Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

Gerommel door kamerlid Han ten Broeke VVD

Wat zeggen jullie nou voor rare dingen !!!!

Weer gerommel bij de VVD 

De VVD erkent dat Kamerlid Han ten Broeke de reis naar een spreekbeurt op een bijeenkomst in Antwerpen ten onrechte niet heeft gemeld aan de Tweede Kamer. Kamerleden moeten bij het ‘reizenregister’ de vervoers- en verblijfskosten opgeven van reizen die door derden zijn betaald.

De buitenlandspecialist Han ten Broeke van de VVD reisde in september op kosten van de Vlaamse zakenman Erik Saelens naar Antwerpen, om daar te spreken op een bijeenkomst, bracht HP/De Tijd aan het licht. Voor die toespraak en het zelfgeschreven boekje dat hij daar uitdeelde, kreeg hij van Saelens bovendien een vergoeding. Over dat laatste hoefde hij volgens de VVD de Kamer niet in te lichten, omdat hij al eerder had gemeld dat hij wel eens voor Saelens werkt.

Dat blijkt uit onderzoek van HP/De Tijd. Ten Broeke erkent tegenover het tijdschrift dat hij een fout heeft gemaakt. Ook VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff geeft toe dat zijn partijgenoot niet goed heeft gehandeld.

Ten Broeke, de ervaren buitenlandwoordvoerder van de VVD, richtte in 2017 het adviesbureau Piscean Advice op en had in dat jaar één opdrachtgever: het Vlaamse bedrijf Merkthuis met de handelsnaam Brandhome.

Bedrijf

Het Kamerlid kreeg ook een vergoeding voor de toespraak en voor een boekje dat hij schreef en op de bijeenkomst in Antwerpen uitdeelde. Ten Broeke is sinds vorig jaar eigenaar van het bedrijf Piscean Advice BV. Dat geeft adviezen op het gebied van public relations.

Dijkhoff wijst erop dat het is toegestaan om werkzaamheden te verrichten naast het Kamerlidmaatschap en dat Ten Broeke bij de Kamer heeft gemeld dat hij dat doet.

AD 31.08.2018

Aftreden  vanwege seksueel grensoverschrijdend gedrag

Kamerlid Han ten Broeke (VVD), treedt per direct af. In een verklaring op zijn eigen internetpagina erkent hij in 2013 een kortstondige seksuele relatie te hebben gehad met een jonge medewerkster van de fractie.

“Als ik daar nu op terugkijk, had ik mijzelf dat nooit mogen toestaan. Het was niet oké, had niet mogen gebeuren en zal nooit meer gebeuren.”

De vrouw heeft hem daarna tegenover toenmalig fractievoorzitter Zijlstra beschuldigd van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Volgens Ten Broeke is er niets onoorbaars gebeurd, maar hij spreekt achteraf wel van een “ongelijkwaardige relatie“. “Niet in de zin van macht of gezag, maar wel gezien het feit dat ik Kamerlid was en zij een medewerkster van midden twintig.”

Telegraaf 05.09.2018

‘Kwetsend en verdrietig’

De betrokken vrouw, tegenwoordig medewerker van EenVandaag, zegt dat ze niet blij is met de berichten die nu verschijnen. In een verklaring noemt ze het “kwetsend en verdrietig” dat dit verhaal op deze manier in de publiciteit komt.

Ze zegt dat de versie die Ten Broeke vandaag geeft van de gebeurtenissen in 2013 haaks staat op haar lezing. Over de reden waarom ze destijds toch geen aangifte heeft gedaan wil ze niets zeggen. “Ik ben ervan overtuigd dat niemand daar iets mee opschiet. Ik beschouw de zaak, toen en nu, als afgedaan.”

  Han ten Broeke

@HanTenBroeke

Vanochtend heb ik, met pijn in mijn hart, besloten terug te treden als Kamerlid. Hierbij mijn verklaring. https://t.co/Ct1BHxZQIy

In zijn verklaring schrijft Ten Broeke dat de kwestie is voorgelegd aan de integriteitscommissie van de VVD en dat hij destijds met de medewerkster heeft afgesproken dat ze de kwestie zouden laten rusten. Ze deed uiteindelijk geen aangifte. “De afspraak hield vijf jaar stand. Tot vandaag.”

HP/De Tijd publiceert een artikel over de relatie. Daarmee is volgens Ten Broeke een situatie ontstaan die hij niet kan beheersen. “Dat wil ik mijn familie, vrienden, mijzelf, maar zeker ook mijn fractiegenoten en partij niet aandoen.”

Zwijgovereenkomst

De vrouw meldde zich al in 2013 bij VVD-Kamerlid Matthijs Huizinga. In een vervolggesprek met fractievoorzitter Halbe Zijlstra in juni 2013 beschuldigde ze Ten Broeke van seksueel overschrijdend gedrag.

Zijlstra bevestigt tegen HP/De Tijd dat hij de vrouw destijds heeft geadviseerd om aangifte te doen. Ook kreeg zij op kosten van de VVD-fractie een advocaat. Volgens Zijlstra ontkende Ten Broeke de aantijgingen. Het ging volgens Ten Broeke om een relatie met wederzijdse instemming. Hij zei dat ze enkele nachten in elkaars huizen hadden doorgebracht. Ten Broeke schrijft nu dat hij destijds een ‘kortstondige en intieme relatie’ met de vrouw had, die niet in een directe gezagsverhouding onder hem stond.

Aangifte

Zijlstra zou daarop de medewerkster hebben ‘voorzien van een advocaat’ en ‘haar hebben aangeraden aangifte te doen’. Ten Broeke heeft de aantijging ‘met kracht weersproken’.

Uiteindelijk wilde de medewerkster alsnog geen aangifte doen, stelt Ten Broeke. ,,Dat leidde vier weken later tot een juridische overeenkomst waarin we ‘agree to disagree’ afspraken en overeenkwamen de kwestie te laten rusten en erover te zwijgen. En zo is het de afgelopen vijf jaar gegaan.’’

Telegraaf 31.08.2018

Ieder zijn eigen waarheid

“Soms kan een situatie ontstaan in het leven van mensen waarin zij tegenover elkaar komen te staan”, schrijft Ten Broeke nu. “Ieder met zijn eigen waarheid. Waarna zij besluiten elkaar die waarheid te gunnen, er een streep onder te zetten en door te gaan met hun levens.”

Volgens Ten Broeke was zoiets in een andere werkomgeving waarschijnlijk werkbaar geweest. “Maar niet in ons glazen huis, waar oordelen en veroordelingen op de loer liggen.”

13 jaar

Een zetel in de Tweede Kamer was al een droom voor Ten Broeke toen hij 13 jaar oud was. Omdat hij te jong was voor een lidmaatschap van de jongerenafdeling JOVD, werd hij maar meteen lid van de grote VVD.

Uiteindelijk bracht hem dat inderdaad in het parlement, als gewaardeerd woordvoerder Buitenlandse Zaken en Defensie. “Dit is de brief die ik niet hoopte te schrijven, en zeker niet om deze reden.”

Ten Broeke werd opgevolgd door Tobias van Gent, universitair docent geschiedenis en politieke wetenschappen. Hij is nu nog lid van Provinciale Staten van Zeeland voor de VVD.

Integriteitsregels

De Tweede Kamer onderzoekt op het ogenblik of de eigen integriteitsregels moeten worden aangepast en ook of de fractie een veilige werkplek is. Dat onderzoek gebeurt “in het licht van de aanbevelingen” van het anticorruptiebureau van de Raad van Europa.

Het bureau concludeerde eerder dit jaar dat het toezicht op en de handhaving van de regels in Nederland nu tekortschieten. Het verwees als illustratie naar het appartement van D66-leider Alexander Pechtold, dat hij niet aan het geschenkenregister had gemeld. Pechtold beschouwt het appartement als een privézaak.

Terugblik

De registers voor parlementariërs zijn omstreden nadat een Europese integriteitswaakhond Den Haag op de vingers tikte omdat Alexander Pechtold zijn Scheveningse penthouse niet had aangemeld. Ten Broeke heeft zijn reis nu alsnog in het register gezet, waarmee de kous voor vvd-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff af is.

Boze tongen rond de GeenStijl-redactie vermoeden echter kwade opzet: zou Kamerlid Wybren van Haga VVD wellicht achter deze smeuïge HP/De Tijd-onthulling zitten? Eerder lekte via Ton F. van Dijk al uit dat Van Haga van de VVD-fractie zijn zieke vrouw niet mocht ondersteunen tijdens een zware operatie.

Al snel werd gesuggereerd dat Van Haga zelf verantwoordelijk was voor dit nieuws, vandaar de nieuwe verdenking. Van Haga, zo gaat de redenering, zou rancuneus zijn jegens Ten Broeke die van de fractieleiding wél mag ondernemen, terwijl hij zelf zijn huisjesmelkfirma op afstand moest zetten. Het bleef in ieder geval nog lang onrustigop de burelen van de vvd-fractie.

VVD nummer 1

In de VVD moet  integriteit een hoofdthema worden en de partij moet werken aan haar moreel kompas. Partijvoorzitter Christianne van der Wal zei dat zaterdag tijdens een VVD-congres in Arnhem. Van der Wal verklaarde te “balen” dat haar partij steeds de lijstjes met  integriteitskwesties aanvoert.

De liberalen hadden de afgelopen jaren te kampen met vele affaires rond Haagse en lokale politici die in opspraak kwamen. Van der Wal vindt dat niet kunnen. “Wij moeten van onbesproken gedrag zijn”, zei ze. Ze riep de leden op hieraan bij te dragen.

‘Het straalt af op ons en op de politiek’

“Tuurlijk kun je bij ieder integriteitsschandaal gaan uitleggen dat het een incident is en dat er veel brave mensen zijn bij de VVD die er niks mee te maken hebben. Dat is ook zo, maar wij staan toch voor paal als een partijgenoot zich misdraagt. Ik ben natuurlijk niet verantwoordelijk voor de daden van een ander, maar het straalt wel op ons af, en op de politiek.”

“We kunnen niet duidelijk genoeg zijn dat als iemand lid is van een partij en denkt de grens over te kunnen gaan, we vinden dat dat niet goed is en dat dat niet hoort.”, aldus de VVD-fractievoorzitter.

Het begint een trieste traditie te worden op de jaarlijkse Vrij Nederland Politieke Integriteits Index (PII): de VVD had in 2017 met een totaal van elf weer de meeste affaires én de ernstigste. Het CDA kende afgelopen jaar zes integriteitskwesties, de PvdA vier.

De 216 politieke affaires die de afgelopen dertig jaar plaatsvonden in Nederland zijn als volgt over de partijen verdeeld:

VVD: 47
CDA: 43
PvdA: 40
PVV: 15
GL: 11
LPF: 7
CU: 6
SGP: 4
D66: 3
SP: 3
Lokaal/overig: 37

zie ook: VVD in 2017 nog steeds aan de top !!!!

zie ook: Gerommel in de Politiek versus Integriteit deel 3 – VVD nummer 1

zie ook: Gerommel in de Politiek versus Integriteit deel 2 – VVD nummer 1

zie ook: Gerommel in de Politiek versus Integriteit deel 1

zie ook: Politici en het gerommel met wachtgeld – deel 2

zie ook: Politici en het gerommel met wachtgeld – deel 1

zie ook: De politieke draaideur versus lobby

zie ook: Wethouders ten val vanwege Integriteit

Meer voor vvd kamerlid han ten broeke

Arib veroorzaakt ‘heel pijnlijk’ moment

Telegraaf 05.09.2018 Politiek commentator Wouter de Winther over een opmerkelijk moment tijdens het afscheid dinsdag van Han ten Broeke. De buitenlandspecialist van de VVD besloot vorige week te vertrekken.

Ten Broeke geëmotioneerd bij afscheid

Telegraaf 04.09.2018 Mooie woorden en bloemen voor Han ten Broeke bij zijn afscheid van de Tweede Kamer. De VVD’er trad af nadat vorige week zijn affaire met een fractiemedewerkster bekend was geworden.

Ten Broeke uitgezwaaid in Kamer: ’Pijn in het hart’

Telegraaf 04.09.2018 De Tweede Kamer heeft dinsdag afscheid genomen van Han ten Broeke. De buitenlandspecialist van de VVD besloot vorige week te vertrekken, nadat bekend was geworden dat hij in het verleden een in zijn eigen woorden ,,ongelijkwaardige relatie” had met een jonge fractiemedewerkster. De vrouw in kwestie heeft aangegeven dat Ten Broekes omschrijving haaks staat op haar ervaringen, maar wil verder weinig over de kwestie kwijt.

Ten Broeke was aanwezig in de Kamer, zijn afscheidsbrief werd voorgelezen door Kamervoorzitter Khadija Arib. ,,Dit is de brief die ik niet hoopte te schrijven, en zeker niet om deze reden.” Hij vertrekt na twaalf jaar Kamerlidmaatschap met ,,pijn in het hart”.

,,En dat spijt me enorm. Want ik had er veel plezier in.” Over de reden voor zijn vertrek wil Ten Broeke weinig meer zeggen dan hij vorige week in een verklaring deed. ,,Het enige dat ik wil toevoegen is dat er soms situaties ontstaan in levens van mensen waarbij ze tegenover elkaar komen te staan, ieder met een eigen waarheid. Waarna ze besluiten elkaar die waarheid te gunnen, een streep eronder te zetten en door te gaan met hun leven.”

Volgens Ten Broeke was er met de fractiemedewerkster sprake van een ,,ongelijkwaardige relatie”. Zij zei tegen deze krant dat Ten Broekes verklaring ,,haaks’’ staat op haar eigen ervaringen, maar wil verder niet op de zaak ingaan. Toen de kwestie speelde sprak de fractiemedewerkster van ,,grensoverschrijdend seksueel gedrag”, zo berichtte maandblad HP/De Tijd vorige week.

Arib zei het ,,ontzettend jammer” te vinden dat Ten Broeke de Kamer verlaat. ,,Weer een afscheid van iemand die nog langer door had willen gaan. Maar in dit vak leef je in een glazen huis en is integriteit de hoogste norm waar alle Kamerleden aan moeten voldoen. En als die integriteit in twijfel wordt getrokken, raakt dat niet alleen jezelf, je omgeving en je partij maar ook de politiek als geheel.”

Arib prees Ten Broeke ook, om zijn kennis, diplomatie en de rol die hij speelde bij bemiddeling tussen Israël en de Palestijnen.

LEES MEER OVER integriteit  han ten broeke spijt vvd

VVD’er Han ten Broeke neemt ‘met pijn in het hart’ afscheid van Kamer na affaire

AD 04.09.2018 In de Tweede Kamer is vanmiddag afscheid genomen van VVD-Kamerlid Han ten Broeke, die opstapt vanwege het uitkomen van zijn ‘intieme en ongelijkwaardige relatie’ met een jongere fractiemedewerkster in 2013.

Dit is de brief waarvan ik hoopte die niet nu al – en zeker niet om deze reden – te moeten schrijven, aldus Han ten Broeke.

‘Dit is de brief waarvan ik hoopte die niet nu al – en zeker niet om deze reden – te moeten schrijven. Het is met pijn in het hart dat ik vandaag afscheid neem’, aldus Ten Broeke zijn afscheidsbrief, die werd voorgelezen door Kamervoorzitter Khadija Arib. Werkzaam zijn in het parlement was naar eigen zeggen een droom die hij al sinds zijn twaalfde jaar had.

Ten Broeke wilde niet veel meer kwijt over de ontstane situatie. ,,Het enige dat ik wil toevoegen is dat er soms situaties ontstaan in levens van mensen waarbij ze tegenover elkaar komen te staan, ieder met een eigen waarheid. Waarna ze besluiten elkaar die waarheid te gunnen, een streep eronder te zetten en door te gaan met hun leven.”

,,Ik heb me wel eens beter gevoeld”, zei Ten Broeke al voordat hij de plenaire zaal instapte. ,,Ik had graag willen blijven. Maar het zat er niet in.”

Ten Broeke stapte donderdag op, nadat bekend was geworden dat hij in 2013 een in zijn eigen woorden ‘intieme en ongelijkwaardige relatie’ had gehad met een destijds 25-jarige fractiemedewerkster.

De affaire is al die tijd stilgehouden, maar toen HP/De Tijd er vorige week een artikel over publiceerde, besloot Ten Broeke naar buiten te treden en op te stappen. Volgens de vrouw was er overigens geen sprake van een relatie, maar van ‘seksueel grensoverschrijdend gedrag’. Ze deed uiteindelijk echter geen aangifte.

Integriteit

In dit vak leef je in een glazen huis, en is integri­teit de hoogste norm waar iedereen aan moet voldoen, aldus Kamervoorzitter Arib.

Arib richtte zelf ook nog wat woorden aan Ten Broeke. ,,Vandaag nemen we opnieuw afscheid van iemand die nog veel langer door had willen gaan. Van wie de ambities verder reikten. Maar in dit vak leef je in een glazen huis, en is integriteit de hoogste norm waar iedereen aan moet voldoen. Als die integriteit in twijfel wordt getrokken, dan raakt dat niet alleen jou zelf en je partij, maar ook de politiek als geheel.”

De Kamervoorzitter sloot haar speech af met een persoonlijk bedankje. ,,Ik weet dat je met pijn in je hart uit de Nederlandse politiek vertrekt. Ik ga je kennis, kunde en ervaring heel erg missen. Veel dank daarvoor en het ga je goed.”

Ten Broeke kreeg – onder applaus van de overige Kamerleden – bloemen en een stevige knuffel van VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff. Direct daarna vertrok hij. Historicus Tobias van Gent uit Zeeland volgt Ten Broeke waarschijnlijk op.

Ten Broeke neemt afscheid uit ‘glazen huis’ van de Tweede Kamer

NOS 04.09.2018 Han ten Broeke (VVD) heeft afscheid genomen als Tweede Kamerlid. Voorzitter Arib las zijn afscheidsbrief voor, terwijl Ten Broeke zelf voor de laatste keer in de Kamerbankjes zat. Dat is de gebruikelijke manier van afscheid nemen in het parlement.

In zijn brief refereerde Ten Broeke maar zijdelings aan de kwestie die hem de politieke kop kostte. Vorige week werd bekend dat een medewerkster van de fractie hem in 2013 had beschuldigd van seksueel grensoverschrijdend gedrag.

Ten Broeke zei daar vorige week over dat er sprake was van een kortdurende intieme relatie, die ongelijkwaardig en fout was, maar waarbij niets onoorbaars is gebeurd. De twee hadden besloten de zaak te laten rusten, maar vorige week kwam het toch naar buiten.

Ieder zijn eigen waarheid

“Soms kan een situatie ontstaan in het leven van mensen waarin zij tegenover elkaar komen te staan”, schrijft Ten Broeke nu. “Ieder met zijn eigen waarheid. Waarna zij besluiten elkaar die waarheid te gunnen, er een streep onder te zetten en door te gaan met hun levens.”

Volgens Ten Broeke was zoiets in een andere werkomgeving waarschijnlijk werkbaar geweest. “Maar niet in ons glazen huis, waar oordelen en veroordelingen op de loer liggen.”

13 jaar

Een zetel in de Tweede Kamer was al een droom voor Ten Broeke toen hij 13 jaar oud was. Omdat hij te jong was voor een lidmaatschap van de jongerenafdeling JOVD, werd hij maar meteen lid van de grote VVD.

Uiteindelijk bracht hem dat inderdaad in het parlement, als gewaardeerd woordvoerder Buitenlandse Zaken en Defensie. “Dit is de brief die ik niet hoopte te schrijven, en zeker niet om deze reden.”

Ten Broeke wordt morgen opgevolgd door Tobias van Gent, universitair docent geschiedenis en politieke wetenschappen. Hij is nu nog lid van Provinciale Staten van Zeeland voor de VVD.

BEKIJK OOK

VVD-Kamerlid Ten Broeke weg om ‘ongelijkwaardige relatie’ met medewerkster

‘Partijen Tweede Kamer onderzoeken of fractie veilige werkplek is’

NU 01.09.2018 De partijen in de Tweede Kamer laten uitzoeken of hun fractie wel een veilige werkplek is omtrent seksueel grensoverschrijdend gedrag.

Een woordvoerder van de CDA-fractie vertelt in Trouw dat naar aanleiding van de discussie over #metoo de partij nog eens goed naar de eigen werkomgeving is gaan kijken. De fractie overweegt een extern bureau in te huren voor het onderzoek.

Ook VVD, D66, SP en GroenLinks zouden intern bezig zijn met een eigen onderzoek, of zullen daar binnenkort mee beginnen, meldt de krant.

Donderdag stapte er nog een prominent VVD-Kamerlid op vanwege een “ongelijkwaardige relatie” met een 25-jarige medewerkster van de fractie van de partij. Han ten Broeke was door de vrouw in 2013 al beschuldigd van seksueel grensoverschrijdend gedrag, maar volgens Ten Broeke ging het om een relatie met wederzijds goedvinden. Uiteindelijk deed geen van beiden aangifte.

Een woordvoerder van de VVD vertelt aan Trouw dat de partij een extern onderzoeksbureau gaat inschakelen. Het onderzoek zal niet alleen kijken naar seksueel grensoverschrijdend gedrag maar ook naar de werkdruk.

In februari stelde D66 een algemeen onderzoek op het Binnenhof voor. Onder andere de VVD en de PVV waren tegen, waardoor het uiteindelijk niet heeft plaatsgevonden.

Lees meer over: #MeToo Tweede Kamer

Han ten Broeke (VVD) legt de eed af tijdens de installatie van de nieuwe Kamerleden na de Tweede Kamerverkiezingen. © ANP

Opnieuw pijnlijk vertrek van een prominente VVD’er

Trouw 30.08.2018 De partij waar de afgelopen jaren regelmatig politici vanwege integriteitskwesties sneuvelden, heeft er een smet op het blazoen bij. VVD-Kamerlid Han ten Broeke stapte donderdag op vanwege een artikel in HP/De Tijd over een oude affaire tussen hem en een fractiemedewerkster.

De vrouw meldde zich in 2013 bij VVD-Kamerlid Matthijs Huizinga. In een vervolggesprek met fractievoorzitter Halbe Zijlstra in juni 2013 beschuldigde ze Ten Broeke van seksueel overschrijdend gedrag.

Zwijgovereenkomst

Zijlstra bevestigt tegen HP/De Tijd dat hij de vrouw destijds heeft geadviseerd om aangifte te doen. Ook kreeg zij op kosten van de VVD-fractie een advocaat. Volgens Zijlstra ontkende Ten Broeke de aantijgingen. Het ging volgens Ten Broeke om een relatie met wederzijdse instemming. Hij zei dat ze enkele nachten in elkaars huizen hadden doorgebracht. Ten Broeke schrijft nu dat hij destijds een ‘kortstondige en intieme relatie’ met de vrouw had, die niet in een directe gezagsverhouding onder hem stond.

Toch erkent het Kamerlid dat hij destijds niet correct heeft gehandeld. Terugkijkend noemt hij de affaire ‘niet oké’, omdat er toch sprake was van een ‘ongelijkwaardige relatie’. Ten Broeke was destijds 43 en zeven jaar Kamerlid, de medewerkster was 25.

Na de ontkenning drong Zijlstra er bij beide partijen op aan om aangifte te doen; in het geval van Ten Broeke wegens smaad, en in het geval van de medewerkster wegens seksueel overschrijdend gedrag. Maar vier weken later tekenden beide partijen, die inmiddels allebei een advocaat hadden, een zwijgovereenkomst. De anonieme medewerkster liet donderdag aan De Telegraaf weten dat zij het niet met Ten Broeke eens is, maar niet inhoudelijk wil reageren.

Vervolgens leek de zaak jarenlang opgelost. Een toevallig in 2013 opgerichte integriteitscommissie van de VVD deed nog onderzoek, maar hield de resultaten geheim. Wel kwam er in de gedragsregels voor VVD-Kamerleden een verbod op relaties op de werkvloer te staan.

Ten Broeke schrijft dat hij met deze uitkomst de afgelopen vijf jaar als Kamerlid kon blijven functioneren. Maar nu de kwestie op straat ligt, wil hij voorkomen dat zijn integriteit onderwerp van publieke discussie wordt. “Dat wil ik mijn familie, vrienden, mijzelf, maar zeker ook mijn fractiegenoten en partij, niet aandoen.”

Fractievoorzitter Klaas Dijkhoff duidt het besluit van Ten Broeke om op te stappen dan ook als een privébeslissing. Hij zei gisteren dat hij dacht dat de zaak vijf jaar geleden ‘tot ieders tevredenheid’ was opgelost. Hij wilde ook niet ingaan op de vraag waarom Ten Broeke nu toch aftreedt. “Dat moet u hem vragen.”

Kandidaat voor een kabinetspost

Ten Broeke vervulde de afgelopen jaren belangrijke posities bij de VVD. In 2014 was hij campagneleider voor de Europese verkiezingen, en vorig jaar stond hij negende op de lijst voor de Tweede Kamerverkiezingen. Zijn naam ging ook herhaaldelijk rond voor een kabinetspost. Sinds zijn entree in de Kamer in 2006 hield hij zich namelijk bezig met defensie en buitenlandse zaken, en op beide terreinen gold hij als een buitengewoon deskundig en welbespraakt Kamerlid.

Desondanks kwam Ten Broeke uiteindelijk niet in een kabinet. Vorig jaar werd Zijlstra, die hoger in de partijhiërarchie stond, minister van buitenlandse zaken. Nadat die begin dit jaar vanwege een verzonnen ontmoeting met de Russische president Poetin moest aftreden, trok Ten Broeke zich direct terug als mogelijke opvolger. Hij kampte met gezondheidsproblemen, waardoor hij maandenlang nauwelijks kon werken.

Ondertussen doken er ook geruchten op die raakten aan de kwestie uit 2013. Voormalig VVD-Kamerlid Ybeltje Berckmoes schreef vorig jaar dat er ‘in het verleden ‘iets’ was voorgevallen’ waardoor Ten Broeke geen minister kon worden, maar dat zij de details niet kende. Later schreef De Telegraaf dat volgens anonieme VVD’ers de interesse van Ten Broeke voor het andere geslacht soms ‘heeft geschuurd tegen het onbetamelijke’.

Nu deze interne roddel alsnog op straat ligt, en tot het opstappen van een prominent fractielid leidt, straalt dat ook niet best af op een fractieleiding die jarenlang meende dat er geen vuiltje meer aan de lucht was.

VVD-Kamerlid stapt op om ‘ongelijkwaardige relatie’ met medewerkster

NU 30.08.2018 VVD-Kamerlid Han ten Broeke stapt op vanwege een “ongelijkwaardige relatie” met een 25-jarige medewerkster van de fractie van de partij.

Dat laat hij donderdag weten in een verklaring. De relatie speelde in 2013, maar nu deze openbaar is geworden, besluit Ten Broeke de Tweede Kamer alsnog te verlaten. Dat doet hij na een publicatie van HP/De Tijd eerder op de dag.

“Dat was een ongelijkwaardige relatie”, stelt hij. “Niet in de zin van macht of gezag, maar wel gezien het feit dat ik Kamerlid was en zij een medewerkster van midden twintig.”

Volgens Ten Broeke is er niets “onoorbaars” voorgevallen, maar omdat integriteit geen onderwerp van discussie mag worden, besluit hij toch zijn Kamerlidmaatschap neer te leggen, schrijft Ten Broeke.

De medewerkster in kwestie weerspreekt de versie van de VVD’er. De uitleg van Ten Broeke staat haaks op haar lezing van wat er destijds gebeurd is, schrijft ze in een verklaring op de site van De Telegraaf. “Er heeft inderdaad een voorval plaatsgevonden in 2013, waarvan ik melding heb gemaakt bij mijn leidinggevende.”

De vrouw noemt het “kwetsend en verdrietig” dat dit verhaal nu zo in de publiciteit komt, zonder verder in details te treden.

VVD’er bereikte overeenkomst met medewerkster

Ten Broeke schrijft dat de voormalige VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra hem in het verleden op de hoogte heeft gesteld dat de medewerkster hem van seksueel grensoverschrijdend gedrag beschuldigde.

Zijlstra adviseerde de medewerkster om aangifte te doen en bood haar een advocaat aan. Omdat het volgens Ten Broeke om een relatie met wederzijds goedvinden ging, adviseerde Zijlstra ook aangifte te doen, in dit geval van smaad.

Uiteindelijk deed niemand aangifte. “Al snel bleek echter dat de medewerkster en ik deze kwestie het liefst achter ons wilden laten”, schrijft Ten Broeke. “Ik beschouw de zaak, toen en nu, als afgedaan”, luidt de verklaring van de medewerkster.

Het werd uiteindelijk ‘agree to disagree‘. Zowel Ten Broeke als de medewerkster gaat niet verder in op wat er precies afgesproken is.

Fractieleider Dijkhoff had Ten Broeke uit fractie gezet

Voor Zijlstra was deze overeenkomst volgens Ten Broeke “onbevredigend” en liet de integriteitscommissie van de VVD de zaak onderzoeken. Die commissie sprak met beide partijen en met de fractieleiding. De partij maakt de uitkomst van dat onderzoek vooralsnog niet openbaar. Feit is wel dat Ten Broeke als Kamerlid kon aanblijven.

Opvallend is dat huidige fractievoorzitter Klaas Dijkhoff, die bij zijn aantreden over de zaak werd ingelicht, het heel anders aangepakt zou hebben. Hij laat donderdag weten dat Ten Broeke onder zijn leiding niet had kunnen aanblijven. “Kamerleden horen geen relaties te hebben met medewerkers. Dat is niet verenigbaar”, aldus Dijkhoff.

Integriteitskwesties blijven de VVD achtervolgen. Zo zou het Kamerlid Wybren van Haga zich nog te veel bemoeien met zijn vastgoedbedrijf, terwijl hij de werkzaamheden eigenlijk op afstand zou zetten. Ook overtrad hij de huurregels in Amsterdam.

Partijvoorzitter Christianne van der Wal maakt van integriteit een belangrijk punt. “Integriteit moet vanzelfsprekend zijn”, schreef ze vorig jaar november aan VVD’ers. “Ikzelf baal er iedere keer weer van als er een VVD’er in opspraak komt. Dat moet echt stoppen”, aldus Van der Wal.

Zij verving de opgestapte Henry Keizer. Hij legde zijn functie onder druk neer, omdat hij niet integer handelde bij een zeer omstreden zakendeal.

Ten Broeke werd genoemd als kandidaat voor ministerschap

De 49-jarige Ten Broeke was bij de VVD verantwoordelijk voor de buitenlandwoordvoering en zat sinds de verkiezingen van 2006 in de Kamer. Hij werd vorig jaar genoemd als kandidaat voor het ministerschap van Buitenlandse Zaken, maar schrijft dat Zijlstra, die de functie wel kreeg, voor hem in de rij stond.

Toen Zijlstra aftrad als minister, was Ten Broeke niet meer in beeld, omdat hij met gezondheidsproblemen kampte. Hij verliet de Kamer voor enkele maanden.

Vorige week kwam Ten Broeke ook in opspraak toen hij erkende ten onrechte pr-activiteiten niet te hebben gemeld aan de daarvoor bedoelde registers van de Tweede Kamer. Het gaat om een reis en betalingen voor een besloten bijeenkomst in september vorig jaar in Antwerpen.

Lees meer over: VVD Politiek

VVD-Kamerlid Ten Broeke weg om ‘ongelijkwaardige relatie’ met medewerkster

NOS 30.08.2018 Kamerlid Han ten Broeke (VVD) treedt per direct af. In een verklaring op zijn eigen internetpagina erkent hij in 2013 een kortstondige seksuele relatie te hebben gehad met een jonge medewerkster van de fractie.

“Als ik daar nu op terugkijk, had ik mijzelf dat nooit mogen toestaan. Het was niet oké, had niet mogen gebeuren en zal nooit meer gebeuren.”

De vrouw heeft hem daarna tegenover toenmalig fractievoorzitter Zijlstra beschuldigd van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Volgens Ten Broeke is er niets onoorbaars gebeurd, maar hij spreekt achteraf wel van een “ongelijkwaardige relatie”. “Niet in de zin van macht of gezag, maar wel gezien het feit dat ik Kamerlid was en zij een medewerkster van midden twintig.”

‘Kwetsend en verdrietig’

De betrokken vrouw, tegenwoordig medewerker van EenVandaag, zegt dat ze niet blij is met de berichten die nu verschijnen. In een verklaring noemt ze het “kwetsend en verdrietig” dat dit verhaal op deze manier in de publiciteit komt.

Ze zegt dat de versie die Ten Broeke vandaag geeft van de gebeurtenissen in 2013 haaks staat op haar lezing. Over de reden waarom ze destijds toch geen aangifte heeft gedaan wil ze niets zeggen. “Ik ben ervan overtuigd dat niemand daar iets mee opschiet. Ik beschouw de zaak, toen en nu, als afgedaan.”

   Han ten Broeke

@HanTenBroeke

Vanochtend heb ik, met pijn in mijn hart, besloten terug te treden als Kamerlid. Hierbij mijn verklaring. https://t.co/Ct1BHxZQIy

In zijn verklaring schrijft Ten Broeke dat de kwestie is voorgelegd aan de integriteitscommissie van de VVD en dat hij destijds met de medewerkster heeft afgesproken dat ze de kwestie zouden laten rusten. Ze deed uiteindelijk geen aangifte. “De afspraak hield vijf jaar stand. Tot vandaag.”

HP/De Tijd publiceert vandaag een artikel over de relatie. Daarmee is volgens Ten Broeke een situatie ontstaan die hij niet kan beheersen. “Dat wil ik mijn familie, vrienden, mijzelf, maar zeker ook mijn fractiegenoten en partij niet aandoen.”

Geruchten

Ten Broeke werd bij de afgelopen kabinetsformatie genoemd als bewindspersoon op Buitenlandse Zaken, maar toen waren er al geruchten dat hij voor zo’n functie niet in aanmerking kwam vanwege “een kwestie”.

De VVD’er ontkent ook vandaag dat dat een rol heeft gespeeld. Volgens hem was het duidelijk dat fractievoorzitter Zijlstra de gedoodverfde kandidaat was. Toen die als minister moest aftreden na zijn leugen over een ontmoeting met de Russische president Poetin, was Ten Broeke niet beschikbaar vanwege ziekte.

Han ten Broeke (Haaksbergen, 1969)

  • Kamerlid sinds 2006 voor de VVD
  • Woordvoerder Buitenlandse Zaken
  • Voorzitter Kamercommissie Defensie

Dijkhoff had het anders aangepakt

De huidige fractievoorzitter van de VVD, Klaas Dijkhoff, werd bij zijn aantreden op de hoogte gesteld van de kwestie. In een reactie zegt hij vandaag dat hij toen geen reden zag om in te grijpen. “De zaak was serieus opgepakt door de toenmalige fractieleiding. Het was een afgedane zaak. Het is dan niet mijn taak om het werk van mijn voorgangers te gaan uitpluizen.”

Toch had hij het zelf anders aangepakt. “Kamerleden horen geen relaties te hebben met medewerkers. Dat is niet verenigbaar.” Ten Broeke was er onder zijn leiding al vijf jaar geleden uit gevlogen als Kamerlid, bezweert Dijkhoff.

BEKIJK OOK

De volledige verklaring van Kamerlid Ten Broeke

BEKIJK OOK

VVD’er Ten Broeke verzuimde betaalde reis te melden

VVD-Kamerlid Han ten Broeke stapt op om ‘ongelijk­waar­di­ge’ relatie met medewerk­ster

AD 30.08.2018 Tweede Kamerlid Han ten Broeke (49) stapt op als Kamerlid. Dat heeft hij laten weten in een verklaring. De reden is een ‘intieme en ongelijkwaardige relatie’ met een destijds 25-jarige medewerker van de fractie. ,,Dit had nooit mogen gebeuren.’’

De affaire is altijd stilgehouden, maar nu HP/De Tijd een artikel heeft gemaakt, besloot Ten Broeke naar buiten te treden en zijn Kamerlidmaatschap neer te leggen. Volgens de vrouw was er overigens geen sprake van een relatie, maar van ‘seksueel grensoverschrijdend gedrag’. Ze deed uiteindelijk echter geen aangifte.

Lees ook

Ten Broeke geen kandidaat minister Buitenlandse Zaken

Lees meer

‘Nederlandse diplomaten in problemen door minister Blok’

Lees meer

In een eigen verklaring schrijft ze dat ‘de lezing’ dat de twee een relatie hadden ‘haaks staat’ op haar lezing. ,,Er heeft inderdaad een voorval plaatsgevonden,” schrijft ze.

Ongelijkwaardig

Het was niet oké, had niet mogen gebeuren en zal nooit meer gebeuren, aldus Han ten Broeke.

Ten Broeke en de vrouw kregen volgens hem in 2013 een ‘kortstondige en intieme relatie’. Het ging om een ‘jongere medewerkster van de fractie’ die inmiddels niet meer bij de partij werkt. De VVD’er erkent dat het om ‘een ongelijkwaardige relatie’ ging. ,,Niet in de zin van macht of gezag, maar wel gezien het feit dat ik Kamerlid was en zij een medewerkster van midden twintig.’’

Ten Broeke schrijft in een verklaring: ,,Als ik daar nu op terugkijk, had ik mijzelf dat nooit mogen toestaan. Het was niet oké, had niet mogen gebeuren en zal nooit meer gebeuren.’’

De VVD’er zegt dat hij toenmalig fractievoorzitter Halbe Zijlstra op de hoogte heeft gesteld. Ook ‘van het feit dat de medewerkster mij beschuldigde van seksueel grensoverschrijdend gedrag’.

Aangifte

  Han ten Broeke

✔@HanTenBroeke

Vanochtend heb ik, met pijn in mijn hart, besloten terug te treden als Kamerlid. Hierbij mijn verklaring. http://hantenbroeke.nl/index.php/internationaal56/buitenlandse-zaken34/3584-verklaring-han-ten-broeke …

12:43 PM – Aug 30, 2018

Zijlstra zou daarop de medewerkster hebben ‘voorzien van een advocaat’ en ‘haar hebben aangeraden aangifte te doen’. Ten Broeke heeft de aantijging ‘met kracht weersproken’.

Uiteindelijk wilde de medewerkster ook geen aangifte doen, stelt Ten Broeke. ,,Dat leidde vier weken later tot een juridische overeenkomst waarin we ‘agree to disagree’ afspraken en overeenkwamen de kwestie te laten rusten en erover te zwijgen. En zo is het de afgelopen vijf jaar gegaan.’’

Zijlstra

Volgens Ten Broeke vond Zijlstra de ‘getroffen afspraak’ wel ‘onbevredigend’. De fractieleider zou daarop de kwestie hebben voorgelegd aan de integriteitscommissie. ,,De commissie heeft zowel met mij, de medewerkster, als ook de fractieleiding gesproken’’, schrijft Ten Broeke.

Het lijkt erop dat die commissie geen hard oordeel velde, want volgens Ten Broeke zou hij ‘met de gesloten overeenkomst’ door kunnen gaan als Kamerlid en kon hij ‘de afgelopen vijf jaar blijven functioneren’.

Volgens de vrouw maakte ze haar ‘leidinggevende’ melding van ‘een voorval’ in plaats van een relatie. ,,Na een intens proces van gesprekken tussen beide partijen, onze advocaten, gesprekken binnen de fractie en een onderzoek door de integriteitscommissie van de VVD, heb ik besloten om geen aangifte te doen. Over de reden daarvan kan en wens ik geen uitspraken te doen. Wel vind ik het kwetsend en verdrietig dat dit verhaal op deze wijze in de publiciteit komt. Vijf jaar geleden gold al: ‘we agree to disagree’. Daarom zou het buitengewoon onverstandig zijn om deze zaak nu alsnog over te doen in de media. Ik ben ervan overtuigd dat niemand daar iets mee opschiet. Ik beschouw de zaak, toen en nu, als afgedaan.”

Ministerschap

Nu is de kwestie openbaar geworden en is een situatie ontstaan die ik niet kan beheersen

Over Ten Broeke ging het gerucht op het Binnenhof dat hij vanwege een affaire nooit in aanmerking zou kunnen komen voor een ministerschap of baan als staatssecretaris. Hij ontkent met klem dat dit zo is. ,,Bij de formatie was het glashelder dat Halbe Zijlstra vóór mij in de rij stond’’, schrijft de VVD’er.

Toen Zijlstra aftrad, zou Ten Broeke zelf de boot hebben afgehouden. ,,Niemand hoefde daarover na te denken, ik kon simpelweg geen minister worden. Want nog voordat de kwestie rond Halbe speelde, zat ik al in een medisch traject waardoor ik een paar maanden uit de roulatie ben geweest. Inmiddels gaat het beter.’’

Toch kan Ten Broeke niet langer aanblijven als Kamerlid, stelt hij in zijn verklaring. ,,Nu is de kwestie openbaar geworden en is een situatie ontstaan die ik niet kan beheersen. Dat wil ik mijn familie, vrienden, mijzelf, maar zeker ook mijn fractiegenoten en partij, niet aandoen.”

Onbeheersbare gevolgen

Hij schrijft: ,,Ik heb de afgelopen dagen goed nagedacht over de onbeheersbare gevolgen van deze publicatie. In dit vak leef je in een glazen huis en mag je integriteit geen onderwerp van discussie worden. Daarom heb ik, hoewel ik mijzelf en anderen recht in de ogen kan aankijken, toch besloten mijn Kamerlidmaatschap neer te leggen. Ik neem deze beslissing met pijn in mijn hart, want ik heb mij de afgelopen jaren met volle overtuiging en enthousiasme ingezet.”

Dijkhoff

Huidig VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff zegt het ‘besluit’ van Ten Broeke te ‘respecteren’. ,,Los van de fout die hij zelf ook onderkent, was Han een Kamerlid met veel gezag in de Kamer en in binnen- en buitenland. Voor velen in de fractie en de partij was hij een mentor en blijft hij een dierbare vriend.”

76 zetels

Het opstappen van Ten Broeke heeft waarschijnlijk geen gevolgen voor de stabiliteit van het kabinet. De coalitiepartijen hebben een kleinst mogelijke meerderheid in de Tweede Kamer, 76 zetels, maar die komt niet in gevaar. Omdat Ten Broeke zijn zetel afstaat aan zijn partij, komt er een vervanger uit VVD-gelederen. Historicus Tobias van Gent uit Zeeland is de eerste die hiervoor in aanmerking komt.

HP/De Tijd stelt dat Halbe Zijlstra aan het tijdschrift heeft bevestigd dat ‘naar aanleiding van dit voorval’ de gedragsregels voor VVD-Kamerleden zijn aangepast. Sindsdien zou de regel gelden dat relaties op de werkvloer bij de VVD ‘niet zijn toegestaan’. Huidig fractieleider Dijkhoff zegt nu daarom ook dat als hij destijds fractievoorzitter was geweest ‘Ten Broeke niet had door had kunnen gaan’ als Kamerlid.

#Metoo

Opmerkelijk is overigens dat onlangs werd besloten geen onderzoek te laten doen naar #Metoo-affaires in de Tweede Kamer. Tweede Kamervoorzitter Arib wilde zo’n onderzoek, toen aan het licht kwam dat een medewerker van GroenLinks een stagiaire seksueel had geïntimideerd. De partijen in het parlement achtten het echter niet nodig, zo werd besloten in het bestuur van de Tweede Kamer. Zij vonden dat partijen fractiemedewerkers zelf hebben aangenomen en daarom kwesties zelf moeten oppakken.

Han Ten Broeke doet Pechtoldje met BV-schnabbel

GS 23.08.2018 Een opvallende onthulling van HP/De Tijd-scribent TON F. VAN DIJK vandaag: vvd-Kamerlid HAN TEN BROEKE heeft naast zijn werkzaamheden in het parlement plotseling een BV opgericht. Hij levert adviezen aan de Belg ERIC SAELENS en ontmoette daarvoor voor corruptie veroordeelde politicus CLAUDE GUÉANT in Antwerpen.

Vecht WYBREN VAN HAGA vete met vvd-fractie uit via TON F. VAN DIJK over rug HAN TEN BROEKE?

Deze reis meldde TEN BROEKE ten onrechte niet in het reizenregister van de Tweede Kamer. De registers voor parlementariërs zijn omstreden nadat een Europese integriteitswaakhond Den Haag op de vingers tikte omdat ALEXANDER PECHTOLD zijn Scheveningse penthouse niet had aangemeld. TEN BROEKE heeft zijn reis nu alsnog in het register gezet, waarmee de kous voor vvd-fractievoorzitter KLAAS DIJKHOFF af is.

Boze tongen rond de GeenStijl-redactie vermoeden echter kwade opzet: zou WYBREN VAN HAGA wellicht achter deze smeuïge HP/De Tijd-onthulling zitten? Eerder lekte via TON F. VAN DIJK al uit dat VAN HAGA van de vvd-fractie zijn zieke vrouw niet mocht ondersteunen tijdens een zware operatie.

Al snel werd gesuggereerd dat VAN HAGA zelf verantwoordelijk was voor dit nieuws, vandaar de nieuwe verdenking. VAN HAGA, zo gaat de redenering, zou rancuneus zijn jegens TEN BROEKE die van de fractieleiding wél mag ondernemen, terwijl hij zelf zijn huisjesmelkfirma op afstand moest zetten. Het bleef in ieder geval nog lang onrustigop de burelen van de vvd-fractie.

   Ton F. van Dijk

✔@tonfvandijk

Bedrijf Kamerlid Han Ten Broeke tegen betaling actief in België Fractievoorzitter Klaas Dijkhoff van de #VVD noemt niet melden in Kamerregister een “fout” https://www.hpdetijd.nl/2018-08-23/onduidelijkheid-han-ten-broeke/ … via @@HPdeTijdNL  11:30 – 23 aug. 2018

Bedrijf Kamerlid Han Ten Broeke tegen betaling actief in België

Han ten Broeke is een van de meest gezaghebbende Tweede Kamerleden. Dat hij daarmee interessant is voor commerciële bedrijven, bleef tot nu toe verborgen.

hpdetijd.nl

VVD-Kamerlid verzuimde betaalde reis te melden

AD 23.08.2018  Tweede Kamerlid Han ten Broeke (VVD) heeft een reisje naar een optreden in Antwerpen waarvoor hij een vergoeding kreeg niet bij de Tweede Kamer gemeld. Ten Broeke en fractievoorzitter Klaas Dijkhoff erkennen dat hij een ‘fout’ heeft gemaakt en dat wel had moeten opgeven.

De buitenlandspecialist van de VVD reisde in september op kosten van de Vlaamse zakenman Erik Saelens naar Antwerpen, om daar te spreken op een bijeenkomst, bracht HP/De Tijd aan het licht. Voor die toespraak en het zelfgeschreven boekje dat hij daar uitdeelde, kreeg hij van Saelens bovendien een vergoeding. Over dat laatste hoefde hij volgens de VVD de Kamer niet in te lichten, omdat hij al eerder had gemeld dat hij wel eens voor Saelens werkt.

De Tweede Kamer kijkt op het ogenblik of de integriteitsregels strenger moeten. Dat is onder meer ingegeven door de ophef over de Scheveningse flat die D66-leider Alexander Pechtold cadeau kreeg van een Canadese vriend. Pechtold meldde dat niet, omdat hij het een privézaak vond.

VVD-Kamerlid Han ten Broeke meldde betaalde reis niet

TPO 23.08.2018 Tweede Kamerlid Han ten Broeke (VVD) heeft een reisje naar en optreden in Antwerpen waarvoor hij een vergoeding kreeg, niet bij de Tweede Kamer gemeld. Ten Broeke en fractievoorzitter Klaas Dijkhoff erkennen dat hij een ‘fout’ heeft gemaakt en dat wel had moeten opgeven.

Lees ook – Alexander Pechtold (D66) niet in de fout met aannemen appartement

De buitenlandspecialist van de VVD reisde in september op kosten van de Vlaamse zakenman Erik Saelens naar Antwerpen, om daar te spreken op een bijeenkomst, bracht HP/De Tijd aan het licht. Voor die toespraak en het zelfgeschreven boekje dat hij daar uitdeelde, kreeg hij van Saelens bovendien een vergoeding. Over dat laatste hoefde hij volgens de VVD de Kamer niet in te lichten, omdat hij al eerder had gemeld dat hij wel eens voor Saelens werkt.

De Tweede Kamer kijkt op het ogenblik of de integriteitsregels strenger moeten. Dat is onder meer ingegeven door de ophef over de Scheveningse flat die D66-leider Alexander Pechtold cadeau kreeg van een Canadese vriend. Pechtold meldde dat niet, omdat hij het een privézaak vond.

VVD-Kamerlid Ten Broeke erkent fout bij verzwijgen pr-activiteiten

NU 23.08.2018 VVD-Kamerlid Han ten Broeke heeft ten onrechte pr-activiteiten niet gemeld aan de daarvoor bedoelde registers van de Tweede Kamer. Het gaat om een reis en betalingen voor een besloten bijeenkomst in september vorig jaar in Antwerpen.

Dat blijkt uit onderzoek van HP/De Tijd. Ten Broeke erkent tegenover het tijdschrift dat hij een fout heeft gemaakt. Ook VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff geeft toe dat zijn partijgenoot niet goed heeft gehandeld.

Ten Broeke, de ervaren buitenlandwoordvoerder van de VVD, richtte in 2017 het adviesbureau Piscean Advice op en had in dat jaar één opdrachtgever: het Vlaamse bedrijf Merkthuis met de handelsnaam Brandhome.

Volgens Ten Broeke adviseert hij met name de baas van Brandhome, Erik Saelens. De VVD’er en Saelens hebben in het verleden beiden bij KPN gewerkt.

Saelens werkte in België onder andere succesvol als campagneadviseur voor N-VA, de Vlaams-nationalistische partij die momenteel in de Belgische regering zit.

‘Hij had de reis in het register op moeten nemen’

Op uitnodiging van Saelens sprak Ten Broeke op 17 september vorig jaar op een besloten bijeenkomst in Antwerpen. Die reis is tegen de regels in niet terug te vinden in het reizenregister van de Tweede Kamer. Pas toen HP/De Tijd de VVD’er hiermee confronteerde, besloot hij de gegevens alsnog op de site te zetten.

“Hij had de reis in het register op moeten nemen”, zegt VVD-leider Dijkhoff daarover. “Dat heeft hij nu alsnog gedaan, maar dat had direct moeten gebeuren.”

Ook was Ten Broeke in eerste instantie onduidelijk over of hij is betaald voor die bijeenkomst waar hij als spreker in de hoedanigheid van een Nederlandse politicus voor werd uitgenodigd. “Voor de lezing zelf ben ik niet betaald”, schreef hij eerst in een reactie. Wel zegt hij een vergoeding te hebben ontvangen voor een boekje dat hij heeft geschreven en daar heeft uitgedeeld aan zijn toehoorders.

Later kwam Ten Broeke deels terug op die verklaring. Hij liet weten welke werkzaamheden hij heeft verricht zoals studie en voorbereidingen. “Voor dat totaal heb ik een vergoeding ontvangen. In die zin kan je stellen dat ik ben betaald voor deze bijeenkomst”, luidt vervolgens de schriftelijke verklaring aan HP/De Tijd.

Die specifieke betalingen zijn in het register van de Tweede Kamer dus niet terug te vinden. Wel staat in algemene zin te lezen dat de geschatte inkomsten onder het maximaal toegestane bedrag van 14.000 euro zijn gebleven.

Ten Broeke vraagt vergoeding voor partijboekje

Het is verder opvallend dat het boekje waar Ten Broeke het over heeft en waarvoor hij een vergoeding van Brandhome heeft ontvangen, is uitgegeven door de TeldersStichting, het wetenschappelijk bureau van de VVD. De titel luidt: ’10 vuistregels voor een realistisch buitenlands beleid’ en gaat over het buitenlandbeleid van de partij.

“Voor het boekje is aan mij, als auteur en rechthebbende, een vergoeding betaald, aldus Ten Broeke. De TeldersStichting zegt verrast te zijn over het feit dat Ten Broeke betaald kreeg voor het boek. Zij hebben het boek namelijk uitgegeven en hebben ook de kosten ervoor betaald.

Nevenactiviteiten zijn voor Kamerleden toegestaan, mits die in de daarvoor bedoelde registers worden vermeld en aan de voorwaarden voldoen. Ten Broeke kreeg destijds toestemming van de fractieleiding voor zijn extra werkzaamheden.

Dijkhoff laat verder in zijn reactie aan HP/De Tijd weten de overige zaken van Ten Broeke niet af te keuren.

Lees meer over: VVD Politiek

VVD‘er Ten Broeke verzuimde betaalde reis te melden
NOS 23.08.2018 De VVD erkent dat Kamerlid Ten Broeke de reis naar een spreekbeurt op een bijeenkomst in Antwerpen ten onrechte niet heeft gemeld aan de Tweede Kamer. Kamerleden moeten bij het ‘reizenregister’ de vervoers- en verblijfskosten opgeven van reizen die door derden zijn betaald.

Het VVD-Kamerlid sprak vorig jaar september op een bijeenkomst van de Belgische zakenman Saelens. Die is nauw betrokken bij de Vlaams-nationalistische partij politieke N-VA.

Hotelkosten

Ten Broeke kreeg een vergoeding voor zijn hotelkosten en hij vindt achteraf dat hij dat had moeten opgeven bij de Tweede Kamer. Het Kamerlid heeft dat inmiddels gedaan.

Ook volgens fractievoorzitter Dijkhoff was het fout dat Ten Broeke de reis niet meteen in het register heeft laten opnemen. HP/De Tijd bracht de omissie van Ten Broeke aan het licht.

Bedrijf

Het Kamerlid kreeg ook een vergoeding voor de toespraak en voor een boekje dat hij schreef en op de bijeenkomst in Antwerpen uitdeelde. Ten Broeke is sinds vorig jaar eigenaar van het bedrijf Piscean Advice BV. Dat geeft adviezen op het gebied van public relations.

Dijkhoff wijst erop dat het is toegestaan om werkzaamheden te verrichten naast het Kamerlidmaatschap en dat Ten Broeke bij de Kamer heeft gemeld dat hij dat doet.

Integriteitsregels

De Tweede Kamer onderzoekt op het ogenblik of de eigen integriteitsregels moeten worden aangepast. Dat onderzoek gebeurt “in het licht van de aanbevelingen” van het anticorruptiebureau van de Raad van Europa.

Het bureau concludeerde eerder dit jaar dat het toezicht op en de handhaving van de regels in Nederland nu tekortschieten. Het verwees als illustratie naar het appartement van D66-leider Pechtold, dat hij niet aan het geschenkenregister had gemeld. Pechtold beschouwt het appartement als een privézaak.

BEKIJK OOK

Tweede Kamer onderzoekt eigen integriteitsregels

Advertenties

augustus 25, 2018 Posted by | 2e kamer, Han ten Broeke VVD, integriteit, integriteitsaffaires, Integriteitscommissie, lobby, lobbycultuur, politiek | , , , , , , , , , , , , , | 1 reactie

Ook Zelfverrijking Henry Keizer VVD ? – deel 3

Binnenland

Justitie claimt 20 miljoen euro van ex-VVD-voorzitter Keizer

De voormalige voorzitter van de VVD Henry Keizer heeft een forse claim aan zijn broek hangen. Justitie verdenkt Keizer van oplichting en valsheid in geschrifte bij de overname van zijn uitvaartonderneming De Facultatieve. Dat bedrijf bleek jaren na de overname veel waardevoller dan het bedrag dat Keizer en zijn partners hadden neergeteld, blijkt uit onderzoek van Het Financieele Dagblad.

Het OM legt daarom voor 20 miljoen euro beslag bij Keizer. Die beslissing dateert van eind mei dit jaar, schrijft FD. De privéwoning van Keizer in Den Haag valt eronder. Ook claimt het OM 6,4 miljoen euro bij Keizers zakenpartner Jaap de B, waaronder een appartement in Amstelveen en een huis in Naarden.

Telegraaf 07.10.2019

Voormalig VVD-voorzitter Henry Keizer is onverwachts overleden . “Met grote verslagenheid hebben wij kennis genomen van het plotselinge overlijden”, laat de partij weten.

Keizer leidde de VVD van 2014 tot 2017. Voor zijn politieke carrière was hij ondernemer. Zo richtte hij eind jaren tachtig en in de jaren negentig verschillende taxibedrijven op en woonde hij een tijd in New York waar hij een limousinebedrijf runde.

In 1983 werd hij actief voor de liberalen, waar hij in de loop der jaren verschillende commissies en afdelingen voorzat, in de partijraad kwam en uiteindelijk in 2014 de partijvoorzitter werd.

Commotie over aankoop crematiebedrijf

Keizer trad in 2017 af nadat hij in opspraak was geraakt door de aankoop van een crematiebedrijf, waar hij naar verluidt een te laag bedrag voor betaalde. De rechtszaak hierover moest nog plaatsvinden. Keizer kreeg felle kritiek te verduren over hoe hij met de kwestie omging en stapte uiteindelijk op.

“Hij was streng in integriteitskwesties bij anderen, zo dwong hij bijvoorbeeld Mark Verheijen tot terugtreden en legde hem onderzoek van de integriteitscommissie op, maar wachtte in zijn eigen geval veel te lang met een onderzoek of tijdelijk terugtreden”, zegt politiek verslaggever Wilma Borgman. “Bij de eerste persconferentie na de publicaties over de mogelijk frauduleuze overname liet hij de betreffende journalisten niet binnen. Dat heeft in de partij veel kwaad bloed gezet.”

Verlies van goede vriend

Premier Rutte zegt in een reactie dat hij zich Keizer zal herinneren als een energieke man die altijd voor iedereen een vriendelijk woord had. “Waar je ontzettend mee kon lachen en die altijd klaar stond voor advies of hulp. Persoonlijk verlies ik een goede vriend.”

De huidige partijvoorzitter Christianne van der Wal zegt dat Keizer als voorzitter veel voor de partij heeft betekend. “Hij heeft de partij moderner gemaakt en een grote stap verder gebracht.”

VVD-watcher Borgman zegt dat hij in 2015 een grote hervorming heeft doorgevoerd. “Keizer was een man met een missie. Hij wilde de partij moderniseren en een antwoord vinden op afnemende ledentallen. Hij wilde meer betrokkenheid van niet-leden en hoopte zo de basis van de VVD te verbreden.”

Henry Keizer was 58 jaar. Hij laat een vrouw en zoon achter.

Bekijk ook;

Terugblik

Het Openbaar Ministerie (OM) verdenkt oud-voorzitter van de VVD Henry Keizer van oplichting en valsheid in geschrifte bij de overname van het uitvaartbedrijf De Facultatieve. Gaat zijn zaak die van voormalig VVD’er Jos van Rey achterna en laat justitie hem jaren bungelen?

Keizer kwam vorig jaar in opspraak toen platform voor onderzoeksjournalistiek Follow the Money meldde dat hij samen met drie zakenpartners in 2012 voor een veel te lage prijs eigenaar was geworden van miljoenenbedrijf De Facultatieve. Het Financieele Dagblad (FD) schreef dinsdag dat het OM een strafrechtelijk onderzoek naar hem in gang heeft gezet. Dat gebeurde naar aanleiding van een aangifte van financieel activist Pieter Lakeman in mei vorig jaar.

Lees ook de column van Afshin Ellian: Is Henry Keizer terecht aan de schandpaal genageld?

Volgens de krant is er voor 20 miljoen euro beslag gelegd op zijn bezittingen. Het OM legde in mei van dit jaar ook beslag op de privéwoning van Keizer.

Keizer heeft altijd ontkend dat de overnameprijs veel te laag was. In een reactie na de onthullingen vorig jaar gaf hij aan dat hij blij is dat er onderzoek wordt gedaan en dat hij zal meewerken. Hij wacht de resultaten af en is ervan overtuigd dat hij niks verkeerd heeft gedaan.

Overeenkomsten met de zaak van Jos van Rey

De zaak-Keizer vertoont een paar opvallende overeenkomsten met die van oud-VVD-politicus en ex-wethouder van Roermond Jos van Rey. Die moest uiteindelijk twee jaar wachten voordat hij te horen kreeg dat hij strafrechtelijk werd vervolgd. Al die tijd zat Van Rey zich thuis te verbijten.

Daarom rijst de vraag: kan het OM het wel maken om een politicus zó in het nauw te brengen en hem daarna twee jaar te laten spartelen? Ter vergelijking: bij Geert Wilders zat er een half jaar tussen zijn ‘minder, minder’-uitspraken over Marokkaanse Nederlanders en de aankondiging door justitie dat vervolging er waarschijnlijk zit aan te komen. Keizer zit sinds de aangifte tegen hem al ruim een jaar in onzekerheid.

zie ook Gedonder met ex-wethouder Roermond Jos van Rey VVD

Een woordvoerder van het OM laat in een reactie weten dat het onderzoek ‘in volle gang is’ maar kan niet uitsluiten dat het nog jaren in beslag gaat nemen. ‘De ervaring leert dat het meestal gaat om maanden. Het onderzoek kost de tijd die het nodig heeft.’ Ze schetst de omvang van de zaak: ‘Er zijn eind mei vijf zoekingen geweest door de FIOD, bij vier woningen en een bedrijfspand. Daarbij is veel administratie in beslag genomen.’

Meer achtergrond bij dit verhaal: Toedeledokie, hoe Henry Keizer zich onhandig verrijkte

Door publiciteit bij voorbaat schuldig

Voor Tweede Kamerleden en ministers geldt in dit soort situaties de Wet ministeriële verantwoordelijkheid. Daarin staat dat de Kamer slechts drie maanden de tijd heeft om de zaak te onderzoeken en aan te brengen bij de procureur-generaal bij de Hoge Raad. Dat is kort, maar is bewust gedaan om te voorkomen dat de politicus in kwestie extra kan worden beschadigd.

Het gaat hier immers om een politicus en zijn integriteit in die functie is onevenredig kwetsbaar. De publiciteit verklaart hem bij voorbaat schuldig en ontneemt hem zijn goede naam, zonder dat er überhaupt sprake van een strafzaak is. Voor Keizer bleek de beschuldiging alleen al genoeg om hem het werken als VVD-voorzitter onmogelijk te maken.  

Of het OM de wachttijd van maanden (misschien wel jaren) in verhouding vindt staan met de drie die voor Kamerleden en ministers worden gehanteerd, antwoordt de woordvoerder: ‘Bij alle onderzoeken proberen we zo voortvarend mogelijk te werk te gaan. Er moet in deze zaak veel administratie worden uitgepluisd, dat is nu eenmaal complex. We maken geen onderscheid tussen kleine of grote bedrijven en bekende of minder bekende mensen. Dat maakt voor ons niet uit.’

Elsevier Weekblad-redacteur Eric Vrijsen schreef in 2014 de fascinerende reconstructie Geen gewone verdachte, over de twee jaar van onzekerheid tussen de eerste politie-inval in het huis van Jos van Rey en de aankondiging van zijn strafzaak.

Lees het verhaal hier. ‘Geen gewone verdachte’ verscheen in het weekblad, maar nooit online. Klik hier om de pdf-versie te openen.

De affaire die Henry Keizer het VVD-partijvoorzitterschap kostte

Henry Keizer lag al een aantal weken onder vuur wegens een voor hem wel erg gunstige overname van crematiebedrijf de Facultatieve Groep in 2012. Nadat Pieter Lakeman van de Stichting Onderzoek Bedrijfs Informatie (SOBI) aangifte deed wegens oplichting, trad hij terug als partijvoorzitter van de VVD.

Wat zou Keizer verkeerd hebben gedaan? Hij was adviseur bij de Koninklijke Vereniging voor Facultatieve Crematie, een vereniging die in 1874 is opgericht om cremeren wettelijk mogelijk te maken en een goedlopend bedrijf had dat crematoria exploiteert en ovens bouwt.
Keizer en enkele compagnons kochten dit bedrijf, de Facultatieve Groep, in 2012 voor 12,5 miljoen euro van de vereniging.

Een erg laag bedrag voor een onderneming die bijna 100 miljoen euro omzet en zo’n 5 miljoen euro winst per jaar maakt. De accountant waardeerde het bedrijf later op 34 miljoen euro.

Journalistiek platform Follow the Money stelde na onderzoek vast dat Keizer c.s. van dit bedrag maar 500.000 euro zelf had betaald. De rest kwam uit een superdividend van de Facultatieve Groep: Keizer betaalde het bedrijf dus grotendeels met geld uit het bedrijf zelf.

Verdacht is dat bij de overname mensen met dubbele petten aan tafel zaten. Keizer was zowel koper en directeur van het gekochte bedrijf als adviseur van de verkopende partij. VVD-coryfee Loek Hermans was zowel commissaris van het verkochte bedrijf als lid van de ledenraad van de vereniging, die besliste over de verkoop.

Dit betekent niet dat wat er gebeurde, illegaal was. Keizer kan de documenten openbaar maken waaruit blijkt hoe de vereniging met deze situatie is omgegaan. Als er onafhankelijke controleurs aanwezig waren, is er niets aan de hand. Maar dit doet Keizer niet, en daarom heeft hij de schijn tegen.

Keizer benadrukte dat de verkoopprijs is gebaseerd op waardebepalingen van drie onafhankelijke taxateurs. Maar volgens Lakeman van SOBI had hij niet alle informatie aan de taxateurs gegeven. Enkele dure bezittingen waren daarom niet opgenomen in de waardering. Het bestuur van de vereniging – waaraan Keizer als adviseur gecommitteerd was – zou ook hebben nagelaten om deze informatie te delen met de ledenraad.

Natrap voor de VVD

De kwestie-Keizer is extra schrijnend omdat de partijvoorzitter zelf de integriteitsregels van de VVD aanscherpte. De ondernemer werd in 2014 aangewezen als nieuwe partijvoorzitter. Hij was als voorzitter van het VVD-hoofdbestuur tevens medeverantwoordelijk voor de Ivo Opstelten Foundation. En notabene hij moest juist korte metten maken met de integriteitsaffaires waardoor de VVD werd geplaagd.

VVD verzuimde giften te openbaren AD 17.05.2017

VVD overtrad belastingregels met achterhouden giften NU 17.05.2017

De VVD haalt de laatste jaren vaker dan andere partijen het nieuws met integriteitskwesties. Is het toeval of partijcultuur?

Lees dit artikel van Robert Giebels en Sammie Peters over de VVD en de verleiding.

lees; Klokkenluider maakte melding van oplichting door ‘Hennie’ Keizer  FTM 28.04.2017

lees; VVD-voorzitter Henry Keizer: ‘zacht van buiten, keihard van binnen’ FTM 23.04.2017

zie ook: Ook Zelfverrijking Henry Keizer VVD ? – deel 2

zie dan ook: Ook Zelfverrijking Henry Keizer VVD ? – deel 1

en zie ook: VVD is voor het vijfde jaar op rij koploper in integriteitsaffaires

zie ook nog: Gerommel in de Politiek versus Integriteit deel 3 – VVD nummer 1

verder ook: Gerommel in de Politiek versus Integriteit deel 2 – VVD nummer 1

zie dan ook nog: Gerommel in de Politiek versus Integriteit deel 1

Dossier de zaak Henry Keizer FTM

Alles over: henry keizer  TPO

Henry Keizer  Elsevier

Henry Keizer  NU

Henry Keizer  Telegraaf

Vorige 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Volgende

Geen tuchtmaatregel accountant ex-preses VVD

Telegraaf 18.12.2018 De accountant van voormalig VVD-partijvoorzitter Henry Keizer is ook in hoger beroep vrijuit gegaan in een tuchtzaak bij de Accountantskamer. Deze ging over zijn rol bij de verkoop van aandelen in uitvaartbedrijf de Facultatieve in 2012. De door Stichting Onderzoek Bedrijfs Informatie (SOBI) van Pieter Lakeman aangespannen aanklacht werd opnieuw ongegrond verklaard.

Keizer raakte vorig jaar in opspraak toen uit onderzoek van onderzoeksplatform Follow the Money bleek dat hij als begrafenisondernemer voor een prikje en op dubieuze wijze eigenaar was geworden van De Facultatieve. Hij legde zijn functie als VVD-voorzitter neer om de partij niet verder in diskrediet te brengen.

Het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) oordeelt dat de klacht van SOBI niet-ontvankelijk is, omdat deze te laat werd ingediend.

Tegen Keizer loopt sinds juli een strafrechtelijk onderzoek wegens de kwestie. Hij wordt verdacht van oplichting en valsheid in geschrifte.

Bekijk meer van; beroepen volkspartij voor vrijheid en democratie (vvd) henry keizer

Hoelang laat OM oud-VVD-voorzitter Henry Keizer bungelen?

Elsevier 05.07.2018 Het Openbaar Ministerie (OM) verdenkt oud-voorzitter van de VVD Henry Keizer van oplichting en valsheid in geschrifte bij de overname van het uitvaartbedrijf De Facultatieve. Gaat zijn zaak die van voormalig VVD’er Jos van Rey achterna en laat justitie hem jaren bungelen?

Keizer kwam vorig jaar in opspraak toen platform voor onderzoeksjournalistiek Follow the Money meldde dat hij samen met drie zakenpartners in 2012 voor een veel te lage prijs eigenaar was geworden van miljoenenbedrijf De Facultatieve. Het Financieele Dagblad (FD) schreef dinsdag dat het OM een strafrechtelijk onderzoek naar hem in gang heeft gezet. Dat gebeurde naar aanleiding van een aangifte van financieel activist Pieter Lakeman in mei vorig jaar.

Lees ook de column van Afshin Ellian: Is Henry Keizer terecht aan de schandpaal genageld?

Volgens de krant is er voor 20 miljoen euro beslag gelegd op zijn bezittingen. Het OM legde in mei van dit jaar ook beslag op de privéwoning van Keizer.

Keizer heeft altijd ontkend dat de overnameprijs veel te laag was. In een reactie na de onthullingen vorig jaar gaf hij aan dat hij blij is dat er onderzoek wordt gedaan en dat hij zal meewerken. Hij wacht de resultaten af en is ervan overtuigd dat hij niks verkeerd heeft gedaan.

Overeenkomsten met de zaak van Jos van Rey

De zaak-Keizer vertoont een paar opvallende overeenkomsten met die van oud-VVD-politicus en ex-wethouder van Roermond Jos van Rey. Die moest uiteindelijk twee jaar wachten voordat hij te horen kreeg dat hij strafrechtelijk werd vervolgd. Al die tijd zat Van Rey zich thuis te verbijten.

Daarom rijst de vraag: kan het OM het wel maken om een politicus zó in het nauw te brengen en hem daarna twee jaar te laten spartelen? Ter vergelijking: bij Geert Wilders zat er een half jaar tussen zijn ‘minder, minder’-uitspraken over Marokkaanse Nederlanders en de aankondiging door justitie dat vervolging er waarschijnlijk zit aan te komen. Keizer zit sinds de aangifte tegen hem al ruim een jaar in onzekerheid.

zie ook Gedonder met ex-wethouder Roermond Jos van Rey VVD

Een woordvoerder van het OM laat in een reactie weten dat het onderzoek ‘in volle gang is’ maar kan niet uitsluiten dat het nog jaren in beslag gaat nemen. ‘De ervaring leert dat het meestal gaat om maanden. Het onderzoek kost de tijd die het nodig heeft.’ Ze schetst de omvang van de zaak: ‘Er zijn eind mei vijf zoekingen geweest door de FIOD, bij vier woningen en een bedrijfspand. Daarbij is veel administratie in beslag genomen.’

Meer achtergrond bij dit verhaal: Toedeledokie, hoe Henry Keizer zich onhandig verrijkte

Door publiciteit bij voorbaat schuldig

Voor Tweede Kamerleden en ministers geldt in dit soort situaties de Wet ministeriële verantwoordelijkheid. Daarin staat dat de Kamer slechts drie maanden de tijd heeft om de zaak te onderzoeken en aan te brengen bij de procureur-generaal bij de Hoge Raad. Dat is kort, maar is bewust gedaan om te voorkomen dat de politicus in kwestie extra kan worden beschadigd.

Het gaat hier immers om een politicus en zijn integriteit in die functie is onevenredig kwetsbaar. De publiciteit verklaart hem bij voorbaat schuldig en ontneemt hem zijn goede naam, zonder dat er überhaupt sprake van een strafzaak is. Voor Keizer bleek de beschuldiging alleen al genoeg om hem het werken als VVD-voorzitter onmogelijk te maken.  

Of het OM de wachttijd van maanden (misschien wel jaren) in verhouding vindt staan met de drie die voor Kamerleden en ministers worden gehanteerd, antwoordt de woordvoerder: ‘Bij alle onderzoeken proberen we zo voortvarend mogelijk te werk te gaan. Er moet in deze zaak veel administratie worden uitgepluisd, dat is nu eenmaal complex. We maken geen onderscheid tussen kleine of grote bedrijven en bekende of minder bekende mensen. Dat maakt voor ons niet uit.’

Elsevier Weekblad-redacteur Eric Vrijsen schreef in 2014 de fascinerende reconstructie Geen gewone verdachte, over de twee jaar van onzekerheid tussen de eerste politie-inval in het huis van Jos van Rey en de aankondiging van zijn strafzaak. Lees het verhaal hieronder.

‘Geen gewone verdachte’ verscheen in het weekblad, maar nooit online. Klik hier om de pdf-versie te openen.

De affaire die Henry Keizer het VVD-partijvoorzitterschap kostte

Henry Keizer lag al een aantal weken onder vuur wegens een voor hem wel erg gunstige overname van crematiebedrijf de Facultatieve Groep in 2012. Nadat Pieter Lakeman van de Stichting Onderzoek Bedrijfs Informatie (SOBI) aangifte deed wegens oplichting, trad hij terug als partijvoorzitter van de VVD.

Wat zou Keizer verkeerd hebben gedaan? Hij was adviseur bij de Koninklijke Vereniging voor Facultatieve Crematie, een vereniging die in 1874 is opgericht om cremeren wettelijk mogelijk te maken en een goedlopend bedrijf had dat crematoria exploiteert en ovens bouwt.
Keizer en enkele compagnons kochten dit bedrijf, de Facultatieve Groep, in 2012 voor 12,5 miljoen euro van de vereniging. Een erg laag bedrag voor een onderneming die bijna 100 miljoen euro omzet en zo’n 5 miljoen euro winst per jaar maakt. De accountant waardeerde het bedrijf later op 34 miljoen euro.

Journalistiek platform Follow the Money stelde na onderzoek vast dat Keizer c.s. van dit bedrag maar 500.000 euro zelf had betaald. De rest kwam uit een superdividend van de Facultatieve Groep: Keizer betaalde het bedrijf dus grotendeels met geld uit het bedrijf zelf.
Verdacht is dat bij de overname mensen met dubbele petten aan tafel zaten. Keizer was zowel koper en directeur van het gekochte bedrijf als adviseur van de verkopende partij. VVD-coryfee Loek Hermans was zowel commissaris van het verkochte bedrijf als lid van de ledenraad van de vereniging, die besliste over de verkoop.

Dit betekent niet dat wat er gebeurde, illegaal was. Keizer kan de documenten openbaar maken waaruit blijkt hoe de vereniging met deze situatie is omgegaan. Als er onafhankelijke controleurs aanwezig waren, is er niets aan de hand. Maar dit doet Keizer niet, en daarom heeft hij de schijn tegen.

Keizer benadrukte dat de verkoopprijs is gebaseerd op waardebepalingen van drie onafhankelijke taxateurs. Maar volgens Lakeman van SOBI had hij niet alle informatie aan de taxateurs gegeven. Enkele dure bezittingen waren daarom niet opgenomen in de waardering. Het bestuur van de vereniging – waaraan Keizer als adviseur gecommitteerd was – zou ook hebben nagelaten om deze informatie te delen met de ledenraad.

  Fleur Verbeek (1991) werkt sinds oktober 2017 op de webredactie. Ze studeerde Journalistiek aan de Hogeschool van Utrecht.

Oud-VVD-voorzitter Keizer verdacht van oplichting en valsheid in geschrifte

NU 03.07.2018 De voormalige VVD-voorzitter Henry Keizer wordt door het Openbaar Ministerie (OM) verdacht van oplichting en valsheid in geschrifte bij de omstreden overname van het uitvaartbedrijf De Facultatieve.

Dat meldt Het Financieele Dagblad (FD) dinsdag. Het OM heeft een strafrechtelijk onderzoek naar hem in gang gezet.

Volgens de krant is er voor 20 miljoen euro beslag gelegd. Het OM legde in mei van het jaar al beslag op de privéwoning van Keizer. Bij een van de medeverdachten, Jaap de B. die tevens medebestuurder is, werd voor ruim 6 miljoen euro beslag gelegd.

Follow the Money

Keizer kwam vorig jaar in opspraak toen uit onderzoek van Follow the Moneybleek dat hij samen met drie zakenpartners voor een veel te lage prijs eigenaar werd van het miljoenenbedrijf De Facultatieve.

VVD-leider en premier Mark Rutte bleef de voorzitter echter steunen en noemde Keizer “een integere man”. Dit kon niet verhinderen dat de publicitaire druk op Keizer om op te stappen steeds groter werd. In mei 2017 legde hij de voorzittershamer neer.

Integriteit

De VVD wordt al jaren achtervolgd door politici die vanwege integriteitsschandalen in opspraak komen.

Een speciaal in het leven geroepen interne integriteitscommissie had het imago van de partij moeten verbeteren, maar wilde aanvankelijk geen onderzoek naar de kwestie doen.

Uiteindelijk kwam dat onderzoek er wel, maar werd het door diezelfde commissie weer opgeschort.

Zie ook: Waarom is VVD-voorzitter Henry Keizer in opspraak?

Lees meer over: VVD Henry Keizer

Oud-VVD-voorzitter Keizer verdacht van oplichting bij overname uitvaartbedrijf

NOS 03.07.2018 Het Openbaar Ministerie verdenkt oud-VVD-partijvoorzitter Henry Keizer van oplichting en valsheid in geschrifte bij de overname van uitvaartbedrijf De Facultatieve. Het Openbaar Ministerie heeft een strafrechtelijk onderzoek naar hem in gang gezet, naar aanleiding van een aangifte van financieel activist Pieter Lakeman in mei vorig jaar.

In de zaak is voor bij elkaar 20 miljoen euro beslag gelegd. Het Financieele Dagblad meldt op basis van documenten die de krant in handen heeft dat op 22 mei beslag is gelegd op de woning van Keizer in Den Haag. Een van Keizers medebestuurders bij het uitvaartbedrijf, Jaap de B., is volgens het FD medeverdachte. Bij hem zou beslag zijn gelegd op een appartement in Amstelveen en een huis in Naarden ter waarde van bij elkaar 6,4 miljoen euro.

In beslag genomen

Het OM wil geen details over het strafrechtelijk onderzoek geven. Een woordvoerder wil alleen kwijt dat twee mensen als verdachte zijn aangemerkt en dat de fiscale opsporingsdienst FIOD administratie in beslag heeft genomen bij het doorzoeken van vier woningen en een bedrijfspand.

Keizer zelf zegt dat hij blij is dat er onderzoek wordt gedaan en dat hij volop zal meewerken. Hij wacht de resultaten af en is er nog steeds van overtuigd dat hij niks verkeerd heeft gedaan. Hij benadrukt dat het nog onzeker is of het tot een strafproces komt.

Veel te weinig betaald

Henry Keizer trad in mei vorig jaar af als voorzitter van de VVD. Hij was in opspraak gekomen door onthullingen van website Follow The Money over de overname van uitvaartvereniging De Facultatieve. Keizer kocht het bedrijf, waar hij zelf werkte, in 2012 samen met anderen.

De waarde werd geschat op 31 miljoen euro, maar het bedrijf ging voor 12,5 miljoen euro naar Keizer en zijn partners. Ook kregen ze een winstuitkering van 12 miljoen euro, die eigenlijk bedoeld was voor de leden van de crematievereniging. Keizer heeft altijd ontkend dat de overnameprijs veel te laag was.

Integriteitscommissie

Ook in zijn ontslagbrief hield Keizer vol dat er niets onoorbaars is gebeurd. “Het is nodig dat ik mij in de komende tijd concentreer op het weerleggen van de stroom van onware beschuldigingen en insinuaties die naar voren zijn gebracht.”

Keizer vroeg zelf de interne integriteitscommissie van de VVD om de hele gang van zaken te onderzoeken. Die commissie schortte het onderzoek op toen Lakeman aangifte deed wegens oplichting.

Justitie verdenkt ex-partijvoor­zit­ter VVD van oplichting

AD 03.07.2018 Het Openbaar Ministerie is een strafrechtelijk onderzoek begonnen naar Henry Keizer, de afgetreden partijvoorzitter van de VVD.

Henry Keizer zou zich mogelijk schuldig hebben gemaakt aan oplichting toen hij jaren terug uitvaartbedrijf De Facultatieve overnam voor veel minder dan de werkelijke waarde.

Keizer wordt officieel verdacht van oplichting en valsheid in geschrifte. Er zou voor 20 miljoen euro beslag gelegd zijn bij hem.

Het Openbaar Ministerie bevestigt hierover berichtgeving van Het Financieele Dagblad. In totaal zijn vier woningen en één bedrijfspand doorzocht en er is administratie in beslag genomen, laat een woordvoerster weten. Keizer is niet gearresteerd. Een compagnon van hem is ook verdachte in de affaire.

Beslag

Het Financieele Dagblad meldt dat op 22 mei van dit jaar beslag is gelegd op de Haagse privéwoning van Keizer. Een van diens medebestuurders bij De Facultatieve, Jaap de B., zou de medeverdachte in de zaak zijn. Bij hem is voor ruim 6,4 miljoen euro beslag gelegd via een appartement in Amstelveen en een woning in Naarden.

De website Follow the Money onthulde vorig jaar dat er een flink verschil zat tussen de overnamesom van het uitvaartbedrijf en de werkelijke waarde van De Facultatieve. Keizer hield vol dat er geen kwaad in zat, maar trad toch af als partijvoorzitter van de VVD, die toch al geplaagd wordt door integriteitsaffaires.

Of Keizer zich ook voor een strafrechter zal moeten verantwoorden is nog de vraag. Het zogenoemde Functioneel Parket van het Openbaar Ministerie (OM) doet onderzoek en kan ook beslissen een schikking voor te leggen.

Lakeman

Saillant is overigens dat het OM bevestigt met het onderzoek te zijn begonnen naar aanleiding van een aangifte. Bekend is dat Pieter Lakeman, ooit de kwelgeest van de DSB Bank, dat in ieder geval heeft gedaan. Lakeman is actief in de Stichting Onderzoek Bedrijfsinformatie en claimt dat Keizer en zijn vier zakenpartners 10,7 miljoen euro te weinig voor hun bedrijf hebben betaald.

juli 5, 2018 Posted by | Follow the Money, fraude, Henry Keizer VVD, integriteit, integriteitsaffaires, Integriteitscommissie, Pieter Lakeman, politiek, VVD | , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Ook Zelfverrijking Henry Keizer VVD ? – deel 3

VVD in 2017 nog steeds aan de top !!!!

Premier Mark Rutte legt de hand op de arm van Halbe Zijlstra. Foto: Phil Nijhuis/Hollandse Hoogte

VVD weer aan de Top !!

De VVD heeft in 2017 met elf politici opnieuw de meeste affaires achter haar naam. Dat blijkt uit de jaarlijkse Politieke integriteits-Index van Vrij Nederland

Het is het zesde jaar op rij dat de liberalen de lijst van het maandblad Vrij Nederland aanvoeren.

Het begint een trieste traditie te worden op de jaarlijkse Vrij Nederland Politieke Integriteits Index (PII): de VVD had in 2017 met een totaal van elf weer de meeste affaires én de ernstigste.

Het CDA kende afgelopen jaar zes integriteitskwesties, de PvdA vier. De andere landelijke partijen waren opmerkelijk schoon. Lokale partijen scoorden in 2017 bij elkaar vijftien affaires. Het leverde in totaal 39 integriteitskwesties op, begaan door 35 mannen en vier vrouwen. Dat zijn er minder dan de 47 affaires van 2016.

De bekendste affaire die de VVD in 2016 op haar naam schreef, bleef de partij ook in 2017 achtervolgen. Oud-poliiticus Jos van Rey werd ook in hoger beroep tot een jaar voorwaardelijke celstraf veroordeeld voor corruptie, stembusfraude, lekken van vertrouwelijke informatie en witwassen.

Terugblik

Ook was de VVD al in 2016, met vijftien politici, in opspraak met de meeste affaires. D66 had er vijf, het CDA vier, PvdA drie en PVV één. Dit is het vijfde jaar op rij dat de VVD de meeste affaires telt. In 2016 werden drie VVD-politici strafrechtelijk veroordeeld.

Opstelten, Hennis, de Liefde, Zijlstra: bij de VVD stapelen de affaires zich op. Er rest de partij nog maar één ontslag en het kabinet is zijn krappe meerderheid kwijt, 

AD 14.02.2018

De afgelopen jaren moesten al diverse VVD-bewindslieden het veld ruimen. Deze VVD-be­winds­lie­den gingen Zijlstra voor;

© ANP

Staatssecretaris Frans Weekers (Financiën), moest aftreden op 30 januari 2014 om problemen bij de Belastingdienst met de invoering van een nieuw systeem van huur- en zorgtoeslagen.

© ANP

Minister Ivo Opstelten (Veiligheid), trad af op 9 maart 2015 om de zogeheten Teeven-deal. De minister had de Kamer laten weten dat er geen afschriften of bewijzen meer waren te vinden van de deal met een drugscrimineel. Nadat alsnog duidelijk werd dat er 4,7 miljoen gulden mee gemoeid was, ontstond de suggestie dat Opstelten de Tweede Kamer verkeerd had ingelicht. Een ‘doodzonde’ in de politiek.

© ANP

Staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid), trad tegelijkertijd af met Opstelten omdat hij vond dat hij niet meer geloofwaardig kon functioneren.

Ard van der Steur © anp

Minister Ard van der Steur (Veiligheid), moest op 27 januari 2017 ook wijken om de Teevendeal. Hij had als Kamerlid in een conceptversie van een Kamerbrief van voorganger Opstelten wijzigingen voorgesteld, die er de schijn van hadden dat hij de minister opriep informatie achter te houden.

© ANP

Minister Jeanine Hennis (Defensie), trad af op 4 oktober 2017 om het ongeluk in Mali waarbij twee militairen om het leven kwamen. Hennis kwam in de problemen door een kritisch rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid Affaires stepelen op(OVV). Die oordeelt dat Defensie ernstig tekort is geschoten in de zorg voor de veiligheid van Nederlandse militairen.

zie ook: Wonderboy Camiel Eurlings CDA is van zijn voetstuk gevallen – deel 3 – nasleep

zie ook: Gedonder met Tweede Kamerlid William Moorlag PvdA

En dan verder nog wat hoogtepuntjes:

Gaan we hier toch maar een punt van maken ??

zie ook: ex-minister Hans Hillen CDA verzweeg corruptiezaak bij ministerie Defensie

zie ook: Gedonder met Alexander Pechtold D66

zie ook: Weer gedonder met gemeenteraadslid Anneke van der Veer uit Haarlemmermeer

Ik ben echt zielig hoor !!!

zie ook: Gedonder met ex-wethouder Roermond Jos van Rey VVD – deel 9 uitspraak

zie ook: Gedonder met Kamerlid Wybren van Haga VVD

zie ook: Gedonder met wethouder Jo Palmen (BBB Lijst Palmen) in Brunssum

Hoe integer is de lokale politiek nog?

Steekpenningen, witwassen, bedreigingen, steeds meer gemeentebesturen krijgen te maken met infiltratie door de onderwereld. De bestuurlijke en juridische middelen om dat tegen te gaan zijn beperkt. Alertheid is nu het magische woord.

In 2015 beschreven Thijs Broer en ik de paniek binnen de VVD-top aan de vooravond van de Provinciale Statenverkiezingen. De ene na de andere affaire had zich voorgedaan.

Minister Ivo Opstelten van Veiligheid en Justitie en zijn staatssecretaris Fred Teeven waren afgetreden vanwege de deal met drugsbaron Kees H., waarover de minister de Kamer verkeerd had geïnformeerd. Ondanks het feit dat premier Rutte zijn politieke mentor Opstelten tot het allerlaatste moment had gesteund: ‘Hij zit er bovenop, full focus, ik zou hem zo weer benoemen’. Limburg was in de ban van het proces tegen Jos van Rey, de oud-VVD-wethouder van Roermond die van vriendjespolitiek, omkoping en corruptie werd verdacht.

Tweede Kamerlid Mark Verheijen, oud-wethouder van Venlo, kwam in opspraak vanwege onjuist declaratiegedrag. De VVD-integriteitscommissie concludeerde dat ‘alles bij elkaar opgeteld de feiten en de dynamiek rondom de persoon van Verheijen niet passen in het integriteitskader van de partij.’ Vlak voor de Statenverkiezingen trad hij af. En dan was er nog Kathalijne de Kruif, VVD-fractievoorzitter in de Utrechtse gemeente Stichtse Vecht. Ze zat in de cel vanwege de verdenking van witwassen en contacten met een hennepbende.

Alles leek tegen te zitten voor de grootste regeringspartij. Maar de kiezers bleken niet onder de indruk van al die affaires. Op 18 maart wonnen de liberalen even veel Statenzetels als het CDA. Op de uitslagenavond van de VVD in café De Haagsche Kluis aan het Plein was het feest. Vele tientallen liberalen stonden elkaar vrolijk te verdringen bij de bar. De deejay draaide ‘Uptown Funk’ van Mark Ronson en Bruno Mars. Tegen halftwaalf ’s avonds stapte een zegevierende partijleider Rutte het café binnen.

Hij riep spontaan ‘Hai!’ tegen journalisten en partijgenoten, schudde talloze handen en hield zijn overwinningsspeech. De val van Opstelten en Teeven en de affaires rond De Kruif en Verheijen hadden hem niet gedeerd. In een portret van de premier noemden Thijs en ik hem een politieke trapezewerker die altijd met de schrik vrijkwam. Zijn jeugdvriend Jort Kelder omschreef hem als een ‘nat zeepje waar niemand greep op kan krijgen’.

Het geheim van politiek trapezewerker en ‘nat zeepje’ Mark RutteLees verder

Zo is het sinds 2015 gebleven. Nog nooit in de de parlementaire geschiedenis stapten zoveel bewindslieden voortijdig op als tijdens het tweede kabinet-Rutte. Vaak waren het liberalen. In januari 2017 vertrok ook Opsteltens opvolger Ard van der Steur vanwege de Teeven-deal. In oktober van dat jaar leidde een rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid over een dodelijk ongeluk met een mortiergranaat in Mali tot het opstappen van Jeanine Hennis, de minister van Defensie. Staatssecretaris Frans Weekers van Financiën was hen voorgegaan.

Hij had geen eind kunnen maken aan de chaos bij de belastingdienst. Ook de Tweede Kamerfractie bleef niet gevrijwaard van schandalen en schandaaltjes: na Johan Houwes (aangifte wegens valsheid in geschrifte, oplichting en witwassen), Matthijs Huizing (te veel drank op achter het stuur) en René Leegte (betaalde nevenfunctie per abuis niet opgegeven) vertrok in 2016 Bart de Liefde. Hij werd liever lobbyist voor Uber.

Er was niemand die er de sober levende premier op aankeek. Veel meer zonden dan een sateetje te veel bij zijn lievelingsrestaurant Soeboer had Rutte niet.Ondertussen bleef de VVD koploper in affaires in VN’s Politieke Integriteits-Index: veertien affaires in 2015vijftien in 2016. Meestal ging het om wethouders, raadsleden en andere plaatselijke grootheden. Maar ook de VVD-top ging niet vrijuit.

Loek Hermans, fractieleider in de Eerste Kamer, raakte in opspraak vanwege zijn grote aantal nevenfuncties (het COA, zorgbedrijf Meavita). Hij zag zich in 2015 gedwongen zijn lidmaatschap van de senaat neer te leggen. Twee jaar later volgde het aftreden van partijvoorzitter Henry Keizer, nadat de site Follow the Money had onthuld hoe hij zich verrijkt had bij uitvaartbedrijf de Facultatieve. Hermans en crematoriumkoning Keizer waren vertrouwelingen van Rutte maar niemand die er de sober levende premier op aankeek. Veel meer zonden dan een sateetje te veel bij zijn lievelingsrestaurant Soeboer had Rutte niet.

Integriteits-index 2017  Lees verder

Het moet voor de VVD-leider dan ook een teken aan de wand zijn dat de Tweede Kamer tijdens het debat over het vertrek van de jokkebrokkende minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra ook zo tegen zijn persoon te keer ging. Het waren niet alleen usual suspects als Wilders en Baudet maar ook Lodewijk Asscher en Jesse Klaver die dat deden.

Zijlstra was vijf jaar lang de rechterhand van Rutte als fractieleider in de Kamer (hij werd wel de rechterhersenhelft van de premier genoemd) en blijkt nu een fantast die de fabel verspreidde dat hij in de datsja van Poetin de Russische leider had horen zeggen dat hij Groot-Rusland terug wilde veroveren. Hoe kan Rutte die man zo lang de hand boven het hoofd hebben gehouden?

Intussen dient de volgende integriteitsaffaire binnen de VVD-Tweede Kamerfractie zich al aan. Het gaat om ex-commando Wybren van Haga die als pandjesbaas in Amsterdam de verhuurregels zou hebben overtreden. De integriteitscommissie van de partij doet sinds eind vorig jaar onderzoek naar de parlementariër die ook huisjesmelker is. Complicatie: als Van Haga uit de VVD wordt gezet maar als eenmansfractie in de Kamer blijft, is het kabinet zijn krappe meerderheid kwijt.

De vraag dringt zich op hoeveel affaires binnen zijn partij een premier kan overleven. Zelfs als het een ‘nat zeepje’ is.

Meer van Max van WeezelLees hier over ‘De standoff van Alexander en Thierry,’ over de strijd van de D66 en FvD in de Amsterdamse gemeenteraadsverkiezingen.

Meer voor Politieke integriteits-Index van Vrij Nederland

zie ook: Gerommel in de Politiek versus Integriteit deel 2 – VVD nummer 1

zie ook: Tot ziens maar weer Minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra VVD

zie ook: Aftrap 2018 – het politiek gedonder gaat verder !!!!

zie ook: Gedonder met Mister BACO Burgemeester Stefan Huisman VVD Oosterhout

zie ook: Gedonder met Kamerlid Wybren van Haga VVD

zie ook: De affaire Meavita versus Loek Hermans VVD – Gerommel in de zorg – deel 5

zie ook: Gedonder met ex-wethouder Roermond Jos van Rey VVD – deel 9 uitspraak

zie ook: Staat het krakende kabinet Rutte 2 op ploffen meneer Weekers ??

zie ook: Staatssecretaris Frans Weekers VVD – Tot ziens dan maar ???

zie ook: Goedendag Minister Ivo Opstelten VVD en staatssecretaris Fred Teeven VVD

zie ook: De nasleep van de ‘Teeven-deal’

zie ook: Commissie-Oosting – heropening onderzoek ‘Teeven-deal’ – deel 3 nasleep

zie ook: Commissie-Oosting – Heropening onderzoek ‘Teeven-deal’ – deel 2

zie ook: Commissie-Oosting – Heropening onderzoek ‘Teeven-deal’ – deel 1

zie ook: Commissie-Oosting – Onderzoek ‘Teeven-deal’

Zie ook: Ex-Staatssecretaris C. Verdaas PvdA rommelt met Euro’s

zie verder ook: Ook CvK Jacques Tichelaar PvdA begrijpt de integriteitsregels in Drente niet helemaal

zie ook: Oud-staatssecretaris Robin Linschoten VVD vanwege fraude voor de rechter

zie ook: Ook Zelfverrijking Henry Keizer VVD ?

Lees verder over De Politieke Integriteits-Index

lees: Vind hier alle artikelen over de PI-Index 2016.

zie ook: Gerommel in de Politiek versus Integriteit deel 1

zie ook: Politici en het gerommel met wachtgeld – deel 2

zie ook: De politieke draaideur versus lobby

zie ook: Wethouders ten val vanwege Integriteit

Of ga direct naar:

Dit zijn de meest spraakmakende politieke affaires van 2016

VVD-politici komen het meest in aanraking met strafrecht

De lijst: politieke affaires van 1983 tot 2013 – Vrij Nederland

Meer voor VVD integriteit schandalen

Vorige 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Volgende

VVD’er na drankrijden terug in politiek

Telegraaf 04.06.2018 Voormalig VVD-Kamerlid Matthijs Huizing, die in 2013 opstapte nadat hij was aangehouden voor rijden onder invloed, keert terug in de politiek. De liberaal wordt wethouder in zijn woonplaats Oegstgeest.

Huizing vertrok in 2013 zonder opgaaf van reden per direct uit de Tweede Kamer. Een dag later onthulde de politicus dat hij was betrapt op alcohol in het verkeer. Later bleek de VVD’er twee keer eerder te zijn betrapt. De politierechter gaf Huizing een forse boete en een voorwaardelijk rijverbod van vier maanden.

Smetje

Landelijk partijvoorzitter Christianne van der Wal zei vorige week nog dat VVD’ers ’van onbesproken gedrag’ moeten zijn. Het smetje op het blazoen van Huizing is voor het partijbestuur geen reden om in te grijpen. „Wat hij heeft gedaan kan niet, maar dat betekent niet dat iemand de rest van zijn leven nooit meer iets kan doen”, reageert een woordvoerder.

VVD Oegstgeest is bekend met het verleden van Huizing. De liberalen in het deftige dorp bij Leiden vinden dat hij ’zijn straf heeft gehad’ en wijzen op de integriteitstoets van de gemeente zelf.

LEES MEER OVER rijverbod matthijs huizing vvd

Steekpenningen, witwassen, bedreiging: de onderwereld infiltreert in de gemeente

Hoe integer is de lokale politiek nog?

VK 16.03.2018 Steekpenningen, witwassen, bedreiging, steeds meer gemeentebesturen krijgen te maken met infiltratie door de onderwereld. De bestuurlijke en juridische middelen om dat tegen te gaan zijn beperkt. Alertheid is nu het magische woord.

Burgemeester Winants van Brunssum waart op een voorjaarsdag in 2015 verbijsterd rond in de catacomben van een huis op een heuvel. Het is het chalet van de gearresteerde drugsdealer Cor van R. Bij een inval zijn wapens, drugs en een amfetaminelaboratorium aangetroffen. Dat het huis onderaardse gewelven heeft met bars en dark roomachtige vertrekken heeft de burgemeester nooit geweten. Hoe kan dit? Wie heeft hiervoor de vergunningen verleend?

Terug op het gemeentehuis vertellen een paar ambtenaren dat ooit een aanvraag voor vergunning is ingediend. Die is in een kast beland, er is gewacht totdat de termijn waarbinnen de gemeente moest reageren was verstreken. Dan is volgens de regels de vergunning automatisch verleend.

De burgemeester vermoedt opzet, hij denkt dat een of meerdere ambtenaren zijn omgekocht. Hier klopt geen moer van, denkt hij. Hij ziet ambtenaren met een keurig salaris een uitbundig rijk leven leiden. Hij verdenkt met name zijn ambtenaar John P., verantwoordelijk voor het onderhoud van gemeentelijke voorzieningen. P. rijdt in een dikke BMW, heeft een tweede huis in Hongarije. De burgemeester stapt najaar 2015 naar de politie. Uit het proces-verbaal: ‘Ik had het vermoeden dat door Van R. (de drugscrimineel) feesten zijn gehouden in de kelder en dat daar ook gemeenteambtenaren kwamen. Ik denk dat daar toen is geregeld dat de bouwtekeningen voor de vergunning (…) bewust ergens zijn blijven liggen.’ De aanvrage zou door bouw- en woningtoezicht nooit zijn goedgekeurd, verklaart de burgemeester.

Ambtenaren die steekpenningen aannemen, kandidaat-raadsleden met criminele antecedenten, een burgemeester die op 3 meter afstand met een vuurwapen wordt bedreigd er lijkt geen week voorbij te gaan of er is nieuws over de onderwereld die de lokale bovenwereld binnendringt. Hoe integer is de lokale politiek nog? Worden ambtenaren, maar ook raadsleden en wethouders voor grof geld omgekocht? Laten criminelen zich in met de gemeenteraadsverkiezingen van aanstaande woensdag om hun belangen veilig te stellen? En hoe pak je de brede waaier aan van integriteitsschendingen van niet strafbare leugens tot ambtelijke corruptie?

‘Het is een illusie te menen dat dit aan uw gemeente voorbijgaat’, schreven burgemeester Paul Depla van Breda en John Jorritsma van Eindhoven aan hun collega’s in Brabant en Zeeland in oktober vorig jaar. Ze betoogden dat de onderwereld op allerlei manieren probeert een plek te veroveren in de bovenwereld en dat infiltratie in de lokale politiek daarbij hoort. Ze vroegen lokale partijen goed op te letten wie men op de kandidatenlijst zou plaatsen.

Minister Kajsa Ollongron van Binnenlandse Zaken zou gisteren met een uitgebreide brief komen over de integriteit van het lokale bestuur. Het PvdA-Kamerlid Attje Kuiken had daar in januari om gevraagd; ze vindt dat de minister maatregelen moet nemen en het bijvoorbeeld mogelijk moet maken om raadsleden en wethouders die strafrechtelijk worden vervolgd te schorsen. De minister beloofde nog voor de raadsverkiezingen met een pakket te komen. Dit blijkt nu gisteren in de ministerraad te zijn opgehouden, om onbekende redenen. Ollongren had zich in december gemengd in de discussie over de integriteit van de omstreden wethouder Jo Palmen uit Brunssum. Ze vond dat hij weg moest. Ze sloot niet uit dat zij zelf zou ingrijpen.

Burgemeester Depla van Breda had een voorzienende blik. Lijsttrekker Paul de Jong van de nieuwe Stadspartij heeft vastgezeten voor een overval. Op zichzelf geen reden om niet verkozen te kunnen worden. Een partijgenoot moet binnenkort voorkomen vanwege drugshandel en witwassen. De Stadspartij wil als enige in Breda niet meedoen aan de afspraak om de partijfinanciën voor te leggen aan een accountant. Deze moet vaststellen dat de partij niet met zwart geld werkt. Lijsttrekker De Jong: ‘Wij doen niet mee aan een initiatief dat bedoeld is om ons dwars te zitten.’ Burgemeester Depla spreekt van ‘betonrot in onze democratie’. Hij zegt: ‘Als wij dit toelaten in onze gemeenteraden zijn we heel ver van huis.’

In Trouw waarschuwde hoogleraar criminologie Emile Kolthoff voor mollen in het stadhuis. ‘Zeker in Noord-Brabant, Limburg en Zeeland waar de politie de druk op de georganiseerde drugsgerelateerde misdaad opvoert, zoeken criminelen actief naar mogelijkheden die strijd te beïnvloeden.’

Volgens de Politiebond is Nederland een narcostaat geworden. Het CBS schatte in 2016 de omvang van de criminele economie in Nederland op 2,7 miljard. Het lijkt te bescheiden. Het gemeentebestuur van Tilburg heeft geverifieerde gegevens over de hennepindustrie in de stad. Jaarlijks wordt voor zo’n 800 miljoen omgezet, alleen in Tilburg.

Dat geld zoekt deels zijn weg naar de bovenwereld. Het kan criminele organisaties helpen, zo is de redenering, een zekere greep te krijgen op lokale projectontwikkeling. Daarom schuiven zij volgens Kolthoff kandidaten voor de gemeenteraad naar voren die ogenschijnlijk van voorbeeldig gedrag zijn, maar wel onder invloed staan van criminelen.

Ambtenaar John P. is in 2015 door burgemeester Winants met strafontslag gestuurd. Vorige week stond P. in Maastricht voor de rechter. Hij is in 1957 op Oost-Java geboren, zijn Limburgse tongval is naadloos. Hij is hevig verongelijkt: ‘Af en toe heb ik tegen mezelf gezegd: wat moet je nog op deze wereld.’ De aanklacht luidt witwassen. Het gaat om een bedrag van bijna twee ton. Een eenvoudige ambtenaar als hij had zoveel geld nooit op zijn bankrekeningen kunnen hebben.

Johan Remkes, oud-minister van Binnenlandse Zaken, nu commissaris van de koning in Noord-Holland, denkt dat het probleem in het zuiden van het land groter is. ‘Toch zou het ontzettend dom zijn aan te nemen dat ondermijnende, aan drugs gerelateerde criminaliteit hier in de Randstad niet voorkomt. Ik zie het vaker dan pakweg twintig jaar geleden.’

‘Die criminelen verdienen ongelofelijke bakken met geld’, zegt Joop van den Berg, emeritus hoogleraar parlementaire geschiedenis en oud-hoofddirecteur van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Hij gelooft er ‘geen lor’ van dat criminelen zich in persoon naar binnen wurmen in gemeenteraden. ‘Dat is toch veel te veel moeite voor die lui. Maar als zij hun belangen, vooral in het vastgoed, bedreigd zien, worden ze vals. Je krijgt als overheid last als je hen aanpakt. Reken vooral niet op een gewillig oor wanneer je als burgemeester zegt: ik geloof dat ik uw panden maar eens ga sluiten.’ Uit een enquête onder burgemeesters in 2016 kwam naar voren dat een kwart van hen een of meerdere keren is bedreigd.

Commissaris Remkes heeft ervaringen met pogingen tot regelrechte infiltratie in de gemeenteraad. In 2014 besloot de VVD in de Noord-Hollandse gemeente Heemskerk af te zien van deelname aan de raadsverkiezingen. De plaatselijke afdeling dreigde te worden overgenomen door wat Remkes ‘cowboys’ noemt, ‘mensen die niet in de eerste plaats erop uit waren het algemeen belang te dienen. Het landelijke bestuur van de VVD is toen zo verstandig geweest te zeggen: wij doen in Heemskerk even niet mee aan de verkiezingen.’

Remkes doelt op een paar bouwbedrijven uit Heemskerk die zich een machtspositie hadden verworven binnen de afdeling van de partij. Daarover ontstonden conflicten waarbij onder andere een wethouder dreigbrieven ontving; op papier geplakte krantenletters met teksten als: ‘We weten je te vinden als je niet van de lijst af gaat.’

Veel integriteitskwesties lopen vast in een gebrek aan bewijs. De rechter kan niets met het woord integriteit, aldus Wim Derksen, hoogleraar bestuurskunde.

Gemeenteraden zijn kwetsbaarder geworden voor sjoemelaars in de raadszaal. Dat komt onder andere doordat niet meer ruim te kiezen valt uit geschikte kandidaten. Nagenoeg alle partijen worstelen ermee. Je moet hard werken als raadslid, voor weinig geld en als het tegenzit voor nog minder waardering. Wie doen zoiets? Steeds minder gegadigden. Het verschijnsel wordt versterkt doordat steeds minder mensen lid zijn van politieke partijen. Uit de leden moeten kandidaten voor de gemeenteraad worden gerekruteerd. Het maakt dat de partijen het zich niet kunnen veroorloven kieskeurig te zijn. De kans op brokkenpiloten, non-valeurs en sjoemelaars in de raadszaal wordt groter.

De grote moeilijkheid met integriteitskwesties in het openbaar bestuur is dat zij zo netelig zijn. Dikwijls is er vermoeden in overvloed, maar schort het aan bewijs. Het komt doordat ondermijning het per definitie moet hebben van duistere krochten.

Daarnaast is er een subtiel, maar wezenlijk onderscheid tussen niet-integer en ondermijnend. Wat niet integer is, hoeft nog niet ondermijnend te zijn. Menigeen zal het onzuiver vinden als de wethouder sportzaken tevens voorzitter is van de plaatselijke atletiekvereniging. Ondermijnend wordt het pas als hij de bouw van de nieuwe kantine van de vereniging gunt aan zijn zoon die aannemer is. Bij ondermijning heeft de rechtsstaat het nakijken.

De Tilburgse hoogleraar bestuurskunde Stavros Zouridis spreekt over integriteit als een rubberen term: ‘Je kunt het naar believen uitrekken en oprekken.’ Hij bestudeerde vijftig onderzoeken naar kwesties waarin belangen verstrengeld waren. Hij kwam vijf verschillende interpretaties tegen van belangenverstrengeling. Zouridis: ‘Er is geen eenduidig normenkader.’

Op het gemeentehuis in Brunssum spookt het vermoeden van ambtelijke corruptie. John P. zou geweten hebben van de dubieuze wijze waarop de drugscrimineel zijn ondergrondse ruimtes verkreeg. De ambtenaar zou ook geweten hebben van een voorgenomen inval in een café in Brunssum dat in handen was van zijn zus en haar man. De politie had reden om aan te nemen dat er in cocaïne werd gehandeld. Nauwgezet was een inval voorbereid. Men was zeker van zijn zaak. Op de avond waarop het arrestatieteam toesloeg, werd geen gram coke aangetroffen. John P. keek van afstand toe, verklaarde later een ambtenaar die bij de inval aanwezig was.

Ofschoon het lekken over de inval buiten de tenlastelegging valt, brengt P. de kwestie ter zitting zelf te berde. ‘Ik zou het lek zijn, hè. Maar ik kwam gewoon langs toen ze bezig waren in het café. Een collega heeft tegen de burgemeester gezegd: ik zag John staan, hij is het lek. Dan krijg je met een burgemeester te maken die je erin duwt. Ik heb hem gevraagd: burgemeester, wat doet u mij en mijn gezin aan? Hij bleef mij aankijken. Ik zei: weet u wel wat u iemand aandoet die al 32 jaar in gemeentedienst is? Het enige wat hij zei was: ik doe mijn burgerplicht.’

Er mag een vermoeden zijn van ambtelijke corruptie, John P. wordt er niet van beschuldigd. Het gaat ter zitting louter om witwassen. Resie Peters, hoofd strategie en recherche bij justitie in Limburg, legt uit: ‘Naar de mate waarin de onderlinge strijd heviger wordt, zie je vaak dat heftiger geprobeerd wordt het strafrecht in de politieke arena te trekken. Partijen hebben de neiging over en weer aangiftes te doen. Van smaad, van belediging, van het lekken van vertrouwelijke informatie. Daar gaan wij niet in mee. Het Openbaar Ministerie moet buiten het gekrakeel van de lokale politiek blijven.’

Ze sprak deze woorden nog voordat vorige week de hoofdofficier van justitie in Den Haag, Bart Nieuwenhuizen, zijn gal spuwde over politici die ‘fop-, sjoemel- en showaangiftes’ doen. Zonder dat hij deze bij naam noemde, doelde hij op Geert Wilders en Thierry Baudet, die aangifte deden tegen respectievelijk minister Kajsa Ollongren en premier Mark Rutte. Nieuwenhuizen: ‘Die doen aangifte, niet omdat ze willen dat er recht wordt gedaan, maar omdat ze aandacht willen.’

Er is bijval van hoogleraar bestuurskunde Wim Derksen. Volgens hem moet je voor integriteitskwesties niet bij justitie en de rechter zijn. ‘Veel integriteitskwesties’, meent Derksen, ‘lopen vast in een gebrek aan bewijs.’ Sterker: ‘De rechter kan niets met het woord integriteit.’ Voor integriteit bestaat geen eensluidende, harde definitie. Een liegende wethouder is die niet integer? Vermoedelijk wel, maar wat moet een rechter daarmee? Een rechter heeft strafbare feiten nodig, de rest is rompslomp en oponthoud.

Ondermijning: serie in de krant en boek

Onder de titel Bedreigd bestuur schreef Jan Tromp over ondermijning al in 2015 een serie verhalen in de Volkskrant. Begin vorig jaar publiceerde hij samen met de Tilburgse hoogleraar bestuurskunde Pieter Tops het boek De achterkant van Nederland over de verstrengeling van onder- en bovenwereld. Tops en Tromp werken aan een vervolg op dit boek.

Voor integriteitsschendingen ook van de zwaarste soort is het strafrecht een lange, moeizame weg. Zie de zaak-Jos van Rey, de onderkoning van Roermond. Van Rey heeft geld aangenomen voor zijn verkiezingskas en hij heeft zich feestelijk laten verzorgen door een vriend, tevens projectontwikkelaar ter stede. Het Openbaar Ministerie is er al ruim vijf jaar mee bezig en nog is het werk niet af. De kwestie ligt nu bij de Hoge Raad. Van Rey is in cassatie gegaan nadat eind vorig jaar het gerechtshof in Den Haag hem vanwege witwassen en omkoping had veroordeeld tot een jaar voorwaardelijke gevangenisstraf en hem voor twee jaar de uitoefening van een publiek ambt ontzegde.

In de zomer van 2016 had de rechtbank in Rotterdam een taakstraf van 240 uur opgelegd. ‘Het kan toch niet waar zijn’, noteerde hoogleraar Derksen, ‘dat je bij bewezen corruptie wegkomt met 240uur maaltijden rondbrengen in het verpleegtehuis van je schoonmoeder?’ Hij gaf zelf het antwoord: ‘Het Openbaar Ministerie speelde de kaart van integriteit, de rechter mag slechts oordelen over strafbare feiten. Ja, dan is de kans erg groot dat een muisje wordt gebaard.’

Van Rey staat weer op de kieslijst van zijn Liberale Volkspartij Roermond. De partij heeft nu 10 van de 31 raadszetels. Het kan heel goed dat Van Rey in het nieuwe college terugkeert als wethouder. In afwachting van het arrest van de Hoge Raad is de deur naar de wethouderskamer niet gesloten.

Voor de Roermondse burgemeester Rianne Donders is het een schrikbeeld. Ze voorziet dan eindeloze proceduregevechten, verdachtmakingen en obstructie, zowel in vergaderingen van B en W als in die van de gemeenteraad. Donders verwijst naar de gang van zaken in het bedrijfsleven. Ze zegt: ‘Als je als directeur van een bedrijf wordt vervolgd voor een strafbaar feit, ben je voor dat bedrijf niet meer de ambassadeur die je zou moeten zijn. Dan wordt jou gevraagd je sleutels in te leveren. In het openbaar bestuur kennen we zo’n instrument niet. Dat is eigenlijk heel raar.’

De gemeenteraad van Roermond heeft in het najaar van 2016 een protocol opgesteld op grond waarvan Van Rey niet in de raad zou thuishoren. Maar het protocol is een oproep, geen gebod. Donders: ‘Meer kan de politiek op dit moment niet doen en ik ook niet als burgemeester.’

In de rechtszaal verklaart John P. dat hij zegge en schrijve één keer bij de crimineel thuis is geweest. ‘Ze hebben mij gevolgd, ze hebben mij getapt, er is geen enkel bewijs.’ De burgemeester heeft zich tegenover vrienden en vertrouwde ambtenaren dan al vaak beklaagd over zijn onmachtige rol: ‘Je hebt het gevoel dat je Louis de Funès bent, kinderlijk naïef. We hebben vaak geen idee van wat er echt speelt. We zijn geen geoefende tegenpartij. Dat is heel zorgelijk.’

Is het strafrecht voor integriteitskwesties een kronkelpad vol doornen, de politiek-bestuurlijke weg is nauwelijks begaanbaarder. Het geval-Palmen is illustratief. Hij is de tantaluskwelling van bestuurlijk Brunssum. Palmen zou eigenbelang en partijbelang laten samenvallen. Hij zou er als jurist een hobby van maken burgers bij te staan in conflicten met de gemeente. Al in 1981 werd Jo Palmen als raadslid beschuldigd van fraude. Het CDA zette hem in 1990 uit de partij.

Burgemeester Winants smeekte de gemeenteraad eind vorig jaar het raadslid Palmen niet tot wethouder te verheffen. Hij merkte hem aan als ‘een hoog integriteitsrisico’; een onderzoeksbureau had hem in deze zin geadviseerd. Toen een kleine meerderheid in de raad niet met hem meeging, trad hij af. Luc Winants: ‘Ik kan en wil geen deel uitmaken van een gemeentebestuur dat zo nadrukkelijk de regels van integer bestuur aan de laars lapt.’

De hoogleraren bestuurskunde Korsten en Elzinga gingen in op een uitnodiging van dezelfde kleine meerderheid in de raad voor een contra-expertise (kosten 40 duizend euro). Ze kwamen uit op een omgekeerd oordeel: de opvatting dat Palmen niet zou deugen als wethouder ‘kan niet worden gedragen door de feiten die wij aan het licht hebben gebracht’.

Het zou ontzettend dom zijn aan te nemen dat ondermijnende, aan drugs gerelateerde criminaliteit in de Randstad niet voorkomt, aldus Johan Remkes, commissaris van de koning in Noord-Holland.

Dat pronte oordeel vestigde een beeld, maar weinig media meldden vervolgens dat verschillende Limburgse politici zware kritiek hadden op het rapport. Het voornaamste verwijt was dat de twee hoogleraren louter juridische criteria hebben aangelegd voor de beoordeling van integriteit. De gouverneur van Limburg, Theo Bovens: ‘De heren Elzinga en Korsten hebben de bestuurlijke en morele component van het integriteitsbeleid bewust buiten beschouwing gelaten.’ Hij noemde deze vorm van relativeren ‘niet wenselijk, niet opportuun en niet verstandig’.

In 2012 likte het provinciebestuur van Noord-Holland de wonden van een corruptieschandaal van een gedeputeerde. In het onderzoeksrapport Schoon Schip speelden morele overwegingen een hoofdrol: ‘De commissie verstaat onder onregelmatigheden ook laakbaar en onrechtmatig gedrag dat als zodanig niet strafwaardig is, maar dat wel onwenselijk of onaanvaardbaar wordt geacht.’ Belangenverstrengeling, nepotisme, intimidatie, misbruik van bevoegdheden het was de commissie uit 2012 om het even: ‘Al deze gedragingen doen afbreuk aan (…) de integriteit van het openbaar bestuur.’

De hoogleraren Korsten en Elzinga bestrijden het oordeel van de burgemeester, maar benoemen wethouder Palmen in hun rapport toch tot een risicofactor. Het maakt een dubbelzinnige indruk. Ze schrijven: ‘Wat betreft de collegeperiode na de verkiezingen van 21 maart 2018 spreken wij de vrees en de verwachting uit dat de kwetsbaarheden die aan de figuur Palmen op het vlak van bestuurlijke professionaliteit, communicatief vermogen en integriteit zijn gaan kleven, hem blijvend zullen achtervolgen. (…) Dit schept een bijzondere verantwoordelijkheid voor de gemeenteraad van Brunssum, maar zou ook voor Palmen reden voor bezinning moeten zijn.’ Hier staat toch dat after all Palmen niet lelieblank is en dat hij maar beter van het politieke schouwtoneel kan verdwijnen.

Elzinga: ‘Hij is ook wel degelijk een risico gezien zijn trackrecord, maar niet zo ernstig als de burgemeester beweerde. Kijk, het is een risicotoetsing vooraf, voor wethouders die nog moeten beginnen. Dan moet je uitsluitend harde criteria, de regels van de rechtsstaat aanleggen, vinden wij. Als je zaken als politieke moraal daarbij gaat betrekken, wordt het een heel ingewikkeld verhaal.’ Korsten: ‘Of iemand met bestek eet en hoe iemand zijn columns schrijft, rekenen we tot de communicatieve competentie en niet tot integriteit.’ Waar gouverneur Bovens spreekt van ‘een relativering die niet wenselijk is’, waarschuwt Elzinga voor ‘integrititis’, voor een ziekte om van alles ook een integriteitskwestie te maken. Het is zoals hoogleraar Stavros Zouridis al vaststelde: het ontbreekt onder bestuurders en bestuurskundigen aan ‘een eenduidig normenkader’.

Er is een bedrag van bijna twee ton dat ambtenaar John P. volgens de Belastingdienst en in diens spoor de officier van justitie niet verdiend kan hebben. Minutieus zijn de politiemensen van het Team Criminele Inlichtingen te werk gegaan. Er is het hondje Gianelli, knuffel van de vrouw van P. Uit haar in beslag genomen agenda’s blijkt dat Gianelli vier keer per jaar naar de trimsalon gaat. Maar bankafschriften ontbreken. P. moet volgens de recherche tussen 2010 en 2016 een bedrag van 21.195 euro aan brandstof hebben uitgegeven voor zijn auto’s. Geen bankafschriften, op een bedrag van 221,67euro na. P. moet in de genoemde periode 521 couverts hebben genoten in diverse restaurants voor een bedrag van ten minste 14.700 euro. Geen bankafschriften.

Hoe zou je in weerwil van alle moeizaamheid de risico’s van integriteitsschendingen kunnen verkleinen? Van politieke partijen wordt tegenwoordig verwacht dat ze hun kandidaten vooraf screenen. Burgemeesters voeren standaard goede gesprekken met aantredende wethouders over mogelijke verstrengeling van belangen. In 2012 zei commissaris van de koning Johan Remkes nog dat integriteitsproblemen niet zijn op te lossen met meer regels. Hij denkt daar inmiddels genuanceerder over. Hij wil dat raadsleden geschorst kunnen worden door de minister of de provinciale commissaris. En de rechter moet een bestuurder het passief kiesrecht, het recht om gekozen te worden, kunnen ontnemen. Remkes: ‘Nu kun je niks als puntje bij paaltje komt. Uiteindelijk heb je als burgemeester of als commissaris in dit soort zaken een stok achter de deur nodig.’

Remkes schetst patronen van rare vastgoedtransacties of van tien dezelfde winkeltypes in één straat die nooit alle tien rendabel kunnen zijn. Remkes: ‘Langs die weg komt het illegale geld naar boven. Het komt regelmatig voor, nu nog vooral in de grotere steden, maar er is een gerede kans op uitzaaiing.’ Ambtenaren, lokale politici, maar ook burgers moeten zich afvragen: hoe komen die winkels daar? Wie heeft de vergunning afgegeven?

Alertheid is tegenwoordig het magische woord op gemeentehuizen. Ferd Crone, burgemeester van Leeuwarden, heeft een tijdje geleden veertig ambtenaren in de buitendienst wijkagenten, milieuhandhavers, mensen van de sociale dienst een bijzondere opdracht gegeven. Kom bij mij terug, had Crone hun gezegd, met twee foto’s van situaties waarvan jij denkt: hier klopt iets niet. Er komt nooit een mens in die kapperswinkel en toch blijft hij maar geopend. Of: nu ik erop let, merk ik dat er nooit enige bedrijvigheid is in die loods op het bedrijventerrein. Crone: ‘Juist omdat het voor het strafrecht moeilijk is om ondermijning aan te pakken, moeten burgerlijke bestuurders burgemeesters, mensen van de Belastingdienst, van woningcorporaties in onderlinge samenwerking willen optreden. Mijn ervaring is: als je eenmaal gaat kijken, zie je veel.’

‘Het openbaar bestuur moet de baas blijven in onze gemeenschappen.’ Aan het woord is burgemeester Jan Boelhouwer van het Brabantse Gilze-Rijen. ‘Als dat op de tocht komt te staan en dat dreigt, dat dreigt echt , kunnen we inpakken. Hier in het dorp rijden mensen rond in vreselijk dikke auto’s, hun arm vorstelijk buiten het raam gestoken. Ze willen maar één ding laten zien: hier zijn wij de baas.’

Boelhouwer noemt het overeind houden van de rechtsstaat ‘mijn belangrijkste taak’. Hij kan het niet alleen, benadrukt hij. Hij instrueert medewerkers op het gemeentehuis en in de buitendiensten. ‘Dus als er hier iemand aan het loket komt en die wil een of andere vergunning… Alert! Alert! Wat gebeurt hier? En direct allemaal erin springen, hè. Alert!’

Integriteit in regels vangen blijft, zo lijkt het, een draconische opgave. Verplichte screening bijvoorbeeld van aanstaande raadsleden zal zeker helpen, maar het is een momentopname. Als door omstandigheden het gekozen raadslid chantabel wordt, is nog niets bereikt. Integriteit van bestuur gaat uiteindelijk over moraal en burgermansfatsoen, van bestuurders én van burgers. Daarover had de Limburgse gouverneur Theo Bovens het toen hij deze week de doodsbedreiging van de Voerendaalse burgemeester Houben besprak. Bovens zei: ‘Vaker dan voorheen zeggen bestuurders dat ze crimineel gedrag in hun gemeente niet langer pikken. Het is dan heel belangrijk dat de samenleving achter de burgemeesters en het openbaar bestuur gaat staan.’

Ambtenaar John P. betoogt dat hij in ‘een slechte film’ is beland, ‘in een nachtmerrie’. De president van de rechtbank, nuchter: ‘Ik zal u helpen. De kern van de zaak is dat u veel meer geld had dan u zou kunnen hebben.’ P. zegt dat hij cadeaus kreeg van gasten voor wie hij feesten gaf. Geld in envelopjes. Alleen al in de enveloppes moet 50 duizend euro hebben gezeten. Hij ontving geld van zijn schoonvader. Bankbiljetten. Altijd alles cash. De president: ‘Het is mij nog nooit gelukt om met verjaardagsfeesten vijftig mille op te halen.’

De officier eist een gevangenisstraf van acht maanden, de advocaat houdt het bij gebrek aan bewijs op vrijspraak.

Bedreigd bestuur

Onder de titel Bedreigd bestuur schreef Jan Tromp over ondermijning al in 2015 een serie verhalen in de Volkskrant. Begin vorig jaar publiceerde hij samen met de Tilburgse hoogleraar bestuurskunde Pieter Tops het boek De achterkant van Nederland over de verstrengeling van onder- en bovenwereld. Tops en Tromp werken aan een vervolg op dit boek.

Lees hier nog eens alle artikelen terug die eerder over dit onderwerp verschenen.

Volg en lees meer over:  CRIMINALITEIT  MENS & MAATSCHAPPIJ   POLITIEK   NEDERLAND

Illustratie: Bas van der Schot

De zesde Integriteits Index: de VVD heeft weer de meeste én de grootste schandalen

VN 23.02.2018 Voor de zesde keer brengt Vrij Nederland de Politieke Integriteits Index, het overzicht van alle politieke schandalen van het afgelopen jaar. De VVD blijft de partij met de meeste en de ernstigste affaires.

Het begint een trieste traditie te worden op de jaarlijkse Vrij Nederland Politieke Integriteits Index (PII): de VVD had in 2017 met een totaal van elf weer de meeste affaires én de ernstigste. Het CDA kende afgelopen jaar zes integriteitskwesties, de PvdA vier. De andere landelijke partijen waren opmerkelijk schoon. Lokale partijen scoorden in 2017 bij elkaar vijftien affaires. Het leverde in totaal 39 integriteitskwesties op, begaan door 35 mannen en vier vrouwen. Dat zijn er minder dan de 47 affaires van 2016.

Ook iets verder terugkijkend telde 2017 minder kwesties: het gemiddelde over de voorgaande vier jaar was 55. Het is nog te vroeg om te spreken van een fundamenteel dalende trend omdat we nog te kort meten, maar het gaat al wel een paar jaar de goede kant op. Politieke partijen besteden nu expliciet aandacht aan integriteit, vragen een Verklaring Omtrent Gedrag, screenen en trainen hun nieuwe kandidaten en dringen sneller aan op aftreden bij integriteitskwesties. Dat was een jaar of vijf geleden wel anders, toen bijvoorbeeld een partij als de VVD onthullingen over fraude en corruptie laconiek wegwuifde.

Traditiegetrouw was de grootste categorie weer ‘misdragingen in de vrije tijd’.

Zoals gebruikelijk vond het merendeel van de affaires in 2017 plaats op gemeentelijk en provinciaal niveau: 32 van de 39 gevallen. Bijna de helft daarvan – zestien – kwam voor rekening van lokale partijen. Dat lijkt erop te wijzen dat de landelijke partijen hun zaken op orde beginnen te krijgen, maar dat de lokale partijen minder professioneel zijn. Traditiegetrouw was de grootste categorie weer ‘misdragingen in de vrije tijd’. Denk bijvoorbeeld aan Jos van Son, die moest aftreden als wethouder voor Rosmalens Belang in Den Bosch omdat hij met te veel drank achter het stuur zat. Of Fred Wozniak, die uit de raadsfractie van het CDA in Moerdijk stapte omdat de FIOD hem van belastingfraude verdenkt.

In 2016 waren problemen rond lokaal vastgoed en bestemmingsplannen goed voor een kwart van de gevallen. In 2017 was dat met tien van de 39 affaires weer zo. Meestal gaat het om raadsleden of wethouders die onvoldoende afstand nemen van hun eigen vastgoedbelangen of die van anderen. Het bekendste voorbeeld is de Brunssumse wethouder Jo Palmen, van wie de vastgoedbelangen zelfs de aandacht van minister Kajsa Ollongren trokken.

LOKAAL VASTGOED: GEDOE

‘Lokale partijen en lokaal vastgoed: altijd gedonder’ was een van de koppen in de PII van 2016. Een kwart van de lokale affaires had met vastgoed, bouwvergunningen of grondzaken te maken. Ook vorig jaar bleken problemen rond vastgoed of bestemmingsplannen goed voor tien affaires, ruim een kwart. Wethouder Jo Palmen van Brunssum kwam uitgebreid in het nieuws. Palmen (BBB/Lijst Palmen) heeft al sinds 1976 een geschil met de gemeente over een stuk grond en claimt naar verluidt ruim een miljoen. Een integriteitsonderzoek had uitgewezen dat hij als wethouder een ‘hoog risico’ zou vormen, vooral omdat grondzaken in zijn portefeuille zitten.

Palmen ziet zelf geen problemen en alle lokale partijen staan achter hem. De plaatselijke afdelingen van de landelijke partijen willen dat Palmen aftreedt, maar zij zijn in de minderheid. Burgemeester Luc Winants trad af omdat hij ‘niet meer garant kan staan voor een integer bestuur’. Hij staat, net als gouverneur Theo Bovens, met lege handen: ze worden geacht de integriteit van het lokale bestuur te bewaken, maar hebben nauwelijks instrumenten. Kajsa Ollongren heeft als minister van Binnenlandse Zaken wel de mogelijkheid om in te grijpen, maar dat paardenmiddel is bedoeld voor gemeentes die onbestuurbaar zijn.

Gemeentehuis van Brunssum. Foto: Marcel van den Bergh

HARDNEKKIGE PROBLEMEN

Hoewel het de goede kant op lijkt te gaan met politieke integriteit, zijn er zeker nog zorgen. In het zeventig pagina’s tellende regeerakkoord valt het woord ‘integriteit’ precies één keer, onder het kopje ‘Koninkrijksrelaties’. Kennelijk ziet het kabinet het vooral als een Antilliaans probleem. Toch zijn er ook hier, naast het gedoe met lokaal vastgoed, nog een paar andere hardnekkige problemen rond integriteit.

Het Huis voor Klokkenluiders functioneert totaal niet, waardoor misstanden in politiek en openbaar bestuur mogelijk onopgemerkt blijven. De Tweede Kamer heeft nog steeds geen gedragscode, de partijfinanciering blijft soms troebel, er blijft een tekort aan kandidaten (zeker lokaal) en – de olifant in de kamer – de VVD heeft als grootste landelijke partij hardnekkig de meeste én de grootste schandalen.

In het zeventig pagina’s tellende regeerakkoord valt het woord ‘integriteit’ precies één keer.

De Tweede Kamer heeft wel integriteitsregels, maar dat is meer een verzameling wettelijke regelingen met toelichting dan een heldere code. Toch zijn er genoeg kwesties waar de Kamer eens principieel over zou moeten debatteren om vast te stellen wat wel en niet hoort. Wanneer mag een Kamerlid bijvoorbeeld overstappen naar een andere baan?

VVD’er Sjoerd Potters werd direct na de verkiezingen burgemeester van De Bilt. Daarna stapte zijn partijgenoot Pieter Duisenberg over naar de Vereniging van Universiteiten. In oktober liet PvdA’er Jeroen Dijsselbloem weten toch niet in de Kamer te gaan zitten, terwijl hij voor de verkiezingen nog een hogere plaats op de kieslijst had afgedwongen. Daarmee stelde hij 51.695 voorkeursstemmers teleur: ‘Het is niet fraai,’ gaf hij toe.

Spelen politici elkaar baantjes toe? Op zoek naar de Haagse banendraaimolenLees verder

De drie hebben geen regels overtreden en komen niet op de PII. Maar tegenover de kiezers is het inderdaad ‘niet fraai’. Potters en Duisenberg blijven met hun kennis en vaardigheden de publieke zaak dienen. Tegelijk is dat bij Duisenberg ook een mogelijk bezwaar: hij was onderwijswoordvoerder in de Kamer en is dus in zijn oude sector beland.

Zoiets is sinds de invoering in mei van een nieuwe gedragscode verboden voor oud-ministers en oud-staatssecretarissen: die mogen de eerste twee jaar na hun aftreden niet meer lobbyen bij hun oude departement. Aangezien het verloop onder Kamerleden helaas hoog is, zou het goed zijn daar algemeen aanvaarde normen voor af te spreken: wanneer mag je met goed fatsoen weg en naar welke functie wel en niet?

Een andere kwestie die schrééuwt om een heldere gedragscode is het geschenkenregister. Kamerleden melden de meest onnozele cadeaus (kookboeken, repen chocola) maar het appartement dat Alexander Pechtold kreeg van een Canadese diplomaat staat niet op de lijst.

LASTIG: PARTIJFINANCIERING

Nederland lag in Europa jarenlang onder vuur omdat de partijfinanciering hier niet wettelijk geregeld was. Sinds 2013 is er de Wet financiering politieke partijen, maar die verplicht alleen openbaarmaking van giften boven de 4500 euro. Zelfs die soepele regels worden soms nog overtreden. In mei onthulde NRC dat verschillende partijen zich niet aan de regels houden. De VVD overtrad de belastingwetgeving door geen financiële verantwoording te publiceren van de Ivo Opstelten Foundation en drie andere stichtingen.

Deze bieden als Algemeen Nut Beogende Instellingen fiscale voordelen en zijn verplicht om cijfers te publiceren. De VVD had in 2014 beloofd om transparanter te worden over donaties, maar uit onderzoek van NRCblijkt dat de partij onder voorzitter Henry Keizer juist minder financiële details is gaan melden. Na publicatie kwam de VVD alsnog met jaarverslagen, met daarin voor zo’n twee ton donaties. Ook (dochterorganisaties van) D66, PvdA en PVV waren nalatig.

De SP is een geval apart. SP’ers laten hun salaris direct overboeken naar de partij, waarna zij een veel lagere vergoeding uitgekeerd krijgen. Dat levert de socialisten jaarlijks naar schatting zo’n vijf miljoen euro op. Ronald Plasterk opende als minister van Binnenlandse Zaken de aanval op die praktijk: volksvertegenwoordigers moeten zonder ‘last’ hun werk doen en dat kan niet als ze in dienst zijn van hun partij. De gemeente Noordoostpolder weigerde als eerste het geld aan de SP te storten en kreeg gelijk van de rechter. Zeker twee provincies en vijftien gemeentes maken de salarissen nu rechtstreeks over aan SP-politici. De partij verliest daarmee ook belastingvoordelen.

Lastig: partijfinanciering. Foto: Studio Oostrum

EEN PSYCHOLOGISCH DRAMA

En dan de VVD. Deze partij staat sinds de start van de Politieke Integriteits Index in 2013 elk jaar bovenaan. Gemeten over de volle lengte van onze database (vanaf 1980) neemt de VVD met 118 van de 505 politici in opspraak eveneens de eerste plaats in. De partij heeft ook verreweg de meeste leden met een strafblad. VVD’ers kwamen decennialang nauwelijks in aanraking met het strafrecht, maar sinds het aantreden van Mark Rutte in 2007 liepen maar liefst 25 VVD’ers tegen een strafblad aan – van wie drie in 2017.

Ter vergelijking: tussen 2007 en 2017 waren dat er zeven bij de PvdA, drie bij D66 en CDA en twee bij de PVV. Khalid Tatou, raadslid voor de PvdA in Gouda, werd in september 2017 gearresteerd op verdenking van ontucht met een dertienjarig meisje. Michael Heemels, de voormalige woordvoerder van Geert Wilders en fractievoorzitter van de PVV in Limburg, werd in oktober veroordeeld tot veertien maanden cel wegens het verduisteren van 180.000 euro uit de partijkas (niet in de PII over 2017, omdat we affaires meetellen in het jaar waarin ze voor het eerst in het nieuws komen).

De VVD’ers die in 2017 werden veroordeeld, hadden twee dingen gemeen: ze hadden gefraudeerd en ze zeiden niet te weten dat het strafbaar was.

De drie VVD’ers die in 2017 werden veroordeeld, hadden twee dingen gemeen: ze hadden gefraudeerd en ze beriepen zich er bij de strafrechter op dat ze niet wisten dat het strafbaar was. Huib van Vliet trad af als Statenlid in Flevoland omdat hij verdacht werd van verduistering.

Hij wikkelde in 2009 een erfenis van een tante af, waarbij hij zonder overleg 110.000 euro overboekte naar zijn eigen rekening. Een andere erfgenaam pikte dat niet en deed aangifte. Van Vliet meende dat hij recht had op het geld, zo tekende Omroep Flevoland op tijdens de zitting. Hoewel hij volhield dat hij alleen een fout had gemaakt en niets strafbaars had gedaan, werd hij in februari 2017 veroordeeld tot 180 uur taakstraf.

Robin Linschoten werd in september 2017 als eerste oud-bewindsman ooit (in de PII van dit jaar komt hij niet voor, want hij is uit de politiek) veroordeeld tot twee maanden celstraf wegens belastingfraude. De rechtbank was strenger dan het OM, dat een taakstraf had gevraagd.

Zijn zaak trok veel belangstelling. Niet alleen omdat de veroordeling van een oud-bewindsman uniek is in Nederland, maar ook omdat Linschoten zelf in jaren negentig als Kamerlid en staatssecretaris van Sociale Zaken fel van leer trok tegen fraude. Hij noemde de fraudebestrijding in Nederland ‘brandhout’, hield minister van Justitie Ernst Hirsch Ballin voor dat fraudeurs lachten om zijn slappe aanpak en vond dat ook kleine fraude hard aangepakt moest worden: ‘Fraude mag nooit lonen.’

Robin Linschoten. Foto: Gerhard van Roon/Hollandse Hoogte

Het contrast met de Robin Linschoten die in 2017 voor de rechter stond, was groot. Volgens de FIOD had hij tussen 2010 en 2012 ongeveer een ton te weinig btw afgedragen: dus over ongeveer een half miljoen euro omzet geen belasting betaald. Zijn optreden voor de rechtbank was onbegrijpelijk. Linschoten had talloze blauwe enveloppen domweg niet opengemaakt.

De man die staatssecretaris van Sociale Zaken was geweest, kroonlid van de SER, voorzitter van het Advies College Toetsing Administratieve Lasten en die in de directie van DSB Bank verantwoordelijk was voor het risicobeheer, verklaarde tegen de rechters: ‘Ik heb niets met administratie.’ Hij zei niet te weten dat een ondernemer zelf btw-aangifte moet doen en gaf zijn boekhouder de schuld: ‘Mijn enige fout is dat ik mijn boekhouder onvoldoende heb gecontroleerd.’

‘Ik heb niets met administratie. Mijn enige fout is dat ik mijn boekhouder onvoldoende heb gecontroleerd.’

Tijdens de zitting bleek dat de fiscus Linschoten privé in de jaren negentig – dezelfde periode waarin hij als politicus strengere fraudewetgeving invoerde – al boetes oplegde omdat hij achterliep met zijn belastingafdrachten. Het is zelfdestructief gedrag dat zich niet rationeel laat verklaren. ‘Het is een psychologisch drama. Als je als scherp en briljant Kamerlid een grote toekomst wordt toegedicht en enkele decennia later maak je geen blauwe enveloppen meer open, dan is er iets heel erg misgegaan,’ zo zei een oud-fractiegenoot anoniem in het AD.

CREATIEVE OPLOSSING

De derde VVD’er die veroordeeld werd wegens fraude is Matthieu van Sint Truiden. Hij kreeg in juni 2017 zes maanden voorwaardelijk wegens belastingfraude. Deze zaak heeft weinig aandacht gekregen, terwijl hij toch opvallend genoeg was: een voormalig advocaat-generaal die verantwoordelijk was voor fraudebestrijding, werd zelf voor fraude veroordeeld. Van Sint Truiden was geen beroepspoliticus (daarom komt hij ook niet in de PII van dit jaar voor), maar had, naast zijn werk als advocaat-generaal, als voorzitter van de landelijke partijcommissie Politie en Justitie wel een prominente rol binnen de VVD. In die commissie zat ook Leo de Wit, destijds hoofdofficier van Justitie in Amsterdam.

NRC Handelsblad onthulde in 2014 dat De Wit ervoor had gezorgd dat zijn partijgenoot Van Sint Truiden zonder screening aan slag kon als fraudebestrijder bij het OM. Als hij wel gescreend was, dan zou ontdekt zijn dat hij bij zijn vorige kantoor, Nauta Dutilh, onenigheid had over declaraties. Van Sint Truiden was al sinds 2006 in een vechtscheiding gewikkeld en zat in financiële problemen. Omdat hij niet kon rondkomen van zijn salaris bij het OM had hij bedongen dat hij als advocaat mocht bijverdienen. Normaal gesproken zijn financiële problemen een bekende ‘rode vlag’ bij benoemingen op gevoelige posities, hier werd een creatieve oplossing verzonnen.

Vennootschapsjurist Matthieu van Sint Truiden stelde dat ‘hele fiscale recht niet te snappen. Ik vind het één groot gezever.’

Pas in 2011 ontdekten ze bij het OM dat een dergelijke combinatie wettelijk verboden is: aanklager en advocaat zijn rollen die haaks op elkaar staan. Om zijn ex dwars te zitten, probeerde Van Sint Truiden een groot deel van zijn inkomsten als advocaat via buitenlandse bankrekeningen en limiteds in belastingparadijzen aan het zicht te onttrekken. Daarbij verzweeg hij zo’n 2,5 ton aan inkomsten. Van Sint Truiden werd al in 2012 op non-actief gesteld bij het OM.

Dat hij pas in 2017 is veroordeeld, komt omdat hij het onderzoek op alle mogelijke manieren heeft tegengewerkt. Voor de rechter hield Van Sint Truiden vol dat hij het slachtoffer was van een complot, ‘doelbewuste treiteracties’ van het OM. Hij stelde ook als vennootschapsjurist dat ‘hele fiscale recht niet te snappen. Ik vind het één groot gezever,’ zo noteerde NRC tijdens de zitting. Het was een argument dat, net als bij zijn partijgenoten Van Vliet en Linschoten, géén indruk maakte op de rechters toen ze hun vonnis schreven.

EEN VERONTRUSTEND PATROON

Deze zaken staan hier zo uitgebreid beschreven omdat zich een verontrustend patroon aftekent. Er zijn, zoals gezegd, inmiddels 25 VVD’ers met een strafblad. Het pijnlijke is dat die de aanklachten tegen hen vaak bagatelliseren, ontkennen, zeggen dat er een complot is, beweren dat ze de wet niet kennen of dat officieren van justitie, rechters en journalisten het niet begrijpen. Ton Hooijmaijers, Jos van Rey, Robin Linschoten en Matthieu van Sint Truiden vinden allemaal dat ze niets verkeerds hebben gedaan.

Hooijmaijers, Van Rey, Linschoten en Van Sint Truiden vinden allemaal dat ze niets verkeerds hebben gedaan.

Die houding leverde Van Rey vlak voor de kerst nog een veel hogere straf op in hoger beroep. Hij was bij de rechtbank veroordeeld tot 240 uur taakstraf. Bij het Hof kreeg hij een jaar voorwaardelijk voor witwassen, aannemen van giften, stembusfraude en het lekken van vertrouwelijke informatie. Omdat Van Rey nog steeds niet snapt wat hij verkeerd heeft gedaan, legt het Hof een extra straf op: ‘De verdachte heeft ter terechtzitting in hoger beroep niet de indruk gewekt dat hij het verkeerde van zijn handelen inziet. Integendeel, hij heeft steeds volgehouden dat hem geen verwijt in strafrechtelijke zin kan worden gemaakt.’

Daarom heeft het hof ‘ter bescherming van de integriteit van het openbaar bestuur’ als bijkomende straf opgelegd dat Van Rey twee jaar geen bestuurlijk ambt mag bekleden. Van Rey is in cassatie gegaan en het zou kunnen dat hij na de komende gemeenteraadsverkiezingen, totdat de Hoge Raad het arrest bevestigt, alsnog wethouder wordt.

Uitspraak Jos van Rey. Foto: Maarten Hartman/Hollandse Hoogte

Omdat VVD’ers zich met hand en tand verzetten, bezorgen ze de opsporingsdiensten handen vol werk. Jos van Rey weigerde zijn iPads te ontsleutelen, zijn broer Hennie verstopte geld tussen de bevroren kippen en Sjoerd Swane, voormalig VVD-raadslid en -wethouder in Maarssen, gooide zijn harde schijf in de Vecht – hij moest er door een duiker uit worden gevist. Matthieu van Sint Truiden hield zijn geld in het buitenland verborgen en diende eindeloos klachten in. Daarmee leggen de VVD’ers een serieus beslag op de financiële opsporingscapaciteit in dit land.

De FIOD heeft maar een beperkt aantal teams voor serieuze fraude en iedere rechercheur die bezig is met de iPads van Van Rey of de Luxemburgse rekeningen of het Antilliaanse trustkantoor van Van Sint Truiden, kan niet achter andere criminelen aan. Omdat ze bovendien massaal in hoger beroep gaan, leggen ze ook een serieus beslag op de rechterlijke macht. Dat is hun goed recht, maar dat betekent wel dat er een vrijwel permanent circus is van VVD’ers die voor de rechter moeten verschijnen.

Dat leidt vervolgens binnen de partij weer tot complotdenken. In maart 2015 noemde Edith Schippers het in De Telegraaf niet toevallig dat vlak voor de verkiezingen affaires bovenkwamen: ‘Er zit ergens een kracht achter.’ Maar als een partij zoveel slepende affaires heeft, zijn er altijd wel een paar die vlak voor de verkiezingen tot ontploffing komen.

GOEDE MENSEN VINDEN…

Het is al jaren een vast ritueel voor politiek journalisten: voor de verkiezingen opschrijven dat het moeilijk is om kandidaten te vinden. Ook voor deze raadsverkiezingen was het weer ploeteren, al krijgen alle partijen de lijsten uiteindelijk wel vol. Tom-Jan Meeus maakte een inzichtelijk rekensommetje in NRC. De VVD, al sinds 2010 bij bijna alle verkiezingen de grootste partij, heeft nog maar 26.500 leden. Bij vierhonderd gemeenten, met twintig kandidaten per lijst, betekent dat dus dat één op de drie leden kandidaat is. Voor andere partijen gelden vergelijkbare sommetjes.

Partijen kunnen dus niet kieskeurig zijn: als het googlen van een naam geen rare dingen oplevert, is de kans groot dat iemand op de lijst komt. Gek genoeg nam Geert Wilders zelfs die moeite niet toen hij zijn nieuwe lijsttrekker in Rotterdam presenteerde. Binnen een dag moest hij Géza Hegedüs al weer afvoeren, toen de Volkskrant onthulde dat de man racistische ideeën heeft en een bewonderaar is van Holocaust-ontkenner David Irving. Onbegrijpelijk, na alle slechte ervaringen van Wilders met types als James Sharpe, Hero Brinkman en Eric Lucassen.

…EN HOUDEN

Een ander terugkerend thema is dat lokale politiek zwaar is. Raadsleden moeten naast hun werk stukken lezen, vergaderingen bijwonen en lokale contacten onderhouden – sommige zitten in tientallen WhatsApp-groepen. Uit een onderzoek van het SCP onder griffiers blijkt dat in minder dan een derde van de gemeentes raadsleden voldoende tijd hebben om hun werk goed te doen. Wethouders hebben, nog meer dan raadsleden, te maken met assertieve burgers. Zo’n 40 procent van de wethouders haakt vroegtijdig af, schrijft Martin Knol in zijn boek Waarom wethouder.

Knol, zelf voormalig wethouder in Deventer en Zwolle, schreef het om zijn ervaringen te delen en te wijzen op valkuilen. Waar wethouders voorheen vielen door budgetoverschrijdingen, falend toezicht en verstoorde coalitieverhoudingen, sneuvelt nu maar liefst één op de drie wethouders op niet-integer handelen of de schijn ervan. Dat is ernstig. ‘Burgers moeten op die overheid kunnen vertrouwen,’ schrijft Knol. Dat vertrouwen is cruciaal om burgers bij het bestuur te betrekken.

Knol heeft ook een belangrijke tip: ‘Drink geen alcohol!’ Drank is overal, maar Knol heeft ‘bijna persoonlijk de Spa-rood-fabriek overeind gehouden’. En terecht, want de PII bevat een lange lijst van politici die dronken een ongeluk veroorzaakt hebben, een vechtpartij zijn begonnen of iets gestolen hebben.

Goede mensen vinden… en houden. Foto: Jan de Groen, Hollandse Hoogte.

MOREEL KAPITAAL

Daarmee komen we bij de VVD zelf. Het patroon van individuele ontkenning lijkt zich voort te zetten op het collectieve niveau. Alle partijen worstelen met affaires (zie bijvoorbeeld het gedoe rond Moorlag bij de PvdA), maar omdat de VVD er zo veel heeft, valt het extra op. De afgelopen jaren hebben we de forse oververtegenwoordiging van de VVD steeds verklaard door te stellen dat de VVD als grootste partij (in de Kamer) nu eenmaal meer actieve politici heeft.

Bovendien zijn VVD’ers vaker geassocieerd met het bedrijfsleven, met meer geld en verlokkingen. ‘En minder moreel kapitaal?’ vroeg Folkert Jensma zich na de veroordeling van Linschoten af in NRC Handelsblad. Dat de VVD nu eenmaal een grote bestuurderspartij is die dicht tegen het bedrijfsleven aan zit, kan de aanhoudende stroom van ernstige integriteitsschendingen niet meer verklaren: qua ledental en bestuursfuncties is de VVD vergelijkbaar met andere grote partijen.

Opvallend is dat Mark Rutte als politiek leider maar geen greep lijkt te krijgen op alle integriteitskwesties. Dat was bij de afgang van Henry Keizer weer goed te zien. Keizer was sinds 2014 partijvoorzitter van de VVD. Hij was vertrouweling van Rutte en had als voorman de taak een eind te maken aan de lange reeks affaires. Onder zijn leiding was de partij aanzienlijk strenger geworden. ‘Je kunt niet een beetje integer zijn,’ zei Keizer tegen omroep Human. ‘Je bent integer of je bent het niet.’

Henry Keizer, voormalig partijvoorzitter van de VVD. Foto: Phil Nijhuis/Hollandse Hoogte

MEERDERE PETTEN

‘Ironisch genoeg is het nu Henry Keizer zelf wiens integriteit ter discussie staat,’ schreef platform voor onderzoeksjournalistiek Follow the Money (FTM) in april na het blootleggen van een omstreden overname door Keizer. In het kort kwam het hier op neer: in 2012 kocht Keizer als directeur samen met drie zakenpartners de aandelen van de B.V. Beheermaatschappij ‘de Facultatieve’ van de Koninklijke Vereniging voor Facultatieve Crematie, waar hij als adviseur bij betrokken was.

Volgens accountant EY was het bedrijf (met een omzet van 106 miljoen euro) minstens 31,5 miljoen euro waard. Door handig schuiven met leningen en dividend betaalden Keizer en zijn zakenpartners slechts dertigduizend euro. ‘Daarmee werd de verkopende partij – de vereniging – ernstig benadeeld en werd de VVD-partijvoorzitter in één klap multimiljonair,’ zo concludeerde FTM.

Na zich een tijdje stilgehouden te hebben, gaf Keizer op 28 april op het kantoor van de Facultatieve een persconferentie, waarin hij een poging deed de overname te verdedigen. Daarbij weigerde hij de onderzoeksjournalisten Eric Smit en Kim van Keken van FTM en een ploeg van PowNed de toegang. Donald Trump boycot kritische journalisten en DENK ook, maar verder is het in Nederland ongehoord – zeker voor een partij die zichzelf liberaal noemt. Keizer kwam die dag met stukken die de verkoopprijs moesten onderbouwen, maar die waren niet overtuigend.

Zeker voor een partij die zichzelf liberaal noemt, is het ongehoord dat journalisten bij een persconferentie worden geweigerd.

Keizer had de schijn tegen, omdat hij De Facultatieve als directeur niet alleen voor een prikkie had gekocht, maar daarbij ook als adviseur van de verkopende vereniging was opgetreden. ‘Juist als er meerdere petten een rol spelen, is het heel erg goed dat die informatie onafhankelijk wordt aangeleverd en dat er een toetsing plaatsvindt van die aangeleverde informatie,’ zei hoogleraar accountancy en oud-FIOD-rechercheur Marcel Pheijffer in Nieuwsuur. ‘De stukken roepen bij mij meer vragen op dan dat ze antwoorden geven.’

De deal van Keizer werd goedgekeurd door de Raad van Commissarissen, waarin de VVD-senatoren Loek Hermans en Anne-Wil Duthler zaten. Dit duo hield ook toezicht bij het Centraal Orgaan Asielzoekers, waar hun partijgenoot Nurten Albayrak in opspraak kwam. Zij werd veroordeeld tot 140 uur taakstraf wegens valsheid in geschrifte (deze affaire telt ook niet mee voor de PII over 2017, omdat Albayrak ambtenaar was en geen politicus, en omdat we affaires meetellen in het jaar dat ze voor het eerst in het nieuws komen).

Met een minister, staatssecretaris én topambtenaar die allemaal van de VVD waren, ontbrak de kritische tegenspraak: rijen gesloten en luiken dicht.

Voor Hermans was het debacle bij De Facultatieve een hattrick, want hij faalde ook als voorzitter van de Raad van Commissarissen bij de failliete zorgorganisatie Meavita. Hier speelt hetzelfde verontrustende patroon dat we zagen bij de bonnetjesaffaire: met een minister (Ivo Opstelten), staatssecretaris (Fred Teeven) én topambtenaar (Pieter Cloo) die allemaal van de VVD waren, ontbrak de kritische tegenspraak: rijen gesloten en luiken dicht. Kamerlid Ard van der Steur, die geacht werd de macht te controleren, deed mee door zelf brieven aan de Kamer over de bonnetjes-affaire te censureren. (‘Schrappen. Komt gedonder van.’)

Rutte omhelst de afgetreden minister Ard van der Steur. Foto: Bart Maat/ANP/Hollandse Hoogte

HANDIG VEHIKEL

Ook in de affaire-Keizer hield de VVD de gelederen gesloten. Kort na de publicaties op FTM paste Annemarie Jorritsma een Trumpiaanse truc toe. In de studio van BNR verdedigde ze Keizer: ‘Je mag niet afgaan op een oppervlakkig onderzoek van een journalist.’ Dat was een gotspe: FTM had maanden gewerkt aan het verhaal en had aanzienlijk dieper gespit in het leven van Keizer dan de VVD zelf. Zo is er tot op de dag van vandaag nog geen cv van Keizer beschikbaar – wat sterk de indruk wekt dat de VVD voor zijn benoeming nooit naar zijn verleden heeft gevraagd. Dat is vreemd, want als partijvoorzitter zat hij bij veel vertrouwelijke besprekingen.

Op de reactie van de interviewer dat FTM wél goed naar de boeken van De Facultatieve had gekeken, zei Jorritsma nog iets vreemds: ‘Ze hebben de jaarverslagen bekeken. En dat is wel iets anders dan de boeken.’ Daarmee suggereerde ze dat de boekhouding van De Facultatieve een ander beeld biedt dan het jaarverslag. Dat zou wijzen op boekhoudfraude, want een jaarverslag moet altijd een getrouw beeld bieden van de boekhouding. Jorritsma verwees vervolgens naar de Integriteitscommissie van de VVD, die een onderzoek was gestart.

Op 18 mei trad Keizer af om zichzelf beter te kunnen verdedigen. De Integriteitscommissie schortte meteen haar onderzoek op. Het vreemde is dat Keizer al sinds mei de tijd heeft om met een goed verhaal over de zakendeal te komen – en dat nog steeds niet heeft gedaan. Op deze manier is de Integriteitscommissie vooral een handig vehikel om niets te hoeven zeggen: zo lang het onderzoek loopt, geven we geen commentaar en als hij is afgetreden, hoeft het niet meer.

De nieuwe partijvoorzitter, Christianne van der Wal, wil vaker discussiëren over integriteitskwesties om het bewustzijn binnen de partij te vergroten. Ze wil ook dat VVD’ers kritischer op elkaar worden. Daarmee heeft ze de kern van het probleem te pakken: de rode draad in alle grote schandalen die de VVD de afgelopen jaren hebben getroffen, is het onderling en informeel zaken willen regelen. Maar voor een gezonde, liberale en integere democratie is tegenspraak essentieel.

Met dank aan Leo Huberts, Muel Kaptein, Martijn Wessels, Sanne-Minouk van den Broek en Klaas Postma.

MISBRUIK VAN STRAFRECHT

De stadions vol Trump-fans die ‘Lock her up!’ scandeerden tegen Hillary Clinton waren geen aanwinst voor de Amerikaanse democratie. Helaas wordt misbruik van het strafrecht voor politieke doeleinden ook hier populair. Wie de (sociale) media doorzoekt op termen als ‘raadslid’ en ‘aangifte’ komt talloze affairetjes tegen waarbij een lokale politicus zich beledigd voelt en met veel bombarie aangifte gaat doen.

Daar horen we dan nooit meer wat van – de politie heeft wel wat beters te doen. Een treurig nieuw verschijnsel is de aangifte tegen de burgemeester omdat hij is opgetreden tegen bepaalde (groepen) burgers of bepaalde uitspraken heeft gedaan.

De Bond van Wetsovertreders deed bijvoorbeeld twee keer aangifte tegen burgemeester Jos Heijmans van Weert wegens zijn aanpak van asielzoekers. Uiteraard mag iedereen kritiek hebben op Heijmans, maar het strafrecht is niet bedoeld om politiek te bedrijven.

Het is een kwalijke ontwikkeling als politici aangepakt worden op hun persoonlijke integriteit terwijl het om hun beleidsopvattingen gaat. Ook Geert Wilders heeft goed naar Trump gekeken: hij deed aangifte tegen Mark Rutte, omdat de premier de Nederlander zou discrimineren ten gunste van asielzoekers. Zelfs de conservatieve site De Dagelijkse Standaard vond het niks: ‘Dit soort problematiek los je op in het parlement, door met elkaar in debat te gaan, niet door aangifte tegen elkaar te doen.’

HEE, LIMBURG WEER!

Vlak voor de affaire-Palmen ontplofte en Jos van Rey in hoger beroep meer straf kreeg, verzette gouverneur Theo Bovens zich in de Volkskrant tegen het corrupte beeld van Limburg: ‘Dat imago plakt helaas nog steeds aan ons, maar dat is volstrekt onterecht. Ik durf te stellen dat wij hier in Limburg het strengste integriteitsbeleid van heel Nederland hebben.’ Maar mocht er weer een affaire opduiken, zo voorspelde Bovens: ‘Dan krijg je te horen: hee, daar heb je Limburg weer. Als Ton Hooijmaijers met enkele tonnen aan de haal gaat, hoor je niemand zeggen: daar heb je Noord-Holland weer.’

Inderdaad komen in alle provincies integrititeitskwesties voor, maar normaal gesproken is dat het einde van iemands carrière. Limburg is de enige provincie waar veroordeelde politici zoals Jos van Rey en Jo Palmen (in de jaren negentig veroordeeld wegens het niet opgeven van een uitkering) gewoon hun eigen partij oprichten én lokaal mateloos populair blijven. In Utrecht trad raadslid Oostveen af wegens een vastgoedbelang, in Brunssum kun je er wethouder mee worden – met grondzaken in je portefeuille.

Gemeten naar integriteitsschendingen per provincie staat Limburg met 53 affaires sinds 1980 op de vierde plaats, na Noord- en Zuid-Holland en Noord-Brabant. Maar dat zijn provincies die twee of drie keer zoveel inwoners hebben en meer gemeenten en bestuurders. Overijssel, qua inwoners en aantallen gemeentes vergelijkbaar met Limburg, had maar 21 affaires. Limburg heeft wel degelijk een groter probleem dan de rest van Nederland.

PECHTOLD EN PRIVACY

Over de vraag of Pechtold op de PII thuishoort, kun je lang praten. Zijn persoonlijke integriteit is niet in het geding: het appartement dat hij kreeg van een Canadese oud-diplomaat is een geschenk van een oude vriend en staat los van de politiek. Niemand gelooft dat de liberale D66’er omgekocht is om vóór het vrijhandelsverdrag met Canada te stemmen.

Of Pechtold het volgens de interne integriteitsregels van de Kamer toch had moeten melden, is de vraag, omdat het hier om een open norm gaat: ‘Als een willekeurige toeschouwer zonder veel omwegen zou kunnen denken dat een bepaalde private omstandigheid van een lid van invloed is op diens stellingname in een publiek vraagstuk, kan het raadzaam zijn omstandigheid in het register te doen opnemen. Dan kan immers nooit gesteld worden dat die omstandigheid verborgen is gehouden. Het gaat er niet om of die omstandigheid daadwerkelijk van invloed is geweest. Dat, noch het tegendeel, is immers te bewijzen.’

Omdat je volgens Pechtold altijd wel zo’n ‘willekeurige toeschouwer’ kan vinden, zou je dus alles moeten melden en blijft er van privacy niets over. Hier botsen twee principes op elkaar: het recht op privacy van de politicus en de openbaarheid van bestuur. Pechtold heeft zijn privéleven altijd zoveel mogelijk afgeschermd en dat is zijn goed recht. (Een dieptepunt in de Nederlandse journalistiek was het doorzoeken van het vuilnis van Pechtold en Femke Halsema door HP/De Tijd in 2010).

Tegelijkertijd ontkomt een politicus niet aan openheid. Amerikanen verwachten bijvoorbeeld dat presidentskandidaten hun belastingaangiftes openbaar maken en het is heel vreemd dat Donald Trump dat als eerste president niet doet. Nederland gaat minder ver, maar hier kijken we vreemd op dat de VVD geen cv van Henry Keizer kan of wil laten zien. Pechtold had al openbaar gemaakt dat hij een appartement had gekregen, omdat het wettelijk verplicht in het Kadaster geregistreerd moet worden. Door het ook in het geschenkenregister te zetten, had hij veel vragen kunnen voorkomen.

VERANTWOORDING

Vrij Nederland stelt deze jaarlijks verschijnende Index sinds 2013 op in samenwerking met Leo Huberts, hoogleraar bestuurskunde aan de VU, en Muel Kaptein, hoogleraar integriteit aan de Erasmus Universiteit. De criteria voor opname in de Politieke Integriteits Index zijn ontleend aan het werk van de VU-onderzoeksgroep ‘Quality of Governance’.

  • Het gaat om gekozen (of benoemde) Nederlandse politici die een functie hebben of hadden (of daarvoor kandidaat waren) bij gemeente, provincie, rijk, een Europese of internationale instelling of met een relevante (bestuurs)functie in een politieke partij.
  • Bij integriteitsaffaires gaat het om het overtreden van geldende morele waarden, normen en regels. De integriteit van de betrokkene is in het geding, wordt ter discussie gesteld, het gaat om (mogelijke) integriteitsschendingen. Andere politieke affaires, zoals bij budgetoverschrijdingen of verbroken verkiezingsbeloften, vallen erbuiten.
  • Het gaat om een publieke affaire die ‘de pers’ heeft gehaald. Het jaar waarin de affaire publiek wordt via de media is het jaar waarin de affaire in de index terecht komt (niet het jaar waarin de feiten zich voordeden).
  • De betrokken politicus is wegens de affaire afgetreden en/of gesanctioneerd (formeel of informeel, bijvoorbeeld blijkend uit excuses, erkenning van schuld, terugbetaling). Ook als een politicus de affaire heeft ‘overleefd’ kan de zaak in de lijst worden genoemd, maar alleen als de feiten vaststaan of uit geloofwaardige bron komen, ze voldoende ernstig zijn en in de publiciteit tot serieuze vraagtekens over iemands integriteit hebben geleid. Dit betekent niet dat als iemand op de lijst staat, er automatische sprake is van een integriteitschending, noch dat er een gedragsregel is overschreden.
  • De volgende typen integriteitsschendingen worden onderscheiden: corruptie (omkoping, favoritisme); fraude of diefstal; dubieuze giften; onverenigbare functies; misbruik van bevoegdheden; misbruik van informatie; ongewenste omgangsvormen en bejegening (in functie); wanprestatie en verspilling; wangedrag in de privésfeer. Deze indeling is, net als de criteria voor opname in de PII, ontleend aan werk van de VU-onderzoeksgroep ‘Quality of Governance’.

‘VVD voor zesde maal partij met meeste integriteitsschandalen’

NU 19.02.2018 De VVD heeft in 2017 met elf politici opnieuw de meeste affaires achter haar naam. Dat blijkt uit de jaarlijkse Politieke integriteits-Index van Vrij Nederland

Het is het zesde jaar op rij dat de liberalen de lijst van het maandblad aanvoeren.

De bekendste affaire die de VVD in 2016 op haar naam schreef, bleef de partij ook in 2017 achtervolgen. Oud-poliiticus Jos van Rey werd ook in hoger beroep tot een jaar voorwaardelijke celstraf veroordeeld voor corruptie, stembusfraude, lekken van vertrouwelijke informatie en witwassen.

De lijst met integriteitsschandalen staat komende week in Vrij Nederland. De uitslag werd zondagavond bekendgemaakt in het programma College Tour,waar fractieleider Klaas Dijkhoff te gast was.

Geen patroon

De VVD-coryfee stelde in een reactie dat hij “geen patroon ziet om te zeggen dat het door de partij komt.” Volgens presentator Twan Huys zou het argument dat de liberalen eerder gebruikten, namelijk dat bij een partij met meer bestuurders de kans op affaires groter is, dit jaar niet meer op gaan.

Dijkhoff zegt dat zijn partij “alles op dit gebied heeft aangescherpt. Dit soort gedrag heeft echt wel consequenties. Soms is het onhandigheid, soms gaat het om verantwoordelijkheid nemen. Er was laatst een burgemeester die aan vrouwen zat; dan is er geen excuus, weg.”

Fout gedrag

Verder adviseert hij zijn partijgenoten elkaar op mogelijk ‘fout gedrag’ aan te spreken. Overigens stelde Dijkhoff met klem dat hij “liever een collega in het kabinet verliest die mij dierbaar is door de vrije pers, dan dat wij onbeperkt aan de macht kunnen blijven doordat wij de pers in handen hebben.”

De VVD-fractieleider verwees hiermee na het vertrek van minister Halbe Zijlstra na een leugen over een ontmoeting met Vladimir Poetin die nooit had plaatsgevonden.

De Politieke Integriteits-Index wordt sinds 2013 elk jaar opgesteld door Vrij Nederland in samenwerking met Leo Huberts, hoogleraar bestuurskunde aan de Vrije Universiteit en Muel Kaptein, hoogleraar integriteit aan de Erasmus Universiteit.

Lees meer over: VVD

Jos van Rey.

VVD voor de zesde keer de partij met meeste integriteitsschandalen

NPO 20.02.2018 Uit de jaarlijkse Politieke Integriteits-Index van Vrij Nederland blijkt dat de VVD vorig jaar opnieuw de meeste affaires achter haar naam heeft staan. Sterker nog, er heeft sinds het maken van de Politieke Integriteits-Index nog nooit een andere partij bovenaan de lijst gestaan. Ineke Dezentjé-Hamming, voorzitter de werkgeversorganisatie voor de technologische sector FME én oud-Kamerlid voor de VVD kan het niet plaatsen, zegt ze in Spraakmakers.

Sinds 2013 wordt de Integriteits-Index elk jaar opgesteld door Bart de Koning van Vrij Nederland in samenwerking met twee hoogleraren. Donderdag publiceert Vrij Nederland de zesde editie, maar in het gesprek met Klaas Dijkhoff in College Tour werd al bekend gemaakt dat de VVD met elf politici opnieuw de meeste affaires achter haar naam heeft staan. Eén van die politici is Jos van Rey, de affaire rond hem bleef de partij ook vorig jaar achtervolgen.

‘Intrinsiek probleem van de partij’

“Lang dachten we dat dit te maken had met de ondernemersachtergrond van de VVD-ers, maar eigenlijk blijkt steeds meer dat het een intrinsiek probleem is van de partij”, aldus Ward Wijndelts, hoofdredacteur van Vrij Nederland.

Ineke Dezentjé-Hamming wil voorop stellen dat het helemaal niet goed is dat de partij steeds bovenaan deze lijst staat, maar ze kan er de vinger niet op leggen hoe dit komt. “Het is te simpel om te zeggen: de partij is groter, dus er zijn meer gevallen. Je moet er echt dieper op in gaan om erachter te komen waar het nou knelt.”

Cultuur van vergoelijking binnen de VVD

Volgens Wijndelts mag de VVD wel wat kritischer naar elkaar toe zijn. “Het is vaak ook een soort glibberige houding van ‘ik wist niet dat het niet mocht’.” Wijndelts denkt dat er wel echt een cultuur van vergoelijking is binnen de VVD waar de partij echt iets aan moet doen. “Dan komt het goed, dan wint het CDA volgend jaar de bokaal.”

Dezentje-Hamming is blij dat de nieuwe voorzitter van de VVD, Christianne van der Wal, hier iets aan wil doen. Bij haar verkiezing in november zei Van de Wal dat ze de partij wil verlossen van ‘de integriteitskwesties’. “Belangrijk dat zij het benoemt en ik denk dat iedereen binnen de partij het nodig vindt want wie is hier blij mee?”

februari 14, 2018 Posted by | Eric Wiebes, fraude, fred teeven vvd, Halbe Zijlstra, Henry Keizer VVD, integriteit, Jos van Rey, Meavita, politiek, Staatssecretaris Eric Wiebes, Teeven-deal, VVD | , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor VVD in 2017 nog steeds aan de top !!!!