sinds de invoering van de kinderopvangtoeslag in 2005.”

De zogenoemde ‘toeslagenaffaire’ kwam aan het licht dankzij onderzoek van RTL Nieuws en Trouw. Daaruit bleek dat de Belastingdienst in 2014 voor circa 300 ouders – de tellingen lopen uiteen – de kinderopvangtoeslag volledig stopzette en terugvorderde. Dit na een onderzoek door een antifraudeteam. Dat was bij controle van het Eindhovense gastouderbureau Dadim op ‘onregelmatigheden’ gestuit.

Zo bleek dat ouders onvolledige of onjuiste informatie hadden aangeleverd toen zij de toeslag aanvroegen. Soms ging het om een verkeerd ingevuld getal of een ontbrekend bonnetje. Dat werd keihard bestraft. Doordat gezinnen opeens honderden euro’s per maand misliepen en daarnaast ook bedragen uit jaren ervoor moesten terugbetalen, kwamen zij in grote financiële problemen terecht.

Grondbeginselen rechtsstaat

De parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag constateerde in december vorig jaar in haar eindverslag. dat de ouders die slachtoffer werden van de harde aanpak ‘ongekend onrecht’ was aangedaan. De ‘grondbeginselen van de rechtsstaat zijn geschonden’ en ouders hebben jarenlang ‘geen schijn van kans’ gehad, luidde het. De commissie-Donner wees met een beschuldigende vinger naar het politieke klimaat tijdens de vorige twee kabinetten, waarbij de nadruk meer en meer op fraudebestrijding kwam te liggen.

De oprichting van het Combiteam Aanpak Facilitators was hier een reactie op. De zogeheten ‘Bulgarenfraude’ in 2013 bracht toenmalig staatssecretaris Frans Weekers in grote problemen. Hij wist een motie van wantrouwen, ingediend door de oppositie, ternauwernood te overleven. Vanaf dat moment werd iedere misslag, overtreding of onjuiste aangifte van een toeslag als fraude aangeduid, aldus Donner.

De ‘toeslagenaffaire’ kostte staatssecretaris van Financiën Menno Snel de kop, leidde tot het vertrek van Lodewijk Asscher als PvdA-lijsttrekker van de PvdA en tot het aftreden van het kabinet Rutte, medio januari.

Toeslagenaffaire duurde veel langer: groep ambtenaren noemde zich ‘De Rechters’ en stelde uitsluitlijsten op

Toeslagenaffaire duurde veel langer: groep ambtenaren noemde zich ‘De Rechters’ en stelde uitsluitlijsten op

MSN 05.03.2021 Al veel langer dan gedacht keert de Belastingdienst niet uit bij ‘vermoedens van fraude’. En dat geldt niet alleen voor de kinderopvangtoeslag, maar ook voor de zorg- en huurtoeslag en het kindgebonden budget. Dat blijkt uit documenten die RTL Nieuws inzag.

Tot nu toe werd gedacht dat de affaire een gevolg is van de Bulgarenfraude uit 2013, maar het verrotte systeem is vlak na de oprichting ervan, vijftien jaar geleden, al ontstaan. Er is een werkinstructie uit 2006 over het ‘afwijkend behandelen’ van mensen bij vermoedens van fraude.

De Rechters

Zij komen op een ‘uitsluitlijst’ waarna toeslagen worden stopgezet. Dat gebeurt ‘massaal’ zoals een ander document heet. Verder is er een memo uit 2016 getiteld ‘De Rechters’. Een groep ambtenaren noemt zich zo, omdat zij het oordeel vellen over wie in ‘een hoog risicogroep’ terechtkomt.

Zij bepalen willekeurig en zonder juridische grondslag wie het stempel fraudeur krijgt. Diegene komt daar dan moeilijk meer van af. In een stuk uit 2007 wordt gesproken van het ‘automatisch continueren van de afwijkende behandeling’.

Zwarte lijst

Ook houdt de Belastingdienst een zwarte lijst bij van gastouderbureaus die verdacht worden van fraude. Zowel de mensen op de uitsluitlijst als de bureaus op de zwarte lijst zijn daar niet van op de hoogte en kunnen zich dus ook niet verweren.

Topambtenaren verweren zich in de toeslagenaffaire door de wetten en regels de schuld te geven: die waren te streng, stellen zij. Maar uit deze documenten blijkt iets anders: ambtenaren schonden juist bewust de regels.

Bron(nen): RTL Nieuws

Toeslagenaffaire begon mogelijk al jaren eerder

MSN 05.03.2021 De omstreden werkwijze van de Belastingdienst die bekendstaat als de toeslagenaffaire, begon veel eerder dan tot nu toe gedacht werd, meldt RTL Nieuws vrijdag op basis van vertrouwelijke documenten van de fiscus.

Door het schandaal rond de kinderopvangtoeslagen werden duizenden ouders gedupeerd, doordat de Belastingdienst hen ten onrechte als fraudeurs zag. Dit drama speelde sinds 2013. Uit stukken die RTL Nieuws heeft ingezien, zou echter blijken dat ambtenaren zich vijftien jaar geleden al niet aan de wet hielden bij het terugvorderen van toeslagen.

Het medium heeft ontdekt dat een werkinstructie van de fiscus uit 2006 al spreekt over het “afwijkend behandelen” van mensen bij een vermoeden van fraude. Deze mensen zouden op een zogenaamde “uitsluitlijst” zijn gekomen, waarop de toeslagen zouden zijn stilgezet.

Dat dit handelen destijds op grote schaal gebeurde, blijkt volgens RTL Nieuws uit werkinstructies met de titel “massaal”.

Daarnaast zouden mensen die eenmaal op een uitsluitlijst stonden, ook de jaren erna zijn behandeld als fraudeur. Ambtenaren zouden zelf hebben bepaald wie in de categorie “hoog risico” vielen en onderworpen moesten worden aan strengere controles.

De ambtenaren betitelden zichzelf daarom ook wel als “de rechters”, zou blijken uit een van de documenten.

‘Term rechters met kennis van nu een wat ongelukkige aanduiding’

De Belastingdienst laat in een reactie aan RTL Nieuws weten dat het “logisch” was dat handmatig werd getoetst of mensen mogelijk fraudeerden. Het beleid was er namelijk op gericht om fouten bij aanvragen of veranderingen van toeslagen te voorkomen.

De fiscus zegt uiteindelijk niet te zijn doorgegaan met deze manier van risicoselectie. Verder noemt de Belastingdienst de term ‘rechters’ “met de kennis van nu” een “wat ongelukkige aanduiding”.

Vorig jaar kwam een snoeihard rapport uit over de toeslagenaffaire. Dat leidde op 15 januari tot de val van het kabinet. Voor de gedupeerde ouders is een compensatieregeling in het leven geroepen.

Interne werkinstructies en handleidingen Belastingdienst Toeslagen.

© Aangeboden door RTL Nieuws Interne werkinstructies en handleidingen Belastingdienst Toeslagen.

Vertrouwelijke stukken bevestigen: toeslagenschandaal veel groter

MSN 05.03.2021 De omstreden werkwijze van de Belastingdienst is veel eerder begonnen dan tot nu toe bekend. Dat blijkt uit duizenden vertrouwelijke documenten van de afdeling Toeslagen die RTL Nieuws in handen kreeg.

Handleidingen, werkinstructies, Excelbestanden en verzonden brieven geven een onthullend inkijkje in de werkwijze van de fiscus. Lang is ervan uitgegaan dat de strikte handhaving van de regels en de harde fraudejacht het gevolg waren van de Bulgarenfraude in 2013. Maar deze praktijk bestond al veel langer.

Al vijftien jaar houden ambtenaren zich niet aan de wet bij terugvordering van toeslagen, blijkt uit de stukken die RTL Nieuws heeft ingezien. Kort na de invoering van het toeslagenstelsel worden al instructies opgesteld om bij twijfel toeslagen niet zomaar uit te keren. Dat gebeurt niet alleen met kinderopvangtoeslag, maar ook met zorgtoeslag, huurtoeslag en kindgebonden budget.

Uitsluitlijst

Een werkinstructie uit 2006 spreekt al over ‘afwijkend behandelen’ van mensen bij vermoedens van fraude. Zij komen op een zogenaamde ‘uitsluitlijst’. Toeslagen worden dan stopgezet. ‘Nihilstelling’ heet dat in het jargon van de fiscus. Dit gebeurt op grote schaal, blijkt uit werkinstructies met de titel ‘Massaal’. Volgens de Belastingdienst ging daar wel altijd een handmatige toets aan vooraf.

Volgens de Belastingdienst is het logisch dat dit gebeurde, gezien het grote aantal toeslagen dat werd uitgekeerd, en was het beleid erop gericht onbewuste of bewuste fouten bij aanvragen of wijzigingen van toeslagen te voorkomen. Daarom werd ook in de beginjaren al ingezet op massaal toezicht en fraudebestrijding.

‘De Rechters’

De laatste jaren wordt de fraudejacht verder opgevoerd. Tussen de documenten zit een memo uit 2016 met de titel ‘De Rechters’. In het stuk wordt geschetst hoe ambtenaren die zichzelf ‘De Rechters’ hebben gedoopt, gaan bepalen wie in de categorie ‘hoog risico’ valt en aan strengere controle wordt onderworpen.

Ook hier ontbreekt gedegen juridische grondslag en lijkt sprake van willekeur. De Belastingdienst zegt dat uiteindelijk niet is doorgegaan met deze manier van risicoselectie en dat de benaming ‘De Rechters’ met de kennis van nu ‘een wat ongelukkige aanduiding’ is.

Afwijkende behandeling

Heb je eenmaal het stempel fraudeur, dan kom je daar niet meer van af. In stukken uit 2007 wordt al gesproken over ‘automatisch continueren van de afwijkende behandeling’. Met andere woorden: als je er eenmaal uit bent gepikt, blijft ook voor de jaren daarna een vinkje achter je naam staan. Bij elk volgend contact met de Belastingdienst gaat een alarmbelletje af en word je weer als fraudeur behandeld.

Mensen die op een uitsluitlijst belanden, worden daar niet van op de hoogte gesteld. In een werkinstructie uit 2010 wordt als reden aangevoerd ‘dat de aanvragers zijn betrokken bij een fraudeonderzoek’. Omdat mensen niet weten dat ze als fraudeur te boek staan, kunnen ze zich ook niet verweren of hun onschuld bewijzen.

Ambtenaren worden geacht zich te houden aan het Handboek Toeslagen, waar alle relevante wetten en regels in staan over het al dan niet stopzetten van toeslagen. Daarnaast hanteert de afdeling Toeslagen ook werkinstructies en handleidingen, die vaak niet juridisch zijn getoetst. Eerder doken al tientallen van dit soort instructies op die in strijd waren met wet- en regelgeving. Nu blijkt dat het er veel meer zijn.

Zwarte lijsten

De Belastingdienst houdt ook zwarte lijsten bij van gastouderbureaus die worden verdacht van fraude, blijkt uit de stukken die RTL Nieuws heeft ingezien. Bureaus die op zo’n lijst belanden, wordt niet verteld dat ze extra onder de loep liggen.

Sommige bureaus overleven het jarenlange juridische gevecht dat volgt niet en gooien het bijltje erbij neer. Andere bureaus bestaan nog steeds en hebben jarenlang te maken gehad met dit soort beschuldigingen zonder dat ze het wisten.

Tijdens de parlementaire verhoren over de toeslagenaffaire zeggen topambtenaren dat de regels rond toeslagen te streng waren. Ze konden niet anders dan deze strikt handhaven. De interne documenten vertellen een ander verhaal. Juist het niet-naleven van de regels en het schenden van fundamentele rechten van burgers leidden tot de toeslagenaffaire.

Reactie ministerie

Het ministerie van Financiën zegt in een reactie niet alle door RTL Nieuws aangevoerde stukken te hebben kunnen achterhalen. Wel bevestigt het ministerie dat strikte interpretatie van wet- en regelgeving door de Belastingdienst ook in de beginjaren zeer ingrijpende gevolgen heeft gehad voor mensen.

“Dat is bekend, en dat is ook onderkend”, staat in een schriftelijke reactie. “Juist om die reden heeft het kabinet besloten om ouders te compenseren over de gehele periode sinds de invoering van de kinderopvangtoeslag in 2005.”

Van Huffelen: op koers met compensatie toeslagenaffaire

Telegraaf 25.03.2021 Circa 4800 gedupeerden in het toeslagenschandaal hebben de schadevergoeding van 30.000 euro ontvangen die hen eind december was beloofd. Daarmee ligt staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) naar eigen zeggen op koers om alle ouders die zich gemeld hebben, uiterlijk 1 mei dat bedrag te hebben uitbetaald.

In totaal hebben zich een kleine 25.000 ouders gemeld voor de compensatieregeling. Van de ruim de helft is de aanvraag al met een „lichte toets” beoordeeld. Daarbij is bijvoorbeeld bekeken of zij inderdaad kinderopvangtoeslag hebben ontvangen. De overige dossiers worden de komende weken behandeld.

Tot nu toe is van 4000 aanvragers vastgesteld dat zij geen recht hebben op 30.000 euro. Bijvoorbeeld omdat zij nooit kinderopvangtoeslag hebben aangevraagd, of zelfs geen kinderen hebben. Ook kan het zijn dat zij toeslagen moesten terugbetalen om een reden die niets te maken heeft met vooringenomenheid of een te strenge toepassing van de regels. Al deze mensen krijgen voor 1 mei een brief. Een definitieve afwijzing is dat overigens nog niet, hun zaak wordt later nog volledig beoordeeld.

BEKIJK OOK:

Beerput fiscus blijkt nog dieper: waslijst aan regels niet nageleefd

Een al lopende compensatieregeling bleek veel te ingewikkeld en tijdrovend. Daarom besloot het kabinet alle gedupeerden snel 30.000 euro te geven. Mensen die meer schade hebben geleden krijgen de rest alsnog vergoed. Wie meer krijgt dan de daadwerkelijke schade, hoeft de rest niet terug te betalen. Uiteindelijk trad wegens de affaire het voltallige kabinet af.

BEKIJK MEER VAN; overheidsbeleid economische sector Den Haag Alexandra van Huffelen

Gedupeerde ouders van dse toeslagemnaffaire stonden voerige maand voor  het Catshuis

Bijna 5000 gedupeerden toeslagenaffaire hebben eindelijk schadevergoeding

AD 25.03.2021 Circa 4800 gedupeerden in het toeslagenschandaal hebben de schadevergoeding van 30.000 euro ontvangen die hen eind december was beloofd. Daarmee ligt staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) naar eigen zeggen op koers om alle ouders die zich gemeld hebben, uiterlijk 1 mei dat bedrag te hebben uitbetaald.

In totaal hebben zich een kleine 25.000 ouders gemeld voor de compensatieregeling. Van de ruim de helft is de aanvraag al met een ‘lichte toets’ beoordeeld. Daarbij is bijvoorbeeld bekeken of zij inderdaad kinderopvangtoeslag hebben ontvangen. De overige dossiers worden de komende weken behandeld.

Tot nu toe is van 4000 aanvragers vastgesteld dat zij geen recht hebben op 30.000 euro. Bijvoorbeeld omdat zij nooit kinderopvangtoeslag hebben aangevraagd, of zelfs geen kinderen hebben. Ook kan het zijn dat zij toeslagen moesten terugbetalen om een reden die niets te maken heeft met vooringenomenheid of een te strenge toepassing van de regels.

Beoordeeld

Al deze mensen krijgen na 1 mei een brief. Een definitieve afwijzing is dat overigens nog niet, hun zaak wordt later nog volledig beoordeeld.

De regeling werd ingesteld naar aanleiding van een vernietigend rapport van een parlementaire ondervragingscommissie over de toeslagenaffaire. Vele duizenden mensen werden als gevolg van vooringenomenheid bij de Belastingdienst of een te strenge uitleg van regels jarenlang ten onrechte gebrandmerkt en behandeld als fraudeurs. Politiek, uitvoeringsorganisaties en de rechterlijke macht deden volgens de commissie nagenoeg niets om dit ‘ongekende onrecht’ te voorkomen.

Een al lopende compensatieregeling bleek veel te ingewikkeld en tijdrovend. Daarom besloot het kabinet alle gedupeerden snel 30.000 euro te geven. Mensen die meer schade hebben geleden krijgen de rest alsnog vergoed. Wie meer krijgt dan de daadwerkelijke schade, hoeft de rest niet terug te betalen. Uiteindelijk trad wegens de affaire het voltallige kabinet af.

5000 toeslagenouders hebben 30 mille binnen, 4000 aanvragen afgewezen

NOS 25.03.2021 Ongeveer 5000 gedupeerden uit de toeslagenaffaire hebben de schadevergoeding van 30.000 euro ontvangen die ze eind vorig jaar was beloofd. Demissionair staatssecretaris Van Huffelen schrijft aan de Tweede Kamer dat ze daarmee op koers ligt om alle ouders die zich hebben gemeld uiterlijk op 1 mei uitbetaald te hebben.

In totaal hebben zich een kleine 25.000 gedupeerde ouders gemeld voor de regeling. Volgens Van Huffelen is de helft daarvan inmiddels beoordeeld via een zogeheten ‘lichte toets’. Daarbij is gekeken of ze inderdaad kinderopvangtoeslag hebben ontvangen en of ze kinderen hebben. Dat heeft ertoe geleid dat in 8500 gevallen is vastgesteld dat er recht is op compensatie.

In zo’n 4000 gevallen is vastgesteld dat ze geen recht hebben op de 30.000 euro, bijvoorbeeld omdat niet gebleken is dat ze kinderen hebben. Soms gaat het om mensen die gecompenseerd willen worden omdat ze in de problemen zijn gekomen door andere vormen van toeslag, zoals huur- of zorgtoeslag.

Rest handmatig beoordelen

De overige ruim 12.000 dossiers worden de komende weken behandeld. Dan gaat het om ingewikkeldere zaken, waarbij handmatig moet worden vastgesteld of er recht is op het compensatiebedrag.

De toezegging dat alle gedupeerden 30.000 euro zouden krijgen, kwam na het vernietigende rapport van een parlementaire commissie over de toeslagenaffaire. Duizenden ouders werden ten onrechte als fraudeurs bestempeld door de fiscus en moesten hun toeslagen terugbetalen. “Ongekend onrecht”, vond de commissie. Het kabinet trad om die reden af.

Omdat de al lopende compensatieregelingen veel te ingewikkeld en tijdrovend bleken, besloot het kabinet in december dat alle gedupeerden snel 30.000 euro zouden krijgen. Mensen met meer schade krijgen die ook vergoed en mensen met minder schade hoeven niets terug te betalen.

BEKIJK OOK;

Kinderopvang van 0 tot en met 12 jaar is cruciaal

AD 19.03.2021 Het stelsel van kinderopvang moet rigoureus op de schop. Financieel zit het ingewikkeld in elkaar. Kinderen van laagopgeleide ouders vallen vaak uit de boot, stellen zeven organisaties.

De toeslagenaffaire heeft pijnlijk duidelijk gemaakt voor welke ellende dit zorgt. Het kabinet heeft in reactie op de toeslagenproblematiek aangegeven dat ‘de stap naar een ander stelsel noodzakelijk is’. Wij zijn het hiermee eens.

Een stelselwij­zing moet allereerst het belang van het kind voorop stellen

Een stelselwijziging moet volgens ons allereerst het belang van het kind voorop stellen, zodat alle kinderen bereikt worden. Daarnaast moeten we stoppen met het rondpompen van geld; de overheid betaalt rechtstreeks aan de kinderopvang. Dit beperkt terugvorderingen en maakt het systeem begrijpelijk voor ouders.

Het is nú tijd voor verandering. Kinderopvang, onderwijs, jeugdhulp, sociaal werk en gemeenten slaan de handen ineen en roepen het nieuwe kabinet op álle kinderen een kansrijke start te geven en tot een toekomstbestendig stelsel te komen.

In de Scenariostudie Vormgeving Kindvoorzieningen (SVK) verkent het kabinet scenario’s voor een stelselherziening. Wij hebben hier op gereageerd: het is een belangrijke stap vooruit dat dit rapport het toegangsrecht voor álle kinderen van 0 tot en met 12 jaar tot de kinderdagverblijven, BSO en gastouders adresseert.

We willen de kansenongelijkheid, die door de impact van de pandemie schrikbarend toeneemt, tegengaan. Het kabinet heeft voor het onderwijs een Nationaal Plan gepresenteerd, met aandacht voor voorschoolse educatie vanaf 2 jaar.

Kinderopvang is echter goed voor álle kinderen van 0 tot en met 12 jaar. Zij verdienen maximale ontwikkelkansen, of hun ouders werken of niet. Inclusieve voorzieningen, waarin we achterstanden voorkomen en waar kinderen samen leren, spelen en zich ontwikkelen, leveren een bijdrage aan het vergroten van gelijke kansen.

Ze gaan segregatie tegen en dragen bij aan burgerschapsvorming. Belemmeringen die samenwerking in de weg staan, zoals aparte vormen van toezicht en verschillende financiering, moeten worden weggenomen.

De mogelijkheid om kindcentra te vormen waarin we vanuit gelijkwaardigheid nauw samenwerken aan de ontwikkeling van kinderen, moet wettelijk worden verankerd door een nieuw kabinet. Een sterke basis is nodig voor kinderen. Zet nu haalbare stappen. Ieder jaar dat we er niet in slagen die basis op orde te hebben, is zonde.

Maak pedagogische voorzieningen voor alle kinderen toegankelijk en laat de arbeidseis vallen. Bied de komende kabinetsperiode twee dagen toegang tot het ontwikkelrecht voor alle kinderen en verlaag de administratieve en financiële drempels. Zet nu stappen voor een toekomstbestendig stelsel; het jonge kind van nu speelt straks een belangrijke rol. Onze kinderen verdienen het.

Rinda den Besten (PO-Raad), Eric van der Burg (Sociaal Werk Nederland), Leonard Geluk (Vereniging Nederlandse Gemeenten), Gjalt Jellesma (Belangenvereniging Ouders in de Kinderopvang), Gijs van Rozendaal (Kindcentra 2020), Hans Spigt (Jeugdzorg Nederland) en Loes Ypma (Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang).

Den Haag gaat 1600 slachtoffers kinderopvangtoeslagaffaire helpen

Den HaagFM 17.03.2021 De gemeente gaat zo’n 1600 slachtoffers van de kinderopvangtoeslag helpen. De gezinnen kunnen de gemeente aankloppen voor hulp bij schulden en andere problemen als gevolg van de jarenlange stress.

Het vertrouwen in de overheid is door de jarenlange stress ernstig gedaald, schrijft de gemeente. ‘Duizenden gezinnen zijn jarenlang als fraudeurs aangemerkt. Er zijn grote fouten gemaakt door de Belastingdienst met het toekennen, stopzetten en terugvorderen van de kinderopvangtoeslag. Medewerkers van de gemeente staan voor ze klaar om snel met ze in gesprek te gaan en naar hun verhaal te luisteren. Alle Hagenaars kunnen terecht bij de gemeente voor hulp bij schulden. Wij zetten extra dienstverlening in’, aldus wethouder Bert van Alphen.

De impact van de situatie op de ouders en kinderen is groot, door de schulden, depressies, scheidingen en huisuitzettingen, aldus de gemeente. Daardoor groeien de kinderen op met grote spanningen thuis en hebben zij emotionele schade. ‘Deze gezinnen verdienen onze steun. Wij vinden het belangrijk dat er weer rust komt binnen het gezin en willen daarbij helpen’, zegt de wethouder.

Gedupeerden krijgen deze week een brief van de gemeente. Zij kunnen ook zelf contact opnemen met de gemeente via deze site.

Kinderopvangtoeslagaffaire

In de kinderopvangtoeslagaffaire kwamen veel ouders in de problemen doordat zij door de Belastingdienst ten onrechte als fraudeur werden behandeld. Ouders moesten toeslagen terugbetalen en kregen een boete. De bedragen liepen op tot tienduizenden euro’s.

Tot voor kort kon de gemeente vanwege de privacyregels de ouders niet zelf benaderen. Toch heeft Den Haag afgelopen zomer al zo’n 70 meldingen van gedupeerden ontvangen. De gemeente onderzocht 35 van die gezinnen. Daaruit blijkt dat ruim 20 procent te maken heeft met zogeheten ‘multiproblematiek’, waarbij er naast financieel-juridische vraagstukken ook kwesties spelen op het gebied van gezin en welzijn van de kinderen, (sociale) huisvesting en geestelijke gezondheid. Een derde van de ‘zelfmelders’ heeft een schuldregeling of lening bij de gemeentelijke kredietbank. De meeste gedupeerden hebben volgens de gemeente één of meerdere vorderingen openstaan bij de gemeentelijke belastingen of de dienst SZW.

LEES OOK: Gedupeerde Janet Ramesar over toeslagenaffaire: ‘Kabinet moet verantwoordelijkheid nemen’

Gemeente Den Haag schiet gedupeerden toeslagenaffaire te hulp: ‘Belangrijk dat er rust komt’

AD 16.03.2021 De gemeente Den Haag schiet gezinnen die slachtoffer zijn van de toeslagenaffaire bij de Belastingdienst te hulp. Het gaat om hulp bij hun schulden en andere problemen als gevolg van de jarenlange stress. In Den Haag gaat het om minimaal 1600 gedupeerden.

,,Duizenden gezinnen zijn jarenlang onterecht als fraudeurs aangemerkt. Er zijn grote fouten gemaakt door de Belastingdienst met het toekennen, stopzetten en terugvorderen van de kinderopvangtoeslag.

Medewerkers van de gemeente staan voor ze klaar om snel met ze in gesprek te gaan en naar hun verhaal te luisteren. Alle Hagenaars kunnen terecht bij de gemeente voor hulp bij schulden. Als zij door de Belastingdienst als gedupeerde worden erkend, zetten wij daar extra dienstverlening en inzet op”, zegt wethouder Bert van Alphen.

Analyse

Het stadsbestuur heeft de slachtoffers afgelopen zomer al opgeroepen zich te melden. 70 gedupeerden gaven daar gehoor aan. Van de eerste 35 zelfmelders is een analyse gemaakt. In ruim 20 procent van de gevallen is er sprake van multiproblematiek. Dan spelen er niet alleen financieel-juridische problemen, maar ook problemen rond het gezin en welzijn van kinderen, huisvesting en geestelijke gezondheid.

Depressies

De impact van de situatie op deze ouders en hun kinderen is volgens de gemeente groot: schulden, depressies, scheidingen en huisuitzettingen. ,,Kinderen uit deze gezinnen groeiden op met grote spanningen thuis en we zien bij hen emotionele schade. Deze gezinnen verdienen onze steun”, aldus Van Alphen. Ouders die kampen met schulden krijgen nu een adempauze waarin schuldeisers geen oude schulden bij ze kunnen innen.

Tot voor kort konden gemeenten de gedupeerden niet zelf te benaderen. Vanwege privacyregels mocht de Belastingdienst geen gegevens doorgeven aan gemeenten. Nu kan dat wel en krijgen gedupeerden een brief van de gemeente en worden ze stapsgewijs uitgenodigd.

Hoekstra: schaamrood op de kaken over werkwijze Belastingdienst

RTL 14.03.2021 Minister van Financiën en CDA-lijsttrekker Wopke Hoekstra kreeg het ‘schaamrood op de kaken’ van de lijst van wetsovertredingen door de Belastingdienst, die vrijdag naar de Tweede Kamer werd gestuurd. Dat zei hij in het televisieprogramma Buitenhof.

“Helaas past het in wat we anderhalf jaar geleden aan de weet zijn gekomen”, zei Hoekstra. Er wordt ‘met man en macht’ gewerkt aan het oplossen van de problemen die aan het licht kwamen door de affaire met de kinderopvangtoeslag. “Maar denk dat je ook zo eerlijk moet zijn, dat je niet kan beloven dat het helemaal tot het verleden behoort.”

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt, die samen met SP’er Renske Leijten een sleutelrol speelde in het onthullen van de affaire, had om de lijst gevraagd. De Belastingdienst overschreed beslistermijnen, handelde in strijd met privacywetgeving en nam zonder of met slechte motivatie besluiten.

Ook werden stukken achtergehouden voor burgers en rechters, werd het ouders onnodig moeilijk gemaakt om hun recht op toeslag aan te tonen, en werd toeslag stopgezet of teruggevorderd zonder dat vooraf onderzoek was gedaan. Volgens Hoekstra is het ‘verschrikkelijk’ hoe de slachtoffers van de affaire ‘onder de wielen van de overheid terecht zijn gekomen’.

Lees ook: Vertrouwelijke stukken bevestigen: toeslagenschandaal veel groter

Hoekstra: schaamrood op de kaken over werkwijze Belastingdienst

MSN 14.03.2021 Minister van Financiën en CDA-lijsttrekker Wopke Hoekstra kreeg het ‘schaamrood op de kaken’ van de lijst van wetsovertredingen door de Belastingdienst. Dat zei hij in het tv-programma Buitenhof.

Lange lijst naar de Kamer van regels die de fiscus schond

MSN 13.03.2021 Het kabinet heeft een lange lijst naar de Kamer gestuurd van wetten en regels waar de Belastingdienst zich de afgelopen jaren niet aan heeft gehouden. In de elf pagina’s tellende brief komen allerlei voorbeelden langs van overtredingen door de fiscus die volgens staatssecretarissen Alexandra van Huffelen en Hans Vijlbrief “meer systematisch” voorkwamen.

De fiscus handelde in strijd “met verschillende wetten en beginselen van behoorlijk bestuur. De algemene beginselen van behoorlijk bestuur zijn gedragsregels over hoe de overheid zich tegenover een burger dient te gedragen”, valt in de brief te lezen.

De bewindslieden sommen een breed scala aan overtredingen op, maar schrijven ook dat de fiscus zich “in het algemeen” aan wetten en regels houdt en dat niet alle overtredingen even zware consequenties voor burgers hebben. De lijst is niet volledig, merken ze op.

De Belastingdienst overschreed beslistermijnen, handelde in strijd met privacywetgeving en nam zonder of met slechte motivatie besluiten. Ook werden stukken achtergehouden voor burgers en rechters, werd het ouders onnodig moeilijk gemaakt om hun recht op toeslag aan te tonen, en werd toeslag stopgezet of teruggevorderd zonder dat vooraf onderzoek was gedaan.

Als een huishouden verandert, stuurt de afdeling Toeslagen een brief. Als deze niet getekend wordt teruggestuurd, wordt de uitbetaling van de toeslag automatisch stopgezet. In 2019 besliste een rechter al dat deze werkwijze “onrechtmatig” is, maar toch gaat dit nog altijd door. “In de systemen van Toeslagen is deze uitspraak nog niet verwerkt en wordt de werkwijze dus nog steeds gevolgd”, schrijven de staatssecretarissen.

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt, die samen met Renske Leijten van de SP de affaire met de kinderopvangtoeslag aan het licht bracht, had om de lijst gevraagd. “Dwingend leesvoer om gebrek aan rechtsstatelijkheid te begrijpen”, zegt hij op Twitter. “Ik blijf wacht op de volledige lijst. Deze is nog heel incompleet.”

Advocaat Eva González Perez BABETTE VAN DER VELDE

Ministerie van Financiën: deze wetten en regels overtrad de Belastingdienst

NOS 13.03.2021 In antwoord op Kamervragen heeft het ministerie van Financiën een overzicht gestuurd van wetten waar de Belastingdienst zich de afgelopen zeven jaar niet aan heeft gehouden. De brief van 11 pagina’s bevat een greep uit gevallen die in strijd zijn met de wet of de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, schrijven demissionair staatssecretarissen Vijlbrief en Van Huffelen. Het is geen compleet overzicht.

De brief vloeit voort uit een motie van CDA-Kamerlid Omtzigt.

De voorbeelden in de Kamerbrief gaan onder meer om het achterhouden van stukken of het te laat verstrekken van stukken aan burgers of rechters. Ook wordt beschreven hoe het ouders onnodig moeilijk wordt gemaakt om hun recht op een toeslag aan te tonen. Het ministerie van Financiën stelt dat de Belastingdienst in het algemeen handelt volgens wet- en regelgeving, maar dat dit “helaas niet altijd het geval is geweest”.

Opsomming

De zaken die in de brief worden genoemd zijn al eerder aan bod zijn gekomen, onder meer in debatten in de Tweede Kamer. Het overzicht van de overtredingen is nieuw. “Een ernstige en lange lijst”, zegt advocaat Eva González Perez. En: “Niet nieuw, wel schokkend.” Zij ondersteunt sinds 2014 gedupeerde ouders van de kindertoeslagaffaire.

De brief bevat onder meer een “niet-limitatieve opsomming” van situaties waarin de Belastingdienst zich niet aan de wet en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur gehouden heeft. “Dat betekent dat er nog meer is of nog aan zit te komen over wat de Belastingdienst heeft gedaan of doet in strijd met de wet”, zegt González Perez. “Er staat dus nog steeds geen streep onder.”

Ruim zes jaar ondervond de advocaat naar eigen zeggen geregeld dat de fiscus zich niet aan de regels hield. “Het recht werd niet gehanteerd. Deze lijst bevat alles waar ze de afgelopen jaren schriftelijk op zijn gewezen. Niks onthullends dus: het zijn de media en politici die hier al jaren mee bezig zijn. Het is een constante graafmachine in documenten en het naar buiten brengen daarvan.”

“In een rechtsstaat dient de Belastingdienst zich aan de wet te houden. Dat vraagt de dienst ook van alle burgers. Ik wil nu heel goed weten hoeveel schade dit voor burgers en bedrijven heeft opgeleverd”, aldus Kamerlid Pieter Omtzigt.

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt reageert geschokt op de inhoud van de brief. Op Twitter noemt hij het “dwingend leesvoer om het gebrek aan rechtsstatelijkheid te begrijpen”. Hij benadrukt in een toelichting dat dit opnieuw bevestigt dat de wet niet alleen te hard is uitgevoerd door de Belastingdienst, zoals soms de uitleg was, maar dat de wet zelfs niet is gevolgd.

“In een rechtsstaat dient de Belastingdienst zich aan de wet te houden. Dat vraagt de dienst ook van alle burgers. Ik wil nu heel goed weten hoeveel schade dit voor burgers en bedrijven heeft opgeleverd”, zegt Omtzigt. “Een aantal mensen heeft dit de hele huurtoeslag gekost. Die zijn duizenden euro’s per jaar misgelopen doordat de interpretatie van de wet door de Belastingdienst niet was hoe die moest zijn volgens de hoogste rechter.”

Hij hekelt ook hoe lang het heeft geduurd voordat deze informatie de Kamer heeft bereikt. “We hadden deze brief weken geleden al verwacht, nog voor het verkiezingsreces. Nu is het een onhandig moment, want we kunnen het er nu niet over hebben met de regering.”

Uit de brief blijkt ook dat de informatie nog niet compleet is. Ook dat laakt Omtzigt nadrukkelijk. “Ik vraag al jaren om een overzicht en deze brief geeft nu geen uitputtende lijst.” Die lijst wil hij zo snel mogelijk. Ook wil hij dat zo snel mogelijk duidelijk wordt hoe lang het kabinet hier al van wist.

Beslagvrije voet

Vorige week concludeerde RTL Nieuws op basis van vertrouwelijke documenten dat de werkwijze van de Belastingdienst, die leidde tot de toeslagenaffaire, veel eerder begon dan tot nu toe bekend was.

In de Kamerbrief van vrijdagavond wordt ook gereageerd op het verhaal over de beslagvrije voet van de NOS. Hieruit blijkt dat de Belastingdienst er bij het verrekenen van toeslagen niet standaard rekening mee houdt of mensen genoeg geld overhouden om van te leven, terwijl dat volgens een wet die op 1 januari van kracht werd wel zou moeten.

De Belastingdienst bevestigde de werkwijze en zei dat als mensen erom vragen er wel naar de persoonlijke situatie wordt gekeken. Volgens de dienst is dat volgens de nieuwe wet toegestaan.

Het ministerie van Financiën zegt onderzoek te doen naar de vraag hoe de handelwijze van de Belastingdienst moet worden geduid. Ze willen in gesprek met de Nationale Ombudsman en sociaal raadlieden.

Onderstaande voorbeelden betreffen overtredingen van wetten die zich hebben voorgedaan bij de Belastingdienst, zoals beschreven in de Kamerbrief.

  1. Mondeling intrekken van bezwaren
  2. Opzet/Grove Schuld en minnelijke schuldsanering (Invordering)
  3. Ten onrechte niet-verminderde vervolgingskosten
  4. Vergoeden invorderingsrente
  5. Stuiten van verjarende schulden
  6. AVG en Archiefwet
  7. Strijdig handelen met de AVG bij de verwerking van persoonsgegevens.
  8. Herstelorganisatie Toeslagen. Situaties die zich hierin hebben voorgedaan zijn onder meer:

– niet (tijdig) vaststellen van de definitieve beschikking kinderopvangtoeslag;

– niet of onvoldoende in acht nemen van de wettelijke termijn waarbinnen een beslissing op bezwaar moet komen;

– niet of onvoldoende motiveren van beslissingen inzake de toekenning of afwijzing van de kinderopvangtoeslag;

– onvoldoende duidelijk maken aan de ouder welke informatie van hem/haar wordt verwacht;

  1. 21-punten lijst
  2. Vaktechnische waarborgen
  3. Toeslagpartnerschap
  4. Onterechte kwalificatie
  5. Kindgebonden Budget

BEKIJK OOK;

Belastingdienst ging volgens kabinet afgelopen jaren vaker over de schreef

NU 13.03.2021 De Belastingdienst heeft de afgelopen jaren op momenten in strijd “met verschillende wetten en beginselen van behoorlijk bestuur gehandeld”. Dat staat zaterdag in een brief die het kabinet aan de Tweede Kamer heeft gestuurd. De elf pagina’s tellende brief bevat een lijst met wetten en regels waar de fiscus zich niet aan heeft gehouden.

De bewindslieden sommen een breed scala aan overtredingen op, maar schrijven ook dat de fiscus zich “in het algemeen” aan wetten en regels houdt en dat niet alle overtredingen even zware consequenties voor burgers hebben. De lijst is niet volledig, merken ze op.

In de brief komen echter ook voorbeelden langs van overtredingen door de fiscus die volgens staatssecretarissen Alexandra van Huffelen en Hans Vijlbrief (Financiën) “meer systematisch” voorkwamen en waarmee zoals gezegd afgeweken werd met de beginselen van behoorlijk bestuur. Deze beginselen vormen de gedragsregels over hoe de overheid zich tegenover een burger dient te gedragen.

De Belastingdienst overschreed beslistermijnen, handelde in strijd met privacywetgeving en nam zonder of met slechte motivatie besluiten. Ook werden stukken achtergehouden voor burgers en rechters, werd het ouders onnodig moeilijk gemaakt om hun recht op toeslag aan te tonen en werd toeslag stopgezet of teruggevorderd zonder dat vooraf onderzoek was gedaan.

Als een huishouden verandert, stuurt de afdeling Toeslagen een brief. Als deze niet getekend wordt teruggestuurd, wordt de uitbetaling van de toeslag automatisch stopgezet. In 2019 besliste een rechter al dat deze werkwijze “onrechtmatig” is, maar toch gaat dit nog altijd door. “In de systemen van Toeslagen is deze uitspraak nog niet verwerkt en wordt de werkwijze dus nog steeds gevolgd”, schrijven de staatssecretarissen.

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt, die samen met Renske Leijten van de SP de kinderopvangtoeslagenaffaire aan het licht bracht, had om de lijst gevraagd. “Dwingend leesvoer om gebrek aan rechtsstatelijkheid te begrijpen”, schrijft Omtzigt op Twitter. “Ik blijf wacht op de volledige lijst. Deze is nog heel incompleet.”

Lees meer over: Belastingdienst 

Belastingdienst gaat opnieuw de fout in: duwt mensen onder bestaansminimum

MSN 09.03.2021Het drama lijkt nog lang niet over bij de belastingdienst. Volgens de Landelijke Organisatie van Sociaal Raadslieden (LOSR) houden ze bij terugvorderingen weinig rekening met de financiële problemen van burgers. LOSR zegt dat mensen daardoor meer dan eens onder het bestaansminimum terechtkomen.

Vanaf de start van dit jaar is er een nieuwe wet aangenomen die burgers met financiële problemen moet beschermen. Er is een bepaald deel van ieders inkomen waar geen enkele schuldeiser beslag op mag leggen. Zo heeft iedereen die in de schulden terecht komt toch de mogelijkheid om het hoofd boven water te houden. Vroeger moesten mensen zelf bij schuldeisers aangeven dat ze die grens bereikt hadden. De zogenaamde ‘Wet vereenvoudiging beslagvrije voet’ legt die verantwoordelijkheid bij de schuldeisers. Zij moeten die beslagvrije voet op voorhand berekenen.

De Belastingdienst hield bij het berekenen van terugvorderingen van toeslagen echter weinig rekening met die wet. Mensen kregen gewoon een brief op de mat waarin stond dat ze moesten gaan betalen. Alleen als burgers van de nieuwe wet afwisten, konden ze de terugbetaling tegengaan door zelf aan de bel trekken bij de Belastingdienst. Deden ze dat niet? Dan kon huur- of zorgtoeslag stopgezet worden.

André Moerman, voorzitter van LOSR, is er niet over te spreken: “Burgers worden zo nodeloos verder in het moeras van stress en schulden geduwd, met nieuwe schulden tot gevolg. De wet moest het bestaansminimum beter beschermen. Eindelijk zouden we verlost zijn van het zogenaamde ‘piepsysteem’, waarbij de burger zelf aan de bel moet trekken om beschermd te worden door de beslagvrije voet. Dat er nu berekend wordt zonder toepassing van de beslagvrije voet is immers in strijd met de wet.”

Moerman stuurde een brief naar demissionair staatssecretaris Van Huffelen, die volgens nu.nl aangaf met LOSR in gesprek te gaan.

Belastingdienst gaat opnieuw de fout in: duwt mensen onder bestaansminimum

Panorama 09.03.2021 Het drama lijkt nog lang niet over bij de belastingdienst. Volgens de Landelijke Organisatie van Sociaal Raadslieden (LOSR) houden ze bij terugvorderingen weinig rekening met de financiële problemen van burgers. LOSR zegt dat mensen daardoor meer dan eens onder het bestaansminimum terechtkomen.

Vanaf de start van dit jaar is er een nieuwe wet aangenomen die burgers met financiële problemen moet beschermen. Er is een bepaald deel van ieders inkomen waar geen enkele schuldeiser beslag op mag leggen. Zo heeft iedereen die in de schulden terecht komt toch de mogelijkheid om het hoofd boven water te houden. Vroeger moesten mensen zelf bij schuldeisers aangeven dat ze die grens bereikt hadden. De zogenaamde ‘Wet vereenvoudiging beslagvrije voet’ legt die verantwoordelijkheid bij de schuldeisers. Zij moeten die beslagvrije voet op voorhand berekenen.

De Belastingdienst hield bij het berekenen van terugvorderingen van toeslagen echter weinig rekening met die wet. Mensen kregen gewoon een brief op de mat waarin stond dat ze moesten gaan betalen. Alleen als burgers van de nieuwe wet afwisten, konden ze de terugbetaling tegengaan door zelf aan de bel trekken bij de Belastingdienst. Deden ze dat niet? Dan kon huur- of zorgtoeslag stopgezet worden.

André Moerman, voorzitter van LOSR, is er niet over te spreken: “Burgers worden zo nodeloos verder in het moeras van stress en schulden geduwd, met nieuwe schulden tot gevolg. De wet moest het bestaansminimum beter beschermen. Eindelijk zouden we verlost zijn van het zogenaamde ‘piepsysteem’, waarbij de burger zelf aan de bel moet trekken om beschermd te worden door de beslagvrije voet. Dat er nu berekend wordt zonder toepassing van de beslagvrije voet is immers in strijd met de wet.”

Moerman stuurde een brief naar demissionair staatssecretaris Van Huffelen, die volgens nu.nl aangaf met LOSR in gesprek te gaan.

’Burgers onder bestaansminimum door Belastingdienst’

MSN 09.03.2021 De Belastingdienst past niet uit eigen beweging de beslagvrije voet toe bij de verrekening van toeslagen. Het kan daarom voorkomen dat burgers onder het bestaansminimum terechtkomen.

Daarvoor waarschuwt de Landelijke Organisatie Sociaal Raadslieden (LOSR). Zij roepen staatssecretaris Alexandra van Huffelen van Financiën op om dit zo snel mogelijk alsnog te regelen.

De invoering van de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet zou moeten voorkomen dat burgers nog onder de beslagvrije voet – het bestaansminimum – terechtkomen.

Bestaansminimum

Schuldeisers mogen niet aan het deel van het inkomen van een schuldenaar komen dat diegene echt nodig heeft voor zijn of haar levensonderhoud. Dit is afhankelijk van de gezinssamenstelling, maar meestal even hoog als een bijstandsuitkering. Op de website van het Juridisch Loket kun je je beslagvrije voet berekenen.

Burgers die door een invordering onder het bestaansminimum terecht dreigen te komen, moesten tot voor kort zelf aan de bel trekken. Sinds januari 2021 zou hier verandering in moeten zijn gekomen, maar volgens de LOSR is dat nog niet op orde.

Geldstress

„Het aanleveren van de benodigde gegevens om de beslagvrije voet te berekenen was in praktijk voor veel mensen een probleem. Wetenschappelijk onderzoek over schaarste, geldstress en beperkt ’doenvermogen’ bevestigde dit beeld. Mensen willen wel, maar kúnnen niet”, zegt André Moerman voorzitter signaleringscommissie LOSR.

De instantie wil dat de fiscus de wet toepast en bij verrekening van toeslagen de beslagvrije voet proactief toepast. Een verzoek om een persoonlijke betalingsregeling moet volledig en met terugwerkende kracht worden toegepast. Ook moeten burgers en de medewerkers van de Belastingtelefoon beter worden voorgelicht over de beslagvrije voet.

Kamer vraagt opheldering

Zo ongeveer de voltallige Tweede Kamer vraagt in Kamervragen om opheldering over de kwestie. De Kamer wekt, onder aanvoering van CDA’er Pieter Omtzigt, de suggestie dat bij toeslagen en verrekening ’effectief een wassen neus is’. De Kamer wil ook dat de staatssecretaris op ’zeer, zeer korte termijn’ met de ombudsman en de sociale raadslieden in gesprek gaat over de problematiek.

Reactie ministerie

Het ministerie reageert dat mensen altijd een brief krijgen als ze een deel van de toeslagen moeten terugbetalen, en dat ze daarin worden opgeroepen contact op te nemen als betalen niet lukt. „Dan zoeken we naar een oplossing”, aldus een woordvoerder. Die zegt dat daarbij ook rekening wordt gehouden met hoeveel men kan betalen. Als iemand daarna nog niet betaalt, volgt een dwangverrekening. Daarvoor geldt wel automatisch de beslagvrije voet. Het ministerie wil in gesprek met LOSR over de brief.

Belastingdienst weer onder vuur: mensen met schulden niet goed beschermd

NU 09.03.2021 De Belastingdienst houdt bij het terugvorderen van toeslagen te weinig rekening met de financiële situatie van burgers, zegt de Landelijke Organisatie van Sociaal Raadslieden (LOSR). Regelmatig belanden mensen daardoor onder het bestaansminimum. De organisatie schreef een brief aan demissionair staatssecretaris Alexandra van Huffelen van Financiën. Ook de Nationale ombudsman dringt aan op een oplossing.

Sinds 1 januari van dit jaar is de zogenaamde Wet vereenvoudiging beslagvrije voet van kracht. Volgens die wet moet er altijd een deel van het inkomen zijn waar geen enkele schuldeiser beslag op mag leggen. Zo belanden mensen niet onder het bestaansminimum, is de redenering.

Wie een deel van zijn toeslagen moet terugbetalen, krijgt daar standaard een brief met een betalingsregeling over. Als de ontvanger dan niet zelf aan de bel trekt en mogelijk zijn schulden niet afbetaalt, kan de huur- of zorgtoeslag worden stopgezet.

Toch is het volgens de wet de bedoeling dat de Belastingdienst die beslagvrije voet op voorhand berekent. Dat dat niet altijd gebeurt, leidt er volgens de LOSR en de Nationale ombudsman toe dat veel mensen toch nog onder het bestaansminimum belanden.

“Burgers worden zo nodeloos verder in het moeras van stress en schulden geduwd, met nieuwe schulden tot gevolg. De wet moest het bestaansminimum beter beschermen. Eindelijk zouden we verlost zijn van het zogenaamde ‘piepsysteem’, waarbij de burger zelf aan de bel moet trekken om beschermd te worden door de beslagvrije voet. Dat er nu berekend wordt zonder toepassing van de beslagvrije voet is immers in strijd met de wet”, zegt André Moerman, voorzitter van de LOSR.

De LOSR schreef Van Huffelen een brief met het verzoek om het terugvorderingsbeleid van de Belastingdienst op korte termijn aan te passen. De demissionair staatssecretaris laat aan NU.nl weten dat ze in gesprek gaat met de organisatie, maar benadrukt dat er door de toeslagenaffaire sinds maart vorig jaar geen dwanginvorderingen meer hebben plaatsgevonden. “Er was dus ook geen aanleiding om de beslagvrije voet toe te passen.”

Lees meer over: belastingen  Toeslagen  Economie

Ombudsman zegt dat overheid hem jarenlang negeerde in Toeslagenaffaire

NU 07.03.2021 Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen speelde een sleutelrol bij de toeslagenaffaire. Al in 2017 waarschuwde hij dat er grote problemen waren, die drie jaar later leidden tot het aftreden van het kabinet Rutte III. “We hebben jarenlang geroepen dat er iets moest gebeuren, maar we werden niet gehoord.”

Van Zutphen (60) is nu bijna zes jaar Nationale ombudsman en zal in april beginnen aan zijn tweede termijn van nog eens zes jaar. “Vijf jaar geleden, toen ik aantrad, verzette ik mij tegen het fraudedenken. Ik heb toen gezegd dat als de overheid naar de burger kijkt als een fraudeur er geen goede oplossingen komen.”

Hij noemt het ‘zuur’ dat hijzelf, de Rekenkamer en de afdeling advies van de Raad van State waarschuwden dat er dingen fout liepen, maar ze niet gehoord werden. “Het heeft lang geduurd voordat het kwartje viel.”

In korte tijd zijn er twee parlementaire onderzoeken geweest, die naar de toeslagenaffaire en onlangs presenteerde de commissie die onderzoek deed naar problemen bij uitvoeringsorganisaties als het UWV en het Centraal Bureau Rijvaardigheid haar bevindingen.

In dat laatste rapport keek de Tweede Kamer ook uitdrukkelijk naar haar eigen functioneren. Van Zutphen: “De boodschap verbaast mij niet, zeker niet als ik naar al onze rapporten kijk die we de afgelopen jaren hebben gemaakt. Wat me wel aangenaam verrast is dat de Kamer tot zelfreflectie in staat blijkt te zijn.”

De commissie adviseerde de Tweede Kamer de Ombudsman te zien als ‘een belangrijke partner’ en dat de samenwerking ‘moet worden geïntensiveerd’. Van Zutphen: “Dat is natuurlijk een mooie opsteker, het voelt als waardering voor wat we de afgelopen jaren hebben gedaan.”

Zie ook: Opnieuw kritisch rapport over functioneren Tweede Kamer

‘Sla die klachtenprocedure maar over’

In februari 2016 kreeg Van Zutphen de eerste melding over problemen met de kinderopvangtoeslagen toen de Eindhovense advocaat Eva González Pérez hem benaderde. Zij vertegenwoordigde een groep ouders van wie de kinderopvangtoeslag volgens haar volkomen onterecht was afgenomen.

Van Zutphen adviseerde González Pérez eerst een klacht in te dienen bij Toeslagen, zoals de regels voorschrijven. Er gingen maanden overheen, waarbij die ouders in grote nood zaten, voordat hij zelf in november van dat jaar een onderzoek kon starten.

“Ik ben me toen helemaal rot geschrokken.” Hij zou nu eerder in actie zijn gekomen. “Ik zal eerder zeggen: sla die klachtenprocedure maar over, we gaan zelf aan de slag. Daartoe ben ik ook aangemoedigd door het kabinet.”

Meldpunt geopend voor zzp’ers in de knel

  • Gemiddeld krijgt de ombudsman tussen de 25-30.000 klachten per jaar
  • 10 procent daarvan gaat nu over coronagerelateerde kwesties
  • Veel zpp’ers die op het punt van omvallen staan bellen

Onderzoek belandde in een la

En er is nog iets dat Van Zutphen anders zou doen: toen hij in 2017 zijn onderzoek naar de misstanden bij de toeslagen had afgerond, stuurde hij dat per post naar toenmalig staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes. Achteraf bleek dat het in een la was beland. “Ik had bij hem langs moeten gaan. Zijn ambtenaren geven het wel aan hem, dacht ik, maar ik was te goed van vertrouwen.” Ook stuurde Van Zutphen het rapport niet naar de Tweede Kamer. “Daar had ik ook naartoe moeten gaan.”

Inmiddels zijn we twee jaar verder, hebben zowel de parlementaire commissie die onderzoek deed naar de toeslagenaffaire als de commissie die de problemen bij de uitvoeringsorganisaties onderzocht hun rapporten uitgebracht, is het kabinet afgetreden en zal in de loop van 2022 de parlementaire enquête naar de toeslagenaffaire worden gehouden.

Sleutelfiguren zullen onder ede worden gehoord, waaronder ook demissionair premier Mark Rutte. Hij was tussen 2013 en 2016 voorzitter van de Ministeriële Commissie Aanpak Fraude die besloot tot intensivering van de jacht op vermeende fraude. “Ik snap wel dat de Kamer daar nog naar wil kijken”, zegt Van Zutphen.

‘Zelfredzaamheid betekent eigenlijk: zoek het maar uit’

Voor Van Zutphen is een ding duidelijk: het hele idee van de zelfredzame burger als maat der dingen is voorbij. “Zelfredzaamheid betekent eigenlijk: zoek het maar uit. Bij 80 procent van de bevolking werkt dat, maar bij 20 procent dus helemaal niet. En de overheid moet er ook voor die mensen zijn.”

Regels moeten volgens Van Zutphen eenvoudiger en mensen die in de problemen komen moeten weten waar ze naartoe kunnen. Twee jaar geleden pleitte Van Zutphen ervoor om per gemeente één loket te openen waar burgers met hun problemen naar toe kunnen. “Destijds werd ik een beetje voor gek versleten, maar nu staat het in verkiezingsprogramma’s. De overheid moet altijd de deur open hebben staan.”

Van Zutphen zal regering nauwgezet volgen

De rol van de Nationale ombudsman zal de komend regeringsperiode een iets andere zijn. Natuurlijk, burgers kunnen zich bij hem melden met klachten, maar hij zal ook nauwgezet volgen of de komende regering alle beloftes die nu zijn gedaan ook daadwerkelijk gaan uitvoeren.

“Al die plannen moeten geen papieren werkelijkheid blijven.” Hij heeft er alle vertrouwen in dat zaken ten goede kunnen keren. “De problemen zijn serieus, maar we zijn niet reddeloos. Maar wat me wel bezighoudt: We zijn zo’n rijk land, veel rijker dan wij is er niet. En toch gaat het altijd over geldgebrek. Geld zou het probleem niet moeten zijn. Het moet mogelijk zijn om mensen die niet veel hebben toch mee te laten doen.”

Zie ook: Dit wil het kabinet: nieuw toeslagensysteem en overheid die niet discrimineert

Lees meer over: Ombudsman  Reinier van Zutphen  Toeslagenaffaire

Ombudsman: ‘Plannen moeten geen papieren werkelijkheid blijven’

MSN 07.03.2021 Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen speelde een sleutelrol bij de toeslagenaffaire. Al in 2017 waarschuwde hij dat er grote problemen waren, die drie jaar later leidden tot het aftreden van het kabinet Rutte III. “We hebben jarenlang geroepen dat er iets moest gebeuren, maar we werden niet gehoord.”

Van Zutphen (60) is nu bijna zes jaar Nationale ombudsman en zal in april beginnen aan zijn tweede termijn van nog eens zes jaar. “Vijf jaar geleden, toen ik aantrad, verzette ik mij tegen het fraudedenken. Ik heb toen gezegd dat als de overheid naar de burger kijkt als een fraudeur er geen goede oplossingen komen.”

Hij noemt het ‘zuur’ dat hijzelf, de Rekenkamer en de afdeling advies van de Raad van State waarschuwden dat er dingen fout liepen, maar ze niet gehoord werden. “Het heeft lang geduurd voordat het kwartje viel.”

In korte tijd zijn er twee parlementaire onderzoeken geweest, die naar de toeslagenaffaire en onlangs presenteerde de commissie die onderzoek deed naar problemen bij uitvoeringsorganisaties als het UWV en het Centraal Bureau Rijvaardigheid haar bevindingen.

In dat laatste rapport keek de Tweede Kamer ook uitdrukkelijk naar haar eigen functioneren. Van Zutphen: “De boodschap verbaast mij niet, zeker niet als ik naar al onze rapporten kijk die we de afgelopen jaren hebben gemaakt. Wat me wel aangenaam verrast is dat de Kamer tot zelfreflectie in staat blijkt te zijn.”

De commissie adviseerde de Tweede Kamer de Ombudsman te zien als ‘een belangrijke partner’ en dat de samenwerking ‘moet worden geïntensiveerd’. Van Zutphen: “Dat is natuurlijk een mooie opsteker, het voelt als waardering voor wat we de afgelopen jaren hebben gedaan.”

‘Sla die klachtenprocedure maar over’

In februari 2016 kreeg Van Zutphen de eerste melding over problemen met de kinderopvangtoeslagen toen de Eindhovense advocaat Eva González Pérez hem benaderde. Zij vertegenwoordigde een groep ouders van wie de kinderopvangtoeslag volgens haar volkomen onterecht was afgenomen.

Van Zutphen adviseerde González Pérez eerst een klacht in te dienen bij Toeslagen, zoals de regels voorschrijven. Er gingen maanden overheen, waarbij die ouders in grote nood zaten, voordat hij zelf in november van dat jaar een onderzoek kon starten.

“Ik ben me toen helemaal rot geschrokken.” Hij zou nu eerder in actie zijn gekomen. “Ik zal eerder zeggen: sla die klachtenprocedure maar over, we gaan zelf aan de slag. Daartoe ben ik ook aangemoedigd door het kabinet.”

Onderzoek belandde in een la

En er is nog iets dat Van Zutphen anders zou doen: toen hij in 2017 zijn onderzoek naar de misstanden bij de toeslagen had afgerond, stuurde hij dat per post naar toenmalig staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes. Achteraf bleek dat het in een la was beland. “Ik had bij hem langs moeten gaan. Zijn ambtenaren geven het wel aan hem, dacht ik, maar ik was te goed van vertrouwen.” Ook stuurde Van Zutphen het rapport niet naar de Tweede Kamer. “Daar had ik ook naartoe moeten gaan.”

Inmiddels zijn we twee jaar verder, hebben zowel de parlementaire commissie die onderzoek deed naar de toeslagenaffaire als de commissie die de problemen bij de uitvoeringsorganisaties onderzocht hun rapporten uitgebracht, is het kabinet afgetreden en zal in de loop van 2022 de parlementaire enquête naar de toeslagenaffaire worden gehouden.

Sleutelfiguren zullen onder ede worden gehoord, waaronder ook demissionair premier Mark Rutte. Hij was tussen 2013 en 2016 voorzitter van de Ministeriële Commissie Aanpak Fraude die besloot tot intensivering van de jacht op vermeende fraude. “Ik snap wel dat de Kamer daar nog naar wil kijken”, zegt Van Zutphen.

‘Zelfredzaamheid betekent eigenlijk: zoek het maar uit’

Voor Van Zutphen is een ding duidelijk: het hele idee van de zelfredzame burger als maat der dingen is voorbij. “Zelfredzaamheid betekent eigenlijk: zoek het maar uit. Bij 80 procent van de bevolking werkt dat, maar bij 20 procent dus helemaal niet. En de overheid moet er ook voor die mensen zijn.”

Regels moeten volgens Van Zutphen eenvoudiger en mensen die in de problemen komen moeten weten waar ze naartoe kunnen. Twee jaar geleden pleitte Van Zutphen ervoor om per gemeente één loket te openen waar burgers met hun problemen naar toe kunnen. “Destijds werd ik een beetje voor gek versleten, maar nu staat het in verkiezingsprogramma’s. De overheid moet altijd de deur open hebben staan.”

Van Zutphen zal regering nauwgezet volgen

De rol van de Nationale ombudsman zal de komend regeringsperiode een iets andere zijn. Natuurlijk, burgers kunnen zich bij hem melden met klachten, maar hij zal ook nauwgezet volgen of de komende regering alle beloftes die nu zijn gedaan ook daadwerkelijk gaan uitvoeren.

“Al die plannen moeten geen papieren werkelijkheid blijven.” Hij heeft er alle vertrouwen in dat zaken ten goede kunnen keren. “De problemen zijn serieus, maar we zijn niet reddeloos. Maar wat me wel bezighoudt: We zijn zo’n rijk land, veel rijker dan wij is er niet. En toch gaat het altijd over geldgebrek. Geld zou het probleem niet moeten zijn. Het moet mogelijk zijn om mensen die niet veel hebben toch mee te laten doen.”

Rutte en andere kabinetsleden niet strafrechtelijk vervolgd vanwege toeslagenaffaire

AD 05.02.2021 De regering zal geen opdracht geven om premier Mark Rutte en andere politieke kopstukken strafrechtelijk te vervolgen voor hun rol in de toeslagenaffaire. Dat heeft demissionair minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus zojuist geschreven aan de Tweede Kamer.

Behalve tegen Rutte deden 87 gedupeerde toeslagouders begin dit jaar aangifte tegen (oud-)bewindslieden Lodewijk Asscher, Eric Wiebes, Wopke Hoekstra, Tamara van Ark en Menno Snel. Zij zouden zich volgens advocaat Vasco Groeneveld schuldig hebben gemaakt aan ambtsmisdrijven.

Lees ook;

De procureur-generaal van de Hoge Raad, Jos Silvis, heeft de aangiften onderzocht en is een oriënterend onderzoek gestart. Doel hiervan was uit te vinden of er aanknopingspunten zijn voor het starten van een opsporingsonderzoek.

Die aanknopingspunten zijn niet gevonden, zo laat Grapperhaus de Kamer weten. ,,Dat betekent dat er vanwege de regering geen opdracht tot vervolging zal worden gegeven”, aldus de minister. Hij benadrukt dat de Tweede Kamer zelf nog wel opdracht tot vervolging kan geven.

Tachtig slachtoffers

Advocaat Vasco Groeneveld deed namens een groep gedupeerden van de kinderopvangtoeslagzaak aangifte tegen de bewindslieden. Groeneveld vertegenwoordigt tachtig slachtoffers.

Voor aangifte tegen bewindspersonen geldt een protocol. Dat schrijft voor dat de procureur-generaal bij de Hoge Raad een oriënterend onderzoek begint, gericht op de vraag of er aanknopingspunten zijn voor een opsporingsonderzoek. Als deze oriënterende fase klaar is, informeert de procureur-generaal bij de Hoge Raad de minister van Justitie en Veiligheid, Ferd Grapperhaus.

Ferdinand Grapperhaus, demissionair minister van Justitie en Veiligheid. © ANP

De procureur-generaal kan niet naar eigen inzicht tot strafvervolging overgaan. Hij dient daarvoor opdracht te krijgen van de regering of de Tweede Kamer. Grapperhaus kan als vertegenwoordiger van de regering de procureur-generaal opdracht geven tot het verrichten van een opsporingsonderzoek. Vervolgens is het aan de regering om de vervolgingsbeslissing te nemen. Indien de regering geen opdracht geeft tot strafvervolging, kan de Tweede Kamer daartoe dus nog wel besluiten.

Wettelijke tekortkomingen

Silvis schrijft in zijn onderzoeksverslag dat de problemen in de toeslagenaffaire het gevolg zijn van wettelijke tekortkomingen. Dat voor ouders in het toeslagensysteem grote problemen kunnen ontstaan ‘is bij het opstellen van de wetgeving niet onderkend’. Belangrijke juridische middelen voor rechtsbescherming zijn door de wetgever indertijd niet in de wet opgenomen, schrijft Silvis.

De problemen hangen volgens de leider van het parket bij de Hoge Raad niet samen met vervolgbare ambtsdelicten van bewindspersonen. ‘De aangifte is grotendeels gebaseerd op de ondervraging door een parlementaire commissie. Wettelijk mag die ondervraging niet als bewijs worden gebruikt in een strafvervolging.’ Hij geeft aan dat ‘in een systeem van parlementaire democratie de politieke verantwoording voorop hoort te staan’.

Grapperhaus: wij gaan geen ministers vervolgen om toeslagen

Telegraaf 05.03.2021 Minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid zal geen opdracht geven om de ministers en staatssecretarissen in de toeslagenaffaire rond de kinderopvang te vervolgen. Hij volgt daarmee het advies op van de procureur-generaal bij de Hoge Raad.

Procureur-generaal Jos Silvis maakte eerder op vrijdag bekend dat hij na een oriënterend onderzoek geen aanknopingspunten voor een strafrechtelijk onderzoek ziet. Naar aanleiding van dat advies schrijft Grapperhaus in een brief aan de Tweede Kamer dat er door „de regering geen opdracht tot vervolging zal worden gegeven.” Alleen de Tweede Kamer kan nu nog besluiten tot strafvervolging.

Advocaat Vasco Groeneveld deed in januari namens een groep gedupeerden van de kinderopvangtoeslagzaak aangifte tegen de betrokken (oud-)ministers Tamara van Ark (Medische Zorg), Wopke Hoekstra (Financiën) en Eric Wiebes (Economische Zaken). Daarnaast werden voormalig staatssecretaris van Financiën Menno Snel en oud-minister Lodewijk Asscher in die aangifte betrokken. In februari deed de advocaat ook aangifte tegen premier Mark Rutte.

Voor aangifte tegen bewindspersonen geldt een protocol. De procureur-generaal kan niet naar eigen inzicht tot strafvervolging overgaan. Hij dient daarvoor opdracht te krijgen van de regering of de Tweede Kamer.

BEKIJK OOK:

Organisatie die toeslagouders compenseert kan werk amper aan

BEKIJK OOK:

De Belastingdienst lijkt een ontembaar monster

BEKIJK MEER VAN; overheidsbeleid Ferd Grapperhaus Tweede Kamer der Staten-Generaal

Grapperhaus: geen opdracht van regering om ministers te vervolgen

MSN 05.03.2021 Minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid zal geen opdracht geven om de ministers en staatssecretarissen in de toeslagenaffaire rond de kinderopvang te vervolgen. Hij volgt daarmee het advies op van de procureur-generaal bij de Hoge Raad.

Procureur-generaal Jos Silvis maakte eerder op vrijdag bekend dat hij na een oriënterend onderzoek geen aanknopingspunten voor een strafrechtelijk onderzoek ziet. Naar aanleiding van dat advies schrijft Grapperhaus in een brief aan de Tweede Kamer dat er door “de regering geen opdracht tot vervolging zal worden gegeven”. Alleen de Tweede Kamer kan nu nog besluiten tot strafvervolging.

Advocaat Vasco Groeneveld deed in januari namens een groep gedupeerden van de kinderopvangtoeslagzaak aangifte tegen de betrokken (oud-)ministers Tamara van Ark (Medische Zorg), Wopke Hoekstra (Financiën) en Eric Wiebes (Economische Zaken). Daarnaast werden voormalig staatssecretaris van Financiën Menno Snel en oud-minister Lodewijk Asscher in die aangifte betrokken. In februari deed de advocaat ook aangifte tegen premier Mark Rutte.

Voor aangifte tegen bewindspersonen geldt een protocol. De procureur-generaal kan niet naar eigen inzicht tot strafvervolging overgaan. Hij dient daarvoor opdracht te krijgen van de regering of de Tweede Kamer.

Advies Hoge Raad: geen vervolging ministers voor toeslagenaffaire

RTL 05.03.2021 De procureur-generaal bij de Hoge Raad ziet geen aanknopingspunten voor een strafrechtelijk onderzoek tegen ministers en staatssecretarissen in de toeslagenaffaire.

Advocaat Vasco Groeneveld heeft namens 80 gedupeerden van de kinderopvangtoeslagzaak aangifte gedaan tegen ministers van Ark, Hoekstra en Wiebes, premier Rutte, staatssecretaris Snel en oud-minister Asscher.

Beroepsmatige discriminatie

Zij hebben strafrechtelijk verwijtbaar gehandeld, vindt Groeneveld. De bewindslieden hadden moeten voorkomen dat de Belastingdienst zich schuldig maakte aan zogeheten knevelarij en beroepsmatige discriminatie. Ook zijn artikel 1 van de Grondwet (het gelijkheidsbeginsel) en het Internationaal verdrag inzake de rechten van het kind geschonden.

De procureur-generaal stelt dat de problemen in de toeslagenaffaire het gevolg zijn van ‘wettelijke tekortkomingen’. Advocaat Groeneveld noemt dat advies van vandaag ‘teleurstellend’.

Protocol

Bij aangifte tegen ministers of staatssecretaris schrijft het protocol voor dat procureur-generaal bij de Hoge Raad een onderzoek start en advies uitbrengt aan de minister van Justitie. Uiteindelijk heeft de Tweede Kamer het laatste woord of er strafrechtelijk onderzoek wordt gedaan.

Lees ook:

Vertrouwelijke stukken bevestigen: toeslagenschandaal veel groter

RTL Nieuws; Toeslagenaffaire Belastingdienst

Advies PG Hoge Raad: bewindslieden toeslagenaffaire niet vervolgen

NOS 05.03.2021 De procureur-generaal (PG) bij de Hoge Raad adviseert de regering om geen strafrechtelijk opsporingsonderzoek te laten doen naar ministers en staatssecretarissen die betrokken waren bij de kinderopvangtoeslagaffaire.

Volgens de PG, Jos Silvis, zijn er geen aanknopingspunten voor zo’n strafrechtelijk onderzoek, meldt de Hoge Raad. De regering neemt het advies over en geeft geen opdracht tot vervolging, schrijft minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid).

Als de Tweede Kamer wil dat er wél een opsporingsonderzoek wordt gedaan, kan de Kamer dat aan dezelfde procureur-generaal opdragen.

Silvis deed het oriënterende onderzoek naar aanleiding van de aangifte tegen zes (oud-)bewindslieden, onder wie demissionair premier Rutte en minister Hoekstra van Financiën, door twintig gedupeerden.

Volgens hun advocaat Vasco Groeneveld hebben de zes zich schuldig gemaakt aan een ambtsmisdrijf en nalatigheid. De aangifte werd begin vorige maand aangevuld.

Politieke verantwoording

De aangifte is grotendeels gebaseerd op de ondervraging van de bewindslieden door de parlementaire ondervragingscommissie, schrijft de Hoge Raad. Die ondervraging mag wettelijk niet als bewijs worden gebruikt in een strafvervolging.

“De procureur-generaal geeft aan dat in een systeem van parlementaire democratie de politieke verantwoording voorop hoort te staan. Voor een strafrechtelijk onderzoek zijn er volgens hem geen aanknopingspunten.”

Geen pauzeknop

Advocaat Groeneveld reageert teleurgesteld. Een belangrijk argument was dat het kabinet in juni 2019 al de volle omvang van deze zaak kende, zegt hij.

“Toen wist men al dat het ging om tienduizenden gedupeerden, en was de diepte waarmee de onrechtmatigheden hadden plaatsgevonden bekend. Toch heeft men toen niet op de pauzeknop gedrukt en de vorderingen bijna een half jaar door laten lopen. Dat is kwalijk, en daarover zie ik in dit advies niks terug.”

Kabinet gevallen

Vanwege de affaire trad staatssecretaris Snel van Financiën in december af en viel kabinet Rutte-III half januari. Het kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie regeert demissionair door, maar zonder minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat).

Wiebes was in het vorige kabinet als staatssecretaris van Financiën verantwoordelijk voor de Belastingdienst. De fiscus beschuldigde duizenden ouders ten onrechte van fraude met toeslagen, waarop zij soms tienduizenden euro’s moesten terugbetalen en omvangrijke schulden opbouwden.

Ook trok Kamerlid Lodewijk Asscher zich terug als lijsttrekker van de PvdA. Asscher was vicepremier en minister van Sociale Zaken in het vorige kabinet.

De procureur-generaal geeft leiding aan het parket bij de Hoge Raad. Dat is een zelfstandig, onafhankelijk onderdeel van de rechterlijke organisatie en behoort niet tot het Openbaar Ministerie.

Bewindslieden en voormalig bewindslieden worden voor ambtsmisdrijven berecht door de Hoge Raad. De PG bij de Hoge Raad kan niet zelf tot strafvervolging overgaan.

Bron: Hoge Raad

BEKIJK OOK;

Advies Hoge Raad: geen vervolging ministers toeslagenaffaire

Telegraaf 05.03.2021 De procureur-generaal bij de Hoge Raad, Jos Silvis, ziet geen aanknopingspunten voor een strafrechtelijk onderzoek tegen ministers en staatssecretarissen in de toeslagenaffaire rond de kinderopvang.

Silvis adviseert geen strafrechtelijk opsporingsonderzoek te laten verrichten naar aanleiding van een aangifte tegen de bewindslieden. Dat is de uitkomst van een door hem uitgevoerd oriënterend onderzoek, meldt de Hoge Raad vrijdag.

Advocaat Vasco Groeneveld deed op 12 januari namens een groep gedupeerden van de kinderopvangtoeslagzaak aangifte tegen de ministers Tamara van Ark (Medische Zorg), Wopke Hoekstra (Financiën) en Eric Wiebes (Economische Zaken). Daarnaast werden voormalig staatssecretaris van Financiën Menno Snel en oud-minister Lodewijk Asscher in die aangifte betrokken. Op 3 februari deed de advocaat ook aangifte tegen premier Mark Rutte. Groeneveld vertegenwoordigt tachtig slachtoffers.

Protocol

Voor aangifte tegen bewindspersonen geldt een protocol. Dat schrijft voor dat de procureur-generaal bij de Hoge Raad een oriënterend onderzoek begint, gericht op de vraag of er aanknopingspunten zijn voor een opsporingsonderzoek. Als deze oriënterende fase klaar is, informeert de procureur-generaal bij de Hoge Raad de minister van Justitie en Veiligheid, Ferd Grapperhaus.

De procureur-generaal kan niet naar eigen inzicht tot strafvervolging overgaan. Hij dient daarvoor opdracht te krijgen van de regering of de Tweede Kamer. Grapperhaus kan als vertegenwoordiger van de regering de procureur-generaal opdracht geven tot het verrichten van een opsporingsonderzoek. Vervolgens is het aan de regering om de vervolgingsbeslissing te nemen.

Ook indien de regering geen opdracht geeft tot strafvervolging, kan de Tweede Kamer daartoe nog wel besluiten.

Silvis schrijft in zijn onderzoeksverslag dat de problemen in de toeslagenaffaire het gevolg zijn van wettelijke tekortkomingen. Dat voor ouders in het toeslagensysteem grote problemen kunnen ontstaan „is bij het opstellen van de wetgeving niet onderkend.” Belangrijke juridische middelen voor rechtsbescherming zijn door de wetgever indertijd niet in de wet opgenomen, schrijft Silvis.

’Problemen hangen niet samen met vervolgbare ambtsdelicten’

De problemen hangen volgens de leider van het parket bij de Hoge Raad niet samen met vervolgbare ambtsdelicten van bewindspersonen. „De aangifte is grotendeels gebaseerd op de ondervraging door een parlementaire commissie. Wettelijk mag die ondervraging niet als bewijs worden gebruikt in een strafvervolging.” Hij geeft aan dat „in een systeem van parlementaire democratie de politieke verantwoording voorop hoort te staan.”

BEKIJK OOK:

De Belastingdienst lijkt een ontembaar monster

BEKIJK OOK:

’Neoliberalisme is handig maar hol klaagwoord’

Luister ook naar verkiezingspodcast ’De Stembus’ van De Telegraaf, met deze aflevering: hoe nieuw zijn de nieuwe partijen nou eigenlijk echt, en heeft Wopke Hoekstra de muzieksmaak van Mark Rutte gekopieerd?

BEKIJK MEER VAN; rechtbank Hoge Raad

Hoge Raad ziet geen reden tot vervolging van ministers in toeslagenaffaire

NU 05.03.2021 De procureur-generaal bij de Hoge Raad, Jos Silvis, ziet geen aanknopingspunten voor een strafrechtelijk onderzoek tegen ministers en staatssecretarissen in de toeslagenaffaire rond de kinderopvang.

Silvis adviseert geen strafrechtelijk opsporingsonderzoek te laten verrichten naar aanleiding van een aangifte tegen de bewindslieden. Dat is de uitkomst van een door hem uitgevoerd oriënterend onderzoek, meldt de Hoge Raad vrijdag.

Volgens de procureur-generaal draait het in de aangifte vooral om de problemen die voortvloeien uit de manier waarop de wetgever in 2005 te werk is gegaan bij het het opstellen van de wetgeving. Daardoor zijn dit zaken die volgens Silvis “niet samenhangen met vervolgbare ambtsdelicten van bewindspersonen”.

Daarnaast is de aangifte met name gebaseerd op de sessies van de parlementaire commissie. Dergelijke ondervragingen mogen wettelijk niet als bewijs worden opgevoerd.

PC dient opdracht te krijgen van regering of Tweede Kamer

Bovendien geldt er voor aangifte tegen bewindspersonen een protocol. Dat schrijft voor dat de procureur-generaal bij de Hoge Raad een oriënterend onderzoek begint, gericht op de vraag of er aanknopingspunten zijn voor een opsporingsonderzoek. Als deze oriënterende fase klaar is, informeert de procureur-generaal bij de Hoge Raad de minister van Justitie en Veiligheid, Ferd Grapperhaus.

De minister gaf vrijdag te kennen geen opdracht te zullen geven om de ministers en staatssecretarissen te vervolgen. Hij volgt daarmee het advies op van de procureur-generaal.

De procureur-generaal kan niet naar eigen inzicht tot strafvervolging overgaan. Hij dient daarvoor opdracht te krijgen van de regering of de Tweede Kamer. Grapperhaus kan als vertegenwoordiger van de regering de procureur-generaal opdracht geven tot het verrichten van een opsporingsonderzoek. Vervolgens is het aan de regering om de vervolgingsbeslissing te nemen.

Ook indien de regering geen opdracht geeft tot strafvervolging, kan de Tweede Kamer daartoe nog wel besluiten.

Aangifte tegen groot aantal bewindspersonen

Advocaat Vasco Groeneveld deed op 12 januari namens een groep gedupeerden van de kinderopvangtoeslagzaak aangifte tegen de ministers Tamara van Ark (Medische Zorg), Wopke Hoekstra (Financiën) en Eric Wiebes (Economische Zaken).

Daarnaast werden voormalig staatssecretaris van Financiën Menno Snel en oud-minister Lodewijk Asscher in die aangifte betrokken. Op 3 februari deed de advocaat ook aangifte tegen premier Mark Rutte.

Lees meer over: Toeslagenaffaire 

Advies Hoge Raad: geen vervolging ministers toeslagenaffaire

MSN 05.03.2021 De procureur-generaal bij de Hoge Raad, Jos Silvis, ziet geen aanknopingspunten voor een strafrechtelijk onderzoek tegen ministers en staatssecretarissen in de toeslagenaffaire rond de kinderopvang. Silvis adviseert geen strafrechtelijk opsporingsonderzoek te laten verrichten naar aanleiding van een aangifte tegen de bewindslieden.

Dat is de uitkomst van een door hem uitgevoerd oriënterend onderzoek, meldt de Hoge Raad vrijdag. Advocaat Vasco Groeneveld deed op 12 januari namens een groep gedupeerden van de kinderopvangtoeslagzaak aangifte tegen de ministers Tamara van Ark (Medische Zorg), Wopke Hoekstra (Financiën) en Eric Wiebes (Economische Zaken).

Daarnaast werden voormalig staatssecretaris van Financiën Menno Snel en oud-minister Lodewijk Asscher in die aangifte betrokken. Op 3 februari deed de advocaat ook aangifte tegen premier Mark Rutte.

Advies Hoge Raad: geen vervolging ministers toeslagenaffaire

AD 05.03.3021 De procureur-generaal bij de Hoge Raad, Jos Silvis, ziet geen aanknopingspunten voor een strafrechtelijk onderzoek tegen ministers en staatssecretarissen in de toeslagenaffaire rond de kinderopvang.

Silvis adviseert geen strafrechtelijk opsporingsonderzoek te laten verrichten naar aanleiding van een aangifte tegen de bewindslieden. Dat is de uitkomst van een door hem uitgevoerd oriënterend onderzoek, meldt de Hoge Raad.

Lees ook;

Advocaat Vasco Groeneveld deed op 12 januari namens een groep gedupeerden van de kinderopvangtoeslagzaak aangifte tegen de ministers Tamara van Ark (Medische Zorg), Wopke Hoekstra (Financiën) en Eric Wiebes (Economische Zaken). Daarnaast werden voormalig staatssecretaris van Financiën Menno Snel en oud-minister Lodewijk Asscher in die aangifte betrokken. Op 3 februari deed de advocaat ook aangifte tegen premier Mark Rutte. Hij vertegenwoordigt tachtig slachtoffers.

Strafvervolging

Voor aangifte tegen bewindspersonen geldt een protocol. Dat schrijft voor dat de procureur-generaal bij de Hoge Raad een oriënterend onderzoek begint, gericht op de vraag of er aanknopingspunten zijn voor een opsporingsonderzoek. Als deze oriënterende fase klaar is, informeert de procureur-generaal bij de Hoge Raad de minister van Justitie en Veiligheid, Ferd Grapperhaus.

De procureur-generaal kan niet naar eigen inzicht tot strafvervolging overgaan. Hij dient daarvoor opdracht te krijgen van de regering of de Tweede Kamer. Grapperhaus kan als vertegenwoordiger van de regering de procureur-generaal opdracht geven tot het verrichten van een opsporingsonderzoek. Vervolgens is het aan de regering om de vervolgingsbeslissing te nemen.

Ook indien de regering geen opdracht geeft tot strafvervolging, kan de Tweede Kamer daartoe nog wel besluiten.

Bonnetje

De zogenoemde ‘toeslagenaffaire’ kwam aan het licht dankzij onderzoek van RTL Nieuws en Trouw. Daaruit bleek dat de Belastingdienst in 2014 voor circa 300 ouders – de tellingen lopen uiteen – de kinderopvangtoeslag volledig stopzette en terugvorderde. Dit na een onderzoek door een antifraudeteam. Dat was bij controle van het Eindhovense gastouderbureau Dadim op ‘onregelmatigheden’ gestuit.

Zo bleek dat ouders onvolledige of onjuiste informatie hadden aangeleverd toen zij de toeslag aanvroegen. Soms ging het om een verkeerd ingevuld getal of een ontbrekend bonnetje. Dat werd keihard bestraft. Doordat gezinnen opeens honderden euro’s per maand misliepen en daarnaast ook bedragen uit jaren ervoor moesten terugbetalen, kwamen zij in grote financiële problemen terecht.

Slachtoffer

De parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag constateerde in december vorig jaar in haar eindverslag dat de ouders die slachtoffer werden van de harde aanpak ‘ongekend onrecht’ was aangedaan. De ‘grondbeginselen van de rechtsstaat zijn geschonden’ en ouders hebben jarenlang ‘geen schijn van kans’ gehad, luidde het. De commissie-Donner wees met een beschuldigende vinger naar het politieke klimaat tijdens de vorige twee kabinetten, waarbij de nadruk meer en meer op fraudebestrijding kwam te liggen.

De oprichting van het Combiteam Aanpak Facilitators was hier een reactie op. De zogeheten ‘Bulgarenfraude’ in 2013 bracht toenmalig staatssecretaris Frans Weekers in grote problemen. Hij wist een motie van wantrouwen, ingediend door de oppositie, ternauwernood te overleven. Vanaf dat moment werd iedere misslag, overtreding of onjuiste aangifte van een toeslag als fraude aangeduid, aldus Donner.

De ‘toeslagenaffaire’ kostte staatssecretaris van Financiën Menno Snel de kop, leidde tot het vertrek van Lodewijk Asscher als PvdA-lijsttrekker van de PvdA en tot het aftreden van het kabinet Rutte, medio januari. Eerder werd duidelijk dat het Openbaar Ministerie de Belastingdienst niet strafrechtelijk zal vervolgen vanwege de affaire. Meerdere ouders spanden daarop procedures aan om die vervolging alsnog gedaan te krijgen.

Leijten SP) en Omtzigt (CDA) in gesprek met gedupeerden.

Kamerleden vol ongeloof over ‘triest inkijkje’ in werkwijze Toeslagen

MSN 05.03.2021 SP-kamerlid Renske Leijten en haar CDA-collega Pieter Omtzigt reageren vol ongeloof op werkinstructies en handleidingen van de afdeling Toeslagen. Het geeft volgens hen een triest inkijkje in de gebrekkige manier waarop met rechten van burgers werd omgegaan.

“Het toeslagenschandaal is veel groter, en heeft ook langer geduurd dan gedacht”, zegt Omtzigt. Uit de stukken blijkt dat de omstreden werkwijze al begint bij de invoering van het toeslagenstelsel. “Dat is ver maar dan ook heel ver voor de zogenaamde Bulgarenfraude.”

Strikte naleving van de regels en fraudejacht blijft niet beperkt tot kinderopvangtoeslag, maar strekt zich ook uit naar huur- en zorgtoeslag. “Ik denk dat de vraag is hoeveel gedupeerden er zitten bij huur- en zorgtoeslag”, reageert Leijten. De Tweede Kamer heeft daar al een aantal keer naar gevraagd, maar nog geen antwoord gekregen.

De stukken leggen volgens Leijten pijnlijk bloot hoe rechten van burgers werden geschonden door de werkwijze van de afdeling Toeslagen. “De instructies geven aan hoe iemand op papier moet worden beoordeeld om tot afwijzing te komen. Nergens staat: we nodigen mensen uit voor een gesprek.”

Ernstig

“Het lijkt wel alsof er niemand is geweest die heeft gezegd: mag het wel wat we doen?” vervolgt Leijten. “Als deze instructies gevolgd zijn, heeft de Belastingdienst moedwillig de rechtsbescherming van burgers en bedrijven uitgeschakeld”, zegt Omtzigt. “Dat betekent dat je je niet kunt verweren tegen de Belastingdienst als die je verdenkt van fraude. Dat is heel ernstig in een rechtsstaat.”

De SP en het CDA roepen het kabinet op om nu echt snel volledige openheid te geven over wat er allemaal mis is gegaan.

Kamer schrikt van uitbreiding toeslagenschandaal: ’Nieuw dieptepunt’

Telegraaf 05.03.2021  Nieuw opgedoken documenten in de toeslagenaffaire zorgen voor opschudding bij Kamerleden. Zij maken zich zorgen hoe breed het schandaal eigenlijk speelt bij andere toeslagen dan die voor de kinderopvang.

De Kamer reageert op berichten van RTL Nieuws, dat stelt dat de fraudejacht bij de Belastingdienst al ver voor de ’Bulgarenfraude’ in 2013 speelde. Al kort na het invoeren van het toeslagstelsel, zo’n 15 jaar geleden, werd er volgens RTL gesproken over het niet uitkeren van toeslagen bij twijfel en worden mensen op een ’uitsluitlijst’ geplaatst. Mensen die als fraudeur worden aangemerkt, zouden niet meer zomaar van dat stempel af komen.

’Zeer ernstig’

„Dit is zeer ernstig”, vindt CDA-Kamerlid Omtzigt. „Het wordt steeds duidelijker dat de belastingdienst zich heel lang niet aan heel veel wetten hield, zodat burgers en bedrijven zich niet konden verweren bij een fraudeverdenking.”

PvdA-Kamerlid Nijboer spreekt van een ’nieuw dieptepunt’, wijzend op een document waarin ambtenaren zichzelf tot ’de rechters’ bombarderen: „Het minste wat je verwacht: de beginselen van de rechtsstaat respecteren. Maar niets bleek minder waar.”

Niet alleen de kinderopvangtoeslag

De werkwijze gold niet alleen voor de kinderopvangtoeslag, van waaruit het toeslagenschandaal ontstaat dat uiteindelijk tot de val van het kabinet-Rutte III leidt, maar ook bij huur- en zorgtoeslag en het kindgebonden budget. Staatssecretaris Van Huffelen (Financiën) schreef eind vorig jaar al dat de fiscus bij andere toeslagen mogelijk ook over de schreef is gegaan.

’Hardvochtig behandelen van burgers’

Het baart de Kamer zorgen. „Het hardvochtig behandelen van burgers gebeurde niet alleen bij kinderopvangtoeslag, maar ook bij andere toeslagen”, ziet CU-Kamerlid Bruins. GL-Kamerlid Snels sluit zich daarbij aan: „Het ging niet alleen mis bij de kinderopvangtoeslag, maar ook bij andere toeslagen. En het begon al ten tijde van kabinetten van Balkenende.” SP-Kamerlid Leijten wil al langer weten hoeveel gedupeerden er zijn bij andere toeslagen.

’Wetten te streng nageleefd’

Een woordvoerder van Van Huffelen erkent in een reactie dat de Belastingdienst wetten al vanaf het begin van het toeslagenstelsel te streng heeft nageleefd. Het beeld dat er ook meteen streng op fraude gejaagd is, herkent hij niet. „In de eerste jaren na de invoering van het toeslagenstelsel lag de focus op het zo snel mogelijk uitbetalen van toeslagen en controle achteraf”, zegt de woordvoerder, die de te strenge fraude-aanpak pas vanaf 2010 ziet ontstaan.

BEKIJK MEER VAN; overheid belastingen Van Huffelen Omtzigt Nijboer Kamer Belastingdienst

Kamerleden vol ongeloof over ‘triest inkijkje’ in werkwijze Toeslagen

RTL 05.03.2021 SP-kamerlid Renske Leijten en haar CDA-collega Pieter Omtzigt reageren vol ongeloof op werkinstructies en handleidingen van de afdeling Toeslagen. Het geeft volgens hen een triest inkijkje in de gebrekkige manier waarop met rechten van burgers werd omgegaan.

“Het toeslagenschandaal is veel groter, en heeft ook langer geduurd dan gedacht”, zegt Omtzigt. Uit de stukken blijkt dat de omstreden werkwijze al begint bij de invoering van het toeslagenstelsel. “Dat is ver maar dan ook heel ver voor de zogenaamde Bulgarenfraude.”

Strikte naleving van de regels en fraudejacht blijft niet beperkt tot kinderopvangtoeslag, maar strekt zich ook uit naar huur- en zorgtoeslag. “Ik denk dat de vraag is hoeveel gedupeerden er zitten bij huur- en zorgtoeslag”, reageert Leijten. De Tweede Kamer heeft daar al een aantal keer naar gevraagd, maar nog geen antwoord gekregen.

De stukken leggen volgens Leijten pijnlijk bloot hoe rechten van burgers werden geschonden door de werkwijze van de afdeling Toeslagen. “De instructies geven aan hoe iemand op papier moet worden beoordeeld om tot afwijzing te komen. Nergens staat: we nodigen mensen uit voor een gesprek.”

Lees ook;

Vertrouwelijke stukken bevestigen: toeslagenschandaal veel groter

Ernstig

“Het lijkt wel alsof er niemand is geweest die heeft gezegd: mag het wel wat we doen?” vervolgt Leijten. “Als deze instructies gevolgd zijn, heeft de Belastingdienst moedwillig de rechtsbescherming van burgers en bedrijven uitgeschakeld”, zegt Omtzigt. “Dat betekent dat je je niet kunt verweren tegen de Belastingdienst als die je verdenkt van fraude. Dat is heel ernstig in een rechtsstaat.”

De SP en het CDA roepen het kabinet op om nu echt snel volledige openheid te geven over wat er allemaal mis is gegaan.

Meer: Roel Schreinemachers Renske Leijten Pieter Omtzigt Belastingdienst Tweede Kamer Toeslagenaffaire Belastingdienst

Kamer schrikt van uitbreiding toeslagenschandaal: ’Nieuw dieptepunt’

MSN 05.03.2021 Nieuw opgedoken documenten in de toeslagenaffaire zorgen voor opschudding bij Kamerleden. Zij maken zich zorgen hoe breed het schandaal eigenlijk speelt bij andere toeslagen dan die voor de kinderopvang.

De Kamer reageert op berichten van RTL Nieuws, dat stelt dat de fraudejacht bij de Belastingdienst al ver voor de ’Bulgarenfraude’ in 2013 speelde. Al kort na het invoeren van het toeslagstelsel, zo’n 15 jaar geleden, werd er volgens RTL gesproken over het niet uitkeren van toeslagen bij twijfel en worden mensen op een ’uitsluitlijst’ geplaatst. Mensen die als fraudeur worden aangemerkt, zouden niet meer zomaar van dat stempel af komen.

’Zeer ernstig’

„Dit is zeer ernstig”, vindt CDA-Kamerlid Omtzigt. „Het wordt steeds duidelijker dat de belastingdienst zich heel lang niet aan heel veel wetten hield, zodat burgers en bedrijven zich niet konden verweren bij een fraudeverdenking.”

PvdA-Kamerlid Nijboer spreekt van een ’nieuw dieptepunt’, wijzend op een document waarin ambtenaren zichzelf tot ’de rechters’ bombarderen: „Het minste wat je verwacht: de beginselen van de rechtsstaat respecteren. Maar niets bleek minder waar.”

Niet alleen de kinderopvangtoeslag

De werkwijze gold niet alleen voor de kinderopvangtoeslag, van waaruit het toeslagenschandaal ontstaat dat uiteindelijk tot de val van het kabinet-Rutte III leidt, maar ook bij huur- en zorgtoeslag en het kindgebonden budget. Staatssecretaris Van Huffelen (Financiën) schreef eind vorig jaar al dat de fiscus bij andere toeslagen mogelijk ook over de schreef is gegaan.

’Hardvochtig behandelen van burgers’

Het baart de Kamer zorgen. „Het hardvochtig behandelen van burgers gebeurde niet alleen bij kinderopvangtoeslag, maar ook bij andere toeslagen”, ziet CU-Kamerlid Bruins. GL-Kamerlid Snels sluit zich daarbij aan: „Het ging niet alleen mis bij de kinderopvangtoeslag, maar ook bij andere toeslagen. En het begon al ten tijde van kabinetten van Balkenende.” SP-Kamerlid Leijten wil al langer weten hoeveel gedupeerden er zijn bij andere toeslagen.

’Wetten te streng nageleefd’

Een woordvoerder van Van Huffelen erkent in een reactie dat de Belastingdienst wetten al vanaf het begin van het toeslagenstelsel te streng heeft nageleefd. Het beeld dat er ook meteen streng op fraude gejaagd is, herkent hij niet. „In de eerste jaren na de invoering van het toeslagenstelsel lag de focus op het zo snel mogelijk uitbetalen van toeslagen en controle achteraf”, zegt de woordvoerder, die de te strenge fraude-aanpak pas vanaf 2010 ziet ontstaan.

‘Fiscus werkte al veel langer met zwarte lijsten, en bij meer toeslagen’

NOS 05.03.2021 De werkwijze die leidde tot de toeslagenaffaire wordt al veel langer gevolgd dan tot dusver bekend was. Dat meldt RTL Nieuws op basis van vertrouwelijke documenten die de nieuwszender heeft ingezien.

Het gaat om documenten van de afdeling Toeslagen van de Belastingdienst, zoals handleidingen, werkinstructies, excelbestanden en verzonden brieven. Daaruit blijkt volgens RTL dat de werkwijze waardoor mensen onterecht als potentieel fraudeur bestempeld konden worden en in grote financiële problemen kwamen, al in 2006 begon.

Tot nu toe was de veronderstelling dat de ontspoorde fraudejacht in 2013 van start ging als gevolg van de zogeheten Bulgarenfraude.

Massaal op de uitsluitlijst

Ook blijken er volgens RTL veel meer werkinstructies voor ambtenaren van de Belastingdienst te zijn geweest die in strijd waren met de wet- en regelgeving. Het gaat om aanwijzingen voor het stopzetten van niet alleen de kinderopvangtoeslag, maar ook van de zorgtoeslag, de huurtoeslag en het kindgebonden budget.

Mensen over wie twijfel bestond, kwamen op een ‘uitsluitlijst’ waarna ze geen toeslagen meer kregen. Hun werd niet verteld dat ze op deze lijst stonden, waardoor ze dat ook niet konden aanvechten. Ze zouden vervolgens automatisch nog jaren als fraudeur behandeld zijn. Dat gebeurde op grote schaal, concludeert RTL op basis van werkinstructies met de titel ‘Massaal’.

De Belastingdienst laat in een reactie weten dat er wel altijd een handmatige toets werd gedaan voordat iemand op de lijst kwam. En, zegt de dienst, de toeslag werd voor mensen die op de uitsluitlijst kwamen niet automatisch stopgezet. Ze konden extra gecontroleerd worden.

‘Verschillende versies documenten’

In een vijf pagina’s tellende reactie, die RTL heeft gepubliceerd, zegt het ministerie van Financiën dat het niet alle documenten heeft teruggevonden waarop de nieuwszender zich baseert. ‘De documenten waar RTL naar verwijst zijn goeddeels teruggevonden maar hierbij werd wel duidelijk dat van deze documenten meerdere versies bestonden, waarvan nu niet met zekerheid kan worden gezegd of beide (RTL/Toeslagen) van dezelfde versies zijn uitgegaan.’

Verder zegt het ministerie dat het niet zo is dat mensen die verdacht werden van fraude automatisch in het vervolg ook zo behandeld blijven worden door de Belastingdienst. Dat gebeurt alleen voor een “specifieke periode”, die handmatig door een behandelaar wordt ingesteld en handmatig weer verlengd moet worden. “Na een tijdsperiode voor afwijkende behandeling komt de toeslaggerechtigde weer in het normale behandelproces terecht.”

“Kleine fouten zoals het ontbreken van een handtekening of datum op een contract, konden leiden tot hoge terugvorderingen of stopzetting van toeslagen”, aldus Het ministerie van Financiën.

Daarnaast deelt het ministerie niet de conclusie dat de fraudejacht, zoals RTL het noemt, al vijftien jaar geleden begon. “Voor zover we kunnen nagaan, lag hier in de eerste jaren niet de nadruk op.”

Wel beaamt het ministerie dat de toeslagenregels vanaf het het begin af aan ‘zeer strikt geïnterpreteerd’ werden. “Kleine fouten zoals het ontbreken van een handtekening of datum op een contract, konden leiden tot hoge terugvorderingen of stopzetting van toeslagen.” Die problemen zijn “bekend, en dat is ook onderkend”, aldus het ministerie. “Juist om die reden heeft het kabinet besloten om ouders te compenseren over de gehele periode sinds de invoering van de kinderopvangtoeslag in 2005.”

‘Bevestigt beeld’

Advocaat Vasco Groeneveld zegt dat de vertrouwelijke documenten die RTL naar buiten heeft gebracht het beeld bevestigen dat de historie die zijn klanten hebben met de Belastingdienst teruggaat tot 2006. “Gedupeerden vertellen mij dat de ellende toen al begon. Dit gaat zeker een rol spelen bij mijn verzoek aan het Gerechtshof om alsnog het Openbaar Ministerie te gelasten om medewerkers van de Belastingdienst te vervolgen.”

Groeneveld wil deze maand nog een klacht bij het hof indienen. “Het beeld dat medewerkers van de Belastingdienst onrechtmatig hebben gehandeld, wordt met deze documenten versterkt. En daarmee ook de nalatigheid van ministers om ertegen op te treden.”

Groeneveld zegt na het weekend vijftig nieuwe deelnemers aan de aangifte toe te voegen tegen zes (oud-)ministers die hij verantwoordelijk houdt voor het toeslagenschandaal. Het totaal aantal deelnemers aan deze aangifte komt daarmee op 130.

BEKIJK OOK;

Toeslagenaffaire begon mogelijk al jaren eerder

NU 05.03.2021 De omstreden werkwijze van de Belastingdienst die bekendstaat als de toeslagenaffaire, begon veel eerder dan tot nu toe gedacht werd, meldt RTL Nieuws vrijdag op basis van vertrouwelijke documenten van de fiscus.

Door het schandaal rond de kinderopvangtoeslagen werden duizenden ouders gedupeerd, doordat de Belastingdienst hen ten onrechte als fraudeurs zag. Dit drama speelde sinds 2013. Uit stukken die RTL Nieuws heeft ingezien, zou echter blijken dat ambtenaren zich vijftien jaar geleden al niet aan de wet hielden bij het terugvorderen van toeslagen.

Het medium heeft ontdekt dat een werkinstructie van de fiscus uit 2006 al spreekt over het “afwijkend behandelen” van mensen bij een vermoeden van fraude. Deze mensen zouden op een zogenaamde “uitsluitlijst” zijn gekomen, waarop de toeslagen zouden zijn stilgezet.

Dat dit handelen destijds op grote schaal gebeurde, blijkt volgens RTL Nieuws uit werkinstructies met de titel “massaal”.

Daarnaast zouden mensen die eenmaal op een uitsluitlijst stonden, ook de jaren erna zijn behandeld als fraudeur. Ambtenaren zouden zelf hebben bepaald wie in de categorie “hoog risico” vielen en onderworpen moesten worden aan strengere controles.

De ambtenaren betitelden zichzelf daarom ook wel als “de rechters”, zou blijken uit een van de documenten.

‘Term rechters met kennis van nu een wat ongelukkige aanduiding’

De Belastingdienst laat in een reactie aan RTL Nieuws weten dat het “logisch” was dat handmatig werd getoetst of mensen mogelijk fraudeerden. Het beleid was er namelijk op gericht om fouten bij aanvragen of veranderingen van toeslagen te voorkomen.

De fiscus zegt uiteindelijk niet te zijn doorgegaan met deze manier van risicoselectie. Verder noemt de Belastingdienst de term ‘rechters’ “met de kennis van nu” een “wat ongelukkige aanduiding”.

Vorig jaar kwam een snoeihard rapport uit over de toeslagenaffaire. Dat leidde op 15 januari tot de val van het kabinet. Voor de gedupeerde ouders is een compensatieregeling in het leven geroepen.

Zie ook: Tijdlijn toeslagenaffaire: Van harde aanpak naar kwijtschelden schulden

Lees meer over: Politiek  Toeslagenaffaire 

‘Belastingdienst houdt zich al 15 jaar niet aan de wet bij terugvordering toeslagen’

AD 05.03.2021 Het toeslagenschandaal bij de Belastingdienst is veel groter dan tot nu toe gedacht, concludeert RTL Nieuws op basis van vertrouwelijke stukken. De omstreden werkwijze van de Belastingdienst is veel eerder begonnen dan tot nu toe bekend, blijkt uit duizenden documenten van de dienst Toeslagen die de nieuwszender in handen kreeg.

Lang is ervan uitgegaan dat de strikte handhaving van de regels en de harde fraudejacht het gevolg waren van de Bulgarenfraude in 2013. Deze praktijk bestond echter al veel langer. Al vijftien jaar houden ambtenaren zich niet aan de wet bij terugvordering van toeslagen, blijkt uit de stukken die RTL Nieuws heeft ingezien. Handleidingen, werkinstructies, excelbestanden en verzonden brieven, bieden een ‘onthullend inkijkje’, klinkt het.

Kort na de invoering van het toeslagenstelsel worden al instructies opgesteld om bij twijfel toeslagen niet zomaar uit te keren. Dat gebeurt niet alleen met kinderopvangtoeslag, maar ook met zorgtoeslag, huurtoeslag en kindgebonden budget. De handleidingen die de dienst Toeslagen bij de toepassing van relevante regels en wetten hanteert, zouden naar verluidt niet juridisch zijn getoetst.

Lees ook;

Vinkje achter de naam

Bij vermoedens van fraude komen mensen op een zogenoemde ‘uitsluitlijst’ te staan. ‘Afwijkend behandelen’ luidt een werkinstructie uit 2006. Toeslagen worden onder de noemer ‘nihilstelling’ stopgezet. Uit de documenten blijkt dat dit massaal gebeurt. Volgens de Belastingdienst was het beleid erop gericht bewuste of onbewuste fouten bij de aanvraag of wijziging van het grote aantal uitgekeerde toeslagen te voorkomen.

Wie eenmaal op de uitsluitlijst terechtkomt, komt daar niet meer van af. Er is sprake van het ‘automatisch continueren van de afwijkende behandeling’, zo blijkt uit stukken uit 2007. Elk contact met de Belastingdienst resulteert in behandeling als fraudeur, schrijft RTL. Bovendien worden mensen met een ‘vinkje achter hun naam’ hiervan door de Belastingdienst niet op de hoogte gesteld, waardoor verweer niet mogelijk is.

Ministerie

Het ministerie van Financiën stelt in een reactie niet alle stukken te hebben kunnen achterhalen die door de nieuwszender zijn aangevoerd. Desondanks bevestigt ze dat strikte interpretatie van wet- en regelgeving door de Belastingdienst ook in de beginjaren zeer ingrijpende gevolgen heeft gehad voor mensen. “Dat is bekend, en dat is ook onderkend”, staat in een schriftelijke reactie aan de nieuwszender. “Juist om die reden heeft het kabinet besloten ouders te compenseren over de gehele periode sinds de invoering van de kinderopvangtoeslag in 2005.”

De zogenoemde ‘toeslagenaffaire’ kwam aan het licht dankzij onderzoek van RTL Nieuws en Trouw. Daaruit bleek dat de Belastingdienst in 2014 voor circa 300 ouders – de tellingen lopen uiteen – de kinderopvangtoeslag volledig stopzette en terugvorderde. Dit na een onderzoek door een antifraudeteam. Dat was bij controle van het Eindhovense gastouderbureau Dadim op ‘onregelmatigheden’ gestuit.

Zo bleek dat ouders onvolledige of onjuiste informatie hadden aangeleverd toen zij de toeslag aanvroegen. Soms ging het om een verkeerd ingevuld getal of een ontbrekend bonnetje. Dat werd keihard bestraft. Doordat gezinnen opeens honderden euro’s per maand misliepen en daarnaast ook bedragen uit jaren ervoor moesten terugbetalen, kwamen zij in grote financiële problemen terecht.

Grondbeginselen rechtsstaat

De parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag constateerde in december vorig jaar in haar eindverslag. dat de ouders die slachtoffer werden van de harde aanpak ‘ongekend onrecht’ was aangedaan. De ‘grondbeginselen van de rechtsstaat zijn geschonden’ en ouders hebben jarenlang ‘geen schijn van kans’ gehad, luidde het. De commissie-Donner wees met een beschuldigende vinger naar het politieke klimaat tijdens de vorige twee kabinetten, waarbij de nadruk meer en meer op fraudebestrijding kwam te liggen.

De oprichting van het Combiteam Aanpak Facilitators was hier een reactie op. De zogeheten ‘Bulgarenfraude’ in 2013 bracht toenmalig staatssecretaris Frans Weekers in grote problemen. Hij wist een motie van wantrouwen, ingediend door de oppositie, ternauwernood te overleven. Vanaf dat moment werd iedere misslag, overtreding of onjuiste aangifte van een toeslag als fraude aangeduid, aldus Donner.

De ‘toeslagenaffaire’ kostte staatssecretaris van Financiën Menno Snel de kop, leidde tot het vertrek van Lodewijk Asscher als PvdA-lijsttrekker van de PvdA en tot het aftreden van het kabinet Rutte, medio januari.

Toeslagenaffaire duurde veel langer: groep ambtenaren noemde zich ‘De Rechters’ en stelde uitsluitlijsten op

Toeslagenaffaire duurde veel langer: groep ambtenaren noemde zich ‘De Rechters’ en stelde uitsluitlijsten op

MSN 05.03.2021 Al veel langer dan gedacht keert de Belastingdienst niet uit bij ‘vermoedens van fraude’. En dat geldt niet alleen voor de kinderopvangtoeslag, maar ook voor de zorg- en huurtoeslag en het kindgebonden budget. Dat blijkt uit documenten die RTL Nieuws inzag.

Tot nu toe werd gedacht dat de affaire een gevolg is van de Bulgarenfraude uit 2013, maar het verrotte systeem is vlak na de oprichting ervan, vijftien jaar geleden, al ontstaan. Er is een werkinstructie uit 2006 over het ‘afwijkend behandelen’ van mensen bij vermoedens van fraude.

De Rechters

Zij komen op een ‘uitsluitlijst’ waarna toeslagen worden stopgezet. Dat gebeurt ‘massaal’ zoals een ander document heet. Verder is er een memo uit 2016 getiteld ‘De Rechters’. Een groep ambtenaren noemt zich zo, omdat zij het oordeel vellen over wie in ‘een hoog risicogroep’ terechtkomt.

Zij bepalen willekeurig en zonder juridische grondslag wie het stempel fraudeur krijgt. Diegene komt daar dan moeilijk meer van af. In een stuk uit 2007 wordt gesproken van het ‘automatisch continueren van de afwijkende behandeling’.

Zwarte lijst

Ook houdt de Belastingdienst een zwarte lijst bij van gastouderbureaus die verdacht worden van fraude. Zowel de mensen op de uitsluitlijst als de bureaus op de zwarte lijst zijn daar niet van op de hoogte en kunnen zich dus ook niet verweren.

Topambtenaren verweren zich in de toeslagenaffaire door de wetten en regels de schuld te geven: die waren te streng, stellen zij. Maar uit deze documenten blijkt iets anders: ambtenaren schonden juist bewust de regels.

Bron(nen): RTL Nieuws

Toeslagenaffaire begon mogelijk al jaren eerder

MSN 05.03.2021 De omstreden werkwijze van de Belastingdienst die bekendstaat als de toeslagenaffaire, begon veel eerder dan tot nu toe gedacht werd, meldt RTL Nieuws vrijdag op basis van vertrouwelijke documenten van de fiscus.

Door het schandaal rond de kinderopvangtoeslagen werden duizenden ouders gedupeerd, doordat de Belastingdienst hen ten onrechte als fraudeurs zag. Dit drama speelde sinds 2013. Uit stukken die RTL Nieuws heeft ingezien, zou echter blijken dat ambtenaren zich vijftien jaar geleden al niet aan de wet hielden bij het terugvorderen van toeslagen.

Het medium heeft ontdekt dat een werkinstructie van de fiscus uit 2006 al spreekt over het “afwijkend behandelen” van mensen bij een vermoeden van fraude. Deze mensen zouden op een zogenaamde “uitsluitlijst” zijn gekomen, waarop de toeslagen zouden zijn stilgezet.

Dat dit handelen destijds op grote schaal gebeurde, blijkt volgens RTL Nieuws uit werkinstructies met de titel “massaal”.

Daarnaast zouden mensen die eenmaal op een uitsluitlijst stonden, ook de jaren erna zijn behandeld als fraudeur. Ambtenaren zouden zelf hebben bepaald wie in de categorie “hoog risico” vielen en onderworpen moesten worden aan strengere controles.

De ambtenaren betitelden zichzelf daarom ook wel als “de rechters”, zou blijken uit een van de documenten.

‘Term rechters met kennis van nu een wat ongelukkige aanduiding’

De Belastingdienst laat in een reactie aan RTL Nieuws weten dat het “logisch” was dat handmatig werd getoetst of mensen mogelijk fraudeerden. Het beleid was er namelijk op gericht om fouten bij aanvragen of veranderingen van toeslagen te voorkomen.

De fiscus zegt uiteindelijk niet te zijn doorgegaan met deze manier van risicoselectie. Verder noemt de Belastingdienst de term ‘rechters’ “met de kennis van nu” een “wat ongelukkige aanduiding”.

Vorig jaar kwam een snoeihard rapport uit over de toeslagenaffaire. Dat leidde op 15 januari tot de val van het kabinet. Voor de gedupeerde ouders is een compensatieregeling in het leven geroepen.

Interne werkinstructies en handleidingen Belastingdienst Toeslagen.

© Aangeboden door RTL Nieuws Interne werkinstructies en handleidingen Belastingdienst Toeslagen.

Vertrouwelijke stukken bevestigen: toeslagenschandaal veel groter

MSN 05.03.2021 De omstreden werkwijze van de Belastingdienst is veel eerder begonnen dan tot nu toe bekend. Dat blijkt uit duizenden vertrouwelijke documenten van de afdeling Toeslagen die RTL Nieuws in handen kreeg.

Handleidingen, werkinstructies, Excelbestanden en verzonden brieven geven een onthullend inkijkje in de werkwijze van de fiscus. Lang is ervan uitgegaan dat de strikte handhaving van de regels en de harde fraudejacht het gevolg waren van de Bulgarenfraude in 2013. Maar deze praktijk bestond al veel langer.

Al vijftien jaar houden ambtenaren zich niet aan de wet bij terugvordering van toeslagen, blijkt uit de stukken die RTL Nieuws heeft ingezien. Kort na de invoering van het toeslagenstelsel worden al instructies opgesteld om bij twijfel toeslagen niet zomaar uit te keren. Dat gebeurt niet alleen met kinderopvangtoeslag, maar ook met zorgtoeslag, huurtoeslag en kindgebonden budget.

Uitsluitlijst

Een werkinstructie uit 2006 spreekt al over ‘afwijkend behandelen’ van mensen bij vermoedens van fraude. Zij komen op een zogenaamde ‘uitsluitlijst’. Toeslagen worden dan stopgezet. ‘Nihilstelling’ heet dat in het jargon van de fiscus. Dit gebeurt op grote schaal, blijkt uit werkinstructies met de titel ‘Massaal’. Volgens de Belastingdienst ging daar wel altijd een handmatige toets aan vooraf.

Volgens de Belastingdienst is het logisch dat dit gebeurde, gezien het grote aantal toeslagen dat werd uitgekeerd, en was het beleid erop gericht onbewuste of bewuste fouten bij aanvragen of wijzigingen van toeslagen te voorkomen. Daarom werd ook in de beginjaren al ingezet op massaal toezicht en fraudebestrijding.

‘De Rechters’

De laatste jaren wordt de fraudejacht verder opgevoerd. Tussen de documenten zit een memo uit 2016 met de titel ‘De Rechters’. In het stuk wordt geschetst hoe ambtenaren die zichzelf ‘De Rechters’ hebben gedoopt, gaan bepalen wie in de categorie ‘hoog risico’ valt en aan strengere controle wordt onderworpen.

Ook hier ontbreekt gedegen juridische grondslag en lijkt sprake van willekeur. De Belastingdienst zegt dat uiteindelijk niet is doorgegaan met deze manier van risicoselectie en dat de benaming ‘De Rechters’ met de kennis van nu ‘een wat ongelukkige aanduiding’ is.

Afwijkende behandeling

Heb je eenmaal het stempel fraudeur, dan kom je daar niet meer van af. In stukken uit 2007 wordt al gesproken over ‘automatisch continueren van de afwijkende behandeling’. Met andere woorden: als je er eenmaal uit bent gepikt, blijft ook voor de jaren daarna een vinkje achter je naam staan. Bij elk volgend contact met de Belastingdienst gaat een alarmbelletje af en word je weer als fraudeur behandeld.

Mensen die op een uitsluitlijst belanden, worden daar niet van op de hoogte gesteld. In een werkinstructie uit 2010 wordt als reden aangevoerd ‘dat de aanvragers zijn betrokken bij een fraudeonderzoek’. Omdat mensen niet weten dat ze als fraudeur te boek staan, kunnen ze zich ook niet verweren of hun onschuld bewijzen.

Ambtenaren worden geacht zich te houden aan het Handboek Toeslagen, waar alle relevante wetten en regels in staan over het al dan niet stopzetten van toeslagen. Daarnaast hanteert de afdeling Toeslagen ook werkinstructies en handleidingen, die vaak niet juridisch zijn getoetst. Eerder doken al tientallen van dit soort instructies op die in strijd waren met wet- en regelgeving. Nu blijkt dat het er veel meer zijn.

Zwarte lijsten

De Belastingdienst houdt ook zwarte lijsten bij van gastouderbureaus die worden verdacht van fraude, blijkt uit de stukken die RTL Nieuws heeft ingezien. Bureaus die op zo’n lijst belanden, wordt niet verteld dat ze extra onder de loep liggen.

Sommige bureaus overleven het jarenlange juridische gevecht dat volgt niet en gooien het bijltje erbij neer. Andere bureaus bestaan nog steeds en hebben jarenlang te maken gehad met dit soort beschuldigingen zonder dat ze het wisten.

Tijdens de parlementaire verhoren over de toeslagenaffaire zeggen topambtenaren dat de regels rond toeslagen te streng waren. Ze konden niet anders dan deze strikt handhaven. De interne documenten vertellen een ander verhaal. Juist het niet-naleven van de regels en het schenden van fundamentele rechten van burgers leidden tot de toeslagenaffaire.

Reactie ministerie

Het ministerie van Financiën zegt in een reactie niet alle door RTL Nieuws aangevoerde stukken te hebben kunnen achterhalen. Wel bevestigt het ministerie dat strikte interpretatie van wet- en regelgeving door de Belastingdienst ook in de beginjaren zeer ingrijpende gevolgen heeft gehad voor mensen.

“Dat is bekend, en dat is ook onderkend”, staat in een schriftelijke reactie. “Juist om die reden heeft het kabinet besloten om ouders te compenseren over de gehele periode sinds de invoering van de kinderopvangtoeslag in 2005.”

maart 7, 2021 Posted by | 2e kamer, aangifte, Alexandra van Huffelen, Belastingdienst, commissie-Donner, etnisch profileren, fraude, fraudesignaleringssysteem, Hans Vijlbrief, Hoge Raad, Jos Silvis, kinderopvangtoeslag, kinderopvangtoeslagaffaire, menno snel, onderzoek, parlementaire enquête, parlementaire enquêtecommissie, Parlementaire ondervraging, Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag, politiek, Rutte 3, Staatssecretaris Hans Vijlbrief, Staatssecretaris Menno Snel, Staatssecretaris Menno Snel D66, staatssecretaris Van Huffelen, strafvervolging, toeslagen, toeslagenaffaire, toeslagenstelsel, tweede kamer, vervolging | , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor De erfenis van Rutte III – het gedonder met de belastingdienst – de parlementaire enquête is onderweg – deel 2

PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 8 – nasleep

Overeenkomst NAM

Minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat heeft vandaag een overeenkomst gesloten met de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) over de vergoeding van alle kosten van de versterking van gebouwen in het aardbevingsgebied. Met deze overeenkomst komt de NAM ook bij de Versterkingsoperatie op afstand te staan en is zij alleen nog verantwoordelijk voor het betalen van de kosten.

Coördinator en gemeenten akkoord over versterkingsplan

Eerder op donderdag bereikten de de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) en de Groningse gemeenten een akkoord over een plan van aanpak voor de versterking van woningen in het aardbevingsgebied.

Telegraaf 21.02.2019

Zeker 11.671 panden zijn mogelijk onveilig en worden tegen het licht gehouden.

11.000 risicovolle huizen in aardbevingsgebied Groningen hiervan ligt het overgrote deel van de woningen die mogelijk onveilig zijn, ligt in Appingedam (2.528) en Delfzijl (2.523). Daarna volgen Groningen (2.281), Loppersum (2.202), Midden-Groningen (1.363) en Het Hogeland (683). Slechts een klein aantal panden staat in Oldambt (91). De woningen zijn verspreid over in totaal 15.634 adressen.

AD 28.11.2018

Plan van aanpak

Sietsma benadrukt dat nog niet zeker is of er 11.671 gebouwen, waaronder flats en gedeelde huizen, worden versterkt. Uit onderzoek moet naar voren komen of dit nodig is, staat in het openbaar gemaakte plan van aanpak.

Het plan van aanpak van waarnemend coördinator Sietsma is opgesteld na raadpleging van de regio. Maar burgemeesters in het gebied hebben er wel kanttekeningen bij. “De nieuwe lijst geeft volgens ons geen volledig en goed beeld van de situatie. We sturen er daarom op aan dat de lijst aangevuld wordt met panden die logisch gezien ook op de lijst moeten staan (zoals de complexe schades)”, schrijven vier burgemeesters in een brief aan de bewoners. Het is niet na te gaan hoe de lijst tot stand is gekomen, en hij “zit ook niet altijd logisch in elkaar”, stellen ze.

AD 25.01.2019

De gaswinning heeft geleid tot bodemdaling en aardbevingen in het gebied, waardoor veel panden zijn beschadigd. Omdat in de loop der jaren de kans op nog zwaardere aardbevingen groter is geworden is het nodig om panden te versterken, zolang de productie nog niet onder de 12 miljard kuub gas per jaar zit. Dat duurt waarschijnlijk nog wel even.

Complicerende factor is een gebrek aan kennis van de ondergrond. Het is niet duidelijk wat de toekomstige gaswinning voor gevolgen heeft voor de bodem, maar de productie sneller terugbrengen is volgens minister Wiebes niet mogelijk omdat dan de leveringszekerheid in gevaar komt.

Zeven jaar

Over zeven jaar moet volgens toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) de versterkingsoperatie zijn voltooid. Het SodM belooft de Groningers de voortgang goed in de gaten te houden. “Alleen als de versterking is uitgevoerd én de afbouw van de gaswinning volgens plan verloopt, is het in Groningen net zo veilig als elders in Nederland. Daarom houdt het SodM op allebei toezicht”, aldus inspecteur-generaal Kockelkoren.

Telegraaf 08.12.2018

Afschakelplan

Ook is Nederland is niet goed voorbereid op situaties waarin noodgedwongen het gas tijdelijk moet worden afgesloten voor gebruikers. Dat blijkt uit een vertrouwelijk crisisplan van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK). EenVandaag kreeg dat plan in handen na een beroep op de Wet openbaarheid bestuur (Wob).

Het crisisplan in het kort

  • Crisisplan beschrijft wat mogelijke stappen zijn als Nederland ineens  voor langere tijd geen gas op kan pompen uit Groningen.
  • In het plan wordt beschreven wat er moet gebeuren als we bijvoorbeeld ook niet genoeg gas uit het buitenland kunnen halen om aan de vraag te voldoen.
  • Het blijkt echter dat maatregelen, zoals bedrijven gedwongen afsluiten van Gronings gas, voor moeilijkheden zorgen.
  • Zo kunnen gasafnemers moeilijk gedwongen worden tot afsluting, omdat de gasafsluiting zich op eigen terrein van het bedrijf in kwestie bevindt. Er zijn weinig mogelijkheden om toegang te eisen tot eigen terrein.
  • Het kabinet wil de gaswinning in Groningen vóór 2030 stilgelegd hebben. Komend jaar wordt daarom 19,4 miljard kuub uit de grond gehaald. Het huidige winningsniveau ligt op 21,6 miljard kuub.

In het plan wordt geschetst dat de gevolgen voor de Nederlandse maatschappij groot zijn bij een tekort aan gas op langere termijn. Het plan dateert van januari 2018 maar is vrijdag openbaar geworden na een beroep op de Wet openbaarheid bestuur (Wob).

https://eenvandaag.avrotros.nl/embed/518209/?no_cache=1

Tweede Kamer vraagt al langer naar afschakelplan

Uit het zogeheten afschakelplan blijkt dat het zowel praktisch als juridisch heel lastig is om gebruikers af te sluiten. Zo bevindt de gaskraan zich doorgaans op het terrein van de gebruiker. Als die netjes betaalt, kan hij bovendien niet zomaar worden afgesloten.

Telegraaf 18.01.2019

Het kabinet maakte eerder dit jaar al bekend de gaswinning in Groningen voor 2030 te willen stilleggen. Vrijdag is ook bekendgemaakt dat de gaswinning dit jaar van 21,6 miljard kuub naar 19,4 miljard kuub wordt verlaagd.

Telegraaf 04.12.2018

In het kort

De gaswinning in Groningen daalt fors vanaf 2023 naar 5 miljard kuub per jaar, meldt minister Eric Wiebes van Economische Zaken maandag aan de Tweede Kamer.

  • Gaswinning ligt nu op 21,6 miljard kuub per jaar
  • Rutte en Wiebes beloofden eerder dit jaar dat pompen van gas in Groningen vóór 2030 moet zijn stilgelegd
  • Groningers met regelmaat last van aardbevingen als gevolg van gaswinning

Kamerleden willen al langer van Wiebes weten wat er gebeurt als de gaskraan in Groningen sneller dicht moet dan gedacht, bijvoorbeeld in het geval van een calamiteit. Kamerlid Tom van der Lee laat aan EenVandaag weten verbaasd te zijn dat het plan er al lag. Hij schrijft ook op Twitter dat hij bezorgd is. “We zijn er niet klaar voor, doorzettingsmacht ontbreekt. Actie is urgent.”

Reactie Kinderombudsvrouw

De Kinderombudsvrouw publiceerde een rapport Vaste grond gezocht over de effecten van de aardbevingen op de ruim 30.000 kinderen en tieners die er wonen. Daaruit blijkt dat de kinderen in het aardbevingsgebied de afgelopen jaren totaal over het hoofd zijn gezien en dat de aardbevingen ook wel degelijk weerslag hebben op de jongste bewoners.

De kinderen geven zelf ook aan dat ze geconfronteerd worden met nogal wat onrust en onzekerheid, zoals bijvoorbeeld over een mogelijke verhuizing of de juridische strijd met de NAM die thuis voor extra spanningen zorgt.

‘’Te lang zijn kinderen en jongeren in het aardbevingsgebied vergeten,’’ aldus de Kinderombudsvrouw.

Zo is de hulpverlening en informatievoorziening tot nu toe enkel en alleen toegespits op volwassenen. Ook lijkt er een taboe te bestaan om over de problemen te praten. Zowel op school als thuis als onderling met leeftijdsgenootjes. Een kleine groep kinderen ervaart daarnaast ook echt fysieke en psychische klachten door de aardbevingsproblematiek. Zo zijn er voorbeelden van kinderen die kampen met angststoornissen, slaap- en concentratieproblemen en controledrang.

‘Groningen moet Groningen blijven.’

Nee, dit is niet de slogan van een lokale verkiezingspartij. Het is de kreet die minister Wiebes donderdagmiddag 29.03.2018 gebruikte bij de presentatie van het kabinetsbesluit om de gaskraan volledig dicht te draaien.

Eric Wiebes blijkt de juiste man voor de juiste tijd, een uitzonderlijk empathische VVD’er die zijn emoties de vrije loop mag laten in dit dossier. ‘Ik heb ontdekt dat mensen verknocht zijn aan Groningen. Ik heb voor ze geknokt.’ Zijn voorganger Henk Kamp moest nog opereren met de voet op de rem in afwachting van onderzoeken naar veiligheid en financiële ruimte op de begroting.

De onderzoeken zijn er en de conclusies luiden: gaswinning is gevaarlijk. Het geld is er ook, de economie draait volgens het CPB op volle toeren. Wiebes mag daarom zonder enig voorbehoud verkondigen dat ‘veiligheid boven geld’ gaat.

2030

Premier Mark Rutte wil gaswinning in Groningen terugbrengen naar nul in 2030. Eerder al maakte de premier de plannen bekend over het in 2030 helemaal stoppen met de gaswinning. Minister Eric Wiebes van Economische Zaken zal binnenkort uitleg verschaffen over de manier waarop dit moet worden bereikt.

AD 16.01.2019

Ministers overrompeld

Volgens minister Wiebes van Economische Zaken had geen van de ministers vooraf gedacht dat dit kabinet de gaskraan zou dichtdraaien. Ook hijzelf niet. “Het was een radicaal besluit: de collega’s wisten er niets van van tevoren”, zei Wiebes in het VPRO-programma Zomergasten. “De leden van het kabinet zijn allemaal overrompeld geweest. Niemand had dit gedacht, maar we geloven er nu allemaal in en staan er allemaal achter.”

Kort na zijn aantreden in oktober vorig jaar, zo vertelde hij op televisie, raakte hij doordrongen van de ernst van de situatie in het gaswinningsgebied. In maart dit jaar besloot het kabinet de gaskraan eind volgend decennium helemaal dicht te draaien.

Telegraaf 30.08.2018

Onhoudbaar

Als hem gevraagd wordt wat de directe aanleiding ervoor was, antwoordde hij: “De aanleiding, de aanleiding? Ik heb geconcludeerd dat het geen doen was.” Wiebes doelde daarbij op de versterkingsoperatie. “Dat was niet houdbaar meer, het was niet versterken, maar in veel gevallen slopen, op grote schaal.”

De minister raakte er snel van overtuigd dat het zo niet langer kon. Het besluit is volgens hem het “grootste besluit van dit kabinet”. “Ik heb overal lopen zeuren en lopen trekken om dit voor elkaar te krijgen.”

Demonstraties

De toegang tot het Tankenpark van de NAM in het Groningse Farmsum (gemeente Delfzijl) is dinsdag eind van de ochtend geblokkeerd. Volgens de actiegroep Code Rood hebben ruim zevenhonderd mensen zich voor de toegangshekken van het bedrijfsterrein verzameld.

De actievoerders willen hun actie enkele dagen volhouden.

”Onze actie is gericht tegen de fossiele industrie (Shell en Exxon) die hele gebieden opoffert aan de winning van fossiele brandstoffen en geen enkele verantwoordelijkheid neemt voor de gevolgen. Ook niet voor klimaatverandering. Wij laten zien dat verzet mogelijk is als mensen de handen ineenslaan en samen een front vormen”, aldus de klimaatactivisten in een verklaring.

Telegraaf 08.11.2018

Volgens het kabinet is het stoppen met de gaswinning in Groningen de enige garantie voor de veiligheid van de inwoners van het getroffen gebied.

De plannen van het kabinet zijn ambitieus, de gaswinning in Groningen moet in oktober 2022 worden teruggebracht tot 12 miljard kuub. Dat werd eerder al geadviseerd door het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Daarna moet de gaswinning geleidelijk worden teruggebracht, uiteindelijk naar nul kuub.

Hoe staat Groningen ervoor precies een jaar na het historische gasbesluit van het kabinet?

Vandaag 29.03.2019 is het precies een jaar geleden dat minister Wiebes besloot om uiterlijk in 2030 een einde te maken aan de gaswinning in Groningen. Hoe staat het er nu voor?

Inspecteur-generaal Theodor Kockelkoren van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) heeft een duidelijk antwoord: het is veiliger geworden, maar de gaswinning is nog niet veilig genoeg. Dat veilige niveau is op dit moment volgens het SodM maximaal 12 miljard kuub gas. Pas zodra dat niveau bereikt is, én onveilige huizen zijn versterkt, heeft het volgens hem zin om te praten over de voortzetting van de gaswinning.

Maar ook bij het winnen van 12 miljard kuub gas kan in de toekomst het risico op stevige bevingen weer toenemen. Een verdere verlaging van de productie is daarom hoe dan ook nodig, stelt Kockelkoren. “Indien nodig naar nul”. Hij reageert daarmee op het standpunt van Forum voor Democratie in Groningen om gas te blijven winnen na 2030. Die partij wil ook na die tijd doorgaan met de gaswinning, als dat op een gecontroleerde manier en veilig kan.

De inspecteur-generaal waarschuwde vanochtend in het NOS Radio 1 Journaal dat het nu rustig lijkt. “Maar we zitten nog niet op het niveau dat het veilig is. Ik kan me voorstellen dat dat gevoel omhoog komt, maar het zegt niets dat het een rustige periode is. Er kunnen nog steeds bevingen komen”, zegt Kockelkoren.

Versterking moet sneller

De veiligheid van de Groningers en het versterken van de huizen, moeten volgens Kockelkoren de grootste prioriteit hebben. Het proces gaat op veel vlakken niet snel genoeg, ziet hij: “In 2015 hebben we gezegd dat duizenden huizen versterkt moeten worden, maar de teller staat nu op 600.”

Kockelkoren ziet dat veel mensen op meerdere fronten vastlopen: “Mensen die vastzitten in procedures om te komen tot afwikkeling van schade. Mensen die vastzitten in tijd omdat ze moeten wachten tot hun huis versterkt wordt. En mensen die vastzitten in hun huis omdat dat niet verkoopbaar is. De versterking moet versneld worden. Het gaat nu te langzaam.”

Gasbesluit

Minister Wiebes is optimistisch over het verloop van de afbouw. Hij liet in januari bij RTV Noord weten dat er al in 2022 bijna geen gas meer uit het Groningenveld hoeft te worden gehaald, hooguit nog bij een strenge winter.

In het huidige gasjaar, dat loopt van 1 oktober 2018 tot 1 oktober 2019, mag er 19,5 miljard kuub gas worden gewonnen. Veel minder dan de 42,5 miljard die jarenlang als maximaal te winnen hoeveelheid gas gold. Binnenkort maakt minister Wiebes bekend hoeveel gas er wat hem betreft het komende jaar uit de Groningse bodem mag worden gehaald.

Meer gas inkopen

Of het minister Wiebes inderdaad lukt om de gaskraan in Groningen na 2030 dicht te draaien, of zelfs al na 2022 is lastig te zeggen. Dat is van veel factoren afhankelijk. Lukt het inderdaad om op tijd fabrieken van het Groningengas af te schakelen? Hetzelfde geldt voor huishoudens die nu nog worden verwarmd met het Groningengas. Tot op heden is dit het geval in 95 procent van alle huizen.

Wiebes zegt dat buitenlandse afnemers al minder Groningengas importeren. Dat gaat sneller dan verwacht. Ook is het zo dat Nederland inmiddels meer gas inkoopt dan we zelf aan het buitenland verkopen. Dat is een enorme omwenteling.

Een nieuwe stikstoffabriek die in 2022 operationeel moet zijn, is nog in aanbouw. Deze fabriek moet nog meer buitenlands gas omzetten naar dezelfde verbrandingskwaliteit als het Groningengas. En zo is er steeds minder gas uit het Groningenveld nodig om aan de leveringsplicht in het binnen- en buitenland te voldoen.

Klimaatproblemen

Niet alleen omwille van Groningen moeten huizen overigens stoppen met aardgas, ook het klimaatprobleem leidt hiertoe. In het voorlopige Klimaatakkoord staat dat in de komende tien jaar anderhalf miljoen woningen van het gas afgehaald moeten worden.

Daarnaast wil het kabinet dat nog tijdens deze regeringsperiode de eerste tienduizenden bestaande huizen afgekoppeld worden van aardgas. En ook de nieuwbouw moet grotendeels overstappen op andere vormen van verwarming.

Zie op deze overzichtspagina het dossier ‘Van het gas af’, waarin alle artikelen van Elsevier Weekblad over deze kwestie zijn verzameld.

Bekijk ook;

Parlementaire enquête naar gaswinning Groningen

Ministerie maakte geheime afspraak over gaswinning Groningen

Lees ook: Hoezo wil de overheid gas in huis verbieden? 

BEKIJK OOK;

zie: Kamerbrief inzake Advies waardedaling 24.04.2019

zie: Advies waardedaling woningen aardbevingsgebied Groningen 24.04.2019

zie: kamerbrief over de gaswinning uit het groningenveld 08.02.2019

zie: Brief Gasunie 31.01.2019

zie: Kamerbrief+afbouw+Groningen 03.12.2018

zie:  bijlage afbouw+gaswinning 12.11.2018

zie: Opslag_en_Scheidingsfaciliteiten_Delfzijl_Juni_2018

zie: NAM Crisisplan – april 2017

zie: Besluit Wob-verzoek inzake risico-rapporten tankenpark Delfzijl (NAM)

zie: Bijlage_9_Crisis_Managament_Plan_NAM_version_April_2017

zie: kamerbrief plan van aanpak versterking en betalingsovereenkomst nam 22.11.2018

zie: interim-betalingsovereenkomst versterken

zie: uitvoering moties en toezeggingen versterking groningen

zie: Definitief instemmingsbesluit Groningen gasveld 2018-2019 14.11.2018

zie: Instemmingsbesluit Groningen gasveld 2018-2019 14.11.2018

zie: NAM Productie Optimalisatie Studie Beoordeling en advies 14.11.2018

zie: veiligheid voorop en de bewoner centraal 13.11.2018

zie: Kamerbrief landelijke afwikkeling mijnbouwschade 09.10.2018

zie: kamerbrief over nationaal programma groningen 06.10.2018

zie: Startdocument Nationaal Programma Groningen 06.10.2018

zie: kamerbrief over ontwerp instemmingsbesluit gaswinning groningenveld 2018-2019 24.08.2018

zie: ontwerp instemmingsbesluit gaswinning groningenveld 2018-2019 24 .08.2018

zie: kamerbrief afhandeling van oude schademeldingen in groningen 05.07.2018

zie: Financiële_effecten_Akkoord_op_Hoofdlijnen_gaswinning_Groningen 03.07.2018

zie: kamerbrief Groningen 25.06.2018

zie: bijlage 1

zie: bijlage 2

zie: kamerbrief over voortgang maatregelen gaswinning 06.06.2018

zie: communicatie rond afhandeling schade cvw nam woningeigenaren 31.05.2018

zie: voortgangsrapportage afhandeling oude schadegevallen 31.05.2018

zie: Brief Hans Alders 30.05.2017

zie: kamerbrief over gaswinning uit kleine velden 30.05.2018

zie: Brief aan TK Verkenning Tcbb inzake afhandeling mijnbouwschade in Nederland 30.05.2018

zie: Verslag Tcbb verkenning afhandeling mijnbouwschade 30.05.2018

zie: Kamerbrief Versterkingsoperatie Groningen brief aan bestuurders 22 mei 2018

zie: Aardgasloze-nieuwbouw—Nulmeting-woningbouw-2018 23-04-2018

zie: kamerbrief over stand van zaken Schaliegas bij overleg met regiobestuurders Groningen 24.04.2018

zie: advies-gts-leveringszekerheid-middels-scenario-analyse

zie: gasopslag-en-stikstofconversiecapaciteit

zie: kamerbrief-over-gaswinning-groningen

Rapport Kinderombudsman Vaste grond gezocht 18.10.2017 

Dossier “Gaswinning Groningen”  AD

#VAN HET GAS AF  Elsevier

Dossier Gaswinning NU

Gaswinning Groningen NU

Dossier: van het gas af  Elsevier

Dossier: alles over aardbevingen

Aardbevingen Groningen

Rondje Groningen:

Alle kennis over aardbevingen met één muisklik te vinden

Verder ook;

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 7 – nasleep

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 6 – nasleep

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 5

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 4

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 3

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 2

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 1

Groningse kinderen lossen de bevingsproblematiek zelf wel op

Trouw 21.05.2019 Als volwassenen niet luisteren, vraag ik zelf aandacht voor de aardbevingsellende, dacht Edith Holscher (12). Ze regisseert een toneelstuk over de aardbevingsellende en hoe die het dagelijks leven van kinderen in Groningen op zijn kop zet.

Komend weekeinde voert Edith Holscher uit Harkstede haar stuk op in theater het Kielzog in Hoogezand, voor een zaal vol Kamerleden, burgemeesters, gedeputeerden, vertegenwoordigers van Nam en Shell, onderzoekers van de Rijksuniversiteit, en dan is ze vast nog mensen vergeten.

O ja, en commissaris van de Koning René Paas is haar ambassadeur. Ze maakt met haar armen een dab, een populaire dansbeweging, en roept: “powerrr!”

Ze sprak met de Kin­der­om­buds­man, wat fijn was, maar het gesprek veránderde niets, huizen werden er niet sneller door hersteld “Op deze manier móeten ze wel luisteren. We doen geen pauze, zodat niemand stiekem kan verdwijnen. En als iemand dat toch probeert, zetten we er een spotlight op.”

Ook huize Holscher zelf scheurde, een gevecht met de Nam volgde. Uiteindelijk werd de schade vergoed en verholpen, maar pas na twee jaar – en velen zitten al veel langer en veel dieper in de ellende. Het maakt haar boos, vertelt Edith.

Ze sprak met de Kinderombudsman, wat fijn was, maar het gesprek veránderde niets, huizen werden er niet sneller door hersteld. Toen ze zich dat realiseerde, moest ze heel hard huilen. Schrijf een brief aan de Nam, stelde de juf voor. “Maar een brief kun je zo aan de kant gooien.”

Ze sprak met de Kin­der­om­buds­man, wat fijn was, maar het gesprek veránderde niets, huizen werden er niet sneller door hersteldZe sprak met de Kin­der­om­buds­man, wat fijn was, maar het gesprek veránderde niets, huizen werden er niet sneller door hersteld

Luisteren

Edith regisseerde al eerder voorstellingen op school, en zo kwam van het een het ander, en nu is er ‘Brief aan de Nam’, met als ondertitel ‘Naar een kind zullen ze wél luisteren’. Daar is ze van overtuigd: “Als een kind iets zegt komt het bij volwassenen veel beter aan. Grote mensen hebben als kind geleerd om naar volwassenen te luisteren. Maar als ze zelf groot zijn hoeft dat blijkbaar niet meer.”

Eerder dit jaar bleek uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen dat kinderen wel degelijk lijden onder de gasproblematiek. “Ouders praten er niet over met hun kinderen, want die willen ze niet ongerust maken. Maar dat worden ze toch wel. En dan durven ze er weer niet over te beginnen tegen hun ouders.”

Volwassenen kijken alleen maar naar geld en maken het heel ingewikkeld met moeilijke woorden, aldus Edith Holscher.

Ediths moeder Karin helpt achter de schermen. Zij hielp ook met het schrijven van het script en met het uitzoeken van feiten. De jeugdige regisseuse strikte burgemeester Hoogendoorn van Midden-Groningen als gastheer. Zeven kinderen acteren, onder wie Ediths broer, die minister Wiebes speelt “met een colbertje aan en een pennetje waarmee hij steeds zit te frutselen”.

Hoogstpersoonlijk nodigde ze de bewindsman zelve uit toen ze het gasdebat bezocht in de Tweede Kamer. “Ik zal eens kijken of het in mijn agenda past”, imiteert ze zijn antwoord – terwijl ze met haar ogen rolt zoals alleen meisjes van twaalf dat kunnen. Inmiddels weet ze dat hij niet komt, net als de koning en de directeuren van de Nam. Jammer, maar het is niet anders.

© reyer boxem

Edith heeft er zin in, zegt ze. Ze praat druk, die ochtend is haar beugel eruit gegaan. “Mooi op tijd voor de voorstelling”, had de orthodontist gezegd. Aan zenuwen doet ze niet. “Er kunnen maar vierhonderd mensen in de zaal. Later wil ik regisseur worden, dan sta ik voor zalen van misschien wel dúizend man.”

Het is een positief stuk, zegt Edith. De clou gaat ze natuurlijk niet verklappen. “Maar we hebben een heel goed plan bedacht”, fluistert ze. Een realistisch plan ook? “Ja”, zegt ze beslist. Triomfantelijke twinkelogen.

“Weet je? Volwassenen kijken alleen maar naar geld en maken het heel ingewikkeld met moeilijke woorden. Kinderen kijken naar de mensen. Daarom moeten wíj het maar oplossen. Want zíj doen het niet.”

Lees ook:

Groningse kinderen praten niet over hun angst voor aardbevingen

Jongeren uit het Groningse bevingsgebied hebben meer last van de aardschokken dan hun ouders denken. Ze leven met angst.

‘Impact Groningse aardbevingen op kinderen wordt weggewuifd’

Hulpverleners en scholen wuiven het effect van de aardbevingen op kinderen weg, stelt Kinderombudsman Margrite Kalverboer. “Haast niemand praat met de kinderen.

Publieke aansturing versterkingsoperatie Groningen

RO 17.05.2019 De aansturing van de versterkingsoperatie in het Groningse aardbevingsgebied komt geheel in publieke handen waardoor de rol van NAM tot een minimum wordt teruggebracht. Door de komst van één uitvoeringsorganisatie kan bovendien meer tempo worden gemaakt met de aanpak van onveilige huizen.

De gemeenten krijgen de regie over de versterkingsoperatie zodat de uitvoering zoveel mogelijk kan worden gekoppeld aan lokale plannen voor stads- en dorpsvernieuwing.

De ministerraad heeft ingestemd met een brief van minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat (EZK) over de aansturing van de versterkingsoperatie in Groningen. Het gaat om een uitwerking van de afspraken die hierover in maart zijn gemaakt tussen de regio en het Rijk.

De nieuwe afspraken maken een einde aan de situatie waarin de NAM als opdrachtgever van het Centrum voor Veilig Wonen (CVW) nog een belangrijke rol had in de versterkingsoperatie. Voortaan stuurt de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) het CVW rechtstreeks aan.

Tussen Rijk en regio is afgesproken dat de gemeenten verantwoordelijk worden voor de inpassing van de versterkingsmaatregelen. Zij stellen de lokale plannen van aanpak vast waarbij ook ruimte is voor stads- en dorpsvernieuwing. De gemeenten worden ook de opdrachtgever van de uitvoeringsorganisatie waarin de huidige NCG-organisatie opgaat.

Daarom is het logisch het eigenaarschap van de uitvoeringsorganisatie te beleggen bij minister Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vanwege haar verantwoordelijkheid voor onder meer decentrale overheden en woningbouw. De minister van EZK blijft verantwoordelijk voor de veiligheid in het aardbevingsgebied.

Het besluit of een individueel gebouw aan de veiligheid voldoet wordt op afstand van alle bestuurlijke partijen belegd bij een onafhankelijke commissie van deskundigen.

Huiseigenaren in het aardbevingsgebied hebben in het gehele traject het laatste woord over de versterking van hun woning. Zij worden nauw betrokken bij de uitwerking van de versterkingsmaatregelen en kunnen keuzes maken binnen de randvoorwaarden van veiligheid.

De afspraken over de publieke aansturing van de versterkingsoperatie zijn onderdeel van een reeks besluiten die het afgelopen jaar zijn genomen voor de aanpak van de veiligheid in Groningen. Zo wordt de gaswinning zo snel mogelijk volledig afgebouwd en is afhandeling van schades belegd bij een onafhankelijke commissie.

Ook is er met het Nationaal Programma Groningen een bedrag van ruim een miljard euro beschikbaar voor het toekomstbestendig maken van het aardbevingsgebied.

Zie ook;

Verantwoordelijk;

70 miljoen voor 38 toekomstplannen Groningen

BB 16.05.2019 Voor 38 plannen in zeven gemeenten in de provincie Groningen en de provincie zelf is voor dit jaar 15 miljoen euro beschikbaar. Dat heeft het bestuur van het Nationaal Programma Groningen besloten. Het budget komt van het rijk, de provincie en de gemeenten. In totaal is 120 miljoen euro beschikbaar, waarvan nu bijna 70 miljoen wordt toegekend.

Belangrijke impuls
Het geld voor het Nationaal Programma Groningen is beschikbaar voor de toekomst van Groningen en bedoeld om de vele kansen te verzilveren op leefbaarheid, economie en energietransitie. Voor de schadeafhandeling en versterking zijn andere budgetten beschikbaar.

Siem Jansen, directeur van het Nationaal Programma Groningen, noemt de plannen belangrijke investeringen voor de toekomst. ‘Ze geven een belangrijke impuls aan de dorpen en stedelijke kernen in het gebied.’ De gemeenten die kunnen beginnen met hun plannen zijn Appingedam, Delfzijl, Groningen, Het Hogeland en Loppersum. De gemeenten Midden-Groningen dient in juni projecten in, de gemeente Oldambt later dit jaar.

Vier aanvragen ingetrokken
De aanvragen lopen uiteen van stads- en dorpsvernieuwingsprojecten en verduurzaming van de gebouwde omgeving tot investeringen van de regio in innovatieve mobiliteit en natuurinclusieve landbouw.

Bij de beoordeling van de plannen is gekeken of indieners andere partijen bij hun plannen betrekken en het gezamenlijk uitvoeren, maar ook of de plannen dit jaar kunnen starten en er ook aanvullende investeringen worden gedaan. Van de 42 aanvragen zijn er vier ingetrokken, omdat deze (nog) niet aan de voorwaarden voldoen. De 70 miljoen is in dit schema uitgesplitst naar overheid en project.

Werkgelegenheid en innovatie
Volgens Jansen richten de 21 projecten die de provincie heeft ingediend zich vooral op ontwikkeling van nieuwe werkgelegenheid en innovatie. Ruim 3 miljoen euro gaat naar ‘Pilot Centre’, een faciliteit voor een proeffabriek voor groene-chemie-innovaties in Delfzijl.

Bedrijven kunnen daar terecht voor het opzetten van proefinstallaties voor nieuwe producten of nieuwe productieprocessen. Voor de pilot natuurinclusieve akkerbouw Midwolder Bouwten is ruim 1,8 miljoen euro beschikbaar. Dit is een 6-jarige pilot waarin effecten op bodem, biodiversiteit en landbouwkundige opbrengsten worden onderzocht.

Ruim 1,1 miljoen gaat naar Zorg Nabij, een project dat is gericht op preventie en het versterken van sociale veerkracht. Het moet huisartsen en sociale teams ontlasten en de zorg voor de zorgvrager optimaliseren. Het project start in de gemeenten Midden-Groningen, Delfzijl, Appingedam en Loppersum.

Miljoenen voor gemeenten
De gemeente Appingedam krijgt zelf 15 miljoen euro voor haar stadsvisie. Daarin staan urgente opgaven en worden projecten benoemd per thema, zoals ontwikkellocaties, duurzaamheid, centrumontwikkeling, onderwijs & jeugd, economie, leefbaarheid en infrastructuur. Een voorbeeld is de inrichting van het terrein rond de scholencampus.

De gemeente Delfzijl krijgt 10,5 miljoen voor de gebiedsontwikkeling van centrum zuidoost. De gemeente Groningen krijgt een soortgelijk bedrag voor dorpsvernieuwing, een integrale aanpak in nauwe samenwerking met inwoners uit het gebied.

Het Hogeland krijgt bijna 15 miljoen voor ontwikkeling van centrumplannen voor Bedum, Winsum, Uithuizen en Uithuizermeeden. Doel is economisch sterke, aantrekkelijke, compacte en levendige winkelcentra te creëren en dat te combineren met zorg en/of culturele voorzieningen.

Gerelateerde artikelen;

Weer vier maanden vertraging bij versterking in Groningse aardbevingsgebied

AD 16.05.2019 De versterking van woningen en gebouwen in het Groningse aardbevingsgebied verloopt zeer teleurstellend. Er is weer vier maanden vertraging, meldt het Dagblad van het Noorden.

Dat stellen bestuurders van de bevingsgemeenten en de provincie in een alarmerende brief aan het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Volgens hen is er geen overzicht bij schade-afhandeling en versterking. Daardoor zijn planningen slecht te maken en worden toezeggingen en afspraken met inwoners en marktpartijen niet nagekomen.

Het SodM had gevraagd hoe het staat met het tempo van de versterkingsoperatie en het veiliger maken van vele duizenden woningen in het bevingsgebied. Gemeenten moeten inwoners voor de zomer vertellen dat er sprake is van een vertraging, die ook te wijten is aan gebrek aan geld en capaciteit voor opnames, beoordeling en uitvoering.

Aanhoudende technocratische aanpak

In de brief aan het SodM staat dat ambtenaren van gemeenten en provincie steeds tegen een aanhoudende technocratische aanpak aanlopen bij betrokken partijen als het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK), het Centrum Veilig Wonen (CVW) en de Nationaal Coördinator Groningen (NCG). ,,Vermoedelijk worden ze nog steeds rechtstreeks aangestuurd door de NAM.”

Volgens de regio wordt soms weinig rekening gehouden met het feit dat in huizen mensen en gezinnen wonen. ,,De gevolgen van de gaswinning voltrekken zich als een onzichtbare en langzame nationale ramp, met een ongekende omvang voor Nederland. Het enige verschil is het gebrek aan fysieke slachtoffers.”

Grootste bedreiging

Volgens gemeenten en provincie is de grootste bedreiging van de versterking ‘de juridische werkelijkheid, waarin aansprakelijkheid de hoofdrol speelt en geld de spil is’. ,,Eenvoudige en concrete vragen over de versterking van een woning worden niet of met veel mitsen en maren zeer traag beantwoord.

Voor ons is dit onbegrijpelijk.” Ze constateren een gebrek aan gevoel voor urgentie. ,,Een groeiende groep Groningers kampt met ernstige gezondheidsklachten die rechtstreeks verband houden met het gebrek aan een gevoel van veiligheid in hun huis en leefomgeving.”

Inwoners van het bevingsgebied zijn volgens de gemeenten en provincie in de meeste gevallen de boosheid voorbij. Dat bleek tijdens eerder gehouden informatiebijeenkomsten. ,,Ze reageren veelal gelaten, met veel cynisme en soms zwaar teleurgesteld over het feit dat het allemaal zolang duurt.

Mensen kunnen er met hun verstand niet bij dat hun huis veilig wordt verklaard, terwijl het in de stutten staat. De strikte scheiding van schade en versterken stuit in onze ogen terecht op veel onbegrip.”

Compensatieregeling voor huizenbezitters in Gronings aardbevingsgebied

NU 24.04.2019 Woningeigenaren in het Groningse aardbevingsgebied kunnen “naar verwachting” vanaf 2020 een vergoeding krijgen voor de waardedaling van hun huizen. Dat meldt minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) woensdag aan de Tweede Kamer.

Per postcodegebied wordt een compensatie vastgesteld. Deze kan oplopen tot meer dan 10 procent van de WOZ-waarde, aldus de minister.

“De compensatieregeling vervangt de huidige regeling waarbij huiseigenaren alleen een vergoeding kunnen claimen bij de NAM op het moment dat ze hun huis verkopen.”

Nu komen dus alle huiseigenaren in aanmerking voor de vergoeding. Als gevolg van de gaswinning in Groningen vinden met regelmaat aardbevingen plaats. Deze hebben in sommige gevallen schade aan de panden als gevolg.

Er is nog altijd veel te doen rondom de versterkingsopgave in het aardbevingsgebied. Kamerleden hekelden eerder dat het proces van inspectie en versterking erg traag gaat.

Rutte: ‘Stapsgewijze beëindiging gaswinning Groningen’

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Nieuwe regeling voor compensatie waardedaling huizen in aardbevingsgebied

RO 24.04.2019 Huiseigenaren in het Groningse aardbevingsgebied kunnen naar verwachting vanaf volgend jaar een vergoeding krijgen voor de waardedaling van hun woning. De hoogte van de compensatie zal per postcodegebied worden vastgesteld en kan oplopen tot meer dan 10 procent van de WOZ-waarde afhankelijk van de ondervonden aardbevingen.

Dat staat in een brief die minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat vandaag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Minister Wiebes volgt daarmee de conclusies van een adviescommissie die de afgelopen maanden verschillende berekeningsmethoden voor de vergoeding van waardedaling heeft onderzocht.

De compensatieregeling vervangt de huidige regeling waarbij huiseigenaren alleen een vergoeding kunnen claimen bij de NAM op het moment dat ze hun huis verkopen. In de nieuwe regeling komen alle huiseigenaren in aanmerking voor compensatie. Bovendien hoeven bewoners niet langer rechtstreeks zaken te doen met de NAM.

Zij kunnen hun verzoek tot schadevergoeding straks indienen bij het onafhankelijke Instituut Mijnbouwschade Groningen dat de claims afhandelt. De kosten van de uitgekeerde vergoedingen worden vervolgens verhaald op de NAM.

Voor het vaststellen van de hoogte van de compensatie wordt gebruikt gemaakt van de methode van onderzoeksbureau Atlas voor gemeenten waarbij de waardedaling wordt vastgesteld met twee percentages: een vast percentage voor de imago-schade als gevolg van de aardbevingen in de regio en een percentage dat wordt bepaald door het aantal ondervonden bevingen per postcodegebied.

Omdat er gebruikt wordt gemaakt van een berekeningsmodel en er dus sprake is van een onzekerheidsmarge, adviseert de commissie het uiteindelijke percentage te verhogen ten gunste van de gedupeerden.

Op basis van de methode heeft de adviescommissie een doorberekening gemaakt van de waardedaling in het gebied per 1 november 2018: die loopt op van gemiddeld 2,4% in Oldambt tot 12,9% in Loppersum. Hoe hoog de compensatie uiteindelijk wordt, hangt onder andere af van de peildatum.

De commissie adviseert 1 januari 2019 als vaste peildatum voor de hele regio te kiezen. Dit biedt huiseigenaren volgend jaar nog de mogelijkheid om in beroep te gaan tegen de WOZ-waarde. Bewoners kunnen er ook voor kiezen pas een vergoeding te vragen op het moment dat ze hun huis verkopen. In dat geval wordt de compensatie berekend op basis van de verkoopwaarde in plaats van de WOZ-waarde.

Ook bewoners die in het verleden hun huis hebben verkocht maar geen aanspraak hebben gemaakt op de oude waardedalingsregeling van de NAM moeten volgens de commissie in aanmerking komen voor compensatie.

Op basis van het advies laat minister Wiebes de berekeningsmethode nu verder uitwerken. Huiseigenaren kunnen een verzoek tot compensatie indienen zodra het Instituut Mijnbouwschade Groningen van start gaat. Het wetsvoorstel voor de oprichting van het instituut, waarin ook de huidige Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen zal opgaan, ligt op dit moment voor advies bij de Raad van State.

Documenten;

Kamerbrief inzake Advies waardedaling

Kamerstuk: Kamerbrief | 24-04-2019

Bijlage bij Kamerbrief inzake Advies waardedaling

Publicatie | 24-04-2019

Zie ook; Gaswinning in Groningen

Nieuwe compensatie voor gedupeerden Groningen

BB 24.04.2019 Alle eigenaren van huizen in het Groningse aardbevingsgebied kunnen waarschijnlijk vanaf volgend jaar aanspraak maken op een nieuwe regeling ter compensatie van de waardedaling van die woningen. De vergoeding kan oplopen tot meer dan 10 procent van de WOZ-waarde. De hoogte van de compensatie zal per postcodegebied worden berekend.

Claim

De nieuwe compensatieregeling komt in plaats van de oude waarbij huiseigenaren alleen een vergoeding kunnen claimen bij de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) als ze hun huis verkopen, schrijft minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) aan de Tweede Kamer.

Onafhankelijk

De eigenaren hoeven ook niet niet langer zaken te doen met de Nederlandse Aardolie Maatschappij NAM, maar kunnen hun verzoek om schadevergoeding indienen bij het onafhankelijke Instituut Mijnbouwschade Groningen. De kosten van de toegekende vergoedingen worden daarna wel verhaald op de NAM.

Imagoschade

Bij het vaststellen van de compensatie gaat volgens de plannen gewerkt worden met een vast percentage voor de imagoschade als gevolg van de aardbevingen plus een percentage dat wordt vastgesteld aan de hand van het aantal bevingen per postcodegebied. In postcodegebieden met minstens 20 procent aan reeds toegekende schadeclaims wordt waardedaling geconstateerd. Een speciale commissie heeft vooralsnog een doorberekening gemaakt van de waardedalingen per 1 november 2018: die loopt op van gemiddeld 2,4 procent in Oldambt tot 12,9 procent in Loppersum.

Aanspraken

Ook mensen die in het verleden hun huis hebben verkocht maar geen aanspraak hebben gemaakt op de oude waardedalingsregeling van de NAM, moeten volgens deze commissie in aanmerking komen voor compensatie. Eigenaren kunnen ook straks nog pas een vergoeding vragen als ze hun huis verkopen. In dat geval wordt de compensatie berekend op basis van de verkoopwaarde in plaats van de WOZ.

Blij

De Groninger Bodem Beweging laat in een reactie weten blij te zijn dat er een regeling komt. Over de invulling is de organisatie echter niet tevreden. ‘Er is te weinig maatwerk. Sommige mensen krijgen nu veel te weinig vergoed, ook al klopt het gemiddelde misschien wel’,  zegt Jelle van der Knoop van de beweging. Er zijn volgens Van der Knoop ook voordelen. ‘Het wordt nu wel een stuk sneller afgehandeld. Ook hoeven we niet meer elke schade aan te tonen en alles aan te vechten bij de rechter.’ (ANP)

Gerelateerde artikelen;

Expert: Bevingsschade Groningen valt niet vast te stellen, dus geef iedereen compensatie

Trouw 20.04.2019 De aardbevingen in Groningen zijn te klein om te kunnen vaststellen welke schade zij veroorzaken. Nederland kan daarom beter stoppen met het inventariseren van schade, zegt een onafhankelijke expert. Beter is het om iedereen in het gebied te compenseren.

De Nederlandse overheid is bij de compensatie voor Groningers die zijn getroffen door aardbevingsschade bezig aan een ‘onmogelijke klus’. Omdat de aardbevingen in Groningen zo klein zijn, is niet vast te stellen dat een scheur of verzakking het gevolg is van de tientallen bevingen die de noordelijke provincie jaarlijks treffen, zo blijkt uit onderzoek waarover televisieprogramma De Monitor (KRO-NCRV) morgen bericht. Voor getroffen Groningers is bewijs van aardbevingsschade belangrijk in hun aanvraag voor een schadevergoeding.

Het onderzoek is uitgevoerd door de internationale aardbevingsdeskundige Ihsan Bal die door het Staatstoezicht op de Mijnen is ingezet als onafhankelijk expert in Groningen. Hij verwacht zijn rapport deze zomer te publiceren. Bal toont aan dat na een aardbeving de grond nog dagenlang kan trillen. Ook die trillingen kunnen schade veroorzaken.

Een vergoeding voor iedereen herstelt het vertrouwen. Eigenlijk is dat het eerste dat je in Groningen moet doen.

Onmogelijk

Bals bevindingen worden bevestigd door andere internationale aardbevingsexperts, onder wie de Amerikaan Gregory Deierlein, professor bij het Earthquake Engineering Centre van de Stanford University. Hij stelt dat zelfs bij grote aardbevingen schade niet altijd duidelijk is te herleiden. “Bij de situatie in Groningen met zo veel huizen en zo veel kleine aardbevingen lijkt het me praktisch onmogelijk te bepalen wat de oorzaak is.”

Dat lukt al helemaal niet op de manier waarop deskundigen in Groningen nu te werk gaan, zegt Bal. “Er komt een expert langs, die loopt door het huis en zegt of de scheuren door de aardbeving komen of niet. Als er al iets over de scheuren is te zeggen, moet je er echt veel tijd en energie in steken.”

Loketten

Dhani Hoekstra en zijn vriendin in Ten Post bijvoorbeeld hebben de afgelopen vijf jaar al tientallen experts aan het werk gezien. “Sinds de eerste schade in 2014 lopen we tegen een muur van loketten en instanties.” In een laatste rapport worden 42 schades aan de woning vermeld, 32 scheuren worden niet erkend als schade door aardbevingen.

In totaal zijn er de afgelopen jaren 100.000 schademeldingen ingediend. Zo’n 16.000 meldingen liggen nog op de plank. Als het aan minister Wiebes van economische zaken ligt, is dit stuwmeer aan schademeldingen nog dit jaar weggewerkt.

Tijd, energie en geld

Bal heeft een oplossing voor dit probleem: stop met geldverslindende schadeloketten. “Het kost veel tijd, energie en geld. In plaats van al die deskundigen op pad te sturen waarna weer second opinions worden aangevraagd, is het beter als mensen een vergoeding krijgen omdat ze in een gaswinningsgebied wonen en daar last van hebben. Dat is goedkoper. Zeker zo belangrijk: het herstelt het vertrouwen. Eigenlijk is dat het eerste dat je in Groningen moet doen.”

Gisteren leverde ook de nationale ombudsman Reinier van Zutphen kritiek op de overheid. Die doet volgens hem te weinig tegen de gebrekkige afhandeling van de gaswinningsschade en de leegloop in de provincie. Hij pleit voor een noodplan.

Lees ook:

Trillingen brachten scheuren in zijn huis, maar ook in het vertrouwen van Gerben Blaauw

Gerben Blaauw kocht een kerk in Overschild en wilde die ombouwen tot woonhuis. De badkamer had hij net betegeld, toen de eerste aardbeving zich in 2013 aandiende. ‘Ik realiseerde me dat ik letterlijk vast zat en voelde daardoor een grote onmacht.’

Groningse kinderen praten niet over hun angst voor aardbevingen

Jongeren uit het Groningse bevingsgebied hebben meer last van de aardschokken dan hun ouders denken. Ze leven met angst.

Reinier van Zutphen tijdens een bezoek aan Winschoten in gesprek met een van de bewoners. Ⓒ Hollandse Hoogte

Ombudsman: tijd voor noodplan Groningen

Telegraaf 19.04.2019 Het kabinet doet te weinig voor de Groningers. De provincie wordt geplaagd door een gebrekkige afhandeling van de gaswinningsschade en een krimp van het inwonertal. Deze conclusie trekt de Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen na een werkbezoek aan het gebied. „Het is echt tijd voor een noodplan Groningen”, zei hij vrijdag tegen NPO Radio1.

De leegloop eist zijn tol, aldus Van Zutphen. „Mensen trekken weg, het aantal ouderen neemt toe ten opzichte van de jongeren. Scholen staan onder druk, huisartsenposten hebben het moeilijk, ziekenhuizen dreigen te sluiten”, aldus Van Zutphen, die zegt dat de sociale cohesie erdoor onder druk staat.

Volgens hem gaan de problemen in Groningen niet alleen maar over de gaswinning en de schade, maar moet er ook toekomst geboden worden op andere gebieden. „Opleidingen, scholing, werk. Het kabinet doet te weinig voor de Groningers. Ook op het gebied van infrastructuur is de provincie aan verbetering toe.” Zo zou er volgens hem meer geïnvesteerd moeten worden in goede spoorverbindingen.

 Bekijk ook: 

Kans aardbeving lager door afbouw gaswinning 

 Bekijk ook: 

Rutte bij gasslachtoffers op bezoek 

Bekijk meer van; reinier van zutphen nationale ombusdman groningen winschoten

Lichte aardbeving in Groningen

Telegraaf 07.04.2019 Bij Garrelsweer in Groningen heeft zich zondagochtend een aardbeving voorgedaan. Die had een kracht van 0.9 en was op een diepte van 3 kilometer. Dat meldt het KNMI.

Bevingen van deze kracht zijn niet ongebruikelijk in het noorden. Ook doen dergelijke bevingen zich voor in Duitsland en België. In maart was er sprake van zes bevingen in Groningen, en eentje in België (die had een kracht van 1.9). De kracht van de bevingen in Groningen varieerde van 0.4 tot 1.5.

Bekijk meer van; aardbevingen  groningen

Weer lichte aardbeving in Groningen

AD 07.04.2019 Bij Garrelsweer in Groningen heeft zich vanochtend een aardbeving voorgedaan. Die had een kracht van 0.9 en was op een diepte van 3 kilometer. Dat meldt het KNMI.

Bevingen van deze kracht zijn niet ongebruikelijk in het noorden. Ook doen dergelijke bevingen zich voor in Duitsland en België. In maart was er sprake van zes bevingen in Groningen, en eentje in België (die had een kracht van 1.9). De kracht van de bevingen in Groningen varieerde van 0.4 tot 1.5.

De laatste merkbare beving met een sterkte van 2,8 op de Schaal van Richter, was op 13 april 2018. Nadien zijn er wel schokken geweest maar allemaal licht.

Weer lichte aardbeving in Groningen

MSN 07.04.2019 Bij Garrelsweer in Groningen heeft zich zondagochtend een aardbeving voorgedaan. Die had een kracht van 0.9 en was op een diepte van 3 kilometer. Dat meldt het KNMI.

Bevingen van deze kracht zijn niet ongebruikelijk in het noorden. Ook doen dergelijke bevingen zich voor in Duitsland en België. In maart was er sprake van zes bevingen in Groningen, en eentje in België (die had een kracht van 1.9). De kracht van de bevingen in Groningen varieerde van 0.4 tot 1.5.

NAM begint met opruimen installaties voor gaswinning Loppersum

NOS 03.04.2019 De NAM is begonnen met de voorbereidingen voor de sloop van de vijf gaswinningslocaties van het zogeheten Loppersumcluster. Ten Post is als eerste aan de beurt.

Minister Wiebes besloot vorig jaar dat de gaswinlocaties van het Loppersumcluster (Ten Post, Loppersum, ’t Zandt, De Pauwen en Overschild) “op de kortst mogelijke termijn” gesloten moesten worden.

‘Afgeplugd’

Dat was onderdeel van zijn besluit om uiterlijk 2030 te stoppen met het naar boven halen van gas. Sinds februari vorig jaar zijn de vijf Loppersum-installaties niet meer in gebruik.

“We hebben ze afgeplugd”, zegt Wessel de Haas tegen RTV Noord. Hij is namens de NAM verantwoordelijk voor de winning in het Groningenveld. “Dat moet je zien als een soort stop onder de grond. Er kan geen gas meer uit.”

Ten Post is de eerste locatie die wordt opgeruimd. Dat gaat in een aantal stappen. Na het veilig afsluiten van de put wordt de installatie bovengronds weggehaald, net als alle asfalt en beton.

3 meter diep

Daarna wordt de put ‘afgesneden’: de oude metalen gas-/olieput wordt op 3 meter diepte onder het maaiveld afgekapt zodat deze toekomstige ontwikkelingen op het terrein niet hindert.

Na het verwijderen van kabels en leidingen blijft er een terrein over met een hek eromheen. Eventueel wordt, als er sprake is van bodemverontreiniging, de grond gesaneerd. Daarna kan het terrein opgeleverd worden.

De NAM verwacht dat de voorbereidende werkzaamheden in Ten Post in totaal zo’n vier maanden in beslag gaan nemen. Het is de bedoeling dat de sloop daar meteen op volgt.

Bekijk ook;

Het historische gasbesluit: een jaar later

Hoe Wiebes tot historisch besluit kwam om gaskraan dicht te draaien

Raadsman gaswinning: Maak einde aan chaos gaswinning Groningen

NU 02.04.2019 De onafhankelijke raadsman gaswinning Leendert Klaasen, die als een soort ombudsman voor de Groningers optreedt, zegt dinsdag dat er een einde moet komen aan de “gaschaos”. Hij zegt dat het niet vlot verlopen van de schadeafhandeling en de huizenversterking veel impact heeft op de inwoners van het aardbevingsgebied.

Volgens Klaassen is het voor de betrokkenen “wrang” dat de overheid de schadeafhandeling niet snel en soepel heeft overgenomen van de Nederlandse Aardolie Maatschappij, die tot 2017 de claims afhandelde.

Ook hekelt hij dat de versterkingsoperatie van de huizen in het aardbevingsgebied niet snel genoeg gaat. “2018 was een jaar van grote onzekerheid”, aldus Klaassen. “Mensen die al in een versterkingstraject zaten, kregen opeens te horen dat het mogelijk niet meer door zou gaan. Dat heeft veel leed veroorzaakt.”

Volgens de raadsman is het nu zaak dat ‘Den Haag’ terug gaat leveren aan Groningen. Kamerleden spraken eerder al hun ongenoegen uit over de vertraagde schadeafhandeling, maar minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat zei eerder dit jaar nog niets te zien in een ‘generaal pardon’ voor Groningers met schade.

Vorig jaar is bekendgemaakt dat de overheid voor 2030 wil stoppen met de gaswinning in Groningen. Tot die tijd wordt al flink afgebouwd.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen Binnenland

Hoe staat Groningen ervoor precies een jaar na het historische gasbesluit van het kabinet?

Het historische gasbesluit: een jaar later

NOS 29.03.2019 Vandaag 29.03.2019 is het precies een jaar geleden dat minister Wiebes besloot om uiterlijk in 2030 een einde te maken aan de gaswinning in Groningen. Hoe staat het er nu voor?

Inspecteur-generaal Theodor Kockelkoren van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) heeft een duidelijk antwoord: het is veiliger geworden, maar de gaswinning is nog niet veilig genoeg. Dat veilige niveau is op dit moment volgens het SodM maximaal 12 miljard kuub gas. Pas zodra dat niveau bereikt is, én onveilige huizen zijn versterkt, heeft het volgens hem zin om te praten over de voortzetting van de gaswinning.

Maar ook bij het winnen van 12 miljard kuub gas kan in de toekomst het risico op stevige bevingen weer toenemen. Een verdere verlaging van de productie is daarom hoe dan ook nodig, stelt Kockelkoren. “Indien nodig naar nul”. Hij reageert daarmee op het standpunt van Forum voor Democratie in Groningen om gas te blijven winnen na 2030. Die partij wil ook na die tijd doorgaan met de gaswinning, als dat op een gecontroleerde manier en veilig kan.

De inspecteur-generaal waarschuwde vanochtend in het NOS Radio 1 Journaal dat het nu rustig lijkt. “Maar we zitten nog niet op het niveau dat het veilig is. Ik kan me voorstellen dat dat gevoel omhoog komt, maar het zegt niets dat het een rustige periode is. Er kunnen nog steeds bevingen komen”, zegt Kockelkoren.

Versterking moet sneller

De veiligheid van de Groningers en het versterken van de huizen, moeten volgens Kockelkoren de grootste prioriteit hebben. Het proces gaat op veel vlakken niet snel genoeg, ziet hij: “In 2015 hebben we gezegd dat duizenden huizen versterkt moeten worden, maar de teller staat nu op 600.”

Kockelkoren ziet dat veel mensen op meerdere fronten vastlopen: “Mensen die vastzitten in procedures om te komen tot afwikkeling van schade. Mensen die vastzitten in tijd omdat ze moeten wachten tot hun huis versterkt wordt. En mensen die vastzitten in hun huis omdat dat niet verkoopbaar is. De versterking moet versneld worden. Het gaat nu te langzaam.”

Gasbesluit

Minister Wiebes is optimistisch over het verloop van de afbouw. Hij liet in januari bij RTV Noord weten dat er al in 2022 bijna geen gas meer uit het Groningenveld hoeft te worden gehaald, hooguit nog bij een strenge winter.

In het huidige gasjaar, dat loopt van 1 oktober 2018 tot 1 oktober 2019, mag er 19,5 miljard kuub gas worden gewonnen. Veel minder dan de 42,5 miljard die jarenlang als maximaal te winnen hoeveelheid gas gold. Binnenkort maakt minister Wiebes bekend hoeveel gas er wat hem betreft het komende jaar uit de Groningse bodem mag worden gehaald.

Meer gas inkopen

Of het minister Wiebes inderdaad lukt om de gaskraan in Groningen na 2030 dicht te draaien, of zelfs al na 2022 is lastig te zeggen. Dat is van veel factoren afhankelijk. Lukt het inderdaad om op tijd fabrieken van het Groningengas af te schakelen? Hetzelfde geldt voor huishoudens die nu nog worden verwarmd met het Groningengas. Tot op heden is dit het geval in 95 procent van alle huizen.

Wiebes zegt dat buitenlandse afnemers al minder Groningengas importeren. Dat gaat sneller dan verwacht. Ook is het zo dat Nederland inmiddels meer gas inkoopt dan we zelf aan het buitenland verkopen. Dat is een enorme omwenteling.

Een nieuwe stikstoffabriek die in 2022 operationeel moet zijn, is nog in aanbouw. Deze fabriek moet nog meer buitenlands gas omzetten naar dezelfde verbrandingskwaliteit als het Groningengas. En zo is er steeds minder gas uit het Groningenveld nodig om aan de leveringsplicht in het binnen- en buitenland te voldoen.

Klimaatproblemen

Niet alleen omwille van Groningen moeten huizen overigens stoppen met aardgas, ook het klimaatprobleem leidt hiertoe. In het voorlopige Klimaatakkoord staat dat in de komende tien jaar anderhalf miljoen woningen van het gas afgehaald moeten worden.

Daarnaast wil het kabinet dat nog tijdens deze regeringsperiode de eerste tienduizenden bestaande huizen afgekoppeld worden van aardgas. En ook de nieuwbouw moet grotendeels overstappen op andere vormen van verwarming.

Bekijk ook;

Parlementaire enquête naar gaswinning Groningen

Ministerie maakte geheime afspraak over gaswinning Groningen

‘Opgroeien in bevingsgebied Groningen van invloed op leven van kinderen’

NU 28.03.2019 Opgroeien in het gaswinningsgebied in Groningen heeft op verschillende wijzen invloed op het leven van kinderen, meldt het rapport Een veilig huis, een veilig thuis van de Rijksuniversiteit Groningen, dat donderdag is verschenen.

In het kwalitatieve onderzoek, waarvoor 49 kinderen zijn ondervraagd, wordt een overzicht gegeven van wat de ervaringen zijn van kinderen en jongeren die opgroeien in het Groningse gaswinningsgebied. Het onderzoek doet geen uitspraak over het aantal kinderen voor wie deze ervaringen gelden.

Bij het onderzoek gaf een deel van de ondervraagde kinderen aan “gewend te zijn” aan de gaswinningsproblematiek en er geen last van te ondervinden. Volgens de onderzoekers heeft deze groep in hun directe omgeving vaak minder te maken met de gevolgen van de gaswinning, bijvoorbeeld doordat ze geen of beperkte schade hebben aan hun eigen huis.

Het andere deel van de kinderen, dat wel aangeeft last te ondervinden van de gaswinningsproblematiek, wordt in hun directe omgeving vaker geconfronteerd met de gevolgen van de gaswinning, onder meer door gedwongen verhuizingen of grote schade aan hun huis.

Kinderen uit deze groep geven onder meer aan zich thuis niet altijd veilig te voelen en angst te ervaren, bijvoorbeeld voor het instorten van hun huis. Sommigen van hen hebben ook last van concentratieproblemen, zindelijkheidsproblemen of nachtmerries.

‘Deel voelt zich onveilig in eigen huis’

Hoofdonderzoeker en universitair docent Elianne Zijlstra laat aan NU.nl weten dat de mate verschilt waarin deze angsten doorspelen in het dagelijks leven van de kinderen.

“Voor de een speelt de gaswinningsproblematiek een grotere rol dan voor de ander in het dagelijkse leven. Een deel van hen voelt zich bijvoorbeeld onveilig in hun eigen huis, maar voor anderen speelt het geen dagelijkse rol in hun leven.”

‘Kinderen hebben behoefte aan veilige huizen’

Volgens het onderzoek heeft de gaswinningsproblematiek ook invloed op de leefomgeving van de kinderen. Doordat zij in beschadigde huizen wonen en de schadeafhandelingen langer duren, zijn hun ouders vaak minder beschikbaar en kan dit thuis voor onenigheden zorgen.

Uit de ervaringen van de kinderen komt volgens het onderzoek naar voren dat zij behoefte hebben aan veilige huizen en de overheid niet vertrouwen. De kinderen waarvan het huis beschadigd is, willen weten wat er met hun huis gaat gebeuren en wanneer. Vaak zijn zij onzeker over wat er gaat gebeuren.

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen Binnenland

Kans aardbeving lager door afbouw gaswinning

Telegraaf 26.03.2019 Door de daling van de gaswinning in Groningen is de kans op aardbevingen afgenomen. Het aantal gebouwen dat een veiligheidsrisico loopt is ook afgenomen, aldus het Staatstoezicht op de Mijnen (SODM) in zijn jaarlijkse risicoanalyse. De uitkomsten hebben geen gevolgen voor de huizen die nu al in de versterkingsoperatie zitten.

Het totaal aantal gebouwen met een (licht) verhoogd risicoprofiel is afgenomen van circa 7200 naar circa 5500, aldus het SODM. Verder blijkt door verbetering van de database van zo’n 150.000 gebouwen in Groningen dat 5000 panden een lager en 3000 een hoger risicoprofiel hebben gekregen.

Er zal nu gekeken worden of er huizen moeten worden toegevoegd aan de lijst van panden voor de versterkingsoperatie.

Bekijk meer van; aardbevingen  gaswinning  groningen

Minder Groningse panden lopen risico door afbouw gaswinning

De kans op een aardbeving is afgenomen nu er minder gas wordt gewonnen.

NOS 26.03.2019 Door het terugdraaien van de gaswinning in Groningen is de kans op aardbevingen afgenomen. Daarmee is het aantal gebouwen dat een veiligheidsrisico loopt, ook gedaald. Het Staatstoezicht op de Mijnen (SODM) stelt in een nieuwe risicoanalyse dat er betere informatie is over individuele gebouwen. Dat leidt tot een veranderde beoordeling van de risico’s die gelden voor huizen in het aardbevingsgebied. Zo is het totaal aantal gebouwen met een (licht) verhoogd risicoprofiel afgenomen van ongeveer 7200 naar 5500.

Verder blijkt door verbetering van de database van zo’n 150.000 gebouwen in Groningen, dat 5000 panden een lager en 3000 een hoger risicoprofiel hebben gekregen.

De uitkomsten hebben geen gevolgen voor de huizen die nu al in de versterkingsoperatie zitten, benadrukt een woordvoerder van het ministerie van Economische Zaken. Ook huizen die niet langer een verhoogd veiligheidsrisico hebben, zullen evengoed geïnspecteerd worden.

Nog meer huizen

Wel wordt er gekeken of er nog meer huizen moeten worden toegevoegd aan de lijst van panden voor de versterkingsoperatie.

De jaarlijkse risicoanalyse is uitgevoerd in aanloop naar het vaststellingsbesluit waarmee minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat uiterlijk op 1 oktober moet bepalen hoeveel gas de NAM de daaropvolgende 12 maanden mag winnen.

Morgen brengt premier Rutte een bezoek aan Groningen. Hij zal dan onder meer meelopen met een schade-expert, die bij mensen thuis de schade door aardbevingen opneemt.

Bekijk ook;

Rutte gaat zelf kijken hoe het met afhandeling aardbevingsschade gaat

‘Onkunde en gesteggel: Groningen leidt gasdossier niet in goede banen’

Overheidsingrijpen leidt nog niet tot snellere afhandeling gaswinningsclaims

Minister-president Rutte brengt bezoek aan Groningen

RO 25.03.2019 Minister-president Rutte brengt woensdag 27 maart een bezoek aan de provincie Groningen. Het bezoek staat in het teken van de afhandeling van de aardbevingsschades en de duurzame energietransitie in de regio.

De minister-president zal onder meer meelopen met een schade-expert, die bij mensen thuis bevingsschade aan hun woning opneemt. Ook staat er een ontmoeting met de Commissaris van de Koning op de agenda. Verder bezoekt de minister-president havenbedrijf Groningen Seaports, de proeffabriek van chemisch technologiebedrijf Avantium en afvalverwerkingsbedrijf EEW Energy from Waste, dat groene stroom levert aan het chemiepark.

Verantwoordelijk; Ministerie van Algemene Zaken

Schade in aardbevingsgebied Groningen ANP

Rutte gaat zelf kijken hoe het met afhandeling aardbevingsschade gaat

De premier brengt woensdag een werkbezoek aan Groningen.

NOS 25.03.2019 Premier Rutte gaat zich persoonlijk op de hoogte stellen van de afhandeling van de aardbevingsschade in Groningen. Woensdag brengt hij een werkbezoek aan het gebied, laat de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) weten.

Hij zal dan onder meer meelopen met een schade-expert, die bij mensen thuis de schade door aardbevingen opneemt. Ook heeft hij een ontmoeting met commissaris van de koning Paas van Groningen.

Duurzame energie

Het tweede deel van het werkbezoek is gewijd aan de transitie naar duurzame energie. Rutte gaat dan op bezoek bij twee bedrijven in Groningen die afval gebruiken voor het produceren van energie en grondstoffen voor de chemische industrie.

Rutte bracht al eerder werkbezoeken aan het gaswinningsgebied. In het kader van de verkiezingscampagne dronk hij eerder deze maand nog koffie met kiezers op de Grote Markt in de stad Groningen. Daar werd toen tegen zijn komst geprotesteerd.

Bekijk ook;

‘Onkunde en gesteggel: Groningen leidt gasdossier niet in goede banen’

Overheidsingrijpen leidt nog niet tot snellere afhandeling gaswinningsclaims

Parlementaire enquête naar gaswinning Groningen

Rutte naar Groningen om afhandeling schade

Telegraaf 25.03.2019 Premier Mark Rutte gaat woensdag naar de provincie Groningen om met eigen ogen te zien hoe het met de afhandeling van de aardbevingsschade staat. Hij loopt mee met een schade-expert die de gevolgen van de bevingen opneemt.

Verder zal Rutte kijken naar de duurzame energietransitie in de regio, aldus de Rijksvoorlichtingsdienst. In dat kader gaat hij langs bij de proeffabriek van chemiebedrijf Avantium en bij afvalverwerkingsbedrijf EEW Energy from Waste.

Ook staat er een ontmoeting met René Paas, de commissaris van de Koning in Groningen, op de agenda.

Bekijk meer van; groningen  aardbevingen aardbevingsschades mark rutte

Wiebes onderzoekt gevolgen KNMI-meetfouten voor Groningers

De minister zegt dat de mensen in het aardbevingsgebied al genoeg onzekerheden hebben en laat uitzoeken of dit iets betekent voor de versterking van huizen.

NOS 22.02.2019 Minister Wiebes wil precies weten wat de gevolgen zijn van fouten in KNMI-metingen van aardbevingen in Groningen. Het meteorologisch instituut heeft laten weten dat de fouten naar verwachting maar weinig effect hebben, maar de minister vindt dat niet genoeg. “Het gaat hier om bevingen in het noorden van het land, daar zijn genoeg onzekerheden.”

Wiebes zegt dat Groningers zo langzamerhand reden hebben om “niet alle vertrouwen te hebben in de overheid”. Hij wijst erop dat ze eerst veel moeite moesten doen om erkenning te krijgen voor het feit dat er “wel degelijk stevige aardbevingsproblematiek” was en dat de versterkingsoperatie vervolgens “zeer, zeer traag” op gang kwam.

“Dus ik kan me voorstellen dat mensen nou niet meteen alle vertrouwen hebben in de overheden en bloemen naar Den Haag sturen”, concludeert hij.

Versterken woningen

Hij wil helder hebben of de meetfouten consequenties hebben voor de Groningers. Of dit ertoe kan leiden dat mensen alsnog een claim kunnen indienen voor versterking van hun woning, kan hij nu nog niet zeggen. “Maar als dit betekent dat er ten onrechte rechten zijn onthouden aan mensen, dan moeten we dat rechtzetten.”

Wiebes hoorde vorige week vrijdag “vlak voor middernacht” van de fout bij het afstellen van de meetapparatuur, die overigens al in augustus ontdekt was. Het KNMI heeft excuses aangeboden voor de late communicatie.

Bekijk ook;

Fout bij KNMI-meting Groningse aardbevingen, Kamer wil opheldering

Deel van KNMI-metingen aardbevingen ‘niet correct’ verwerkt

NU 21.02.2019 Een deel van het netwerk van het KNMI dat in Groningen aardbevingen meet, heeft niet goed gewerkt. Het gaat om versnellingsmeters die grondversnellingen “niet correct” hebben verwerkt, laat minister Eric Wiebes van Economische Zaken donderdag aan de Tweede Kamer weten.

De gegevens van het netwerk worden onder meer gebruikt in de versterkingsoperatie van huizen en gebouwen.

“Het verwachte effect van de meetfout is volgens het KNMI klein”, aldus de minister. Er wordt nog onderzocht of er een effect is op de schadebeoordeling en versterking. Verder komt er een extra onderzoek naar de kwaliteit van de meetdata.

Het probleem werd vorig jaar augustus al ontdekt. Na intern onderzoek zijn de meters in december bijgesteld. Het KNMI betreurt de situatie en biedt zijn excuses aan.

Lees meer over: Groningen Aardbevingen Groningen

 Fout bij KNMI-meting Groningse aardbevingen, Kamer wil opheldering

NOS 21.02.2019 Het KNMI heeft een fout gemaakt met het afstellen van apparatuur voor het meten van de Groningse aardbevingen. De aardtrillingen worden gemeten met seismometers en zogenoemde versnellingsmeters die vooral de beving op de grond meten.

In augustus 2018 ontdekte het KNMI “inconsequenties” in de fabrieksinstellingen en in december zijn deze versnellingsmeters opnieuw afgesteld. Het KNMI heeft minister Wiebes pas kort geleden verteld over de niet goed afgestelde apparatuur. Het instituut biedt in een brief zijn excuus aan voor het niet doorgeven van de fout.

Klein

Het KNMI benadrukt dat het verwachte effect van de meetfout klein is, schrijft minister Wiebes van Economische Zaken aan de Tweede Kamer. “Het KNMI geeft aan dat er geen sprake is geweest van onjuiste meldingen van opgetreden aardbevingen, niet in aantal, tijdstip, locatie of magnitude”, zo staat in de brief.

Wiebes laat de consequenties nu in kaart brengen, want op basis van de KNMI-metingen wordt gekeken of huizen versterkt moeten worden of dat getroffen huiseigenaren recht hebben op een schadevergoeding. “Er mag geen enkele twijfel bestaan over de correctheid van de meetgegevens, ook niet als het gaat om kleine afwijkingen”, zegt de minister.

Niet ok

In de Tweede Kamer is met verbazing gereageerd op de meetfout. Regeringspartij VVD benadrukt dat er geen twijfel mag bestaan over meetgegevens. “Dit is echt niet ok”, stelt VVD-woordvoerder Yesilgoz. “Dit kunnen de mensen in Groningen echt niet gebruiken.”

Oppositiepartij PvdA spreekt over een zeer ernstige zaak. “Nee! Niet weer. Komt er dan geen einde aan?”, twittert PvdA-Kamerlid Nijboer. “Weer nieuwe onzekerheid over welke huizen in Groningen onveilig zijn.” De PvdA en SP willen snel een spoeddebat met verantwoordelijk minister Wiebes.

Staatssecretaris Van Veldhoven noemt de fout “ontzettend vervelend”. “Dit soort cijfers moeten betrouwbaar zijn. We balen ervan”, zei ze in het televisieprogramma Jinek. Ze benadrukt dat het een fout van het KNMI is, niet van minister Wiebes.

De Groningse aardbevingen zijn niet helemaal goed gemeten, maar dat wil niet zeggen dat er onjuiste aardbevingen zijn gemeld, zegt minister Wiebes. In de Kamer heerst verbazing.

Wiebes moet weer cijferfouten melden

Telegraaf 21.02.2019 Voor de tweede keer deze week moet minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) melding maken van onbetrouwbare cijfers.

De bewindsman heeft nu aan de Tweede Kamer laten weten dat KNMI-metingen van aardbevingen in Groningen niet correct zijn.

Wiebes meldt aan de Kamer dat een deel van de versnellingsmeters de grondversnellingen ‘niet correct’ heeft verwerkt. De gegevens worden gebruikt bij de berekeningen van de risico’s voor gebouwen bij bevingen in Groningen.

Onder de pet

Het KNMI heeft de fouten in augustus ontdekt en in december gecorrigeerd. De problemen zijn onder de pet gehouden. De meteorologische dienst heeft daar excuses voor aangeboden. Het verwachte effect van de meetfout is volgens het KNMI klein.

Wiebes laat weten dat de gevolgen nog in kaart worden gebracht. Ook het Staatstoezicht op de Mijnen neemt de kwestie onder de loep. Wiebes verwacht in april met resultaten te komen.

SP-Kamerlid Sandra Beckerman wil een debat. „Weer een tegenslag voor Groningen”, reageert de socialist.

Excuses KNMI aan Groningen: metingen aardbevingen ‘niet correct’

AD 21.02.2019 Een deel van het netwerk van het KNMI dat in Groningen aardbevingen meet heeft niet goed gewerkt. Het gaat om versnellingsmeters die grondversnellingen ‘niet correct’ hebben verwerkt, laat minister Eric Wiebes (Economische Zaken) aan de Tweede Kamer weten.

De gegevens van het netwerk worden onder meer gebruikt in de versterkingsoperatie van huizen en gebouwen. ,,Het verwachte effect van de meetfout is volgens het KNMI klein”, aldus de minister. Er wordt nog onderzocht of er een effect is op de schadebeoordeling en versterking. Verder komt er een extra onderzoek naar de kwaliteit van de meetdata.

Het probleem werd vorig jaar augustus al ontdekt. Na intern onderzoek zijn de meters in december bijgesteld. Het KNMI betreurt de situatie en biedt zijn excuses aan.

Vraag naar gas uit Groningen daalt sneller dan voorzien

NU 08.02.2019 De vraag naar het gas dat gewonnen wordt in Groningen daalt sneller dan vorig jaar bij de berekeningen werd voorzien. Dit is het gevolg van de maatregelen die door het kabinet zijn genomen, meldt het ministerie van Economische Zaken en Klimaat vrijdag.

De nieuwe berekeningen laten zien dat er voor het volgende gasjaar, dat in oktober start, 15,9 miljard kuub nodig is. Dit is 1,5 miljard kuub minder dan waar eerder rekening mee gehouden werd.

Dankzij een “snellere afbouw van de export naar Duitsland” en de inkoop van stikstof, waarmee gas uit het buitenland kan worden omgezet naar gas dat in Nederland gebruikt kan worden, loopt het ministerie als het ware voor op hun eigen schema.

Vanaf 2022 zal de gaswinning in Groningen nog verder dalen omdat er dan een stikstofinstallatie in gebruik genomen wordt.

Vorig jaar werd besloten de gaswinning in Groningen voor 2030 stop te zetten. De Groningers hebben als gevolg van het boren last van aardbevingen, die voor schade aan hun huizen zorgen.

De gaswinning ligt nu op 21,6 miljard kuub per jaar.

Zie ook: Einde aan gaswinning in Groningen, hoe gaat dat in z’n werk?

Beroep tegen gasbesluit minister

Overigens loopt er nog een beroep bij de Raad van State tegen het gasbesluit van minister van Economische Zaken en Klimaat Eric Wiebes.

Bezwaarmakers willen onder meer dat de gaswinning sneller naar nul gaat en dat er meer wordt gekeken naar de belangen van de inwoners van Groningen.

Onder de bezwaarmakers zijn individuele burgers, maar ook de provincie Groningen, negentien Groningse gemeenten, twee waterschappen, de Groninger Bodem Beweging en het Groninger Gasberaad.

Rutte: ‘Stapsgewijze beëindiging gaswinning Groningen’

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Vraag naar Gronings gas daalt sneller

Volgens minister Wiebes leiden de maatregelen van het kabinet tot een snellere daling van de vraag dan was voorzien.

NOS 08.02.2019 De vraag naar gas uit Groningen daalt sneller dan vorig jaar was voorzien. Volgens minister Wiebes komt dat door de maatregelen die het kabinet heeft genomen om de gaswinning in Groningen op termijn te beëindigen.

Zo neemt de export naar Duitsland sneller af en wordt er meer buitenlands gas geschikt gemaakt voor het Nederlandse gasnet.

De nieuwe raming voor het komende ‘gasjaar’ (oktober 2019 tot oktober 2020) voorziet een daling naar 15,9 miljard kubieke meter; dat is 1,5 miljard onder het huidige schema voor afbouw van de gaswinning. In maart vorig jaar maakte het kabinet het streven bekend om in 2030 geen gas meer te winnen in Groningen.

Op basis van de nieuwe ramingen neemt Wiebes later een besluit over de hoeveelheid gas die de NAM volgend jaar in Groningen mag winnen.

Bekijk ook;

Raad van State: gaswinning Groningen hoeft niet direct te stoppen

Kabinet: binnen 12 jaar einde aan gaswinning in Groningen

Vraag naar Groningengas daalt sneller

RO 08.02.2019 De maatregelen die het kabinet heeft genomen om de gaswinning in Groningen te beëindigen leiden tot een snellere daling van de vraag naar Groningengas dan vorig jaar al voorzien. Uit de nieuwe raming voor het komende gasjaar (oktober 2019/oktober 2020) blijkt dat het benodigde volume daalt naar 15,9 miljard Nm3. Dat is 1,5 miljard Nm3 onder het huidige schema voor de afbouw van de gaswinning.

De volledige beëindiging van de gaswinning is volgens het kabinet de beste manier om de veiligheid in Groningen te garanderen en de veiligheidsbeleving te verbeteren. Minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat blijft daarom inzetten op verschillende maatregelen om de gaswinning uit het Groningenveld zo snel als mogelijk te laten dalen.

Uit de raming van netbeheerder Gasunie Transport Services (GTS) blijkt dat met name de snellere afbouw van de export naar Duitsland en de extra inkoop van stikstof, waarmee hoogcalorisch gas kan worden omgezet naar pseudo-Groningengas, zorgt voor een lagere vraag naar gas uit het Groningenveld in het komende gasjaar.

Door de ingebruikname van de nieuwe stikstofinstallatie in Zuidbroek daalt de gaswinning volgens de raming vanaf 2022 tot ruim onder het door Staatstoezicht op de Mijnen geadviseerde niveau van 12 miljard Nm3. In de periode daarna wordt de gaswinning volledig beëindigd.

De raming van GTS dient als basis voor het vaststellingsbesluit waarmee minister Wiebes in oktober bepaalt hoeveel gas de NAM volgend jaar moet winnen uit het Groningenveld. Door een wijziging van de Mijnbouwwet kan de minister vanaf komend gasjaar actief sturen op de hoogte van de gaswinning en zo uitvoering geven aan de beëindiging van de productie uit het Groningenveld.

Documenten;

Kamerbrief over de gaswinning uit het Groningenveld

Kamerstuk: Kamerbrief | 08-02-2019

Zie ook;

Gaslevering dit jaar gegarandeerd

Telegraaf 05.02.2019 De productie van gas uit het Groningenveld gaat niet verder terug. Daarmee kan de Nederlandse Aargasmaatschappij (NAM) de voor dit jaar ingeschatte gaslevering garanderen.

Dat volgt uit de uitspraak van de voorzieningenrechter bij de Raad van State in een bestuursrechtszaak.

Er volgt nog een bodemprocedure namens bewoners van Groningen. Maar in afwachting van die uitspraak ziet de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State geen aanleiding om gaswinning stil te leggen of drastisch te verminderen.

Te grote risico’s

Dat hadden twee Groningers in een spoedprocedure geëist die last hebben van bevingen door de gaswinning.

Het stoppen van de gaswinning leidt tot „onacceptabele risico’s”, zo blijkt uit de uitspraak, verwijzend naar faillissementen van bedrijven en woningen zonder verwarming.

Eerder legde het kabinet de gaswining aan banden. Die wordt beperkt in Groningen en in 2030 helemaal gestopt. Versteviging van een kleine 1600 woningen die risico lopen is inmiddels in beweging.

Gaswinning Groningen hoeft nog niet verder beperkt

BB 31.01.2019 De gaswinning in Groningen hoeft voorlopig niet verder te worden teruggebracht dan de minister van Economische Zaken heeft bepaald in zijn besluit voor het jaar 2018-2019. Zo luidt een voorlopige uitspraak van de Raad van State, in een zaak die was aangespannen door twee burgers.

Spoed

Zij maken deel uit van een groep van 26 bezwaarmakers, maar hadden als enigen om spoed gevraagd.

Uit de uitspraak vloeit voort dat de NAM dit gasjaar (oktober tot en met september) een hoeveelheid gas mag winnen die nodig is om de gaslevering te kunnen garanderen. In een gemiddeld jaar is dat 19,4 miljard kuub.

Complexe zaak

Volgens de Raad van State gaat het om een complexe zaak. In de tweede helft van april behandelt de raad de bezwaren van alle 26 mensen en organisaties. Wanneer dan de definitieve uitspraak volgt, kon een woordvoerder nog niet zeggen. (ANP)

Gerelateerde artikelen;

Raad van State: ‘Gaswinning Groningen hoeft voorlopig niet teruggebracht’

NU 31.01.2019 De Raad van State heeft donderdag in een voorlopige uitspraak bepaald dat de gaswinning in Groningen voorlopig niet verder hoeft te worden teruggebracht dan het ministerie van Economische Zaken en Klimaat voor het gasjaar 2018-2019 bepaalde.

De voorlopige uitspraak komt in een zaak die was aangespannen door twee burgers die deel uitmaken van een groep van 26 bezwaarmakers. De twee hadden als enigen om spoed gevraagd.

Uit de uitspraak vloeit voort dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) dit gasjaar (oktober tot en met september) een hoeveelheid gas mag winnen die nodig is om de gaslevering te kunnen garanderen. In een gemiddeld jaar is dat 19,4 miljard kuub.

Volgens de Raad van State gaat het om een complexe zaak. In de tweede helft van april behandelt de raad de bezwaren van alle 26 mensen en organisaties.

Wanneer de definitieve uitspraak volgt, kon een woordvoerder nog niet zeggen. De bedoeling is dat de gaswinning voor 2030 helemaal is stopgezet.

Dit wordt bereikt door onder meer een stikstoffabriek te bouwen, waarmee buitenlands gas wordt omgezet naar gas dat in Nederland kan worden gebruikt.

Zie ook: Einde aan gaswinning in Groningen, hoe gaat dat in z’n werk?

Lees meer over: Groningen   Gaswinning Groningen   Binnenland

Raad van State: gaswinning Groningen hoeft niet direct te stoppen

Twee mensen uit Groningen wilden dat het kabinet per direct moet stoppen met de gaswinning, maar de Raad van State ziet hier geen aanleiding toe.

NOS 31.01.2019 Het kabinet hoeft de gaswinning voorlopig niet verder terug te brengen dan al was afgesproken. Dat heeft de Raad van State, de hoogste bestuursrechter in Nederland, besloten in een spoedprocedure. Die was aangespannen door twee mensen uit de Groningse dorpen Sappemeer en Noordbroek.

Het kabinet besloot vorig jaar om de gaswinning verder af te bouwen en de gaskraan in 2030 helemaal dicht te draaien. De twee Groningers vinden dat het niet snel genoeg gaat en eisten dat het kabinet de gaswinning uit het Groningenveld zou stopzetten of flink zou beperken in afwachting van een beroepsprocedure die nog loopt.

Belangen afwegen

De Raad van State noemt het een complexe zaak, waarbij eigenlijk nader onderzoek nodig is om tot een grondige inhoudelijke beoordeling van de bezwaren te komen. Omdat de spoedprocedure vereist dat er snel een uitspraak komt, heeft de RvS de betrokken belangen afgewogen.

Voor de voorzieningsrechter was er geen aanleiding om op dit moment de gaswinning helemaal stop te zetten of verder terug te brengen. Daarbij weegt zwaar dat de minister stelde dat er “onacceptabele risico’s” zullen ontstaan als dat gebeurt. Zo zouden bedrijven failliet kunnen gaan en mensen hun huizen niet meer kunnen verwarmen, zegt de Raad van State in de uitspraak. Ook wordt het er niet veiliger door als de gaswinning sterk wordt verminderd, omdat het risico op aardbevingen niet meteen kleiner wordt.

In april wordt de gaswinning bij de Raad van State uitgebreid behandeld en komen de bezwaren van 26 mensen en organisaties aan bod. Dan volgt de bindende uitspraak.

Bekijk ook;

Nieuw gasdebat terwijl Groningers en minister over schade zwartepieten

Gefrustreerde Groningers in tranen bij bezoek Wiebes: ‘Er gebeurt niks’

Nog 5000 Groningers willen vergoeding voor immateriële schade

De Nederlandse bodem zakt meer dan verwacht

 

Commissie: Afhandeling aardbevingsschade Groningen eenvoudiger

NU 24.01.2019 Het beoordelen en afhandelen van schade als gevolg van de door gaswinning veroorzaakte aardbevingen in Groningen wordt eenvoudiger, meldt de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen donderdag. Er zijn volgens de schadeafhandelaar concrete handvatten opgesteld.

Eerder ontbraken deze handvatten nog, omdat ze door de wetgever bewust vaag waren gehouden, stelt de commissie. Dit was een van de oorzaken voor de ellenlange processen van schadeafhandeling.

In plaats daarvan is nu vastgelegd tot welke afstand van het gasveld de schade logischerwijs door de winning van gas is veroorzaakt.

Eerder was een discussie over de schadeoorzaak nog “te behappen”, stelt de commissie. “Maar nu de opschaling van de schadeafhandeling steeds sneller gaat, moet discussie hierover zo veel mogelijk worden voorkomen.”

De commissie heeft bijna achttienduizend schademeldingen op de plank. Eerder heeft de commissie, een onafhankelijk overheidsorgaan, al meer schadeopnemers aangetrokken. Er worden nu zo’n vierhonderd schades per week opgenomen.

Minister ziet niets in ‘generaal pardon’

Minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) zei eerder deze maand niets te zien in een zogeheten generaal pardon voor Groningen, waarmee alle schades in één klap afgehandeld konden worden.

“We moeten gewoon aan de gang”, erkende Wiebes meerdere keren. Blindelings alle schades vergoeden, is volgens de bewindsman echter niet uitvoerbaar.

Oproep!

  • Heb jij schade door de aardbevingen in Groningen? Laat in de NUjij-reacties weten hoe de afhandeling van de schade bij jou gaat.

Rutte: ‘Stapsgewijze beëindiging gaswinning Groningen’

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Scheuren in de muur van het gemeentehuis van Eemsmond. De noordelijke provincie wordt al jaren getroffen door bevingen die het gevolg zijn van gaswinning in het gebied. Ⓒ ANP

Roep om parlementaire enquête over Groningen

Telegraaf 16.01.2019 De roep om snel een parlementaire enquête te houden over de gaswinning in Groningen neemt toe. Een groot deel van de Tweede Kamer is positief over de komst van een grondig onderzoek, maar partijen verschillen nog van mening over het moment waarop dit zware politieke middel moet worden ingezet.

Het voorstel van GroenLinks-Kamerlid Tom van der Lee om volgend jaar al een parlementaire enquête te houden over de gevolgen van het boren naar gas in de noordelijke provincie krijgt steun van meerdere oppositiepartijen.

Regeringspartijen CDA, D66 en CU staan niet negatief tegenover een enquête, maar willen zich nog niet binden aan een datum. De drie coalitiegenoten vragen zich hardop af of het niet te vroeg is voor een grondig onderzoek. De partijen vinden dat er eerst haast moet worden gemaakt met de afhandeling van schades en de versterking van huizen in het aardbevingsgebied.

Versnelling

Hoewel minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) vorig jaar tal van plannen heeft gemaakt om het tij te keren in Groningen, lijkt er in de praktijk niets te gebeuren voor Groningers met schade of een onveilig huis. Een Kamermeerderheid wil dat de VVD-bewindsman de afhandelingen van schades en versterking van woningen in een hogere versnelling zet.

CDA-Kamerlid Agnes Mulder: „Het lijkt erop of de minister het laat versloeren. Hoe wil hij bekend staan: als de minister die het beter doet dan de NAM of andersom?” Volgens PvdA-Kamerlid Henk Nijboer is het vertrouwen in Groningen „tot een nieuw dieptepunt gedaald.”

Wiebes erkent dat het lang duurt. „We hebben het afgelopen jaar heel veel geregeld, maar daar hebben de mensen in de huizen nog niets van gemerkt. 2018 was een beleidsjaar, 2019 moet het jaar van de uitvoering worden.”

Bekijk meer van; tweede kamer  groningen  parlementaire enquête  eric wiebes

Huis gestut na schade door aardbeving in Loppersum HH | Robin Utrecht

Nieuw gasdebat terwijl Groningers en minister over schade zwartepieten

De Tweede Kamer debatteert vandaag met minister Wiebes van Economische Zaken over de getroebleerde verhouding tussen Groningen en zijn ministerie.

NOS 16.01.2019 Minister Wiebes was na zijn bezoek van maandag de provincie Groningen nog niet uit, of hij ontving al een ongekend felle brief van de aardbevingsgemeenten, de provincie Groningen en maatschappelijke organisaties. Zij eisen dat de afhandeling van de schade en de versterking van de huizen in hun provincie versneld wordt.

Lokale en regionale bestuurders vragen verantwoordelijk minister Wiebes met geld over de brug te komen. Minister Wiebes van zijn kant, zegt voortdurend: “Het geld is er”. Vandaag praat de Tweede Kamer met de minister over de Groningse gasproblematiek.

Wat is aan de hand? We proberen het in vijf vragen en antwoorden duidelijk te maken.

1: Volgens de minister is er geld, wat klagen de Groningers nou?

Dat geld is gereserveerd inderdaad, maar de gemeenten moeten eerst met plannen komen over hoe zij de versterking aan gaan pakken. De Nationaal Coördinator Groningen moet dan een raming maken van de kosten en inschatten hoeveel inspecteurs en bewonersbegeleiders nodig zijn. Pas als dat gedaan is, keert het ministerie geld uit.

De gemeenten Loppersum en Ten Boer zijn al lang klaar met hun plan, maar de stad Groningen bijvoorbeeld nog niet. En die zegt op haar beurt weer dat de Nationaal Coördinator Groningen nog met meer duidelijkheid moet komen over de capaciteit om de 3000 adressen in de stad te versterken.

2: Als het aan de gemeenten zelf ligt, zoals de minister zegt, moeten ze toch gewoon opschieten?

De gemeenten die het plan klaar hebben, willen aan de slag. Tot nu toe is steeds gezegd dat capaciteit geen probleem is, dus waarom wachten met inspecteren? Alle woningen die op de lijst staan voor versterking, moeten eerst worden geïnspecteerd om te bepalen of het ook echt nodig is. Gemeenten en inwoners begrijpen niet dat de inspectie niet kan starten als capaciteit en geld geen probleem zijn.

3: Maar die versterkingsoperatie was toch al begonnen? De mensen die al een toezegging hebben, zouden toch al worden geholpen?

De versterking van die woningen staat nog steeds stil. Bij veel projecten blijft de versterking hangen in procedures en regels, waaronder de aanbestedingswet. Aannemers zijn bereid om aan de slag te gaan, maar doen dit pas nadat er via een aanbestedingsprocedure een opdracht is gegeven. Omdat het om veel panden gaat, moet de klus worden aanbesteed. Die opdrachten blijven vooralsnog uit.

4: Wat wordt bedoeld met schade-afhandeling en versterking en gaat het eigenlijk niet om hetzelfde?

Ja en nee. Nee, omdat het bij schade gaat om scheuren in muren en verzakkingen van (delen van) woningen. Die schade wordt allemaal vergoed als is erkend dat het door de gaswinning komt. Minister Wiebes heeft een Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen ingesteld voor nieuwe en oude schademeldingen. Die schade wordt dan cosmetisch hersteld.

Ja, omdat het vaak allebei aan de hand is. Huizen die versterkt moeten worden, hebben vaak ook schade. Soms is die schade zo groot dat het onzinnig is om eerst de schade te herstellen en daarna het huis te versterken, of zelfs opnieuw te bouwen.

5: Hoeveel geld heeft minister Wiebes beschikbaar gesteld voor het schadeherstel en voor de versterking?

Voor de vergoeding van de schade is geen maximumbedrag genoemd. Alle door gaswinning veroorzaakte schade wordt vergoed, zeggen Shell en minister Wiebes altijd. Voor de versterking is door het kabinet 400 miljoen euro gereserveerd. Dat is voor 1500 tot 11.000 panden.

Hoeveel het uiteindelijk wordt, is nog niet duidelijk. Dat moet uit fysieke inspecties blijken. Versterking kan betekenen dat alleen muren worden gestut, maar het kan ook betekenen dat een heel gebouw, één huis of rijtjes huizen moeten worden gesloopt en opnieuw opgebouwd.

Bekijk ook;

Gefrustreerde Groningers in tranen bij bezoek Wiebes: ‘Er gebeurt niks’

Overheidsingrijpen leidt nog niet tot snellere afhandeling gaswinningsclaims

Mark (24) wil de toekomst van zijn Groningse dorp veiligstellen

Wiebes ziet niets in ‘generaal pardon’ voor schadeafhandeling Groningen

NU 16.01.2019 Minister Eric Wiebes (Economische Zaken) vindt het geen goed idee om de bijna achttienduizend openstaande schademeldingen als gevolg van de gaswinning in Groningen in één klap te vergoeden zonder tussenkomst van andere partijen.

Zo kan het “stuwmeer” aan schademeldingen sneller worden afgehandeld, denken de partijen.

Alle partijen in de Tweede Kamer zijn het erover eens dat dit proces sneller moet. “We moeten gewoon aan de gang”, erkende ook Wiebes meerdere keren. Alleen blindelings alle schades vergoeden, is volgens de bewindsman niet uitvoerbaar.

De precieze schade is niet altijd bekend, zei Wiebes. “Soms staat er alleen een telefoonnummer in het systeem”. Daardoor is het volgens hem ook niet mogelijk een voorschot van een bedrag te betalen, zoals 50Plus voorstelde. “We hebben een bassin van schademeldingen. Dan weten we alleen de lengte van de scheur. Als ik twee derde van een onbekend bedrag moet betalen, dan sta ik met de mond vol tanden.”

PvdA-Kamerlid Henk Nijboer snapt dat er risico’s zitten aan deze oplossing, maar hij verweet Wiebes dat hij redeneert vanuit de technocratie. “Mensen zijn al jaren bezig. Er komen steeds meer rechtszaken bij”, aldus Nijboer.

Minister noemt plan van gemeenten ‘veelbelovend’

Wiebes ziet wel iets in een maandag geopperd plan door zeven gemeenten in Groningen, de Commissaris van de Koning René Paas, de Groninger Bodembeweging en het Groninger Gasberaad.

De partijen stellen onder andere voor om aannemers direct de schade te laten herstellen, zonder tussenkomst van inspecteurs en schadeopnemers. Pas als de schade boven de 10.000 euro komt of als de schade niet is veroorzaakt door de gaswinning, volgt er alsnog een inspectie.

Wiebes noemde het voorstel “veelbelovend”, maar wil het wel eerst voorleggen aan de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG), de onafhankelijke overheidsinstantie die vorig jaar het schadeloket van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) heeft overgenomen.

Wiebes heeft sinds de TCMG in het leven is geroepen veertienduizend schades “geërfd”. Daarvan is een deel afgehandeld, maar er komen ook nieuwe meldingen bij. Om de operatie te versnellen, zijn er meer schadeopnemers aangetrokken, die nemen nu zo’n vierhonderd schades per week op. Dat is een stuk meer dan een paar manden geleden, maar Wiebes vindt het aantal nog steeds krap.

Kamer vindt dat Wiebes problemen te traag aanpakt

Kamerbreed leeft het gevoel dat het schadeherstel te traag gaat. De parlementariërs manen Wiebes daarom tot haast. “Het lijkt alsof de minister het laat versloffen want er is te weinig geld en er zijn te weinig experts”, zei CDA-Kamerlid Agnes Mulder. Haar bekruipt het gevoel dat de schadeafhandeling nu geen verbetering is vergeleken met de NAM. “Ik ben er helemaal klaar mee.”

SP’er Sandra Beckerman verweet de bewindsman dat hij een Haagse werkelijkheid creëert die geen recht doet aan de echte werkelijkheid van de Groningers die moeten wachten op “talloze instanties” voordat hun schade wordt hersteld en vergoed.

Nijboer heeft er geen vertrouwen in dat de problemen nu goed worden aangepakt. “We schieten geen fluit op.”

Tom van der Lee (GroenLinks) pleitte voor een parlementaire enquête over de Gaswinning in Groningen en de gevolgen ervan, een oproep die de partij vorig jaar ook deed. Maar net als toen willen coalitiepartijen CDA, D66 en ChristenUnie hier serieus over nadenken, maar daarvoor is het nu nog te vroeg. “Ik begrijp de wens, maar de veiligheid staat nu voorop”, zei D66’er Matthijs Sienot.

Lees meer over: Eric Wiebes Gaswinning Groningen

Wiebes: Dit jaar gaat hersteloperatie Groningen écht beginnen

AD 16.01.2019 Het herstel van de woningen met aardbevingsschade in Groningen gaat dit jaar echt van start. Die belofte deed minister Wiebes (Economische Zaken) vanmiddag vlak vóór het Kamerdebat over deze kwestie.

,,Het jaar 2018 stond in het teken van overleg, papier, beleid en verordeningen. Daar hebben de mensen in de huizen natuurlijk helemaal niets van gemerkt. Maar 2019 moet het jaar worden waarin we het allemaal gaan uitvoeren’’, aldus Wiebes tijdens een SP-bijeenkomst waar ook bewoners van het aardbevingsgebied aanwezig waren.

De minister, die uit handen van Kamerlid Sandra Beckerman een zwartboek in ontvangst nam, zegt de zorg van iedereen in de regio te delen ‘dat we nu aan de gang moeten’. 

Wiebes: ,,We moeten mensen laten zien dat – als hun huis risicovol is – het bekeken wordt, dat wordt vastgesteld wat er aan moet gebeuren en dat we dan ook beginnen met die maatregelen.’’

Twijfels

Dit moet het jaar worden dat men ook in Groningen ziet dat er wat gebeurt, aldus Eric Wiebes, minister van Economische Zaken.

De bewindsman denkt dat inmiddels aan alle startvoorwaarden is voldaan, zei hij vanmiddag. ,,Al hoor ik vanuit de regio twijfels. Daar gaan we opnieuw bovenop zitten. Want dit moet het jaar worden dat men ook in Groningen ziet dat er wat gebeurt. Uiteindelijk moet de veiligheid zo zijn toegenomen dat we langzaam vergeten dat er ooit gas werd gewonnen en dat we kunnen werken aan de toekomst.’’

Daarvoor zijn middelen beschikbaar, aldus Wiebes. ,,Het is dus belangrijk dat de gaswinning zo snel mogelijk naar beneden gaat. Het gaat nu al in een razend tempo, maar ook daar hebben de mensen in de huizen ook zelf niks van gezien. Dat moet veranderen.’’

De minister gaf aan zo snel mogelijk te hebben gewerkt afgelopen jaar, onder meer in het overleg met de NAM. Die maatschappij is nu al grotendeel geen partij meer bij het herstelproces en moet helemaal uit beeld verdwijnen, beloofde Wiebes.

SP-Kamerlid Sandra Beckerman overhandigt een zwartboek over de gaswinning aan minister Wiebes © Algemeen Dagblad

Kamer is Wiebes’ gedraal over Groningen zat

AD 16.01.2019 Minister Wiebes (Economische Zaken) moet nu eindelijk haast maken met het versterken van de woningen in het Groningse aardbevingsgebied. Ook de afhandeling van de schade duurt te lang. Het geduld van de Tweede Kamer met de minister raakt op.

© ROBIN UTRECHT

Een ruime Kamermeerderheid, inclusief coalitiepartijen VVD, CDA en D66, wil dat Wiebes nu met geld en mankracht over de brug komt om de schade aan huizen door de gaswinningen te herstellen en woningen te verstevigen. ,,Het wordt hoog tijd dat we aan de slag gaan”, zegt CDA-Kamerlid Agnes Mulder. ,,De minister heeft eerder aangegeven dat geld niet het probleem is. Wat dan wel? Dat willen wij vandaag tijdens een Kamerdebat graag van hem weten.’’

In Groningen zijn de inwoners van het aardbevingsgebied Wiebes inmiddels flink zat. Nadat hij vorig jaar aankondigde dat de gaskraan versneld dicht gaat, steeg hij snel in populariteit. Maar van die populariteit bleef weinig over toen daarna bleek dat er in de praktijk weinig veranderde. Er zijn nog zo’n achttienduizend onafgehandelde schadeclaims.

Er moeten minstens vijftienduizend panden worden versterkt. En er zijn Groningers die al twee jaar wachten op een advies voor wat er moet gebeuren om hun huis aardbevingsbestendig te maken. In een brief roepen de gemeenten in Groningen en de provincie de Tweede Kamer gisteren op Wiebes onder druk te zetten.

Onverteerbaar

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat (VVD). © ANP

Zelf herhaalde de minister bij een bezoek aan het gebied maandag dat geld geen rol speelt, maar dat de inwoners nog even geduld moeten hebben. Volgens hem is er al veel geregeld, maar zijn er te weinig mensen om al het werk uit te voeren.

Wiebes’ eigen partij de VVD begrijpt dat alle Groningers al te lang zitten te wachten op de uitvoering. Maar dat moet wel afgelopen zijn. ,,Ik wil heel graag van de minister weten wat de daadwerkelijke uitvoering nu tegenhoudt. Regel het minister, en zeg tegen ons of de regio wat je daarvoor nog nodig hebt,’’ zegt Kamerlid Dilan Yesilgoz.

D66 noemt het ‘onverteerbaar’ dat burgers en de gemeenten in Groningen niet ruimhartig worden geholpen, zoals eerder is beloofd. ,,Ze hebben als het ware een deuk in hun auto gekregen door de schuld van een ander, maar die wordt om onduidelijke redenen steeds maar niet gerepareerd”, aldus Kamerlid Matthijs Sienot.

Boter bij de vis

Oppositiepartij PvdA wil nog een stapje verder gaan. Kamerlid Henk Nijboer pleit voor een algemene coulanceregeling. ,,Zet een dikke streep onder de 17.500 dossiers die er nog liggen en die een tijdige afhandeling van nieuwe meldingen onmogelijk maken. Combineer in de toekomst schadeafhandeling en versterking. En vooral: bied je excuses aan voor de waardeloze schadeafhandeling.”

Sandra Beckerman (SP) hoopt dat de regeringspartijen nu boter bij de vis doen en minister Wiebes zullen dwingen om te handelen. ,,De Groningers zijn echt gesloopt door deze slepende kwestie. Ze moeten jarenlang wachten in een onveilig huis. Dat kan niet langer.”

Raad van State buigt zich 17 januari na spoedverzoeken over gaswinning

NU 09.01.2019 De afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State buigt zich op donderdag 17 januari over de spoedverzoeken over het gasbesluit van minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat).

De individuele bezwaarmakers willen dat het besluit van Wiebes in de tussentijd wordt geschorst en dat de gaswinning van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) naar nul gaat.

De uitspraak van de voorzieningenrechter zal een paar weken na de zitting plaatsvinden, laat de Raad van State weten.

In totaal zijn 26 beroepsschriften binnengekomen. “Onder de bezwaarmakers zijn een groot aantal individuele burgers, maar ook de provincie Groningen, negentien Groningse gemeenten, twee waterschappen, de Groninger Bodem Beweging en het Groninger Gasberaad. ”

Zowel in 2015 als in 2017 boog de Raad van State zich over gasbesluiten na bezwaren van de Groningers.

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Overheidsingrijpen leidt nog niet tot snellere afhandeling gaswinningsclaims

NOS 08.01.2019 De oprichting van een nieuw loket voor de schadeafhandeling door de gaswinning in Groningen heeft nog niet geleid tot een snellere afhandeling. De Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) bevestigt berichtgeving in de Volkskrant dat er vorige jaar ruim 2400 claims zijn afgewikkeld. Bij de NAM was dat twee jaar eerder nog ruim 24.000. Voor dit jaar wordt beterschap verwacht.

Precies een jaar geleden was er bij Zeerijp een aardbeving met een kracht van 3,4. De overheid besloot daarna om het afhandelen van de bevingsschade in eigen hand te nemen. Daarvoor werd de TCMG werd opgericht.

De schadeclaims werden voor die tijd afgehandeld door de NAM zelf, die daarvoor het Centrum Veilig Wonen in de hand had genomen. De bedoeling was dat de schadeclaims voortaan sneller en ruimhartiger zouden worden afgehandeld. Uit cijfers blijkt nu dat daar in het eerste jaar nog weinig van terecht is gekomen.

Onafhankelijke experts

Er werden 13.472 claims overgenomen van de NAM. In 2018 kwamen daar nog ruim 6600 nieuwe claims bij. Aan het einde van het jaar waren er in totaal 17.500 zaken nog niet afgehandeld.

De TCMG zegt in een reactie dat er tijd nodig was en verwacht dat de achterstand in 2019 weggewerkt zal worden. De instantie kampte met een gebrek aan onafhankelijke experts om de omvang van de schade vast te stellen. Dat probleem is nu opgelost.

“We hadden in het begin maar vijftien onafhankelijke experts, waar het er zestig hadden moeten zijn. We hebben nu meerdere partijen die deskundigen leveren. Daar zien we nu het effect van”, vertelt woordvoerder Jouke Schaafsma van TCMG.

Bij het loket komen ongeveer 100 schademeldingen per week binnen. Met de inzet van de nieuwe deskundigen kan de instantie nu zo’n 350 schadeopnames per week doen. Daarmee kan de achterstand worden ingelopen.

“Het is wel zaak dat de Groninger dat ook gaat merken. Dat is op dit moment nog onvoldoende aan de gang, maar we hebben wel de indruk dat dit de komende weken gaat gebeuren”, zegt Schaafsma.

Prognoses

Susan Top van het Groninger Gasberaad vindt dat positieve verwachting van de TCMG vooral is gebaseerd op prognoses. “We moeten vooral ons hart vasthouden als er weer een stevige beving is. Dan stroomt het net zo hard weer vol”, zegt zegt ze bij het NPO Radio 1 programma Spraakmakers.

Top houdt dan ook vast aan een generaal pardon voor de groep Groningers die heel lang wacht op een schadevergoeding. “Dat is vooral bedoeld om lucht te creëren. Laat een aannemer beoordelen hoe groot de schade is en beoordeel zijn bevindingen. Dan ben je een hele grote bulk kwijt.”

Zo’n 135 huizen die onveilig of onverkoopbaar waren, zijn in de afgelopen vijf jaar opgekocht door de NAM. Bijna de helft van die huizen staat leeg, een aantal zijn gesloopt, de rest vond een nieuwe eigenaar. Mark van Dijken kocht een huis van de NAM. Het zou anders gesloopt worden. Met hulp van zijn vader en opa is het huis opgeknapt en aardbevingsbestendig geworden:

Video afspelen

Mark kocht zijn huis van de NAM en is nu helemaal van het gas af

Bekijk ook;

Ruim 80 procent oude bevingsschade Groningen afgehandeld

Minister Wiebes op bezoek in Zeerijp, na de beving van 8 januari vorig jaar. Beeld ANP

Speciaal loket krijgt duizenden Groningse schadeclaims niet weggewerkt: ‘We staan er slechter voor dan een jaar geleden’

VK 08.01.2019 Een jaar na de zware aardbeving bij Zeerijp kampt Groningen met een uitdijend stuwmeer van duizenden onverwerkte schadeclaims. De overheid heeft het afhandelen van bevingsschade vorig jaar overgenomen van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) en daarvoor een nieuw loket opgericht: de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG). Die instantie slaagt er niet in de achterstand weg te werken.

Op 19 maart 2018 ‘erfde’ de TCMG 13.472 schades van het Centrum Veilig Wonen, het commerciële bedrijf dat tot dan toe de bevingsschade afhandelde namens de NAM. In 2018 kwamen daar 6.611 nieuwe meldingen bij, terwijl TCMG slechts 2.478 claims afhandelde. Per saldo zijn er vorig jaar dus 4.133 onverwerkte schadeclaims bijgekomen. De teller staat nu op ruim 17.500 open dossiers.

De aardbeving bij Zeerijp op 8 januari 2018, dinsdag precies een jaar geleden, was met een kracht van 3,4 op de schaal van Richter en 5.654 schademeldingen een keerpunt in het gasdossier. Het was de zwaarste beving sinds die in augustus 2012 bij Huizinge (3,6 op de schaal van Richter). Meteen erna bracht minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) de schadeafhandeling onder overheidsregie. Amper drie maanden later kondigde het kabinet aan de gaswinning in Groningen zo snel als mogelijk te staken, uiterlijk in 2030.

Van de belofte dat de afhandeling van schade door de overheid sneller en ruimhartiger zou verlopen, komt echter nog weinig terecht. ‘Wij moesten bijna een jaar wachten voordat er een expert langskwam. Vervolgens zou het lekkende raam aan ‘extreme klimatologische omstandigheden’ te wijten zijn’, zegt gedupeerde Luuk Knol uit Garmerwolde. ‘Alsof we in Siberië wonen. Een eerdere schade in dezelfde gevel werd door de NAM vlot vergoed.’

‘Zorgvuldigheid kost tijd’

De TCMG werkt volgens de principes rechtvaardig, ruimhartig, onafhankelijk, voortvarend en met de mens centraal, zegt woordvoerder Jouke Schaafsma. ‘Dat klinkt prachtig, maar een goede balans vinden is razend ingewikkeld. Rechtvaardig en ruimhartig vraagt om zorgvuldigheid, en zorgvuldigheid kost tijd.’ Sinds kort zijn volgens hem de benodigde deskundigen in touw. ‘We lopen, maar moeten sprinten. We hopen dat eind 2019 de overgedragen claims zijn weggewerkt.’

In correspondentie met gedupeerden waarschuwt het schadeloket voor een wachttijd van 10 tot 15 maanden. De TCMG moest vorig jaar met stoom en kokend water aan de slag, zegt Schaafsma. ‘Er was een website, de telefoon ging over, maar ongelooflijk veel was nog niet geregeld.’

In de overgedragen dossiers stond vaak niet meer dan een adres. Van de benodigde zestig deskundigen waren er bovendien maar 15 beschikbaar. Schaafsma: ‘Daardoor konden we niet de vaart maken waarop we hoopten. Je kunt niet vanachter een bureau zeggen: die scheur gaan we vergoeden.’

Wanhoop

Volgens secretaris Susan Top van het Groninger Gasberaad leeft ten onrechte het beeld dat nu de gaskraan versneld dichtgaat, ‘het wel geregeld is’ in Groningen. Afgelopen jaar pompte de NAM 20 miljard kuub gas uit Groninger bodem. De stroperige schadeafwikkeling, waardedaling van woningen en de grote onzekerheid over het versterken van huizen, drijven volgens Top tot wanhoop. ‘Vijf jaar geleden was het dichtdraaien van de gaskraan dé oplossing geweest. Nu is de chaos op alle fronten toegenomen. Mensen moeten weten waar ze aan toe zijn.’

‘Tragisch genoeg staan we er slechter voor dan een jaar geleden’, zegt provinciebestuurder Eelco Eikenaar (SP). ‘Het voornemen is mooi, maar de gaskraan is nog niet dicht. Ondertussen heeft de versterking een jaar praktisch stilgelegen en zitten we nu met een technocratische aanpak waarin een computermodel van de NAM bepaalt welke huizen versterkt worden. Dat maakt mensen wanhopig, woedend en in het ergste geval apathisch.’

Minister Wiebes laat via een woordvoerder weten dat hij niet tevreden is over het tempo waarmee de afhandeling van schademeldingen door het nieuwe publieke loket op gang komt. ‘De minister heeft die zorgen ook eerder al overgebracht aan de TCMG en aangedrongen op maatregelen. De TCMG heeft inmiddels maatregelen genomen.’ Naar verwachting zal eind dit jaar de huidige werkvoorraad zijn weggewerkt.

De conclusie van het Gasberaad is dat tempo maken en gedetailleerd schadeoorzaken willen vaststellen niet samengaan. ‘Het is tijd voor een onorthodoxe aanpak, een generaal pardon’, aldus Top. ‘Mensen wachten al veel te lang.’

RECONSTRUCTIE

Één klap sloeg alle twijfel weg: hoe Wiebes besloot de gaskraan dicht te draaien
Een jaar geleden beeft de aarde in het Groningse Zeerijp zo hard, dat minister Wiebes een beslissing neemt: de aardgaswinning in Groningen moet worden beëindigd. Maar hoe overtuigt hij de rest van het kabinet? Een reconstructie van een pijnlijk besluit.

Meer over; TCMG Groningen Eric Wiebes economische sector economie, business en financiën Jouke Schaafsma Susan Top Zeerijp Jurre van den Berg

‘Ook de overheid krijgt geen vat op stuwmeer schade­claims gaswinning’

AD 08.01.2019 Een jaar na de zware aardbeving bij Zeerijp kampt Groningen met een uitdijend stuwmeer van duizenden onverwerkte schadeclaims, zo schrijft de Volkskrant. De overheid heeft het afhandelen van de bevingsschade vorig jaar overgenomen van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) en daarvoor een nieuw loket opgericht: de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG). Die instantie slaagt er echter niet in de achterstand weg te werken.

Op 19 maart 2018 ‘erfde’ de TCMG 13.472 schades van het Centrum Veilig Wonen, het commerciële bedrijf dat tot dan toe de bevingsschade afhandelde namens de NAM. In 2018 kwamen daar 6.611 nieuwe meldingen bij, terwijl TCMG slechts 2.478 claims afhandelde. Per saldo zijn er vorig jaar dus 4.133 onverwerkte schadeclaims bijgekomen. De teller staat nu op ruim 17.500 open dossiers.

Van de belofte dat de afhandeling van schade door de overheid sneller en ruimhartiger zou verlopen, komt dus nog weinig terecht. In correspondentie met gedupeerden waarschuwt het schadeloket voor een wachttijd van 10 tot 15 maanden. Sinds kort zijn volgens een woordvoerder van TCMG de benodigde deskundigen in touw. ,,We hopen dat eind 2019 de overgedragen claims zijn weggewerkt.’’

Groningen vorig jaar minder vaak getroffen door aardbevingen

NU 07.01.2019 Groningen is in 2018 minder vaak getroffen door aardbevingen, meldt het KNMI maandag. In totaal lag het aantal bevingen als gevolg van de gaswinning op 90, tegen 123 in 2017.

Ook was er vorig jaar minder vaak een beving met een magnitude van 1.5 of hoger: in 2018 ging het om vijftien van zulke bevingen, een jaar eerder waren het er achttien.

In januari werd Zeerijp getroffen door de zwaarste aardbeving in vijf jaar tijd. Op 8 januari schudde de grond en ontstond er veel schade door de beving met een magnitude van 3.4.

Vorig jaar gaf minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) te kennen dat de gaswinning voor 2030 helemaal moet zijn stopgezet. Dit wordt onder meer bereikt door de bouw van een stikstoffabriek, waarmee gas uit het buitenland omgezet kan worden naar gas dat in Nederland kan worden gebruikt.

Vanaf 2023 verwacht Wiebes nog maar 5 miljard kuub per gasjaar te pompen. De gaswinning ligt nu op 21,6 miljard kuub.

Overigens zijn de provincie Groningen, zeventien van de twintig gemeenten in de provincie, twee waterschappen en de betrokken veiligheidsregio naar de rechter gestapt om de gaswinningsplannen aan te vechten.

Ze zijn van mening dat er te weinig is gekeken naar de rechten van de Groningers en er zou niet genoeg gedaan worden aan de versterkingsoperatie van de panden in het aardbevingsgebied.

Rutte: ‘Stapsgewijze beëindiging gaswinning Groningen’

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Het Groningse Middelstum, met links het huis van Mark NOS / Pauline Broekema

Mark (24) wil de toekomst van zijn Groningse dorp veiligstellen

NOS 28.12.2018 “Ook aan de wandel?” Het zijn terloopse vragen die je in Middelstum stelt als je elkaar op straat tegenkomt. Mark van Dijken groet een oudere dorpsgenoot die aan zijn dagelijkse rondje bezig is. We staan voor de woning die hij binnenkort hoopt te betrekken.

De NAM heeft in het aardbevingsgebied in Groningen de afgelopen vijf jaar 137 woningen opgekocht. Omdat ze onveilig of onverkoopbaar waren. Bijna de helft (61) van die huizen staat leeg en twintig zijn er gesloopt, de rest vond een nieuwe eigenaar. Een van hen is Mark uit Middelstum.

Hij kocht het huis uit volle overtuiging. Omdat het een prachtige woning is. En omdat hij, als jongere (24 jaar), de toekomst van zijn dorp zeker wil stellen.

Mijn vader zag meteen de mogelijkheden. Die wist dat dit weer een prachtig huis kon worden, Mark.

Een kraan tilt twee schoorstenen op het huis. Met die kenmerkende afdekplaat, zodat het huis weer de contouren krijgt van weleer. De woning is zeker 200 jaar oud, was verwaarloosd en droeg sporen van zware aardbevingsschade en zou plat gaan. De NAM had het aangekocht en ging voor sloop.

De gemeente verzette zich, want als de woning zou verdwijnen werd het beschermde dorpsgezicht ernstig aangetast. De familie Van Dijken toonde belangstelling.

Voorrecht

Zowel de vader als de grootvader van Mark zitten in de aannemerij. “Mijn vader zag meteen de mogelijkheden. Die wist dat dit weer een prachtig huis kon worden.” De gemeente steunde ze en zo lukte het om de woning aan de Burchtstraat voor een mooie prijs te kopen.

Mark heeft het geluk dat ze alleen geld uitgeven aan het materiaal, loonkosten worden niet gemaakt. Dat realiseert hij zich en noemt hij een uniek voorrecht en voordeel. “Alles doen we tussen de bedrijven door, dat betekent wel dat we al twee jaar bezig zijn, maar zo is het wel betaalbaar.”

Bekijk hier de uitgebreide reportage die Pauline Broekema maakte over het huis van Mark:

Video afspelen

Mark kocht zijn huis van de NAM en is nu helemaal van het gas af

Al is het nog niet af, Mark kan zijn geluk niet op met zijn woning. Het stond voor hem vast dat als hij zelfstandig zou gaan wonen het Middelstum moest zijn. Met de stad heeft hij niets. De enige band is dat hij er in het ziekenhuis werd geboren.

In Middelstum waar hij opgroeide en waar zijn familie woont voelt hij zich thuis. Om de menselijke maat, omdat je elkaar kent, om het verenigingsleven. Om de ruimte. Omdat hij er kan zijn wie hij is.

Ik dacht, nu wordt het tijd om het te laten weten. Dit is dus Mark.

Mark over het moment dat hij uit de kast kwam

Enkele jaren geleden ging de regenboogvlag uit, zodat iedereen wist dat hij uit de kast was gekomen. “Ik dacht, nu wordt het tijd om het te laten weten. Dit is dus Mark.” Hij werkt bij een veehouder na zijn mbo-opleiding dierverzorger. Vertelt over zijn rampzalige cito-score op de basisschool. “Als ik moest rekenen werd het chaos in mijn hoofd.”

Zijn onderwijzer geloofde in hem, in tegenstelling tot de mevrouw van een onderwijsinstelling die met haar vragenlijst langskwam. Die jongen gaat niet naar het speciaal onderwijs, liet hij haar weten en zo gebeurde.

“Mooi werk hè”, zegt hij terwijl hij in de stal de koeien aansluit op de melkmachine. Altijd natuur om zich heen. Ook vanuit de werkplaats van zijn vader kijk je uit over de weilanden. In de zomer is het er druk met weidevogels. “Mooier dan dit is er niet.” Maar het is meer dan de voorkeur voor groen en verte dat hem bindt aan Middelstum.

Mark aan het werk met de koeien NOS / Pauline Broekema

Hij vindt er historie, niet meer kerkelijk komt hij toch nog graag in de middeleeuwse Sint-Hippolytuskerk. Het gaat hem aan het hart wat de aardbevingen met het prachtige kerkgebouw hebben gedaan.

Er lopen scheuren door de fresco’s, hij vertelt hoe buurtbewoners tijdens de zware beving van Huizinge de klokken van het carillon hoorden. Niks lieflijks aan, maar angstaanjagend.

Geen geouwehoer

Zijn beslissing in het dorp te wonen heeft nog een reden. Als jongeren wegtrekken dan loopt het dorp leeg, dan wonen er alleen nog ouderen en sluiten de winkels. En dan, denkt hij, heeft de NAM vrij spel, want wat moet je verder met een leeg dorp?

De mensen in de streek waar hij woont, het Hogeland, lijden onder de bevingen. Voor hem voelt het als een triomf. Een teken dat het ook anders kan. Dat merkt hij ook aan de reacties. Het huis is aardbevingsbestendig gemaakt en gas komt zijn woning niet in. “Geen geouwehoer meer.”

Als actief lid van de Historische Vereniging Middelstum onderzocht hij uiteraard de geschiedenis van zijn nieuwe huis. Toen hij het kocht zat er in de voorpui een etalageruit, een erfenis van lang geleden toen er onder meer een klokkenwinkel was gevestigd.

Rond de vorige eeuwwisseling had een ondernemer nog geprobeerd er een slagerij te vestigen, maar dat werd tegengehouden door de buurt die vreesde voor de opslag van slachtafval en afvalwater dat door het ontbreken van een riool op straat zou stromen.

Hij appte me toen ik aan het melken was. Wat ik nu gevonden heb!

Mark over een bijzondere vondst in zijn huis

Het absolute pronkstuk van het huis werd ontdekt door zijn vader toen die voorzichtig de muren ontdeed van betimmering. Om ruimte te maken in de woonkamer verwijderde hij een tussenwand.

“Hij appte me toen ik aan het melken was. Wat ik nu gevonden heb!” Het is de kroon op het werk. “Als het huis was afgebroken had niemand geweten dat ze er nog zaten. Dan was het één hap met de grijper geweest en was alles in de bouwcontainer terechtgekomen en afgevoerd.”

Achter krantenpagina’s

Achter schrootjes, behang en pagina’s van Het Nieuwsblad van het Noorden uit 1927 vond de vader van Mark deuren van twee bedsteden. Op een bruine ondergrond zijn met potlood pilaren getekend en voorzien van versieringen en de deuren kregen getekende panelen.

Mark noemt ze de schat van zijn huis. Er is al een kenner bij geweest die het erfgoed heel bijzonder noemt. Ook kreeg hij telefoontjes van mensen die ze graag willen overnemen.

De woonkamer met links de bedstede deuren NOS / Pauline Broekema

Maar ze worden gerestaureerd en blijven in het huis waar ze altijd zaten. De deuren waar hele levens zich achter voltrokken hebben. Waarachter is geslapen, gevreeën, geleden en gestorven. Waarachter kinderen geboren zijn. Aan de Burchtstraat in Middelstum. Het huis van Mark van Dijken.

Het is vandaag, na 34 jaar dienstverband, de laatste werkdag van Pauline Broekema bij de NOS, dit was de laatste reportage die ze maakte. Online redacteur Lambert Teuwissen blikte met haar terug op al die jaren:

Bekijk ook;

Pauline Broekema neemt na 34 jaar afscheid: ‘Kijken, kijken, kijken’

KNMI telde dit jaar 113 aardbevingen, overgrote meerderheid in Groningen

NU 21.12.2018 Het KNMI telde dit jaar in totaal 113 aardbevingen in ons land. De meeste, 87, deden zich voor in het aardgasgebied in Groningen. Vijftien daarvan hadden een magnitude boven de 1.5, blijkt vrijdag uit een voorlopig jaaroverzicht van het meteorologisch instituut.

De zwaarste aardschok was op 8 januari in het Groningse Zeerijp. Die had een magnitude van 3.4, wat uitzonderlijk hoog is voor de provincie. De beving was bijna even zwaar als die in 2012 in Huizinge, die een magnitude van 3.6 had en honderden schademeldingen tot gevolg had.

Ook in Noord-Holland vond dit jaar een aardbeving plaats die door gaswinning werd veroorzaakt. Dat gebeurde op 5 juni in Warder. De trilling met een magnitude van 2.5 werd veroorzaakt door gaswinning in het nabijgelegen Middelie-veld, ten noordoosten van Purmerend. Er had sinds 2015 geen beving meer plaatsgevonden in Noord-Holland.

Limburg had deze zomer te maken met een reeks natuurlijke bevingen, door spanningen in de aardkorst. Tussen 23 juli en 8 augustus waren er elf aardbevingen in de buurt van Heerlen en Landgraaf, met magnitudes tussen de 0.5 en 2.4.

In totaal kende Limburg dit jaar zeventien natuurlijke bevingen. Daarnaast was er één beving bij Velden, die mogelijk samenhangt met de winning van aardwarmte.

Lees meer over: aardbeving Binnenland

Er waren dit jaar 113 aardbevin­gen in Nederland

AD 21.12.2018 Het KNMI telde dit jaar in totaal 113 aardbevingen in ons land. De meeste (87) deden zich voor in het aardgasgebied in Groningen.

Vijftien daarvan hadden een kracht boven de 1,5, zo blijkt uit een voorlopig jaaroverzicht van het KNMI. De zwaarste aardschok was op 8 januari in het Groningse Zeerijp. Die had een kracht van 3,4, bijna even zwaar als die in 2012 in Huizinge (3,6).

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Ook in Noord-Holland vond een aardbeving plaats die door gaswinning werd veroorzaakt. Dat gebeurde op 5 juni in Warder. De trilling met een kracht van 2,5 werd veroorzaakt door gaswinning in het nabijgelegen Middelie-veld, ten noordoosten van Purmerend.

Limburg had deze zomer te maken met een reeks natuurlijke bevingen, door spanningen in de aardkorst. Tussen 23 juli en 8 augustus waren er elf aardbevingen met magnitudes tussen de 0,5 en 2,4. In totaal kende Limburg dit jaar zeventien natuurlijke bevingen. Daarnaast was er één beving die mogelijk samenhing met de winning van aardwarmte (geothermie),  bij Velden.

Het KNMI waarschuwde in mei voor meer én zwaardere aardbevingen in Groningen. Ook als de gaskraan dichtgaat, moet rekening worden gehouden met een klap van 5 op de schaal van Richter.

VS: boycot Russisch gas

Telegraaf 19.12.2018 De Amerikaanse ambassadeur Pete Hoekstra waarschuwt Nederland voor de import van Russisch gas. Hij doet dat via een brief in De Telegraaf. „Geef de Russen niet de macht over jullie gasvoorziening”, is zijn boodschap.

De VS, zelf ook gasleverancier, roept alle ’Europese bondgenoten’ op zich te verzetten tegen de Russische pijplijn Nord Stream 2, die eind 2019 Europese landen van gas gaat voorzien. „Anders geven ze Moskou ook de macht om jullie gaskraan dicht te draaien wanneer het hen uitkomt”, redeneert Hoekstra.

„Dat hebben de Russen al eens eerder gedaan. Rusland blijft zijn buurlanden bedreigen en probeert westerse overheden op verschillende manieren te destabiliseren. Nord Stream 2 geeft de Russische president Poetin een nieuw wapen in handen om deze schandelijke acties voort te zetten.”

Nord Stream 2 wordt afgezonken in de Baltische Zee en komt via Duitsland Europa binnen. Door het terugdraaien van de gaskraan in Groningen is ons land voor het eerst afhankelijk van importgas.

Bekijk ook:

’Geef de Russen geen macht over jullie gas’

Bekijk meer van; gas verenigde staten (vs) rusland

Drentse VVD’ers boos over gaswinning

Twaalf raadsfracties hebben een open brief gestuurd aan minister Wiebes en de VVD in de Tweede Kamer.

NOS 18.12.2018 VVD’ers in Drenthe protesteren tegen het recente gaswinningsbesluit van minister Wiebes. De bewindsman, zelf ook lid van de VVD, bepaalde onlangs dat de NAM gas mag winnen in kleine velden in onder meer Noord- en Midden-Drenthe.

In een open brief aan Wiebes en aan de VVD in de Tweede Kamer vragen alle twaalf VVD-gemeenteraadsfracties in Drenthe het besluit te heroverwegen. De raadsleden benadrukken dat er veel onrust is onder de bewoners. Volgens de briefschrijvers lopen de bewoners door de winning redelijk veel kans op een beving en daarmee op schade aan hun huis.

Als de winning per se moet doorgaan, willen de briefschrijvers net zo’n schadeprotocol als in Groningen. Volgens de VVD’ers in Drenthe is er sprake van rechtsongelijkheid. “Waarom moet Drenthe eerst dezelfde strijd aangaan die onze Groninger medeburgers al gestreden hebben?”, staat in de brief.

Een woning met schade, veroorzaakt door aardbevingen als gevolg van de gaswinning. © ROBIN UTRECHT

Overheid in Groningen vecht gaswinning aan bij hoogste rechter

AD 18.12.2018 Groningen stapt naar de rechter om de gaswinningsplannen van het kabinet aan te vechten. Er zou te weinig zijn gekeken naar de rechten en belangen van de bewoners. Ook zou het kabinet niet genoeg doen om huizen in het gebied te versterken en om schade af te handelen.

Gebouwen in Groningen raken beschadigd door aardbevingen als gevolg van de gaswinning. De zaak is aangespannen door de provincie Groningen, zeventien van de twintig gemeenten in de provincie, twee waterschappen en de veiligheidsregio. Zij gaan naar de Raad van State, de hoogste bestuursrechter.

Minister Wiebes (Economische Zaken) maakte vorige maand bekend gaswinning voor volgend jaar toe te staan. De winning moet wel dalen naar maximaal 19,4 miljard kubieke meter.

Nog 5000 Groningers willen vergoeding voor immateriële schade

NOS 11.12.2018 Ruim 5000 Groningers willen een schadevergoeding van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) voor de immateriële schade die ze hebben geleden door de gaswinning. Er is een gezamenlijke claim ingediend bij de rechtbank in Assen.

Dezelfde rechtbank wees in maart al een schadevergoeding toe aan 120 Groningers. De NAM is tegen die uitspraak in beroep gegaan, maar de advocaten van de nieuwe groep eisers willen niet op die uitspraak wachten.

Duizenden nieuwe gedupeerden

Volgens het advocatenkantoor hebben zich sinds maart duizenden nieuwe gedupeerden gemeld. Het gaat om woningeigenaren en een grote groep huurders die door huurorganisaties zijn gewezen op de mogelijkheid dat ze een schadevergoeding kunnen eisen.

Onder immateriële schade valt het aantasten van het woongenot. “Het gaat om angsten, zorgen en gevoelens van onveiligheid. Bovendien krijgen de gedupeerden te maken met toestanden bij het versterken van hun woning. Ze moeten tijdelijk ergens anders wonen en krijgen aannemers en schade-experts over de vloer”, zegt een van de advocaten.

Vergoedingssysteem

De gedupeerden willen dat de NAM aansprakelijkheid erkent. Ook willen ze dat de rechtbank zich uitspreekt over een vergoedingssysteem waarbij alle gevallen in verschillende categorieën worden verdeeld.

Volgens het advocatenkantoor moet uiteindelijk iedereen die immateriële schade heeft geleden door gaswinning in aanmerking komen voor een schadevergoeding.

Bekijk ook;

NAM ook aansprakelijk voor immateriële schade aardbevingen

In maart werd de eis van 120 Groningers al toegewezen. Sindsdien hebben zich duizenden nieuwe gedupeerden gemeld.

Actievoerders van Code Rood tijdens een zitblokkade voor de tankenpark van de NAM. Ⓒ ANP

Groningers claimen emotionele schade door gaswinning

Telegraaf 11.12.2018 Ruim vijfduizend Groningers eisen via de rechter een vergoeding van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) voor de emotionele schade die zij zeggen te ondervinden van de gaswinning en de daaruit voortvloeiende aardbevingen. „Dat gaat van mensen die angsten hebben tot en met mensen die niet meer thuis durven te slapen en bij de psychiater lopen”, licht advocaat Pieter Huitema toe.

De advocaat vraagt de rechtbank in Assen daarom een vergoedingssysteem goed te keuren waarin het leed in verschillende categorieën wordt onderverdeeld. „Er is een hoop leed geleden hier”, zegt hij.

Dezelfde rechtbank bepaalde in maart 2017 al dat de NAM aansprakelijk is voor de immateriële schade van 120 inwoners van het gaswinningsgebied waar aardbevingen voorkomen. De NAM ging in beroep. Op een uitspraak van het gerechtshof wil de raadsman niet wachten. „Dan zijn we zo anderhalf jaar verder. De eerste uitspraak sterkt ons enorm in de gedachte dat de NAM aansprakelijk is.”

Het hof is nog niet toe aan inhoudelijke behandeling. De rechters hebben de Hoge Raad vooraf gevraagd hoe bepaalde wetsartikelen uitgelegd moeten worden.

Voor de groep van 120 mensen die principieel al gelijk heeft gekregen, verwacht advocatenkantoor De Haan – waar Huitema werkt – binnen enkele weken concrete bedragen te vorderen.

Onder de circa vijfduizend Groningers die zich bij de nieuwe procedure hebben aangesloten, zijn zowel woningeigenaren als duizenden huurders. Zij zijn onder meer door de Woonbond gewezen op de mogelijkheid om schade te claimen.

Van elke gedupeerde is vastgelegd welke impact de aardbevingen op zijn of haar leven hebben. „Hun woongenot wordt ernstig geschaad en dat moet worden gecompenseerd”, vat Huitema hun problemen samen.

5000 Groningers eisen via rechter geld van NAM voor emotiescha­de

AD 11.12.2018 Ruim 5000 Groningers eisen via de rechter een vergoeding van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) voor de emotionele schade die zij zeggen te ondervinden van de gaswinning en de daaruit voortvloeiende aardbevingen.

,,Dat gaat van mensen die angsten hebben tot en met mensen die niet meer thuis durven te slapen en bij de psychiater lopen’’, licht advocaat Pieter Huitema toe.

De advocaat vraagt de rechtbank in Assen daarom een vergoedingssysteem goed te keuren waarin het leed in verschillende categorieën wordt onderverdeeld. ,,Er is een hoop leed geleden hier’’, zegt hij.

Dezelfde rechtbank bepaalde in maart 2017 al dat de NAM aansprakelijk is voor de immateriële schade van 120 inwoners van het gaswinningsgebied waar aardbevingen voorkomen. De NAM ging in beroep.

Lees ook;

Lees meer

Duizenden Groningse gebouwen onveilig: versterking moet sneller

Lees meer

Lees meer

Niet meer wachten

Op een uitspraak van het gerechtshof wil de raadsman niet wachten. ,,Dan zijn we zo anderhalf jaar verder. De eerste uitspraak sterkt ons enorm in de gedachte dat de NAM aansprakelijk is.’’

Het hof is nog niet toe aan inhoudelijke behandeling. De rechters hebben de Hoge Raad vooraf gevraagd hoe bepaalde wetsartikelen uitgelegd moeten worden.

Concrete bedragen

Voor de groep van 120 mensen die principieel al gelijk heeft gekregen, verwacht advocatenkantoor De Haan – waar Huitema werkt – binnen enkele weken concrete bedragen te vorderen.

Onder de circa 5000 Groningers die zich bij de nieuwe procedure hebben aangesloten, zijn zowel woningeigenaren als duizenden huurders. Zij zijn onder meer door de Woonbond gewezen op de mogelijkheid om schade te claimen.

Van elke gedupeerde is vastgelegd welke impact de aardbevingen op zijn of haar leven hebben. ,,Hun woongenot wordt ernstig geschaad en dat moet worden gecompenseerd’’, vat Huitema hun problemen samen.

Gasbesluit raakt werkgelegenheid Drenthe hardst

BB 07.12.2018Groningen en Drenthe moeten snel met een impactanalyse komen van de gevolgen van het terugdringen van de gaswinning voor de arbeidsmarkt in Noord Nederland. Daartoe roept Lambert Zwiers, voorzitter van VNO-NCW Noord, de provincies op. Vooral Drenthe vreest banenverlies.

Eerder dit jaar vroeg de Economic Board om een impactanalyse van de gevolgen zodat gemeenten en provincies maatregelen kunnen nemen in hun begroting. Volgens Zwiers tasten provincies nog steeds in het duister over de gevolgen van het gasbesluit voor de werkenden in hun gemeenten: ‘Er gaan vele duizenden banen bij de NAM en toeleveranciers verloren.

Om die werknemers aan nieuw werk te kunnen helpen moet duidelijk zijn hoe groot het probleem is en waar de problemen precies zijn.’ Zwiers wijst er op dat de gemeenten de probleemhouder zijn: ‘Daar kloppen mensen zonder baan als eerste aan voor hulp en sociale zorg.’

 

Geen exacte cijfers

Eerder stelde de werkgeversorganisatie het kabinetsbesluit directe en duizenden indirecte banen zou kunnen kosten. In 2015 verschenen berichten in de media dat in totaal 20.000 banen afhankelijk zijn van de gaswinning maar volgens hoogleraar Regionale Arbeidsmarktanalyse Jouke van Dijk en ING-econoom Henk van den Brink zijn deze cijfers veel te hoog.

Uit eigen onderzoek van VNO-NCW wordt het aantal geschat op 7.000. Exacte cijfers ontbreken nog, maar in sommige gemeenten is het banenverlies nu al merkbaar.

Haagse hulp

Toch verwacht wethouder Bé Schollema van Werk (PvdA) in de Groningse gemeente Loppersum dat de situatie de komende jaren gaat verbeteren. De gevolgen van het gasbesluit pakken voor zijn gemeente en veel andere Groningse gemeenten namelijk positief uit. ‘Door de combinatie van de aantrekkende economie en mensen die nodig zijn voor de herstelwerkzaamheden van gebouwen, verwachten wij een banengroei in de regio van meer dan 1.000 banen. Misschien wel meer dan 1.500 tot 2.000’, aldus Schollema.

Eerder maakte oud-minister Asscher van Sociale Zaken ruim 6 miljoen euro over om duizend Groningers aan het werk te helpen. Met dat bedrag worden laagopgeleiden geschoold en re-integratietrajecten gestart. Daarvan zijn onlangs de eerste honderden Groningers aan het werk gegaan.

Naast de economische groei en de herstelprogramma’s van huizen en gebouwen, begint ook het aantrekken van MKB-bedrijven in Groningen vruchten af te werpen. Bedrijven kunnen met steun uit de miljarden van Den Haag een goedkopere financiering krijgen of gunstiger voorwaarden bedingen.

Dat heeft er mede toe geleid dat bedrijven zich in de regio gaan vestigen en mensen zoeken. Zo is een metaalbedrijf op zoek naar 200 man terwijl een grote horeca-onderneming zijn investering kon rondbreien met de Haagse hulp.

Drenthe gevoeliger

In Drenthe worden de gevolgen van het gasbesluit ernstiger ingeschat. De oorzaak daarvan ligt in de economische structuur van de provincie en het ontbreken van grootschalige schade door bodemdalingen. Volgens een woordvoerder van de provincie is er daardoor minder werk voor renovatie en herstelwerkzaamheden.

Daarnaast worden de provinciehoofdstad Assen en omliggende gemeenten bovengemiddeld hard getroffen. Het hoofdkantoor van de NAM ligt namelijk in Assen en minstens de helft van de (meest hoogopgeleide) 1500 werknemers daar werkzaam. Er wordt in Drenthe dan ook gevreesd voor een braindrain.

Perspectief

Vorige week presenteerden de provincie, het bedrijfsleven, onderwijsinstellingen en de NAM werkgelegenheidsplan Drenthe 4.0 ‘Voortbouwen op de energie van Drenthe, een nieuw economisch perspectief’.

Erin wordt aangegeven hoe het wegvallen van 7.000 banen kan worden opgevangen en hoeveel geld daarvoor nodig is: ruim 150 miljoen euro. Het is onduidelijk of dat bedrag boven op de ruim 1 miljard euro moet komen, die al door Den Haag zijn toegezegd.

Lees het volledige artikel in Binnenlands Bestuur nr. 23 van deze week

Noord-Brabantse provincie en gemeenten in beroep tegen extra gaswinning

NU 05.12.2018 De provincie Noord-Brabant en vijf gemeenten gaan bij de Raad van State in beroep tegen het besluit om de komende jaren extra gas te gaan winnen uit drie gasvelden in Waalwijk en Loon op Zand.

De zes partijen hebben dat woensdag samen bekendgemaakt. De gemeenten zijn Tilburg, Waalwijk, Loon op Zand, Heusden en Aalburg. Ze willen een gesprek met minister Eric Wiebes (Economische Zaken) over zijn besluit.

De minister gaf energieconcern Vermilion vorige maand toestemming om de komende acht jaar meer gas te winnen in beide plaatsen. Het bedrijf verwacht er in die tijd nog maximaal 2 miljard kubieke meter aardgas uit de grond te halen.

In de hele regio is er veel verzet tegen de gaswinning. Tegenstanders vinden dat die winning haaks staat op de omslag die moet worden gemaakt naar duurzame energie. Ook zijn er veel zorgen over de veiligheid, gezondheid en de risico’s voor de natuur en het milieu.

De provincie en gemeenten vrezen bovendien bodemtrillingen of bodemdaling: “Uitbreiding van de gaswinning is onwenselijk en maatschappelijk niet verantwoord. Voor inwoners is het een verkeerd signaal om de komende jaren juist meer gas te winnen.”

Lees meer over: Tilburg waalwijk Aalburg Loon op Zand heusden Binnenland

Wiebes: Gaswinning Groningen daalt fors vanaf 2023

NU 03.12.2018 De gaswinning in Groningen zal vanaf 2023 al fors dalen naar 5 miljard kuub per jaar, meldt minister Eric Wiebes van Economische Zaken maandag aan de Tweede Kamer.

In het kort

  • Gaswinning ligt nu op 21,6 miljard kuub per jaar
  • Rutte en Wiebes beloofden eerder dit jaar dat pompen van gas in Groningen vóór 2030 moet zijn stilgelegd
  • Groningers met regelmaat last van aardbevingen als gevolg van gaswinning

“De maatregelen die het kabinet heeft genomen om de gaswinning in Groningen zo snel mogelijk te beëindigen, liggen daarmee op koers”, aldus Wiebes. De gaswinning van 5 miljard kuub is ruim onder het niveau dat Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) eerder adviseerde.

De daling wordt mogelijk gemaakt door de bouw van een nieuwe stikstoffabriek, waardoor ‘buitenlands gas’ kan worden omgezet naar gas dat in Nederland gebruikt kan worden. Hierdoor zal de gaswinning in Groningen na 2022 “nog slechts in beperkte mate nodig zijn”.

“Ook de versnelde afbouw van de export naar Duitsland verloopt voorspoedig”, aldus de minister. Eerder werd al gemeld dat de gaswinning na 2022 onder de 12 miljard kuub per jaar moest komen te liggen.

Wet om bedrijven verplicht te laten ‘afschakelen’

Volgens Wiebes zijn er negen bedrijven die bekendstaan als ‘grootverbruikers’ van het Groningse gas. Zij zullen worden verplicht om vóór oktober 2022 te stoppen met het gasgebruik.

“Voor zover noodzakelijk kunnen deze bedrijven aanspraak maken op nadeelcompensatie”, aldus de minister. Met een aantal van de berdrijven zijn al afspraken gemaakt over de afbouw van het gebruik van gas.

Voor 2030 is gaswinning stilgelegd 

Begin dit jaar werd bekendgemaakt dat de gaswinning in Groningen vóór 2030 helemaal moet zijn stopgezet. De gasprovincie heeft te kampen met (zware) aardbevingen, die schade aan de panden als gevolg hebben.

De Nederlandse gasproductie is op dit moment 21,6 miljard kuub per jaar. 

Rutte: ‘Stapsgewijze beëindiging gaswinning Groningen’

Zie ook: Einde aan gaswinning in Groningen, hoe gaat dat in z’n werk?

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Negen van de 200 bedrijven die eerder te horen kregen dat ze in 2022 van het Groningse gas af moeten, worden hiertoe wettelijk verplicht.

Wet om negen grootste verbruikers van Gronings gas af te halen

NOS 03.12.2018 De negen grootste verbruikers van Gronings gas in Nederland worden wettelijk verplicht om hier voor oktober 2022 mee te stoppen. Het gaat om de bedrijven die elk jaarlijks meer dan honderd miljoen kubieke meter Gronings aardgas verbruiken.

Die bedrijven moeten dan overgestapt zijn van het laagcalorische gas uit Groningen op hoogcalorisch gas of een duurzame andere oplossing, schrijft klimaat-minister Wiebes in een brief aan de Tweede Kamer. Het gaat om energiebedrijven met gasgestookte centrales, chemische bedrijven en de bedrijven in kunstmest- en betonindustrie.

De bijna 200 andere bedrijven die eerder te horen kregen dat ze van het Groningse gas af moeten, krijgen respijt. “Die bedrijven kunnen zich dan richten op verduurzaming in plaats van omschakeling naar hoogcalorisch gas.”

Duidelijkheid

De belangenvereniging van de energie-grootverbruikers in de industrie VEMW, vindt het “zorgelijk dat na een jaar van overleg kennelijk een wetsvoorstel nodig is om de ombouw van de negen grootste verbruikers te realiseren”.

Algemeen directeur Hans Grünfeld van VEMW: “eindelijk schept de minister nu duidelijkheid over wat er nodig is om een versnelde afbouw van de winning van Groningengas mogelijk te maken”.

Volgens de VEMW kunnen de grootgebruikers die niet wettelijk verplicht worden om voor oktober 2022 te stoppen met Gronings gas zich nu richten op de uitdaging van de verduurzaming van hun energiegebruik.

Aan de voordeur

Voor de 200 bedrijven die respijt krijgen en voor huishoudens wordt van onder meer geïmporteerd hoogcalorisch gas met behulp van stikstof laagcalorisch gas gemaakt.

Door de bouw van een stikstoffabriek in het Groningse Zuidbroek kan de Gasunie op grote schaal het gas aan de voordeur van de gasleiding aanpassen en hoeven bedrijven niet zelf hun productieproces aanpassen.

Nederlandse huishoudens en bedrijven gebruiken laagcalorische gas uit het Groningerveld. Apparatuur is vaak niet geschikt voor hoogcalorisch gas. De afbouw van de aardgaswinning ligt volgens de minister op schema.

Nadeelcompensatie

Voor de afbouw van de gaswinning uit het Groningerveld moeten de negen grootste gasverbruikers dus wel van het Groningse gas af. Met een aantal van hen heeft de minister al afspraken gemaakt, schrijft hij. Onduidelijk is nog hoe de gesprekken met de andere bedrijven verlopen. Het kabinet heeft 75 miljoen euro beschikbaar gesteld als ‘nadeelcompensatie’ voor bedrijven die schade lijden als gevolg van de wettelijke verplichting.

Bekijk ook;

11.000 risicovolle huizen in aardbevingsgebied Groningen

‘Maatschappelijke onrust dreigt bij tekort Groningengas’

Stoppen met gas uit Groningen, wat kost dat?

Wiebes: bedrijven verplicht van gas af

Telegraaf 03.12.2018 VVD-minister Wiebes (Economische Zaken) werkt aan een wet om bedrijven voor 2022 te laten stoppen met het gebruik van laagcalorisch aardgas.

Dat blijkt uit een brief van de bewindsman aan de Tweede Kamer. Wiebes is van mening dat het dwingen van particuliere ondernemingen nodig kan zijn om snel te kunnen stoppen met het winnen van aardgas in Groningen.

De aanpak is gericht tegen negen bedrijven die meer dan 100 miljoen kuub per jaar verbruiken. Het kabinet heeft al 75 miljoen euro uitgetrokken om deze bedrijven te compenseren.

Stok achter de deur

Of dwang uiteindelijk nodig is zal moeten blijken. „Het is realistisch voor deze groep bedrijven voor 2022 om te schakelen. Ik ben al uitvoerig in gesprek met deze groep bedrijven over concrete ombouwplannen”, schrijft Wiebes aan de Kamer. Hij wil de nieuwe wet vooral gebruiken als stok achter de deur.

De minister laat verder weten dat de afbouw van gas uit Groningen volgens planning verloopt.

Afbouw gaswinning Groningen op koers

RO 03.12.2018 De gaswinning uit het Groningenveld daalt al vanaf 2023 onder de vijf miljard Nm3. De maatregelen die het kabinet heeft genomen om de gaswinning in Groningen zo snel mogelijk te beëindigen, liggen daarmee op koers.

Vooral door de bouw van een nieuwe stikstoffabriek in Zuidbroek en de verwachte extra inkoop van stikstof zal de gaswinning in Groningen na 2022 nog slechts in beperkte mate nodig zijn.

Dat schrijft minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat vandaag in een brief aan de Tweede Kamer. In maart besloot het kabinet de gaswinning in Groningen zo snel mogelijk te beëindigen waardoor het veiliger wordt in de regio.

Uit de voortgangsbrief blijkt dat een aantal aanvullende maatregelen dat in maart is aangekondigd meer en sneller resultaat oplevert dan was voorzien. Zo kan er meer stikstof worden ingekocht waarmee hoogcalorisch gas uit de kleine gasvelden en uit het buitenland wordt omgezet in laagcalorisch gas.

Dit leidt eind 2019 al tot een extra daling van de vraag naar laagcalorisch gas uit Groningen met 1 tot 1,5 miljard Nm3. Ook de versnelde afbouw van de export naar Duitsland verloopt voorspoedig.

De opbrengst van de aanvullende maatregelen en de oplevering begin 2022 van de nieuwe stikstofinstallatie in Zuidbroek leiden tot een scherpe daling van de resterende gaswinning uit het Groningenveld na 2022. In de periode daarna wordt de gaswinning in Groningen helemaal afgebouwd.

Daarvoor wordt een operationeel afbouwplan opgesteld, waarbij ook de mogelijkheid om de buffer in de ondergrondse opslag bij Norg te vullen met geconverteerd hoogcalorisch gas wordt onderzocht.

De snelle daling van de gaswinning na 2022 heeft ook gevolgen voor de ombouw van de industriële grootverbruikers van Groningengas. Na 2022 zal de ombouw van Groningengas naar hoogcalorisch gas minder effect hebben op het terugbrengen van de gaswinning in Groningenveld. Er is dan namelijk voldoende stikstofcapaciteit om in een groot deel van het jaar alle nog aangeslotenbedrijven te voorzien van geconverteerd hoogcalorisch gas (pseudo-Groningengas).

Dit maakt het mogelijk om bij de ombouw van de meeste industriële grootverbruikers direct in te zetten op duurzame alternatieven in plaats van op een tijdelijke overstap van laag- naar hoogcalorisch gas. Dit draagt ook bij aan de doelstellingen uit het Klimaatakkoord

Voor het behalen van het afbouwpad is het echter wel noodzakelijk dat de grootste verbruikers voor oktober 2022 van het laagcalorisch gas afschakelen. Het gaat in totaal om negen bedrijven die jaarlijks meer dan 100 miljoen Nm3 verbruiken. Met een aantal van deze bedrijven zijn reeds afspraken gemaakt over de ombouw.

Omdat de ombouw van al deze bedrijven essentieel is voor het tijdig bereiken van het door het Staatstoezicht op de Mijnen geadviseerde veilige winningsniveau van 12 miljard Nm3, zal minister Wiebes deze bedrijven wettelijk verplichten om af te schakelen van Gronings gas. Voor zover noodzakelijk kunnen deze bedrijven aanspraak maken op nadeelcompensatie.

Documenten;

Kamerbrief tussentijdse voortgangsrapportage maatregelen afbouw gaswinning Groningen

Kamerstuk: Kamerbrief | 03-12-2018

Zie ook;

Eigenaren verzakte huizen Roden krijgen in januari duidelijkheid

RTVNoord 27.11.2018 Bewoners van verzakte huizen in Roden zijn dinsdagavond nog niet veel wijzer geworden over de schade aan hun woning. De boodschap bleef hetzelfde als een maand geleden: wachten op de onderzoeksresultaten. Dat meldt RTV Drenthe.

Onbewoonbaar

Begin september werd bekend dat twee woningen in de Oudgenoegstraat in Roden onbewoonbaar zijn geworden door verzakking. Tweehonderd andere woningen zitten in de gevarenzone en zouden er mogelijk ook last van kunnen krijgen.

De gemeente ontving al zeker vijftig schademeldingen en werd evenveel keer aansprakelijk gesteld.

Labonderzoek afgerond

Tijdens de bijeenkomst liet de gemeente Noordenveld weten dat onderzoeksbureau CRUX bezig is de gegevens te verwerken. Het bureau heeft de labonderzoeken afgerond, acht huiseigenaren uit de wijk geïnterviewd en grondmonsters gedaan. CRUX is nu bezig de gegevens te verwerken.

Eind januari worden de resultaten bekend gemaakt aan de bewoners.

Lees ook: 

Zorgen om verzakkingen Roden: ‘We weten niet of onze huizen nu veilig zijn’

Inwoner Roden: ‘Ik kan anderhalf jaar mijn woning niet meer in’

Tweede aardbeving in Eppenhuizen in korte tijd

Crisisplan opgedoken: Zo reageert de NAM na een dodelijke aardbeving

RTVNoord 27.11.2018 Na een zware aardbeving waarbij doden vallen, houdt de NAM rekening met relletjes en grote verontwaardiging. Zowel gaslocaties als directieleden worden dan beveiligd. Dit en meer staat in het crisisplan van de NAM dat na een Wob-verzoek is gepubliceerd op de site van toezichthouder SodM.

Het plan wordt op het sociale medium gedeeld door actiegroep Code Rood en Twitteraar John Westerdiep. Het document stamt uit 2017 en beschrijft nauwkeurig hoe het aardoliebedrijf moet handelen na een crisis. Het draaiboek wordt elk jaar geactualiseerd.

Nieuwe draaiboeken

‘Dit jaar is er ook een nieuwe versie gemaakt en volgend jaar zal er een versie voor 2019 komen’, zegt een NAM-woordvoerder. Wat de wijzigingen zijn, is niet duidelijk.

Definitie crisis

Volgens de NAM en Shell is er sprake van een crisis als ‘de veiligheid of het welzijn van mensen, het milieu, de reputatie van NAM of Shell en/of de financiële resultaten aanzienlijk worden bedreigd’.

Stortvloed aan kritiek

In het noodplan wordt uitgegaan van een aardbeving ‘waarbij één of meerdere personen ernstig of dodelijk letsel oplopen’. In dit geval zal de NAM een ondersteunende rol spelen en informatie verstrekken. Daarnaast houdt het bedrijf rekening met een stortvloed aan kritiek. ‘Heel veel kritiek’, benadrukt het bedrijf.

Met deze gevolgen houdt de NAM rekening:
‘Mochten er als gevolg van een aardbeving een of meerdere slachtoffers vallen dan zal dit een schokgolf aan emoties teweeg brengen, niet alleen in Groningen. Op social media zal de blaming en shaming direct beginnen en ook op de politiek zal het een verder polariserend effect hebben. Wanneer we kijken naar de publieke opinie, dan zal die zich zeker in de regio snel tegen NAM richten.’

‘Mensen willen de emoties uiten en zoeken iets of iemand waar ze zich tegen kunnen verzetten, de schuld kunnen geven. NAM is daarbij een voor de hand liggende partij. In de eerste uren en dagen na het incident zijn die reacties bovendien overwegend emotioneel. Er zullen protesten zijn, opstootjes, mogelijk zullen medewerkers van NAM bedreigd worden en installaties gesaboteerd. Binnen deze heftige context wordt van NAM verwacht dat zij haar verantwoordelijkheden oppakt’.

Persoonsbeveiliging directieleden

De NAM zal winningsinstallaties beveiligen en indien nodig ook persoonsbeveiliging regelen voor directieleden. ‘De noodzaak hiertoe moet niet onderschat worden’, staat in het plan. Daarnaast wordt een crisisteam opgesteld dat verdere schade aan mens en milieu moet beperken, maar ook de reputatie van de NAM en Shell moet beschermen.

Communicatie

Als een dergelijke ramp zich voordoet publiceert de NAM op haar Facebook en Twitter een bericht dat ‘onze gedachten uitgaan naar de naaste familie en alle betrokkenen’. Verder wordt doorverwezen naar hun site. Indien nodig wordt ook een noodnummer geopend.

 

Tik hier voor een grote versie.

Gaskraan dicht

In de conceptversies van persberichten staat dat de NAM onmiddellijk de gaskraan van betreffende winningslocaties dichtdraait. En dat de directeur en de minister van Economische Zaken (destijds nog Gerald Schotman namens de NAM en Henk Kamp) met een persverklaring komen.

Verantwoordelijkheid en schuld

Verder moet de NAM in de communicatie wel haar verantwoordelijkheid nemen, zonder daarbij de schuld op zich te nemen. ‘Niet bang zijn om sorry te zeggen, ondertussen wel juridisch advies inwinnen’, staat in het plan.

Oorzaak ramp

In eerste instantie klinkt het gek dat de NAM niet direct de schuld op zich mag nemen. Maar vanwege juridische aansprakelijkheid moet eerst vastgesteld zijn wat de daadwerkelijke oorzaak is van de ramp. Dit plan wordt namelijk ook gebruikt in gevallen van brand, explosies of als gaswinning in Groningen niet mogelijk is door bijvoorbeeld een grote overstroming. Het kan zijn dat de oorzaak en de schuld achteraf niet bij de NAM ligt.

NAM op de achtergrond

Verder zal de NAM niet nadrukkelijk op de voorgrond treden en niet in gesprek gaan met nabestaanden van omgekomen slachtoffers. ‘Gedurende de eerste uren zullen de directe nabestaanden en betrokkenen geen behoefte hebben in contact met de NAM’. Wel kan het bedrijf op de achtergrond een rol spelen als er bijvoorbeeld onderdak geregeld en betaald moet worden.

Kritiek op rampenplan

Op Twitter wordt door enkelen kritiek geuit dat het aardoliebedrijf een dergelijk rampenplan klaar heeft liggen. Maar het is normale zaak dat er rekening wordt gehouden met dit soort scenario’s en dat er draaiboeken voor zijn.

Aan de hand van dit draaiboek kan de NAM op dejuiste manier handelen als er een dergelijke ramp gebeurt. ‘Deze documenten geven handvatten aan de interne NAM organisatie om zo goed mogelijk haar werk te kunnen doen. We houden daarbij rekening met mogelijke scenario’s die zich kunnen voordoen’, schrijft de NAM in een schriftelijke verklaring.

Volgens een NAM-woordvoerder ‘zou het eigenlijk pas nieuws zijn als ze niet dit soort draaiboeken hebben’.

Oefening

Ook de Veiligheidsregio Groningen (VRG) en gemeenten hebben dergelijke plannen klaarliggen. Onlangs is er nog een grootschalige oefening gehouden in Zuidwolde waarbij een zware aardbeving met slachtoffers werd nagespeeld.

Lees in dit PDF-bestand het hele crisisplan.

Lees ook:

– Hulpdiensten oefenen in Zuidwolde gevolgen zware aardbeving (update)
– Veiligheidsregio houdt rekening met doden bij aardbeving?
Praat in onze facebookgroep Groningen Sterk! mee over dit onderwerp
Dossier: alles over aardbevingen

Demonstranten tegen gaswinning in gesprek met minister Wiebes (archief). Ⓒ ANP

Crisisplan NAM: vrees voor rellen bij zware aardbeving

Telegraaf 27.11.2018 In een via RTV Noord uitgelekt crisisplan staat dat de NAM bij een zware aardbeving met doden, rekening houdt met rellen, protesten en grote verontwaardiging.

Mogelijk worden NAM-medewerkers dan bedreigd en moeten zowel gaslocaties als directieleden worden beveiligd. Dat staat volgens de regionale omroep in het crisisplan van de NAM dat rondgaat op Twitter en wordt verspreid door onder meer actiegroep Code Rood.

Volgens RTV Noord is onduidelijk hoe actueel het plan is. Het document stamt uit 2017.

In het crisisplan wordt uitgegaan van een aardbeving „waarbij één of meerdere personen ernstig of dodelijk letsel oplopen.” De NAM verwacht een stortvloed aan kritiek en „een schokgolf aan emoties, niet alleen in Groningen.”

Schokgolf

„Er zullen protesten zijn, opstootjes, mogelijk zullen medewerkers van NAM bedreigd worden en installaties gesaboteerd”, staat in het plan. Ook op sociale media verwacht de aardoliemaatschappij een schokgolf aan reacties. Dat zal een verder ’polariserend’ effect hebben op de maatschappij en politiek.

Zelfs het condoleancebericht staat al klaar. Mocht het misgaan, dan is de NAM voornemens via sociale media te delen dat ‘onze gedachten uitgaan naar de naaste familie en alle betrokkenen’.

’Goed voorbereid’

,,Het crisisplan maakt onderdeel uit van een organisatie die zo goed mogelijk voorbereid is op een calamiteit of crisis. Het is pas nieuws als het er niet zou liggen”, zegt een NAM-woordvoerder. ,,Het crisisplan is van januari 2017 en inmiddels geactualiseerd met bijvoorbeeld de naam van de nieuwe minister.” Dat gebeurt volgens de NAM met enige regelmaat.

Crisisplan NAM uitgelekt: vrees voor rellen bij aardbeving met dodelijke slachtof­fers

AD 27.11.2018 In een via RTV Noord uitgelekt crisisplan staat dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) bij een zware aardbeving met doden rekening houdt met relletjes en grote verontwaardiging. Mogelijk worden NAM-medewerkers dan bedreigd en moeten zowel gaswinningslocaties als directieleden worden beveiligd.

Dat staat volgens de regionale omroep in een crisisplan van de NAM dat rondgaat op Twitter en wordt verspreid door onder meer actiegroep Code Rood. Volgens RTV Noord is onduidelijk hoe actueel dit plan is. Het document stamt uit 2017.

Op social media wordt onvrede geuit over de aanwezigheid van een dergelijk plan bij de NAM, maar het is zeker niet uitzonderlijk dat er rekening wordt gehouden met dit soort scenario’s en dat daar draaiboeken voor zijn.

In het crisisplan wordt uitgegaan van een aardbeving ‘waarbij één of meerdere personen ernstig of dodelijk letsel oplopen’. De NAM verwacht een stortvloed aan kritiek en ‘een schokgolf aan emoties, niet alleen in Groningen’.

Protesten

,,Er zullen protesten zijn, opstootjes, mogelijk zullen medewerkers van NAM bedreigd worden en installaties gesaboteerd’’, schrijft het staatsbedrijf. Ook stelt het bedrijf in een dergelijke situatie op de achtergrond te blijven en niet in gesprek te gaan met nabestaanden van omgekomen slachtoffers.

,,Gedurende de eerste uren zullen de directe nabestaanden en betrokkenen geen behoefte hebben aan contact met de NAM”. Wel kan het bedrijf op de achtergrond een rol spelen als er bijvoorbeeld onderdak geregeld en betaald moet worden.

Een woning met schade door de aardbevingen als gevolg van de gaswinning in Loppersum. © 0

Peter Spijkerman benoemd tot nieuwe Nationaal Coördinator Groningen

NU 26.11.2018 Topambtenaar Peter Spijkerman wordt per 1 december de nieuwe Nationaal Coördinator Groningen (NCG), meldt het ministerie van Economische Zaken en Klimaat maandag.

Groningen kampt al jaren met aardbevingen als gevolg van de jarenlange gaswinning. Duizenden woningen zijn beschadigd en moeten omwille van de veiligheid worden versterkt. De NCG voert namens het ministerie de regie over die operatie, in nauwe samenwerking met de provincie en de betrokken gemeenten.

Oud-minister Hans Alders startte in 2015 als de NCG, maar legde afgelopen zomer zijn functie neer na een conflict met verantwoordelijk minister Eric Wiebes. Wiebes besloot destijds dat de versterking van meer dan 1.500 panden in de wacht gezet moest worden totdat er meer duidelijkheid over deze operatie kwam.

Alders vond dat daarmee gemaakte afspraken geschonden werden. In een brief gaf hij aan het gevoel te hebben dat Wiebes en het kabinet “steeds minder vertrouwen hebben in de adviezen van NCG”.

In juni werd jurist en oud-senator Herman Sietsma aangesteld als tijdelijke opvolger. Met de benoeming van Spijkerman, nu nog directeur van Agentschap Telecom, is er een definitieve opvolger voor Alders.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Lees meer over: Groningen  Gaswinning Groningen  Binnenland

Vijfde lichte beving in groningen deze maand

Telegraaf 25.11.2018 Bij het Groningse Eppenhuizen is zondagavond een lichte beving gemeten. Die had een kracht van 1.6 en lag op 3 kilometer diepte. Hier was ook op 9 november al een beving (1.6).

Die van zondag is de vijfde beving in ons land in november, allen in Groningen. Vorige maand waren er zeker zeven, met een kracht van onder of net boven de 1.0. Lichte bevingen zijn niet ongebruikelijk. Ook in Limburg trilt de aarde met enige regelmaat.

Vorige week zaterdag is in het Groningse dorpje Zuidwolde een grote aardbevingsoefening gehouden.

© ANP Een door de aardbevingen beschadigd huis in het Groningse dorp Loppersum.

Weer lichte aardbeving in Groningen

RTL 25.11.2018 Bij het Groningse Eppenhuizen is vanavond een lichte aardbeving geweest. De beving had een kracht van 1.6 en lag op 3 kilometer diepte. Op 9 november was er in het Groningse dorp ook al een beving met een kracht van 1.6.

Het is de vijfde beving in Groningen deze maand. Vorige maand waren er zeker zeven bevingen, met een kracht van onder of net boven de 1.0. Lichte bevingen zijn niet ongebruikelijk. Ook in Limburg trilt de aarde met enige regelmaat.

Vorige week zaterdag werd in het Groningse dorpje Zuidwolde nog een grote aardbevingsoefening gehouden.

Afhandeling schade door gaswinning in Groningen wordt volledig publiek

RO 23.11.2018 De afhandeling van alle aanvragen om vergoeding van schade aan huizen en gebouwen als gevolg van de gaswinning uit het Groningenveld of de gasopslag Norg in Drenthe wordt volledig publiekrechtelijk georganiseerd.

De Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen, die sinds maart dit jaar onafhankelijk van de NAM en de overheid beslissingen neemt over schadevergoedingen, wordt omgezet in een zelfstandig bestuursorgaan. Dat staat in het wetsvoorstel Instituut Mijnbouwschade Groningen.

Met het wetsvoorstel finaliseert minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat de publiekrechtelijke afhandeling van schades als gevolg van de gaswinning in Groningen.

Met de oprichting van de tijdelijke commissie werd in maart zo snel als mogelijk een tijdelijke invulling gegeven aan de in het Regeerakkoord aangekondigde ambitie om de schadeafhandeling in publieke handen te leggen en NAM op afstand te plaatsen. Daardoor hoefden individuele schademelders niet langer zaken te doen met de NAM.

De ministerraad heeft ermee ingestemd het wetsvoorstel voor advies aan de Raad van State te zenden. De tekst van het wetsvoorstel en van het advies van de Raad van State worden openbaar bij indiening bij de Tweede Kamer.

Zie ook; Gaswinning in Groningen

Versterkingsoperatie Groningen wordt weer opgestart

BB 22.11.2018 De versterkingsoperatie in het aardbevingsgebied in Groningen wordt weer opgestart. De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) en de gemeenten zijn het eens geworden over een plan van aanpak voor de versterking. Zeker 15.500 adressen zijn mogelijk onveilig en worden tegen het licht gehouden, bleek donderdag tijdens de perspresentatie.

Complex

De versterking van panden lag maandenlang stil. ‘Zie dit als een herstart’, zegt de tijdelijke NCG Herman Sietsma. ‘Ja, het heeft allemaal veel te lang geduurd en de afhandeling verdiende de laatste jaren niet de schoonheidsprijs, maar deze opgave is ongelooflijk complex. We kunnen en moeten nu de handen uit de mouwen steken.’

15.500 adressen

In totaal staan 15.500 adressen op de rol voor mogelijke versterking. Bijna 7000 woningen zijn nog niet geïnspecteerd. Van dat aantal hebben ongeveer duizend adressen een verhoogd risico en dat geldt ook voor 1500 adressen die al zijn geïnspecteerd.

Veiligheidsrisico

‘In het verleden hebben we gezien dat veel woningen met een veiligheidsrisico ook daadwerkelijk moesten worden versterkt. Je kunt dan zelf wel bedenken hoe groot deze operatie is’, legt burgemeester Anno Wietze Hiemstra van Appingedam uit.

Vijf tot zeven jaar

De NCG verwacht dat de hele versterkingsoperatie mogelijk vijf tot zeven jaar gaat duren. Gemeenten hebben een belangrijke rol in de uitvoering. Volgens Hiemstra, die de bevingsgemeenten vertegenwoordigt, moet er in januari volgend jaar meer duidelijkheid zijn over de lokale aanpak en dan krijgen de bewoners ook bericht over hun situatie.

Inspectiemethode

In de regio is discussie over de inspectiemethode, die ooit is ontwikkeld door de NAM. ‘Iedereen die buiten de boot valt, kan zelf ook nog een inspectie aanvragen’, zegt NCG Sietsma. Veiligheid staat voorop. ‘Is een woning onveilig, dan moet die versterkt worden. Ongeacht wat dit moet kosten. De minister heeft gezegd dat geld geen rol mag spelen.’

Op afstand

Minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) heeft een overeenkomst gesloten met de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) over de vergoeding van alle kosten van de versterking van gebouwen in het aardbevingsgebied in Groningen. Bij de uitvoering van de versterkingsoperatie komt het gasbedrijf zoals eerder beloofd ‘op afstand te staan’.

Geen zeggenschap

Wiebes heeft de overeenkomst naar de Tweede Kamer gestuurd, samen met het plan van aanpak voor de versterking van de NCG. Uitgangspunt is dat de minister verantwoordelijk is voor het veiligheidsbeleid. Onafhankelijke experts bepalen welke gebouwen versterking nodig hebben. De NAM heeft geen zeggenschap meer en betaalt slechts de rekeningen.

Aandeelhouders

Kosten die de NAM maakt in het kader van de gaswinning gaan overigens ten koste van de winst en daarmee van de afdracht van het gasbedrijf aan de Nederlandse staat. Die krijgt bijna driekwart van de winst uit de gaswinning uitgekeerd. De rest is voor de aandeelhouders, de oliemaatschappijen Shell en ExxonMobil. (ANP)

Gerelateerde artikelen;

Minister Wiebes sluit overeenkomst met NAM over vergoeding kosten versterkingsoperatie

RO 22.11.2018 Minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat heeft vandaag een overeenkomst gesloten met de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) over de vergoeding van alle kosten van de versterking van gebouwen in het aardbevingsgebied. Met deze overeenkomst komt de NAM ook bij de versterkingsoperatie op afstand te staan en is zij alleen nog verantwoordelijk voor het betalen van de kosten.

Minister Wiebes heeft de overeenkomst naar de Tweede Kamer gestuurd samen met het plan van aanpak voor de versterking ‘Veiligheid voorop en de bewoner centraal’ dat de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) vandaag heeft gepresenteerd. Op basis van het plan van aanpak wordt de versterking van de meest risicovolle woningen nu met prioriteit ter hand genomen.

Het kabinet heeft met de regio afgesproken dat de versterkingsoperatie uiteindelijk volledig publiek wordt ingericht waarbij de NAM alleen nog een financiële verplichting heeft. Hiervoor is nieuwe wetgeving nodig die op dit moment wordt voorbereid.

Vooruitlopend daarop heeft minister Wiebes een overeenkomst gesloten die de NAM nu al zo veel mogelijk op afstand plaatst. Hierdoor kunnen de regio en het rijk samen invulling geven aan het versterkingsbeleid zonder betrokkenheid van de NAM.

Uitgangspunt van de overeenkomst is dat de minister verantwoordelijk is voor het veiligheidsbeleid en dat de daaruit voortvloeiende versterkingsuitgaven voor rekening van de NAM komen. De beoordeling welke gebouwen moeten worden versterkt, wil de minister beleggen bij onafhankelijke experts.

In de overeenkomst is vastgelegd dat NAM de kosten betaalt van alle voor de veiligheid noodzakelijke versterking van gebouwen. Daarnaast herbevestigt de overeenkomst de afspraken die de minister eerder heeft gemaakt met de regio en de NAM over de versterking van panden waarbij de uitvoering reeds is gestart of waarvan de bewoners vergaande toezeggingen hebben gekregen, de zogeheten groepen 1.467 en 1.588.

Documenten;

Kamerbrief plan van aanpak versterking en betalingsovereenkomst NAM

Kamerstuk: Kamerbrief | 22-11-2018

Zie ook;

NAM betaalt versterking gebouwen in aardbevingsgebied Groningen

NU 22.11.2018 Minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) heeft een overeenkomst met de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) gesloten over de vergoeding van alle kosten van de versterking van gebouwen in het aardbevingsgebied in Groningen.

Bij de uitvoering van de versterkingsoperatie komt het gasbedrijf zoals eerder beloofd “op afstand te staan”.

Wiebes heeft de overeenkomst naar de Tweede Kamer gestuurd, samen met het plan van aanpak voor de versterking dat de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) eerder op donderdag presenteerde.

Uitgangspunt is dat de minister verantwoordelijk is voor het veiligheidsbeleid. Onafhankelijke experts bepalen welke gebouwen versterking nodig hebben.

De NAM heeft geen zeggenschap meer en betaalt slechts de rekeningen.

Coördinator en gemeenten akkoord over versterkingsplan

Eerder op donderdag bereikten de de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) en de Groningse gemeenten een akkoord over een plan van aanpak voor de versterking van woningen in het aardbevingsgebied.

Zeker 11.671 panden zijn mogelijk onveilig en worden tegen het licht gehouden.

Het overgrote deel van de woningen die mogelijk onveilig zijn, ligt in Appingedam (2.528) en Delfzijl (2.523). Daarna volgen Groningen (2.281), Loppersum (2.202), Midden-Groningen (1.363) en Het Hogeland (683). Slechts een klein aantal panden staat in Oldambt (91). De woningen zijn verspreid over in totaal 15.634 adressen.

De NCG verwacht dat de hele versterkingsoperatie mogelijk vijf tot zeven jaar gaat duren.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Zie ook: 11.671 panden mogelijk onveilig in aardbevingsgebied Groningen

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen Binnenland

De NAM heeft geen zeggenschap meer en betaalt slechts de rekeningen. Ⓒ ANP

Wiebes: NAM betaalt versterking gebouwen Groningen

Telegraaf 22.11.2018 Minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) heeft een overeenkomst gesloten met de Nederlandse Aardolie Maatschappij over de vergoeding van alle kosten van de versterking van gebouwen in het aardbevingsgebied in Groningen. Bij de uitvoering van de versterkingsoperatie komt het gasbedrijf zoals eerder beloofd „op afstand te staan.”

Wiebes heeft de overeenkomst naar de Tweede Kamer gestuurd, samen met het plan van aanpak voor de versterking dat de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) eerder op donderdag presenteerde.

NAM betaalt slechts de rekening

Uitgangspunt is dat de minister verantwoordelijk is voor het veiligheidsbeleid. Onafhankelijke experts bepalen welke gebouwen versterking nodig hebben. De NAM heeft geen zeggenschap meer en betaalt slechts de rekeningen.

Kosten die de NAM maakt in het kader van de gaswinning gaan overigens ten koste van de winst en daarmee van de afdracht van het gasbedrijf aan de Nederlandse staat. Die krijgt bijna driekwart van de winst uit de gaswinning uitgekeerd. De rest is voor de aandeelhouders, de oliemaatschappijen Shell en ExxonMobil.

Bekijk ook:

Geld NAM nodig voor verstevigen zorgpanden

Bekijk ook:

Geen 3 miljoen aardbevingsschade voor Groningse boer

Bekijk meer van; nederlandse aardolie maatschappij (nam) vergoedingen groningen eric wiebes

Minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bezoekt bouwprojecten waar woningen worden hersteld en versterkt na schade die is ontstaan na de aardbevingen.

Ⓒ ANP

Versterkingsoperatie Groningen gaat verder

Telegraaf 22.11.2018 De versterkingsoperatie in het aardbevingsgebied in Groningen wordt weer opgestart. De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) en de gemeenten zijn het eens geworden over een plan van aanpak voor de versterking. Zeker 15.500 adressen zijn mogelijk onveilig en worden tegen het licht gehouden, bleek donderdag tijdens de perspresentatie.

De versterking van panden lag maandenlang stil. „Zie dit als een herstart”, zegt de tijdelijke NCG Herman Sietsma. „Ja, het heeft allemaal veel te lang geduurd en de afhandeling verdiende de laatste jaren niet de schoonheidsprijs, maar deze opgave is ongelooflijk complex. We kunnen en moeten nu de handen uit de mouwen steken.”

In totaal staan 15.500 adressen op de rol voor mogelijke versterking. Bijna 7000 woningen zijn nog niet geïnspecteerd. Van dat aantal hebben ongeveer duizend adressen een verhoogd risico en dat geldt ook voor 1500 adressen die al zijn geïnspecteerd.

Grote operatie

„In het verleden hebben we gezien dat veel woningen met een veiligheidsrisico ook daadwerkelijk moesten worden versterkt. Je kunt dan zelf wel bedenken hoe groot deze operatie is”, legt burgemeester Anno Wietze Hiemstra van Appingedam uit.

De NCG verwacht dat de hele versterkingsoperatie mogelijk vijf tot zeven jaar gaat duren. Gemeenten hebben een belangrijke rol in de uitvoering. Volgens Hiemstra, die de bevingsgemeenten vertegenwoordigt, moet er in januari volgend jaar meer duidelijkheid zijn over de lokale aanpak en dan krijgen de bewoners ook bericht over hun situatie.

Discussie over inspectiemethode

In de regio is discussie over de inspectiemethode, die ooit is ontwikkeld door de NAM. „Iedereen die buiten de boot valt, kan zelf ook nog een inspectie aanvragen”, zegt NCG Sietsma. Veiligheid staat voorop. „Is een woning onveilig, dan moet die versterkt worden. Ongeacht wat dit moet kosten. De minister heeft gezegd dat geld geen rol mag spelen.”

Bekijk meer van; Appingedam

De panden moeten worden gecontroleerd om vast te stellen of ze versterkt moeten worden, ook in dorpen die niet in het zogenoemde kerngebied liggen.

Beschadigde woning door aardbeving in de buurt van Loppersum ANP

11.000 risicovolle huizen in aardbevingsgebied Groningen

NOS 22.11.2018 In de provincie Groningen is er voor ruim 11.000 panden een verhoogd risico om in te storten bij zwaardere aardbevingen. Van 1500 is al gezegd dat versterking nodig is. Die panden moeten daarom worden verstevigd. De meeste adressen met een verhoogd risico liggen in Appingedam, Delfzijl en de gemeente Groningen, dat wil zeggen de stad en het nabijgelegen Ten Boer.

De Nationaal Coördinator Groningen, die verantwoordelijk is voor de versterkingsoperatie, heeft dat bekendgemaakt. Negen maanden na het besluit om versneld de gaswinning in Groningen af te bouwen, krijgt de provincie wel iets meer duidelijkheid over de versterking van panden in het gebied. Die 11.000 panden komen neer op bijna 16.000 adressen.

Dorpen weten nu waar ze aan toe zijn, maar huiseigenaren zelf hebben nog niet gehoord of hun huis in aanmerking komt. Het plan van aanpak geeft daar nog geen duidelijkheid over: dat gaat vooral over het versnellen van de operatie, en hoe bewoners en ondernemers er zo min mogelijk last van hebben.

Het plan van aanpak van waarnemend coördinator Sietsma is opgesteld na raadpleging van de regio. Maar burgemeesters in het gebied hebben er wel kanttekeningen bij. “De nieuwe lijst geeft volgens ons geen volledig en goed beeld van de situatie.

We sturen er daarom op aan dat de lijst aangevuld wordt met panden die logisch gezien ook op de lijst moeten staan (zoals de complexe schades)”, schrijven vier burgemeesters in een brief aan de bewoners. Het is niet na te gaan hoe de lijst tot stand is gekomen, en hij “zit ook niet altijd logisch in elkaar”, stellen ze.

Ook actiegroep de Groninger Bodem Beweging is niet tevreden. De risico’s zijn vastgesteld op basis van een statistisch model, en niet van fysieke inspecties. Volgens de GBB blijkt uit onderzoek dat de nationaal coördinator heeft laten doen dat panden die op basis van de statistiek veilig worden geacht, toch versterkt moeten worden. De actiegroep eist daarom openbaarmaking van dat onderzoek.

Ongeloof

Opvallend is dat nu ook dorpen genoemd worden die niet in het zogenoemde ‘kerngebied’ liggen, een gebied in een straal van zo’n 10 kilometer rond Loppersum. Daar zijn de risico’s op schade door aardbevingen het grootst, dus dat moet als eerste worden aangepakt.

Eerder constateerde bureau Witteveen en Bos dat aardbevingsschade buiten het kerngebied niet aangetoond kon worden, maar dat rapport is in Groningen met ongeloof ontvangen.

De gaswinning heeft geleid tot bodemdaling en aardbevingen in het gebied, waardoor veel panden zijn beschadigd. Omdat in de loop der jaren de kans op nog zwaardere aardbevingen groter is geworden is het nodig om panden te versterken, zolang de productie nog niet onder de 12 miljard kuub gas per jaar zit. Dat duurt waarschijnlijk nog wel even.

Complicerende factor is een gebrek aan kennis van de ondergrond. Het is niet duidelijk wat de toekomstige gaswinning voor gevolgen heeft voor de bodem, maar de productie sneller terugbrengen is volgens minister Wiebes niet mogelijk omdat dan de leveringszekerheid in gevaar komt.

Zeven jaar

Over zeven jaar moet volgens toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) de versterkingsoperatie zijn voltooid. Het SodM belooft de Groningers de voortgang goed in de gaten te houden. “Alleen als de versterking is uitgevoerd én de afbouw van de gaswinning volgens plan verloopt, is het in Groningen net zo veilig als elders in Nederland. Daarom houdt het SodM op allebei toezicht”, aldus inspecteur-generaal Kockelkoren.

Bekijk ook;

Minister zet gaskraan tijdelijk open in drie noordelijke provincies

Groningers in aardbevingsgebied geloven steeds minder in goede afloop

Plan voor versterking Groningse huizen klaar

11.671 panden mogelijk onveilig in aardbevingsgebied Groningen

NU 22.11.2018 De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) en de Groningse gemeenten zijn het eens geworden over een plan van aanpak voor de versterking van woningen in het aardbevingsgebied. Zeker 11.671 panden zijn mogelijk onveilig en worden tegen het licht gehouden.

De versterking van panden lag maandenlang stil. “Zie dit als een herstart”, zegt de tijdelijke NCG Herman Sietsma. “Het heeft allemaal veel te lang geduurd en de afhandeling verdiende de laatste jaren niet de schoonheidsprijs, maar deze opgave is ongelooflijk complex. We kunnen en moeten nu de handen uit de mouwen steken.”

Het overgrote deel van de woningen die mogelijk onveilig zijn, ligt in Appingedam (2.528) en Delfzijl (2.523). Daarna volgen Groningen (2.281), Loppersum (2.202), Midden-Groningen (1.363) en Het Hogeland (683). Slechts een klein aantal panden staat in Oldambt (91). De woningen zijn verspreid over in totaal 15.634 adressen.

Sietsma benadrukt dat nog niet zeker is of er 11.671 gebouwen, waaronder flats en gedeelde huizen, worden versterkt. Uit onderzoek moet naar voren komen of dit nodig is, staat in het donderdag openbaar gemaakte plan van aanpak.

Daarnaast zijn bijna zevenduizend woningen nog niet geïnspecteerd. Van dat aantal hebben ongeveer duizend adressen een verhoogd risico en dat geldt ook voor vijftienhonderd adressen die al zijn geïnspecteerd.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Versterkingsoperatie duurt mogelijk zeven jaar

De NCG verwacht dat de hele versterkingsoperatie mogelijk vijf tot zeven jaar gaat duren. Gemeenten hebben een belangrijke rol in de uitvoering.

Volgens Hiemstra, die de bevingsgemeenten vertegenwoordigt, moet er in januari volgend jaar meer duidelijkheid zijn over de lokale aanpak en dan krijgen de bewoners ook bericht over hun situatie.

In de regio is discussie over de inspectiemethode, die ooit is ontwikkeld door de NAM. “Iedereen die buiten de boot valt, kan zelf ook nog een inspectie aanvragen”, zegt Sietsma. “Is een woning onveilig, dan moet die versterkt worden. Ongeacht wat dit moet kosten. De minister heeft gezegd dat geld geen rol mag spelen.”

Lees meer over: Gaswinning Groningen Binnenland

‘Bodemda­ling kan ook een mooie kans zijn voor Nederland’

AD 20.11.2018 De bodem in Nederland zakt veel sneller dan verwacht. Dat blijkt uit een vandaag gepresenteerde bodemdalingskaart. De daling kan een miljardenschade betekenen voor steden en plattelandsgebieden, maar biedt volgens Hilde Niezen van Platform Slappe Bodem mogelijk ook kansen.

De daling komt naast de droge zomers door landbouw, zoutwinning en de winning van aardgas. In de veen- en kleigebieden in het westen van het land is de bodemdaling duidelijk meetbaar omdat de grond  daar inklinkt door de droogte. Niezen, in het dagelijkse leven wethouder in Gouda, erkent dat de bodemdaling een groot probleem is. ,,Bodemdaling is iets wat er al heel lang is, met name in het westen van Nederland.

Maar we lopen nu echt tegen grenzen aan. In het landelijk gebied is het peil op sommige plekken tot zeven meter diep gezakt. Landbouw is dan niet meer mogelijk, omdat de druk van onderop zo groot wordt dat er zout water naar boven komt. En dat punt wil je helemaal niet bereiken.’’

Lees ook;

VVD blij met 10 miljoen van Rijk in strijd tegen bodemdaling

Lees meer

Versnelde bodemdaling kan enorme schade aan binnensteden betekenen

Lees meer

Urgent

Als we dit onder de knie krijgen, dan kunnen we laten zien wat we als waterland kunnen, aldus Hilde Niezen, Platform Slappe Bodem.

Maar niet alleen het platteland krijgt problemen. ,,In het bebouwde gebied hebben we berekend hoe veel die bodemdaling ons eigenlijk kost aan geld en aan maatschappelijke schade. En dat is zo enorm veel dat we er nu wel wat aan moeten doen’’, stelt Niezen. ,,Daarnaast hebben we ontdekt dat die bodemdaling ook leidt tot een enorme CO2-uitstoot door oxidatie van het veen.

Dat wil je ook niet vanuit je klimaatdoelen.  Door deze drie dingen is het probleem veel urgenter geworden. Gelukkig gaat de ontwikkeling van kennis ook op een hoger niveau komen en ik ben vol verwachting wat er nog allemaal ontdekt gaat worden.’’

De bodemdaling is op dit moment al een groot probleem in stedelijk gebied. ,,We hebben op dit moment al allerlei problemen met de infrastructuur die kapotgaat en verzakt. Dat moeten we dan weer ophogen en funderen.

Daarnaast hebben we in heel West-Nederland problemen met paalfunderingen van gebouwen. Die gaan stuk en dat loopt echt in de miljoenen. Als jij als particulier je fundering moet herstellen, dan kost dat zo tussen de vijftig- en honderdduizend euro. Dat kan bijna niemand zomaar even op tafel leggen, dus dat is een groot probleem. Daar moeten we in de komende jaren iets mee.’’

Oplossingen

Ondanks de toch vrij zorgelijke situatie gaat Niezen niet bij de pakken neerzitten. Nederland zit namelijk niet stil  ,,Gemeenten proberen op een creatieve manier de grond op te hogen. Er zijn gemeenten die werken met piepschuim of een soort lavasteen, alles wat lichter is dan zand, om bijvoorbeeld een weg mee op te hogen.

De vraag is ook of je bijvoorbeeld de hele openbare ruimte moet funderen. In Woerden zijn ze daarmee bezig, daar voorzien ze alle straten van heipalen. Met dat soort keuzes gaan we tegenwoordig veel bewuster om.’’

In het landelijke gebied liggen andere oplossingen eerder voor de hand. ,,Het veen droogt uit, waardoor het vergaat en de bodem daalt. Daar moet je het dus heel erg nat houden. Koeien houden niet van natte aarde, dus dat is een lastige combinatie.

Maar er zijn gewassen zoals lisdodde en cranberry, die wel van een natte ondergrond houden. Maar daar wil je als boer natuurlijk wel een verdienmodel aan hebben. Natuur is ook een oplossing. Natte natuur waar weidevogels een plek kunnen vinden. Dat zie je op verschillende plekken in Nederland ook gebeuren.’’

Export

Wat Niezen betreft kun je de problemen ook zien als een uitdaging voor Nederland ,,Het probleem staat nu op de kaart en dat was ook nodig. Maar dit speelt niet alleen in Nederland. Op de hele wereld zijn dit soort plekken.

Denk bijvoorbeeld eens aan New Orleans of Shanghai. Dus dit is eigenlijk ook een hele mooie kans voor Nederland. Als we dit onder de knie krijgen, dan kunnen we laten zien wat we als waterland kunnen en hoe we ook hier weer het voortouw nemen. Dan kunnen we er zelfs een exportproduct van maken.’’

De bodemdalingskaart. De rode gebieden zijn plekken waar de bodem flink aan het dalen is © TU delft

Scheve deuren in het oude stadscentrum van Gouda nos

De bodem in Nederland daalt en in Gouda merken ze dat overal

NOS 20.11.2018 De bodem in Nederland daalt veel meer dan verwacht, blijkt uit de nieuwe bodemdalingskaart. Gouda is een van de steden die kampen met de gevolgen. De stad, met bijna 73.000 inwoners, ligt in Zuid-Holland en is gebouwd in een gebied met veen en klei in de bodem.

Vooral de historische binnenstad, met markante gebouwen als de Gouwekerk, het Stadhuis en de Waag, kampt met problemen door de daling. Jaarlijks zakt de bodem daar gemiddeld met 3 millimeter, maar op sommige plaatsen is dat zelfs 10 millimeter per jaar.

Verschil van pand tot pand

Dat zorgt voor verzakte gevels, ongelijke drempels, scheuren in muren, wateroverlast in woningen en ook voor schade aan wegen en rioleringen. “Overal zakt er wel iets weg. Als het niet de wegen zijn, dan zijn het de parken”, weet wethouder Hilde Niezen.

De gemeente Gouda neemt allerlei maatregelen tegen de problemen, zoals ophoogprojecten in wijken en veelvuldig onderhoud aan de riolering, maar concludeert dat de daling niet te stoppen is. Daarom wordt nu met wetenschappers, de waterschappen, internationale studenten en alle betrokkenen gezocht naar concrete, structurele oplossingen. Ook huiseigenaren zelf wordt gevraagd om mee te denken.

Video afspelen

‘Overal zakt wel iets anders weg’

“3 millimeter per jaar is niet eens zo veel. Maar als je bedenkt dat we hier al 1000 jaar wonen en hier nog 1000 jaar willen blijven, dan is het wél heel veel”, zegt wethouder Niezen, tevens voorzitter van het platform Slappe Bodem. “De huizen zijn onderheid, sommige staan op houten palen, andere op betonnen palen, sommige gebouwen zijn niet gefundeerd. Dat maakt het ingewikkeld, want de situatie verschilt van pand tot pand.”

Vocht en paalrot

Die verschillen zorgen dat er geen pasklare oplossing is voor het oude stadscentrum. “Als het waterpeil omlaag gaat, zorgt dat voor paalrot en vochtproblemen. Dan verzakt het ene huis wel, maar dat daarnaast niet”, zegt Niezen.

Een verzakte drempel in de historische binnenstad van Gouda – nos

Alle 1600 niet-gefundeerde gebouwen op staal plaatsen en de straten ophogen, is een te kostbare oplossing. “In theorie zou dat kunnen, maar een huis funderen kost 50.000 tot 100.000 euro. Dat kan lang niet iedereen betalen en dat kan je ook niet van mensen vragen”, vindt Niezen. “Het is ook niet de oplossing, want als je het zou doen, dan staat de binnenstad op palen en zakt de rest van de stad verder. Dan hebben we een nieuw ingewikkeld en kostbaar probleem gecreëerd.”

Niets doen is geen optie, zegt Niezen. “Op sommige plekken zitten we nu heel dicht bij het oppervlaktewater. Als het hard regent staat het regenwater in de huizen. Dus we moeten wel iets doen. Maar op zo’n manier dat iedereen hier lekker kan blijven wonen, de huizen blijven staan en de stad mooi blijft.”

Oplossing

Daarom wordt er vooral gekeken naar de grondwaterstand die van grote invloed is op de bodemdaling. “Dat is de sleutel van de oplossing, hoe we daar slim mee kunnen omgaan. Net als met het watersysteem zelf. Maar daar komt heel veel kennis en techniek bij kijken”, aldus Niezen.

Hoewel er nog geen kant-en-klare remedie is tegen de bodemdaling, is de wethouder optimistisch over een oplossing voor de Goudse binnenstad. “We zijn het aan het onderzoeken en ik ben er zeker van overtuigd dat het gaat lukken. Nederland is het waterland, natuurlijk gaan we het vinden!”

De huizen in het oude stadscentrum van Gouda zakken jaarlijks gemiddeld 3mm – anp

Bekijk ook;

De Nederlandse bodem zakt meer dan verwacht

Bodemdaling bedreigt akkerbouw Noordoostpolder

In de binnenstad zakt de bodem 3 tot 10 millimeter per jaar en dat veroorzaakt schade aan gebouwen en aan de infrastructuur.

Versnelde bodemda­ling kan enorme schade aan binnenste­den betekenen

AD 20.11.2018 De bodem in Nederland zakt veel sneller dan verwacht. Met name de droge zomers zorgt voor een onverwachte bodemdaling. Dat blijkt uit een vandaag gepresenteerde bodemdalingskaart van het Nederlands Centrum voor Geodesie en Geo-Informatie. Het probleem speelt vooral in Groningen en het westen van het land.

Op sommige plaatsen in Nederland gaat het om wel zeven centimeter per jaar. De daling komt naast de droge zomers door landbouw, zoutwinning en de winning van aardgas. Het gevolg is onder meer dat huizen verzakken. De schade is berekend op 22 miljard euro in 2050, vooral omdat funderingen van gebouwen moeten worden hersteld.

Vooral in de veen- en kleigebieden in het westen van het land is de bodemdaling duidelijk meetbaar. Sommige huizen in die regio vertonen dan ook al scheuren en verzakkingen. Volgens de onderzoekers lijkt klimaatverandering een grote rol te spelen bij de versnelde bodemdaling. Door de relatief warme zomers drogen veenbodems meer uit, waardoor een snellere bodemdaling ontstaat.

Probleem

Volgens onderzoeker Ramon Hanssen van de TU Delft hebben we te maken met een serieus probleem.  ,,Als de bodemdaling doorzet in het huidige tempo, betekent dat misschien wel het einde van het karakteristieke Nederlandse landschap met weides, koeien en molens, of een enorme schade aan de historische binnensteden.’’

Volgens onderzoeksleider Hanssen laat de kaart de ernst van het probleem van bodemdaling in Nederland goed zien. De kaart laat, naast de verschillende grondsoorten in Nederland, ook de locatie van olie- of gasvelden zien. ,,De kaart wordt actueel gehouden met de nieuwe satellietmetingen die dagelijks beschikbaar komen. Hierdoor kan bijvoorbeeld worden bijgehouden of de bodemdaling afneemt bij verminderde gaswinning in Groningen.’’

Naast bekende oorzaken als gaswinning, blijkt ook klimaatverandering van invloed RTV Noord/Remko de Waal

De Nederlandse bodem zakt meer dan verwacht

Experts brachten voor het eerst uitvoerig de bodemdaling in kaart. Naast bekende oorzaken als gaswinning blijkt ook klimaatverandering van grote invloed.

NOS 20.11.2018 De bodem in Nederland daalt veel meer dan verwacht. Dat blijkt uit een nieuwe bodemdalingskaart die dinsdag wordt gepresenteerd door het Nederlands Centrum voor Geodesie en Geo-Informatica (NCG).

“Als de bodemdaling doorzet in het huidige tempo, betekent dat misschien wel het einde van het karakteristieke Nederlandse landschap met weides, koeien en molens, of een enorme schade aan historische binnensteden”, zegt onderzoeksleider Ramon Hanssen van de TU Delft.

Met de kaart hebben de onderzoekers voor het eerst onderscheid gemaakt tussen de diepe oorzaken van bodemdaling, zoals gaswinning, en de effecten in de bovenste paar meter. Uit de metingen blijkt dat ‘ondiepe’ bodemdaling op verschillende plekken in Nederland zelfs groter is dan die door de bekende, diepe oorzaken.

Ze brachten de bodemdaling in kaart met satellietradars, GPS en zwaartekrachtmetingen. Volgens Hanssen heeft dat een goed beeld gegeven van de ernst van het probleem.

Klimaatverandering

Vooral in veen- en kleigebieden in het westen speelt het probleem. Hier is klimaatverandering een belangrijke factor, zeggen de onderzoekers. Dat was afgelopen zomer ook merkbaar. Toen ontstonden scheuren en verzakkingen door de droogte.

NOS op 3 maakte deze special over de lange droge zomer van 2018:

Hoe een gortdroge zomer Nederland verschrompelde

Door relatief warme zomers droogt de bodem uit. In het geval van bijvoorbeeld veenbodems is dit proces onomkeerbaar. Ongeveer 75 procent van het oppervlak van de provincie Zuid-Holland bestaat uit bodem die gevoelig is voor bodemdaling. Op sommige plekken kan de daling wel 2 centimeter per jaar zijn, meldt Omroep West.

Gaswinning

Naast klimaatverandering speelt ook delfstoffenwinning een rol bij bodemdaling, en bijvoorbeeld belasting door gebouwen en asfaltwegen. De kaart wordt de komende tijd actueel gehouden met nieuwe satellietmetingen die dagelijks beschikbaar komen. Zo moet bijvoorbeeld duidelijk worden of de bodemdaling afneemt als de gaswinning in Groningen verminderd wordt.

Bekijk ook;

Bodemdaling bedreigt akkerbouw Noordoostpolder

Bodem daalt het hardst in Groningen en westen

BB 19.11.2018 De bodemdaling in Nederland is door experts in kaart gebracht. Uit de zogenoemde bodemdalingskaart van het Nederlands Centrum voor Geodesie en Geo-Informatica (NCG) blijkt dat het probleem vooral speelt in Groningen en het westen van het land.

Gaswinning
De digitale landkaart, gevoed door informatie van satellietradars, GPS, en zwaartekrachtmetingen, wordt dinsdag gepresenteerd tijdens het congres Geobuzz in Den Bosch. Volgens onderzoeksleider Ramon Hanssen van de TU Delft laat de kaart de ernst van het probleem van bodemdaling in Nederland goed zien.

De kaart laat, naast de verschillende grondsoorten in Nederland, ook de locatie van olie- of gasvelden zien. ‘De kaart wordt actueel gehouden met de nieuwe satellietmetingen die dagelijks beschikbaar komen. Hierdoor kan bijvoorbeeld worden bijgehouden of de bodemdaling afneemt bij verminderde gaswinning in Groningen.’

Warme zomers

Volgens de onderzoekers wordt de versnelde bodemverzakking onder meer veroorzaakt door de relatief warme zomers, waardoor veenbodems meer uitdrogen.

Ook delfstoffenwinning en het zwaar belasten van veen-kleigrond door gebouwen en asfaltwegen spelen een rol. De nieuwe kaart is te zien op de website bodemdalingskaart.nl. (ANP)

Gerelateerde artikelen;

Veiligheidsregio: ‘Grote aardbevingsoefening in Zuidwolde goed verlopen’

NU 17.11.2018 Een grote aardbevingsoefening in het Groningse dorp Zuidwolde is zaterdag goed verlopen, aldus de veiligheidsregio. Zo’n tweehonderd inwoners, hulpverleners en Defensiemedewerkers hebben ervaren wat de gevolgen kunnen zijn van een beving met een magnitude van 4,5 tot 5.

“Een zeer waardevolle dag, zowel voor de inwoners als voor de professioneel hulpverleners”, aldus een woordvoerder van de veiligheidsregio Groningen.

De deelnemers werden geconfronteerd met diverse situaties die kunnen ontstaat na een aardbeving, zoals iemand die bekneld is geraakt, het uitvallen van het mobiele netwerk of de noodzaak om het getroffen gebied met een onbemand vliegtuig te verkennen.

“Maar ook andere dingen, zoals het verhelpen van een gaslek, een brug die ontwricht is of een omgevallen steiger als gevolg van de beving”, aldus de zegsman.

Nepslachtoffers ingezet om situatie na te bootsen

Om de situatie zo waarheidsgetrouw mogelijk te maken werden ook zogeheten Lotus-slachtoffers ingezet, die spelen dat ze gewond zijn geraakt. De inwoners van het dorp waren van de oefening op de hoogte, maar vooraf was hen niet verteld hoe ze moesten handelen.

Mooie oefening voor @BRWGroningen. Deze ploeg haalt een slachtoffer onder een ingestorte steiger vandaan. #Zuidwolde #aardbevingsoefening

Avatar

 Auteur

VRgroningen 14:55 – 17 november 2018

Volgens de veiligheidsregio vonden sommige inwoners de oefening spannend en wisten ze niet direct hoe ze moesten handelen, maar kwam hun zelfredzaamheid later “wel goed op gang”.

De oefening duurt nog twee dagen. Zondag en maandag worden achter gesloten deuren de situatie na een calamiteit in kaart gebracht. Eind november wordt de oefening geëvalueerd met de Groningse burgemeesters.

Zie ook: Groningse bevingsoefening: Voorbereiding op instorten huizen

Lees meer over: Zuidwolde Gaswinning Groningen  Binnenland

De eerste gevolgen van de nagespeelde aardbeving RTV Noord | Mario Miskovic

Zuidwolde oefent voor aardbeving met ‘ingestorte’ kerktoren en brug

NOS 17.11.2018 Om 09.30 uur begon vanochtend in Zuidwolde in Groningen een aardbeving. Geen echte gelukkig. Het natuurgeweld werd nagebootst door de Veiligheidsregio Groningen om inwoners van het aardbevingsgebied voor te bereiden op een rampscenario. In de loop van de ochtend meldden zich actievoerders uit de omgeving bij de oefening.

Het klonk vanochtend in het dorp alsof het rommelde. Op een subwoofer in het dorp werd het geluid van een voorbijrijdende vrachtwagen afgespeeld. Daarna was het afwachten hoe de ruim duizend inwoners van Zuidwolde zouden reageren.

“Dat was even spannend. Het is niet zo dat het dorp massaal meedoet, maar er kwamen wel enkele tientallen mensen naar buiten”, zegt Sylvian Noeken van de Veiligheidsregio. “Zij controleerden het huis op schade of belden even bij de buren aan om te vragen hoe het ging.”

  Veiligheidsregio Gr.

@VRgroningen

#bevingsoefening: Voor er hulp komt, ben je op jezelf aangewezen. Daarom oefenen inwoners om zich met beperkte middelen te redden tot de hulpdiensten arriveren. #zuidwolde

In de loop van de ochtend meldde zich een groep actievoerders uit de rest van Groningen. Zij zijn niet tegen de oefening, maar vinden wel dat er aandacht moet komen voor wat zij de ‘echte slachtoffers van aardbevingen’ noemen.

“Dat hoort erbij, ook die mensen zijn ongerust dat er een aardbeving kan komen”, zegt directeur van de Veiligheidsregio Groningen, Wilma Mansveld bij RTV Noord. “Ik vind dat daar altijd ruimte voor moet zijn.”

Actievoerders uit het aardbevingsgebied bij de oefening RTV Noord

Inwoners redden zichzelf

De inwoners van Zuidwolde waren vooraf op de hoogte gesteld van de oefening. Het is de bedoeling dat zij zichzelf proberen te redden, zonder al te veel hulp van de hulpdiensten. “Door het hele dorp gebeuren onverwachte dingen”, vertelde Erica van Lente, burgemeester van de gemeente waarin Zuidwolde ligt, in het NOS Radio 1 Journaal.

Zo is in een straat zogenaamd een auto tegen een boom gebotst na de aardbeving. Ook is een nagemaakte kerktoren ingestort, de “toren” van containers en betonplaten ligt op de grond. De Veiligheidsregio wil vooral zien hoe de samenwerking tussen de inwoners verloopt.

Sommige dorpelingen willen niet meedoen aan de oefening. “Bijvoorbeeld omdat hun gezondheid dat niet toelaat of omdat ze zo geraakt zijn door de gaswinningsproblematiek dat ze dat niet zien zitten”, zegt Van Lente. “‘Er zijn ook mensen van de GGD aanwezig, zodat mensen die extra door deze oefening worden geraakt, hun verhaal kwijt kunnen.”

De oefening duurt in totaal drie dagen. Vanmiddag doen ook de hulpdiensten massaal mee, maar aanvankelijk moesten de inwoners van Zuidwolde zichzelf redden. Van Lente: “Bij een eventuele echte aardbeving zijn zij degenen die geraakt worden en moeten zij misschien ook wel eerste hulp verlenen.”

  Veiligheidsregio Gr.

@VRgroningen

Ondertussen bij de kerk… @USARNL maakt een gat in het dak om de slachtoffers te redden. #aardbevingsoefening #Zuidwolde

Bekijk ook

Groningers in aardbevingsgebied geloven steeds minder in goede afloop

Gaswinning daalt komend jaar naar maximaal 19, 4 miljard Nm3

RO 14.11.2018 De gaswinning uit het Groningenveld daalt komend jaar naar maximaal 19,4 miljard Nm3. Dat staat in het definitieve instemmingsbesluit voor het gasjaar 2018/2019 dat minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat vandaag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

In maart heeft het kabinet besloten de gaswinning zo snel mogelijk helemaal te beëindigen. Het nieuwe  instemmingsbesluit voor het gasjaar 2018/2019 volgt dan ook het afbouwplan van het kabinet voor de gaswinning. Het instemmingsbesluit is vastgesteld na advies van onder andere de betrokken provincies, gemeenten, waterschappen, veiligheidsregio Groningen, het Staatstoezicht op de Mijnen, de Technische Commissie bodembeweging en de Mijnraad.

Ook TNO, GTS en het COT (Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement) adviseerden over verschillende deelonderwerpen. Ook heeft het instemmingsbesluit van 24 augustus tot en met donderdag 4 oktober ter inzage gelegen voor bewoners en andere belanghebbenden.

Het kabinet neemt maatregelen om de gaswinning zo snel mogelijk geheel af te bouwen. Uiterlijk per oktober 2022, maar mogelijk al een jaar eerder, daalt de gaswinning naar verwachting tot onder het niveau van 12 miljard Nm3. Afhankelijk van het effect van de maatregelen wordt vanaf oktober 2022 een daling voorzien naar 7,5 miljard Nm3 en mogelijk fors minder. In de jaren daarna wordt de gaswinning helemaal afgebouwd tot nul.

De inzet van Groningengas wordt het sluitstuk in de vraag naar laagcalorisch gas. Daarvoor is een aanpassing van de Gaswet en Mijnbouwwet noodzakelijk. Totdat de wetten in werking  treden, geldt de bestaande Mijnbouwwet als grondslag voor  dit instemmingsbesluit.

Nieuw is dat al bij dit instemmingsbesluit  geldt dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) wordt opgedragen niet meer te winnen dan wat nodig is voor leveringszekerheid. Bij de afbouw van de gaswinning staat de veiligheid van Groningen voorop. In het instemmingsbesluit wordt ook de leveringszekerheid meegewogen.

Documenten;

Kamerbrief over definitief instemmingsbesluit Groningen gasveld 2018-2019

Kamerstuk: Kamerbrief | 14-11-2018

Zie ook; Gaswinning in Groningen

‘Weinig vertrouwen in beleid bij Groningers’

BB 08.11.2018 Groningers die schade hebben door aardbevingen hebben weinig vertrouwen in het nieuwe kabinetsbeleid. Dat blijkt uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen onder bewoners van het aardbevingsgebied. De mensen tonen veerkracht, maar het vertrouwen blijft laag en de ervaren veiligheid daalt. Men wantrouwt de motieven van de overheid en de zwaarst getroffenen hebben steeds minder hoop op een goede afloop.

Geen vertrouwen

Minister Eric Wiebes (Economische Zaken) besloot na de aardbeving in Zeerijp op 8 januari 2018 de gaskraan vanaf 2030 dicht te draaien, maar volgens de onderzoekers zorgt dit er een half jaar later niet voor dat inwoners zich veiliger voelen.

Uit een eerste meting na de beving blijkt dat 65 procent van de ondervraagden geen vertrouwen heeft in het dichtdraaien van de gaskraan. Men twijfelt aan de goede bedoelingen van de rijksoverheid. Respondenten denken dat er verborgen agenda’s zijn, zoals het doelbewust vertragen en traineren van de aanpak, of dat beleidsmaatregelen ‘window dressing’ zijn.

Jaren in de wacht

Volgens RUG-onderzoeker Katherine Stroebe is de kern dat bewoners heel concrete problemen hebben. ‘Ze hebben schade of wachten op versterking. Men wil een directe en daadkrachtige aanpak. Die is ze ook al vaker beloofd, maar ondertussen staan ze soms jaren in de wacht.’

Of zoals een van de respondenten het verwoordde: ‘Het is wachten op de volgende maatregel, het volgende uitstel, de volgende uitzondering op de regel. Ik geloof pas dat er iets gebeurt als er hier een aannemer mijn schade aan het herstellen is.’

Zwaarst getroffenen centraal stellen

Bewoners met meervoudige schade aan hun woning komen steeds verder op achterstand te staan en hun vertrouwen in een oplossing daalt. Tegelijk neemt het aantal bewoners met meervoudige schade toe. ‘Het afnemen van hoop is veelbetekenend’, aldus hoogleraar sociale psychologie Tom Postmes: ‘Kijkend naar de toekomst hebben de zwaarst getroffenen minder en minder vertrouwen dat het nog goed komt met schadeherstel en versterking.

Deze groep zou centraal moeten staan in de aanpak van de problemen.’ Het team van Postmes en Stroebe onderzoekt sinds 2016 hoe het met de gezondheid, het veiligheidsgevoel en het toekomstperspectief van de Groningers gaat.

Gerelateerde artikelen;

‘Groningers hebben weinig vertrouwen in nieuw beleid gaswinning’

NU 08.11.2018 Groningers met aardbevingschade aan hun woningen hebben weinig vertrouwen in het nieuwe beleid van het kabinet, blijkt donderdag uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen.

Minister Eric Wiebes (Economische Zaken) heeft besloten de gaskraan vanaf 2030 dicht te draaien, maar volgens de onderzoekers zorgt dat er niet voor dat inwoners van de provincie zich veiliger voelen.

Uit een eerste meting na de zware beving van begin dit jaar in Zeerijp zegt 65 procent van de ondervraagden geen vertrouwen te hebben in het dichtdraaien van de gaskraan. Voor het onderzoek werd een peiling onder 1.377 personen gedaan.

De onderzoekers concluderen dat het vertrouwen laag is omdat Groningers onder andere de motieven van de overheid wantrouwt. Daarnaast hebben de zwaarst getroffenen met meervoudige schade aan hun woningen steeds minder hoop op een goede afloop.

“De kern is dat bewoners heel concrete problemen hebben”, zegt onderzoeker Katherine Stroebe. “Ze hebben schade of wachten op versterking. Men wil een directe en daadkrachtige aanpak, die is ze ook al vaker beloofd. Maar ondertussen staan ze soms jaren in de wacht.”

Al bijna negentienduizend schademeldingen

Bij de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) zijn inmiddels bijna negentienduizend schademeldingen binnengekomen. Volgens het schadeloket zijn 1.372 verzoeken afgehandeld en is meer dan 4 miljoen euro aan vergoedingen toegewezen.

Sinds 2016 wordt onderzocht hoe het met de gezondheid, het veiligheidsgevoel en het toekomstperspectief van de Groningers gaat.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen

Groningers in aardbevingsgebied geloven steeds minder in goede afloop

NOS 08.11.2018 Een half jaar na het kabinetsbesluit om de gaskraan dicht te draaien, hebben Groningers weinig vertrouwen in het nieuwe beleid. Ze twijfelen aan de goede bedoelingen van de Rijksoverheid. Dat blijkt uit de gezondheidsmonitor van de Rijksuniversiteit Groningen. Sinds 2016 wordt onderzocht hoe het met de gezondheid, het veiligheidsgevoel en het toekomstperspectief van de Groningers gaat.

Uit de laatste meting, die vandaag verschijnt, blijkt dat ze denken dat er verborgen agenda’s zijn, zoals het doelbewust vertragen van de aanpak, of dat beleidsmaatregelen dingen mooier voorstellen dan ze zijn.

Wanhoop

Een van die Groningers met twijfels is Harm Jan de Vries (77) uit Overschild. De tranen staan hem in de ogen en hij zegt dat hij de wanhoop nabij is. Zijn huis heeft veel schade door de gaswinning. En het staat schots en scheef. “De situatie is zorgelijk, maar niet onveilig”, constateerden schade-experts.

Video afspelen

Bang om de deur dicht te trekken: ‘ik wil het huis niet op mijn kop krijgen’

De Vries kan 10.000 euro krijgen, maar dat is volgens hem veel te weinig om de hele fundering te vervangen en de rest van de schade te herstellen. Zijn huis moest versterkt worden, zodat hij en zijn vrouw bij een zware aardbeving op tijd naar buiten konden komen. En nu blijkt de versterking toch niet nodig.

Het steekt de Groninger dat architect Winny Maas samen met de dorpsvereniging plannen ontwikkelt voor een straat verderop. Ook die huizen moesten worden versterkt, maar vanwege de hoge kosten worden ze gesloopt. De eigenaren hebben al zwart op wit dat ze een nieuw huis krijgen.

Met De Vries zijn dat soort concrete afspraken over de versterking niet gemaakt. En nu de gaskraan wordt dichtgedraaid, gebeurt dat ook niet, want een rekenkundig model heeft inmiddels bepaald dat zijn huis veilig is als er minder gas wordt gewonnen.

Onzekerheid

Onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen zien in hun gezondheidsmonitor dat niet alleen De Vries zich zorgen maakt. De minister heeft besloten de gaskraan uiterlijk in 2030 dicht te draaien, waardoor de veiligheid in Groningen verbetert. Maar volgens de onderzoekers heeft dat er niet toe geleid dat de Groningers opgelucht ademhalen.

Onderzoekster Katherine Stroebe van de RUG constateert dat 65 procent van de ondervraagden geen vertrouwen heeft in het dichtdraaien van de gaskraan en het afschalen van de versterkingsoperatie. Ook voelt 85 procent zich niet veiliger met dat vooruitzicht. “Mensen twijfelen aan de motieven van de overheid”, zegt Stroebe. Ze vindt het gebrek aan vertrouwen in maatregelen van de overheid zorgwekkend.

Ook de broer van De Vries, Jan Treinko, woont in Overschild. Hij woont aan de Meerweg, waar de vernieuwingsplannen waarschijnlijk doorgaan, maar heeft de pech dat hij in een huurhuis woont. Daardoor is hij afhankelijk van woningcorporatie Lefier, die heeft besloten dat twee van de acht huurhuizen moeten verdwijnen. Als gevolg van dat besluit moet Treinko het huis verlaten waar hij al 51 jaar woont.

Trauma

Voor huisarts Addink in Middelstum, een paar dorpen verderop, zijn de klachten die beide mannen hebben aan de orde van de dag. Ze houdt de aardbevingsgerelateerde klachten van haar patiënten bij, al is er geen officiële code voor bij de zorgverzekeraars. Die heeft ze zelf maar ontwikkeld.

Niet alle huisartsen in het gebied doen dat, want het is lastig aan te tonen dat de aardbevingen de mensen ziek maken. “Ik zie wel dat mensen die al eerder trauma’s hebben opgelopen echt last hebben. Ze hebben het gevoel de grip op hun leven helemaal kwijt te raken, met alle gevolgen van dien”, zegt Addink.

En volgens de huisarts zijn de klachten alleen maar groter geworden door de onzekerheid over de versterkingsoperatie. “Ook ik snap daar niets meer van. Het is allemaal zo willekeurig wie wel of niet geholpen worden. Hoger opgeleide mensen met connecties lukt het best om dingen te regelen. Maar ik kom zoveel mensen tegen in dit gebied die dat niet kunnen. Dat voelt heel oneerlijk.”

Jaren in de wacht

Onderzoekster Katherine Stroebe van de RUG ziet de ervaring van de huisarts ook terug bij de ondervraagden. “De kern is dat bewoners heel concrete problemen hebben. Ze hebben schade of wachten op versterking. Men wil een directe en daadkrachtige aanpak, die is ze ook al vaker beloofd. Maar ondertussen staan ze soms jaren in de wacht.” Het onderzoek is eerder gedaan, maar wat Stroebe dit keer het meest opvallend vindt, is dat de hoop van mensen afneemt op een goede toekomst.

Bekijk ook;

Ook vertrouweling Hans Alders weg uit Groningen

Wiebes: ‘Kabinetsleden overrompeld door gasbesluit’

Uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen blijkt dat mensen in het aardbevingsgebied twijfelen aan de motieven van de overheid.

Zwaarst getroffen Groningers in aardbevingsgebied verliezen hoop

AD 08.11.2018 Groningers die wonen in het aardbevingsgebied zijn de moed aan het verliezen dat het ooit nog goed gaat komen met hun huizen. Ook is er veel wantrouwen tegenover de overheid, en wordt er vermoed dat er in Den Haag met dubbele agenda’s wordt gewerkt. ,,Ik geloof pas dat er iets gebeurt als er hier een aannemer mijn schade aan het herstellen is.”

Het afnemen van de hoop is veelbetekenend, concluderen wetenschappers Katherine Stroebe en Tom Postmes van de Rijksuniversiteit Groningen. Zij doen al lange tijd onderzoek naar het effect van de aardbevingen (als gevolg van gasboringen) op inwoners van Noordoost-Groningen, het zwaarst getroffen gebied.

Vooral bij mensen die erg veel schade hebben opgelopen aan hun huizen, wordt het vertrouwen steeds minder en minder. Ook daalt hun gevoel van veiligheid in hun eigen huis en hebben ze last van emotionele schade.

De aardbeving van Zeerijp op 8 januari 2018, met een kracht van 3.4 op de schaal van Richter de zwaarste aardbeving sinds 2012, is voor veel inwoners van Noordoost-Groningen een ‘acute aanslag op het vertrouwen en welzijn’ geweest. Wel zien de onderzoekers in het algemeen wat veerkracht bij de inwoners op het gebied van gezondheid en hun emotionele toestand.

Scheuren in huizen worden niet snel genoeg hersteld, waardoor het vertrouwen in de overheid daalt. © ANP

Overheid

Ondanks dat de regering heeft aangekondigd dat de gaswinning in Groningen wordt teruggedraaid, hebben de Groningers er zelf weinig vertrouwen in. Uit het onderzoek blijkt dat er flink wordt getwijfeld aan de goede bedoelingen in Den Haag.

Er wordt vermoed dat er met dubbele agenda’s wordt gewerkt, dat herstelwerkzaamheden doelbewust worden vertraagd en dat de beleidsmaatregelen ‘window dressing’ zijn. Hiermee wordt bedoeld dat het mooier wordt voorgesteld dan het daadwerkelijk is.

,,Het is wachten op de volgende maatregel, het volgende uitstel, de volgende uitzondering op de regel’’, zegt een van de respondenten die aan het woord komt in de studie. ,,Ik geloof pas dat er iets gebeurt als er hier een aannemer mijn schade aan het herstellen is.”

RUG-onderzoeker Katherine Stroebe: ,,De kern is dat bewoners heel concrete problemen hebben. Ze hebben schade of wachten op versterking. Ze willen een directe en daadkrachtige aanpak: die is ze ook al vaker beloofd. Maar ondertussen staan ze soms jaren in de wacht.”

Het resultaat van het lange wachten is volgens de Rijksuniversiteit dat de woningen die al schade hebben, steeds meer achteruit gaan.

Het is wachten op de volgende maatregel, het volgende uitstel, de volgende uitzonde­ring op de regel, aldus Inwoner Groningen.

Boze Groningers willen dat de gaskraan dicht gaat. © ANP

Journalist Louis Stiller. auteur van het boek Gasland, in een huis dat versterkt is met grote houten balken. Na diverse aardbevingen staat het dak en de muren van het huis op instorten. Ⓒ BOUWMAN, RENE

Gegijzeld door het gas

Telegraaf 07.11.2018 Half uit het zicht van de rest van Nederland speelt zich in Groningen een tragedie af. Tienduizenden burgers zijn slachtoffer van ’de bevingen’. Hun levens staan op z’n kop. En hun toekomst is ongewis.

 

Plan voor versterken woningen aardbevingsgebied afgerond

NU 02.11.2018 De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) heeft het plan af om de woningen in Groningen te versterken, die kwetsbaar zijn geworden door de aardbevingen. Het plan is vrijdag overhandigd aan de getroffen gemeenten, de provincie Groningen en het Rijk.

Dat bevestigen het NCG en een woordvoerder van minister van Economische Zaken Eric Wiebes na berichtgeving van RTV Noord. Het plan heeft volgens de televisiezender betrekking op vijftienduizend woningen.

Het plan is niet openbaar gemaakt, omdat de plannen eerst naar de burgers worden gestuurd.

Hoewel het plan niet openbaar wordt gemaakt, weet de regionale zender toch meerdere details te melden. Voortaan worden woningen in het gebied volgens RTV Noord in drie categorieën ingedeeld: panden met verhoogd risico, met licht verhoogd risico en zonder risico.

Directeur van de NCG Herman Sietsma laat aan RTV Noord weten dat er goed nagedacht gaat worden over welke maatregelen genomen moeten worden. Ook worden de bewoners individueel ingelicht over mogelijke versterkingen.

Wiebes zei eerder dat het plan er in september zou liggen. Door moeilijkheden met het samenstellen van een lijst met woningen die veel risico lopen, duurde het langer.

Toezichthouder blij met plan

Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) heeft in een reactie aan RTV Noord laten weten dat de plannen “goed genoeg zijn om mee aan de slag te gaan”. Het SodM hoopt dat er snel een goede invulling van het plan komt.

Het plan moest er komen, omdat Wiebes eerder had aangekondigd de inspectie of versterking van een kleine 3.200 huizen op te schorten. Hij deed dit, omdat hij ervan uitgaat dat het bevingsrisico afneemt omdat de gaswinning wordt teruggeschroefd.

Dat besluit was voor de vorige coördinator, Hans Alders, reden om op te stappen. Zijn opvolger Sietsma kreeg opdracht nieuwe plannen te maken voor Groningers die nog in onzekerheid verkeren.

Lees meer over: Groningen gaswinning

Belangenverenigingen van gedupeerde Groningers vrezen dat het vertrek van de topman voor aanhoudende slepende problemen zorgt. Ⓒ ANP

Bezorgdheid om vertrek topman NCG

Telegraaf 31.10.2018 Op het vertrek van directielid Jeroen de Boer bij de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) is woensdag bezorgd gereageerd door het provinciebestuur en belangenverenigingen van gedupeerde Groningers. Zij vrezen dat het de aanpak van slepende problemen alleen maar verder ophoudt.

De Boer dacht naar verluidt anders over de aanpak van versterkingen in het aardbevingsgebied in Groningen. Hij is van de school van inmiddels oud-NCG Hans Alders, die eerder al uit onvrede opstapte. Grootschalige aanpak van schades ging Alders te traag, als het al doorging.

De Boer en Alders werkten jarenlang nauw samen, ook in de eerdere jaren dat Alders nog Commissaris van de Koningin in Groningen was. De angst in de regio is dat er meer ’vertrekkers’ volgen, wat de langverwachte herstelaanpak in Groningen nog meer zou vertragen.

Secretaris Susan Top van het Groninger Gasberaad is bezorgd. „Dit gaat niet over De Boer, maar over wie hier alles bepaalt. Kennelijk het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.” In het Groningse gaat men ervanuit dat De Boer moest wijken, omdat hij niet genoeg in de pas liep met ’Den Haag’. „Hun visie moet koste wat kost worden doorgedrukt”, stelt ook Top.

Ook gedeputeerde Eelco Eikenaar, die van zijn hart nooit een moorkuil maakt, maakt zich zorgen. „De provincie gaat niet over het personeelsbeleid van de NCG. Maar er moet nog zoveel gebeuren en het versterken gebeurt niet tot weinig.

Dit helpt de Groningers niet”, aldus Eikenaar. Hij ’kan de redenering volgen’ dat Groningers wel vermoeden wat er achter zit. „Het ministerie van EZK wil het naar zich toe trekken.” Zijn wens is helder: „Het moet juist stabieler zijn. En de regio moet daarin vooraan staan. Afspraken moeten nagekomen worden.”

Ook de sinds jaar en dag prominente belangenvereniging Groninger Bodem Beweging (GBB) reageerde met zorg. „Het hoofd versterking van NCG vertrekt onder druk van EZK. EZK is meer bezig met het verzwakken van de NCG dan met het versterken van huizen”, liet de GBB weten.

Huidig waarnemend NCG Herman Sietsma erkende in een reactie dat de neuzen niet dezelfde kant op stonden. „De organisatie NCG staat voor een grote versterkingsoperatie.” Daartoe is gewerkt aan een plan van aanpak: „De komende weken wordt dit besproken door de overheden”, reageerde Sietsma in een statement.

„Jeroen de Boer heeft zich als voorzitter van het directieteam intensief ingezet om te komen tot het plan van aanpak en geconcludeerd dat de ingezette koers niet aansluit bij zijn visie. Om die reden heeft hij besloten om zijn werkzaamheden voor NCG te af te ronden.”

Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat wil niet reageren op het vertrek van De Boer. „Dit is het personeelsbeleid van de NCG”, laat een zegsman weten.

’Directielid Nationaal Coördinator Groningen stapt op’

Telegraaf 31.10.2018 Directielid Jeroen de Boer van de organisatie Nationaal Coördinator Groningen (NCG) stapt op. Dat heeft een woordvoerster van de NCG bevestigd na berichtgeving door RTV Noord. De Boer werkte nauw samen met Hans Alders. Die legde eerder dit jaar de functie van Nationaal Coördinator Groningen neer.

De NCG meldde in een verklaring dat De Boer bij de organisatie vertrekt omdat hij zich ,,niet kan vinden in het plan van aanpak” voor de problemen die zijn ontstaan door aardbevingen als gevolg van de gaswinning. ,,De ingezette koers sluit niet aan bij zijn visie. Om die reden heeft hij besloten om zijn werkzaamheden voor de NCG af te ronden. Hij vertrekt per 1 december.”

Alders gaf er eind mei de brui aan bij de organisatie omdat Wiebes besloot de versterking van bijna 1600 beschadigde huizen in Groningen op te schorten.

Bekijk meer van; groningen

Overschild krijgt nieuwe kern, voorbeeld voor rest bevingsgebied in Groningen

NOS 16.10.2018 Het Groningse dorp Overschild moet deels tegen de vlakte. Huizen zijn zwaar beschadigd en onveilig door aardbevingen als gevolg van gaswinning. Maar de ruim 500 bewoners zijn gehecht aan hun dorp, met zijn karakteristieke huizen, kerken en molen. Het dorp ziet er gehavend uit door de bevingen, maar ook door het achterstallige onderhoud. Want wie timmert nog aan een huis dat geen toekomst heeft?

De Schildjers willen hun dorp niet zonder slag of stoot plat laten walsen. Een groep inwoners besloot daarom de handen ineen te slaan en benaderden architect Winy Maas om met hen mee te denken. Maas is de architect van onder meer de Markthal in Rotterdam en werkt als stedenbouwkundige aan de herinrichting van gebieden. Een jaar lang dachten ze na over een Overschild 2.0. Het dorp moet een voorbeeld worden voor andere kernen in het aardbevingsgebied, vandaag worden de plannen gepresenteerd.

In deze video vertellen inwoners hoe ze hun toekomstige huis voor zich zien.

Video afspelen

‘Ik wil elementen uit mijn oude huis gebruiken in mijn nieuwe’

Het zijn geen wilde plannen voor futuristische gebouwen. Het zijn vooral plannen om het dorp leefbaar te houden tijdens en na de grootschalige, langdurige verbouwingen. Mensen gaan maandenlang in tijdelijke woningen wonen aan de rand van het dorp. Het dorp zal jarenlang één grote bouwput zijn. Geld voor de verbouwplannen moet komen uit het Perspectieffonds Groningen – daarin zit de 1,15 miljard euro die het Rijk als compensatiegeld voor Groningen beschikbaar heeft gesteld.

Het uitgangspunt is dat iedereen terug moet kunnen komen in het dorp. Aan de vorm van het dorp mag bovendien niets veranderen. Overschild is ooit gebouwd in de vorm van een kruis; dat moet zo blijven. Maar als je het dan toch opnieuw mag inrichten, waarom dan niet het huis dichter bij het weiland waaraan de achtertuin grenst? En wat verder af van de weg?

Wie plannen heeft voor de nieuwbouw, moet niet al teveel gehinderd worden door welstandscommissies. Eigenaren moeten alleen rekening houden met de wensen van de rest van het dorp. Panden die zijn aangewezen als karakteristiek en monumenten moeten behouden blijven. Er komt een dorpsbouwmeester, zoals die er ook zijn in grote steden. Met een maquette van het dorp in handen worden de nieuwe huizen op hun plek gezet. Allemaal in goed overleg met de rest van het dorp.

Overschild heeft de vorm van een kruis NOS

Overschild heeft net als veel Groningse dorpen te maken met een krimpende bevolking. Nu de gelegenheid zich aandient, willen de inwoners ook graag mensen van buiten trekken. Het dorp ligt nabij het Schildmeer. De dorpsgemeenschap stelt voor om langs de oevers van dat meer een nieuwe woonkern te bouwen. Maar er wordt ook gedacht aan het uitbouwen van een boerenerf tot woonhuizen.

Het dorp wil zo snel mogelijk “verlost” worden van het gas, aldus de Structuurvisie. Een grote warmtepomp moet de huizen gaan voorzien van warmte. Maar daar houdt het duurzaamheidsdenken niet mee op. Er moet ook een deelauto komen en een elektrische laadpaal.

Onderlinge spanningen

Steeds meer voorzieningen zijn verdwenen uit het dorp. Vooral het sluiten van de dorpsschool was een grote teleurstelling. In het leegstaande gebouw is nu het dorpshuis De Pompel gekomen. Het is op dit moment ook het loket waar mensen terecht kunnen om hun vragen te stellen en hun verdriet kenbaar te maken over de versterking. En verdriet is er zeker, omdat niet ieder huis in Overschild gaat worden gesloopt of versterkt.

Dat was aanvankelijk wel de bedoeling. Maar omdat de gaswinning eerder stopt dan gepland, is de verwachting dat er ook minder huizen versterkt hoeven te worden. Dat gaat nu alleen nog door voor de huiseigenaren die al in gesprek waren over de sloop van hun woningen. En dat geeft natuurlijk scheve ogen in het dorp, tussen buren en andere dorpelingen. Maar ook moeten kavels opnieuw worden ingedeeld, omdat sommige kavels te klein zijn om met de huidige bouwvoorschriften een nieuw huis terug te bouwen Om dat te begeleiden, moet er een opbouwwerker komen en een sociaal beheerder van het dorpshuis.

De aanpak in Overschild wordt gezien als icoonproject binnen het Nationaal Programma Groningen. Wat daar gebeurt, zal als voorbeeld dienen voor vele andere dorps- en stadsvernieuwingen in de provincie.

Bekijk ook;

1 miljard euro voor gaswinningsgebied Groningen

Ruim 3000 huizen in ‘kerngebied’ niet aardbevingsbestendig

Boer in gaswinningsgebied krijgt geen voorschot van 3 miljoen euro

NU 15.10.2018 Een melkveehouder uit het Groningse dorp Rasquert krijgt geen 3 miljoen euro als voorschot voor het herstellen van de schade aan zijn boerenbedrijf. De schade is volgens de boer het gevolg van de gaswinning.

De boer had een kort geding aangespannen tegen de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) om een faillissement af te wenden, maar dat werd door de rechter afgewezen.

De boerderij met stallen en een mestsilo liep in februari 2012 na de aardbeving in Huizinge de eerste scheuren op. Door nieuwe bevingen zou de schade op tot ruim 5 miljoen euro zijn opgelopen. Om zijn bedrijf te redden, is volgens de boer een voorschot van ruim 3 miljoen euro nodig.

Volgens de boer raakte de grondwaterhuishouding door aardbevingen ontregeld en zijn de mestkelders gaan scheuren. Daardoor vermengt de mest zich met grondwater. De melkveehouder stelt dat hij op deze manier zijn bedrijf niet kan voortzetten. De NAM ziet geen samenhang tussen de aardbevingen en de schade aan de stallen en kelders.

De boer diende rapporten van deskundigen in die het grondwaterprobleem door aardbevingen ondersteunden. De rechter vindt dat er meer bewijs nodig is. Verder is de zaak volgens de rechter te complex om in een kort geding te beoordelen. Er loopt op dit moment een bodemprocedure over de schade en de aansprakelijkheid. Die procedure kan nog jaren duren.

Doordat de melkveehouder geen voorschot krijgt, wordt een faillissement volgens zijn advocaat Piet Huitema nagenoeg onafwendbaar. Bij een toewijzing was dit vonnis ook een voorbeeld geweest voor de vele andere boeren in het gebied.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Zie ook: Einde aan gaswinning in Groningen, hoe gaat dat in z’n werk?

Lees meer over:

Groningen Gaswinning Groningen

Een woning met schade die gestut wordt na een aardbeving.

Ⓒ Hollandse Hoogte / Robin Utrecht

Twee lichte bevingen bij Loppersum

Telegraaf 10.10.2018 Bij het Groningse Loppersum hebben zich woensdag twee lichte bevingen voorgedaan. Beide hadden een kracht van 0.5.

De eerste beving gebeurde volgens het KNMI rond 07.50 uur, de tweede om 14.00 uur.

Bekijk meer van; aardbevingen  Loppersum

Strafrechtelijk onderzoek naar rol NAM bij vervuiling Gronings kanaal

AD 09.10.2018 Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) stelt een strafrechtelijk onderzoek in naar de Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM), vanwege het vervuilen van een Gronings kanaal. De NAM heeft vanmiddag toegegeven dat de vervuiling bij het tankenpark vandaan komt.

In het kanaal in het dorp Farmsum is aardgascondensaat terechtgekomen, blijkt uit laboratoriumonderzoek. Dat moet afgelopen donderdag zijn gebeurd, door een lek bij het tankenpark van de NAM. Het SodM sommeerde het bedrijf daarom gisteren al om de vervuiling zo snel mogelijk op te ruimen en milieuschade te herstellen. Op dat moment ontkende het bedrijf echter nog dat het aardgascondensaat van hen afkomstig was. Vrijdag zou uit een eigen onderzoek zijn gebleken dat er geen lek was.

Uit metingen van de brandweer blijkt dat de concentratie van de stof in het water verhoogd is, maar zonder gevaar voor de volksgezondheid. Wel is het milieu aangetast. De gemeente stelt de NAM aansprakelijk voor alle schade. ,,Dit had gemeld moeten worden bij het Staatstoezicht op de Mijnen en bij de Omgevingsdienst.”

‘Schandalig’

Aardgascondensaat is erg schadelijk voor mens en dier. CDA-wethouder IJzebrand Rijzebol uit Delfzijl is zich ‘te pletter geschrokken’, en is boos en verontwaardigd over de handelwijze van de NAM. ,,Het is schandalig wat er is gebeurd.” De lekkage kon zomaar plaatsvinden, stelt de wethouder. ,,Zonder dat het de NAM is opgevallen”, foetert hij. Het was een eenmalige lekkage, benadrukt een woordvoerder van de NAM.

Bij het overslaan van dit restproduct van de aardgaswinning is volgens het gemeenteonderzoek iets mis gegaan. Een lekbak zou zijn overgelopen. Via het riool kwam vervolgens het condensaat in het afwateringskanaal terecht.

Recent werd er nog door burgers geprotesteerd tegen gevaar van de opslag bij het tankenpark !!

Wat is aardgascondensaat?

Aardgascondensaat bestaat uit een mengsel van hoofdzakelijk koolwaterstoffen, die condenseren bij de winning van aardgas. Die condensatie is het gevolg van de temperatuur- en drukverlaging die optreedt bij gasbehandeling. Het condensaat wordt verzameld en naar een olieraffinaderij afgevoerd voor raffinage.

Aardgascondensaat bestaat doorgaans uit pentaan, hexaan, cyclohexaan en benzeen, heptaan en tolueen, octaan, ethylbenzeen en xyleen en andere koolwaterstoffen.

SodM(@ sodmnl) 1539043200000

Strafrechtelijk onderzoek gestart naar NAM na lekken giftig aardgascondensaat

NU 09.10.2018 Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) meldt dat er een strafrechtelijk onderzoek is gestart naar de NAM vanwege het lekken van giftig aardgascondensaat in een kanaal in het Groningse Farmsum.

Maandag heeft het SodM de NAM al gesommeerd om de “omvang van de lozing zo snel mogelijk te minimaliseren” en om de eventuele schade aan het milieu te herstellen.

Daarnaast wil het SodM dat partijen die toezicht houden op de aardgaswinning worden geïnformeerd door de NAM, evenals de gemeente. Er moet ook onderzoek naar de oorzaak van het lekken gestart worden en de NAM moet aangeven hoe dit in de toekomst kan worden voorkomen.

Sinds donderdag dreef de vlek met het giftige aardgascondensaat al in het kanaal. Het kwam in het water terecht doordat een lekbak waarin het condensaat werd opgevangen was overstroomd en daarna in het oppervlaktewater terecht was gekomen.

Aardgascondensaat komt vrij bij de winning van aardgas. Het is een zeer giftige stof.

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Landelijke en onafhankelijke afwikkeling mijnbouwschade

RO 09.10.2018 Er komt een landelijke, onafhankelijke afwikkeling van mijnbouwschade. Gedupeerden van mijnbouwschade zullen voor de beoordeling van hun schade niet langer afhankelijk zijn van de betreffende mijnbouwonderneming.

Dat schrijft minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat vandaag in een brief aan de Tweede Kamer. Om de schadeafhandeling voortaan onder regie van de overheid te brengen, roept  Wiebes een ‘Commissie mijnbouwschade’ in het leven. Hiermee wil de bewindsman zorgen voor een snelle en efficiënte schadeafhandeling met laagdrempelige toegang voor gedupeerden.

Het uitgangspunt blijft dat de kosten voor rekening zijn van de mijnbouwonderneming en dus geen gevolgen hebben voor de Rijksbegroting.

Minister Wiebes: “Mensen moeten bij de vergoeding van mijnbouwschade niet verzanden in langdurige technische en juridische discussies, waarbij ze voor de beoordeling van hun schade afhankelijk zijn van het bedrijf dat mogelijk de schade heeft veroorzaakt.

Daarom moet er een landelijke, onafhankelijke afhandeling van mijnbouwschade komen. Ik ga ervoor zorgen dat de beoordeling zowel procedureel als inhoudelijk transparant is en dit onafhankelijk gebeurt van de mijnbouwonderneming die de schade moet vergoeden.”

Voor mijnbouwschade in Groningen is inmiddels een wetsvoorstel in voorbereiding; het Instituut Mijnbouwschade Groningen gaat schademeldingen onafhankelijk van de mijnbouwonderneming beoordelen. Minister Wiebes wil nu ook dat gedupeerden in de rest van Nederland schade als gevolg van mijnbouw op eenvoudige en laagdrempelige manier kunnen verhalen.

Hij wil dat dit geldt voor alle vormen van mijnbouw­, zoals zoutwinning, geothermie, gaswinning uit kleine velden en voormalige mijnbouw Limburg. Omdat deze mijnbouwactiviteiten (en schades als gevolg daarvan) verschillen met die in Groningen komt hier een passende, separate schaderegeling voor: de Commissie mijnbouwschade.

De commissie beoordeelt de aanvragen onafhankelijk van de mijnbouwonderneming en beslist vervolgens over de hoogte van het schadebedrag dat door de desbetreffende mijnbouwonderneming dient te worden vergoed. Voor de beoordeling van de schades en de vaststelling van de schadebedragen gaat de commissie werken met een objectief en transparant schadeprotocol.

Vooruitlopend op de instelling van de beoogde Commissie mijnbouwschade, is Wiebes met de Technische commissie bodembeweging (Tcbb) in gesprek over de bouwstenen voor de inrichting, organisatie, samenstelling en werkwijze van de Commissie mijnbouwschade en voor het opstellen van een schadeprotocol.

Bijlage;

Kamerbrief over landelijke afwikkeling mijnbouwschade

Kamerstuk: Kamerbrief | 09-10-2018

Verantwoordelijk

Nationaal Programma moet Groningen ‘toekomstbestendig’ houden

BB 06.10.2018 Het Nationaal Programma Groningen is vrijdag gepresenteerd. ‘Na het besluit om de gaswinning te beëindigen moet het nationaal programma ervoor zorgen dat Groningen een toekomstbestendig en leefbaar gebied blijft met behoud van de eigen identiteit waar het goed wonen, werken en recreëren is’, zeggen de provincie Groningen, de tien gemeenten in het aardbevingsgebied en het kabinet.

1,15 miljard euro

Voor het programma is een budget van 1,15 miljard euro beschikbaar. Inzet van de regio en het kabinet is om ‘uitdagingen en ambities in Groningen nadrukkelijk te verbinden met nationale uitdagingen’. Voorbeelden daarvan zijn de overgang naar duurzame energiebronnen, verstedelijking, digitalisering en veranderende behoeftes van mensen op arbeidsmarkt.

Hoofdpunten

Het Nationaal Programma Groningen richt zich op de hoofdpunten wonen (inclusief welzijn, leefbaarheid en gezondheid), natuur, energie, klimaat en duurzaamheid, en op de economie en het stimuleren van innovatie en kansrijke sectoren. De regio en het kabinet willen de burgers, het bedrijfsleven en maatschappelijke instellingen nadrukkelijk betrekken bij het bereiken van de ambities. ‘Het nationaal programma is daarom geen blauwdruk maar een uitnodiging aan de inwoners van de regio om zelf de regie te voeren op de toekomst van Groningen.’

Trainen wijkteams

Binnenkort wordt een besluit genomen om dit jaar al met een aantal projecten te beginnen. Daarvoor wordt 50 miljoen euro uitgetrokken. Het gaat om projecten als het trainen van wijkteams voor ondersteuning bij sociale, mentale en gezondheidsklachten als gevolg van aardbevingen en een investering in een testcentrum voor waterstof.

Groninger Gasberaad sceptisch

Belangenclub Groninger Gasberaad reageerde vrijdagochtend sceptisch op het Nationaal Programma Groningen. ‘Dat er over de toekomst wordt nagedacht is een goede stap, maar reden voor een feestje is het niet zolang de schadeafhandeling en versterking nog niet goed geregeld zijn’, zei secretaris Susan Top, die de plannen al had ingezien. (ANP)

Regio en kabinet investeren in toekomstbestendig Groningen

RO 05.10.2018 De provincie Groningen, de tien gemeenten in het aardbevingsgebied en het kabinet hebben vandaag het startschot gegeven voor het Nationaal Programma Groningen. Met dit programma werken regio en Rijk samen aan de economische versterking en de kwaliteit van de leefomgeving in het gebied. Ook krijgt Groningen een prominente rol op het gebied van energietransitie en duurzaamheid. Voor het nationaal programma is een investeringsbudget van 1,15 miljard euro beschikbaar.

Na het besluit om de gaswinning te beëindigen moet het Nationaal Programma Groningen ervoor zorgen dat Groningen een toekomstbestendig en leefbaar gebied blijft met behoud van de eigen identiteit waar het goed wonen, werken en recreëren is. De regio en het kabinet hebben vandaag afspraken gemaakt over de hoofdlijnen en de financiering van het nationaal programma.

In de komende maanden zullen de overheden samen met burgers, bedrijven en organisaties in de regio met concrete projecten verder invulling geven aan het toekomstperspectief voor Groningen. Het bedrag van 1,15 miljard euro wordt daarbij aangevuld met cofinanciering vanuit andere publieke en private middelen.

Inzet van regio en kabinet is om de uitdagingen en ambities in Groningen nadrukkelijk te verbinden met nationale uitdagingen, zoals de overgang naar een duurzame economie op basis van hernieuwbare energiebronnen. Maar Groningen kan ook als proeftuin dienen voor andere transities zoals verstedelijking, digitalisering en veranderende behoeftes van mensen op de arbeidsmarkt.

Het Nationaal Programma Groningen bestaat uit drie onderdelen:

  • Groningse kracht en trots is gericht op toekomstbestendig wonen in een aantrekkelijke omgeving met voldoende voorzieningen. Hierbij staan welzijn, leefbaarheid, leefomgeving en gezondheid centraal.
  • Groningse natuur, energie en klimaat is gericht op de energietransitie onder andere door het ontwikkelen van duurzame energieproductie en het verduurzamen van de landbouw. Hierbij is de ambitie dat Groningen ook andere delen van het land van duurzame energie blijft voorzien.
  • Groningse economie en arbeidsmarkt is gericht op het creëren van een toekomstbestendige regionale economie door het stimuleren van innovatie en kansrijke sectoren. Belangrijk daarbij zijn bereikbaarheid en de aansluiting van werk en vaardigheden.

Regio en kabinet doen nadrukkelijk een beroep op burgers, bedrijven en maatschappelijke instellingen in Groningen om een bijdrage te leveren aan de uitwerking van het toekomstperspectief. Het nationaal programma is daarom geen blauwdruk maar een uitnodiging aan de inwoners van de regio om zelf de regie te voeren op de toekomst van Groningen. Onder leiding van kwartiermakers worden zij de komende maanden nauw betrokken bij de uitwerking van het programma.

Vooruitlopend daarop nemen regio en kabinet binnenkort een besluit over een aantal projecten waarmee reeds dit jaar gestart kan worden. Hiervoor is 50 miljoen euro beschikbaar uit het totaalbudget. Zo wordt er mogelijk geld vrijgemaakt voor het trainen van wijkteams voor ondersteuning bij sociale, mentale en gezondheidsklachten als gevolg van aardbevingen.

Daarnaast wordt gekeken naar een investering in een testcentrum voor waterstof en komt er mogelijk geld voor verbetering van de leefbaarheid en voor erfgoedpanden in Overschild. Ook gaat mogelijk het plafond van de Regionale Investeringssteun Groningen omhoog voor extra investeringen gericht op vergroening van de industrie en de chemie.

Het startdocument Nationaal Programma Groningen staat vanaf vandaag op de website www.nationaalprogrammagroningen.nl.

Documenten

Kamerbrief over Nationaal Programma Groningen

Kamerstuk: Kamerbrief | 05-10-2018

Startdocument Nationaal Programma Groningen

Publicatie | 05-10-2018

Zie ook

Ruim 80 procent oude bevingsschade Groningen afgehandeld

NOS 01.10.2018 Ruim 80 procent van de Groningers met oude aardbevingsschade heeft het aanbod van gas-exploitant NAM voor de afhandeling geaccepteerd. Dat blijkt uit de eindrapportage van de NAM die minister Wiebes van Economische Zaken vandaag aan de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Het gaat om 5138 afgehandelde schadegevallen van bevingen die voor april 2017 plaatsvonden. Sindsdien mag de NAM niet meer beslissen over genoegdoening van de schade die de gasproducent zelf veroorzaakte door gaswinning. Op die werkwijze was veel kritiek, omdat de NAM een belang had om de kosten van de schadeafwikkeling laag te houden.

Niet geaccepteerd

Ongeveer 15 procent (938 mensen) van de Groningers met oude bevingsschade wees het NAM-aanbod af. De overige 5 procent heeft niet op tijd gereageerd.

De meeste gedupeerden die het aanbod afwezen, vonden de voorgestelde schadevergoeding te laag of misten kennis om het aanbod te beoordelen, schrijft Wiebes in zijn brief. Deze mensen konden hun zaak voorleggen aan de Arbiter Bodembeweging.

Stuwmeer

Nieuwe schadegevallen worden beoordeeld door de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen. Bij deze TCMG liggen zo’n 16.000 claims. Volgens de minister heeft de commissie grote moeite dit “stuwmeer” weg te werken.

Bekijk ook;

‘NAM-model voor onveilige huizen niet te controleren’

Nieuw gasbesluit: maximaal 19,4 miljard kuub

Alders: NAM bemoeit zich toch met versterking Groningse huizen

Kamerleden willen geen besloten sessie over deal gaswinning

NU 26.09.2018 De Tweede Kamer past ervoor om vertrouwelijk te worden bijgepraat over de deal die minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) eerder dit jaar met de oliemaatschappijen Shell en ExxonMobil sloot.

Een gesprek met topambtenaren daarover was daardoor woensdag een stuk eerder afgelopen dan gepland.

Wiebes maakte met de twee eigenaren van gasbedrijf de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) afspraken over de geleidelijke beëindiging van de gaswinning in Groningen. Daarbij is vastgelegd dat er altijd geld zal zijn om Groningers die schade hebben geleden door aardbevingen te helpen.

Ook zien de twee olieconcerns af van schadeclaims voor het gas dat in de grond achterblijft. Naar schatting zou er tot wel 125 miljard euro gas in de grond blijven zitten. Daar staat tegenover dat zij de komende jaren een groter deel van de winst mogen houden.

Kamerleden wilden weten hoe hard die afspraken met Shell en ExxonMobil zijn, en vroegen daarnaast naar financiële details. De ambtenaren bleken veel vragen echter alleen in het geheim te willen beantwoorden. Geen van de aanwezige Kamerleden bleek behoefte te hebben aan zo’n gesprek achter gesloten deuren.

Rutte: ‘Stapsgewijze beëindiging gaswinning Groningen’

Lees meer over: Gaswinning Groningen

‘Wiebes geeft coördinator vrijbrief voor afhandelen schade aardbevingen’

NU 25.09.2018 De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) krijgt van minister van Economische Zaken Eric Wiebes de taak om ervoor te zorgen dat de afhandeling van aardbevingsschade aan Groningse woningen goed en snel verloopt. Hiervoor krijgt hij een vrijbrief.

Trouw schrijft dinsdag dat het besluit van Wiebes maandag bekend is geworden toen Tweede Kamerleden op bezoek waren in Groningen. De minister was er vorige week al om afspraken te maken met lokale bestuurders.

De NCG, Herman Sietsma, kan nu afspraken met gedupeerden gaan maken. Sommige mensen wachten al lange tijd op een afspraak over de afhandeling en wonen al die tijd in een huis dat onveilig is door de schade. Die mensen krijgen binnen nu en vier weken een brief over de afhandeling.

De Rijksoverheid draait mogelijk voor de kosten op. Wiebes heeft gezegd dat het Rijk er in ieder geval voor gaat zorgen dat de rekeningen betaald worden.

De NCG bepaalt welke woningen als gevolg van aardbevingsschade onveilig zijn en in aanmerking komen voor versterking. Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) controleert of de juiste woningen versterkt worden en ziet erop toe dat dat snel gebeurt.

Wiebes besloot in maart dat de gaswinning in Groningen in 2030 volledig gestopt moet zijn. Sindsdien zijn zaken als de afhandeling van de schade echter grotendeels stil komen liggen, onder meer doordat de NCG Hans Alders opstapte vanwege de invloed van de NAM.

Lees meer over: Gaswinning Groningen

‘Vrij­brief Groningen voor herstel huizen bevingsge­bied, Rijk betaalt’

AD 25.09.2018 De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) krijgt van minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat een vrijbrief om het herstellen van huizen in het aardbevingsgebied zo snel mogelijk uit het slop te trekken. Dat schrijft Trouw.

Daarmee kan de NCG nu weer contracten sluiten en afspraken maken met huiseigenaren en de gestagneerde versterkingsoperatie nieuw leven inblazen.

Het akkoord bleek volgens de krant maandag tijdens een bijeenkomst in Groningen waar Tweede Kamerleden spraken met lokale vertegenwoordigers. Minister Wiebes bezocht het gebied vorige week ook.

Verder gaat volgens Trouw het Staatstoezicht op de Mijnen voortaan bepalen welke woningen onveilig zijn en niet meer de Nam.

Groningen ontvangt vrijbrief voor herstel huizen, het Rijk betaalt de kosten

Trouw 25.09.2018 Een gebouw is verstevigd met balken als gevolg van aardbevingsschade die is ontstaan door de gaswinning van de NAM in het gebied. © ANP

De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) krijgt van minister Wiebes van economische zaken en klimaat een vrijbrief om het herstellen van huizen in het aardbevingsgebied zo snel mogelijk uit het slop te trekken.

Met die toezegging kan de NCG verder met contracten sluiten en afspraken maken met huizenbezitters. Zo moet de versterkingsoperatie, die deels stil is komen te liggen, weer op gang komen.

De minister zegde ook toe dat het Rijk zorgt dat alle kosten worden betaald, zonodig door de overheid zelf

Dat er een akkoord is, bleek gisteren tijdens een bijeenkomst in Groningen waar Tweede Kamer­leden met lokale vertegenwoordigers spraken. De minister was vorige week in het gebied om met gemeente- en provinciebestuurders over de afhandeling van de aardbevingsschade te praten. De minister zegde ook toe dat het Rijk zorgt dat alle kosten worden betaald, zonodig door de overheid zelf. De NCG verwerkt het plan de komende weken, daarna worden de bewoners en de Kamer geïnformeerd.

Wantrouwen

Naast de ‘carte blanche’ voor de versterkingsoperatie spraken de bestuurders af dat de gebruikers van ongeveer twintig getroffen panden van scholen en zorginstellingen binnen vier weken moeten weten waar ze aan toe zijn. Bewoners van zeshonderd woningen waarvan recent werd vastgesteld dat die onveilig zijn, krijgen binnen enkele weken een brief over schadeherstel. De nieuwbouwwoningen die beschadigde huizen gaan vervangen, worden gasloos.

Ook hebben de vertegenwoordigers nog eens vastgelegd dat Staatstoezicht op de Mijnen (SODM) toezicht houdt op de Nam, die monitort welke woningen het meest onveilig zijn. Die rol moet op termijn overgenomen worden door een publieke partij. De vorige NCG, Hans Alders, stapte in juni op, omdat hij vond dat de exploitant van de gasvelden te veel aan tafel zit. Herman Sietsma is zijn tijdelijke opvolger.

Het herstel kan beter zorgvuldig dan overhaast gebeuren. Als mensen benaderd worden, moet het wel kloppen, aldus Agnes Mulder, CDA-Kamerlid.

Wiebes besliste in maart om de gaswinning in Groningen af te bouwen naar nul in uiterlijk 2030. Het vertrek van Alders en het vastlopen van de hersteloperatie versterkte het toch al grote wantrouwen in het aardbevingsgebied.

De basis staat

Ook gisteren hoorden de Kamerleden verklaringen van Groningers die het vertrouwen in de overheid volledig verloren zijn door het leven in onveiligheid en onzekerheid. Het akkoord kan een eerste stap zijn in ontdooiing van de band tussen Groningen en Den Haag.

Burgemeester Anno Wietze Hiemstra van Appingedam, die het woord voert namens de burgemeesters in het aardbevingsgebied, is tevreden over het plan. “De basis staat, maar nu moet er veel gebeuren.” Zo zijn de zeshonderd woningen die recent aan de versterkingsoperatie werden toegevoegd, vrijwel allemaal van particulieren. Er moeten dus honderden individuele maatregelen getroffen worden.

Tijdens de bijeenkomst kwamen veel onduidelijkheden naar voren over de beschadigde woningen. In totaal moeten waarschijnlijk zo’n 9500 huizen versterkt worden. Maar de lijsten met nog te versterken woningen veranderen geregeld. Zo is er geen ‘lijst op adresniveau’, zegt burgemeester Hiemstra. “In de gemeente Appingedam is er een lijst van 1126 gebouwen, met daarin 1700 woningen. Die lijst kan volgende week veranderen.”

Eén loket

CDA-Kamerlid Agnes Mulder noemt het ‘een nachtmerrie, dat de lijst zo vaak verandert’. Ze is blij dat er een akkoord ligt, hoewel het nog lang kan duren voor alle beschadigde huizen hersteld zijn. “Het herstel kan beter zorgvuldig dan overhaast gebeuren. Als mensen benaderd worden, moet het wel kloppen.”

PvdA-Kamerlid Henk Nijboer vindt dat de overheid bij het vaststellen of een woning onveilig is ‘te veel uitgaat van macromodellen’. Nu worden woningen gecontroleerd op basis van het gebouwtype. “Iedereen die zich onveilig voelt in zijn huis, zou een inspectie moeten krijgen.”

Gisteren maakte Wiebes ook bekend dat een onafhankelijke commissie het kabinet gaat adviseren over de regeling voor waardedaling van woningen. Wiebes wil dat er één loket komt voor alle vormen van aardbevingsschade.

Lees ook:

Middelstum heeft na vier jaar aardbevingsschade weer een kerk

Het geestelijk leven in Groningen zucht onder de gevolgen van de aardbevingen. ‘Wil je onveilig zijn of liever gelukkig? Dat soort vragen wordt de Groningers opgedrongen.’

Opinie: Groningen is voor de staat nog steeds een winstmaker, maar Shell verliest juist op Gronings gas

De staat verdiende meer dan Shell en Nam aan het Groningse gas. Dat heeft nu grote gevolgen, schetst geofysicus Jilles van den Beukel. Hij werkte ruim 25 jaar voor Shell.

Stevo Akkerman: Shell gedraagt zich als de onbegrepen minnaar van Groningen

Shell is een lief bedrijf dat erg houdt van Nederland en van Groningen in het bijzonder. Dat is niet zo verwonderlijk; via de Nam – eigendom van Shell en Exxon – moet het bedrijf hier de afgelopen decennia miljarden hebben verdiend.

Kabinet benoemt Adviescommissie waardedaling woningen aardbevingsgebied Groningen

RO 24.09.2018 Een onafhankelijke commissie gaat het kabinet adviseren over de regeling voor waardedaling van woningen in het aardbevingsgebied in Groningen. De commissie moet voor 1 januari aangeven hoe ook deze vorm van schade het beste publiek kan worden afgehandeld.

Minister Wiebes van Economische Zaken werkt aan één publiek loket voor alle vormen van aardbevingsschade. Zo kunnen bewoners met fysieke aardbevingsschade aan woning sinds april terecht bij de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen. Het wetsvoorstel Instituut Mijnbouwschade bevat de wettelijke grondslag voor een dergelijke regeling. De minister verwacht het wetsvoorstel in het voorjaar van 2019 aan de Tweede Kamer aan te kunnen bieden.

Om woningeigenaren in het aardbevingsgebied te compenseren heeft NAM in 2014 de regeling waardedaling ingevoerd. Deze regeling biedt compensatie als een woning bij verkoop minder opbrengt door het risico op aardbevingen. Het Gerechtshof heeft echter begin dit jaar bepaald dat waardedaling ook los van een eventuele verkoop van de woning gecompenseerd moet worden.

De commissie zal adviseren hoe uitvoering kan worden gegeven aan de uitspraak van het Gerechtshof en hoe deze regeling publiek kan worden ingericht. De commissie bestaat uit de heren mr. A. Hammerstein, prof. dr. J. Rouwendal en prof. dr. P.J. Boelhouwer. Het benoemingsbesluit is vandaag gepubliceerd in de Staatscourant.

Mensen met tegenzin akkoord met aanbod NAM

Telegraaf 12.09.2018 Een groot deel van de Groningers heeft het laatste aanbod van de NAM voor de afhandeling van oude schadegevallen geaccepteerd. Maar dat betekent niet dat de mensen daar ook tevreden mee zijn. Dat zegt de Onafhankelijke Raadsman Gaswinning in zijn halfjaarlijks rapport.

De NAM besloot begin dit jaar om de meer dan 6000 openstaande schadegevallen van vóór 31 maart 2017 een laatste aanbod te doen. Bijna 80 procent heeft dat geaccepteerd. „Een hoge score”, zegt raadsman Leendert Klaassen. Maar er is volgens hem weinig sprake van echte tevredenheid, omdat „het schadeproces zich vaak jaren heeft voortgesleept.” „Het lijkt er bovendien op dat velen met (lichte) tegenzin akkoord zijn gegaan.”

BEKIJK OOK:

Wiebes: echt haast maken met schadeprotocol

De Onafhankelijke Raadsman Gaswinning fungeert als een soort ombudsman en is benoemd door toenmalig minister Henk Kamp van Economische Zaken.

BEKIJK OOK:

NAM moet waardedaling Groningse huizen al voor verkoop vergoeden

BEKIJK OOK:

Blij Groningen vraagt nu om ’doorpakken’

LEES MEER OVER gaswinning aardbevingen schade

Kamer wil Wiebes weer spreken over Groningen

Telegraaf 06.09.2018  De Tweede Kamer wil minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat opnieuw spreken over de manier waarop de versterking van onveilige huizen in Groningen wordt aangepakt. Met name de oppositiepartijen vinden dat het proces veel te traag verloopt. Bovendien zou de NAM nog altijd invloed hebben, terwijl Wiebes had beloofd dat het gasbedrijf op afstand werd gezet.

De Mijnraad adviseerde vlak voor het zomerreces om de 1500 gebouwen die het meest zijn verzwakt door aardbevingen als gevolg van de gaswinning met voorrang te versterken. Welke dat zijn, zou deze maand duidelijk moeten worden. Maar volgens RTV Noord lukt het tot dusver niet om die lijst op te stellen, mede doordat een onbetrouwbaar rekenmodel van de NAM wordt gebruikt.

„Minister Wiebes breekt weer beloftes aan Groningen”, stelt SP-parlementariër Kamerlid Sandra Beckermann. Een meerderheid in de Tweede Kamer steunde haar verzoek om een nieuw debat met de bewindsman. Beckermanns PvdA-collega Henk Nijboer vindt het „ongelofelijk” dat nog altijd met modellen wordt gewerkt. „Iedereen met een beetje kennis van de situatie weet dat je de veiligheid van woningen alleen kunt vaststellen na een grondige inspectie”, twittert hij.

Wiebes laat weten dat hij met de regio samen werkt aan een plan van aanpak. Hij bestrijdt dat bij de inventarisatie van de meest onveilige woningen alleen naar het risicomodel van de NAM wordt gekeken. „Vanzelfsprekend gaan we bij alle huizen ter plekke kijken en gaan we ook in gesprek met de bewoners”, aldus de minister. Daarnaast worden de uitkomsten voorgelegd aan zowel toezichthouders als onafhankelijke deskundigen.Lees ook:

BEKIJK OOK:

’NAM frustreert lijst onveilige woningen’

LEES MEER OVER  ministers  aardbevingen  gaswinning eric wiebes

Kamer wil Wiebes weer spreken over onveilige huizen Groningen

AD 06.09.2018 Minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) moet opnieuw op het matje komen in de Tweede Kamer over de versterkingsoperatie van onveilige huizen in het Groningse gasgebied. Die zou veel te traag verlopen, vinden met name de oppositiepartijen. Bovendien zou de NAM nog altijd invloed hebben, terwijl Wiebes had beloofd dat het gasbedrijf op afstand zou worden gezet.

De Mijnraad adviseerde vlak voor het zomerreces om de 1500 gebouwen die het meest zijn verzwakt door aardbevingen als gevolg van de gaswinning met voorrang te versterken. Welke dat zijn zou deze maand duidelijk moeten worden. Maar volgens RTV Noord lukt het tot dusver niet om die lijst op te stellen, mede doordat een onbetrouwbaar rekenmodel van de NAM wordt gebruikt.

Ingewijden melden de omroep dat er de gekste resultaten uit het rekenmodel komen, waarbij niet alleen het totaal aantal huizen op de lijst verandert, maar waarbij er ook adressen opstaan die nog helemaal niet als onveilig waren bestempeld. Ook kan het zijn dat bij een twee-onder-een-kapwoning de ene helft als veilig wordt gezien, terwijl de andere helft wel onveilig zou zijn

Beloftes

Minister Wiebes breekt weer beloftes aan Groningen, aldus Sandra Beckerman, SP.

,,Onbestaanbaar”, zegt SP-Kamerlid Sandra Beckerman, die vanmiddag direct een debat aanvroeg. ,,Minister Wiebes breekt weer beloftes aan Groningen.” Beckerman wil dat Wiebes direct optreedt. ,,Het is nog steeds onduidelijk welke woningen onveilig zijn en de NAM maakt het opstellen van de lijst onmogelijk.”

Een meerderheid in de Tweede Kamer steunde uiteindelijk haar verzoek om een nieuw debat met de bewindsman. 

PvdA-Kamerlid Henk Nijboer vindt het ‘ongelofelijk’ dat nog altijd met modellen wordt gewerkt. ,,Iedereen met een beetje kennis van de situatie weet dat je de veiligheid van woningen alleen kunt vaststellen na een grondige inspectie”, twittert hij.

Grondig onderzoek

Wiebes laat weten dat hij met de regio samen werkt aan een plan van aanpak. Hij bestrijdt dat bij de inventarisatie van de meest onveilige woningen alleen naar het risicomodel van de NAM wordt gekeken. ,,Vanzelfsprekend gaan we bij alle huizen ter plekke kijken en gaan we ook in gesprek met de bewoners”, aldus de minister. Daarnaast worden de uitkomsten voorgelegd aan zowel toezichthouders als onafhankelijke deskundigen.

‘Ook bevingen bij zoutwin­ning Groningen’

AD 03.09.2018 Niet alleen de gaswinning veroorzaakt aardbevingen in Groningen. Ook zout kan de grond laten trillen. Op 19 november vorig jaar zijn er zeker vier bevingen achter elkaar geweest bij een zogeheten zoutcaverne in de buurt van Winschoten.

De zwaarste beving had een kracht van 1,3. Die is mogelijk ook gevoeld door mensen. De andere drie waren zo licht, dat de kracht niet goed vast te stellen was. De vier bevingen gebeurden op een diepte van ongeveer 400 meter. Dat is veel ondieper dan gas-aardbevingen, die ongeveer 3 kilometer onder de grond gebeuren.

De aardbeving is mogelijk veroorzaakt doordat een laag krijtkalk boven de zoutkoepel in beweging kwam. Het is niet zeker of dat is toe te schrijven aan zoutwinning, er kan ook een natuurlijke oorzaak zijn. ,,Zout zelf doet ook van alles. Zout is redelijk vloeibaar en is in beweging”, legt seismoloog Läslo Evers van het KNMI uit.

Om meer duidelijkheid te krijgen, zijn er extra meetapparaten ingegraven bij Winschoten. Die moeten ook kleinere aardbevingen oppikken, zodat het KNMI beter kan uitrekenen wat er precies aan de hand is. AkzoNobel, dat zout wint bij Winschoten, draait op voor de kosten. De onderzoekers hebben ook gezocht of er eerder aardbevingen bij de zoutkoepel zijn geweest, maar die zijn niet gevonden.

Lees ook

Actievoerders blokkeren NAM-locatie Groningen

Lees meer

Politie biedt excuses aan voor gebruik wapenstok bij demonstratie Farmsum

NU 30.08.2018 De politie heeft excuses aangeboden voor het gebruik van wapenstokken tijdens een demonstratie tegen gaswinning bij een terrein van de NAM in het Groningse Farmsum.

Demonstranten van de groep Code Rood, die tegen fossiele brandstoffen is, overwegen aangifte te doen tegen de agenten die hen met een wapenstok hebben geslagen.

De politie zegt dat het gaat om een communicatiefout. Agenten waren uit voorzorg aanwezig bij het protest, om te voorkomen dat demonstranten het terrein betraden. Dat kan volgens de politie gevaarlijk zijn.

Toen actievoerder het terrein van de NAM dreigden op te gaan, grepen sommige agenten hardhandig in. “Dat was niet de bedoeling. Bij het aansturen is iets fout gegaan”, laat een woordvoerder van de politie weten.

Volgens de politie zijn er geen gewonden gevallen door de wapenstokken. Code Rood laat weten dat er wel twee mensen gewond zijn geraakt en naar het ziekenhuis moesten. “Eentje met een hersenschudding en een ander met verwondingen aan de arm”, zegt de woordvoerder van de organisatie.

De woordvoerder zegt ook dat sommige agenten bovenhands sloegen met de wapenstokken. “Dat is verboden omdat je iemand levensgevaarlijk kan verwonden.”

“We betreuren dat dit is gebeurd. De politie zou beter moeten zorgen voor haar inwoners, de Groningers.” Op internet zijn video’s te zien waarop agenten hard inslaan op enkele activisten, ook dinsdag al.

Aan de protesten doen honderden mensen, vooral jongeren, mee. Ze willen hun actie enkele dagen volhouden. Code Rood strijdt tegen de fossiele industrie en bezette eerder de kolenoverslag in Amsterdam.

Actievoerders blokkeren NAM-locatie tegen gaswinning

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Actievoerders beëindigen blokkade NAM-locatie Farmsum

NU 30.08.2018 De actievoerders van de groep Code Rood hebben donderdag hun blokkade van een locatie van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) in Farmsum opgeheven. Volgens de actiegroep deden de afgelopen dagen zevenhonderd mensen aan de actie mee.

De groep hield sinds dinsdag een zitblokkade voor de ingang van het tankenpark van de NAM. De actie was “een protest tegen de fossiele industrie, Shell en Exxon, die hele gebieden opofferen aan de winning van fossiele brandstoffen en geen enkele verantwoordelijkheid nemen voor de gevolgen”, aldus de klimaatactivisten.

Code Rood noemt de zitblokkade een groot succes. “We gaan nu onze energie richten op het versterken van deze groeiende beweging en volgende acties”, meldt de actiegroep.

In het tankenpark wordt aardgascondensaat, een restproduct van de gaswinning, op- en overgeslagen. Het condensaat komt via een pijpleiding of met tankwagens in Farmsum aan. Daar scheidt de NAM het condensaat van het zogeheten productiewater, waarna het in tankers wordt vervoerd naar de raffinaderijen in de Botlek die er kerosine van maken

Politie gebruikte wapenstokken

De politie gebruikte dinsdag wapenstokken tegen de actievoerders. De politie heeft daarvoor haar excuses aangeboden en zegt dat het om een communicatiefout ging. Agenten waren uit voorzorg bij het protest aanwezig, om te voorkomen dat demonstranten het terrein betraden.

Toen actievoerders het terrein van de NAM op dreigden te gaan, grepen sommige agenten hardhandig in. “Dat was niet de bedoeling. Bij het aansturen is iets fout gegaan”, laat een woordvoerder van de politie weten.

De activisten zeggen dat twee mensen door het hardhandige politieoptreden naar het ziekenhuis moesten. De politie meldt echter geen meldingen over gewonden te hebben gekregen. Een aantal geslagen demonstranten overweegt aangifte te doen.

Zie ook: Actievoerders blokkeren NAM-locatie Farmsum uit protest tegen gaswinning

Lees meer over: Groningen Gaswinning Groningen

Burgemees­ter Delfzijl schrikt van hard politie-optreden bij NAM-ter­rein

AD 29.08.2018 Burgemeester Gerard Beukema van Delfzijl is geschrokken van het politiegeweld gisteravond tegen actievoerders in Farmsum. Daarbij zijn vijf gewonden gevallen. Een vrouw raakte zelfs buiten bewustzijn nadat ze flinke klappen met een wapenstok had gekregen.

De politie kwam in actie toen een groep actievoerders naar het hek van de NAM-opslag rende en daar spandoeken op bevestigde. Dat was volgens de politie tegen de afspraken. ,,We hebben vanmorgen met de politie gesproken over het optreden gisteravond. We betreuren het incident”, aldus Beukema.

Volgens de burgemeester voelde de politie zich in het nauw gedreven toen er een groep activisten naar het hek stormde. Bovendien werden de actievoerders gemaand zich terug te trekken. ,,Er was even een escalatie, maar gelukkig herstelde de rust zich snel. En die is er nu nog steeds. We hopen dat het zo blijft.”

   Matthijs Pontier@Matthijs85

Politie slaat hard in op vreedzame, ongewapende actievoerders die in het gras zitten, terwijl ze ‘geen geweld’ roepen #CodeRood #politiegeweld pic.twitter.com/IOVxXvyda9
Schandalig, @Politie!

10:33 AM – Aug 29, 2018

387 people are talking about this

De actiegroep Code Rood, die de actie voert, spreekt van ‘disproportioneel en volstrekt onnodig geweld’. ,,Het is opvallend dat fossiele bedrijven alle ruimte krijgen om huizen en levens van mensen kapot te maken en dat politie dan zo hard ingrijpt tegen mensen die die vreedzaam demonstreren. Zou men maar eens zo hard optreden tegen dit soort bedrijven”, zegt de woordvoerster van de actiegroep.

Eindtijd 

De actievoerders hebben van de burgemeester toestemming gekregen om tot en met vrijdag te demonstreren bij de NAM-locatie. Over die eindtijd, zei de andere woordvoerder Maarten eerder: ,,Daar trekken we ons niet zoveel van aan. We hebben ons eigen plan.’’

In het NAM-tankpark bij Farmsum wordt aardgascondensaat opgeslagen. Aardgascondensaat wordt gezien als een gevaarlijke stof. De gemeente Delfzijl heeft flyers uitgedeeld aan de actievoerders om ‘met gezond verstand’ actie te voeren.

   Politie Groningen

✔@polgroningen

Demonstranten in Farmssum hebben zich richting de hekken bewogen. Dit is tegen de demonstratieregels in. Agenten hebben meerdere malen gevraagd om bij de hekken weg te gaan. Daar is niet naar geluisterd. Hierdoor moest de politie optreden. Direct daarna is de rust teruggekeerd.

9:58 PM – Aug 28, 2018

101 people are talking about this

https://pbs.twimg.com/ext_tw_video_thumb/1034526520637882368/pu/img/X7Jz43GqvVSRtzfU?format=jpg&name=900×900

  Micha Bloss@Michabl

The police is acting harsh, even though protestors stay peaceful. #CodeRood

9:42 PM – Aug 28, 2018

26 people are talking about this

Actievoerders van Code Rood. © ANP

Betogers tegen gaswinning Groningen botsen met politie in Farmsum

NU 28.08.2018 Tijdens een demonstratie tegen de gaswinning in Groningen heerste dinsdagavond korte tijd een grimmige sfeer. De politie hield betogers met onder meer wapenstokken weg bij het hek van een locatie van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) bij Farmsum.

Actiegroep Code Rood claimt dat vijf activisten gewond zijn. Een jonge vrouw zou bewusteloos zijn geraakt.

Volgens de politie zijn er geen meldingen binnengekomen over gewonden. De vrouw die onwel werd is ter plaatse behandeld. Ze hoefde niet naar het ziekenhuis.

De demonstranten zouden zich in strijd met de regels bij de hekken hebben begeven. Op beelden was te zien dat ze spandoeken op wilden hangen. ”Agenten hebben meerdere malen gevraagd om bij de hekken weg te gaan. Daar is niet naar geluisterd. Hierdoor moest de politie optreden”, aldus de Groningse politie.

Politie slaat hard op actievoerders #Zitactie #rtvnoord

  martindrent

18:58 – 28 augustus 2018

Betogers willen actie dagen volhouden

Na het ingrijpen werd het snel weer rustig, lieten zowel de betogers als de politie weten. Aan het protest doen honderden mensen, vooral jongeren, mee. Ze willen hun actie enkele dagen volhouden.

“Onze actie is gericht tegen de fossiele industrie, Shell en Exxon, die hele gebieden opoffert aan de winning van fossiele brandstoffen en geen enkele verantwoordelijkheid neemt voor de gevolgen”, aldus de klimaatactivisten in een verklaring. “Wij laten zien dat verzet mogelijk is als mensen de handen ineen slaan en samen een front vormen.”

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Actievoerders blokkeren NAM-locatie Farmsum uit protest tegen gaswinning

NU 28.08.2018 De toegang tot het Tankenpark van de NAM in het Groningse Farmsum (gemeente Delfzijl) is dinsdag eind van de ochtend geblokkeerd. Volgens de actiegroep Code Rood hebben ruim zevenhonderd mensen zich voor de toegangshekken van het bedrijfsterrein verzameld.

De actievoerders willen hun actie enkele dagen volhouden.

”Onze actie is gericht tegen de fossiele industrie (Shell en Exxon) die hele gebieden opoffert aan de winning van fossiele brandstoffen en geen enkele verantwoordelijkheid neemt voor de gevolgen. Ook niet voor klimaatverandering. Wij laten zien dat verzet mogelijk is als mensen de handen ineenslaan en samen een front vormen”, aldus de klimaatactivisten in een verklaring.

Volgens de woordvoerder worden de actievoerders in de gaten gehouden door de politie. ”Agenten filmen ons. Er staan zeker zes politiebusjes. Maar wij zijn met meer”, zegt hij.

Volgens Code Rood is de blokkade in Farmsum “de grootste burgerlijke ongehoorzaamheidsactie tegen de gaswinning in Groningen ooit”.

NAM slaat aardgascondensaat en productiewater op in Tankenpark

In het Tankenpark wordt aardgascondensaat op- en overgeslagen. Het is een restproduct van de gaswinning. Het condensaat komt via een pijpleiding of met tankwagens aan in Farmsum. Daar scheidt de NAM het condensaat van het zogeheten productiewater waarna het in tankers wordt vervoerd naar de raffinaderijen in de Botlek die er kerosine van maken.

Code Rood wil met de blokkade deze gang van zaken ontregelen.

Fotoserie: Blokkade NAM in Farmsum

Lees meer over: farmsum Gaswinning Groningen

Actievoer­ders blokkeren NAM-locatie Groningen

AD 28.08.2018 Milieuactivisten van Code Rood hebben het tankpark van de NAM in het Groningse Farmsum geblokkeerd. De actievoerders eisen dat de gaswinning versneld wordt afgebouwd. Er is veel politie op de been.

De demonstranten houden de komende dagen een zitblokkade. Ze hebben zich verzameld voor de toegangshekken van het bedrijfsterrein. Volgens de actiegroep zijn inmiddels al zo’n 700 actievoerders aangekomen.

De eerste groep vertrok vanochtend vroeg rond half acht uit het actiekamp in Leermens. De demonstranten werden op de voet gevolgd door politie. Ook op de locatie zijn veel agenten aanwezig. ,,Ze filmen ons. Er staan zeker zes politiebusjes. Maar wij zijn met meer”, aldus een woordvoerder van Code Rood.

Soapbox@SoapboxEN

“What do we want? Climate justice! When do we want it? Now!” alt=”🌏” class=”Emoji Emoji–forText” draggable=false title=”Earth globe asia-australia” aria-label=”Emoji: Earth globe asia-australia” v:shapes=”_x0000_i1025″>#CodeRood #climatejustice #activism #Netherlands @Klimaatactie  12:03 PM – Aug 28, 2018

See Soapbox’s other Tweets

Volgens de verslaggever van het Dagblad van het Noorden is de sfeer gemoedelijk en ontspannen. Al sinds afgelopen weekeinde zijn de demonstranten neergestreken in het actiekamp bij Leermens.

Het gaat niet alleen om Groningers, maar ook om mensen uit België, Engeland, Duitsland, Denemarken en Zweden. ,,De problemen rondom de gaswinning in Groningen zijn niet alleen een lokaal probleem, maar maken onderdeel uit van de destructie die Shell, Exxon en andere fossiele bedrijven overal ter wereld veroorzaken”, zegt Maarten, die als woordvoerder optreedt namens Code Rood tegen het Dagblad van het Noorden. Maarten wil niet met zijn volledige naam opgevoerd worden.

© REUTERS

View image on Twitter

   Nora Börding@noraboerding

1140 Around 600 activists protest against gas extraction in #Groningen and blockade the entrance of NAM gas extraction site near the city. Being the biggest gasfield in Europe, it caused several earthquakes in the past. #CodeRood #Klimaatactie #climatechange @Klimaatactie  11:40 AM – Aug 28, 2018

See Nora Börding’s other Tweets

Twitter Ads info and privacy

De burgemeester van Delfzijl, Gerard Beukema, gaf de actiegroep toestemming om tot en met vrijdag te demonstreren bij de NAM-locatie. Over die eindtijd, zegt Code Rood-woordvoerder Maarten: ,,Daar trekken we ons niet zoveel van aan. We hebben ons eigen plan.’’

In het NAM-tankpark bij Farmsum wordt aardgascondensaat opgeslagen. Aardgascondensaat wordt gezien als een gevaarlijke stof. De gemeente Delfzijl deelt flyers uit aan de actievoerders om ‘met gezond verstand’ actie te voeren.

View image on Twitter

   Gemeente Delfzijl@Gem_Delfzijl

Gemeente Delfzijl deelt vandaag flyers uit met tips voor veilig demonstreren en actievoeren.

1:18 PM – Aug 28, 2018 See Gemeente Delfzijl’s other Tweets

Ministers ‘overrompeld’ door besluit van Wiebes om te stoppen met gaswinning

NU 27.08.2018 De leden van het kabinet waren “overrompeld” door het besluit van minister van Economische Zaken en Klimaat Eric Wiebes om de gaswinning in Groningen helemaal te stoppen. Dat zei Wiebes in het tv-programma Zomergasten.

“Ik heb een radicaal voorstel gedaan. De leden van het kabinet zijn allemaal overrompeld geweest”, aldus Wiebes. Na “lang beraad” hebben toen alle kabinetsleden “hun schouders er onder gezet”.

Het kabinet besloot eind maart dat de gaskraan in 2030 uiteindelijk helemaal dicht moet zijn.

Wiebes zei verder dat hij al in november vorig jaar begon na te denken over het verder terugbrengen van de gaswinning in Groningen. Hij was ongelukkig met de versterkingsoperatie daar, die vaak neerkwam op sloop.

Het is volgens hem een onomkeerbaar besluit om met de gaswinning te stoppen. De bewindsman herhaalde dat alle schade die ontstaat of is ontstaan door de gaswinning zal worden vergoed. “Voor eeuwig”, zei hij.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Lees meer over: zomergasten Gaswinning Groningen

Ministers ‘overrom­peld’ door dichtdraai­en gaskraan Groningen

AD 27.08.2018 De kabinetsleden waren in eerste instantie ‘overrompeld’ door het besluit van minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) om de gaswinning in Groningen helemaal te stoppen. Dat zei Wiebes gisteravond in het tv-programma Zomergasten.

Ik heb een radicaal voorstel gedaan, aldus Minister Wiebes.

,,Ik heb een radicaal voorstel gedaan. De leden van het kabinet zijn allemaal overrompeld geweest”, zei hij. Na ‘lang beraad’ hebben toen alle bewindslieden ‘hun schouders er onder gezet’. Het kabinet besloot eind maart dat de gaskraan in 2030 uiteindelijk helemaal dicht moet zijn.

Wiebes zei verder dat hij al in november vorig jaar begon na te denken over het verder terugbrengen van de gaswinning in Groningen. Hij was ongelukkig met de versterkingsoperatie daar, die vaak ook neerkwam op sloop.

De getroffen Groningers hoeven volgens Wiebes niet bang te zijn dat ze worden vergeten. Ook niet in de toekomst. ,,Alle schade, tot in de eeuwigheid, die hiermee samenhangt wordt vergoed. Punt”, zei hij stellig.

Lees ook

Nederland niet voorbereid op gevolgen gastekort

Lees meer

   VPRO Zomergasten

✔@zomergasten

Eric Wiebes over de gevolgen van gaswinning in Groningen: ‘Alle schade, tot in de eeuwigheid, die hiermee samenhangt wordt vergoed. Punt.’ #Zomergasten

10:50 PM – Aug 26, 2018

Definitief

Het is volgens hem een onomkeerbaar besluit om met de gaswinning te stoppen. De bewindsman herhaalde dat alle schade die ontstaat of is ontstaan door de gaswinning zal worden vergoed. ,,Voor eeuwig”, zei hij.

Het gesprek met de minister heeft 469.000 kijkers getrokken. In het dagoverzicht van de Stichting KijkOnderzoek (SKO) staat de aflevering van Zomergasten op de zestiende plaats. De top 3 wordt gevormd door het Journaal van 20.00 uur, Studio Sport Eredivisieen Tussen Kunst en Kitsch.

   VPRO Zomergasten

✔@zomergasten

Eric Wiebes en Janine Abbring over stoppen met gaswinning in Groningen. #Zomergasten

10:40 PM – Aug 26, 2018

Wiebes: ‘Kabinetsleden overrompeld door gasbesluit’

NOS 26.08.2018 Volgens minister Wiebes van Economische Zaken had geen van de ministers vooraf gedacht dat dit kabinet de gaskraan zou dichtdraaien. Ook hijzelf niet. “Het was een radicaal besluit: de collega’s wisten er niets van van tevoren”, zei Wiebes in het VPRO-programma Zomergasten. “De leden van het kabinet zijn allemaal overrompeld geweest. Niemand had dit gedacht, maar we geloven er nu allemaal in en staan er allemaal achter.”

Kort na zijn aantreden in oktober vorig jaar, zo vertelde hij op televisie, raakte hij doordrongen van de ernst van de situatie in het gaswinningsgebied. In maart dit jaar besloot het kabinet de gaskraan eind volgend decennium helemaal dicht te draaien.

Onhoudbaar

Als hem gevraagd wordt wat de directe aanleiding ervoor was, antwoordde hij: “De aanleiding, de aanleiding? Ik heb geconcludeerd dat het geen doen was.” Wiebes doelde daarbij op de versterkingsoperatie. “Dat was niet houdbaar meer, het was niet versterken, maar in veel gevallen slopen, op grote schaal.”

De minister raakte er snel van overtuigd dat het zo niet langer kon. Het besluit is volgens hem het “grootste besluit van dit kabinet”. “Ik heb overal lopen zeuren en lopen trekken om dit voor elkaar te krijgen.”

   VPRO Zomergasten

@zomergasten

Eric Wiebes en Janine Abbring over stoppen met gaswinning in Groningen. #Zomergasten

Wiebes vindt niet dat zijn voorgangers steken hebben laten vallen, maar meent wel dat hij “veel radicaler te werk is gegaan dan tot dan toe gewoon was”. Volgens hem is het ook een kwestie van voortschrijdend inzicht. “Minister Kamp heeft de beslissingen genomen die op dat moment het beste waren.”

Onomkeerbaar

Volgens Wiebes kon hij niet anders dan besluiten de gaskraan dicht te draaien. Wel gaf hij toe dat hij “onvriendelijker” is geweest dan anderen. “Ik heb bijvoorbeeld tegen de grootverbruikers in de industrie gezegd dat ze van het gas af moeten.”

Wiebes zei de argwaan in Groningen te begrijpen, maar dat is volgens hem niet nodig: ook al is het sluiten van de gaskraan niet wettelijk vastgelegd, het besluit is volgens hem onomkeerbaar.

BEKIJK OOK

Kabinet: binnen 12 jaar einde aan gaswinning in Groningen

Wiebes niet eens met conclusie dat Nederland niet klaar is voor gastekort

NU 24.08.2018 Nederland is wel goed voorbereid op calamiteiten bij de gasvoorziening. Minister van Economische Zaken en Klimaat Eric Wiebes zegt dat in reactie op een bericht van EenVandaag.

Het crisisplan in het kort

  • Crisisplan beschrijft wat mogelijke stappen zijn als Nederland ineens voor langere tijd geen gas op kan pompen uit Groningen.
  • In het plan wordt beschreven wat er moet gebeuren als we bijvoorbeeld ook niet genoeg gas uit het buitenland kunnen halen om aan de vraag te voldoen.
  • Het blijkt echter dat maatregelen, zoals bedrijven gedwongen afsluiten van Gronings gas, voor moeilijkheden zorgen.
  • Zo kunnen gasafnemers moeilijk gedwongen worden tot afsluting, omdat de gasafsluiting zich op eigen terrein van het bedrijf in kwestie bevindt. Er zijn weinig mogelijkheden om toegang te eisen tot eigen terrein.
  • Het kabinet wil de gaswinning in Groningen vóór 2030 stilgelegd hebben. Komend jaar wordt daarom 19,4 miljard kuub uit de grond gehaald. Het huidige winningsniveau ligt op 21,6 miljard kuub.

Volgens het tv-programma dreigen grote problemen als er in Nederland een gastekort zou ontstaan door een aardbeving of een andere noodsituatie en als dat tekort niet kan worden opgevangen via bijvoorbeeld import.

Wiebes zou dan moeten beslissen wie van het gas afgesloten dient te worden. De schatkist zou in dat geval kunnen opdraaien voor zaken als de kosten van bedrijven die hun productie moeten stilleggen.

EenVandaag beroept zich op een geheim stuk dat het in handen kreeg via de Wet openbaarheid van bestuur. Maar volgens Wiebes gaat dat stuk over de voorbereiding van een nieuw calamiteitenplan. Daarin worden punten genoemd waaraan in dat nieuwe calamiteitenplan aandacht dient te worden besteed.

Tot dan is het oude crisisplan van kracht en daaruit blijkt dat de overheid goed is voorbereid, aldus Wiebes. ”We hebben plannen klaarliggen. Die krijgen af en toe een update.” Naar zijn zeggen is de update eind van het jaar klaar.

GroenLinks is bezorgd door het bericht van EenVandaag. “We zijn er niet klaar voor, doorzettingsmacht ontbreekt. Actie is urgent”, schrijft Tweede Kamerlid Tom van der Lee op Twitter.

Dit is waarom de gaswinning in Groningen wordt verlaagd

Zie ook: ‘Nederland nog niet klaar voor gevolgen langdurig gastekort’

Lees meer over: 

Gaswinning Groningen

‘Maatschappelijke onrust dreigt bij tekort Groningengas’

NOS 24.08.2018 Een tekort aan gas uit Groningen leidt waarschijnlijk tot “grootschalige maatschappelijke onrust en verstoringen van de openbare orde”. Zeker als duidelijk is dat het om periodes van lange duur gaat.

Dat constateert het COT, het Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement, na onderzoek in opdracht van het ministerie van Economische Zaken. Verantwoordelijk minister Wiebes wilde weten wat de maatschappelijke consequenties zijn als er onvoldoende gas uit Groningen kan worden geleverd.

De gaskraan in Groningen kan snel verder moeten worden dichtgedraaid als de aardbevingen in Groningen sterker worden of als er geen alternatief gas beschikbaar is.

Drie scenario’s

Volgens het COT is de Nederlandse samenleving “tot in de haarvaten verweven” met aardgas. Deze energiebron was altijd zo betrouwbaar dat er nooit is nagedacht over het inzetten van alternatieve energiebronnen. En daarom zijn de mogelijke gevolgen grotendeels onbekend.

Het COT onderzocht drie scenario’s die zich voor kunnen doen als er onvoldoende of geen gas uit Groningen beschikbaar is. In het eerste geval worden meerdere of alle grootverbruikers van gas die op het hoofdnet zijn aangesloten afgekoppeld. In het tweede scenario worden verbruikers die op het regionale gasnet zijn aangesloten afgekoppeld. En in het derde scenario gaat er geen Gronings gas meer naar het buitenland.

Grootverbruikers

Er zijn zo’n 200 grootgebruikers aangesloten op het hoofdnet. Zij verbruiken jaarlijks zo’n 5,5 miljard kuub Groningengas. Het is mogelijk om deze bedrijven gericht af te sluiten. Grootverbruikers zijn onder meer zuivelbedrijven, de glastuinbouw, de energiesector en de chemie. Zij gebruiken zogenaamd laagcalorisch gas, dat uit het Groningenveld komt. Maar het kan ook gas uit andere gasvelden zijn dat wordt vermengd met stikstof.

ANP

De Rotterdamse haven en de staalindustrie zijn niet afhankelijk van Groningengas. Ook de grote moderne gascentrales in Nederland draaien op hoogcalorisch gas. Dat geldt voor die in de Eemshaven en op de Maasvlakte.

Een aantal kleinere centrales draait wel op Groningengas. Zij leveren zo’n 10 procent van de elektriciteitsvoorziening en voorzien zo’n 300.000 huishoudens van warmte via stadsverwarming. Uitval heeft dus direct maatschappelijke gevolgen, vooral in steden die daarvan afhankelijk zijn. Inwoners in de binnenstad maar ook in buitenwijken kunnen dan geen warmte meer krijgen.

Ook zijn er steden waar zorginstellingen zijn aangesloten op het warmtenet. Een bijkomend risico bij gebrek aan warm water is het bevriezen van waterleidingen tijdens koude perioden. Volgens het COT kan dat tot een ernstige verstoring van de watervoorziening leiden.

Ongunstig vestigingsklimaat

Het is volgens het COT voorstelbaar dat bedrijven die afhankelijk zijn van gas zich minder snel in Nederland zullen willen vestigen, als zij het risico lopen van het Groningengas afgeschakeld te worden. Het kan ook betekenen dat bestaande bedrijven Nederland verlaten.

Het COT schetst de problemen die ontstaan bij steenfabrieken. Die hebben gas nodig als brandstof om bakstenen en dakpannen te maken. Zij kunnen niet op korte termijn omschakelen op andere grondstoffen. Het ombouwen van de fabrieken zal maanden in beslag nemen, kostbaar en ingewikkeld zijn. Afsluiten van het gas betekent dat hun bedrijfsprocessen komen stil te liggen en dat hun 1202 werknemers werkloos dreigen te worden.

De grootste schade zal de zuivelsector lijden NOS

De grootste schade zal de zuivelsector lijden. Zij produceerden in 2017 voor 13,4 miljard euro. Er werken zo’n 49.000 mensen in de sector.

Al met al vreest het COT dat het afsluiten van grootverbruikers grote economische en maatschappelijke gevolgen gaat hebben als het aanpassen in korte tijd niet mogelijk blijkt. Bedrijven kunnen failliet gaan met als gevolg werkloosheid. Maar het kan ook leiden tot schadeclaims tegen de Staat. Dat zou dan grote gevolgen hebben voor de rijksbegroting.

Risico’s voor luchthavens

Het verbruik door huishoudens van Groningengas is het grootst in de provincies Zuid-Holland, Noord-Holland en Noord- Brabant. Huishoudens en kleinere bedrijven krijgen hun gas via zeven regionale netbeheerders. Tot de kleinverbruikers horen ook luchthavens en ziekenhuizen. De impact van het afkoppelen van gas op luchthavens is mogelijk groot, aldus het COT. De terminals zijn afhankelijk van laagcalorisch gas, bijvoorbeeld om elektriciteit op te wekken.

Er zijn op dit moment te weinig medewerkers om de regio’s binnen een relatief korte termijn af te sluiten. Het is daarnaast de vraag of iedereen de medewerkers toegang verschaft tot de woning of het bedrijf om de gaskraan dicht te draaien. Die handmatige afsluiting is nodig uit veiligheidsoverwegingen. Als dat niet zo gebeurt blijft de gaskraan open staan, ook als er wel weer gas beschikbaar is. Als de medewerkers geen toestemming krijgen. moet er politie aan te pas komen om alsnog het gas af te kunnen sluiten.

Een ander risico van het afsluiten van gasleidingen is de drukverandering in de leidingen. Deze kunnen scheuren waardoor er kans op lekkages ontstaat. De lekkages moeten worden opgespoord en hersteld. Lekken kunnen overal zitten.

Minister Wiebes hoopt scenario’s zoals geschetst door het COT te voorkomen door het gasverbruik zo ver mogelijk terug dringen. Hij heeft net bepaald dat er komend jaar 19,4 miljard kuub gewonnen mag worden. Hem was door het Staatstoezicht op de Mijnen geadviseerd het nog verder terug te brengen, tot 12 miljard kuub, maar Wiebes wijst op de gevolgen die het COT schetst. Wiebes zegt er tegelijkertijd rekening mee te houden dat de gaswinning alsnog versneld terug moet worden gebracht. Daarom laat hij bijvoorbeeld een extra stikstoffabriek bouwen en worden gasaansluiting in nieuwbouwwoningen verboden.

De verwachting van de NAM is dat door het beperken van de productie de seismische dreiging in 2019 eerst licht toeneemt. In 2019 is er (met een gasproductie van 19,5 miljard kuub in Groningen) 14,5 procent kans op een aardbeving met een kracht van 3,6 of groter. Dat is de zwaarste aardbeving tot nu toe, in 2012 in Huizinge. Ter vergelijking, bij een productie van 24 miljard kuub in 2019 zou het risico op een beving zwaarder dan 3,6 zo’n 17 procent is. Na het gasjaar 2018-2019 zal de seismische dreiging naar verwachting afnemen door de verdere afname van productie.

BEKIJK OOK

Nieuw gasbesluit: maximaal 19,4 miljard kuub

‘Nederland nog niet klaar voor gevolgen langdurig gastekort’

NU 24.08.2018 Nederland is nog niet voldoende voorbereid op de gevolgen van een gastekort voor langere tijd. Dat blijkt uit een crisisplan van het ministerie van Economische Zaken dat EenVandaag in handen heeft gekregen.

  • Crisisplan beschrijft wat mogelijke stappen zijn als Nederland ineens  voor langere tijd geen gas op kan pompen uit Groningen.
  • In het plan wordt beschreven wat er moet gebeuren als we bijvoorbeeld ook niet genoeg gas uit het buitenland kunnen halen om aan de vraag te voldoen.
  • Het blijkt echter dat maatregelen, zoals bedrijven gedwongen afsluiten van Gronings gas, voor moeilijkheden zorgen.
  • Zo kunnen gasafnemers moeilijk gedwongen worden tot afsluting, omdat de gasafsluiting zich op eigen terrein van het bedrijf in kwestie bevindt. Er zijn weinig mogelijkheden om toegang te eisen tot eigen terrein.
  • Het kabinet wil de gaswinning in Groningen vóór 2030 stilgelegd hebben. Komend jaar wordt daarom 19,4 miljard kuub uit de grond gehaald. Het huidige winningsniveau ligt op 21,6 miljard kuub.

In het plan wordt geschetst dat de gevolgen voor de Nederlandse maatschappij groot zijn bij een tekort aan gas op langere termijn. Het plan dateert van januari 2018 maar is vrijdag openbaar geworden na een beroep op de Wet openbaarheid bestuur (Wob).

Een gastekort zou bijvoorbeeld kunnen ontstaan na een zware aardbeving in Groningen, wat als gevolg kan hebben dat het oppompen van gas stilgelegd moet worden. Ook zou een grote storing aan een verdeelstation volgens EenVandaag eenzelfde effect hebben.

In het crisisplan wordt gesproken over het gedwongen afsluiten van gebruikers van gas in geval van calamiteit, iets wat minister van Economische Zaken en Klimaat Eric Wiebes eerder als optie heeft genoemd. Maar uit het plan blijkt dat afschakeling niet gemakkelijk zal gaan.

Zo kunnen gebruikers die hun gasrekening gewoon betaald hebben, moeilijk gedwongen worden afgesloten. “De gasafsluiter van elke aansluiting bevindt zich op het eigen terrein van de afnemer. Zolang de afnemer zich heeft gehouden aan zijn verplichtingen (het betalen van de gasrekening, red.) zijn er op dit moment weinig mogelijkheden om de toegang te eisen tot het pand of terrein.”

Er wordt genoemd dat een “functionaris met mandaat en doorzettingsmacht” nodig is en dat de toegang “mogelijk met geweld geforceerd moet worden”.

In een reactie laat het ministerie van Economische Zaken weten wel goed voorbereid te zijn op calamiteiten. Het document dat EenVandaag openbaar heeft gemaakt, zou gaan over een nieuw calamiteitenplan waaraan nog aandacht moet worden besteed.

Dit is waarom de gaswinning in Groningen wordt verlaagd

Steden, regio’s of gebieden gasloos maken

In het plan wordt ook genoemd wat er moet gebeuren als blijkt dat het afschakelen van bedrijven het tekort aan gas niet dekt. In dat geval “blijft er nog een laatste optie over”, te weten het gasloos maken van steden, regio’s of gebieden.

Dit zorgt er volgens het ministerie voor dat de betreffende gebieden “op korte termijn onleefbaar worden”. “De consequentie is dat er voor de betreffende regio een evacuatieadvies gegeven moet worden.”

Tweede Kamer vraagt al langer naar afschakelplan

Het kabinet maakte eerder dit jaar al bekend de gaswinning in Groningen voor 2030 te willen stilleggen. Vrijdag is ook bekendgemaakt dat de gaswinning dit jaar van 21,6 miljard kuub naar 19,4 miljard kuub wordt verlaagd.

Kamerleden willen al langer van Wiebes weten wat er gebeurt als de gaskraan in Groningen sneller dicht moet dan gedacht, bijvoorbeeld in het geval van een calamiteit. Kamerlid Tom van der Lee laat aan EenVandaag weten verbaasd te zijn dat het plan er al lag. Hij schrijft ook op Twitter dat hij bezorgd is. “We zijn er niet klaar voor, doorzettingsmacht ontbreekt. Actie is urgent.”

In juni beantwoordde Wiebes Kamervragen over het onderwerp. Hij ging niet direct in op de vraag of er een “afschakelplan lag”, maar meldde dat het afschakelen van gebruikers van gas inderdaad gecompliceerd is.

Ook zei hij dat “prioriteit moet worden gegeven aan de levering van gas aan zogeheten beschermde afnemers, te weten huishoudens en essentiële sociale diensten zoals zorginstellingen.” Dit wordt Wiebes voorgeschreven door Europese wetgeving.

Zie ook: Einde aan gaswinning in Groningen, hoe gaat dat in z’n werk?

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Nederland niet voorbereid op gevolgen gastekort

AD 24.08.2018 Nederland is niet goed voorbereid op situaties waarin noodgedwongen het gas tijdelijk moet worden afgesloten voor gebruikers. Dat blijkt uit een vertrouwelijk crisisplan van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK). EenVandaag kreeg dat plan in handen na een beroep op de Wet openbaarheid bestuur (Wob).

Uit het zogeheten afschakelplan blijkt dat het zowel praktisch als juridisch heel lastig is om gebruikers af te sluiten. Zo bevindt de gaskraan zich doorgaans op het terrein van de gebruiker. Als die netjes betaalt, kan hij bovendien niet zomaar worden afgesloten.

De Tweede Kamer vraagt al bijna een jaar om een afschakelplan, maar heeft het nooit gekregen. Minister Wiebes gaf eerder aan dat hij gedwongen gasafsluiting bij een calamiteit niet kan uitsluiten, maar in de praktijk zitten daar nog veel haken en ogen aan, zo blijkt uit het crisisplan. Afschakelen kan bijvoorbeeld nodig zijn als er door een zware aardbeving voor langere tijd een gastekort ontstaat.

Volgens het ‘Afschakelplan G-gas’ (Groningen-gas) zijn de maatschappelijke gevolgen groot als er een tekort ontstaat dat niet meer gecompenseerd kan worden met bijvoorbeeld import van buitenlands gas of winning uit andere velden.

Niets aan de hand

Volgens het ministerie van Economische Zaken is Nederland echter wél goed voorbereid op calamiteiten bij de gasvoorziening, laat het weten in een reactie op de berichtgeving van EenVandaag.

Volgens een woordvoerder van Economische Zaken gaat het document dat het programma in handen heeft gekregen over de voorbereiding van een nieuw calamiteitenplan. Daarin worden punten genoemd waaraan in dat nieuwe calamiteitenplan aandacht besteed dient te worden. Volgens de woordvoerder is op dit moment het oude crisisplan van kracht en daaruit blijkt dat de overheid goed is voorbereid. ,,Nederland heeft een zeer veilig en robuust gasnetwerk.’

Verbaasd

GroenLinks, dat eind vorig jaar om een afschakelplan vroeg, is verbaasd dat het er al sinds begin dit jaar ligt, maar dat het niet met de Kamer is gedeeld. Kamerlid Tom van der Lee is geschrokken van de inhoud. ,,We zijn er niet klaar voor, doorzettingsmacht ontbreekt. Actie is urgent”, twittert Van der Lee.

Nieuw gasbesluit: maximaal 19,4 miljard kuub

NOS 24.08.2018 De gaswinning in Groningen moet komend jaar dalen naar maximaal 19,4 miljard kuub. Dat blijkt uit het gasbesluit voor komend jaar dat minister Wiebes heeft gepubliceerd. De daling is in lijn met het afbouwplan van het kabinet, meldt het ministerie van Economische Zaken.

Voorwaarde is wel dat er voldoende buitenlands aardgas kan worden omgezet naar gas dat in Nederland kan worden gebruikt. Mocht dat tegenvallen dan mag 1,5 miljard kuub extra worden gewonnen in Groningen.

Eerder adviseerde het Staatstoezicht op de Mijnen om de gaskraan zo snel mogelijk dicht te draaien naar 12 miljard kuub, Daarmee zou de kans op stevige aardbevingen kleiner worden.

Veiligheid

Het gasbesluit was nodig omdat de Raad van State een eerder besluit voor de komende vijf jaar had afgekeurd.

In een reactie op de uitspraak en na waarschuwingen van het Staatstoezicht op de Mijnen besloot het kabinet om in 2030 helemaal te stoppen met de gaswinning in Groningen.

Om dat mogelijk te maken moeten er nog allerlei maatregelen worden genomen die in wetten worden vastgelegd. Dat is ook de reden dat het gasbesluit dat vandaag is gepubliceerd alleen voor komend jaar geldt, en niet al voor de komende 5 jaar.

Meer winnen bij sommige putten

Uit een analyse van de NAM blijkt dat het onmogelijk is om te voldoen aan de beperking van de gasproductie, zonder bij sommige boorputten meer te winnen dan het Staatstoezicht op de Mijnen adviseert. Dat zal mogelijk merkbaar zijn in het zuidoostelijk en zuidwestelijk deel van het gebied, en ten oosten van de stad Groningen.

Wiebes zegt daarover in zijn besluit: ‘Ik ben mij ervan bewust, dat deze productieverdeling met terughoudendheid zal worden bekeken. Ik treed daarom voorafgaande aan het nemen van het definitieve besluit in overleg met de bestuurders uit de betrokken regio.”

Hij verwacht niet dat er in dat gebied extra gebouwen moeten worden versterkt, maar hij laat dat voor de zekerheid onderzoeken door TNO.

Minister Wiebes kiest ervoor om de putten bij Loppersum tijdelijk niet meer te gebruiken. En als er te weinig gas beschikbaar is, mag er toch meer gas uit de put bij het Eemskanaal ( Ten Boer) worden gewonnen, ondanks de beperking die de staatstoezichthouder daar adviseert.

Belanghebbenden kunnen tot 4 oktober reageren op het gasbesluit.

Gaswinning Groningenveld verder afgebouwd

RO 24.08.2018 De gaswinning uit het Groningenveld moet  komend jaar dalen naar maximaal 19,4 miljard Nm3. Dat blijkt uit het ontwerp-instemmingsbesluit voor het gasjaar 2018/2019 dat vanaf vandaag ter inzage ligt. De daling van de gaswinning is in lijn met het afbouwplan van het kabinet. In maart heeft het kabinet besloten de gaswinning op zo kort mogelijke termijn volledig te beëindigen.

Het ontwerp-instemmingsbesluit ligt ter inzage  tot en met donderdag 4 oktober 2018. Iedereen kan reageren en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat organiseert inloopspreekuren in diverse gemeente- en provinciehuizen om vragen te beantwoorden. Het definitieve besluit wordt in november door het kabinet vastgesteld.

Op 15 november 2017 heeft de Raad van State (RvS) aangegeven dat er een nieuw instemmingsbesluit nodig was voor het Groningenveld. De RvS was van oordeel dat  het risico voor de inwoners onvoldoende was betrokken bij het instemmingsbesluit, er  te weinig rekening werd gehouden met de veiligheid en dat onvoldoende alternatieven werden aangedragen voor gaswinning. RvS bepaalde dat de minister voor 15 november 2018 een nieuw besluit moet nemen.

In maart besloot het kabinet om de gaswinning zo snel mogelijk helemaal te beëindigen. Het nieuwe ontwerp- instemmingsbesluit volgt dan ook het basispad voor de afbouw van de gaswinning.

Om een betrouwbare inschatting te kunnen maken over de hoeveelheid te winnen gas en de gevolgen voor de veiligheid, is voorafgaand aan dit instemmingsbesluit advies ingewonnen bij betrokken provincies, gemeenten, waterschappen, veiligheidsregio Groningen, het Staatstoezicht op de Mijnen, de Technische Commissie bodembeweging en de Mijnraad. Ook TNO, GTS en het COT (Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement) adviseerden over verschillende deelonderwerpen.

Alle documenten staan op www.bureau-energieprojecten.nl en zijn tevens vanaf vandaag  tot en met donderdag 4 oktober 2018 in te zien bij de daarvoor aangewezen gemeente- en provinciehuizen in Delfzijl, Loppersum, Hoogezand, Groningen en Assen.

Gaswinning Groningenveld naar nul

Het kabinet neemt maatregelen om de gaswinning zo snel mogelijk geheel af te bouwen. Uiterlijk per oktober 2022, maar mogelijk al een jaar eerder, daalt de gaswinning naar verwachting tot onder het niveau van 12 miljard Nm3. Afhankelijk van het effect van de maatregelen wordt vanaf oktober 2022 een daling voorzien naar 7,5 miljard Nm3 en mogelijk fors minder. In de jaren daarna wordt de gaswinning helemaal afgebouwd tot nul. De inzet van Groningengas wordt het sluitstuk in de vraag naar laagcalorisch gas.

Daarvoor is een aanpassing van de Gaswet en Mijnbouwwet noodzakelijk. Totdat de wetten in werking  treden, geldt de bestaande Mijnbouwwet als grondslag voor  dit instemmingsbesluit. Nieuw is dat al bij dit instemmingsbesluit  geldt dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) wordt opgedragen niet meer te winnen dan wat nodig is voor leveringszekerheid. Bij de afbouw van de gaswinning staat de veiligheid van Groningen voorop. In het ontwerp-instemmingsbesluit wordt ook de leveringszekerheid meegewogen.

Documenten

Kamerbrief over Ontwerp-instemmingsbesluit gaswinning Groningenveld 2018-2019

Kamerstuk: Kamerbrief | 24-08-2018

Zie ook

 

augustus 25, 2018 Posted by | 2e kamer, Eric Wiebes, Groningen, henk kamp, politiek, Rutte 3, schaliegas | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 8 – nasleep