Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 7 – nasleep

En nou is het afgelopen met die ellende in Groningen, aldus Eric ‘de empathische minister’ Wiebes. © ANP

De gaskraan gaat definitief dicht !!!!

Na zes decennia gaswinning zou men ook kunnen stellen dat hier aan iets typisch Gronings een einde wordt gemaakt, maar de boodschap is helder: het leed van de Groningers heeft lang genoeg geduurd. 

‘Groningen moet Groningen blijven.’

Nee, dit is niet de slogan van een lokale verkiezingspartij. Het is de kreet die minister Wiebes donderdagmiddag 29.03.2018 gebruikte bij de presentatie van het kabinetsbesluit om de gaskraan volledig dicht te draaien.

Eric Wiebes blijkt de juiste man voor de juiste tijd, een uitzonderlijk empathische VVD’er die zijn emoties de vrije loop mag laten in dit dossier. ‘Ik heb ontdekt dat mensen verknocht zijn aan Groningen. Ik heb voor ze geknokt.’ Zijn voorganger Henk Kamp moest nog opereren met de voet op de rem in afwachting van onderzoeken naar veiligheid en financiële ruimte op de begroting.

De onderzoeken zijn er en de conclusies luiden: gaswinning is gevaarlijk. Het geld is er ook, de economie draait volgens het CPB op volle toeren. Wiebes mag daarom zonder enig voorbehoud verkondigen dat ‘veiligheid boven geld’ gaat.

2030

Premier Mark Rutte wil gaswinning in Groningen terugbrengen naar nul in 2030. Vandaag maakt de premier de plannen bekend over het in 2030 helemaal stoppen met de gaswinning. Minister Eric Wiebes van Economische Zaken zal binnenkort uitleg verschaffen over de manier waarop dit moet worden bereikt.

Volgens het kabinet is het stoppen met de gaswinning in Groningen de enige garantie voor de veiligheid van de inwoners van het getroffen gebied.

De plannen van het kabinet zijn ambitieus, de gaswinning in Groningen moet in oktober 2022 worden teruggebracht tot 12 miljard kuub. Dat werd eerder al geadviseerd door het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Daarna moet de gaswinning geleidelijk worden teruggebracht, uiteindelijk naar nul kuub.

Overheid handelt schademeldingen af

Wiebes wekt te hoge verwachtingen voor Groningen, schreef Rob Ramaker eerder.

Eerder dit jaar werd ook besloten dat de staat de schademeldingen zal afhandelen. De discussie over gaswinning in Groningen kwam op gang, toen het gebied rond Loppersum door aardbevingen werd getroffen. Over het aardbevingbestendig maken van Groningse huizen, schreef Rob Ramaker eerder de volgende analyse. 

Meer lezen over de anti-aardgas-gekte? Lees dan nu de artikelen in ons dossier ‘Van het gas af’

De plannen in een notendop:

Nederland bouwt de gaswinning af naar 12 miljard kuub in 2022 (nu nog zo’n 22 miljard kuub), acht jaar later moet de gaskraan helemaal dicht zijn.

Onderwijl bouwt de regering de nieuwe stikstoffabriek in het dorpje Zuidbroek waar hoogcalorisch (buitenlands) gas kan worden omgezet naar laagcalorisch gas dat geschikt is voor Nederlandse fornuizen. Want dat is de keerzijde van het afkicken van Gronings gas: Nederland zal meer moeten importeren, onder meer uit Rusland. 

Terugblik

Tijdlijn:

Video afspelen

Van de zware aardbeving in 2012 tot gaskraan dicht

In de avond van 16 augustus 2012 werden de Groningers opgeschrikt door een stevige aardbeving bij het gehucht Huizinge. De schade aan huizen en monumentale panden in de provincie is groot. Met een kracht van 3,6 was het de zwaarste aardbeving ooit die is toe te schrijven aan het gevolg van de gaswinning.

Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) rapporteerde enkele maanden later aan minister Kamp en de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) dat de gaskraan zo snel en zo ver mogelijk dicht moest worden gedraaid. Een winning van maximaal 12 miljard kuub per jaar zou de kans op aardbevingen minimaliseren.

Het toenmalige kabinet startte in navolging van het rapport verschillende onderzoeken, maar deed niets om de gaswinning terug te dringen. Integendeel, in 2013 werd zelfs 53,9 miljard kuub gas uit de Groningse grond gepompt, ruim 6 miljard kuub meer dan het jaar daarvoor.

Stapsgewijs afbouwen

In 2014 kwam het kabinet tot inkeer: de gaswinning moest wel degelijk omlaag. Er werd een jaarlijks plafond ingesteld van 42,5 miljard kuub gas per jaar. Ook werd de gaswinning bij Loppersum flink teruggeschroefd.

Vanaf dat moment besloot Kamp geregeld om dit plafond steeds lager bij te stellen. Eind 2014 mocht er nog 39,3 miljard kuub uit de grond worden gehaald. In april 2017 volgde Kamp een ‘ongevraagd advies’ van het SodM op om het maximum terug te brengen naar 21,6 miljard kuub.

Plannen weggegooid

Deze laatste grens wilde het huidige kabinet in de loop van hun regeringsperiode nog verder omlaag brengen naar 20,1 miljard kuub per jaar in 2021. Na 2021 kon volgens het kabinet een verdere daling worden verwacht. Totdat Groningen weer werd getroffen door een fikse aardbeving. Op 8 januari dit jaar werd de provincie bij Zeerijp getroffen door een aardbeving met een kracht van 3,4.

Direct na de beving beloofde minister Wiebes de gaswinning zo snel mogelijk terug te brengen. Hij zei dat er plannen moeten worden gemaakt om deze verlaging voor elkaar te krijgen. Hoever hij daarin kon gaan, kon Wiebes toen niet vertellen.

Herhaling

Op 1 februari bracht het SodM nogmaals een advies uit: de gaswinning moet zo snel mogelijk terug naar 12 miljard kuub. Het was hetzelfde cijfer dat de toezichthouder al in 2013 aangaf. Wiebes nam het advies over, maar vertelde wel dat deze grens volgend jaar nog niet kan worden bereikt. Eerst moest de minister inventariseren welke maatregelen er op korte en lange termijn mogelijk waren die de vraag naar gas verkleinen.

Wiebes gaf zichzelf tot eind maart om met concrete plannen te komen. Vandaag presenteerde hij deze plannen, waarbij hij verder gaat dan het advies van het SodM. Binnen twaalf jaar moet de gaswinning in Groningen volledig stop worden gezet. De minister sprak van een “keerpunt” in de geschiedenis van het Groningse gas en zei dat hij heeft “gevochten voor de Groningers”.

Video afspelen

Het Polygoon-journaal over de opkomst van gas

2018

In januari 2018 werd Groningen getroffen door de zwaarste aardbeving in vijf jaar. De toezichthouder, het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), adviseerde naar aanleiding daarvan de gaswinning zo snel mogelijk te verlagen, van de huidige 21 miljard kubieke meter per jaar naar 12 miljard.

Wiebes zei na de beving dat de gaswinning in deze kabinetsperiode wat hem betreft zo ver mogelijk naar beneden moet en dat hij voor het einde van het eerste kwartaal 2018 een plan zou presenteren. Die zelfopgelegde deadline liep donderdag 29.03.2018 af.

De gaswinning is de afgelopen jaren al fors verlaagd en de halvering die het SodM nu adviseert is dan ook een flinke opgave. RTL meldde dinsdag dat er in ieder geval een nieuwe stikstoffabriek bij komt, waarmee gas uit het buitenland geschikt kan worden gemaakt voor gebruik in Nederland. Het ministerie wilde dat niet bevestigen.

Het Nederlandse netwerk is toegespitst op het gasveld in Groningen, waar laagcalorisch gas in zit. Door aan hoogcalorisch gas uit het buitenland stikstof toe te voegen wordt het geschikt voor Nederlandse huishoudens.

Wiebes wil ook dat de industriële grootverbruikers in Nederland binnen vier jaar van het Groningse gas af stappen, maar bedrijven hebben hun twijfels geuit over de haalbaarheid hiervan.

BEKIJK OOK;

Zie verder ook;

zie: advies-gts-leveringszekerheid-middels-scenario-analyse

zie: gasopslag-en-stikstofconversiecapaciteit

zie: kamerbrief-over-gaswinning-groningen

Dossier “Gaswinning Groningen”  AD

Dossier Gaswinning NU

Dossier: van het gas af  Elsevier

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 6 – nasleep

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 5

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 4

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 3

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 2

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 1

Duizenden Groningers weer in onzekerheid over versterking: ‘Ik sta nog te trillen’

NOS 19.04.2018 Zeker 3000 Groningse huiseigenaren zijn in onzekerheid over wat er met hun eigendom gaat gebeuren. Worden hun panden versterkt vanwege de aardbevingen in de provincie, of is dat toch niet nodig vanwege de afbouw van de gasproductie?

Vandaag sprak minister Wiebes van Economische Zaken met lokale bestuurders en belangenorganisaties om te inventariseren waar de versterkingsoperatie wel moet doorgaan en waar voorlopig niet. De bedoeling is dat hij daarover volgende week een knoop doorhakt.

De bewoners balen van de nieuwe onzekerheid. “Ik voel me een speelbal van de politiek”, zegt een van hen:

Video afspelen

Al drie jaar slapen in een huis dat niet veilig is voor aardbevingen

Wiebes wil een pas op de plaats maken bij de versterking van de Groningse panden. Hij verwacht dat het veiliger wordt in Groningen als de gasproductie wordt afgebouwd naar nul, in 2030. Wiebes wil daarom eerst onderzoek hiernaar afwachten van het KNMI en het Staatstoezicht op de Mijnen. Hij verwacht de uitkomsten daarvan in juni.

Uit de laatste cijfers van de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) Hans Alders blijkt dat in twee jaar tijd zo’n 8000 panden in het aardbevingsgebied zijn geïnspecteerd op hun veiligheid bij zwaardere aardbevingen. Het gaat om panden binnen een straal van tien kilometer van Loppersum. Voor die plek is gekozen, omdat daar de zwaarste aardbevingen waren.

Tot nu toe is van 3055 panden vastgesteld dat ze niet veilig zijn. Van zo’n 700 adressen hebben de eigenaren inmiddels gehoord dat hun pand vanwege de kosten beter gesloopt kan worden. Volgens de NCG zijn inmiddels 359 panden versterkt. In de dorpen Woudbloem, Appingedam, Loppersum en ’t Zandt is al begonnen met de versterking of de sloop van panden.

Ten Boer

Burgemeester De Vries van de gemeente Ten Boer praat vanavond met de 31 pandeigenaren in zijn gemeente die te horen hebben gekregen dat hun huis onveilig is. Hij maakt zich zorgen om hun welzijn. Sommige mensen weten al meer dan drie jaar dat hun huis onveilig is, maar kregen na het besluit van Wiebes te horen dat de versterkingsoperatie wordt herzien. De Vries wil dat de versterking van de huizen van deze mensen hoe dan ook doorgaat.

Ik was zo blij dat er eindelijk een einde kwam aan die onzekerheid en nu krijg ik te horen dat het misschien allemaal niet meer doorgaat, aldus Anneke de Jong, gedupeerde

Anneke de Jong is een van de huiseigenaren in Ten Boer die al drie jaar in onzekerheid zitten. Na jarenlang onderhandelen met gaswinningsbedrijf NAM was er in november duidelijkheid. Er zou een nieuw huis komen. Er staat een afspraak geboekt met de aannemer voor volgende week.

Maar dat staat nu allemaal weer op losse schroeven. “Ik sta er nog van te trillen”, vertelt ze. “Ik was zo blij dat er eindelijk een einde kwam aan die onzekerheid en nu krijg ik te horen dat het misschien allemaal niet meer doorgaat.” Zij en haar gezin zijn wel in het huis blijven wonen, maar leven tussen hoop en vrees. “Wat moeten we anders? We hebben wel de bedden van de kinderen bij het raam weggehaald”, zegt ze. Dat was een advies van Italiaanse aardbevingsdeskundigen die onderzoek in het dorp hebben gedaan.

De burgemeester van Ten Boer in gesprek met inwoners NOS

Manuel Sintubin is hoogleraar Geodynamica aan de universiteit van Leuven in België. Hij houdt zich als onafhankelijke deskundige al vijf jaar bezig met de aardbevingen in Groningen. Volgens Sintubin is op dit moment niet met zekerheid te zeggen dat het dichtdraaien van de gaskraan Groningen veiliger maakt.

“De seismiciteit is ontstaan door straks zeventig jaar gaswinning: zeventig jaar verstoring. Als de gaswinning naar nul gaat, neem je inderdaad de oorzaak weg van een verdere verstoring”, aldus Sintubin. “Maar pas over drie, vier jaar is misschien te zeggen of de productiebeperking inderdaad goed uitpakt.” Het kan volgens de hoogleraar zelfs zijn dat het veiliger is om de productie langzamer dan gepland af te bouwen.

BEKIJK OOK;

Stoppen met gas uit Groningen, wat kost dat?

Hoe Wiebes tot historisch besluit kwam om gaskraan dicht te draaien

Kabinet: binnen 12 jaar einde aan gaswinning in Groningen

Gas komt nu vooral uit buitenland: 12 procent minder gaswinning in Nederland vorig jaar

Import stijgt nog harder dan productie daalt

VK 19.04.2018 Nederland importeerde in 2017 meer gas dan het uit eigen bodem haalde. Dat is voor het eerst. Volgens het CBS daalde de gaswinning met 12 procent tot 1.390 petajoule, het vierde jaar op rij dat de winning daalde. Het gat dat daardoor ontstond werd opgevuld met 17 procent meer importgas, vooral uit Noorwegen: 1.613 petajoule, zo blijkt uit cijfers van het CBS.

Het totale gasverbruik steeg met 4,4 procent tot 1.299 petajoule. Dat kwam vooral doordat er bij de elektriciteitsproductie minder kolen werden gebruikt, en meer gas.

Het had weinig gescheeld of Nederland was ook netto-importeur van gas geworden. Toenmalig minister Henk Kamp van Economische Zaken dacht vijf jaar geleden nog dat dat pas rond 2023 zou gebeuren, maar het lijkt bijna zeker dat die mijlpaal dit jaar al zal worden gehaald. Vorig jaar was de export nog net iets groter dan de import.

©

Sinds het Slochteren-veld in Groningen in 1959 werd aangeboord, is Nederland altijd een geducht aardgasexporteur geweest. De invoer begon pas een beetje omvang te krijgen rond de eeuwwisseling, toen Nederland probeerde wat zuiniger om te springen met zijn gasvoorraad.

Uit de gegevens van het CBS blijkt ook dat Nederland vorig jaar nagenoeg evenveel energie gebruikte als in 2016: 3.150 petajoule. Olie, gas en steenkool leverden 92 procent van die energie, een percentage dat al enkele jaren langzaam stijgt. Die fossiele brandstoffen verdringen niet de duurzame energie (want die groeit flink verder), maar de import van stroom, vooral uit Duitsland. Bovendien liet de kerncentrale van Borssele het vorig jaar twee maanden lang afweten, wat vooral door gascentrales werd opgevangen.

Volg en lees meer over:  NATUUR & MILIEU   AARDGAS   NEDERLAND   ECONOMIE

 

Nederland­se gaswinning dreigt verder in te storten

AD 19.04.2018 Nederland dreigt in recordtempo afhankelijk te worden van Russisch gas. Niet alleen gaat in Groningen de kraan dicht, maar ook op de Noordzee dreigt de gaswinning in te storten. Bedrijven blijken er amper nog naar gas te zoeken. In drie jaar tijd kelderde het bedrag dat ze investeerden met ruim 70 procent. Een zorgelijke ontwikkeling, vindt staatsbedrijf EBN.

© AD

Als het in Nederland over gaswinning gaat, gaat het bijna altijd over Groningen. Wat veel mensen niet weten, is dat bijna de helft van het gas inmiddels uit andere velden komt. En dat wordt  alleen maar meer. Onder invloed van de aardbevingen heeft het kabinet besloten dat de gaskraan in Groningen zo snel mogelijk dicht moet en dat het aanboren van nieuwe bronnen op land tot het verleden behoort.

De vraag is echter of de winning op de Noordzee niet (bijna) net zo hard gaat instorten. In 2014 investeerden energiebedrijven nog 475 miljoen euro in het zoeken naar gas in de Nederlandse zeebodem. In 2016 was dat gedaald naar 244 miljoen, en vorig jaar was het zelfs nog maar 131 miljoen. Een daling van liefst 73 procent.

Energie Beheer Nederland (EBN), dat namens de staat verantwoordelijk is voor de gaswinning, maakt zich zorgen. ,,Het is van belang offshore-velden te blijven ontwikkelen en nieuwe reserves toe te voegen, om de productie zoveel mogelijk op peil te houden. Zonder voldoende investeringen zal de gasproductie uit kleine velden sterk afnemen.”

De staatsdeelneming wijt de gebrekkige belangstelling aan de lage gasprijs, die het voor bedrijven onaantrekkelijk maakt veel geld te steken in onzekere avonturen op zee. Tegelijk is er ook een aantal structurele bedreigingen, schrijft EBN in haar jaarverslag. ,,De ruimte op de Noordzee is relatief beperkt. Er is sterke concurrentie van windparken, zandwinning en natuurgebieden.”

De kosten van gaswinning op zee worden daardoor eerder hoger dan lager. Daarmee neemt het risico van versnelde beëindiging van de winning toe, schrijft EBN.

A Flourish data visualisation

Rusland

René Peters, energiespecialist bij TNO, voegt daaraan toe dat het beleid van de overheid  de laatste jaren ook niet bepaald gunstig is voor energiebedrijven, met strengere emissieregels en hogere belastingen dan in andere landen, bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk. ,,Grote bedrijven richten hun pijlen daarom liever op de kusten van Brazilië of Oost-Afrika.”

Als je de afhanke­lijk­heid van Rusland zo lang mogelijk wilt uitstellen, moet je de gasvelden in de Noordzee maximaal benutten, aldus René Peters, TNO.

Daardoor dreigt Nederland aardig wat geld mis te lopen. 70 procent van de baten gaat naar de staat. Wat misschien nog wel een groter probleem is, is dat Nederland versneld meer gas moet importeren, uit Rusland en Noorwegen bijvoorbeeld.

Nu was het niet de verwachting dat het gas uit de Noordzee het gat kon vullen dat ‘Groningen’ achterlaat. De inschatting was altijd al dat de winning geleidelijk zou afnemen. ,,Maar als er niet meer wordt geïnvesteerd in nieuwe velden of in verlenging van de productie uit oude velden, kan de productie veel harder dalen dan verwacht”, zegt Peters.

Vooral import uit Rusland is gezien de actuele en historische verhoudingen een gevoelig punt. ,,Als  je de afhankelijkheid van Rusland zo lang mogelijk wilt uitstellen, moet je de gasvelden in de Noordzee maximaal benutten”, zegt Peters. ,,Het gas zit er, dat is het probleem niet.”

De verwachting was al dat de winning uit de Noordzee zou dalen, maar die daling dreigt nu veel harder te gaan dan ingeschat. In deze grafiek uit 2016 geeft het groene deel van de staven aan welke productie uit bestaande velden verwacht wordt. De gele en oranje gedeeltes moeten komen uit nog niet ontwikkelde velden. Nu amper geïnvesteerd wordt in dat soort velden, is het hoogst onzeker of die schattingen nog realistisch zijn. © Jaarverslag Delfstoffen en Aardwarmte 2016

Visie

Minister Eric Wiebes © ANP

Maar dan moet het wel gewonnen worden. Minister Eric Wiebes (VVD, Economische Zaken) komt voor eind mei met een nieuwe visie op kleine gasvelden, zegt zijn woordvoerder. Daarin wordt rekening gehouden met het Groningen-besluit en ‘het streven naar een duurzame energievoorziening’. ,,In dat kader wordt ook overwogen of maatregelen voor de gaswinning uit de kleine velden nodig zijn.”

Peters verwacht dat de minister met maatregelen komt om gaswinning op de Noordzee voor bedrijven weer aantrekkelijk te maken. Niet alleen om de import zoveel mogelijk te beperken, maar ook omdat de aanwezigheid van die bedrijven belangrijk is voor duurzame plannen in de toekomst.

,,De infrastructuur op zee kan later nog van pas komen, bijvoorbeeld bij CO2-opslag. In het regeerakkoord staat dat we op termijn 20 megaton CO2 in lege gasvelden willen opslaan. Maar dan moeten die velden wel beschikbaar blijven. Als bedrijven vertrekken uit de Noordzee, wordt dat een stuk moeilijker.”

Nederlandse gaswinning dreigt verder in te storten

Telegraaf 19.04.2018  Nederland dreigt in recordtempo afhankelijk te worden van ’buitenlands’ gas. Niet alleen gaat in Groningen de kraan dicht, maar ook op de Noordzee dreigt de gaswinning in te storten.

Bedrijven blijken er amper nog naar gas te zoeken. In drie jaar tijd kelderde het bedrag dat ze investeerden met ruim 70 procent, meldt het AD.

In 2014 investeerden energiebedrijven nog 475 miljoen euro in het zoeken naar gas in de Nederlandse zeebodem. In 2016 was dat gedaald naar 244 miljoen, en vorig jaar was het zelfs nog maar 131 miljoen. Een daling van liefst 73 procent.

Energie Beheer Nederland (EBN), dat namens de staat verantwoordelijk is voor de gaswinning, maakt zich zorgen. ,,Het is van belang offshore-velden te blijven ontwikkelen en nieuwe reserves toe te voegen, om de productie zoveel mogelijk op peil te houden. Zonder voldoende investeringen zal de gasproductie uit kleine velden sterk afnemen.”

EBN wijt de gebrekkige belangstelling aan de lage gasprijs, die het voor bedrijven onaantrekkelijk maakt veel geld te steken in onzekere avonturen op zee.

Nederland heeft vorig jaar voor het eerst in de geschiedenis meer aardgas geïmporteerd dan dat er uit eigen bodem werd gewonnen. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Vanwege aardbevingsgevaar in Groningen werd de gaskraan het afgelopen jaar verder dichtgedraaid. Daardoor haalde Nederland vorig jaar 13 procent minder aardgas uit eigen bodem.

Noorwegen

Omdat het gasverbruik wel steeg, werd er vorig jaar meer geïmporteerd. De extra invoer kwam volgens het CBS voornamelijk op het conto van Noorwegen. Dat land zag zijn export naar Nederland verviervoudigen. De import uit Groot-Brittannië verdrievoudigde ruimschoots.

Het Nederlandse energieverbruik als geheel bleef vorig jaar nagenoeg gelijk aan dat van 2016. Fossiele brandstoffen zijn met 92 procent nog altijd de grootste energiebron. De rest komt uit hernieuwbare energiebronnen als wind en zon, kernenergie, afval en elektriciteit uit het buitenland.

LEES MEER OVER; noordzee  gaswinning  energie beheer nederland

Wiebes benadrukt dat NAM schade van gaswinning blijft betalen 

NU 18.04.2018 Minister Eric Wiebes van Economische Zaken benadrukt nog maar eens dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) de schade betaalt die is ontstaan als gevolg van de gaswinning in Groningen.

“De NAM blijft de schade als gevolg van de gaswinning betalen. Punt. Niemand neemt daar afstand van”, zei Wiebes woensdag in de Tweede Kamer.

Er ontstond onduidelijkheid over dit punt nadat Trouw deze week een interview met de directeur van de NAM Gerald Schotman publiceerde waarin hij zei dat het bedrijf minder verantwoordelijkheid wil dragen.

Dat is een logisch gevolg van de regels die Wiebes wil veranderen, vindt Schotman. “Daar waar NAM minder controle op kan uitoefenen, kan zij ook minder verantwoordelijkheden voor dragen.” De gaswinner stelde in een reactie aan NU.nl al dat het bedrijf “niet wegloopt voor haar financiële aansprakelijkheid”.

Met name SP drong er bij Wiebes op aan dat de NAM op geen enkele wijze mag worden gecompenseerd voor de schadeafhandeling. De partij kreeg in die oproep steun GroenLinks, PvdA en Partij voor de Dieren.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Details

Wiebes was zeer expliciet dat dit ook niet gaat gebeuren, maar verdere details over de onderhandelingen die hij met de NAM en haar beide aandeelhouders Shell en ExxonMobil voert, wilde hij niet geven.

“Dit kost tijd, laat mij nu eerst mijn werk doen”, zei Wiebes. De bewindsman had ook een boodschap voor de (toekomstige) gedupeerden: “Laat de Groningers nu even niet naar de NAM luisteren, maar naar mij. Ik zeg dit hier.”

Ook volgt er geen miljardenclaim van de oliemaatschappijen over het gas dat nog in de grond blijft zitten. Een boodschap die Shell-topman Ben van Beurden eerder deze week onderstreepte.

Het kabinet wil de gaskraan op termijn, uiterlijk in 2030, volledig dichtdraaien. Dat gaat gepaard met gemiste inkomsten, maar het is volgens de regering de enige manier om de risico’s op aardbevingen in Noord-Nederland zo klein mogelijk te maken en de veiligheid voor met name de Groningers op termijn te garanderen.

Zie ook: Einde aan gaswinning in Groningen, hoe gaat dat in z’n werk?

Lees meer over: Gaswinning Groningen Eric Wiebes


Wiebes: NAM blijft betalen

Telegraaf 18.04.2018  De NAM blijft de schade als gevolg van de gaswinning betalen. Dat heeft minister Wiebes (Economische Zaken) herhaald in de Tweede Kamer.

Meerdere politieke partijen hadden om opheldering gevraagd nadat eerder deze week ophef ontstond over een brief van de NAM. Daaruit concludeerden sommige experts dat het gas- en oliebedrijf onder de aansprakelijkheid probeert uit te komen.

Wiebes onderhandelt met NAM-aandeelhouders Shell en ExxonMobil over de toekomst van de gaswinning. De bewindsman zegt dat er aan tafel geen twijfel bestaat over de vraag wie moet opdraaien voor de schade en de versterking van huizen.

„Hoe precies, daar ga ik het hier niet over hebben. Ik ben daar mee bezig”, zegt de minister. „De inzet van mij is helder. Er komt geen claim voor het gas in de grond.”

NAM: minder gas, dan ook minder verantwoordelijkheid

VK 17.04.2018 ‘Waar de NAM minder controle op kan uitoefenen, daar kan zij ook minder verantwoordelijkheden voor dragen’. Met dat zinnetje heeft de topman van de Nederlandse Aardolie Maatschappij, Gerald Schotman, een flinke steen gegooid in een vijver met toch al woelig water. Het energiebedrijf ontkent intussen weg te duiken voor het vergoeden van de aardbevingsschade nu de gaskraan dichtgaat.

De zin van Schotman komt uit de reactie van zijn bedrijf op door minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat voorgestelde wetswijzigingen over de gaswinning in Groningen. Volgens de NAM heeft het bedrijf nauwelijks nog invloed op de aardbevingsrisico’s in Groningen, nu de minister de hand stevig aan de gaskraan houdt.

Kamerleden wisten genoeg. ‘De NAM loopt weg voor haar verantwoordelijkheid’, aldus Sandra Beckerman (SP). Het energiebedrijf haastte zich dinsdag met een toelichting te komen. ‘Om elk misverstand weg te nemen: de NAM loopt niet weg voor haar financiële aansprakelijkheid voor schade ontstaan door mijnbouwactiviteiten, nu en in de toekomst.’ Wel vraagt het bedrijf de minister de wettekst te verduidelijken.

Aanpassing 

Minister Eric Wiebes. © ANP

Aanleiding voor de aanpassing van de Mijnbouw- en Gaswet is het voornemen van het kabinet om de gaswinning in Groningen zo snel mogelijk te verminderen. Uiterlijk in 2030 moet de gaskraan helemaal dicht.

Nu is het nog zo dat de exploitant, in Groningen de NAM, een winningsplan indient met een voorstel voor de op te pompen hoeveelheid gas. De minister stemt daar al dan niet mee in, mogelijk onder voorwaarden. In een warm jaar kan dat ertoe leiden dat er meer gas uit de bodem wordt gehaald dan noodzakelijk voor de leveringszekerheid.

De wetsaanpassing moet daar verandering in brengen, aldus de minister in een schriftelijke toelichting op de wet. ‘De vergunninghouder wordt opgedragen te winnen wat noodzakelijk is voor de leveringszekerheid, niet meer en ook niet minder’,  zo formuleert de minister het in een toelichting.

Op de voorgestelde wetswijziging zijn 67 reacties gekomen van bedrijven, organisaties, lokale overheden en inwoners

Verantwoordelijkheid verschuift

‘Dit wil zeggen dat een belangrijk deel van de verantwoordelijkheid voor de gaswinning van NAM naar de minister verschuift’, stelt Herman Bröring, hoogleraar bestuursrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen in zijn reactie op de wetswijziging. ‘De vraag is nu wat dit voor de aansprakelijkheid van NAM en de minister c.q. de staat betekent.’

In het Burgerlijk Wetboek staat dat een mijnbouwexploitant – in dit geval de NAM – aansprakelijk is voor ‘schade door beweging van de bodem’. Niettemin meent Bröring dat er ‘geen enkele onduidelijkheid mag bestaan over wie op welke grond aansprakelijk is wegens onrechtmatig handelen’.

Het is de tweede keer in korte tijd dat hierover twijfels rijzen. Eerder dit jaar werd bekend dat moederbedrijf Shell een zogeheten 403-verklaring voor dochterbedrijf NAM had ingetrokken – een financiële rugdekking voor als de NAM niet meer aan haar verplichtingen kan voldoen. Nadat er onzekerheid was ontstaan over de kredietwaardigheid van de NAM verzekerde topvrouw Marjan van Loon dat Shell garant zou staan: ‘Dan betalen wij.’

Op de voorgestelde wetswijziging zijn 67 reacties gekomen van bedrijven, organisaties, lokale overheden en inwoners. Kritiek is er onder meer van de provincie Groningen. Waar de oorspronkelijke wettekst de verplichting van de exploitant benoemde om schade te ‘voorkomen’, is dat woord vervangen door ‘beperken’. De provincie Groningen vindt dat daardoor ‘onduidelijk is wie voor het Groningenveld nu de zorgplicht heeft om schade te voorkomen en te vergoeden en gebouwen te versterken.’

Garanties ontbreken

Het Gasberaad deelt dat commentaar. Het overlegorgaan van maatschappelijke organisaties in het aardbevingsgebied prijst het besluit van het kabinet de gaswinning op termijn te beëindigen. Maar garanties zouden ontbreken. ‘Voor een groot deel van de afbouw zijn we afhankelijk van de mogelijkheden en bereidheid van anderen (grootverbruikers, buitenland, e.d.), maar ook van de ‘sturingsbereidheid’ van de dan zittende minister van EZK. Liever hadden we meer waarborgen gezien.’

Cijfers NAM ©

Meer over de Nederlandse Aardoliemaatschappij;

Heeft de NAM nog een toekomst?
De Nederlandse Aardoliemaatschappij heeft het moeilijk. Financieel valt het nog mee, maar het versneld terugdraaien van de gaswinning en een nieuwe twist over de aansprakelijkheid voor bevingsschade doet de vraag rijzen: heeft de NAM nog een toekomst?

Volg en lees meer over:  MILIEU   ENERGIE   PROVINCIE GRONINGEN   FOSSIELE BRANDSTOFFEN   AARDGAS   NATUUR & MILIEU   AARDBEVINGEN IN GRONINGEN  GRONINGEN

‘NAM wil in wet minder verantwoordelijkheid voor gaswinning’

NU 17.04.2018 De NAM wil minder verantwoordelijkheid dragen voor de gevolgen van de gaswinning in Groningen. Het bedrijf vindt dat de huidige wetsvoorstellen van minister Eric Wiebes hierover moeten worden aangepast.

Dat heeft de NAM volgens Trouw kenbaar gemaakt in een reactie op de nieuwe Mijnbouw- en Gaswet. Hierin staat dat de gaswinning in Groningen de komende jaren sterk wordt teruggebracht.

De NAM verliest volgens de nieuwe wet vrijwel alle invloed op de gaswinning; minister Eric Wiebes van Economische Zaken bepaalt voortaan hoeveel gas er mag worden gewonnen.

“Daar waar NAM minder controle op kan uitoefenen kan zij ook minder verantwoordelijkheden voor dragen”, stelt directeur Gerald Schotman volgens de krant. Hij stelt er niets voor te voelen dat zijn bedrijf wel verantwoordelijkheid blijft dragen voor de risico’s als de NAM geen enkele invloed op winningsbesluiten meer kan uitoefenen.

Schuldvraag

Een groot aantal Groningse gemeenten maakte vorige week in Trouw al kenbaar te vrezen dat de nieuwe wet, die Wiebes heeft opgesteld, niet duidelijk zou formuleren wie er aansprakelijk is voor de schade als gevolg van de gaswinning. De staat zou die verantwoordelijkheid over kunnen nemen van de NAM, maar ook dit staat niet hard in het wetsvoorstel omschreven.

De NAM laat dinsdag in een reactie weten “niet weg te lopen voor haar financiele aansprakelijkheid voor schade ontstaan door mijnbouwactiviteiten, nu en in de toekomst.”

Eerder meldde de krant al dat ook Shell afstand leek te nemen van de mogelijke aansprakelijkheid voor schulden als gevolg van de gaswinning. Dat zou blijken uit een formulering in het jaarverslag van Shell, dat samen met Esso eigenaar is van de NAM. Shell stelde “zich niet in de teneur van de berichtgeving te herkennen“.

Lees meer over: Gaswinning Groningen NAM

’NAM wil minder verantwoordelijkheid gevolg gaswinning’

Telegraaf 17.04.2018 De NAM wil minder verantwoordelijkheid dragen voor de gevolgen van de gaswinning in Groningen. De huidige wetsvoorstellen van minister Wiebes moeten daarop worden aangepast, schrijft het bedrijf in reactie op de nieuwe Mijnbouw- en Gaswet. Die regelt dat de gaswinning in Groningen de komende jaren sterk wordt teruggebracht, schrijft Trouw.

Volgens de NAM zorgt de nieuwe wet ervoor dat het bedrijf nauwelijks nog invloed heeft op de gaswinning. De minister van economische zaken zal als gevolg van die wet bepalen hoe hoog de gaswinning moet zijn, en daarin de veiligheid van de Groningers en de leveringszekerheid van gas aan huishoudens en bedrijven tegen elkaar moeten afwegen.

„Daar waar Nam minder controle op kan uitoefenen kan zij ook minder verantwoordelijkheden voor dragen”, zegt directeur Schotman van de NAM in de krant.

LEES MEER OVER;  aardbevingen  eric wiebes groningen nederlandse aardolie maatschappij (nam)

Video afspelen

Premier Rutte legt uit waarom hij nonchalant was over de financiële gevolgen

Wiebes: gesprek met Shell en Exxon gaat over ingewikkeld dossier

NOS 13.04.2018 Minister Wiebes zegt dat de gesprekken met Shell en Exxon over het dichtdraaien van de gaskraan constructief zijn, maar dat het onderwerp zeer ingewikkeld is. “Alles wat de afgelopen 55 jaar is afgesproken, moet nu anders. Dat kost even tijd.”

Bronnen zeggen tegen de NOS dat er achter de schermen een gevecht wordt gevoerd over de rekening voor het afbouwen van de gaswinning in Groningen. Maar volgens Wiebes is van een gevecht geen sprake. “De sfeer aan tafel is prima. Er valt geen onvertogen woord.”

Video afspelen

Minister Wiebes: sfeer aan tafel met Shell en Exxon is goed

Als de plannen van het kabinet doorgaan, blijft er volgens de oliebedrijven voor 125 miljard euro aan gas in de grond zitten. Volgens Wiebes gaat het om een veel lager bedrag van “ten minste 50 miljard”.

De minister zegt dat het exacte bedrag moeilijk te bepalen is. “Het hangt er bijvoorbeeld van af wat je aan voorraden veronderstelt. We kunnen natuurlijk maar beperkt weten wat er onder de grond zit.”

De bedrijven hebben de verdiensten van het gas al in de boeken staan. Wiebes moet nu onderhandelen over wie die rekening voor het verlies gaat betalen. Hij vindt zelf dat gas dat niet meer gewonnen kan worden, eigenlijk niet ingeboekt mag worden.

De minister zegt dat de gesprekken ingewikkeld zijn omdat alle regelingen en rollen opnieuw moeten worden vastgesteld, nu het kabinet heeft besloten om de gaswinning snel af te bouwen. “Wie stelt eigenlijk vast hoeveel gas er gewonnen wordt?”, zegt Wiebes. “Dat deden tot nu toe de oliemaatschappijen, maar dat is eigenlijk niet handig. Het zou eigenlijk de overheid moeten zijn die vaststelt hoeveel gas er gewonnen wordt.”

Premier Rutte gaat er ook van uit “dat we er goed uit gaan komen met de oliemaatschappijen”.

BEKIJK OOK;

Rijk vecht met Shell en Exxon over miljarden euro’s aan onbenut gas

Wiebes verwacht snel akkoord over gaswinning

AD 14.04.2018 Minister Eric Wiebes (Economische Zaken) verwacht snel een akkoord te sluiten met Shell en ExxonMobil, de aandeelhouders van de NAM, over de geleidelijke beëindiging van de gaswinning in Groningen. Berichten over schadeclaims van de energiebedrijven weerspreekt hij.

Wiebes benadrukt dat er veel te bespreken valt met Shell en ExxonMobil. ,,Alles wat we de afgelopen 55 jaar met elkaar hebben afgesproken moet nu anders. Dat kost tijd. Maar de sfeer aan tafel is prima, het is constructief, niemand vindt ten principale dat we met iets onrealistisch bezig zijn. Voor de zomer willen we eruit zijn, misschien zelfs al in mei.”

Lees ook;

Rutte: Geldkraan voor Groningers open zolang als nodig

Lees meer

Kabinet: Gaswinning in Groningen gaat naar nul

Lees meer

Zestig meldingen bij nieuw loket bevingsschade Groningen

Lees meer

De minister herhaalde dat hij van Shell en ExxonMobil geen claim verwacht voor het gas dat in de bodem blijft zitten. De NOS berichtte eerder dat de bedrijven een vergoeding van de staat willen voor het gas dat nu ongebruikt in de grond achterblijft. Een woordvoerder van Shell laat  echter weten dat een eis tot schadevergoeding niet aan de orde is.

Groningers met schrik vrij na nieuwe aardbeving

AD 14.04.2018 Er zijn geen gewonden gevallen, maar de schrik zit er goed in bij de Groningers die gisteravond opnieuw te maken kregen met een aardbeving. Rond half twaalf was er een beving met een kracht van 2,8 op de schaal van Richter.

,,Ik werd er wakker van. Het voelde alsof het huis naar beneden zakte.” Jolanda Jager-Smit lag al te slapen toen haar huis in het Groningse ’t Zandt begon te schudden. En Jager-Smit is niet de enige die wakker heeft gelegen. De beving is in een groot gebied gevoeld, blijkt uit berichten op Twitter. Een woordvoerder van het KNMI bevestigt de beving ‘in een behoorlijk gebied kan zijn gevoeld’.

De aardbeving van gisteravond bij het Groningse plaatsje ’t Zandt heeft tot twintig meldingen geleid bij het Schadeloket Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen. Dat meldde het loket vandaag aan het begin van de middag. Het loket is de nieuwe overheidsinstantie waar Groningers met aardbevingsschade sinds 19 maart terechtkunnen.

Steeds meer bevingen

Het aantal zwaardere bevingen in Groningen neemt toe. Het begon dit jaar op 8 januari met de beving van 3,4 bij Zeerijp. Op 11 februari was er een aardbeving van 2,2 bij Garrelsweer. Zelfs zonder die beving van Zeerijp mee te rekenen, is er in 2018 al evenveel seismische energie vrijgekomen als in heel 2017, twittert Manuel Sinbutin, een Belgische hoogleraar geologie.

TWITTER MANUELSINTUBIN

Door de vele bevingen en de schade die de bevingen veroorzaken, heeft het kabinet eind maart besloten de gaswinning af te bouwen naar nul. Maar op dit plan is veel kritiek gekomen en ook na de beving van gisteravond klinkt er kritiek. Een plan voor afbouw is nog geen afbouw, twittert wethouder Bé Schollema van Loppersum. ,,Intussen voelen we dat in de gemeente Loppersum en daarbuiten weer in de vorm van een pittige beving… Zolang het geen nul is, versterken en rap een beetje.”

TWITTER BSCHOLLEMA

Aardbeving van 2,8 bij Garsthuizen

NOS 14.04.2018 Bij de Groningse plaats Garsthuizen is een aardbeving gemeten met een kracht van 2,8. Het KNMI registreerde de beving rond 23.30 uur op een diepte van drie kilometer.

Bij de meldkamer van de hulpdiensten zijn geen meldingen van incidenten binnengekomen. De Veiligheidsregio Groningen ontving wel veel berichten van verontruste inwoners. Op sociale media zeggen mensen uit onder meer ’t Zandt, Loppersum, Bedum en Uithuizermeeden dat ze een schok hebben gevoeld.

    Marc Schriemer@marcschriemer

Het huis kraakte hier. Morgen weer rondje om het huis doen #aardbeving #schadeinspectie

23:52 – 13 apr. 2018 · Bedum, Nederland

    Liesbeth Liesz

Slaap zacht rest van Nederland… er was hier in Groningen weer even een scheurtje in ons dagelijks leven…  00:11 – 14 apr. 2018

Andere Tweets van Liesbeth bekijken

   Bé Schollema@BSchollema

Even voor de rest van @Nederland: een “plan” voor afbouw van de gaswinning is nog geen afbouw. Intussen voelen we dat in @GemLoppersum en daarbuiten weer in de vorm van een pittige beving….
Zolang het geen nul is.. versterken en rap een beetje. 23:46 – 13 apr. 2018

In eerste instantie meldde de meetapparatuur van het KNMI een beving bij ’t Zandt. Dat werd later bijgesteld naar Garsthuizen, een paar kilometer ten westen van ’t Zandt. Het epicentrum ligt precies tussen de twee dorpen in.

“We hoorden een knal en het was net of de muur op ons af kwam”, vertelt een inwoonster van ’t Zandt tegen RTV Noord. “Ik schrik niet gauw, maar ik dacht wel: daar komt de muur aan. Het blijft een raar gevoel.”

  Marten Nauta@MartenNauta

‘Deze voelde zwaarder dan die in januari’, zegt Arene Smit uit ‘t Zandt. #rtvnoord #aardbeving

01:05 – 14 apr. 2018

In het gebied vinden geregeld bevingen plaats als gevolg van de gaswinning door de NAM. De aardbeving van de afgelopen avond is een van de zwaarste van de afgelopen jaren. In januari was er bij Zeerijp een beving die zwaarder was, namelijk 3,4.

Het kabinet besloot eind vorige maand dat de gaswinning in de regio over twaalf jaar moet zijn afgebouwd naar nul. Volgens het kabinet zijn de gevolgen van de winning, zoals schade aan woningen en andere gebouwen, niet langer maatschappelijk aanvaardbaar.

LOCAL FOCUS

BEKIJK OOK;

Hoe Wiebes tot historisch besluit kwam om gaskraan dicht te draaien

Zwaarste aardbeving in Groningen sinds 2012

Rijk vecht met Shell en Exxon over miljarden euro’s aan onbenut gas

NOS 13.04.2018 Minister Wiebes van Economische Zaken is achter de schermen in gevecht met Shell en Exxon over de rekening voor het dichtdraaien van de gaskraan in Groningen. Het draait om de vraag of de Nederlandse Staat de oliebedrijven Shell en Exxon een miljardenvergoeding moet betalen. Dat blijkt uit stukken die de NOS heeft opgevraagd met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (WOB).

Als alle plannen van het kabinet doorgaan, blijft er voor 50 tot 125 miljard euro aan gas in de grond zitten, zo blijkt uit de stukken uit 2016. Het exacte bedrag is afhankelijk van de gasprijs. De oliebedrijven eisen daar een vorm van compensatie voor.

Beschadigingen

Maar dit is niet het enige onderwerp waar Wiebes over praat met de olieconcerns. Ook over de kosten van de versterkingsoperatie van de huizen in Groningen wordt gesproken. De geschatte kosten lopen uiteen van 1 tot 30 miljard euro. Die zouden worden gedeeld.

Wiebes moet voorkomen dat de oliebedrijven onder die betalingen uitkomen nu hij de gaskraan dichtdraait. De bedrijven zeggen dat ze inkomsten mislopen.

Shell zegt in een reactie dat een schadeclaim nu niet aan de orde is. Een woordvoerder zegt dat gesprekken over de toekomst van het gas “constructief” verlopen.

Begroting

Economische Zaken is niet het enige ministerie waar wordt gesproken over de gaskosten. Ook bij Financiën wordt gekeken hoe de misgelopen inkomsten gedekt kunnen worden.

In het regeerakkoord hebben de partijen afgesproken dat alles wat er gebeurt met het Groningse gas, rechtstreeks gevolgen heeft voor de begroting. De kosten moeten ergens anders op de begroting worden verrekend. Vorige kabinetten lieten de staatsschuld oplopen bij dit soort besluiten. Dat is nu dus anders.

Meevallers inleveren

Minister Hoekstra van Financiën heeft een duidelijke boodschap afgegeven aan zijn collega’s: lever de meevallers maar in, die moeten naar het gas. Naar schatting loopt de staatskas de komende jaren miljarden mis aan aardgasbaten.

Als er meevallers zijn, bijvoorbeeld in de zorg of bij de aanleg van wegen, kan dat bedrag worden gedekt. Maar zijn die er niet, of zijn er meer tegenvallers, dan moet er worden bezuinigd.

Daar blijft het niet bij. De Staat is aandeelhouder van gasgroothandel GasTerra. Het bedrijf heeft afspraken gemaakt over de leveranties van gas en moet dit inkopen op de beurs TTF. Dat is vaak duurder dan wanneer het uit de eigen grond komt. Volgens bronnen moet het kabinet in deze periode grofweg 3 miljard extra uittrekken zodat GasTerra aan de afspraken kan voldoen. Het kan zijn dat deze tegenvaller wordt doorberekend op de energierekening.

Energierekening

Onbekend is verder wat een snelle ombouw gaat kosten van huishoudens en bedrijven. Als de minister besluit dat het nodig is dat alle huishoudens al in 2020 moeten worden aangepast, dan kost dat 5,1 miljard euro. Wacht de minister tot 2025, dan komen de kosten uit op 2,3 miljard euro.

Er zijn 200 grootverbruikers, zo blijkt uit stukken die de NOS heeft opgevraagd bij het ministerie van Financiën. Voor de ombouw van vijf grootverbruikers en twee energiecentrales is alleen al 130 miljoen euro nodig.

Betrokkenen verwachten dat die kosten worden doorberekend in de energierekening.

BEKIJK OOK;

Shell: we overleven de overgang van fossiel naar duurzame energie

Vreugde bij Groningers: ‘Licht aan het einde van de tunnel’

90 MILJOEN EURO OM BESTAANDE BOUW SNELLER TE ONTGASSEN

BB 04.04.2018 Het rijk stelt dit jaar 90 miljoen euro beschikbaar voor gemeenten die nog voor 1 juli een plan indienen om een of meer woonwijken van het aardgas af te halen. Voorwaarde is wel dat nog dit jaar met de concrete uitwerking ervan moet kunnen worden begonnen.

Grootschalige proeftuin

Dat maakte minister Ollongren (Binnenlandse Zaken) gisteren in een Kamerbrief bekend. Ollongren verwacht dat ongeveer twintig van de ingediende plannen kunnen gaan dienen als ‘grootschalige proeftuin’. De kennis die gedurende het experiment wordt opgedaan, moet beschikbaar  komen voor alle andere gemeenten die bezig zijn aan om bestaande wijken van het aardgas af te halen.

Arbeidsintensief en kostbaar

Veel gemeenten hebben al het beleid om nieuwbouw voortaan aardgasvrij op te leveren. Om te kunnen voldoen aan het Klimaatakkoord van Parijs, heeft het kabinet-Rutte III daarnaast de ambitie om jaarlijks 30.000 tot 50.000 bestaande woningen van het aardgas af te halen. De eerste ervaringen van gemeenten die bestaande woonwijken van het gas afhalen (zoals in Purmerend), leren dat het een arbeidsintensief en kostbaar proces is.

Selectiecriteria

Van de 90 miljoen is 85 concreet beschikbaar voor gemeenten en wordt 5 miljoen geïnvesteerd in een landelijk ondersteuningsprogramma van de pilots. Per gemeente wordt maximaal één plan (circa 500 woningen) gehonoreerd. Selectie geschiedt onder meer op bestuurlijke steun vanuit het college, termijn van oplevering, betrokkenheid van regionale stakeholders (corporatie, netbeheerder, energieleverancier, bedrijfsleven) en de betrokkenheid en het draagvlak bij burgers en bedrijven voor de plannen. Ook mogelijkheid tot opschaling wordt in de selectie meegenomen.

GERELATEERDE ARTIKELEN

Rutte en Wiebes bij Gronings schadeloket: ’Wat mooi was is in een hel veranderd’

Telegraaf 04.04.2018 Een kleine week na de opzienbarende bekendmaking dat de gaskraan in Groningen over twaalf jaar helemaal dicht moet zijn gedraaid, bezochten zowel premier Rutte als minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) woensdag de regio. De premier benadrukte dat het dichtdraaien van de gaskraan geen gevolgen heeft voor budgetten die nodig zijn voor herstel en versterking.

Rutte sprak met zowel bestuurders als een aantal burgers. Wat gebeuren moet aan tot duizenden panden, zal gebeuren: „Dat gaswinning stopt is een klein plusje, na alle ellende. Zolang het nodig is, blijft er geld. En er is veel nodig. Want voor Groningers is de gaswinning, die lang mooi was, de laatste vijf jaar soms in een hel veranderd.” De bewindsman wilde niet speculeren of bijvoorbeeld een schadefonds wordt opgericht. „De verwachte mate van versterking moet nog worden vastgesteld na inwinning van advies van met name TNO, KNMI, NEN en SodM.”

Schadeloket

Rutte bezocht in de Martinistad een pas geopend ’schadeloket’, waar duizenden schadedossiers wachten op aanpak. Rutte en Wiebes voelen zich betrokken. Rutte: „Ik woon hier niet zelf, maar het is hier wel Nederland. Mentaal wonen wij hier ook!” De premier heeft geen pasklare agenda’s klaar met wat allemaal gebeuren moet. „Daar wordt nu hard aan gewerkt. We kijken voor Groningen verder dan alleen het einde van gaswinning. We betrekken er bijvoorbeeld ook alternatieve energie bij, want Groningen wil graag energieprovincie blijven. Tevens kijken we naar krimp en ontwikkeling van de economie.”

Burgemeester Albert Rodenboog en Rutte bezochten gedupeerden in Garrelsweer (gemeente Loppersum). Boerenondernemers zien hun bezit verzakt en vochtig. De familie woont met twee kleine kinderen sinds ander jaar in een container bij de monumentale boerderij uit 1883. De slachtoffers proberen hun verhaal bekender te maken. Zo vertellen ze op bijeenkomsten en werd onlangs de nieuwste videoclip van zanger Hans de Booij deels op de boerderij opgenomen.

Complexe schade

„We hebben ons verhaal kunnen doen tegen Rutte. Er zijn wel tachtig boeren met complexe schade. Dat het bij ons nog steeds niet is opgelost… Dat een eerdere schadeaanpak averechts werkte”, vertelt Margreet Kadijk op het akkerbouwbedrijf. Partner Wiard Kraak vult aan: „Het vergt veel het weer voor elkaar te krijgen. Het neemt je toch enorm in beslag om alles uit te zoeken en op te lossen. Hij heeft naar ons geluisterd.”

Terwijl Rutte het landelijke gebied bezocht, was Wiebes op het provinciehuis voor bestuurlijk overleg. Wiebes heeft het druk na het ’ferme besluit’ van vorige week. „Dit betekent veel. Het niveau van winning gaat snel terug. Wat moet er gebeuren? We weten niet alles nog in detail, het is nog vers.

Over een paar maanden verwachten we van de experts wel al inzicht te hebben in de benodigde verstevigingsopgave”, aldus Wiebes. De spoedige grote afname van gaswinning kan concrete gevolgen hebben. „Eerder dachten dat we bijvoorbeeld 28.000 woningen moesten versterken, of 22.000. Nu hoeft er wellicht minder verstevigd te worden, kleinere aantallen.”

Rutte: geld voor Groningen zolang als nodig

Telegraaf 04.04.2018 „Zolang het nodig is, is er geld voor Groningen.” Dat zei premier Mark Rutte woensdag tijdens een werkbezoek aan de provincie Groningen. Hij sprak er onder meer over het herstel van aardbevingsschade. Het betrof een al langer geleden afgesproken bezoek, dat losstaat van het kabinetsbesluit om in 2030 de gaswinning in Groningen volledig te staken.

Rutte bezocht woensdagmorgen eerst de Groningse commissaris der Koning René Paas, en bracht vervolgens een bezoek aan het ‘schadeloket’ waar inwoners van Groningen aardbevingsschade kunnen melden. Bij dit schadeloket liggen inmiddels 12.000 dossiers, en volgens de premier zijn daar dit jaar zeshonderd nieuwe meldingen bij gekomen.

In het gemeentehuis van Loppersum sprak Rutte met burgemeester Albert Rodenboog, waarna hij in het dorp Garrelsweer op bezoek ging bij een gezin in een door bevingen ernstig beschadigde woning.

Veilig wonen

Volgens de minister-president heeft het kabinet aan deskundigen gevraagd wat er nodig is om de inwoners van Groningen veilig te kunnen laten wonen. ,,We wachten dat advies nu af. Zij moeten maar zeggen wat nodig is, en dat gaan we doen. In elk geval hoeft niemand bang te zijn dat we van plan zijn om de geldkraan dicht te draaien.”

Volgens Rutte komt de aanpak van het kabinet van de problemen in Groningen neer op het herstellen van schade, het versterken van gebouwen en vervolgens ook het bieden van nieuw economisch perspectief.

De premier realiseert zich dat het zeer lastig zal worden om het vertrouwen van de Groningers te herwinnen. ,,Het vertrouwen van Groningers naar ons toe is min honderd. Dat krijg je niet snel weer goed. In elk geval voelen ik en collega Eric Wiebes ons zeer betrokken bij de provincie.

Mentaal wonen wij hier ook in Groningen, het is allemaal Nederland. Behalve dat we schade willen herstellen, willen we Groningen ook economisch versterken. Daarbij zou het mooi zijn wanneer Groningen ook in de toekomst energieprovincie kan blijven, en een kraamkamer kan worden van nieuwe energie”, aldus de premier.

 

Rutte: Geldkraan voor Groningers open zolang als nodig

AD 04.04.2018 Premier Mark Rutte heeft er tijdens zijn bezoek vandaag aan Groningen geen doekjes om gewonden: ,,Zolang het nodig is, is er geld voor Groningen.” Hij realiseert zich wel dat het vertrouwen van de gedupeerde inwoners moeilijk terug te winnen is.

Het vertrouwen van Groningers naar ons toe is min honderd. Dat krijg je niet snel weer goed, aldus Mark Rutte.

Rutte sprak er onder meer over het herstel van aardbevingsschade. Hij bezocht vanmorgen eerst de Groningse commissaris van de Koning René Paas en ging daarna lang bij het schadeloket waar gedupeerde Groningers sinds kort hun aardbevingsschade kunnen melden.

Bij dit loket liggen inmiddels 12.000 dossiers, en volgens de premier zijn daar dit jaar zeshonderd nieuwe meldingen bij gekomen. In het gemeentehuis van Loppersum sprak Rutte met burgemeester Albert Rodenboog, waarna hij in het dorp Garrelsweer op bezoek ging bij een gezin in een door bevingen ernstig beschadigde woning.

Herstel

Premier Rutte met burgemeester Albert Rodenboog. © ANP

Het kabinet heeft aan deskundigen gevraagd wat er nodig is om de inwoners van Groningen veilig te kunnen laten wonen. ,,We wachten dat advies nu af”, aldus Rutte. ,,Zij moeten maar zeggen wat nodig is, en dat gaan we doen. In elk geval hoeft niemand bang te zijn dat we van plan zijn om de geldkraan dicht te draaien.”

Volgens Rutte komt de aanpak van het kabinet van de problemen in Groningen neer op het herstellen van schade, het versterken van gebouwen en vervolgens ook het bieden van nieuw economisch perspectief.

Vertrouwen

Rutte realiseert zich dat het zeer lastig zal worden om het vertrouwen van de Groningers terug te winnen. ,,Het vertrouwen van Groningers naar ons toe is min honderd. Dat krijg je niet snel weer goed. In elk geval voelen ik en collega Eric Wiebes ons zeer betrokken bij de provincie. Mentaal wonen wij hier ook in Groningen, het is allemaal Nederland”, aldus de premier.

Het bezoek vandaag stond al langer op de planning, en stond dus los van het kabinetsbesluit om in 2030 de gaswinning in Groningen volledig te staken.

Opinie: Installatiebranches en milieubewegingen schetsen een te rooskleurig beeld van de warmtepomp

VK 04.04.2018 Anders dan de warmtepomp zal de hr-ketel ook na 2020 miljarden kuub gas en CO2 besparen. Nederland moet aardgasvrij en de ‘ouderwetse’ hr-ketel is over drie jaar taboe.

Na die oproep van installatiebranches en milieuverenigingen vragen miljoenen huizenbezitters en -huurders zich af wat dat voor hen betekent. Consumenten hebben geen idee wat er bij komt kijken om je huis met dure warmtepompen te verwarmen. Installatiebranches en milieubewegingen schetsen een te rooskleurig beeld.

Volgens fabrikanten en milieubewegingen zijn warmtepompen een wonder van duurzaamheid

Milieurendement, kosten en terugverdientijden van warmtepompen worden vanuit onze 25 jaar praktijkervaring gezien (zie energienulhuis-kroon.nl) steevast te optimistisch ingeschat. Volgens fabrikanten en milieubewegingen zijn warmtepompen een wonder van duurzaamheid; ons doet het aan sjoemeldiesels denken. Afgezien van geluidshinder en kosten scheppen warmtepompen vijf fundamentele problemen:

1. Ondanks Europese afspraken om gehalogeneerde fluorkoolwaterstoffen (HFK’s) uit te bannen, zijn warmtepompen standaard gevuld met deze uiterst broeikasgevaarlijke koudemiddelen. Jaarlijks lekt gemiddeld 6 procent koudemiddel weg. Dat versterkt het broeikaseffect – wat juist bestreden moet worden. Goedkopere, milieuvriendelijker alternatieven als R-290/propaan willen fabrikanten en installateurs niet, met als flutargument ‘brandbaarheid’. Hoog tijd dat Samsom en Terpstra zorgen dat consumenten hierover beter worden geïnformeerd en dat HFK’s uit warmtepompen worden gebannen.

2. De grootste verspillers van aardgas zijn kantoren, glastuinbouw, bedrijfsgebouwen, scholen, kerken, verzorgingshuizen, villa’s en oudere semi-geïsoleerde woningen met energielabel D of slechter. Daar kan en moet de grootste gasreductie worden bereikt, maar daarbij kunnen warmtepompen helemaal niet worden ingezet. Die hebben namelijk een verwarmingsafgiftetemperatuur van maximaal 40°C.

Wat dan wel? Eerst extra isoleren, warmteterugwinning toepassen, installaties beter inregelen, energiebesparingsnormen handhaven en zonnecollectoren inzetten. Zolang dat niet lukt en als ook een warmtenet niet kan, is er geen energetisch-technisch alternatief voor hr-ketels. Een oplossing zou zijn de combinatie van ‘hybride’-warmtepomp met hr-ketel, die alle warmtapwater levert en (gas)verwarming bij lage temperaturen.

Helaas, warmtepompen gaan hooguit vijftien jaar mee, beloofde terugverdientijden worden in de praktijk zelden gehaald. Dat geld kan beter besteed worden aan bouwkundige en regeltechnische verbetering van cv-installaties en gebouwen, met directe CO2-winst.

Vervanging van een hr-ketel door een warmtepomp verdubbelt het gemiddeld stroomverbruik

3. Zolang elektriciteit grotendeels met fossiele brandstoffen wordt opgewekt (nu: 83 procent, in 2030: 33-50 procent?), waarbij tweederde aan primaire energie verloren gaat, zijn warmtepompen minder energie-efficiënt dan fabrikanten opgeven en dragen ze minder bij aan CO2-reductie. De modernste HR-ketel met meer dan 100 procent rendement kan met slechts 500-1000 m3 aardgas/jaar een A-label geïsoleerde middenklassewoning verwarmen.

Vervanging daarvan door een 8kW warmtepomp verdubbelt het gemiddeld stroomverbruik met circa 3500 kWh tot 7000 kWh/jaar. Vervanging van moderne hr-ketels in perfect geïsoleerde huizen met vloerverwarming kan technisch wel, maar levert nauwelijks CO2-/aardgasbesparingen op. Dat helpt Groningen niet echt.

4. De grootste misvatting is de bewering dat warmtepompen ‘zero CO2-emission’ zijn als je zonnestroom hebt of ‘groene stroom’ inkoopt. Elektrotechnisch is dat onzin: uit Nederlandse stopcontacten komt geen groene maar grijze stroom, zonnepanelen voeden de grid en de grid voedt de warmtepomp.

Als er geen zon of wind is, zullen all electric huizen alsnog op gas/kolen-stroom, kernenergie of uit (toekomstige?) gigantische stroomopslag moeten draaien. Miljoenen warmtepompen, (pseudo-groene) infraroodpanelen en Tesla’s (met 100 kW accu!) vergroten de stroomvraag enorm en bemoeilijken het vergroenen van de brandstofmix. Hr-ketels verbieden en warmtepompen verplichten mag dus niet zonder degelijke milieueffect­rapportage (MER).

5. Naast financiering en draagvlak vormt de praktische implementatie de grootste bottleneck: installateurs en bouw komen nu al tienduizenden vakmensen tekort. Warmtepompen installeren vergt technische kwaliteit die geen Poolse klusjesman kan garanderen. Miljoenen gebouwen versneld energieneutraal maken? Daarvoor ontbreken de bouwtechnische voorwaarden, de mensen en de expertise. Vakopleidingen uitbreiden kost vele jaren, dát probleem moet Terpstra eerst aanpakken!

Hoe Groningen dan helpen? Eerst de energieverspilling verminderen en megaverspillers aanpakken, energiebesparing maximaliseren, extra isolatie verplichten, zonnepanelen op bedrijfsgebouwen verplichten (rendabel!), meer wind-op-land, lage-temperatuurwarmtenetten en diepe aardwarmte versneld ontwikkelen, en lokale warmtebronnen zoals riothermie, geothermie en energie uit oppervlaktewateren benutten.

Wiebes, blijf dus van de hr-ketel af; ook ná 2020 zal die miljarden kuub gas en CO2 besparen!

Arie Kroon, consultant energiebesparing en ontwerper van de eerste nulenergiewoning in de EU.
Martin Kroon, oud-projectleider verkeer, milieu en energie VROM/DGM.

Volg en lees meer over:  NEDERLAND   OPINIE

Een vrachtwagen in raffinaderij Shell Pernis, de grootste raffinaderij van Europa en een van de grootste van de wereld. © ANP XTRA Lex van Lieshout

‘Shell ligt op ramkoers met het klimaat’

Trouw 04.04.2018 Milieudefensie spant een rechtszaak aan tegen Shell. Daarmee wil de milieuclub bereiken dat het olie- en gasconcern zijn beleid aanpast en stopt met het aanrichten van wereldwijde klimaatschade.

Dat is bekendgemaakt op een persconferentie in de A’DAM Toren, het voormalige hoofdkantoor van Shell in Amsterdam.

Volgens Milieudefensie wil Shell nog voor lange tijd inzetten op olie en gas, terwijl het bedrijf al meer dan dertig jaar weet dat dit leidt tot gevaarlijke klimaatverandering. De komende jaren wil het concern maar zo’n 5 procent in duurzame energie steken.

Om aan de eisen van Milieudefensie tegemoet te komen, moet Shell zijn beleid in lijn brengen met de klimaatdoelen van het Parijs-akkoord. Dat houdt in: het afbouwen van investeringen in olie en gas en het per 2050 naar nul terugbrengen van de uitstoot. “Als het bedrijf nu niet afbouwt, zijn we ook na 2050 nog geketend aan olie en gas”, aldus directeur Donald Pols.

Klimaat

De milieuorganisatie laat zich bijstaan door advocaat Roger Cox. Hij won enkele jaren geleden namens Urgenda een klimaatzaak tegen de Nederlandse staat, die meer moet gaan doen om de CO2-uitstoot te verminderen. “Shell ligt op ramkoers met het klimaat”, zegt Cox, nummer 37 in Trouws Duurzame 100, de ranglijst met de meest invloedrijke Nederlanders op het gebied van duurzaamheid en natuur.

Shell heeft woensdag per brief van Milieudefensie een aansprakelijkstelling gekregen. Het concern heeft acht weken om aan de eisen van Milieudefensie tegemoet te komen. Gebeurt dat niet, dan volgt de dagvaarding.

Iedereen kan zich als mede-eiser bij de zaak aansluiten, die als het aan Milieudefensie ligt wordt behandeld door de civiele rechter. Onder degenen die zich al hebben aangesloten is acteur Ruben van der Meer. Hij lanceerde een variant op de oude Shell-slogan ‘Shell helpt’: “Ik roep bij deze: Help! In godsnaam Help!”

Milieudefensie-directeur Donald Pols vroeg zich eerder in Trouw af of het wel verstandig is om in bedrijven te investeren om de overstap naar duurzame energie te versnellen. “Dat er veel geld vrijgemaakt moet worden om de doelen van het klimaatakkoord van Parijs te halen, klopt. Maar of het slim is om die miljarden op de bankrekeningen van Shell of Unilever te storten?’

Milieudefensie eist van Shell dat de multinational stopt met het aanrichten van wereldwijde klimaatschade. © ANP

Milieudefensie start zaak tegen Shell om klimaatschade

AD 04.04.2018 Milieudefensie eist van Shell dat het bedrijf stopt met het aanrichten van klimaatschade. Het bedrijf moet per direct beginnen met de afbouw van het boren naar olie en gas. Alle Nederlanders kunnen mede-eiser worden via klimaatzaakshell.nl. Shell boort naar olie en gas, terwijl het bedrijf al meer dan dertig jaar weet dat dit leidt tot klimaatverandering.

Vandaag heeft Milieudefensie de zaak aangekondigd in het vroegere Shell-gebouw, de A’Dam Toren in Amsterdam. Het is volgens de belangenorganisatie voor het eerst dat van een bedrijf geëist wordt om van koers te veranderen als gevolg van de klimaatverandering. Dat houdt in: het afbouwen van investeringen in olie en gas en het naar nul terugbrengen van de uitstoot in 2050.

Lees ook;

Shell-aandeelhouders wijzen duurzaamheidsresolutie af

Lees meer

Nederland moet uitstoot broeikas sterk terugdringen

Lees meer

New York klaagt Shell aan om klimaatverandering

Lees meer

‘Gemakzuchtig’

Milieudefensie neemt hiervoor advocaat Roger Cox in de arm, die in 2015 de klimaatzaak van Urgenda tegen de Nederlandse overheid voerde en won. ,,Het huidige beleid van Shell ligt op ramkoers met de Parijs-afspraken”, licht de topadvocaat toe. ,,Het lijkt of Shell de klimaatschade die zij daardoor aanricht beschouwt als een jammerlijk, maar noodzakelijk kwaad. Het recht verzet zich tegen deze gemakzuchtige houding van Shell.”

Shell weet al meer dan dertig jaar welke rampzalige gevolgen zijn activiteiten hebben, aldus Donald Pols, directeur Milieudefensie.

De baas van Milieudefensie Donald Pols vindt dat Shell te weinig doet om klimaatverandering te stoppen. ,,Shell weet al meer dan dertig jaar welke rampzalige gevolgen zijn activiteiten hebben. Toch blijft het bedrijf olie en gas oppompen.” Juist een bedrijf met een grote impact als Shell heeft volgens hem de verantwoordelijkheid om om te schakelen naar duurzame energie.

Klimaatfilm

Onderzoekers van Shell waarschuwden al in 1986 voor ‘relatief snelle en dramatische veranderingen’ van het klimaat. In 1991 maakte de oliegigant zelfs een film als waarschuwing tegen de gevolgen van klimaatverandering. Dat was dus vijftien (!) jaar eerder dan veelbesproken klimaatfilm An Inconvenient Truth van de vroegere Amerikaanse vicepresident Al Gore.

Shell zet wel stappen richting duurzame energie. Zo won het een aanbesteding voor een windmolenpark voor de Zeeuwse kust in de Noordzee. Maar olie en gas zijn nog altijd met afstand de belangrijkste activiteiten van de Nederlands/Engelse multinational. In de media geeft Shell volgens Pols keer op keer aan dat het de afspraken uit het klimaatakkoord ondersteunt. ,,Maar helaas blijft het bij groene woorden, de duurzame daden blijven achterwege. Shell neemt geen verantwoordelijkheid, daarom doen wij dat nu wel.”

Mede-eiser

© AD

Milieudefensie roept alle Nederlanders op om mede-eiser te worden en zich aan te sluiten bij de klimaatzaak. ‘Maak klimaat ook jouw zaak’, is de slogan. BN’er Ruben van der Meer en duurzaam onderneemster Lynn Zebeda van innovatiestudio Dr. Monk zijn de eerste twee Nederlanders die de actie tegen Shell steunen.

Shell zegt zich in een reactie volledig achter de internationale doelstellingen van het klimaatverdrag van Parijs te scharen. Het bedrijf denkt verder dat de kwesties rondom klimaatverandering niet moet worden aangepakt door rechtbanken, maar door overheidsbeleid. Ook pleit Shell voor een cultuuromslag ,,om CO2-arme keuzes voor bedrijven en consumenten aan te jagen”.

Sceptisch

De Leidse hoogleraar staats- en bestuursrecht Wim Voermans is sceptisch over de kansen van Milieudefensie. ,,De kans dat het lukt is klein, omdat Shell niet rechtstreeks gebonden is aan het klimaatakkoord in Parijs. Landen en de EU hebben zich daarbij aangesloten. Die landen moeten ervoor zorgen dat de uitstoot naar beneden wordt gebracht. Zonder dat zij wetten en regels hebben gemaakt, kun je eigenlijk niet naar de rechter om Shell te dagen.’’

Ook valt volgens Voermans te betwisten of er genoeg bewijs is voor de stelling dat CO2-uitstoot een direct gevaar is voor je leven. ,,Bij asbest en roken is er een een-op-eenrelatie tot de gezondheid, maar dat is bij CO2 uitstoot niet zo.’’

BN’er Ruben van der Meer: ‘Shell gedraagt zich als een verwend kind’ 

Acteur en cabaretier Ruben van der meer, onder meer bekend van De Lama’s, heeft geen goed woord over voor het beleid van Shell. ,,Shell gedraagt zich als een verwend kind. Verwende kinderen willen ook nooit luisteren. Wij moeten met z’n allen naar de rechter om Shell op te voeden.”

Samen met duurzaam onderneemster Lynn Zebeda roept de acteur alle Nederlanders op om zich aan te sluiten bij de klimaatzaak. ,,Dit is meer dan de zoveelste petitie”, klinkt Lynn Zebada strijdbaar. ,,Al in mijn geboortejaar in 1985 schreef Shell over klimaatverandering. Nu heb ik alweer een kind. Shell heeft al een generatie gewacht om de daad bij het woord te voegen. Dit is een kans om creatief te worden en het anders te gaan doen. We moeten echt nu, nu, nu, wat doen.”

Het duo hoopt dat veel mensen zich zullen aansluiten bij de klimaatzaakshell. ,,Iedereen kan meedoen: ook je oma en de bakker”, betoogt Zebeda. ,,Het maakt niet uit of je wel eens tankt bij Shell, dat doe ik zelf ook”, vult Van der Meer haar aan. ,,Ik ben ook geen heilig boontje.”

Het stuit het tweetal tegen de borst dat het olieconcern met alle kennis die er in huis is, toch kiest voor het blijven inzetten op olie en gas. Lynn Zebeda: ,,Eénvijftigste van alle wereldwijde uitstoot sinds de industriële revolutie in de 18e eeuw komt door Shell.” Van der Meer: ,,Ik heb mijn dieselauto weggedaan en rijd nu hybride. Wij kunnen allemaal ons steentje bijdragen. Maar Shell kan een hele grote steen bijdragen.”

NAM mag gas winnen op Gronings veldje met ‘fracking’ – kan dat kwaad of zijn de zorgen van omwonenden onterecht?

Vier vragen over de techniek fracking

VK 03.04.2018 Opmerkelijke timing: op de dag dat minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat bekendmaakte dat de gaskraan in Groningen versneld dicht gaat, gaf hij een vergunning aan de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) om gas te winnen uit een klein veld op de grens van Friesland en Groningen. Met behulp van fracking nog wel. En daar zijn omwonenden en lokale overheden niet blij mee.

1. Fracking?

De NAM vond het gasveld tussen Pieterzijl en Warfstermolen in 2015. In een zandsteenlaag op 3.300 meter diepte zit naar schatting 294 miljoen kuub gas. Daarvan kan 255 miljoen kuub worden gewonnen, mits gebruikt wordt gemaakt van fracking. Die techniek, ook wel ‘hydraulische putstimulatie’ genoemd’, wordt gebruikt om moeilijk winbare resten gas te winnen uit kleine velden.

Onder hoge druk wordt een mengsel van water (90 procent), chemicaliën (2 procent) en keramiekkorrels (8 procent) in de boorput geïnjecteerd om breuken in de zandsteenlaag te forceren. Zo komt het gas makkelijker omhoog. Nieuw is fracking niet in Nederland: sinds de jaren vijftig is de techniek al honderden keren toegepast. Zonder incidenten, benadrukt de NAM.

2. Vanwaar dan de weerstand?

Het moet hier geen tweede Groningen worden, aldus PvdA-fractievoorzitter Gitta Luiten onlangs in Tubantia.

Sinds fracking bij de winning van schaliegas in de Verenigde Staten tot grote problemen leidt, zoals aardbevingen, heeft de techniek een slecht imago. De NAM benadrukt echter dat fracken bij het winnen van gewoon gas uit kleine velden onvergelijkbaar is met fracken bij het winnen van schaliegas. Het principe is hetzelfde, maar de intensiteit en de gebruikte hoeveelheid chemicaliën veel minder groot. Winning van schaliegas gaat in Nederland niet gebeuren, beloofde minister Wiebes onlangs.

Toch zijn de betrokken gemeenten er niet gerust op. ‘Wij zijn tegen de ontwikkeling van nieuwe kleine gasvelden in onze gemeente vanwege de onduidelijkheid van de gevolgen voor mens en milieu op lange termijn en de maatschappelijke onrust die er op dit moment is’, aldus de gemeente Zuidhorn.

Die onrust kan niet los worden gezien van de toegenomen argwaan ten aanzien van ondergrondse activiteiten in het algemeen, nu duidelijk is geworden welke gevolgen de gaswinning in Groningen heeft. Werd daar aanvankelijk ook niet beweerd dat hooguit het servies zou rammelen?

Of het nu gaat om gaswinning uit een klein veld bij Wapse of zoutwinning bij Kiel-Windeweer: het verzet is groot. Ook bij gaswinning uit een klein veld nabij Gramsbergen past de NAM sinds 2016 fracking toe, tot ongenoegen van de lokale overheid. ‘Het moet hier geen tweede Groningen worden’, zei PvdA-fractievoorzitter Gitta Luiten onlangs in Tubantia.

3. Zijn die zorgen onterecht?

Het SodM vindt dat de NAM de frack-werkzaamheden te beperkt heeft toegelicht

Wel volgens minister Wiebes, die advies heeft gevraagd aan het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). De kans op een beving als gevolg van gaswinning bij Pieterzijl is ‘verwaarloosbaar’, schrijft hij, net als de kans op schade aan gebouwen. Mocht die wel ontstaan, dan is de NAM aansprakelijk. De bodemdaling bedraagt maximaal 2 centimeter. Volgens Wiebes garandeert fracking ‘een efficiënte winning van de delfstof’.

Ook de toezichthouder acht de risico’s klein. Wel vindt het SodM dat de NAM de frack-werkzaamheden te beperkt heeft toegelicht. Het besluit ligt nu ter inzage. Waarschijnlijk in mei neemt de minister een definitief besluit. Mocht er gefrackt gaan worden, dan zal het SodM verscherpt toezicht houden.

4. Moeten kleine gasvelden de verminderde winning uit Groningen opvangen?

Nee. Ook de productie uit zo’n 240 kleine velden, de meeste onder de Noordzee, loopt al jaren terug. Vorig jaar bedroeg de winning 18,7 miljard kuub, tien jaar geleden was dat nog het dubbele. In het meest optimistische scenario bedraagt de winning in 2036 nog 10 miljard kuub. Onder de Noordzee zit nog zo’n 265 miljard kuub gas, in de zestig kleine velden op land naar schatting nog zo’n 40 miljard kuub.

Volg en lees meer over:  MILIEU   ENERGIE   AARDBEVINGEN IN GRONINGEN   FOSSIELE BRANDSTOFFEN   AARDGAS  GRONINGEN   NATUUR & MILIEU

Oproep minister Ollongren voor plannen aardgasvrije wijken

RO 03.04.2018 Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) heeft in een brief gemeenten uitgenodigd voor 1 juli plannen in te dienen voor het programma Aardgasvrije Wijken. In 2018 is voor zogeheten proeftuinen 90 miljoen euro beschikbaar. Voorwaarde is dat gemeenten dit jaar al kunnen starten.

Met de ondertekening van het klimaatakkoord van Parijs in 2015 heeft Nederland zich gebonden aan maatregelen om de klimaatverandering tegen te gaan. Het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving is hiervan een belangrijk onderdeel.

De minister verwacht dat ongeveer 20 wijken kunnen starten als grootschalige proeftuin. De kennis en ervaringen komen ten goede aan het aardgasvrij maken van alle bestaande woonwijken. Voor het eind van de kabinetsperiode is de ambitie om 30.000 tot 50.000 bestaande woningen per jaar aardgasvrij te maken. Daarnaast is het belangrijk dat nieuwe wijken zoveel mogelijk gasvrij worden opgeleverd.

Documenten;

Kamerbrief bij afschrift brief aan gemeenten over Grootschalige Proeftuinen Aardgasvrije wijken

Kamerstuk: Kamerbrief | 03-04-2018

Jan Holtman (66)

Hongerstaker stopt lichamelijk protest tegen gaswinning Groningen

AD 02.04.2018 Een van de actievoerders die drie weken geleden in hongerstaking ging tegen de gaswinning in Groningen, beëindigt zijn lichamelijke protest de komende dagen. Jan Holtman (66) uit Wildervank vindt het naar eigen zeggen mooi geweest en stopt om gezondheidsredenen.

,,Mijn benen zijn al twee weken koud”, verklaarde hij aan het begin van de middag tegenover RTV Noord. De doorbloeding is volgens hem niet goed. ,,Op een gegeven moment moet je aan je gezondheid denken.”

Holtman ging maandag 12 maart in hongerstaking voor het kantoor van Centrum Veilig Wonen in Appingedam. Hij zette er met sympathisanten een tent op, stopte met eten maar bleef wel drinken. Holtman, naar eigen zeggen een aardbevingsslachtoffer, zei te zullen doorgaan tot de inwilliging van al zijn eisen. De belangrijkste waren het onmiddellijk terugschroeven van de gaswinning, een ruimere uitkoopregeling en korting op gas voor Groningers.

Vervanger(s)

Het beëindigen van de hongerstaking, die haar vierde week ingaat, betekent volgens Holtman niet het einde van de actie in Appingedam. ,,Zodra mijn vervanger het overneemt, stop ik er mee”, zegt hij. ,,Misschien komen er zelfs twee vervangers. Maar ik weet nu nog niet op welke dag dat is.”

Holtman zegt na zijn hongerstaking in het actiekamp te willen blijven om andere dingen te gaan doen. ,,Ik wil geen verdere risico’s meer lopen. Vier weken is genoeg.”

Medehongerstaker

Vrijdag onderbrak medehongerstaker Jannie Knot haar actie al voor enkele dagen. Zij moest voor haar kind met het syndroom van down zorgen, aldus RTV Noord.

De actievoerders blijven volgens Holtman zo lang als nodig is. Ze willen serieus genomen worden en ook een eerlijker en menselijker behandeling krijgen. ‘Het traineren en kleineren moet stoppen’.  Zij eisen onder meer dat de gaswinning snel wordt verminderd en dat schadedossiers sneller worden afgehandeld.

Jannie Knot en Jan Holtman © Inez Witjes

Jan Holtman werkte eind januari zijn profielfoto op Facebook bij uit protest tegen de gaswinning en daaruit voortvloeiende aardbevingen in Groningen. © Facebook

Desnoods extra gas van Poetin

AD 02.04.2018 De gaskraan in Groningen gaat in twaalf jaar tijd helemaal dicht. Dit staat Nederland te wachten.

Lees ook;

Kabinet: Gaswinning in Groningen gaat naar nul

Lees meer

Een gaspompstation in Wit-Rusland. © AFP

Wat zijn de belangrijkste maatregelen?
1. De bouw van een nieuwe stikstofinstallatie, die in 2022 klaar moet zijn. Deze fabriek kan buitenlands gas geschikt maken voor onze apparaten, waardoor er minder gas uit het Groningenveld nodig is.

2. De overschakeling van industriele grootverbruikers op hoogcalorisch gas of een duurzame energiebron. Uiterlijk in 2022 moeten zij van het Groningse gas af zijn.

3. Beperking van de export naar buurlanden. In 2030 gaat geen kuub gas meer de grens over.

4. Het gasvrij maken van Nederlandse woningen, winkels en overige bedrijven. Nog in 2018 wordt begonnen met de nieuwbouw van gasloze wijken. De verwijdering van cv-ketels en gasfornuizen uit zo’n zeven miljoen bestaande huizen begint ook dit jaar, zij het op zeer bescheiden schaal. In 2021 moeten de eerste 100 wijken van het gas af zijn. Het tempo wordt vanaf dan geleidelijk opgeschroefd, van 30.000 naar uiteindelijk 200.000 woningen die per jaar van het gas moeten worden afgesloten. Een megaoperatie.

Een stikstoffabriek van de Gasunie in Vilsteren. © ANP XTRA

Wat gaat dit kosten?
Een totaaloverzicht ontbreekt. Toch weten we al een aantal zaken. Aan de nieuwe stikstofinstallatie hangt een prijskaartje van zo’n 500 miljoen euro. Volgens het kabinet gaan huishoudens maximaal 2 euro per jaar extra betalen om die te financieren. De energienota valt voor de meeste huishoudens de komende jaren echter sowieso al enkele honderden euro’s hoger uit, doordat de energiebelasting en de opslag duurzame energie stijgen. Industriële grootverbruikers kunnen voor de omschakeling een beroep doen op verduurzamingssubsidies, die uit die opslagen worden betaald.

Nederlanders kunnen hun stijgende energiekosten zelf drukken door hun cv-ketel en/of gasfornuis in te ruilen voor een duurzamer alternatief. Probleem is echter dat zonneboilers of warmtepompen in aanschaf – zelfs met subsidie – vaak dubbel of zelfs drie keer zo duur zijn als een cv-installatie. Het kabinet is voorlopig niet van plan de verkoop van nieuwe cv-ketels te verbieden.

Nederland kan misschien zonder gas uit Groningen, maar niet zonder gas

Wat merkt de schatkist ervan?
Dat valt wel mee. In topjaar 2013, toen maar liefst 54 miljard kuub Gronings gas werd opgepompt, bedroegen de totale gasbaten nog ruim 15 miljard euro. Dit jaar staan de verwachte gasopbrengsten nog voor slechts 2 miljard euro op de begroting. Ter vergelijking: de totale Rijksuitgaven bedragen in 2018 277 miljard euro. Ondanks de teruglopende gasopbrengsten in de afgelopen jaren kent de begroting bovendien een overschot. En naast de opbrengsten uit Groningen deelt de Staat ook mee in de winning uit kleinere gasvelden. Die productie gaat gewoon door, dus ook zonder ‘Groningen’ blijft Nederland geld verdienen aan het gas.

Wordt Nederland helemaal gasloos?
Nou, zeker niet binnen twaalf jaar. Een deel van de industrie zal bijvoorbeeld overschakelen van Gronings gas op een andere variant. Dit komt doordat alternatieve, duurzame energiebronnen nog niet voorhanden zijn of doordat ze domweg niet ‘uit’ kunnen. Afsluiting van alle Nederlandse huizen neemt bovendien decennia in beslag. De regering wil Nederland in 2050 volledig gasloos maken, maar dat vergt nog tal van maatregelen. Nederland kan misschien zonder gas uit Groningen, maar niet zonder gas.

Rokende schoorstenen in Rotterdam. © ROBIN UTRECHT

Worden we nu afhankelijk van Rusland?
Dat zijn we eigenlijk al een beetje. En die afhankelijkheid groeit. Nederland was 50 jaar zelfvoorzienend, maar kennisinstituut TNO voorspelde vorig jaar al dat we in 2021 meer gas importeren dan exporteren. Dat proces kan wel eens worden versneld.

Het meeste importgas komt nu nog uit het relatief dure Noorwegen, maar het goedkopere Russische gas is in opmars. Rusland heeft bovendien plannen voor een nieuwe pijplijn naar Noordwest-Europa, de Nord Stream 2, waardoor het nog meer gas onze kant op kan laten stromen. Nederland wil bovendien de ‘gasrotonde’ van Europa worden. Al wordt die ambitie, sinds de relatie met president Poetin is bekoeld, minder van de daken geschreeuwd.

Kasteelmuseum weer open na aardgaschade

Telegraaf 01.04.2018 Kasteelmuseum De Menkemaborg in het Groningse Uithuizen gaat zondag weer open, na het herstellen van schade door de aardbevingen. Het gebouw had tientallen scheuren in gang, kamers en op zolders, opgelopen door de aardgasboringen.

De Menkemaborg is een volledig ingericht huis waar te zien is hoe het was om in de achttiende eeuw te leven en wonen op een Groninger borg. Het museum trekt jaarlijks zo’n 23.000 bezoekers.

Tegelijk met de hersteloperatie is nieuwe verlichting aangebracht. Daardoor kunnen de vertrekken worden verlicht op een manier dat het altijd lijkt of het dag is en of er geen modern kunstlicht aan te pas komt. Het is een cadeau van de eigenaar, het Groninger Museum, voor de negentigste verjaardag van de Menkemaborg vorig jaar. Er wordt ook meteen een nieuw thema over het voetlicht gebracht: ‘De Menkemaborg: sfeervol verlicht in de 18de eeuw en nu’.

In april en mei zijn er ook ‘historische’ tulpen te zien, niet alleen op 17de -eeuwse aquarellen, maar ook in de tuin.

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) vergoedde de kosten van het schadeherstel. De Menkemaborg sluit altijd in de winter, maar nu langer dan normaal.

Nam, locatie Kooipolder bij Froombosch. © Kees van de Veen

Geen gas meer uit Groningen: overleeft de Nam dat wel?

Trouw 31.03.2018 De Nam heeft enorme financiële verplichtingen, maar ziet de kas opdrogen nu de gaswinning stilaan stopt.

“Ik denk niet dat de vlag daar uit kan”, zei minister Wiebes met gevoel voor understatement toen hem werd gevraagd hoe de Nam dacht over zijn besluit om versneld te stoppen met gaswinning in Groningen. De Nam liet het bij een korte reactie – ‘Nam treft in haar bedrijfsvoering voorbereidingen voor lagere productie in de komende gasjaren’ – en hield haar kruit verder droog.

Toch zal Wiebes’ beslissing de Nam, in handen van Shell en ExxonMobil, hard raken. In januari, toen bekend werd dat Shell zijn aansprakelijkheid voor haar dochter had ingetrokken, rezen al twijfels of de Nam aan haar verplichtingen kon voldoen. Shell-directeur Marjan van Loon noemde de financiële positie van de Nam ‘robuust’, maar beloofde ook dat ‘de rekening naar Shell mag’ als de Nam niet kon betalen.

Hoe staat de Nam er financieel voor? Het laatste jaarverslag gaat over 2016. Op basis daarvan is een inschatting te maken. Die pakt niet goed uit voor de Nam. Het concern heeft voor zo’n 3 miljard aan bezittingen, maar die bestaan vooral uit gebouwen en installaties. Daarop zal de Nam, nu er hooguit nog een jaar of tien gas wordt geproduceerd, vervroegd moeten afschrijven.

Opruimen

Dan de verplichtingen. Die bestaan vooral uit voorzieningen – boekhoudkundige reserveringen voor toekomstige uitgaven. De grootste post is voor het opruimen van alle installaties en apparatuur die nodig zijn voor de aardgaswinning. De Nam schatte die kosten op 2,2 miljard euro. Het is de vraag of dat genoeg is. Het opruimen moet eerder beginnen dan gedacht en de inschatting was gebaseerd op de verwachting dat de installaties nog lang mee zouden gaan. Daarnaast waarschuwt Energie Beheer Nederland (EBN), het bedrijf dat namens de staat deelneemt in de gaswinning, al langer voor een forse onderschatting van de opruimkosten. Bij eerdere opruimacties vielen de kosten volgens EBN soms 50 tot 75 procent hoger uit dan was geraamd.

Voor vergoeding van bevingschades had de Nam eind 2016 495 miljoen euro gereserveerd. Maar het is nog onduidelijk hoe hoog de claims zijn die het bedrijf kan verwachten – voor herstel, compensatie voor waardedaling van huizen, versteviging van de bebouwde omgeving en vergoedingen voor immateriële schade. Die claims kunnen in de miljarden lopen. Een deel daarvan komt terecht bij de Nam.

Dan de inkomsten. In 2016 boekte de Nam een winst van ruim 500 miljoen euro. Die werd vrijwel geheel uitgekeerd aan Shell en Exxon. Maar in dat jaar werd er 27,6 miljard kuub gewonnen. Wiebes wil op korte termijn naar 12 miljard kuub, en niet veel later naar nul. De Nam wint ook gas uit kleine velden op land en zee, maar de inkomsten daaruit vallen in het niet bij die in Groningen.

Schadeclaim tegen de staat

Een mogelijkheid voor de Nam, hier en daar al gesuggereerd, is een schadeclaim indienen tegen de staat nu een flink deel van de winbare reserves achterblijft in het Groningenveld. Dat is juridisch niet uitgesloten, maar zou zeker voor Shell een publicitaire ramp betekenen. Wiebes liet al weten dat hij geen compensatie wil betalen voor de hoeveelheid gas die in het Groningenveld zal blijven zitten.

Lees hier meer over het besluit van het kabinet om de gaswinning in Groningen terug te brengen tot nul: ‘Het kabinet draait de gaskraan definitief dicht.’

En wat gaat die hele operatie, om Nederland van het Groningse gaf af te krijgen, ons eigenlijk kosten? Dat lees je hier: ‘Groningen gaat van het gas af, hoe ziet dat kostenplaatje er voor u uit?’

 

Ophef in het noorden over nieuwe gaswinning

NOS 31.03.2018 In de noordelijke provincies is onrust ontstaan over het voornemen van de NAM om gas te winnen in Pieterzijl, een plaats in het noordwesten van Groningen op de grens met Friesland.

Minister Wiebes van Economische Zaken heeft het ontwerp-besluit dat de gaswinning goedkeurt, op vrijwel op hetzelfde moment naar buiten gebracht als het besluit van het kabinet om de gaswinning in Groningen terug te brengen naar nul.

Klein gasveld

In Pieterzijl wil de NAM fracken, een methode om gas uit kleine gasvelden te halen. Er worden scheurtjes gecreëerd in het gesteente waar het gas in opgesloten zit. Dit gebeurt door water, zand en chemicaliën onder hoge druk in een boorput te pompen en kleine explosies te veroorzaken. De zandkorrels gaan in de scheurtjes zitten en houden ze open, waardoor transport van gas naar de boorput mogelijk is.

Pieterzijl is een kleine gaswinningslocatie. De NAM wil er dit jaar nog beginnen. De bedoeling is het gasveld in zeven jaar helemaal leeg te halen, ruim voordat de gaswinning in Groningen helemaal beëindigd moet zijn. Fracking wordt vaak gebruikt om laatste restjes uit velden te halen.

Bezwaren van de regio

De provincies Groningen en Friesland, de gemeenten Zuidhorn en Kollumerland en Wettterskip Fryslân zijn tegen. Ze hebben eerder gezamenlijk bezwaar aangetekend en gewezen op het risico van aardbevingen, bodemdaling, gevolgen voor de natuur en de mogelijk nadelige gevolgen van fracking voor mens en milieu.

De gemeenteraad van Zuidhorn sprak zich in een motie unaniem uit tegen fracking. Wethouder Bakker van Zuidhorn zegt bij RTV Noord: “Het moge duidelijk zijn, dat we ons hier niet zomaar bij neerleggen, helemaal gezien het besluit van de minister dat de gaswinning terug moet naar nul. Ik ga ervan uit dat we weer als gezamenlijke overheden bezwaar indienen.”

Een veehouder met een boerderij in Den Ham, in het westen van Groningen, zegt in het Dagblad van het Noorden dat hij de timing zeer ongelukkig vindt. “In de hele provincie heerst euforie over de stopzetting van gaswinning. Nota bene op de dag dat dit goede nieuws bekend wordt gemaakt, kondigt het ministerie doodleuk aan dat de winning van aardgas bij Pieterzijl-Oost weer wordt opgepakt. Dit gebeurt op zo’n 20 kilometer afstand van het Groningenveld.”

‘Bodemdaling blijft binnen de perken’

De NAM is al enkele jaren bezig met de plannen. Minister Wiebes baseert zich bij zijn oordeel onder meer op onderzoek van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Die zegt dat de kans op aardbewegingen verwaarloosbaar is en dat de bodemdaling met twee centimeter binnen de perken blijft.

Ook zijn volgens de minister de risico’s voor mens en milieu niet aangetoond en is er daarom geen reden de toestemming te weigeren. De NAM moet wel nauwlettend de gevolgen van de gaswinning voor de bodem en de gebouwen in de gaten houden.

De komende weken kunnen mensen nog bezwaar maken tegen het ontwerpbesluit. Een woordvoerder verwacht dat de minister in de eerste helft van mei een definitief besluit neemt.

BEKIJK OOK;

‘Fracken naar aardgas geen probleem’

NAM stelt ‘fracking’ bij Saaksum uit

‘Fracken’ bij gaswinning leidt tot onrust

Protest tegen gaswinning: don’t frack with Terschelling

Wat staat er op het spel met schaliegas?

Groene revolutie begint pijn te doen: wie betaalt de rekening van het klimaatbeleid?

Nu het geld gaat kosten, kruipt het venijn in het klimaatdebat

VK 30.03.2018 De groene revolutie begint pijn te doen. Wie draait straks op voor de rekening van het afscheid van het Groningse gas en de cv-ketel?

De eensgezindheid rond de Nederlandse klimaatrevolutie deed het afgelopen jaar denken aan een EO-jongerendag, of een eindeloze NLdoet. Zij aan zij steken goedwillende burgers de handen uit de mouwen om zonnepanelen aan te leggen of een week vleesloos te koken. Afgezien van wat kniezende klimaatontkenners langs de zijlijn – Baudet, Wilders – lijkt het groene bedoelingen troef. Van links tot rechts, van vakbonden tot multinationals.

Deze week bleek hoe broos dat groene eenheidsfront is. Een brede coalitie  bepleitte de euthanasie van de cv-ketel. Vanaf 2021 zouden huishoudens volledig moeten overgaan op warmtepompen en hybride systemen. Die stoten minder CO2 uit. Bovendien maken ze Nederland minder afhankelijk van het gas.

De afgelopen jaren werden plaatselijk conflicten uitgevochten over windmolens in weilanden, maar de komende maanden wordt het echt menens

Toch zijn lang niet alle reacties positief. Zo waarschuwt de Vereniging Eigen Huis voor een ‘kakofonie van geluid’, als gevolg van de bij de warmtepompen horende ventilatoren. Maar vooral het prijskaartje doet mensen schrikken. Een cv-ketel kost hooguit 2.000 euro. Warmtepompen zijn, inclusief installatie, al snel vier tot vijf keer zo duur. ‘Pak eerst de grote industrieën aan’, schreef een lezer in deze krant.

Het onverwachte kabinetsbesluit van donderdag om de Groningse gaskraan helemaal dicht te draaien, dreunt mogelijk nog langer na. Nu overheerst opluchting. De bewoners in het aardbevingsgebied kunnen over enkele jaren weer rustig slapen. Maar straks valt de rekening op de deurmat – en volgen de ruzies over wie die moet betalen. Dan komt de groene revolutie ineens wel erg dichtbij.

Windmolens en houtkachels

Hoe de klimaatpijn te verdelen? Dat kan wel eens dé politieke kwestie van 2018 worden

Beetje bij beetje sluipt zo het venijn in het klimaatdebat. Een totale verrassing is dat niet. De win-winsituatie waarvan enthousiaste verduurzamingsadviseurs graag spreken, was van begin af aan een sprookje. De afgelopen jaren werden plaatselijk verhitte conflicten uitgevochten over windmolens in weilanden, of anders wel de houtkachel van de buren. Maar de komende maanden wordt het echt menens.

Het kabinet wil nog voor de zomer een nieuw klimaatakkoord op hoofdlijnen afsluiten. Verspreid over vijf onderhandelingstafels stelt de Nederlandse polder plannen op om uiterlijk in 2030 maar liefst 49 procent minder CO2 uit te stoten dan in 1990. ‘Dit is geen politiek’, stelde minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat hierover, ‘dit is uitvoering.’

Klimaatbeleid als technocratische invuloefening? Verstandiger lijken de woorden die Wiebes deze week na ‘Groningen’ sprak: ‘Liefde gaat door de maag, maar draagvlak door de portemonnee.’ Zo bezien staat zijn kabinet voor een zware opgave. In totaal schat de minister de jaarlijkse kosten op 1 tot 3 procent van het bruto binnenlands product. Volgens voorzichtige ramingen van het ministerie van Financiën zal alleen al de energiebelasting voor een gemiddeld huishouden in 2021 138 euro per jaar hoger zijn dan nu.

Rijksten trekken aan het langste eind

Wat kost het?*

– Inductiekookplaat (incl. aansluiting): 1.000 euro
– Warmtepomp (niet-hybride, incl. installatie): 11.000 euro
– Aangepaste radiatoren: 2.500 euro
– Isolatie: 8.300 euroHR++-glas: 3.500 euro
– Zonnepanelen (10 stuks): 4.600 euro
Totale investeringskosten: 30.900 euro

*Exclusief subsidie en aanzienlijke besparingen; globale berekening Milieu Centraal voor hoekwoning jaren zeventig

Hoe die klimaatpijn te verdelen? Dat kan wel eens dé politieke kwestie van 2018 worden. Het is een miljardendans waarbij de gebruikelijke plussen en minnen in de koopkrachtplaatjes in het niet vallen. De rijksten trekken vooralsnog aan het langste eind in deze verdelingsstrijd. Zij zijn de morele én financiële winnaars van de groene revolutie. Wie geld heeft en handig is, strijkt belastingvoordeel op door groen te beleggen. Hij verdient aan de zonnepanelen op het (uitgestrekte) dak en kan pronken met zijn gesubsidieerde Tesla.

Wie daarentegen huurt, geen geld op de plank heeft voor milieuvriendelijke investeringen of gewoon verdwaalt in het woud van subsidieregelingen, heeft het nakijken. In 2021 zijn de meest welgestelden slechts 1,2 procent van hun besteedbaar inkomen kwijt aan klimaatbeleid. De laagste inkomens betalen 4,2 procent, blijkt uit onderzoek van CE Delft in opdracht van Milieudefensie.

Iets soortgelijks gebeurt ook in het bedrijfsleven. ‘Mkb-bedrijven en eenmanszaken zoals een lunchroom, een zelfstandig adviseur of een huisartsenpraktijk (…) krijgen door het regeerakkoord de grootste lastenverzwaring’, aldus het onderzoek. ‘De zware industrie krijgt de kleinste lastenverzwaring en gaat het minst betalen.’

De kritiek op deze rekensommen is dat ze voorbarig zijn. De kabinetsplannen waarop ze gebaseerd zijn, zijn onvoldoende uitgewerkt – daar moet het Klimaatakkoord immers voor zorgen. Maar de onderhandelaars zijn wel gewaarschuwd. Doorgaan met de huidige lappendeken van subsidiepotjes en deelbelangen kan funest uitpakken. Niet alleen vanwege het sociale onrecht dat de zwakste schouders het meest betalen. Ook omdat het de deur openzet voor jarenlang chagrijn.

Op vliegvakantie

Minister Eric Wiebes tijdens de persconferentie waar hij het besluit van het kabinet over de gaswinning in Groningen toelicht© ANP

Bij gebrek aan een heldere, eerlijke lastenverdeling dreigt gemoraliseer op de vierkante meter. Waarom moet ik in de buidel tasten voor een nieuwe warmtepomp, terwijl mijn buurman voor de tweede keer dit jaar op vliegvakantie gaat?

Zowel de vakbonden als milieuorganisaties hebben inmiddels verklaard dat een eerlijke verdeling van de klimaatpijn cruciaal is voor hen. ‘Als de lasten alleen op de burgers worden verhaald, komen zij in verzet en gaan ze op rare partijen stemmen’, zei Milieudefensie-directeur Donald Pols eerder in de Volkskrant.

‘Het gaat niet zonder offers’, merkte ook minister Wiebes deze week op bij zijn historische gasbesluit. Hij en zijn onderhandelingspartners staan de komende maanden voor de herculestaak om die offers zodanig over Nederland te verdelen dat het draagvlak voor de groene ommezwaai overeind blijft.

‘Met alles wat je aan duurzame oplossingen kunt bedenken, is ons huis uitgerust’

Arthur Warmerdam (55, zie topfoto) woont sinds zes dagen in een monumentaal pand in Noordwijkerhout (bouwjaar 1928), overgenomen van zijn ouders. ‘Mijn vader woonde er de laatste zeven jaar alleen, maar dit jaar wordt hij 90 en de woning werd hem te groot,’ vertelt Warmerdam. ‘Hij klaagde steeds meer over lekkages en het onderhoud, dus besloten mijn vrouw en ik er zelf in te trekken. Maar wel pas na een rigoureuze verbouwing. Duurzaamheid en bewust leven zijn voor mij altijd al belangrijk geweest. Toen we ons deze grote verbouwing voornamen, besloten we dan ook in een keer alles goed te doen.’

Na vijftien maanden voorbereiden en bouwen, is het pand inmiddels voorzien van een nieuw dak, dakisolatie, muurisolatie, zonnecollectoren, HONE-collectoren, een scheidingssysteem voor de riolering en een aansluitpunt voor een elektrische auto. Warmerdam: ‘Met alles wat je aan duurzame oplossingen kunt bedenken, is het huis nu uitgerust. Behalve een warmtepomp.

Die stond wel in de offerte, maar ik vond dat we die niet snel genoeg konden terugverdienen.’ De verbouwingskosten van 25.000 euro betaalde Warmerdam uit eigen zak. Subsidies voor duurzaam verbouwen zijn in Noordwijkerhout namelijk pas dit jaar ingevoerd.

De Groningse gaskraan gaat dicht. Wat zijn de gevolgen?

De gaskraan in Groningen gaat dicht, heeft het kabinet besloten. Nu wordt er nog 21 miljard kuub gas per jaar gewonnen. Hoe vangt Nederland dat op?

Hoe gaat de overheid de teruglopende inkomsten compenseren na het sluiten van de Groningse gaskraan: stijging staatsschuld, bezuiniging of belastingverhoging? De rekening is hoe dan ook voor de betalende burger.

De gaswinning in Groningen, waar Nederlandse de schatkist jarenlang op teerde, gaat terug naar nul. ‘Alleen zo kan de veiligheid in Groningen op afzienbare termijn worden gegarandeerd’.

Volg en lees meer over:  KLIMAATVERANDERING   ERIC WIEBES   POLITIEK   AARDBEVINGEN IN GRONINGEN   NATUUR & MILIEU   NEDERLAND   ECONOMIE

Te weinig geld voor opkoopregeling Groningen

Telegraaf 30.03.2018 Voor de opkoopregeling voor moeilijk verkoopbare huizen in het aardbevingsgebied in Groningen zijn zoveel aanmeldingen binnengekomen dat het beschikbare budget sowieso onvoldoende is.

In totaal zijn er volgens de Nationaal Coördinator Groningen 159 aanmeldingen binnengekomen. Voor het zogenoemde Koopinstrument is jaarlijks 10 miljoen euro beschikbaar, geld dat afkomstig is van de NAM.

„Het aantal aanvragen dat aan de voorwaarden voldoet, is groter dan het door NAM beschikbaar gestelde budget van 10 miljoen euro”, aldus de Nationaal Coördinator Groningen, waarvan de regeling is.

Van de aanmeldingen voldoen er 54 in ieder geval niet aan de voorwaarden. Zo zijn er drie aanmeldingen bij voor bedrijfspanden, terwijl de regeling bedoeld is voor huiseigenaren. Enkele aanmeldingen moeten nog verder worden bestudeerd, omdat daarvan nog niet helemaal duidelijk is of ze voldoen aan de vereisten.

Het is nu nog niet te zeggen hoeveel huizen wel kunnen worden gekocht van het budget van 10 miljoen euro. Wie nu niet aan de beurt komt, krijgt later misschien alsnog een kans, aldus een woordvoerster.

De Nationaal Coördinator hoopt eind april bekend te maken welke woningen met de regeling kunnen worden aangekocht. De selectie wordt gemaakt op basis van hoe lang een woning te koop staat. Aanvragen waarbij een knelpunt, zoals een scheiding, overlijden of ontslag, wordt aangevoerd hebben voorrang.

Koopinstrument

Belangstellenden konden zich van 15 februari tot en met 16 maart aanmelden voor het Koopinstrument. De woningen worden opgekocht voor 95 procent van de taxatiewaarde. Opgekochte woningen worden of meteen weer te koop aangeboden, of ingezet om mensen in op te vangen van wie de woning wordt versterkt met het oog op de aardbevingen in het gebied of tijdelijk uit de verkoop gehaald vanwege bijvoorbeeld plannen van een gemeente.

De regeling loopt tot en met 2020. Elk jaar kunnen mensen zich inschrijven. Als een opgekocht huis wordt doorverkocht, gaat de opbrengst terug in het fonds, waarvan andere huizen kunnen worden opgekocht.

Een boerderij net buiten het Groningse Middelstum. © Kees van de Veen

Gaswinning naar nul? De Groningers laten de kurken nog niet knallen

Trouw 30.03.2018 Geen confettikanonnen in de straten van Loppersum, geen fanfare die een overwinningsmars speelt. De gaswinning gaat terug naar nul, maar de Groningers? Die moeten het eerst zien. “Ik weet: veel beloven en weinig geven, doet de dwaas in vreugde leven.”

Onophoudelijk rinkelt de telefoon van Ger Warink, muzikant en eigenaar van de gelijknamige muziekwinkel aan de Lagestraat, de doorgaande winkelstraat van Loppersum. Allemaal mensen die hem feliciteren, die weten hoeveel schade hij heeft aan zijn pand, hoe slepend de procedures zijn.

“Ik moet blij zijn”, zegt hij. “Voor het oog van Nederland moet het dak eraf, moeten we juichen. Maar hoe blij kun je zijn? Zo veel panden zijn kapot, gáán nog kapot en wat wordt daarvoor geregeld?” Bovendien, zegt hij, de bevingen mogen misschien stoppen, maar hoe zit het met de bodemdaling? Zijn honderd jaar oude pand is al 47 centimeter gezakt, zegt hij. “We zitten al in de put van de kom.”

Natuurlijk, zegt hij, er is een datum genoemd, en dat is meer dan eerder is gebeurd, bovendien durfde niemand de nul in de mond te nemen. “Ik ben door schade en schande wijs geworden en ik weet: veel beloven en weinig geven, doet de dwaas in vreugde leven.”

Mutsen met ‘Moi’

Loppersum, donderdagmiddag. Een felle zon doet kiekeboe met donkergrijze wolken, af en toe barst er een buitje los. Tegenover de winkel van Warink scharrelen kippen rond in het gras, aan het water. Bij de snoepwinkel, waar ze ook mutsen met ‘Moi’ verkopen, wappert de Groninger vlag. Fa. Hol, een winkel in huishoudelijke artikelen en speelgoed, heeft magnetrons, gourmetstellen en een houten eland in de etalage staan.

Martin Jurna van kapsalon de Smidse weet niet zo goed wat hij ervan moet vinden. “Het is hartstikke mooi dat de bevingen dan stoppen. Maar we weten nog niet wat ons tot die tijd te wachten staat. Er is al zo vaak iets geroepen waarvan dan weer het tegendeel bewezen werd. Dan zeggen ze dit, dan zeggen ze dat, en er is altijd over nagedacht. Er moet zóveel afgebroken en opnieuw gebouwd… ik wacht af.”

Aan de gevel van Jan Dales wappert de Groninger vlag. Die, belooft hij, blijft hier net zo lang hangen ‘tot het hele spul op nul staat en we allemaal zijn aangesloten op alternatieve energiebronnen’.

Dales zet zich al jaren in tegen de bevingen. Hij schoof bij praatprogramma’s aan, sprak in de Tweede Kamer, Mark Rutte kwam bij hem op bezoek. Aan de ene kant is hij blij, zegt hij. “Maar aan de andere kant heeft het veel te lang geduurd. En de periode van 12 miljard tot nul duurt te lang.” Je wordt er, zegt ook hij, sceptisch van. “Er is al zo vaak iets beloofd.”

Sorry hoor

Och, zegt de Lopster, Den Haag kon niet om een verlaging heen, het Staatstoezicht op de Mijnen was daar al duidelijk over. “Maar vergeet niet dat de gaswinning eerst steeds verhoogd is. En om dan te zeggen dat je enorm vermindert… sorry hoor, maar ze hebben geen kloot gedaan. Oké, Wiebes komt een stuk empatischer over dan zijn voorganger Kamp. Maar hij heeft ook gewoon de economie mee. Anders was dit echt niet gebeurd hoor, daar ben ik van overtuigd.”

Maar hád Wiebes niets gedaan, zegt Dales, dan zouden er heel andere dingen gebeuren, die veel verder gaan dan een hongerstaking. Wat dan? “Ja”, zegt hij samenzweerderig, “dacht je dat ik je dat ging vertellen?”

Groninger woningbezitter Ger Warink © reyer boxem

Behalve de meezittende economie heeft Wiebes nog iets mee: de bodem van de gasvoorraad komt in zicht. Dus, zegt Dales, het wordt nu wel gepresenteerd als cadeautje, maar dit zat er sowieso aan te komen. Enfin, het moge duidelijk zijn: hij is blij, maar er is ook scepsis.

Dales senior

Dales werd in Zeerijp geboren, vertelt hij, het epicentrum van de laatste grote beving, de op één na zwaarste ooit, op 8 januari van dit jaar. In 2015 constateerde het Centrum Veilig Wonen dat zijn ouderlijk huis, waar zijn vader nog altijd woonde, onveilige elementen bevatte en verbouwd moest worden. Dales senior was hartpatiënt, maar zijn situatie was stabiel, in de zomer van 2015, pas een jaar later hoefde hij terug naar de artsen.

Maar in het voorjaar van 2016, voor het zover was, voerde pa Dales een moeizaam gesprek met het CVW. “Een week later overleed hij aan een hartstilstand. De artsen hebben zijn medisch dossier overlegd, dat doen ze alleen in heel hoge uitzonderingen, als er een verband wordt vermoed met de doodsoorzaak”, zegt Jan Dales.

De zaak die hij aanspande werd niet-ontvankelijk verklaard, een causaal verband tussen de gesprekken en zijn vaders overlijden zou niet te bewijzen zijn, zo hoorde hij een dag voor minister-president Rutte hem zou bezoeken. Het sterkt zijn vermoeden dat de politiek ‘een hele dikke vinger in de pap’ heeft bij de rechtspraak.

Onze eigen schuld

Je vertrouwt gewoon niemand meer, bedoelt hij er maar mee te zeggen. “Er is niet alleen schade aan de huizen, maar ook aan de mensen, aan gezinnen, aan huwelijken. Je denkt dat je hulp krijgt, maar in plaats daarvan word je weggehoond, wordt het bijna zo gebracht dat het onze eigen schuld is: hadden we maar niet moeten klagen.

Ik vertel je dit: Nederland is een van de grootste bananenrepublieken van Europa. Dit zou eens in Amsterdam moeten gebeuren. Waarom ging de winning van schaliegas in Brabant niet door? Omdat Brabant qua inwoners goed is voor vijftien zetels. En Amsterdam voor honderd zetels. Maar hier, dit dunbevolkte gebied? Eén zetel, hooguit. Zoals mijn grootvader zaliger altijd zei: Waar de politiek begint, houdt de eerlijkheid op.”

Lees ook: 
In Appingedam zijn twee activisten al weken in hongerstaking om een tegemoetkoming van de NAM te forceren

Een ‘historisch besluit’. Het ‘keerpunt’. Een ‘dag van de veiligheid’: Het kabinet draait de gaskraan definitief dicht

Huishoudens betalen nieuwe stikstoffabriek

Telegraaf 29.03.2018 De kosten van de nieuwe stikstoffabriek die de komende jaren wordt gebouwd om de afhankelijkheid van het Groningse gas te verminderen worden uiteindelijk opgehoest door de Nederlandse burger. Minister Eric Wiebes (Economische Zaken) denkt dat het om enkele euro’s per huishouden per jaar zal gaan.

De stikstoffabriek, waarmee gas uit het buitenland geschikt kan worden gemaakt voor gebruik in Nederland, gaat naar verwachting 500 miljoen euro kosten. Dat bedrag zullen huishoudens uiteindelijk terugzien in de transportkosten voor gas die nu ook al worden betaald.

Hoe hard de transportkosten precies zullen stijgen kon Wiebes donderdag nog niet zeggen. „Ik zou het moeten gokken”, aldus de bewindsman. „Als ik per jaar 2 euro per huishouden zeg, denk ik dat ik wel aan de taks zit.”

’Liever vier jaar geleden begonnen’

Wiebes’ voorganger Henk Kamp draalde en dubde jaren over de bouw van de stikstofinstallatie. Groningse bestuurders en maatschappelijke organisaties en de oppositie drongen er tevergeefs op aan. „Als we er nu op terugkijken, hadden we liever gehad dat we er vier jaar geleden mee waren begonnen”, geeft Wiebes toe. „Maar achteraf is het zó makkelijk. We nemen dit besluit nu, het is nodig en onontkoombaar en hij zal er heel snel staan.”

Er komt niet alleen een extra stikstoffabriek, maar de bestaande installaties gaan ook op hogere toeren draaien. Daarvoor hebben ze wel meer stikstof nodig, en dat vergt dan weer wat aanpassingen in het gasnetwerk. Als dat allemaal snel lukt, kan er al eind volgend jaar 1 tot 1,5 miljard kuub aan Gronings gas per jaar worden bespaard.

BEKIJK OOK:

Gaswinning Groningen naar nul

Boze Groninger: ‘Het duurt veel te lang!’

Telegraaf 29.03.2018 Het kabinet liet donderdagmiddag weten dat de gaswinning in Groningen op termijn naar nul gaat. Verschillende Groningers zijn echter nog niet tevreden.

Vreugde bij Groningers: ‘licht aan het einde van de tunnel’

NOS 29.03.2018 In Groningen is opgetogen gereageerd op het kabinetsbesluit om de gaskraan in de provincie dicht te draaien. Actiegroepen de Groninger Bodembeweging en het Groninger Gasberaad spreken van een keerpunt.

Bij Jelle van der Knoop van de Groninger Bodembeweging sprongen de tranen in zijn ogen toen minister Wiebes het nieuws bekendmaakte. “Waar je zo lang voor gevochten hebt, lijkt nu eindelijk werkelijkheid te worden.”

Susan Top van het Groninger Gasberaad zegt dat ze dit besluit niet had verwacht. “Eindelijk is er licht aan het einde van de tunnel”, zegt ze. Wel vreest Top voor de periode tot aan 2030, wanneer de gaswinning helemaal wordt stilgelegd. Ze is bang dat er tot die tijd meer aardbevingen zullen volgen.

Video afspelen

‘Ik had tranen in mijn ogen toen ik het hoorde’

Ook Milieudefensie is blij met het besluit om de gaskraan dicht te draaien. De organisatie zegt dat Groningen er lang op heeft moeten wachten.

Maar Jorien de Lege van Milieudefensie had liever gezien dat het kabinet nog verder ging. “Het gasgebruik gaat met deze maatregelen nauwelijks naar beneden, er wordt vooral overgeschakeld op importgas met nieuwe stikstoffabrieken”, zegt zij. “Op deze manier houden we onze gasverslaving nog tot 2050 in stand. Dat is niet goed voor het klimaat.”

NAM

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) wijst in een reactie op het nieuws ook op de voordelen van de gaswinning. “Met dit besluit komt een versneld einde aan jarenlange gaswinning uit Groningen die Nederland veel welvaart heeft gebracht maar tegelijkertijd ook een keerzijde kent voor de Groningers.”

Het bedrijf achter de gaswinning zegt in een verklaring dat het kabinetsbesluit gevolgen heeft voor de NAM en toeleveranciers in de regio. Daarom treft de NAM voorbereidingen voor de lagere productie.

Dat de gaskraan in Groningen dichtgaat, betekent niet dat de NAM zijn deuren moet sluiten. Het bedrijf wint ook aardgas uit kleinere velden op land en zee.

BEKIJK OOK;

Kabinet: binnen 12 jaar einde aan gaswinning in Groningen

Kamer: ‘Historisch besluit’ om gaskraan helemaal dicht te draaien

Hoe Wiebes tot historisch besluit kwam om gaskraan dicht te draaien

NOS 29.03.2018 De Groningse gaskraan gaat helemaal dicht en minister Wiebes maakte vandaag bekend hoe hij dat wil doen. Er komt een stikstof-installatie om buitenlands gas geschikt te maken voor gebruik in Nederland.

De komende jaren wordt de gasexport naar het buitenland teruggeschroefd. Binnen twaalf jaar moet de gaskraan helemaal dicht zijn. Na jarenlang wikken en wegen is dit het definitieve besluit. Hoe kwam dat precies tot stand?

In de avond van 16 augustus 2012 werden de Groningers opgeschrikt door een stevige aardbeving bij het gehucht Huizinge. De schade aan huizen en monumentale panden in de provincie is groot. Met een kracht van 3,6 was het de zwaarste aardbeving ooit die is toe te schrijven aan het gevolg van de gaswinning.

Video afspelen

Tijdlijn: van de zware aardbeving in 2012 tot gaskraan dicht

Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) rapporteerde enkele maanden later aan minister Kamp en de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) dat de gaskraan zo snel en zo ver mogelijk dicht moest worden gedraaid. Een winning van maximaal 12 miljard kuub per jaar zou de kans op aardbevingen minimaliseren.

Het toenmalige kabinet startte in navolging van het rapport verschillende onderzoeken, maar deed niets om de gaswinning terug te dringen. Integendeel, in 2013 werd zelfs 53,9 miljard kuub gas uit de Groningse grond gepompt, ruim 6 miljard kuub meer dan het jaar daarvoor.

Stapsgewijs afbouwen

In 2014 kwam het kabinet tot inkeer: de gaswinning moest wel degelijk omlaag. Er werd een jaarlijks plafond ingesteld van 42,5 miljard kuub gas per jaar. Ook werd de gaswinning bij Loppersum flink teruggeschroefd.

Vanaf dat moment besloot Kamp geregeld om dit plafond steeds lager bij te stellen. Eind 2014 mocht er nog 39,3 miljard kuub uit de grond worden gehaald. In april 2017 volgde Kamp een ‘ongevraagd advies’ van het SodM op om het maximum terug te brengen naar 21,6 miljard kuub.

Plannen weggegooid

Deze laatste grens wilde het huidige kabinet in de loop van hun regeringsperiode nog verder omlaag brengen naar 20,1 miljard kuub per jaar in 2021. Na 2021 kon volgens het kabinet een verdere daling worden verwacht. Totdat Groningen weer werd getroffen door een fikse aardbeving. Op 8 januari dit jaar werd de provincie bij Zeerijp getroffen door een aardbeving met een kracht van 3,4.

Direct na de beving beloofde minister Wiebes de gaswinning zo snel mogelijk terug te brengen. Hij zei dat er plannen moeten worden gemaakt om deze verlaging voor elkaar te krijgen. Hoever hij daarin kon gaan, kon Wiebes toen niet vertellen.

Herhaling

Op 1 februari bracht het SodM nogmaals een advies uit: de gaswinning moet zo snel mogelijk terug naar 12 miljard kuub. Het was hetzelfde cijfer dat de toezichthouder al in 2013 aangaf. Wiebes nam het advies over, maar vertelde wel dat deze grens volgend jaar nog niet kan worden bereikt. Eerst moest de minister inventariseren welke maatregelen er op korte en lange termijn mogelijk waren die de vraag naar gas verkleinen.

Wiebes gaf zichzelf tot eind maart om met concrete plannen te komen. Vandaag presenteerde hij deze plannen, waarbij hij verder gaat dan het advies van het SodM. Binnen twaalf jaar moet de gaswinning in Groningen volledig stop worden gezet. De minister sprak van een “keerpunt” in de geschiedenis van het Groningse gas en zei dat hij heeft “gevochten voor de Groningers”.

Video afspelen

Het Polygoon-journaal over de opkomst van gas

BEKIJK OOK;

Kabinet: binnen 12 jaar einde aan gaswinning in Groningen

Kamer: ‘Historisch besluit’ om gaskraan helemaal dicht te draaien

NAM bereidt zich voor op lagere gaswinning

Telegraaf 29.03.2018 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) bereidt zich voor op een voor lagere gasproductie in de komende jaren. „Daarbij wordt gekeken naar hoe de verlaging technisch kan worden gerealiseerd. De verdere gevolgen voor NAM en zijn toeleveranciers in de regio worden de komende tijd bestudeerd”, aldus een woordvoerder.

„De werkgelegenheid bij NAM blijft voorlopig op peil.” De NAM benadrukte dat de activiteiten bestaan uit meer dan alleen gaswinning uit het Groningen-gasveld. Naast het Groningen-gasveld wint NAM ook aardgas uit kleine velden op land en zee.

BEKIJK OOK:

Gaswinning Groningen naar nul

Gasberaad kan besluit Wiebes nog niet bevatten

Telegraaf 29.03.2018 Susan Top van het Groninger Gasberaad probeert het nieuws dat de gaswinning in haar provincie nu snel wordt teruggeschroefd nog te bevatten. „Het is wel veel ineens. Ik ben wel blij, want ik had niet gedacht dat het zo snel zou kunnen. Maar we voelen ons ook extra belazerd, want tot een half jaar geleden werd ons verteld dat dit onmogelijk was.”

„Oud-minister Kamp heeft altijd gezegd dat de gaswinning niet zo snel zou kunnen stoppen en volgens hem was 21 miljard kuub de absolute ondergrens voor de gaswinning”, aldus Top. Het Groninger Gasberaad, een collectief van maatschappelijke organisaties, is volgens haar jarenlang „geconditioneerd geweest om het addertje” onder het gras te zoeken.

BEKIJK OOK:

Gaswinning Groningen naar nul

’Dapper dat Wiebes dit doet’

„Het is dapper dat minister Wiebes dit doet. En ik geloof oprecht dat hij het ook echt wil. Maar als je steeds te horen hebt gekregen dat dit onmogelijk was, is het toch een beetje gek. We proberen dit te verwerken.”

Top is tevreden dat er nu beweging in het veelbesproken gaswinningsdossier zit. „Het is mooi dat er de afgelopen zes maanden al meer beweging is geweest dan alle jaren ervoor.”

Gasunie: zonder Gronings gas moet lukken

Telegraaf 29.03.2018 Nederland kan binnen tien jaar zonder de gaswinning in Groningen mits verschillende maatregelen die het kabinet nu nog laat onderzoeken ook echt doorgang vinden. Dat schat gasnetbeheerder Gasunie in. Volgens een woordvoerder zou de leveringszekerheid in dat geval gegarandeerd blijven.

Om de kraan volledig dicht te draaien is het dan wel nodig dat er omgezet buitenlands gas kan worden gestald in de ondergrondse gasopslag in het Drentse Norg. Daar zit nu nog Gronings ’laagcalorisch’ gas in, maar dat wijkt wat betreft samenstelling iets af van het ’hoogcalorisch’ gas uit het buitenland. Komende jaren wordt er in Zuidbroek een stikstofinstallatie gebouwd waarmee hoogcalorisch gas kan worden omgezet in laagcalorisch gas.

Volgens Gasunie zal die stikstofinstallatie begin 2022 in gebruik worden genomen. De installatie maakt een reductie van de gaswinning mogelijk van circa 7 miljard kubieke meter Groningen-gas per jaar (bij een koud jaar). Hierdoor kan direct na ingebruikname van de installatie het beoogde productieplafond van 12 miljard kubieke meter gerealiseerd worden, aldus Gasunie.

BEKIJK OOK:

Gaswinning Groningen naar nul

Een andere belangrijke voorwaarde is dat het gasverbruik van Nederlandse huishoudens voldoende omlaag gaat. Gasunie denkt dat dit via initiatieven met bijvoorbeeld warmtepompen technisch mogelijk is. Maar het moet allemaal nog wel gebeuren, aldus de zegsman naar aanleiding van het kabinetsbesluit om de gaswinning in Groningen op termijn tot nul terug te brengen.

Gasunie meldde verder dat om de dalende productie van gas uit Groningen op te vangen er vorig jaar 11 procent meer ’hoogcalorisch’ gas geschikt werd gemaakt voor huishoudens en bedrijven dan in 2016. De totale hoeveelheid getransporteerd aardgas bleef vorig jaar vrijwel gelijk op 124 miljard kubieke meter.

Shell: ’NAM is meer dan alleen Groningen’

Telegraaf 29.03.2018  Het besluit om de gaswinning in Groningen uiteindelijk stop te zetten, zal uiteraard niet zonder gevolgen zijn voor de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) en de vele toeleveranciers in de regio. Dat constateert Shell, naast het Amerikaanse ExxonMobil eigenaar van de NAM. Maar de NAM is meer dan alleen Groningen, aldus het olie- en gasconcern.

„Naast het Groningenveld wint NAM ook aardgas uit kleine gasvelden in Nederland en op zee. Circa 28 procent van het Nederlandse aardgas wordt op zee gewonnen”, aldus Shell. Daarnaast zijn de kennis en kunde van NAM relevant in de energietransitie waar Nederland voor staat, voegt het bedrijf toe.

BEKIJK OOK:

Gaswinning Groningen naar nul

Shell heeft kennis genomen van de brief van minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) en bestudeert momenteel de inhoud. „Het is aan de minister om een afweging te maken tussen de verschillende publieke belangen waaronder veiligheid en leveringszekerheid”, aldus Shell.

Wiebes: inzet is geen schadeclaim NAM

Telegraaf 29.03.2018 Het kabinet wil voorkomen dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) een schadevergoeding gaat claimen voor het stopzetten van de gaswinning in Groningen. Minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) wil wel regelen dat we „iedere Nederlander kunnen blijven bedienen” met aardgas.

Het besluit om de gaskraan in Groningen uiterlijk in 2030 helemaal dicht te draaien, zal door NAM en moederbedrijven Shell en Exxon vast niet met gejuich zijn ontvangen, denkt Wiebes. „Ik denk dat de vlag er niet uit kan.” Maar „ik ben met de oliemaatschappijen in gesprek, ik onderhandel met ze”, zegt de minister. „Mijn inzet is dat er geen schadeclaim komt voor het gas dat in de bodem achterblijft.”

BEKIJK OOK:

Gaswinning Groningen naar nul

De NAM had nog een kwarteeuw lang jaarlijks 12 miljard kuub uit de Groninger bodem kunnen winnen, stelt Wiebes. Maar dat zou „voor de veiligheid moeilijk te verdedigen” en bovendien „maatschappelijk niet aanvaardbaar” zijn.

Kamer: ‘Historisch besluit’ om gaskraan helemaal dicht te draaien

NOS 29.03.2018 De Tweede Kamer reageert positief op het besluit van het kabinet om de gaskraan in Groningen volledig dicht te draaien. Premier Rutte zei vandaag dat de gaswinning terug moet naar 0 kuub, omdat de gevolgen niet meer aanvaardbaar zijn.

Oppositiepartij PvdA vindt het afbouwen van de Groningse gaswinning een “historische stap”. Kamerlid Nijboer vindt het nu zaak om “de Groningers recht te doen, schades zonder rompslomp te vergoeden en perspectief te bieden voor het gebied”.

Goed nieuws

GroenLinks spreekt van het einde van het fossiele tijdperk en wil snel in debat met minister Wiebes van Economische Zaken over hoe zijn plannen werkelijkheid worden. “De Groningers moeten er zeker van kunnen zijn dat het niet bij plannen blijft”, aldus Kamerlid Van Tongeren van GroenLinks. De SP twittert: “Eindelijk goed nieuws uit Groningen!” en benadrukt dat de partij hier lang en hard voor heeft gestreden.

Historisch besluit

De coalitiepartijen zijn blij dat Groningen en “de veiligheid van de Groningers echt op de eerste plaats worden gezet”. Ook VVD, CDA, D66 en ChristenUnie spreken over een historisch besluit. “De gaskraan gaat dicht en alles wordt in het werk gezet om dat op de snelst mogelijke manier te doen”, zegt Kamerlid Mulder van het CDA.

BEKIJK OOK;

Kabinet: binnen 12 jaar einde aan gaswinning in Groningen

Gaswinning in Loppersum per direct stilgelegd

Wiebes: het kost tijd om gaswinning te verminderen maar ‘de 12’ moet gehaald

Kabinet wil gaswinning Groningen uiterlijk in 2030 stopzetten 

NU 29.03.2018 Het kabinet wil dat de gaswinning in Groningen het komend decennium helemaal wordt stopgezet en is hier maatregelen voor aan het nemen. Dit gaat stapsgewijs, laat premier Mark Rutte donderdag weten.

De Nederlandse gasproductie is op dit moment 21,6 miljard kuub per jaar. Uiterlijk in 2022 zou dit onder 12 miljard kuub per jaar moeten liggen. In “het komend decennium” moet de gaswinning naar nul.

Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) adviseerde in februari om de gaswinning terug te brengen naar die 12 miljard per jaar. Zo zou de kans op (zware) aardbevingen in de provincie lager komen te liggen. Minister Eric Wiebes (Economische Zaken) toen liet vrijwel direct weten dit advies te willen opvolgen.

“Maar zelfs op een niveau van 12 miljard kuub is het niet veilig”, zegt de minister. “Dan kun je nog steeds niet zeggen dat Groningen wel Groningen blijft.” De provincie heeft al jarenlang te kampen met aardbevingen. Als gevolg hiervan ontstaat schade aan de gebouwen.

Rutte: ‘Stapsgewijze beëindiging gaswinning Groningen’

Stikstof

Donderdag presenteert Wiebes zijn plannen over hoe hij de hoeveelheid in Nederland opgepompt gas wil verlagen. Zo wordt de export naar het buitenland verminderd en wordt een nieuwe stikstoffabriek gebouwd. Deze komt te staan in Zuidbroek (Oost-Groningen) en zal rond de 500 miljoen euro gaan kosten.

Doordat buitenlands gas met de komst van de stikstoffabriek ook in Nederland bruikbaar is, hoeft er minder gas uit de Nederlandse bodem te worden gepompt en wordt de afhankelijkheid van Gronings gas verminderd. “We moeten wegschuiven van het bestrijden van de symptomen, naar het wegnemen van de oorzaak”, legt de minister uit.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Zie ook: Reacties op besluit kabinet stopzetten gaswinning

Gasbel

Als de gaswinning eenmaal is stopgezet, is naar schatting zo’n 85 tot 90 procent van het gas onder de provincie gewonnen, aldus Wiebes.

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), de gaswinner in de provincie, “hangt de vlag niet uit”, reageert Wiebes op de vraag over hoe de oliemaatschappij reageerde op het stopzetten.

Verder wil de minister geen uitspraken doen over het standpunt van de NAM. “Ik onderhandel met ze. Inzet is dat we geen schadeclaim willen over het in de bodem achtergebleven gas.”

Keerzjide

De NAM laat weten dat er met het besluit van Wiebes “een versneld einde komt van de gaswinning uit Groningen, die Nederland veel welvaart heeft gebracht maar tegelijkertijd ook een keerzijde kent”. “In de bedrijfsvoering treft de NAM voorbereidingen voor lagere productie in de komende jaren.”

Het oliebedrijf zegt toe dat het plan het belang van de energietransitie onderstreept en dat de NAM de komende jaren  Nederland zal voorzien van de energie die nodig is.

Advies

SodM meldt “de minister nader te gaan adviseren over de veiligheidsrisico’s van zijn plan”. De toezichthouder zal daarnaast in kaart brengen wat het plan betekent voor de ontwikkeling van de veiligheidsrisico’s en aangeven wanneer aan de veiligheidsnorm wordt voldaan.

Naar verwachting zal SodM begin juni komen met het advies.

Zie ook: Forse verlaging van gaswinning garandeert geen veilig Groningen

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Gaswinning Groningen naar nul

Telegraaf 29.03.2018 De gaswinning in Groningen gaat op termijn naar nul. Dat heeft het kabinet besloten. Alleen door het wegnemen van de oorzaak van het aardbevingsrisico kunnen de veiligheid en de veiligheidsbeleving in Groningen op afzienbare termijn worden gegarandeerd, stelt het kabinet.

Minister Wiebes gaf dinsdagmiddag een persconferentie over het besluit. Onze verslaggever Alexander Bakker twitterde hierover. Zijn tweets vind je ook onderaan dit verhaal.

Uiterlijk per oktober 2022, maar mogelijk al een jaar eerder, daalt de gaswinning tot onder het niveau van 12 miljard kuub. Op dit moment is dat nog 21 miljard kuub.

Afhankelijk van het effect van de maatregelen wordt vanaf oktober 2022 een daling voorzien naar 7,5 miljard kuub en mogelijk fors minder. In de jaren daarna wordt de gaswinning helemaal afgebouwd tot nul.

BEKIJK OOK:

Wiebes: inzet is geen schadeclaim NAM

’Ik heb voor ze geknokt’

„Groningen moet Groningen blijven”, zegt minister Wiebes (Economische Zaken). „Het is nodig voor de veiligheid van Groningen. Ik heb voor ze geknokt.” Wiebes stelt mensen met een cv-ketel gerust: „We laten Nederlanders niet in de kou staan. Wijken worden stap voor stap gasvrij gemaakt.”

De toezichthouder, het Staatstoezicht op de Mijnen, adviseerde na de zware aardbeving bij Zeerijp in januari om de gaswinning zo snel mogelijk af te bouwen naar 12 miljard kuub. Maar ook op dat niveau „blijft het risico op een zware aardbeving bestaan”, benadrukt de regering.

BEKIJK OOK:

NAM bereidt zich voor op lagere gaswinning

Aanvullende maatregelen

Hoe snel de winning omlaag kan hangt ook af van een reeks aanvullende maatregelen die de minister voor ogen heeft, zoals de bouw van een nieuwe stikstoffabriek voor 500 miljoen euro in Zuidbroek. Daarmee kan gas uit het buitenland geschikt worden gemaakt voor gebruik in Nederland. Mogelijk komt dat ook van „regimes die we niet zo prettig vinden als het onze”, maar dat is volgens Wiebes niet anders.

BEKIJK OOK:

Huishoudens betalen nieuwe stikstoffabriek

Met deze plannen zal uiteindelijk niet al het gas uit het veld worden gehaald, zei Wiebes. „Technisch is het mogelijk de gasbel helemaal uit te putten, maar of het maatschappelijk verantwoord is…” Wiebes wil nog niets kwijt over wat het dichtdraaien van de gaskraan het Rijk gaat kosten. „Daarover gaan we komende maand praten. Dit is een dag voor de veiligheid, niet voor de financiën.”

BEKIJK OOK:

Gasberaad kan besluit Wiebes nog niet bevatten

’Als ik er zou wonen zou ik blij zijn’

Nu de gaswinning versneld wordt afgebouwd, mogen Groningse dorpen als ’t Zandt volgens de minister weer hopen dat ze aan de sloophamer ontkomen. „Dat zou ik toch wel hopen. Als ik er zou wonen zou ik blij zijn”, zei Wiebes. Hij gaat „er met de regio over praten.”

BEKIJK OOK:

Shell: ’NAM is meer dan alleen Groningen’

Het kabinet acht de „gevolgen van de gaswinning maatschappelijk niet langer aanvaardbaar.” „Alleen door het wegnemen van de oorzaak van het aardbevingsrisico kunnen de veiligheid en de veiligheidsbeleving in Groningen op afzienbare termijn worden gegarandeerd.”

BEKIJK OOK:

Gasunie: zonder Gronings gas moet lukken

Meer import

Het kabinet kiest er voorlopig voor om meer gas te importeren. Wiebes geeft daarom groen licht voor de bouw van een stikstoffabriek van een half miljard euro. Noors en Russisch gas kan zo geschikt worden gemaakt voor onze kooktoestellen en cv-ketels.

De reacties op het nieuws van de gaswinning stromen binnen.

Een overzicht:

Gedeputeerde Eelco Eikenaar (SP): „Hier is jarenlang voor gestreden door de Groningers. En ik ga vandaag even niet tragisch doen over het feit dat dit besluit eigenlijk te laat is genomen. De gaskraan gaat dicht en dat is fantastisch nieuws. Het probleem wordt bij de bron aangepakt en ik lees in de brief van de minister dat ze dat zo snel mogelijk gaan doen. Ik concludeer zelfs dat ze inzetten op een niveau van 7,5 miljard in 2022. Daarvoor moeten nu de maatregelen worden genomen. Sneller dan snel. En dan kunnen de specialisten kijken wat de effecten zijn. Ik hoop van harte dat we dan minder huizen hoeven te versterken, maar we moeten wel doen wat nodig is. Ook als de gaswinning helemaal is teruggebracht.”

Angnes Mulder, Tweede Kamerlid van het CDA: „Na een jarenlange strijd voor de veiligheid van de Groningers doet het mij goed dat het kabinet dit historische besluit heeft genomen. De gaskraan gaat dicht en alles wordt in het werk gezet om dat op de snelst mogelijke manier te doen. De stikstoffabriek waarvoor het CDA al jaren pleit draagt daar aan bij, evenals de industrie en alle huishoudens. Daarmee krijgt Groningen weer perspectief en dat is hard nodig.”

Jorien de Lege, campagneleider energie bij Milieudefensie: „Groningen heeft er lang op moeten wachten. Gelukkig is dit kabinet voortvarend aan de slag gegaan, dat is goed nieuws. Maar het gasgebruik gaat met deze maatregelen nauwelijks naar beneden, er wordt vooral overgeschakeld op importgas met nieuwe stikstoffabrieken. Op deze manier houden we onze gasverslaving nog tot 2050 in stand. Dat is niet goed voor het klimaat. Heel Nederland moet van het gas af, zo’n 7 miljoen huizen. Het is zaak dat Wiebes ook daar meer haast mee maakt en serieus geld uittrekt zodat iedereen kan overstappen op koken en stoken zonder gas.”

Faiza Oulahsen, campagnevoerster Klimaat en Energie van Greenpeace: „We zijn blij dat het kabinet inziet dat de Groningers en het klimaat belangrijker zijn dan de belangen van de NAM. We gaan erop toezien dat deze belofte wordt waargemaakt.”

Tweede Kamerlid Carla Dik-Faber van ChristenUnie (via Twitter): „Groningen first! Blij met kabinetsbesluit om gaskraan dicht te draaien. Weg met de gasverslaving. Groningen voorop in energietransitie!”

Sandra Beckerman, Tweede Kamerlid van de SP: „Er komt binnen enkele jaren eindelijk een einde aan de gaswinning in Groningen. De Groningers hebben deze overwinning niet cadeau gekregen. Hier is lang en hard voor gestreden. Ik wil alle Groningers feliciteren. We zijn er nog lang niet en we kennen nog niet alle details, maar dit is eindelijk goed nieuws.”

Henk Nijboer, Tweede Kamerlid van de PvdA (via Twitter): „Gaswinning Groningen volledig afbouwen naar 0 is een historische stap. Nu zaak Groningers recht te doen, schades zonder rompslomp te vergoeden en perspectief te bieden voor het gebied.”

Liesbeth van Tongeren, Tweede Kamerlid van GroenLinks: „GroenLinks vindt het terecht dat het kabinet dit probleem erkent. De richting die dit kabinet inslaat is de juiste. Groningers moeten er zeker van kunnen zijn dat het niet bij plannen blijft, maar dat de afbouw van de gaswinning snel werkelijkheid wordt. Ik heb onmiddellijk een debat aangevraagd en krijg daar graag meer duidelijkheid over de garanties die minister Wiebes de Groningers biedt.”

Rob Jetten, Tweede Kamerlid van D66: „Dit is een historisch besluit. Hiermee laat het kabinet zien dat de veiligheid van Groningers echt op de eerste plaats staat. Per direct wordt alles op alles gezet om binnen enkele jaren te stoppen met de gaswinning in Groningen. Dat is de beste garantie voor de veiligheid van de Groningers.”

René Paas, commissaris van de Koning in Groningen: „Voor ons is dit groot nieuws en we zijn er een beetje emotioneel onder. Het is een moedig besluit van minister Wiebes om te zeggen: we pakken de oorzaak aan. Dat het bouwen van een stikstoffabriek nu in het pakket zit, is een teken dat het deze minister ernst is met het afbouwen van de gaswinning. Zijn voorganger blies zo’n fabriek nog af omdat die te duur zou zijn. Er moet nu verder worden gepraat over het economisch perspectief voor Groningen: Nederland heeft het warm gekregen van Gronings gas, maar kan ook straks niet zonder Groningen als het gaat om de transitie naar duurzame energie.”

Dilan Yesilgöz, Tweede Kamerlid van de VVD: „Keerpunt voor Groningen! Mooi nieuws dat gaswinning zo snel mogelijk volledig wordt beëindigd. Veiligheid van Groningers voorop en positief effect op de versterkingsoperatie.”

Frank Wassenberg, Tweede Kamerlid van de Partij voor de Dieren: „De Partij voor de Dieren is blij dat de gaswinning is Groningen versneld wordt afgebouwd, en dat het kabinet eindelijk tot de conclusie komt dat de gevolgen van de gaswinning voor de leefbaarheid van Groningers onaanvaardbaar zijn. Helaas is het terugbrengen van de gaswinning niet automatisch ook goed nieuws voor het klimaat. Er is nauwelijks sprake van het terugbrengen van ons gasgebruik; onze afhankelijkheid van aardgas blijft groot.”

De Groninger Bodem Beweging noemt het besluit om de gaswinning in Groningen uiteindelijk stop te zetten „geweldig. Voor het eerst komt de nul in zicht”, aldus een woordvoerder. „Dit geeft weer vertrouwen. Hier hebben we al die tijd voor gevochten. In feite zijn alle argumenten die wij al die tijd hebben ingebracht nu overgenomen. Dit is heel belangrijk voor Groningen. Het geeft perspectief. Er kunnen weer plannen worden gemaakt en dat is ook goed voor de economie. Door die aardbevingen gaat niemand hierheen verhuizen, maar daar kan nu verandering in komen nu minister Wiebes heeft gezegd dat hij de gaswinning zo snel mogelijk terug naar nul wil brengen.”

Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) gaat het plan van Wiebes bestuderen en zal hem waar nodig adviseren over vermindering van de gaswinning: „SodM doet dit vanuit het oogpunt van de veiligheid van de Groningers. SodM gaat daarnaast in kaart brengen wat het plan betekent voor de ontwikkeling van de veiligheidsrisico’s in Groningen en gaat aangeven wanneer aan de veiligheidsnorm wordt voldaan. Aan de hand van deze aanpak maken we zichtbaar voor hoeveel gebouwen en mensen de veiligheidsrisico’s niet voldoen aan de veiligheidsnorm. Dit gaat SodM doen voor ieder jaar van afbouw van de gasproductie. Zo wordt ook zichtbaar wanneer de productie wél aan de veiligheidsnorm voldoet.”

Tweets by ‎@alexanderbakker

Kabinet gaat verder dan verwacht met nieuw besluit rond gaswinning Groningen: uiteindelijk helemaal naar nul

‘Alleen zo kan de veiligheid in Groningen op afzienbare termijn worden gegarandeerd’

VK 29.03.2018 De gaswinning in Groningen, waar Nederlandse de schatkist jarenlang op teerde, gaat versneld terug naar nul. Dat hebben premier Rutte en minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat donderdag bekendgemaakt. Uiterlijk in 2030 zal de gaskraan dichtgaan.

Daarmee zet het kabinet meer vaart achter het dichtdraaien van de gaskraan dan verwacht.In het regeerakkoord stelde het kabinet de winning nog op 20 miljard kuub per jaar. Maar na de aardbeving bij Zeerijp in januari, met 3,4 op de schaal van Richter de zwaarste in vijf jaar, kondigde het Staatstoezicht op de Mijnen code rood af en werd alles vloeibaar. Toen al kondigde Wiebes aan de gaswinning zo snel als mogelijk zo ver mogelijk terug te willen draaien.

Bijna 300 miljard euro bracht het ‘onzichtbare goud’ uit Groningen sinds het begin van de winning in 1963 op. Deze bron van welvaart veranderde de afgelopen jaren in een bron van onveiligheid en een schadepost. Zeker na de zware aardbeving bij Huizinge in 2012. De teller staat inmiddels op bijna honderdduizend schademeldingen.

Talloze gasdebatten en fakkeloptochten leverden aanvankelijk niet op wat Wiebes de Groningers nu in het vooruitzicht stelt. ‘Voor het eerst komt de nul in zicht’, aldus de Groninger Bodem Beweging. ‘Hier hebben we al die tijd voor gevochten.’

Keerpunt

Deze keer worden niet de symptomen bestreden, maar de oorzaak aangepakt, zegt commissaris van Koning in Groningen René Paas. ‘Sommigen waren er echt emotioneel onder. Zo krachtig als mogelijk is de veiligheid van de Groningers vooropgesteld.’

Even de gaskraan dichtdraaien gaat niet, zei Wiebes, al stelt hij dat de inschattingen aan de voorzichtige kant zijn. Uiterlijk in 2022 moet de winning teruggebracht zijn tot 12 miljard kubieke meter, het niveau waarbij volgens het SodM de veiligheidsrisico’s voor de Groningse bevolking aanvaardbaar zijn. Daarmee neemt Wiebes geen genoegen. ‘Het is technisch mogelijk de gasbel uit te putten, maar maatschappelijk niet. Dit is echt een keerpunt.’

De winning werd de afgelopen jaren al stapsgewijs afgebouwd, zij het schoorvoetend. Het leidde bij de Groningers tot steeds meer wantrouwen en boosheid. Vooral het feit dat na de aardbeving van Huizinge en het daaropvolgende alarmerende advies van de toezichthouder de gaswinning tot een recordhoogte van bijna 54 miljard kuub werd opgeschroefd, zit nog steeds diep in Groningen.En waarom schoot Kamp in 2016 de stikstoffabriek af, die Wiebes nu als troefkaart op tafel legt om gas te kunnen importeren?

Deze keer worden niet de symptomen bestreden, maar de oorzaak aangepakt, aldus René Paas, commissaris van de Koning in Groningen.

Vanaf 2022 kan met de stikstoffabriek 7 miljard kuub Gronings gas worden bespaard. Wel zullen grote bedrijven, huishoudens en buurlanden sneller dan gedacht moeten omschakelen. Wiebes: ‘Het gaat niet zonder offers.’

Het verbeterde economisch tij, de noodzaak de klimaatdoelstellingen van Parijs te halen, het toegenomen besef van urgentie in Den Haag: het zal allemaal bijgedragen hebben aan het besluit dat onvermijdelijk werd. De winning uit het Groningerveld, dat aanvankelijk 2.700 miljard kuub aardgas bevatte, was bovendien al een aflopende zaak: het reservoir is voor tweederde leeg. Nu zal ten gunste van de Groningers een deel van het gas in de bodem achterblijven. ‘Bij de Nederlandse Aardolie Maatschappij zal de vlag niet uitgaan’, aldus Wiebes, die niettemin geen schadeclaim verwacht.

De rol van de nieuwe minister moet niet gerelativeerd worden. Bij zijn eerste bezoek aan de provincie noemde hij Groningen zijn ‘topprioriteit’. Dat hadden ze vaker gehoord, zegt Paas. ‘Maar Wiebes laat zien dat hij levert.’ Met de minister hoopt de commissaris dat de immense versterkingsoperatie nu grotendeels kan worden afgewend.

Meer over gaswinning in Groningen; 

Minister Wiebes staat voor het blok
De gaswinning in Groningen moet flink worden verminderd omwille van de veiligheid. Dat stelde het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Lees hier het hele artikel uit januari terug.

NAM, staat en Groningen blijven naar elkaar wijzen – waar blijft schaderegeling?
Waarom is er nog geen nieuwe schaderegeling voor Groningen? Na eerst naar de regio gewezen te hebben, weet premier Rutte de vertraging zondag aan de lange kabinetsformatie. Opvallend, want eerder noemde hij dat zelf nog ‘staatsrechtelijk geleuter’. Lees hier het hele artikel. (+)

Krijgen de gedupeerden in Groningen hun geld nu echt terug? En wie gaat er betalen?
Ineens was er de angst dat Shell zich onttrok aan zijn verantwoordelijkheid voor de gedupeerden. Is dat zo?

Volg en lees meer over:  MENS & MAATSCHAPPIJ   ECONOMIE

Kabinet: binnen 12 jaar einde aan gaswinning in Groningen

NOS 29.03.2018 Het kabinet wil een einde maken aan de gaswinning in Groningen. Premier Rutte zei op zijn wekelijkse persconferentie dat de gaswinning terug moet naar 0 kuub. Hij sprak van een “belangrijk besluit”.

De gevolgen van de gaswinning – met andere woorden: de aardbevingen – zijn volgens het kabinet niet langer aanvaardbaar. Daarom is nu besloten dat er “eind volgend decennium” een volledig einde aan moet komen.

Volgens minister Wiebes zit er “omwille van de veiligheid” niets anders op dan de oorzaak van de aardbevingen helemaal weg te nemen. Dat betekent dat een deel van het Groninger gas “gewoon in de grond blijft zitten”.

Zo snel mogelijk

Uiterlijk oktober 2022 “maar mogelijk al een jaar eerder” moet de gaswinning al onder de 12 miljard kuub zijn gedaald. In de jaren daarna wordt de gaswinning afgebouwd tot nul “volgens het snelst mogelijke pad”.

Het kabinet gaat hiermee verder dan het advies dat het Staatstoezicht op de Mijnen (SoDM) op 1 februari gaf: de gaswinning moet zo snel mogelijk omlaag naar 12 miljard kuub per jaar. Volgens Wiebes is er sprake van “een keerpunt”.

Vorig jaar werd nog 23,6 miljard kuub gas gewonnen. Dat was al minder dan in de jaren ervoor. In 2013 ging het nog om het dubbele: 53,9 miljard kuub.

Ik heb voor de Groningers gevochten, aldus Minister Wiebes van Economische Zaken.

Volgens minister Wiebes komt niemand door het besluit in de kou te zitten. Er worden allerlei maatregelen genomen. Zo wordt voor 500 miljoen euro een stikstofinstallatie gebouwd in het gaswinningsgebied. Die dient om buitenlands gas geschikt te maken voor gebruik in Nederland. Ook wordt de export van Gronings gas de komende jaar teruggeschroefd.

Wiebes wilde nog niet ingaan op de kosten. Hij wil het vandaag alleen over de veiligheid hebben. “De kosten komen bij de voorjaarsnota aan de orde.” Hij zei al wel dat dit besluit “niet zonder offers” kan worden uitgevoerd. De Nederlandse huishoudens zullen het ook in hun portemonnee merken, bijvoorbeeld omdat de investeringen in de nieuwe stikstofinstallatie worden doorberekend in de transportkosten van gas.

De minister wilde ook niet speculeren over hoe de Groningers gaan reageren. Hij zei dat er de afgelopen jaren al genoeg voor de Groningers is gesproken. “Maar ik heb voor ze gevochten.”

BEKIJK OOK;

Gaswinning in Loppersum per direct stilgelegd

Wiebes: het kost tijd om gaswinning te verminderen maar ‘de 12’ moet gehaald

Rutte: Gaswinning in 2030 helemaal stopgezet

Elsevier 29.03.2018 Premier Mark Rutte wil gaswinning in Groningen terugbrengen naar nul in 2030. Vandaag maakt de premier de plannen bekend over het stoppen met de gaswinning. Minister Eric Wiebes van Economische Zaken zal binnenkort uitleg verschaffen over de manier waarop dit moet worden bereikt.

Volgens het kabinet is het stoppen met de gaswinning in Groningen de enige garantie voor de veiligheid van de inwoners van het getroffen gebied.

De plannen van het kabinet zijn ambitieus, de gaswinning in Groningen moet in oktober 2022 worden teruggebracht tot 12 miljard kuub. Dat werd eerder al geadviseerd door het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Daarna moet de gaswinning geleidelijk worden teruggebracht, uiteindelijk naar nul kuub.

Overheid handelt schademeldingen af

Wiebes wekt te hoge verwachtingen voor Groningen, schreef Rob Ramaker eerder.

Eerder dit jaar werd ook besloten dat de staat de schademeldingen zal afhandelen. De discussie over gaswinning in Groningen kwam op gang, toen het gebied rond Loppersum door aardbevingen werd getroffen. Over het aardbevingbestendig maken van Groningse huizen, schreef Rob Ramaker eerder de volgende analyse. 

Meer lezen over de anti-aardgas-gekte? Lees dan nu de artikelen in ons dossier ‘Van het gas af’

   Berend Sommer (1990) is online redacteur bij Elsevier Weekblad. Hij studeerde geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Zijn debuut Duchamp verscheen in juni 2017 bij Uitgeverij Prometheus.

Kabinet: Gaswinning in Groningen gaat naar nul

AD 29.03.2018 Het kabinet gaat de gaskraan in Groningen stapgewijs volledig dichtdraaien. Uiterlijk in oktober 2022 – maar mogelijk een jaar eerder – moet de gaswinning tot onder 12 miljard kuub per jaar zijn gebracht. Dat maakt minister Wiebes (Economische Zaken) zojuist bekend.

View image on Twitter

  Laurens Kok@lwmkok

Wiebes licht gasbesluit toe: ‘meest gestelde vraag aan mij is: ‘Meneer Wiebes, blijft Groningen wel Groningen?’ 2:13 PM – Mar 29, 2018  See Laurens Kok’s other Tweets

Als het eerste doel van 12 miljard kuub in 2022 is behaald, moet de gaskraan zo snel mogelijk verder dicht naar 7,5 miljard kuub per jaar. Daarna moet de gaswinning rond 2030 helemaal zijn afgebouwd.

De gevolgen van de gaswinning zijn volgens het kabinet maatschappelijk niet langer aanvaardbaar. ,,De aardbevingen veroorzaken schade aan huizen en gebouwen en zorgen voor onzekerheid bij bewoners”, schrijft Wiebes in een brief aan de Kamer. ,,Alleen door het wegnemen van de oorzaak van het aardbevingsrisico kunnen de veiligheid en de veiligheidsbeleving in Groningen op afzienbare termijn worden gegarandeerd.”

Het besluit gaat verder dan het advies van de Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) om de gaswinning uit het Groningenveld terug te brengen tot 12 miljard kuub per jaar. ,,Ook bij een jaarlijkse gaswinning op het niveau van 12 miljard Nm3 blijft het risico op een zware aardbeving bestaan”, aldus Wiebes. ,,We moeten de oorzaken van de bevingen wegnemen”, aldus de bewindsman tijdens een ingelaste persconferentie.

Ook de uitputting van de gasbel is niet aanvaardbaar, zegt Wiebes. ,,85 tot 90 procent is gewonnen. Daar blijft het bij. Er zit ook nog kolen in de bodem en we hebben ook niet alle turf opgestoken.”

Lees ook;

​‘Ouderwetse cv-ketel verdwijnt vanaf 2021’

Lees meer

Maatregelen

  Laurens Kok@lwmkok

Niemand zit straks in de kou

‘Ik denk dat de vlaggen niet uitgaan’, zegt Wiebes over reactie NAM (Shell/Exxon). Hij stelt als ‘inzet’ te hebben ‘dat er geen schadeclaim komt voor het gas dat in de bodem blijft.’ 2:21 PM – Mar 29, 2018

See Laurens Kok’s other Tweets

,,Even de gaskraan dichtdraaien is er niet bij”, zegt Wiebes, die met een aantal maatregelen komt om de afbouwen te helpen. Zo wordt er een nieuwe stikstofinstallatie gebouwd waarmee hoogcalorisch gas kan worden omgezet in laagcalorisch gas. Die kost 500 miljoen euro en zou vanaf 2022 een jaarlijkse besparing van 7 miljard kuub moeten opleveren.

Dat geld voor de fabriek moet onder andere door huishoudens worden opgebracht. Voor hen gaat de gasrekening omhoog, naar verwachting met twee euro per jaar. Ook moeten in nieuwe huizen zo veel mogelijk alternatieve energiebronnen worden aangelegd zodat cv-ketels en keukens niet meer op gas worden gestookt. En nieuwe huizen moeten waar mogelijk worden omgebouwd. ,,Stapsgewijs”, benadrukt hij. ,,Niemand zit straks in de kou.” Verder details over dat laatste geeft het kabinet nog niet.

Een tweede maatregel is dat de 170 bedrijven die het meeste gas verbruiken (samen goed voor 4,4 miljard kuub per jaar) is gesommeerd om voor 2022 over te gaan op of buitenlands calorisch gas of op alternatieve energiebronnen.

Ten derde worden contracten met het buitenland afgebouwd. Gekeken wordt of een Duitse energiecentrale kan worden omgebouwd met een stikstofinstallatie, waardoor Duitse afnemers niet meer afhankelijk worden van het Groningse gas. Dat kan 1,7 miljard kuub per jaar schelen.

Conservatief

Eric Wiebes © ANP

Het tijdspad is volgens Wiebes conservatief opgesteld. Het kan sneller, blijkt uit de brief. ,,Afhankelijk van de weersomstandigheden en het succes van het aanvullende pakket aan besparingsmaatregelen, zoals extra inkoop van stikstof en een groter aantal bedrijven dat omschakelt op andere energiebronnen, kan de gaswinning sneller worden teruggebracht dan het tijdpad van het kabinet.”

Wiebes erkent dat er vier jaar geleden al begonnen had kunnen worden met de bouw van de stikstofinstallatie. ,,Maar achteraf praten is zó makkelijk.”

De bewindsman wil niet zeggen wat het gasbesluit in totaal gaat kosten. ,,Ik doe mijn sommetjes, maar is aan minister Hoekstra (Financiën) om die te communiceren bij de Voorjaarsnota.” Die moet voor 1 juni in de Kamer liggen.

‘Historisch’

Het besluit wordt met vreugde ontvangen in de Kamer. Dilan Yesilgöz, Tweede Kamerlid van de VVD spreekt van een ‘keerpunt voor Groningen’. Rob Jetten (D66) noemt het een ‘historisch besluit’. ,,Hiermee laat het kabinet zien dat de veiligheid van Groningers echt op de eerste plaats staat.

Per direct wordt alles op alles gezet om binnen enkele jaren te stoppen met de gaswinning in Groningen. Dat is de beste garantie voor de veiligheid van de Groningers.” Ook ChristenUnie-Kamerlid Carla Dik-Faber is blij. ,,Weg met de gasverslaving. Groningen voorop in energietransitie!” Agnes Mulder (CDA) stelt vast dat Groningen weer perspectief krijgt. ,,Dat was hard nodig.”

   Henk Nijboer@henknijboer

Gaswinning Groningen volledig afbouwen naar 0 is een historische stap. Nu zaak Groningers recht te doen, schades zonder rompslomp te vergoeden en perspectief te bieden voor het gebied. 2:08 PM – Mar 29, 2018

GroenLinks-Kamerlid Liesbeth van Tongeren wil garanties zien. ,,Groningers moeten er zeker van kunnen zijn dat het niet bij plannen blijft, maar dat de afbouw van de gaswinning snel werkelijkheid wordt.” Sandra Beckerman (SP): ,,De Groningers hebben deze overwinning niet cadeau gekregen. Hier is lang en hard voor gestreden. Ik wil alle Groningers feliciteren.”

Overhaast besluit cv onverstandig

AD 29.03.2018 Het kabinet moet geen ondoordachte besluiten nemen over hoe ver de gaskraan in Groningen dicht gaat, betoogt chef parlement Hans van Soest. Nu halsoverkop meegaan in een lobby van belanghebbenden om elk woonhuis om te gaan bouwen op alternatieve ketels gaat nogal ver.

Het is nu aan de politiek om zich niet gek te laten maken

De brancheorganisatie van installatiebedrijven wil alle cv-ketels de komende jaren vervangen door duurzame alternatieven. Dat is goed voor het milieu, stelt de club. Maar het garandeert ook de inkomsten voor de bij haar aangesloten bedrijven de komende decennia. Dat het pleidooi wordt gesteund door de belangenorganisatie van ketelfabrikanten en energiebedrijven die het alternatief voor het gas moeten leveren, zal niet verbazen.

Een dezer dagen komt het kabinet met een voorstel over hoe ver de Groninger gaskraan dicht gaat de komende jaren. Dat betekent dat er op korte termijn maatregelen genomen moeten worden willen de ruim 7 miljoen (!) woningen die op het gasnet zijn aangesloten in de toekomst kunnen blijven stoken en koken. Die alternatieven zijn er wel, maar kosten geld.

Zo kunnen we gas importeren uit het buitenland en dat bewerken in een stikstoffabriek, maar daar hebben we er nu te weinig van. Of we moeten alle woningen dus aansluiten op alternatieve ketels, zoals de eerder genoemde organisaties verenigd in ‘een brede klimaatcoalitie’ bepleiten.

Het is nu aan de politiek om zich niet gek te laten maken. Dat we moeten nadenken over een alternatief voor het Groningse gas is helder. Niet alleen om de aardbevingen in het gebied, ook omdat de gasbel niet voor eeuwig gevuld blijft. Maar om nu halsoverkop mee te gaan in een lobby van belanghebbenden om elk woonhuis te gaan ombouwen, gaat nogal ver.

Ten eerste omdat het burgers opzadelt met enorme kosten. Eerder berekende onderzoeksbureau Ecorys dat het gaat om gemiddeld 18 duizend euro per huis. Ten tweede omdat de alternatieven niet zaligmakend zijn. Warmwaterpompen werken alleen goed in goed geïsoleerde huizen, oudere woningen krijgen ze niet warm in een koude winter.

Hybride pompen zijn ook gewoon nog afhankelijk van gas (zij het minder) maar veroorzaken veel lawaai doordat er een soort omgekeerde airco’s aan de gevels komen te hangen. Nederland heeft jarenlang de ogen gesloten voor alternatieven voor het gas uit Slochteren, maar dat is geen reden nu ineens overhaast ondoordachte besluiten te nemen.

Lees ook;

CV-ketel in de ban, wat gaat u dat kosten?

Lees meer

‘Grootschalige geluidsoverlast door afschaffen cv-ketel’

Lees meer

 

Onzekerheid over kosten gasplan schrikt coalitie af

AD 29.03.2018 Binnen de coalitie is onrust ontstaan over de kosten van maatregelen die minister Eric Wiebes wil nemen om de gaswinning in Groningen verder te verlagen.

Er wordt nu iets voorgelegd zonder dat het totaal duidelijk is

Verschillende bronnen binnen de coalitie betwijfelen vanwege die onrust of de ‘Moeder aller Gasbrieven’ vandaag uit de ministerraad komt.

Gasminister Wiebes wil vandaag duidelijk maken hoe hij de veiligheid van de Groningers wil garanderen en de gaswinning wil terugbrengen naar 12 miljard kuub per jaar. Welke maatregelen daarvoor precies worden genomen en wat er voor de Groningers aan schadevergoeding wordt uitgekeerd, daar zit een nog onbekende rekening aan vast.

,,Er wordt nu iets voorgelegd zonder dat het totaal duidelijk is”, stellen meerdere coalitiepartners. In de brief van Wiebes die nu circuleert zou geen precieze schatting worden gegeven.

Complex

Hoewel minister Wopke Hoekstra van Financiën (CDA) recentelijk een rondje langs de fractievoorzitters maakte om uit te leggen wat de financiële consequenties zijn, wordt nu toch getalmd door verschillende partijen.

Een derde zegt: ,,Er zit een rekening aan vast. Het is complex. Er zijn ook nog gesprekken met Shell en Exxon.”

Kabinet: einde aan gaswinning in Groningen

RO 29.03.2018 De gaswinning uit het Groningenveld wordt volledig beëindigd. Alleen door het wegnemen van de oorzaak van het aardbevingsrisico kunnen de veiligheid en de veiligheidsbeleving in Groningen op afzienbare termijn worden gegarandeerd. Het kabinet neemt daarom maatregelen om de gaswinning zo snel mogelijk geheel af te bouwen.

Uiterlijk per oktober 2022, maar mogelijk al een jaar eerder, daalt de gaswinning tot onder het niveau van 12 miljard Nm3. Afhankelijk van het effect van de maatregelen wordt vanaf oktober 2022 een daling voorzien naar 7,5 miljard Nm3 en mogelijk fors minder. In de jaren daarna wordt de gaswinning helemaal afgebouwd tot nul.

Dat staat in een brief van minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat over de gaswinning in Groningen waarmee de ministerraad heeft ingestemd. De gevolgen van de gaswinning zijn volgens het kabinet maatschappelijk niet langer aanvaardbaar. De aardbevingen veroorzaken schade aan huizen en gebouwen en zorgen voor onzekerheid bij bewoners.

Bovendien heeft de versterkingsoperatie grote gevolgen voor het aangezicht van de provincie. Een voortdurende gaswinning, geflankeerd door een massale schadevergoedings-, herstel- en versterkingsoperatie, is volgens het kabinet dan ook geen houdbare situatie.

Het kabinet gaat hiermee verder dan het advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) om de gaswinning uit het Groningenveld terug te brengen tot 12 miljard Nm3 per jaar. Ook bij een jaarlijkse gaswinning op het niveau van 12 miljard Nm3 blijft het risico op een zware aardbeving bestaan. Voor het kabinet staat veiligheid voorop en daarom wordt de gaswinning uit het Groningenveld volledig beëindigd.

Door het wegnemen van de oorzaak van de aardbevingen wordt de veiligheid in het gebied sterk verbeterd. Dit heeft ook een positief effect op de versterkingsopgave: Groningen kan Groningen blijven. Het kabinet geeft opdracht aan KNMI, SodM, TNO en NEN om op korte termijn het precieze effect op het veiligheidsrisico in kaart te brengen.

De evident onveilige gebouwen moeten zonder vertraging worden versterkt. Daarna wordt samen met de regio bekeken wat het gevolg is voor de versterkingsoperatie en welke maatregelen nodig zijn voor de veiligheid. Het kabinet wil geen andere onomkeerbare stappen nemen totdat er meer helderheid is over het veiligheidsperspectief in de regio.

Het einde van de gaswinning in Groningen betekent een keerpunt voor de veiligheid in de regio. Daarmee zijn de overige maatschappelijke uitdagingen, zoals duurzaamheid, krimp en werkgelegenheid, nog niet van tafel. Het kabinet werkt samen met de regio aan een toekomstvisie voor het gebied.

In het regeerakkoord waren daarvoor middelen gereserveerd ter waarde van 2,5% van de aardgasbaten. Het succes van die aanpak mag volgens het kabinet niet afhangen van het niveau van de gaswinning in Groningen. Daarom kijkt het kabinet naar een substantiële, meerjarige bijdrage aan Groningen die onafhankelijk is van de gasbaten en de omvang van de versterkingsoperatie.

Maatregelen afbouw gaswinning

Het beëindigen van de gaswinning in Groningen vraagt om een reeks ingrijpende maatregelen aan zowel de vraag- als aanbodzijde. Zo wordt voor 500 miljoen euro een nieuwe stikstofinstallatie in Zuidbroek gebouwd waarmee hoogcalorisch gas kan worden omgezet in laagcalorisch gas. Vanaf oktober 2022 levert deze installatie jaarlijks een besparing op van 7 miljard Nm3 gas uit het Groningenveld. Daarnaast wordt gekeken naar de mogelijkheid om meer stikstof in te kopen voor bestaande installaties.

Uiterlijk in 2022 moeten alle industriële grootverbruikers van Gronings gas zijn overgeschakeld op hoogcalorisch gas of op andere, duurzame bronnen. In totaal gaat het om 170 bedrijven die jaarlijks gezamenlijk circa 4,4 miljard Nm3 laagcalorisch gas afnemen. Sinds december zijn alle bedrijven aangeschreven en met 45 grootverbruikers worden inmiddels constructieve gesprekken gevoerd.

De omschakeling van de acht grootste verbruikers kan al een daling van de vraag naar Groningengas met 2,4 miljard Nm3 opleveren. Als ook de 45 andere bedrijven die rechtstreeks zijn aangesloten op het landelijke transportnet voor laagcalorisch gas omschakelen, daalt de vraag met in totaal 3,4 miljard Nm3 per jaar.

De vraag naar laagcalorisch gas uit Duitsland, Frankrijk en België neemt de komende jaren met 2 miljard Nm3 per jaar af. Een verdere versnelling van de omschakeling van buitenlandse verbruikers is op dit moment niet mogelijk. Wel wordt nog gekeken naar de mogelijke omschakeling van een Duitse elektriciteitscentrale op hoogcalorisch gas. Daarnaast wil het Noord-Duitse energiebedrijf EWE de vraag naar Gronings gas met circa 1,7 miljard Nm3 verlagen door onder andere de bouw van een stikstofinstallatie.

Ook Nederlandse huishoudens zullen moeten bijdragen aan het terugdringen van de gaswinning. Zo worden de investeringen in onder andere de stikstofinstallatie in Zuidbroek doorberekend in de transportkosten. Ook de ombouw van bestaande woningen naar aardgasvrij, zoals aangekondigd in het regeerakkoord, zal de komende jaren leiden tot een lagere vraag naar Groningengas.

Verder heeft het kabinet de deelnemers aan het klimaatakkoord gevraagd om voorstellen voor een snelle uitfasering van de CV-ketel. Ook wil het kabinet samen met de witgoedbranche de omschakeling door particulieren van gaskookplaten en gasovens op elektrische toestellen stimuleren.

Gevolgen voor gaswinning

Veel maatregelen kunnen direct in gang worden gezet. Daarnaast wordt een deel van de maatregelen de komende tijd verder uitgewerkt. Op dit moment bedraagt de gaswinning uit het Groningenveld maximaal 21,6 miljard Nm3 in een gemiddeld jaar en maximaal 27 miljard Nm3 in een koud jaar. Gasunie Transport Services, de beheerder van het landelijke gasnet, heeft op basis van de maatregelen een tijdpad opgesteld voor de minimale winning die in de komende jaren nodig is bij een koud, een gemiddeld en een warm jaar.

In dit tijdpad zijn de maatregelen opgenomen die het kabinet voldoende zeker acht, zoals de bouw van een nieuwe stikstofinstallatie, de afnemende vraag uit het buitenland en de ombouw van de 53 grootste industriële verbruikers van Groningengas. Afhankelijk van de weersomstandigheden en het succes van het aanvullende pakket aan besparingsmaatregelen, zoals extra inkoop van stikstof en een groter aantal bedrijven dat omschakelt op andere energiebronnen, kan de gaswinning sneller worden teruggebracht dan het tijdpad van het kabinet.

Documenten;

Kamerbrief over gaswinning Groningen

Zie ook;

Wiebes komt met plannen voor Gronings gas

Telegraaf 29.03.2018  Hoe kan Nederland zo snel mogelijk van het Groningse gas af? Op die vraag geeft minister van Economische Zaken Eric Wiebes donderdag antwoord.

In januari werd Groningen getroffen door de zwaarste aardbeving in vijf jaar. De toezichthouder, het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), adviseerde naar aanleiding daarvan de gaswinning zo snel mogelijk te verlagen, van de huidige 21 miljard kubieke meter per jaar naar 12 miljard.

Wiebes zei na de beving dat de gaswinning in deze kabinetsperiode wat hem betreft zo ver mogelijk naar beneden moet en dat hij voor het einde van het eerste kwartaal een plan zou presenteren. Die zelfopgelegde deadline loopt donderdag af.

De gaswinning is de afgelopen jaren al fors verlaagd en de halvering die het SodM nu adviseert is dan ook een flinke opgave. RTL meldde dinsdag dat er in ieder geval een nieuwe stikstoffabriek bij komt, waarmee gas uit het buitenland geschikt kan worden gemaakt voor gebruik in Nederland. Het ministerie wilde dat niet bevestigen.

Het Nederlandse netwerk is toegespitst op het gasveld in Groningen, waar laagcalorisch gas in zit. Door aan hoogcalorisch gas uit het buitenland stikstof toe te voegen wordt het geschikt voor Nederlandse huishoudens.

Wiebes wil ook dat de industriële grootverbruikers in Nederland binnen vier jaar van het Groningse gas af stappen, maar bedrijven hebben hun twijfels geuit over de haalbaarheid hiervan. Donderdag moet blijken hoe Wiebes zijn ambitieuze doelstelling wil realiseren.

Advertenties

maart 29, 2018 Posted by | 2e kamer, Eric Wiebes, politiek, schaliegas, veiligheid | , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 6 – nasleep

Makkers, ik denk dat we er uit zijn !!!!!

Overeenstemming

Er is eindelijk overeenstemming bereikt met het schadeprotocol Groningen !!  Bewoners in het aardbevingsgebied kunnen vanaf 19 maart 2018 terecht bij één loket voor de volledige afhandeling van schade aan huizen en gebouwen als gevolg van de gaswinning in Groningen.

Hiervoor wordt de Tijdelijke commissie mijnbouwschade Groningen ingesteld die onafhankelijk van de NAM en de overheid beslissingen neemt over de oorzaak van de schade en de schadevergoeding. Behalve nieuwe schades gaat de Commissie ook alle schademeldingen afhandelen die sinds 31 maart 2017 zijn ingediend. Daarnaast krijgen de openstaande schademeldingen van vóór 31 maart 2017 een passende oplossing aangeboden.

Dat staat in het Protocol mijnbouwschade Groningen waarover de provinciale en gemeentelijke bestuurders in Groningen vandaag overeenstemming hebben bereikt met het kabinet. De Groninger Bodembeweging en het Groninger Gasberaad zijn actief en constructief betrokken geweest bij de totstandkoming van het schadeprotocol. Beide organisaties leggen het akkoord met een positief advies voor aan hun achterban.

“Als hadden komt, is hebben te laat !!”

Het is beschamend dat we zó lang hebben toegelaten dat Groningen de prijs betaalt voor onze gasverslaving, aldus Milieudefensie.

Belangenorganisatie Milieudefensie noemt het advies ‘glashelder’. ,,Het is nu zaak dat de regering dit advies wél opvolgt. Het is beschamend dat we zó lang hebben toegelaten dat Groningen de prijs betaalt voor onze gasverslaving.

AD 12.03.2018

Wij vertrouwen erop dat het kabinet én de politiek hun belofte waarmaken en dit rapport nu niet weer naast zich neerleggen. Nederland moet nu zonder morren aan de slag met de omschakeling naar duurzame warmte.”

Met het nieuwe protocol wordt de schadeafhandeling volledig publiekrechtelijk georganiseerd. Dat betekent dat individuele schademelders geen zaken meer hoeven te doen met de NAM. Alle schademeldingen worden voortaan individueel behandeld en beoordeeld door de onafhankelijke Commissie die ook de hoogte van de schadevergoeding vaststelt. De overheid keert de schadevergoeding uit en verhaalt de kosten op de NAM die aansprakelijk blijft voor de schade als gevolg van de gaswinning in Groningen.

Bij het Centrum Veilig Wonen (CVW) zijn sinds het einde van het oude schadeproces op 31 maart 2017 meer dan achtduizend schademeldingen geregistreerd. De Commissie neemt al deze zaken over. De schades worden voortvarend opgepakt. Zo worden reeds verrichte onderzoeken door de commissie meegenomen bij de verdere afhandeling. Ook de nog openstaande schademeldingen bij de afdeling complexe schade van de Nationaal Coördinator Groningen gaan over naar de Commissie.

De ruim zesduizend openstaande schademeldingen van vóór 31 maart 2017 krijgen een passende oplossing. Het gaat om bewoners die vanwege discussies over aansprakelijkheid al lang wachten op afhandeling van hun schade. Met NAM is afgesproken dat deze zaken uiterlijk voor 1 juli 2018 moeten zijn afgehandeld, hetzij door ze op te lossen, hetzij door een redelijk eindbod te doen.

Bovenop het aanbod Schone Lei stelt NAM hiervoor 50 miljoen euro extra beschikbaar. NAM zal maandelijks aan minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat rapporteren over de afhandeling.

Het nieuwe protocol voldoet volgens de betrokken partijen aan de vooraf gestelde voorwaarden om te komen tot een onafhankelijke en ruimhartige schadeafhandeling die recht doen aan de gedupeerden. Alle partijen hopen dat hiermee een eerste stap wordt gezet naar herstel van het geschonden vertrouwen in de regio. Het nieuwe schadeprotocol is onderdeel van een brede aanpak van de problemen door de gaswinning in Groningen.

In april wil het kabinet met de regionale bestuurders en de maatschappelijke organisaties een akkoord sluiten over de verbeterde aanpak van de versterkingsopgave en over samenwerking aan een nieuw toekomstperspectief voor Groningen.

De nieuwe Commissie gaat aan de slag tot de oprichting van het onafhankelijke Instituut Mijnbouwschade dat is aangekondigd in het regeerakkoord. De Commissie krijgt bij haar werkzaamheden ondersteuning van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) die de taken overneemt die tot nu toe door het CVW worden uitgevoerd. Zo zal RVO in opdracht van de Commissie de registratie van schademeldingen verzorgen en de onderzoeken door schade-experts aansturen.

Ook de schadevergoedingen worden door RVO uitgekeerd. De nieuwe werkwijze vergt grote organisatorische aanpassingen op korte termijn. Daarom vragen de opstellers van het protocol om begrip als de dienstverlening in het begin trager verloopt dan gewenst.

In het schadeprotocol is vastgelegd dat de Commissie haar eigen werkwijze bepaalt. Uitgangspunt zijn de normen voor schadevergoeding uit het Burgerlijk Wetboek waarin ook de omgekeerde bewijslast bij aardbevingsschade in Groningen is vastgelegd. De Commissie beoordeelt individuele zaken op inhoudelijke gronden, ongeacht de omvang of geografische locatie.

Aan iedere schademelding wordt een zaakbegeleider toegewezen die de schademelder bijstaat in de procedure bij de Commissie door uitleg en informatie te geven over bijvoorbeeld het advies van de deskundige, het besluit van de Commissie en de procedurele mogelijkheden.

Hoor en wederhoor staat centraal in de nieuwe schadeafhandeling. De Commissie wijst onafhankelijke deskundigen aan voor het beoordelen van de schademelding. De melder kan in alle gevallen bezwaar maken tegen de aangewezen deskundige. Als blijkt dat de deskundige inderdaad niet voldoet aan de kwaliteitseisen of de eisen van onpartijdigheid, wijst de Commissie een andere deskundige aan.

Omdat de schadeprocedure voortaan volledig publiekrechtelijk wordt uitgevoerd, kunnen schademelders ook bezwaar en beroep aantekenen tegen het besluit van de Commissie. Hiervoor wordt een aparte Tijdelijke commissie bezwaarschriften mijnbouwschade Groningen ingesteld. De leden van beide commissies zullen worden benoemd door de minister van Rechtsbescherming.

Gelet op de rol van gasopslag Norg in Drenthe in het systeem van de levering van Groningengas is besloten dat ook bewoners in de omgeving van Norg zich met schade kunnen melden bij de Commissie.

AD 13.03.2018

De zwarte bladzijde in het dagboek van de PvdA

Bij de PvdA staat nog steeds het schaamrood op de kaken dat het op een correcte manier afhandelen van schade na gaswinningsschade niet door het vorige kabinet is geregeld. De PvdA stond toen samen met de VVD aan het roer. „Daar heeft Lodewijk Asscher ook zijn excuses voor aangeboden. Dat wil ik nog best een keer doen”, reageert Henk Nijboer PvdA.

Dat verschillende Kamerleden uitgerekend NU over elkaar heen buitelen met Groningse verontwaardiging is allerminst toevallig. In maart 2018 staan de gemeenteraadsverkiezingen op stapel. De politici hopen bij de in de politiek teleurgestelde Groningse gemeenschappen alsnog een wit voetje te kunnen halen.

Het Schaliegas zat de PvdA al niet erg lekker ! Echter het liep indertijd een beetje erg uit de hand. Diederik Samsom PvdA zal zelf ook zijn geschrokken van de manier waarop hij die bewuste dag tekeer is gegaan.

Op basis van de huidige informatie zal de PvdA volgende maand tegen proefboringen naar schaliegas stemmen. Dit heeft PvdA-energiewoordvoerder Jan Vos zaterdag tijdens een werkbezoek in Boxtel laten weten.

Te midden van een nieuwe dreigende rel binnen zijn fractie ging de geplaagde sociaaldemocraat tegenover De Telegraaf  helemaal los over de wijze waarop in Den Haag politiek wordt bedreven en de rol van de media daarin. De partijleider ontstak in woede nadat deze krant PvdA-Kamerlid Jan Vos had geconfronteerd met het gedraai van zijn politieke baas over boringen naar schaliegas.

Tja !!!!!!, want eerst was het voor en toen begon het gedraai !!! Want we zijn eigenlijk toch wel een beetje tegen en eigenlijk een beetje nog meer tegen !!!!!

Wij gaan de tent hier overnemen !!

Wij gaan de tent hier overnemen !!

Einde Rode bolwerk PvdA in het Noorden

De uitslag van de 2e kamerverkiezingen 15.03.2017  betekent het (voorlopig) einde van het noorden als sociaal-democratisch bolwerk. De PvdA leidde namelijk ook in Friesland, Groningen en Drenthe verpletterende verliezen. Toch weet de SP in het hart van het aardbevingsgebied – Loppersum – maar mondjesmaat te profiteren.

Wel domineren in Oost-Groningen de socialisten samen met de PVV die daar in bijna elke gemeente haar beste resultaat ooit neerzette.

Stemmen tellen op het stembureau Foto: Rob Ramaker/Elsevier

Aardbevingen als belangrijk campagnethema

‘Het is toch niet te geloven dat je in de rij moet staan?’ Hardop verbaasden bewoners van Loppersum zich die woensdagavond over de rijen met stemmers die zich vanuit de raadskamer naar buiten slingerde. De opkomst was ook hier met ruim 82 procent flink hoger dan in 2012. In dat jaar had in het naburige Huizinge een aardbeving plaats met een kracht van 3,6. De start, zo bleek achteraf, van het protest tegen de door de gaswinning veroorzaakte bevingen en schade.

De aardbevingen waren een belangrijk campagnethema, zeker in Loppersum. Burgemeester Albert Rodenboog (CDA) ziet de impact hiervan zeker in de uitslag. Tegen de landelijke trend in groeit de SP hier met 4 procentpunten. ‘De SP heeft zich hier altijd sterk geprofileerd op het aardbevingsdossier.’ Toch is de invloed beperkt. De meeste kiezersbewegingen passen beter in het landelijke beeld. GroenLinks won fors, net als het CDA dat hier de grootste is geworden.

Veel kiezers in Loppersum bevestigden dat de bevingen meewogen in hun keuze. ‘Zeker weten,’ zegt Sander Eisinga (30), die de VVD verruilde voor D66. Hij hoorde hoe premier Mark Rutte bij Pauw & Jinek de schadeafhandeling ‘netjes’ noemde. ‘Daar denken wij anders over,’ zegt hij. Hij voelt het in ‘kopzorgen, tijd en in de portemonnee’.

Eisinga verkocht zijn huis met 20 tot 25 procent verlies en kreeg slechts een deel gecompenseerd. Na de uitzending stuurde hij een mail naar de VVD, maar kreeg geen reactie. ‘Dat is prima, maar dan ben je deze stem kwijt.’

AD 19.10.2017

AD 19.10.2017

‘De kraan moet dicht’

Net als Eisinga ondervinden veel mensen die in de rij staan voor het gemeentehuis persoonlijk gevolgen van de bevingen. Ze hebben schade, hun huis moet bevingsbestendig worden gemaakt en in één geval zelfs nieuw worden gebouwd. ‘Dat kost erg veel tijd,’ zegt Anita Weistra (51). Om de scheuren in haar huis te laten repareren, kreeg ze te maken met bureaucratie, keuringen en contra-expertises. ‘Dat zijn we wel erg zat.’

Kiezers die de bevingen laten meewegen, doen dat elk op hun eigen manier. Meer mensen sloten net als Eisinga de VVD uit. Anderen stemmen voor een partij met ‘aandacht voor alternatieve energie’; dat wil zeggen: GroenLinks. Sommigen zien in de onrust een directe aanleiding PVV of SP te stemmen. Joyce Alders (27) verhuisde een jaar geleden vanuit Groningen naar Loppersum.

Afgelopen zaterdag voelde ze voor het eerst een aardbeving. Het heeft haar letterlijk geschokt, en ze stemt PVV. ‘Er moet echt iets veranderen.’ Greetje Groen (58) stemt dit maal SP. Ze voelt mee met de mensen die psychologisch lijden onder de bevingen. ‘De kraan moet dicht.’

Lees ook: PvdA wil eenderde van aardgasopbrengst investeren in Groningen

De uitslag markeert het (voorlopig) einde van de provincie Groningen als rood bolwerk. De PvdA die hier traditioneel domineert, lijdt een onthutsend verlies.

In Loppersum hebben PVV en SP slechts licht geprofiteerd van de afstraffing van de PvdA. Maar in Oost-Groningen, een regio die kampt met bevolkingskrimp en hoge werkloosheid, beleven deze partijen een verdere opmars. In bijna alle gemeentes benaderden (SP) of verbeterden (PVV) ze hun beste score ooit. En in heel Oost-Groningen, behalve Stadskanaal, is één van beide de grootste.

Geheime overeenkomst

Intussen is de geheime overeenkomst tussen de Staat, Shell en ExxonMobil, op basis waarvan in 1963 werd begonnen met de gaswinning, boven tafel gekomen. Het Dagblad van het Noorden publiceerde het document gisteren op de eigen website, inclusief een geheime side letter die door Shell en ExxonMobil  kort na de overeenkomst werd gestuurd aan toenmalig minister De Pous van economische zaken. Opeenvolgende ministers hebben de Tweede Kamer stelselmatig inzage in de overeenkomsten geweigerd.

Het Dagblad van het Noorden citeert hoogleraren die uit de documenten concluderen dat de rol van de Staat veel groter is dan eerder gedacht. De Staat is niet alleen begunstigde, maar ook aandeelhouder, stelt hoogleraar bestuursrecht Herman Bröring in de krant. Opvallend is dat de overeenkomst niet kan worden opgezegd, zelfs niet bij wanprestatie door de Nam. “De partijen zijn zo elkaars gevangene”, aldus Bröring. “Je zou verwachten dat de overheid een slag om de arm wil houden.”

De rol van de Staat

De rol van de Nederlandse Staat bij de gaswinning is veel groter dan tot nu toe altijd gedacht. Dat blijkt uit stukken die vanaf de ondertekening in 1963 altijd geheim zijn gebleven. Sijbrand Nijhoff, een strijdvaardige boer uit Zijldijkspeelde de stukken door aan het Dagblad van het Noorden.

Twee hoogleraren bekeken de overeenkomst. ,,De Staat zit er tot haar nek toe in.”

De inhoud van de overeenkomst is altijd geheim gebleven, ook leden van de Tweede Kamer kregen in het verleden geen inzicht in de stukken. Tijdens het gasdebat gaf minister Eric Wiebes onlangs wel aan de stukken openbaar te willen maken, maar dat niet te mogen. ,,Daar hou ik niet van, maar dat is contractueel zo vastgelegd.”

De geheime documenten werden door advocaten Kalmijn en Spithoff al eens ingebracht in de rechtszaak van Sijbrand Nijhoff tegen de maatschap, de staat, EBN en de NAM. Al deze partijen zijn verantwoordelijk, betoogden ze. De rechter stelde de drie deels in het gelijk. De staat is niet aansprakelijk, aldus het vonnis, maar staatsbedrijf EBN wel.

Het geheime document

Dertien pagina’s telt het, deze zogenaamde Overeenkomst van Samenwerking uit 1963. In 26 artikelen wordt uiteengezet hoe de exploitatie van het Groningenveld in zijn werk zal gaan. De deal gaat onder meer over de kosten en de opbrengsten van de gaswinning, over aandeelhouders, over de export en over ontbindende voorwaarden.

Minister De Pous (midden) bij de oprichting van de Gasunie in 1963. © ANP

Elkaars gevangene

In de stukken wordt uiteengezet hoe de exploitatie van het Groningse gasveld zal verlopen. Er blijkt dat de NAM samen met de voorlopers van Shell en ExxonMobil (Esso) de Nederlandse overheid na de overeenkomst nog een brief stuurden. Zij bedanken daarin toenmalig minister De Pous en schrijven dat ze de ‘maatschap’ die is aangegaan zien als een ‘concessionaris-naamloze vennootschap’ met twee aandeelhouders; de Staatsmijnen en de NAM.

Dat detail is belangrijk, want daarmee is de Staat feitelijk een aandeelhouder van een vennootschap die het gasveld exploiteert. Hoogleraar bestuursrecht Herman Bröring van de Rijksuniversiteit Groningen zegt daarover tegen DVHNdat de Staat er zo ‘tot haar nek toe in zit’.

Bröring wijst er verder op dat de overeenkomst duurt tot het gasveld is uitgeput. „Je zou verwachten dat de overheid een slag om de arm wil houden”, zegt hij. Maar uit de overeenkomst blijkt dat deze niet kan worden opgezegd. ,,De partijen zijn zo elkaars gevangene.”

Aansprakelijk

Volgens de advocaten van boer Nijhoff betekent de ‘side letter’, waarin de vennootschap wordt besproken, dat de Staat mede-exploitant van het Groningse gasveld is. Die brief maakt volgens advocaten Marco Kalmijn en Marcella Spithoff de Staat verantwoordelijk voor de gevolgen van de gaswinning.

Ook hoogleraar ondernemingsrecht Loes Lennarts van de Rijksuniversiteit Groningen stelt dat de rol van de Staat groot blijkt te zijn. ,,Hetzelfde morele appel dat nu op Shell wordt gedaan, moeten we dus ook op de overheid doen.”

De tot voor kort geheime stukken zijn nu online in te zien.

Klik hier voor een grotere versie of download

Klik hier voor een grotere versie of download

Lees ook: (Bijna) alles wat je wilt weten over de geheime aardgasdeal

Documenten;

Besluit mijnbouwschade Groningen

Kamerbrief  besluit mijnbouwschade Groningen

Zie ook;

Dossier “Gaswinning Groningen”  AD

Dossier Gaswinning NU

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 5

zie ook: PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 4

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 3

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 2

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 1

Twintig gemeenten mogen meedoen aan proef gasvrij wonen

 

NOS 28.03.2018 Minister Ollongren roept gemeenten op om voor 1 juli met plannen te komen om bestaande wijken aardgasvrij te maken. Ze stuurt de gemeenten deze week een brief met de uitnodiging.

Het kabinet wil dit jaar 90 miljoen euro steken in het gasvrij maken van woonwijken met zo’n 500 woningen. Gemeenten die plannen insturen, dingen mee naar een deel van dat bedrag.

De minister wil zo’n 20 plannen uitkiezen en daar nog dit jaar mee aan de slag gaan. De ervaringen in deze ‘proeftuinen’ kunnen later op andere plekken in Nederland worden toegepast.

Stadsverwarming

Het is de bedoeling dat er vanaf 2021 jaarlijks 30.000 tot 50.000 bestaande woningen van het aardgas kunnen worden afgesloten. Hier zou bijvoorbeeld overgestapt kunnen worden op warmtepompen of stadsverwarming.

Ollongren wil dat in elk geval Groningen meedoet in de proef, omdat het volgens haar goed is om een project te hebben in “de provincie waar het om gaat” bij het aardgasvrij maken van Nederlandse woningen.

Ze denkt ook aan een proef in Rotterdam-Zuid, waar al een groot project gaande is om achterstallig onderhoud te doen. Daarnaast kunnen er dan nog zo’n achttien gemeenten meedoen.

BEKIJK OOK;

Mijn cv-ketel vervangen door een warmtepomp? Daar heb ik geen geld voor

‘Over drie jaar geen traditionele cv-ketel meer’

Straks allemaal woningen zonder gas, hoe moet dat?

‘Wiebes wil nieuwe stikstoffabriek voor minder afhankelijkheid Gronings gas’ 

NU 28.03.2018 Minister van Economische Zaken Eric Wiebes gaat opdracht geven voor de bouw van een stikstoffabriek in Groningen. Dat melden meerdere media.

Door de bouw van de fabriek zou buitenlands gas met stikstof kunnen worden aangelengd en daarmee bruikbaar worden voor gebruik in Nederland. Zonder die toevoeging van stikstof kan buitenlands gas vaak niet gebruikt worden.

Volgens RTL zou de bouw van de stikstoffabriek 500 miljoen euro moeten kosten.

Doordat buitenlands gas met de komst van de stikstoffabriek ook in Nederland bruikbaar is, hoeft er minder gas uit de Nederlandse bodem te worden gepompt en wordt de afhankelijkheid van Gronings gas verminderd.

Een woordvoerder van het ministerie van Economische Zaken kon de komst van de nieuwe fabriek woensdagochtend nog niet bevestigen.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Gasproductie 

De Nederlandse gasproductie is op dit moment ruim 21 miljard kuub per jaar. Staatstoezicht op de Mijnen adviseert om dit terug te brengen naar 12 miljard per jaar. Begin februari liet minister Wiebes weten dit advies te willen opvolgen.

Donderdag zou Wiebes zijn plannen, over hoe hij de hoeveelheid in Nederland opgepompt gas wil verlagen, tijdens de ministerraad presenteren.

In Ommen, Wieringermeer en Zuidbroek staan al stikstoffabrieken. De fabriek in Zuidbroek wordt uitgebreid.

Voormalig minister van Economische Zaken Henk Kamp was ook al van plan om een nieuwe stikstoffabriek te laten bouwen, maar oordeelde dat dat uiteindelijk toch niet nodig was.

Zie ook: Forse verlaging van gaswinning garandeert geen veilig Groningen

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Kabinet overweegt bouw stikstoffabriek

Telegraaf 27.03.2018 Om de gaskraan in Groningen verder dicht te kunnen draaien overweegt het kabinet de bouw van een nieuwe stikstoffabriek. Hiermee kan buitenlands gas geschikt worden gemaakt voor onze fornuizen en cv-ketels.

Dat melden bronnen aan De Telegraaf. De opening van zo’n fabriek kost een half miljard euro. De afgelopen jaren werd het besluit voor de bouw uitgesteld met het idee dat Nederland op termijn van het gas zou afgaan. In Veendam is al grond gereserveerd naast een bestaande stikstoffabriek.

Maar nu de gaswinning in Groningen op advies van het Staatstoezicht op de Mijnen sneller moet worden afgebouwd lijkt het kabinet niet anders te kunnen dan inzetten op import van gas uit landen als Rusland en Noorwegen.

Ingewijden melden dat het de snelste manier is om in één klap minder afhankelijk te worden van gas uit Groningen. Waarschijnlijk presenteert het kabinet eind deze week een stappenplan om de winning in Groningen terug te dringen tot 12 miljard kuub. Dat is fors meer dan in het regeerakkoord is afgesproken.

Er zijn op dit moment al meerdere stikstoffabrieken. De bouw van zo’n nieuwe installatie gaat overigens nog minimaal drie jaar duren.

Minister Wiebes (Klimaat) kondigde eerder al maatregelen aan om gasverbruik bij de grote industrie te verminderen, ook wordt het makkelijker om nieuwbouwwijken te realiseren waar bewoners het moeten doen zonder gas.

BEKIJK OOK:

Wiebes: we gaan terug naar 12 miljard kuub

BEKIJK OOK:

’Hele kabinet werkt mee aan oplossingen Groningen’

BEKIJK OOK:

België zoekt gasgarantie bij Wiebes

BEKIJK OOK:

Gaswinning Loppersum gestaakt: ’De kraan is echt dicht’

Stikstoffabriek moet afhankelijkheid Gronings gas verminderen

NOS 27.03.2018 Minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat stelt het kabinet voor om honderden miljoenen euro’s te investeren in de bouw van een stikstoffabriek.

Met stikstof kan geïmporteerd zogenoemd hoogcalorisch gas omgezet worden in laagcalorisch ‘Gronings’ gas. Op die manier worden huishoudens en bedrijven minder afhankelijk van gas uit Groningen en hoeven cv-ketels, ovens, gasfornuizen en bedrijfsinstallaties minder snel worden aangepast.

Er zijn twee soorten gas: laagcalorisch en hoogcalorisch. Het gas uit Groningen is laagcalorisch, terwijl het gas uit de meeste andere gasvelden hoogcalorisch is. In bijvoorbeeld gasfornuizen en cv-ketels in Nederland, maar ook in landen als België, Duitsland en Noord-Frankrijk, is het laagcalorische gas de standaard. Het is niet mogelijk om zomaar over te schakelen op die andere gassoort, omdat de apparatuur daar niet op is ingesteld.

Het kabinet wil verder dat de 200 industriële grootverbruikers binnen vier jaar van het Gronings gas af gaan. Ook zijn er gesprekken met Duitsland, België en Frankrijk om te kijken of de export van Gronings gas naar onze buurlanden verminderd kan worden.

Komende donderdag bespreekt het kabinet de plannen van Wiebes. De minister heeft eerder toegezegd dat hij eind maart bekendmaakt hoe snel de gaskraan in Groningen verder dicht kan.

Eerder nam Wiebes het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen over om de gasproductie in Groningen terug te brengen van ruim 20 naar 12 miljard kuub.

BEKIJK OOK;

Grootverbruikers willen van Gronings gas af, maar weten niet hoe snel

Nieuwe stikstoffabriek moet Gronings gasprobleem oplossen

Voor de zomer drie Kamerdebatten over gaswinning Groningen

NU 20.03.2018 De Tweede Kamer gaat nog voor het zomerreces drie keer debatteren over verschillende elementen van de gaswinning in Groningen. Het voorstel van de partijen D66 en CDA werd dinsdag gesteund door een meerderheid in de Tweede Kamer.

Bij het eerste debat, dat voor het meireces moet plaatsvinden, wordt de afhandeling van de aardbevingsschade en de aanpak van de versterking besproken. Afgelopen maandag is het nieuwe schadeloket, dat de meldingen van de Groningers met scheuren in hun huis afhandelt, in werking getreden.

Er liggen nu zo’n twaalfduizend schademeldingen op de plank waar de tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen mee aan de gang moet. 

Verlaging

Het thema van het tweede debat is het zogeheten gasgebouw, waarin de partijen zijn verenigd die samenwerken voor de winning en verkoop van aardgas. D66 en CDA hebben voorgesteld een technische briefing te organiseren over de (afbouw)-scenario’s van de gaswinning in Groningen, naar verwachting kan deze eind mei plaatsvinden. Zij kunnen hierbij informatie inwinnen van experts.

Het gaswinningsbesluit wordt besproken bij het derde debat, dat in juni of juli moet plaatsvinden. In dit besluit legt Eric Wiebes, minister van Economische Zaken, het gaswinningsplafond vast. 

Advies

Eerder werd al bekend dat de minister het advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) hierin volgt: de toezichthouder stelde vast dat de gaswinning van 21,6 naar 12 miljard kuub per jaar moet gaan om de veiligheid van de Groningers beter te kunnen garanderen.

Voorafgaand aan de diverse debatten zal er bovendien een schriftelijke vragenronde plaatsvinden, waarbij kamerleden de kans krijgen technische vragen te stellen over de verschillende onderwerpen.

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Radeloze Jannie (57) tweede Groningse hongerstaker: ‘Wie helpt mij?’

AD 19.03.2018 Een tweede hongerstaker heeft zich aangesloten bij de strijd van Jan Holtman tegen de uitwassen van de gaswinning in Groningen. Jannie Knot uit Garrelsweer is zo wanhopig dat niet eten haar laatste redmiddel is. ,,Ik geef mijn leven hiervoor.”

Jan Holtman begon vorige week zondag in Appingedam zijn hongerstaking om anderen te helpen. ,,Zelf heb ik niet zoveel schade, maar ik doe dit voor alle mensen die overal buiten vallen.” 

Precies zo iemand is Jannie Knot (57). Tegenspoed en teleurstelling beheersen sinds 2012 haar leven. Toen liepen haar bedrijf en woning voor het eerst schade op door een aardbeving. Daarna volgde een juridische mallemolen waar je bang van wordt. Haar bedrijf ging failliet. De schade is in haar ogen nooit correct en ruimhartig vergoed. Ze heeft al zestien maanden geen inkomen meer. Tussendoor, in 2014, overleed haar man Dick aan botkanker.

Het leidt tot psychische problemen (PTSS) en een intense radeloosheid, die het onmogelijk maken om het leven nog zijn gewone gang te laten gaan. De laatste jaren leefde ze in een huis waarvan de gordijnen zowel aan de voor- en de achterkant dicht waren. ,,Aan de achterkant om de plek waar mijn bedrijf was niet meer te hoeven zien, en aan de voorkant om de buitenwereld niet meer te hoeven zien. Wie helpt mij?”

Haar 23-jarige zoon heeft dat huis inmiddels verlaten, vertelt Jannie, omdat hij het lijden van zijn moeder niet meer aan kon zien. En nu slaapt ze zelf dus ook ergens anders: in de containers die de tent hebben vervangen waarin Jan Holtman zijn protest begon. De snoeiharde, snijdende wind blies de tent aan flarden. Gelukkig voor Holtman en Knot boden lokale bedrijven de helpende hand, en hebben ze nu een warm onderkomen.

Jan Holtman (op de voorgrond), hier nog in de tent. Inmiddels is de actie verplaatst naar een warmere container. © Hollandse Hoogte / Anjo de Haan

Eisen

Je moet dit echt zien als een wanhoopsdaad en een schreeuw om aandacht. Het is heel erg wat deze mensen meemaken, aldus Woordvoerder Centrum Veilig Wonen.

De komst van de tweede hongerstaker valt samen met een nieuwe manier van schade-afhandeling waarmee vandaag een begin is gemaakt. In het nieuwe protocol staat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) buitenspel. Speciaal hiervoor is de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade in het leven geroepen, die ook bestaande zaken overneemt van het Centrum Veilig Wonen.

De actie van Holtman en Knot staat hier echter los van, stelt hun woordvoerder Inez Witjes. ,,Zij strijden voor oude gevallen, die nog steeds met de NAM moeten worden afgehandeld. Daar zijn er 6.000 van.”

Het ministerie meldde in januari bij de bekendmaking van het nieuwe schadeprotocol dat voor deze zaken ‘een passende oplossing’ komt. ,,Met de NAM is afgesproken dat deze zaken uiterlijk voor 1 juli 2018 moeten zijn afgehandeld, hetzij door ze op te lossen, hetzij door een redelijk eindbod te doen.”

De actievoerders, die kwartier hebben gemaakt tegenover het Centrum Veilig Wonen (CVW) in Appingedam, hebben echter meer eisen. Eenzijdig gesloten dossiers moeten worden heropend, dossiers moeten sneller worden afgehandeld, gedupeerden moeten zelf kunnen aangeven welke casemanagers er over de vloer komen, de gaswinning moet sneller omlaag, enzovoort.

De directrice van het Centrum Veilig Wonen, Geeke Feiter, is vorige week met de actievoerders in gesprek gegaan. Bij RTV Noord gaf ze aan stil te worden van de verhalen die ze hoorde. Tegelijk zei ze geen concrete toezeggingen te kunnen doen. ,,Ik ben slechts uitvoerder”, zei ze onder meer.

Een woordvoerder van het CVW voegt daar vandaag aan toe dat de actievoerders met veel eisen aan het verkeerde adres zijn. ,,Over de meeste dingen gaat het ministerie. Maar we bekijken per dossier wat we kunnen doen en zijn iedere dag in gesprek. Je moet dit echt zien als een wanhoopsdaad en een schreeuw om aandacht. Het is heel erg wat deze mensen meemaken.”

Staatssecretaris Wiebes in gesprek met een Groningse actievoerder. © ANP

Te zwaar

Jan Holtman is inmiddels zijn achtste dag zonder eten ingegaan. Hij drinkt wel. Bij het begin van zijn actie kondigde hij aan tenminste tien dagen vol te willen houden. Na een dag of vijf zei hij te overwegen om langer door te gaan, maar inmiddels beginnen de aftakelingsverschijnselen toe te slaan. ,,Hij kan niet meer lopen”, zegt Witjes.

Holtman krijgt veel bezoek, op het hoogtepunt 120 mensen op een dag. Dat valt hem zwaar. ,,Een normale hongerstaker hoeft geen 100 problemen per dag aan te horen. Mensen komen allemaal bij mij. Mannen, vrouwen, hele gezinnen, kinderen. Dat doet je echt wat, dat maakt je kapot. Dat maakt het zwaar. Maar het geeft me ook de steun, ik ga verder.”

Jan Holtman © Inez Witjes

In Knot heeft hij nu dus een medestrijder, en volgens Holtman zijn er nog twee personen die willen starten. Knot verwacht het wel even vol te houden. ,,Als je al zestien maanden zonder geld zit, wordt je maag vanzelf kleiner.”

Ze beseft dat het heftig is, wat ze zegt. Dat ze haar leven wil geven voor deze zaak. Een moeder met twee kinderen, waarvan de jongste het syndroom van Down heeft. ,,Weet je wat het met je doet als je je kinderen zo ziet? Hoeveel pijn het doet als je ziet dat ze zich zoveel zorgen om je maken? Dat het zover heeft moeten komen, ik draag het dag en nacht met me mee. Ik wil de Nederlandse bevolking wakker schudden.”

Een normale hongerstaker hoeft geen 100 problemen per dag aan te horen. Mensen komen allemaal bij mij, aldus Hongerstaker Jan Holtman.

 

Zestig meldingen bij nieuw loket bevingsschade Groningen

AD 19.03.2018 Het nieuwe schadeloket voor het melden van schade door gaswinning in Groningen heeft op de eerste dag zestig nieuwe schademeldingen ontvangen. De Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen opende vanmorgen de deuren.

Mensen willen weten of hun dossier in goede orde aan ons is overgedragen en wat ze kunnen verwachten in de komende maanden

Woordvoerder loket

Volgens een woordvoerder weten de gedupeerden het loket, dat deel uitmaakt van het nieuwe schadeprotocol, al goed te vinden. ,,We hebben zo’n 120 tot 130 telefoontjes gekregen. Mensen hebben genoeg vragen.”

Het schadeloket behandelt naast de nieuwe schademeldingen ook zo’n 12.000 meldingen die al sinds een jaar op de plank liggen. Die aanmeldingen werden ingediend bij voorganger Centrum Veilig Wonen (CVW), maar zijn nu door het nieuwe loket overgenomen.

Vooral mensen die al eerder een melding hebben gedaan, namen vandaag contact op. ,,Ze willen weten of hun dossier in goede orde aan ons is overgedragen en wat ze kunnen verwachten in de komende maanden”, aldus de woordvoerder. ,,Wij zijn tevreden dat mensen ons kunnen vinden en we zijn blij dat we ze eindelijk te woord kunnen staan. We gaan ook zelf contact met ze opnemen.”

Lees ook;

Radeloze Jannie (57) tweede Groningse hongerstaker: ‘Wie helpt mij?’

Lees meer

Schadeprotocol

Het loket maakt deel uit van het nieuwe schadeprotocol dat op 31 januari is gepresenteerd door minister Eric Wiebes (Economische Zaken). In dat protocol is de NAM volledig buitenspel gezet, waardoor de Groningers een juridische strijd met het gaswinningsbedrijf bespaard blijft. De Staat neemt de taak op zich om de schade bij NAM te verhalen.

De telefooncentrale van het meldpunt telt momenteel zo’n dertig mensen. Daarnaast zijn er nog eens 25 zogenoemde zaakbegeleiders, die mensen ‘persoonlijk kunnen begeleiden of bezoeken’. Het meldpunt is bezig om het aantal medewerkers verder uit te breiden.

De achtkoppige commissie, bestaande uit onafhankelijke experts, gaat per 1 april aan de slag met de dossiers. Half april wordt er meer bekendgemaakt over de precieze aanpak.

Hier kunnen Groningers aardbevingsschade melden

Telegraaf 19.03.2018 Groningers uit het aardbevingsgebied kunnen voortaan terecht bij een onafhankelijke commissie om schade aan huizen en gebouwen te melden.

Loket voor aardbevingsschade Groningen geopend

NOS 19.03.2018 Bewoners van het aardbevingsgebied in Groningen kunnen vanaf vandaag terecht bij één loket voor de volledige afhandeling van schade aan huizen en gebouwen als gevolg van de gaswinning daar. Het digitale loket is onderdeel van het nieuwe schadeprotocol waarin de NAM buitenspel is gezet.

Zo’n 30 medewerkers gaan de ongeveer 12.000 schadegevallen verwerken die al bijna een jaar op een stapel liggen. Op 31 maart 2017 liep het vorige schadeprotocol af en bleven de meldingen van na die tijd onbehandeld. Het schadeloket neemt ook nieuwe meldingen van aardbevingsschade in behandeling.

Het is nog niet bekend hoe snel de oude en nieuwe meldingen afgehandeld kunnen worden. De commissie achter het schadeloket hoopt dat begin volgende maand duidelijk te hebben.

Schadeloket Groningen start afhandeling aardbevingsschade

NU 19.03.2018 Het schadeloket dat alle schadegevallen als gevolg van de gaswinning in Groningen in behandeling gaat nemen, gaat maandag open. De ongeveer twaalfduizend schadegevallen die al lange tijd op de plank liggen, worden vanaf nu verwerkt.

Aan de meldingen is sinds 31 maart 2017 vrijwel niets gedaan. Het loket neemt ook nieuwe meldingen in behandeling. Het loket wordt bemand door zo’n dertig medewerkers.

Het loket, de tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen, laat weten dat het hopelijk “zo snel mogelijk op volle kracht is”. “Waarschijnlijk nemen we in april besluiten over de werkwijze. Het zal dus hoe dan ook voor ons allemaal even wennen en nog zoeken zijn.”

De commissie maakt deel uit van het nieuwe schadeprotocol dat op 31 januari is gepresenteerd door minister Eric Wiebes van Economische Zaken. In dat protocol is de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) volledig buitenspel gezet. Tijdens een bezoek aan het loket, afgelopen donderdag, noemde Wiebes het “een fenomenale prestatie dat het loket al zo snel op poten is gezet”.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Onafhankelijk

Het schadeloket wil de nieuwe en bestaande schadegevallen zo snel mogelijk in beeld krijgen, zodat een onafhankelijke commissie die snel kan beoordelen. Wiebes rekent erop dat het nieuwe loket een succes wordt.

“Niemand denkt nu nog aan zijn portemonnee. Het gaat om een eerlijke en onafhankelijke beoordeling van de schade en de Groningers kunnen op allerlei manieren in bezwaar”, aldus de minister.

Zie ook: Wat gebeurt er als de gaskraan in Groningen helemaal dichtgaat?

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Groningse schades eindelijk in behandeling genomen

AD 19.03.2018 Het schadeloket dat alle schadegevallen als gevolg van de gaswinning in Groningen in behandeling gaat nemen, gaat maandag open. De ongeveer 12.000 schadegevallen die al maanden op de plank liggen, worden vanaf nu verwerkt.

Aan de meldingen is sinds 31 maart 2017 vrijwel niets gedaan. Ook nieuwe meldingen worden in behandeling genomen. Het loket wordt bemand door zo’n dertig medewerkers.

Het loket maakt deel uit van het nieuwe schadeprotocol dat op 31 januari is gepresenteerd door minister Eric Wiebes van Economische Zaken. In dat protocol is de NAM volledig buitenspel gezet. Tijdens een bezoek aan het loket, afgelopen donderdag, noemde Wiebes het ‘een fenomenale prestatie dat het loket al zo snel op poten is gezet’.

Eerlijke afhandeling

Het schadeloket wil de nieuwe en bestaande schadegevallen zo snel mogelijk in beeld krijgen, zodat een onafhankelijke commissie die snel kan beoordelen. Wiebes rekent erop dat het nieuwe loket een succes wordt. ,,Niemand denkt nu nog aan zijn portemonnee. Het gaat om een eerlijke en onafhankelijke beoordeling van de schade en de Groningers kunnen op allerlei manieren in bezwaar”, aldus de minister.

Oude claims van schade tot 25.000 euro die nog lopen bij de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) zullen sowieso worden ingewilligd, ook als de NAM van mening is dat de schade niet door een aardbeving is veroorzaakt of verergerd, zo heeft Wiebes eerder deze maand verzekerd. 

Groningse schades eindelijk in behandeling

Telegraaf 19.03.2018 Het schadeloket dat alle schadegevallen als gevolg van de gaswinning in Groningen in behandeling gaat nemen, gaat maandag open. De ongeveer 12.000 schadegevallen die al maanden op de plank liggen, worden vanaf nu verwerkt. Aan de meldingen is sinds 31 maart 2017 vrijwel niets gedaan. Ook nieuwe meldingen worden in behandeling genomen. Het loket wordt bemand door zo’n dertig medewerkers.

Het loket maakt deel uit van het nieuwe schadeprotocol dat op 31 januari is gepresenteerd door minister Eric Wiebes van Economische Zaken. In dat protocol is de NAM volledig buitenspel gezet. Tijdens een bezoek aan het loket, afgelopen donderdag, noemde Wiebes het ,,een fenomenale prestatie dat het loket al zo snel op poten is gezet”.

Het schadeloket wil de nieuwe en bestaande schadegevallen zo snel mogelijk in beeld krijgen, zodat een onafhankelijke commissie die snel kan beoordelen. Wiebes rekent erop dat het nieuwe loket een succes wordt. ,,Niemand denkt nu nog aan zijn portemonnee. Het gaat om een eerlijke en onafhankelijke beoordeling van de schade en de Groningers kunnen op allerlei manieren in bezwaar”, aldus de minister.

Wiebes noemt opzetten schadeloket ’prestatie’

Telegraaf 15.03.2018 Minister Eric Wiebes van Economische Zaken is onder de indruk van de snelheid waarmee het nieuwe schadeloket voor gaswinningsschade in Groningen op poten is gezet. „Een fenomenale prestatie”, zei de minister donderdag bij een bezoek aan het loket, dat deel uitmaakt van het schadeprotocol dat Wiebes op 31 januari heeft gepresenteerd en waarin de NAM buitenspel is gezet.

De ongeveer 12.000 schadegevallen in Groningen die al maanden op de plank liggen, worden vanaf maandag weer in behandeling genomen. Aan de meldingen is sinds 31 maart 2017 vrijwel niets gedaan. Het schadeloket krijgt daar nog een flinke kluif aan, denkt Wiebes. „Ik had verwacht dat er al meer was gedaan aan die dossiers. Bij het overnemen van de boedel blijkt echter dat dit minder ver is dan gedacht”, zei hij.

Desondanks rekent hij erop dat het nieuwe loket een succes wordt. „Niemand denkt nu nog aan zijn portemonnee. Het gaat om een eerlijke en onafhankelijke beoordeling van de schade en de Groningers kunnen op allerlei manieren in bezwaar”, zegt Wiebes.

Uiteindelijk moet het schadeloket bijdragen aan het terugwinnen van het vertrouwen van de Groningers. „Dat moet lukken, maar ik realiseer me dat we het vertrouwen vooral terug kunnen winnen door iets aan de gaswinning te doen. En mijn plannen daarvoor maak ik op 31 maart bekend in een brief aan de Tweede Kamer”, besloot de minister.

Nieuw besluit nodig over opsporen en winnen schaliegas

NOS 14.03.2018 Minister Wiebes van Economische Zaken moet opnieuw een besluit nemen over het opsporen van schaliegas in Noord-Brabant en in de Noordoostpolder. De Raad van State heeft bepaald dat het bedrijf Cuadrilla ten onrechte toestemming is geweigerd om naar schaliegas te zoeken. Toenmalig minister Kamp wilde die toestemming in 2015 niet geven met het oog op het milieu.

De rechter had ook al vastgesteld dat de Mijnbouwwet destijds geen mogelijkheden bood om het zoeken naar schaliegas om milieuredenen te verbieden. De Raad van State onderschrijft dat dus, maar wijst erop dat de wet vorig jaar is veranderd. Daardoor is het nu wel mogelijk om het belang van het milieu te laten meewegen bij een beslissing over het verlengen van de vergunning. Minister Wiebes moet bij zijn nieuwe besluit rekening houden met die wetswijziging.

In juli 2015 is de mogelijkheid om schaliegas op te sporen en te winnen opgeschort met als argument dat het niet goed is voor het milieu. Cuadrilla stapte toen naar de rechter en kreeg dus gelijk, maar minister Kamp en Milieudefensie gingen in hoger beroep.

Vorige maand heeft minister Wiebes de Tweede Kamer nog laten weten dat de er de komende jaren geen vergunningen zullen worden gegeven voor commerciële opsporing en winning van schaliegas.

BEKIJK OOK;

Wiebes: schaliegas geen optie meer voor Nederland

Verzet tegen grondstofwinning groeit ook buiten Groningen

Minister in beroep tegen schaliegas-oordeel

Hongerstaking tegen gaswinning in Appingedam

Telegraaf 12.03.2018 Bij het gebouw van het Centrum Veilig Wonen (CVW) in Appingedam is maandagochtend een hongerstaking tegen de gaswinning begonnen. Dat meldt RTV Noord.

Er staan twee tenten bij het CVW-terrein, op één ervan staat het woord ‘hongerstaking’ geschreven. Er zijn op dit moment zo’n tien actievoerders aanwezig, waarvan de helft afkomstig uit Groningen. De andere helft is van milieubeweging GroenFront.

’Blijven zo lang als nodig is’

Jan Holtman (66) uit Wildervank is de enige die in hongerstaking is. Hij wil zeker tien dagen blijven zonder te eten. De actievoerders blijven zo lang als nodig, ook als Holtman zijn hongerstaking beëindigt.

De actievoerders eisen onder meer dat de gaswinning snel wordt verminderd en dat schadedossiers sneller worden afgehandeld. Ze willen serieus worden genomen, en eerlijker en vooral menselijker worden behandeld. Het traineren en kleineren moet stoppen, aldus de initiatiefnemers.

Tien dagen zonder eten tegen gaswinning in Groningen

AD 12.03.2018 Bij het gebouw van het Centrum Veilig Wonen (CVW) in Appingedam is vanochtend een hongerstaking tegen de gaswinning begonnen. Er staan twee tenten bij het CVW-terrein, op één ervan staat het woord ‘hongerstaking’ geschreven.

Er zijn op dit moment zo’n tien actievoerders aanwezig, waarvan de helft afkomstig uit Groningen, meldt RTV Noord. De andere helft is van milieubeweging GroenFront.

Enige hongerstaker

Bram Reinders @bram_reinders

Hongerstaker Appingedam: ‘Gas terug nu’ http://www.dvhn.nl/groningen/Hongerstaker-Appingedam-%E2%80%98Gas-terug-nu%E2%80%99-22986728.html …

8:38 AM – Mar 12, 2018

Hongerstaker Appingedam: ‘Gas terug nu’

Jan Holtman (66) uit Wildervank is maandagochtend in hongerstaking gegaan.  dvhn.nl  11

See Bram Reinders ’s other Tweets

Jan Holtman (66) uit Wildervank is de enige hongerstaker op het moment, hij wil zeker tien dagen blijven zonder te eten.  Holtman, zelf ook aardbevingsslachtoffer, gaat naar eigen zeggen door totdat zijn eisen zijn ingewilligd, meldt Het Dagblad van het Noorden. Drinken doet hij wel.

Zijn eisen zijn onder meer dat de gaswinning direct verder omlaag moet, er een ruimere uitkoopregeling moet komen en dat Groningers korting op gas moeten krijgen. De actievoerders blijven zo lang als nodig, ook als Holtman zijn hongerstaking beëindigt.

De actievoerders eisen onder meer dat de gaswinning snel wordt verminderd en dat schadedossiers sneller worden afgehandeld. Ze willen serieus worden genomen, en eerlijker en vooral menselijker worden behandeld. Het traineren en kleineren moet stoppen, aldus de initiatiefnemers.

View image on Twitter

Mario Miskovic@marioomiskovic

Actie tegen de gaswinning in Appingedam. Naast het kantoor van het CVW. De actievoerders blijven kamperen en gaan in hongerstaking. #rtvnoord  8:27 AM – Mar 12, 2018

CDA: Groningen staat al bovenaan de agenda

AD 10.03.2018 Groningen staat bij het kabinet allang ‘bovenaan de agenda’. Dat stelt het CDA, dat daarmee reageert op het pleidooi van ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers, die in deze krant zei dat Groningen eerst financieel geholpen moet worden voordat economische meevallers in andere plannen worden gestoken.

Segers hoorde CDA-leider Sybrand Buma al om meer geld voor veiligheid vragen en D66-leider Alexander Pechtold om extra lastenverlichting en meer geld voor onderwijs. Allemaal legitieme wensen, stelt Segers. ,,Maar laten we niet vergeten welke belofte we als eerste hebben gedaan.” Hij noemt dat ‘een ereschuld’ aan Groningen.

De VVD noemt die oproep van Segers voorbarig. De liberalen wijzen erop dat het financiële plaatje rond Groningen nog niet compleet is. Pas als dat wel zo is, is dat het moment om te kijken of er afspraken moeten worden aangepast.

Tegenvaller voor begroting

Gert-Jan Segers (ChristenUnie). © ANP

Een woordvoerder van het CDA benadrukt dat het kabinet al heeft aangegeven het nieuwe advies van toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) te volgen. Daarin staat dat de gaswinning zo snel mogelijk teruggebracht moet worden naar 12 miljard kuub voor de veiligheid van Groningen. Dat betekent een flinke tegenvaller voor de begroting.

Segers stelt daarom dat het regeerakkoord mogelijk moet worden aangepast, omdat daarin is afgesproken dat de gasinkomsten binnen de kaders van de begroting vallen. Dat spraken VVD, CDA, D66 en ChristenUnie af op basis van adviezen over een zo vlak mogelijke gaswinning van 21 miljard kubieke meter. Inmiddels ligt er dus een nieuw advies, waardoor er minder geld via de aardgasbaten binnenkomt.

,,Nu is er nieuwe informatie – zo min mogelijk winnen in plaats van een vlakke gaswinning kan ineens wél”, stelde Segers in deze krant. ,,Dat betekent dat we de gemaakte afspraken tegen het licht moeten houden. Vroeg of laat moeten we met elkaar dat gesprek aangaan.”

De ChristenUnie krijgt wel de steun van oppositiepartij PvdA. Partijleider Lodewijk Asscher heeft een debat met premier Mark Rutte aangevraagd om vast te leggen dat Groningen op de eerste plaats komt.

ChristenUnie: ’Groningen First’

Telegraaf 10.03.2018  Met de extra inkomsten die het kabinet heeft door het gunstige economische tij, moet eerst Groningen worden geholpen voordat het geld in andere dingen wordt geïnvesteerd.

„Om president Trump maar te parafraseren: Groningen First. Dat is een dure belofte, een ereschuld”, zegt fractieleider Gert-Jan Segers van coalitiepartner de ChristenUnie in het AD.

„Ik ben óók voor meer rechercheurs en wijkagenten en meer geld voor het onderwijs. Maar laten we niet vergeten welke belofte we eerst hebben gedaan”, aldus Segers. Om Groningen te ontlasten vindt hij dat er een stikstoffabriek moet worden gebouwd, die geïmporteerd gas geschikt maakt voor het Nederlandse gasnet. Zo’n fabriek kost 480 miljoen euro.

 

ChristenUnie wil regeerakkoord openbreken voor Groningen

AD 09.03.2018 Regeringspartij ChristenUnie wil desnoods het regeerakkoord openbreken nu de aardgasbaten de komende jaren fors dalen. Volgens voorman Gert-Jan Segers moet eerst de ‘ereschuld’ aan Groningen worden ingelost en tegelijkertijd worden voorkomen dat op andere dingen wordt bezuinigd.

Om president Trump maar te parafraseren: Groningen First, aldus Gert-Jan Segers, ChristenUnie.

Coalitiepartner ChristenUnie wil dat het kabinet eerst Groningen financieel gaat helpen, voordat alle extra inkomsten in deze gunstige economische tijd in andere mooie plannen wordt gestoken. ,,Om president Trump maar te parafraseren: Groningen First”, zegt partijleider Gert-Jan Segers. ,,Dat is een dure belofte, een ereschuld.”

In Groningen moet de gaswinning de komende jaren worden teruggebracht naar 12 miljard kuub, schade gerepareerd en de provincie moet voorloper worden bij de overgang naar andere, schonere energie. Welk prijskaartje daaraan hangt, daarover komt de komende weken meer duidelijkheid. De verminderde gasopbrengsten zullen ergens op de begroting opgevangen moeten worden.

Lees ook;

Groningers met slijptollen naar NAM-locatie

Lees meer

Miljardenclaim NAM dreigt bij terugschroeven gas

Lees meer

Investeringen en lastenverlichting

Of ‘Groningen’ ertoe kan leiden dat een deel van de in het regeerakkoord voorgenomen investeringen en lastenverlichting op de lange baan worden geschoven, kan Segers nog niet zeggen. ,,Die politieke vraag kunnen we pas beantwoorden als we weten hoe duur het is.”

Wel denkt Segers dat één afspraak uit het regeerakkoord sowieso op de helling moet. VVD, CDA, D66 en ChristenUnie brachten de gasinkomsten binnen de kaders van de Rijksbegroting. Dit houdt in dat als de opbrengsten uit Groningen tegenvallen, het kabinet eigenlijk elders moet bezuinigen.

Vlakke gaswinning

De vier partijen deden dit omdat het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) twee jaar geleden met het advies kwam van een vlakke gaswinning van 24 miljard kuub per jaar, later werd dit getal bijgesteld naar 21,6 miljard kuub. De gedachte hierachter was dat de kans op aardschokken flink zou afnemen bij een gelijkmatige winning over het hele jaar. Tegelijkertijd zorgde zo’n stabiele winning ook voor stabiele én voorspelbare inkomsten, reden voor de vier coalitiepartijen om de gasinkomsten binnen de kaders van de Rijksbegroting te brengen.

Die afspraak is achterhaald nu de SodM stelt dat de gaswinning zo snel mogelijk terug moet naar 12 miljard kuub en het kabinet dat advies heeft omarmd, meent Segers. ,,Nu is er nieuwe informatie – zo min mogelijk winnen in plaats van een vlakke gaswinning kan ineens wél. Dat betekent dat we de gemaakte afspraken tegen het licht moeten houden. Vroeg of laat moeten we met elkaar dat gesprek aangaan.”

Een gaswinningslocatie van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) bij het dorp ’t Zandt. © ANP

Prachtige cijfers

In schaarste moet je keuzes maken, aldus Gert-Jan Segers, ChristenUnie.

Segers verbaasde zich de afgelopen dagen over zijn collega-coalitiepartijleiders. ,,We zien prachtige cijfers van het Centraal Planbureau: meer mensen hebben werk, de lonen stijgen. En meteen is de politieke reactie: méér geld uitgeven.” CDA-leider Sybrand Buma wil extra geld voor de politie, D66’er Alexander Pechtold wil de staatsschuld terugbrengen, extra lastenverlichting en meer geld voor onderwijs.

Allemaal legitieme wensen, stelt Segers. ,,Ik ben óók voor meer rechercheurs en wijkagenten en meer geld voor onderwijs. Maar laten we niet vergeten welke belofte we als eerste hebben gedaan.” Om Groningen te ontlasten staat voor Segers daarnaast vast dat er een nieuwe stikstoffabriek gebouwd moet worden, die aangekocht gas geschikt kan maken voor het Nederlands gasnet. Die installatie kost 480 miljoen euro.

Achterstallig onderhoud

Tegelijkertijd erkent de ChristenUnie-leider dat er achterstallig onderhoud is, bijvoorbeeld bij Defensie en in het onderwijs. ,,Je moet óók investeren. En dat doet dit kabinet ook. Tegen leraren zeg ik: tel je zegeningen. Ga aan de slag met een nieuwe cao, incasseer de loonsverhoging die klaarligt en laten we in de toekomst kijken hoe we de salarissen nog rechtvaardiger kunnen maken.”

Op één punt is Segers het wél eens met Pechtold: het terugbrengen van de staatsschuld. ,,We hebben nog steeds een lening bij onze kinderen lopen, omdat we schuld doorschuiven naar een volgende generatie. Dat is geen goed rentmeesterschap.”

De ChristenUnie-leider wil een voorbeeld nemen aan de Bijbelse Jozef die in Egypte graan spaarde toen het goed ging, waardoor het land voldoende graan had toen de zeven magere jaren aanbraken. ,,Als je vraagt: wat zijn mijn prioriteiten, dan is het Groningen eerst en daarna een Jozef-economie. In schaarste moet je keuzes maken.”

Aardbevingschade in Loppersum © ANP

NAM gaat oude claims uitkeren

VK 09.03.2018 De NAM gaat zesduizend oude schademeldingen uit Groningen tot een bedrag van 25 duizend euro uitkeren, ook als ze volgens het bedrijf niet veroorzaakt zijn door gaswinning. Dat liet minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) de Kamer vrijdag weten.

Claims hoger dan 25 duizend euro worden voorgelegd aan de arbiter bodembeweging. De NAM committeert zich aan de uitspraak. Het gaat om claims van voor 31 maart 2017. Toen trok de NAM zich terug uit de schadeafhandeling. Latere meldingen worden volgens een nieuw protocol beoordeeld door de nieuwe Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade. De NAM blijft aansprakelijk.

Volg en lees meer over:  NEDERLAND   AARDBEVINGEN IN GRONINGEN   ECONOMIE

NAM gaat oude schadeclaims tot 25.000 euro betalen

NOS 09.03.2018 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) gaat oude schadeclaims tot 25.000 euro uitbetalen. Ook als de NAM van mening is dat de schade niet door een aardbeving is veroorzaakt of verergerd, worden de claims ingewilligd. Dat heeft minister Wiebes van Economische Zaken laten weten.

In een brief aan de Tweede Kamer schrijft Wiebes dat de schademeldingen van voor 31 maart 2017 worden afgehandeld. Het gaat om zo’n 6000 meldingen. Hoeveel van die meldingen onder de 25.000 euro zitten, kan de NAM niet meteen zeggen, meldt RTV Noord.

Ruimhartig

Claims boven dat bedrag worden voorgelegd aan de Arbiter Bodembeweging, de geschillencommissie die onder de Nationaal Coördinator Groningen valt. Wiebes schrijft dat de NAM zich bij het vonnis van de Arbiter Bodembeweging zal neerleggen.

Wiebes eiste eerder dat alle oude schades voor 1 juli aanstaande naar tevredenheid zouden worden afgehandeld.

BEKIJK OOK;

NAM legt eerste contact met 6000 oude schadegevallen

NAM moet snel met voorstellen komen na aardbevingen van vorige week

Nationaal Coördinator Groningen: overheid moet miljarden voor wederopbouw voorschieten

NAM gaat 6000 oude schadeclaims tot 25.000 euro uitkeren ongeacht oorzaak

AD 09.03.2018 Oude claims van schade tot 25.000 euro die nog lopen bij de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) zullen sowieso worden ingewilligd, ook als de NAM van mening is dat de schade niet door een aardbeving is veroorzaakt of verergerd.

Dat heeft minister Eric Wiebes van Economische Zaken meegedeeld. Het gaat om ruim 6000 schademeldingen die voor 31 maart 2017 werden gedaan en nog niet zijn afgehandeld. Wiebes zei in januari al met de NAM te hebben afgesproken dat zij alles op alles zou zetten om deze zaken voor 1 juli af te ronden.

Schadeclaims van meer dan 25.000 euro worden voorgelegd aan de Arbiter Bodembeweging – die deel uitmaakt van het schadeproces – en de NAM zal zich sowieso bij diens vonnis neerleggen, aldus Wiebes. Hij is naar eigen zeggen blij met het aanbod van de NAM.

,,Wij zijn van oordeel dat de aanpak inderdaad ruimhartig is”, schrijft de minister. Hoeveel van de ruim 6000 oude meldingen onder de 25.000 euro zitten en hoeveel erboven, kon de NAM vrijdag niet meteen zeggen.

Miljoenen voor aardgasvrije wijken Groningen

Telegraaf 09.03.2018 Het kabinet gaat dit jaar van start met het aardgasvrij maken van bestaande woonwijken. Minister Wiebes (Klimaat) trekt 90 miljoen euro uit en wil beginnen in de Groningen.

De noordelijke provincie gaat gebukt onder bevingen als gevolg van de gaswinning. Het aardgasvrij maken van wijken begint als een soort proef. Wiebes wil de ervaringen gebruiken in andere delen van het land.

Vanaf 2021 wil het kabinet dat er jaarlijks 30.000 tot 50.000 woningen van het gas worden afgesloten. „Uiteindelijk moet heel Nederland van het gas af”, zegt de bewindsman tegenover De Telegraaf. „Het geld gaan we nu vooral inzetten op het deel van de investering dat nog niet rendabel is.”

In totaal trekt Wiebes dit jaar 300 miljoen euro uit voor maatregelen die moeten helpen om het klimaatverdrag van Parijs te halen. Zo gaat er 15 miljoen euro naar de transportsector voor de introductie van bussen en worden er zeven waterstof-tankstations gebouwd.

17 miljoen euro voor monumentenonderhoud in bevingsgebied Groningen 

NU 08.03.2018 Het kabinet trekt 17 miljoen euro uit om rijksmonumenten in het bevingsgebied in Groningen te onderhouden. Voor dit jaar gaat het om 4 miljoen, de rest van het geld komt de komende jaren beschikbaar. Het geld is niet alleen bedoeld voor rijksmonumenten, maar ook voor monumentale huizen waar gewoon mensen in wonen.

Dit jaar worden twee verschillende regelingen opengesteld, een voor groot en een voor regulier onderhoud.

Voor het groot onderhoud wordt per aanvraag maximaal 400.000 euro toegewezen. Bij het reguliere onderhoud gaat het om 24.500 euro per aanvraag. De regelingen zijn per 1 april beschikbaar.

Minister Ingrid van Engelshoven (Cultuur) noemt monumenten ”iconen in provincies. Ze zijn een onmisbare schakel tussen verleden, heden en toekomst. Door monumenten in Groningen in optimale staat van onderhoud te brengen, zijn ze veiliger: goed onderhouden monumenten zijn minder kwetsbaar voor aardbevingen.”

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Verstevigingen

De aardbevingen worden veroorzaakt door de gaswinning in Groningen. Dit heeft vaak schade aan de huizen als gevolg. Twee jaar geleden is daarom gestart met het in kaart brengen van de gebouwen die extra verstevigd moeten worden.

Eerder dit jaar werd bekend dat meer dan drieduizend panden in het aardbevingsgebied versterkt moeten worden. Het gaat hierbij om gebouwen in onder meer Appingedam en Loppersum, gebieden waar relatief veel aardbevingen plaatsvinden.

Zie ook: Wat gebeurt er als de gaskraan in Groningen helemaal dichtgaat?

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Van Engelshoven stelt 17 miljoen euro beschikbaar voor Gronings erfgoed

RO 08.03.2018 Minister Van Engelshoven (cultuur) maakt 17 miljoen euro vrij voor het onderhoud van rijksmonumenten in het aardbevingsgebied binnen de provincie Groningen: 4 miljoen euro voor 2018 en nog eens 13 miljoen euro voor de komende jaren. Ook de provincie Groningen en Nationaal Coördinator Groningen dragen elk 1,35 miljoen euro bij. Dat hebben minister Ingrid van Engelshoven, gedeputeerde Fleur Gräper-Van Koolwijk en Nationaal Coördinator Groningen Hans Alders bekend gemaakt tijdens een bezoek aan Appingedam.

Van Engelshoven: “Monumenten zijn iconen in provincies. Ze  zijn een onmisbare schakel tussen verleden, heden en toekomst. Erfgoed vertelt ons wie we zijn. Bovendien moeten we monumenten koesteren om hun eigen kracht en schoonheid. Juist in Groningen, waar behoud van identiteit nu zo wezenlijk is, vind ik het belangrijk dat we die monumenten ook kunnen doorgeven aan toekomstige generaties.  Door monumenten in Groningen in optimale staat van onderhoud te brengen, zijn ze veiliger: goed onderhouden monumenten zijn minder kwetsbaar voor aardbevingen.”

Subsidieregelingen

In 2018 worden twee subsidieregelingen ingesteld: één voor groot onderhoud en één voor regulier onderhoud:

  • De regeling Groot Onderhoud en Restauratie Rijksmonumenten Groningen (GRRG) heeft als doel groot onderhoud, waaronder restauratie en herbestemming, van rijksmonumenten in de provincie Groningen te stimuleren. Deze regeling is in de tien aardbevingsgemeenten ook bedoeld voor monumentale woonhuizen. Er is een maximaal bedrag van 400.000 euro per aanvraag beschikbaar.
  • De Regeling Regulier Onderhoud Rijksmonumenten Groningen (RORG) is voor het regulier onderhoud van woonhuismonumenten. Dit zijn werkzaamheden die periodiek aan een rijksmonument worden uitgevoerd om het monument goed in stand te houden. Per aanvraag is een maximaal bedrag van € 24.500,- beschikbaar.

Het Rijk, de provincie Groningen en Nationaal Coördinator Groningen investeren samen € 6,7 miljoen in beide  pilotregelingen. Met deze regelingen kan ervaring  worden opgedaan hoe  eigenaren van rijksmonumenten in het aardbevingsgebied het beste geholpen kunnen worden om hun monument in extra goede staat te brengen. Het Nationaal Restauratiefonds betaalt de subsidies uit. Beide regelingen treden per 1 april a.s. in werking.

In 2018 stelt minister van Engelshoven € 4 miljoen beschikbaar voor monumenten in het aardbevingsgebied. Voor de komende jaren is er nog  € 13 miljoen beschikbaar. Van de totale € 17 miljoen is € 15 miljoen beschikbaar gesteld uit het regeerakkoord en € 2 miljoen uit het Erfgoedprogramma.

Cultuurfonds voor Monumenten

Ook vult de provincie Groningen het bestaande Cultuurfonds voor Monumenten aan met ruim 2 miljoen euro. Dit fonds bestaat al sinds 2003 en heeft als doel het behoud van gemeentelijke monumenten en karakteristieke panden binnen beschermde stads- en dorpsgezichten. Eigenaren in de provincie Groningen kunnen daarvoor een lening aanvragen. De uitvoering van dit fonds wordt verzorgd door het Prins Bernhard Cultuurfonds en het Nationaal Restauratiefonds.

Erfgoedloket en Erfgoedadviesteam

Eigenaren en bewoners van monumentale gebouwen in het aardbevingsgebied kunnen bij het Erfgoedloket terecht met vragen over bijvoorbeeld regelgeving, procedures, duurzaamheid, herbestemming en/of financieringen in relatie tot de versterkingsopgave of schadeherstel. Achter het Erfgoedloket staat een deskundig team met specialisten, waaronder het Restauratiefonds, om complexe vraagstukken te kunnen beantwoorden. De provincie Groningen en Nationaal Coördinator Groningen hebben hiervoor subsidie beschikbaar gesteld. Zie hiervoor www.erfgoedloketgroningen.nl.

Erfgoedprogramma

De provincie Groningen, Nationaal Coördinator Groningen hebben samen met de tien aardbevingsgemeenten en het ministerie van OCW in 2017 het Erfgoedprogramma 2017-2021 opgesteld. Het doel is het behouden en door-ontwikkelen van Gronings erfgoed in de ruimtelijke context. Uit een inventarisatie in opdracht van NCG blijkt dat veel panden aan groot onderhoud toe zijn. Vanuit het Erfgoedprogramma is een aantal zaken in gang gezet om eigenaren van erfgoed te ondersteunen.

Zie ook;

Nationaal Coördinator Groningen wil dat overheid huizenversterking regelt

NU 28.02.2018 Hans Alders, de Nationaal Coördinator Groningen (NCG), wil dat de overheid de kosten voorschiet voor de versterking van de huizen in het aardbevingsgebied van de provincie. Deze kunnen hierna verhaald worden op de Nationale Aardolie Maatschappij (NAM). Dit zegt Alders woensdag tegen Nieuwsuur, bevestigt de woordvoerder van de NCG aan NU.nl.

Meer dan drieduizend panden in het aardbevingsgebied moeten versterkt worden. Alders zegt nu nog over ieder afzonderlijk huis te moeten onderhandelen met de NAM. Liever zou hij zien dat de overheid het bedrag dat nodig is voor de versterking voorschiet, zodat de gaswinner uit dit proces wordt gehaald.

Zo’n constructie wordt ook toegepast in het vergoeden van de schades die zijn ontstaan door de aardbevingen. De NAM werd vorig jaar uit dit proces gehaald omdat werd geklaagd dat de “slager zijn eigen vlees keurde”. Een nog op te stellen onafhankelijke commissie beoordeelt nu de schade.

De aardbevingen worden veroorzaakt door de gaswinning in Groningen. Dit heeft vaak schade aan de huizen als gevolg. Twee jaar geleden werd daarom in kaart gebracht welke gebouwen extra verstevigd moesten worden.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Zie ook: Wat gebeurt er als de gaskraan in Groningen helemaal dichtgaat?

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Bedankt NAM, bedankt overheid, leg de verantwoordelijkheid vooral weer bij de burger

VN 27.02.2018 Juridische taal en ellenlange processen creëren een rookgordijn rond de Groningse gaswinning tussen de overheid, bedrijven en burgers, zodat niemand meer weet hoe het echt in elkaar steekt.

‘Kunt u nu beloven dat minister Wiebes snel gaat terugschroeven?’ vroeg Mariëlle Tweebeeke de inspecteur-generaal van het Staatstoezicht op de Mijnen in Nieuwsuur, naar aanleiding van zijn dringende advies de gaswinning in Groningen te reduceren tot 12 miljard kuub per jaar. De vraag wordt geschat op 21 miljard kuub. Nee, was het antwoord, dat kon hij niet. Ook hij moet wachten op het plan waarmee de minister eind maart komt, dat ‘een afweging tussen het veiligheidsrisico van gaswinning en het veiligheidsrisico van leverings(on)zekerheid’ zal zijn.

Ingewikkelde woorden over een problematiek die de mensen in Groningen, wier huizen langzaam onder hun voeten vandaan zakken, al jarenlang uit hun slaap houdt. De rest van Nederland hoort af en toe wat rumoer uit het noorden komen en ziet boze boeren op trekkers door Den Haag crossen, maar snapt ook niet precies hoe het zit. Die juridische taal en ellenlang voortslepende processen dienen een doel: ze creëren een rookgordijn tussen overheid, bedrijfsleven en burgers, zodat niemand meer weet wie verantwoordelijk is voor wat, of waar de oplossing ligt.

De kern is simpelweg dat die overheid al heel lang geleden een prioriteit van energietransitie had moeten maken, met een concreet plan, alternatieve bronnen en baten en bindende afspraken met de industrie. De ongemakkelijke waarheid is dat de financiële kortetermijnbelangen van zowel industrie als overheid vele malen belangrijker zijn dan die paar verzakte huizen van Groningse keuterboeren.

DURE ROOKMACHINES

‘Hoe moet ik binnen twee weken de gaswinning verlagen? Ik zou niet weten hoe ik dat moet doen,’ riep een wanhopige Wiebes tijdens een debat op 17 januari jongstleden. Je zou bijna medelijden met hem krijgen. Bijna, want het probleem met bevingen in de provincie Groningen, die steeds opnieuw angst, schade en waardeverlies tot gevolg hebben, ontstond natuurlijk niet gisteren; en als de overheid echt had gewild, was het anno 2018 al lang opgelost.

In 1986 vond de eerste beving plaats, in 1993 stond in een rapport van Economische Zaken dat er inderdaad een relatie was tussen de gaswinning en de bevingen, en in 2012 adviseerde het Staatstoezicht de overheid al exact hetzelfde als nu: om meer ellende te voorkomen, moet de gaswinning drastisch dalen, naar 12 miljard kuub per jaar. Vreemd genoeg schroefde minister Kamp de gaswinning toen op, naar 54 miljard kuub. Het Staatstoezicht noemt dat besluit nu ‘meedogenloos’, maar daar koopt niemand iets voor. Het is een onschadelijke zwarte piet trekken in een kwartet dat we al decennialang spelen; iedereen wijst naar een ander en er gebeurt niets.

Als de overheid echt had gewild, was het anno 2018 al lang opgelost.

De burgers in Groningen richten op hun beurt de woede vooral op de NAM, het kindje van fossiele reuzen Shell en Exxon, dat het gas uit de grond haalt en met miljardenwinsten verkoopt. Mensen met verzakkende huizen, dubbele hypotheken en scheuren in babykamers waaruit de schimmel ontspruit, strijden zich moe om een paar grijpstuivers aan schadevergoeding te krijgen.

De NAM roept dat ze toch heus al honderden miljoenen voor dit probleem heeft vrijgemaakt, waarbij het bedrijf vergeet te vermelden dat daarvan in 2016 maar liefst 42 procent naar inspecteurs, juristen en procedures ging. Rookmachines zijn niet goedkoop.

Tijdens een recente hoorzitting maakte de Tweede Kamer dus een goede beurt bij de Groningse burgers door Shell en Exxon streng te manen voldoende reserves aan te houden om alle schadevorderingen te kunnen voldoen. Mama Shell deed hierop de genereuze toezegging dat ze daarvoor garant zou staan. Kijk, nu komen we ergens, dachten die Groningers: Kamerleden en Shell-directie denken tenminste met ons mee.

Behalve dat iedereen op het ministerie fluistert dat de NAM, indien de gaskraan wordt dichtgedraaid, een schadeclaim bij de overheid zal neerleggen waarbij vergeleken dit Groningse schadegeld klein bier is. Het is dus een sigaar uit eigen doos: uiteindelijk draait de belastingbetaler voor alles op. Wordt het geen schadeclaim bij de rechter, dan wel een onderhandse compensatie.

WIJZEN NAAR WIEBES

De oud-inspecteur-generaal van het Staatstoezicht op de Mijnen zei hierover inEenVandaag dat hij zich dat toch niet kon voorstellen van de NAM: ‘Dat komt over alsof alleen je aandeelhouders van belang zijn. Dan sta je los van ieder maatschappelijk gevoel.’ Welkom in de echte wereld, meneer de toezichthouder. Hij vervolgde: ‘Als ze dit daadwerkelijk zouden doen, wordt het hoog tijd dat we geen benzine meer kopen bij Shell en Esso.’ Ja, dat is precies wat de overheid al tijden geleden had moeten voorbereiden, maar leg de verantwoordelijkheid vooral weer bij de burger.

Blijft over die onschuldige burger zelf, die meevoelt met de arme mensen in Groningen en hoofdschuddend kijkt naar de poppenkast in Den Haag. Dit is dezelfde burger die zich tijdens de verkiezingscampagne liet meeslepen door wapperende Nederlandse vlaggen en het behoud van joods-christelijke waarden die nooit hebben bestaan, en vervolgens stemde op partijen waarvan iedereen van tevoren kon weten dat die met een energieakkoord van likmevestje zouden komen.

Zo staan we met zijn allen in een kringetje met onze handen omhoog, de palmen verontschuldigend naar voren gericht en de blik op de persoon naast ons, terwijl de grond onder onze voeten langzaam afbrokkelt. Nu is het wachten op het plan van Wiebes. Dan hebben we tenminste weer iemand om naar te wijzen.

Spong: getuigen horen in beschadigde huizen

Telegraaf 17.02.2018 De rechter-commissaris zou gedupeerden van de aardbevingen in Groningen als getuigen moeten horen in hun door scheuren beschadigde woningen. Die suggestie heeft advocaat Gerard Spong neergelegd bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in Assen. Volgens Spong heeft de rechter-commissaris zijn suggestie in beraad.

„Het misdrijf moet worden onderzocht op de plaats waar dat zich heeft voorgedaan, namelijk in de getroffen woningen”, aldus Spong zaterdag. Bij een bijeenkomst waar Spong zijn voorstel afgelopen week op tafel legde, waren naar zijn zeggen ook advocaten van de NAM en vertegenwoordigers van het Openbaar Ministerie aanwezig.

Het gerechtshof gelastte eerder strafvervolging tegen de NAM na klachten van de Groninger Bodem Beweging (GBB) en individuele klagers. Volgens het hof zijn er aanwijzingen dat de NAM zich schuldig heeft gemaakt aan overtreding van wetsartikelen, zoals het beschadigen van woningen waardoor levensgevaar te duchten is.

Spong dwong namens de Groninger Bodem Beweging (GBB) strafvervolging van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) af. Het OM wilde aanvankelijk afzien van vervolging. De GBB vindt dat de NAM „de veiligheid van de bewoners in het gaswinningsgebied willens en wetens bedreigt door op een onverantwoord risicovolle wijze gas te winnen.”

Achterstand inspectie panden in aardbevingsgebied Groningen ingehaald 

NU 16.02.2018 De achterstand van de inspectie van de panden in het aardbevingsgebied van Groningen, is ingehaald. Het Centrum Veilig Wonen (CVW) heeft in 2017 in totaal meer dan vijfduizend gebouwen onderzocht.

Inmiddels is bekend dat meer dan drieduizend panden in het aardbevingsgebied versterkt moeten worden, blijkt vrijdag uit de kwartaalrapportage van de Nationaal Coördinator Groningen (NCG).

In juli vorig jaar meldde de NCG dat er een forse achterstand was ontstaan in de inspectie van de panden. De doelstelling was dat ruim vijfduizend gebouwen in het aardbevingsgebied geïnspecteerd moesten worden, om te beoordelen of de panden zijn bestand tegen aardbevingen. In juni stond de teller slechts op 1.740 inspecties.

De resultaten van ongeveer de helft van de versterkingsadviezen zijn vorig jaar al gedeeld met de bewoners van de panden. Het gaat hierbij om gebouwen in onder meer Appingedam en Loppersum, gebieden waar relatief veel aardbevingen plaatsvinden.

De aardbevingen worden veroorzaakt door de gaswinning in Groningen. Dit heeft vaak schade aan de huizen als gevolg. Twee jaar geleden werd daarom in kaart gebracht welke gebouwen extra verstevigd moesten worden.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Zie ook: Wat gebeurt er als de gaskraan in Groningen helemaal dichtgaat?

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Huurders naar rechter om problemen aardbeving

Telegraaf 16.02.2018 De Woonbond en zeven lokale huurdersorganisaties gaan huurders bijstaan in het claimen van immateriële schade als gevolg van de aardbevingen in Groningen. De organisaties hebben hierover in Appingedam overeenstemming bereikt, meldt de Woonbond.

De Woonbond en zeven lokale huurdersorganisaties gaan huurders bijstaan in het claimen van immateriële schade als gevolg van de aardbevingen in Groningen. De organisaties hebben hierover in Appingedam overeenstemming bereikt, meldt de Woonbond.

Minder gas uit Groningen, maar wat gebeurt er met de andere velden?

NOS 16.02.2018 Het kabinet is niet van plan meer gas te gaan winnen in de honderden kleine gasvelden die Nederland rijk is, ook niet nu er minder gas in Groningen kan worden gewonnen. Dat zegt minister Wiebes van Economische Zaken in reactie op de onrust in verschillende gemeenten met kleine gasvelden.

Ook worden er geen opsporingsvergunningen meer afgegeven voor nieuwe gasvelden op land. Winningsvergunningen die in het verleden zijn verstrekt, worden niet ingetrokken. Wel zal kritisch gekeken worden naar de vereiste winningsplannen voor de gebieden. In die plannen moeten de veiligheidsrisico’s voor de omgeving worden meegenomen.

Protesten

In diverse gemeenten zijn mensen bezorgd over gaswinning. Zo protesteren natuurorganisaties en inwoners van Schiermonnikoog fel tegen proefboringen in een gasveld ten noorden van het eiland.

Video afspelen

Schiermonnikoog bang voor aardbevingen door gasboringen

Morgen gaan actiegroepen en inwoners in Woerden de straat op om te betogen tegen gaswinning onder een nieuwbouwwijk. Het ministerie van Economische Zaken benadrukt dat er geen voornemen is om in Woerden gas te winnen.

Ook in de Friese plaatsen Heerenveen en Ternaard is zorg over nieuwe plannen met kleine gasvelden. De vergunning voor gaswinning in deze velden is in het verleden al gegeven.

Hoeveel gas is er in 2017 gewonnen?

Gaswinning uit 240 kleine velden: 18,7 miljard kubieke meter (bron: EBN)

Gaswinning uit Groningen: 24 miljard kubieke meter (bron: NAM)

Hoeveel gas zit er nog?

Resterend gas in velden in de Noordzee: 265 miljard kubieke meter (bron: EBN)

Resterend gas in 59 gasvelden onder land: 35-45 miljard kubieke meter (bron: TNO/EZ)

Het gasveld in Groningen is veruit het grootste Nederlandse gasveld. Maar daarnaast zijn er nog allemaal kleine gasvelden. Die in totaal 477 kleine velden liggen vooral in de Noordzee en het noorden van het land, maar ook in Zuid-Holland. Het gas in die kleine velden heeft niet dezelfde samenstelling als het gas uit het Groningenveld. Om het geschikt te maken voor Nederlandse huishoudens en de industrie wordt dat vermengd met het Groningen-gas of aangevuld met stikstof.

Uit gegevens van TNO en het ministerie van Economische Zaken blijkt dat op veel plekken al winningsvergunningen of vergunningen voor proefboringen zijn verstrekt. Dat is al jaren geleden gebeurd.

Vergunningen voor gaswinning

Maar lang niet op al die plekken zijn ook daadwerkelijk concrete plannen om gas te winnen. Dat is afhankelijk van de verwachte hoeveelheid gas die er in de grond zit en van wat ermee verdiend kan worden. En dat is steeds minder, blijkt uit gegevens van het ministerie van Economische Zaken.

De grafiek hieronder laat zien hoe de winning van gas uit de kleine gasvelden al fors is afgenomen. Dat zal de komende jaren alleen maar verder dalen, zelfs als de verwachte gasvoorraden worden meegeteld die nog niet zijn ontdekt (de gele balken) of waarvan de commerciële winbaarheid nog niet zeker is (de oranje balken).

De maximaal verwachte winning in de kleine gasvelden op basis van de verstrekte vergunningen

Het lijkt alsof door de beperking van de gaswinning in Groningen er meer haast wordt gemaakt met het ontginnen van andere kleine gasvelden. Maar volgens Energie Beheer Nederland (EBN), verantwoordelijk voor de opsporing van gasvelden, neemt de productie uit kleine velden de laatste jaren juist af.

In de nieuwe Mijnbouwwet, die inging op 1 januari 2017, worden aanvullende eisen gesteld aan winningsplannen. In die plannen moesten gaswinningsbedrijven aangeven hoeveel gas zij uit de grond willen halen en hoe.

Een van de belangrijkste veranderingen in die nieuwe Mijnbouwwet is dat gemeente- en provinciebesturen adviesrecht hebben in de procedure. Bovendien moet de omgeving bóven de grond nu ook in een veiligheidsrisico worden meegenomen. In afwachting van de nieuwe wet zijn winningsplannen op de plank blijven liggen. Die plannen zijn in 2017 alsnog ingediend.

Schiermonnikoog

Het gasveld boven Schiermonnikoog is in vergelijking met de andere kleine velden groot. Er zit net als in Groningen laagcalorisch gas in. Hoeveel dat is, moet een tweede proefboring uitwijzen.

“De eerste proefboring in de zomer van 2017, op 20 kilometer ten noorden van Schiermonnikoog, toonde de aanwezigheid van aardgas aan, maar om definitief vast te stellen of het om een winbare hoeveelheid gas gaat is een tweede proefboring nodig”, aldus een woordvoerder van gasbedrijf Hansa. Die proefboring zou vandaag beginnen, maar ging door protesten van activistenniet door.

Onder de Waddenzee ligt ook een relatief grote hoeveelheid gas (naar schatting 200 miljard kuub) in kleine gasvelden. Hiermee kunnen volgens de NAM alle huishoudens van Nederland tien jaar vooruit met gas.

Aardbevingen

Inwoners van Schiermonnikoog maken zich zorgen over bodemdaling door gaswinning bij het eiland. Maar volgens het Staatstoezocht op de Mijnen is dat niet te verwachten, omdat het gasveld daarvoor te ver van het eiland ligt.

Voor Woerden, Ternaard en Heerenveen kan dat anders zijn. Deze velden liggen op het vasteland en er kan dus bodemdaling direct boven het gasveld plaatsvinden. De daling kan variëren van millimeters tot enkele centimeters.

Aardbevingen bij gasvelden

Behalve in Groningen zijn er ook in Drenthe en waren er in het verleden ook in Noord-Holland aardbevingen als gevolg van gaswinning. Bedrijven die willen gaan winnen op het vasteland of in zee binnen de 12-mijlszone moeten volgens de Mijnbouwwet een seismische risicoanalyse maken.

BEKIJK OOK;

Politie pakt Greenpeace-activisten op in Lauwersoog

Gasboringen in Woerden: inwoners vrezen Groningse toestanden

Verzet tegen grondstofwinning groeit ook buiten Groningen

Bezetting Shell-tank­sta­ti­on Groningen voorbij

AD 16.02.2018 Een groep van ongeveer 20 actievoerders heeft het Shell-tankstation aan de Europaweg in Groningen een paar uur bezet.

De groep demonstranten hield sinds vanmiddag 16 uur alle auto’s tegen die wilden tanken. Shell en de NAM ruïneren Groningen en dat moet stoppen, stelden de actievoerders. De demonstranten wilden met hun actie de Groningers wakker schudden. ,,Shell en fossiele brandstoffen zitten zó verankerd in ons systeem. Dat moet anders”, aldus een van de initiatiefnemers.

Shell is 50 procent aandeelhouder van de NAM, het bedrijf dat verantwoordelijk is voor de aardgaswinning in de provincie. De NAM kan niets goed meer doen in de ogen van de Groningers vanwege de langdurende meningsverschillen over de afwikkeling van de schade door de aardbevingen.

Om 18.30 uur was de actie voorbij.

Greenpeace

Met de bezetting wilden de actievoerders ook hun steun betuigen aan de actie tegen gasboringen ten noorden van Schiermonnikoog door Greenpeace.  Greenpeace-activisten zijn daar een boorplatform opgeklommen. Vanmiddag werden drie Greenpeace-actievoerders aangehouden toen ze met een bootje naar wal waren gegaan omdat ze zeeziek waren. De actie op het boorplatform is nog niet beëindigd.

© DVHN

Wiebes maakt het definitief: er wordt in Nederland niet geboord naar schaliegas

De vorm van energiewinning zou schadelijk zijn voor het milieu, de gevolgen van de winning onbekend

VK 15.02.2018 Er wordt in Nederland niet geboord naar schaliegas. Minister Eric Wiebes van Economische Zaken zei donderdag tegen de Tweede Kamer dat schaliegas geen optie is voor Nederland, en dat er geen vergunningen voor boringen ernaar worden afgegeven.

De vorige minister van Economische Zaken Henk Kamp had eerder al besloten dat er enkele jaren niet naar schaliegas geboord zou worden, maar Wiebes maakt dit nu definitief. Tegen deze vorm van energiewinning bestaat grote weerstand, omdat het schadelijk zou zijn voor het milieu en de uiteindelijke gevolgen van de winning nog niet geheel bekend zijn.

Schaliegas wordt gewonnen uit het gesteente schalie. Door hierin te boren en er onder hoge druk water, zand en chemicaliën in te spuiten breekt het steen en komt het gas vrij. Een deel van de gebruikte chemicaliën blijft in het gesteente achter. Die zouden het grondwater kunnen vervuilen. Ook komt er methaan vrij bij de boringen en zou volgens tegenstanders de bodem er instabiel van kunnen worden.

Tegen deze vorm van energiewinning bestaat grote weerstand, omdat het schadelijk zou zijn voor het milieu

Weerstand

In de Verenigde Staten wordt op grote schaal schaliegas gewonnen, in Nederland groeide de weerstand snel tegen de plannen dat hier op te gaan doen. Het bedrijf Cuadrilla wilde in Nederland proefboren in de Noordoostpolder en Brabant. Het kreeg hiervoor eerst een vergunning, maar die werd vorig jaar weer ingetrokken door minister Kamp. Veel gemeentes in de aangewezen gebieden zijn fel gekant tegen het boren op hun grondgebied.

Cuadrilla wilde gaan boren als in 2023 het voorlopige verbod hierop van minister Kamp zou aflopen. Dan, zo was de bedoeling, zou de regering zich opnieuw buigen over de wenselijkheid van het winnen van schaliegas, als er meer bekend zou zijn over de milieueffecten. Cuadrilla ging vervolgens naar de hoogste bestuursrechter, de Raad van State, om alsnog een vergunning op te eisen.

Van de baan

Dit is het resultaat van zeven jaar actievoeren, aldus Actiegroep Schaliegasvrij Nederland.

Maar voordat in deze zaak uitspraak is gedaan, haalt de nieuwe minister Wiebes een streep door de ambities van dit bedrijf, door schaliegas, in Wiebes woorden, ‘af te serveren’. De proefboringen zijn nu definitief van de baan.

De actiegroep Schaliegasvrij Nederland is blij met het besluit. ‘Dit is het resultaat van zeven jaar actievoeren en vele gemeenteraden die zich tegen schaliegas hebben uitgesproken’, laat de actiegroep weten. ‘Dit betekent geen gigantische productie van vies afvalwater voor een klein beetje gas, geen gesleep met chemicaliën en geen extra aardbevingsrisico.’

Volg en lees meer over:  SCHALIEGAS   ECONOMIE   ENERGIE   NATUUR & MILIEU   NEDERLAND

Wiebes: schaliegas geen optie meer voor Nederland

NOS 15.02.2018 Er zal in Nederland niet naar schaliegas worden geboord, heeft minister Wiebes vanmiddag in de Tweede Kamer toegezegd. “Schaliegas is geen optie meer voor Nederland.”

Oud-minister Kamp besloot in 2015 al dat er tot eind 2017 niet naar schaliegas geboord zou worden. Tot 2020 mocht er ook niet naar schaliegas worden gezocht voor commerciële exploitatie.

Wiebes zorgt nu dat er geen vergunningen meer afgegeven worden om op zoek te gaan naar schaliegas. Hiermee zijn de boringen van de baan.

‘Mijlpaal’

De regeringspartijen CDA en ChristenUnie zijn blij met de toezegging. “Mijlpaal”, zegt ChristenUnie-Kamerlid Dik. “Blij mee”, voegt Mulder van het CDA daaraan toe.

GroenLinks-Kamerlid Van Tongeren zegt dat er zeven jaar is gestreden voor het schrappen van schaliegasboringen en dat de strijd nu eindelijk is gewonnen.

De winning van schaliegas – dat diep onder de grond in steenlagen ligt opgesloten – is omstreden, vanwege de mogelijke gevaren voor de bodem en het grondwater.

Een woordvoerder van milieuorganisatie Milieudefensie zegt in een reactie heel blij te zijn met de toezegging van Wiebes. “Dat schept helderheid voor alle gebieden waar de schaliegas-schaduw overheen hing, en het geeft ruimte voor het slaan van putten voor aardwarmte en dus voor een duurzame toekomst voor Nederland.”

BEKIJK OOK;

Tot 2018 geen schaliegaswinning

Meeste gemeenten tegen schaliegas

’Slopen soms slimmer dan stutten in Groningen’

Telegraaf 14.02.2018 Groningse woningen die niet bestand zijn tegen aardbevingen, kunnen soms beter worden gesloopt en plaatsmaken voor nieuwbouw. De nadruk ligt nu te zeer op het versterken van bestaande woningen, vinden de veertien woningcorporaties in de provincie. Samen met hun branchevereniging Aedes en de Woonbond, die opkomt voor de belangen van huurders, pleiten ze voor een slimmere aanpak.

„Wat heeft het voor zin om voor 200.000 euro woningen met energielabel G te versterken die nu leeg staan?”, schrijven ze in een brief aan de Tweede Kamer. Volgens de corporaties wordt soms twee tot drie ton gestoken in het versterken van woningen in het gaswinningsgebied waar aardbevingen voorkomen, terwijl sloop en nieuwbouw veel goedkoper zou zijn. „Die woning is dan toekomstbestendig, nieuw van binnen en buiten, gasloos, energieneutraal en aardbevingsbestendig.”

Tweede Kamerleden praten donderdag over het versterken van Groningse woningen. Wat de corporaties en de Woonbond betreft doen ze er verstandig aan om daarbij ook aandacht te hebben voor verduurzaming, vergrijzing en bevolkingskrimp.

Duitse energiereus sneller van Gronings gas af

Telegraaf 14.02.2018 Het Duitse energiebedrijf EWE gaat sneller stoppen met het importeren van Gronings gas. Uit het door aardbevingen getroffen gebied stroomt niet tot 2029, maar tot 2027 aardgas naar de Noord-Duitse klant. De snellere afbouw moet Groningen over twee jaar al 1,7 miljard kuub per jaar schelen.

Dit jaar mag de Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) nog 21,6 miljard kuub aardgas in Groningen winnen, maar verantwoordelijk minister Eric Wiebes wil zo snel mogelijk terug naar 12 miljard. Hij probeert vooral grote Nederlandse bedrijven en buitenlandse klanten te bewegen sneller van het gas af te gaan. EWE is de eerste die over de brug komt.

EWE, de oudste buitenlandse afnemer van het Groningse gas, is al jaren bezig over te stappen op alternatieven. Maar omdat de toestand in Groningen zo nijpend is geworden, heeft het bedrijf naar eigen zeggen alles uit de kast gehaald om die overgang zo veel mogelijk te versnellen.

’Sterk verantwoordelijk voor Groningers’

Het hoofdkwartier van EWE staat in Oldenburg, zusterstad van Groningen. Het bedrijf voelt zich volgens Wiebes ,,sterk verantwoordelijk voor Groningen”. EWE-directeur Stefan Dohler zegt bezorgd te zijn om het lot van de Groningers, omdat hij niet alleen hun ,,klant, maar ook partner en buurman” is.

Van de 2,2 miljard kuub die EWE jaarlijks afneemt, kan in 2020 al haast 1,7 miljard af. Het resterende deel wordt gestaag teruggeschroefd, om in 2027 op nul te eindigen. Nog sneller afbouwen is volgens EWE onmogelijk.

Niet zomaar overschakelen

De klanten van EWE kunnen niet zomaar overschakelen op ander gas, omdat hun aansluitingen en apparaten daarvoor niet geschikt zijn. Het bedrijf gaat het Groningse gas nu mengen met zoveel mogelijk andersoortig gas, zonder dat het daardoor onbruikbaar wordt. Dat levert een besparing op van 835 miljoen kuub. Ook bouwt EWE een installatie die aan gas uit andere bronnen een bestanddeel toevoegt, zodat het op Gronings gas lijkt. Dat scheelt nog eens 850 miljoen kuub.

De bouw van deze installatie is nog niet helemaal zeker, omdat de Duitse overheid de kosten op zich moet nemen. EWE rekent erop dat dat in orde komt, maar heeft nog geen instemming. Wiebes wil niet zeggen of Nederland zo nodig te hulp wil schieten. ,,Het zou onhandig zijn om via de media te gaan onderhandelen.”

Energiebedrijf EWE wil vraag Gronings gas met 1,7 miljard kubieke meter verlagen

RO 14.02.2018 Het Duitse energiebedrijf EWE heeft vandaag aan minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat een plan gepresenteerd om al volgend jaar de vraag naar Gronings gas met bijna 1,7 miljard kubieke meter per jaar te verlagen. Het energiebedrijf wil de vermindering realiseren door laagcalorisch gas uit Groningen met hoogcalorisch gas te mengen en vervolgens een stikstofinstallatie in Duitsland te bouwen.

Het plan werd vandaag in Den Haag toegelicht door topman Stefan Dohler van EWE. Het Noord-Duitse energiebedrijf wil de afname van Gronings gas in twee stappen verlagen. Via een nieuwe gasleiding neemt het bedrijf vanaf volgend jaar hoogcalorisch gas af vanuit Nederland. In een mengstation wordt dat gas door toevoeging van laagcalorisch gas omgezet in een kwaliteit die geschikt is voor de afnemers van EWE.

Hiermee wordt op jaarbasis 0,8 miljard kubieke meter Gronings gas bespaard. Eind 2019 moet in Duitsland een nieuwe stikstofinstallatie gereed komen waarmee nog meer hoogcalorisch gas omgezet kan worden naar laagcalorisch gas. Dit moet nog eens een besparing opleveren van circa 0,9 miljard kubieke meter Gronings gas per jaar.

Stefan Dohler: “EWE voorziet haar klanten uit Noordwest-Duitsland sinds 1962 van Nederlands gas. Na 55 jaar betrouwbare zakelijke relaties en als goede buren in Europa zien wij het als onze verantwoordelijkheid een bijdrage te leveren aan de veiligheid van de mensen in Groningen en voor de leveringszekerheid in de gehele regio, ook in Duitsland. Vanwege de recente aardbeving in Zeerijp hebben we minister Wiebes vandaag aangeboden om onze afname van laagcalorisch gas al op zeer korte termijn met 75 procent te verlagen.”

Minister Wiebes is EWE dankbaar voor het plan. “Het kabinet wil de gaswinning in Groningen zo snel als mogelijk verlagen tot 12 miljard kubieke meter. Dit initiatief van EWE betekent een grote stap. Ik waardeer het zeer dat EWE aangeeft zich verantwoordelijk te voelen voor het mede oplossen van de aardbevingsproblemen in Groningen. Op dit moment ben ik bezig om alle opties voor verdere verlaging van de gaswinning in kaart te brengen. Zo ben ik in gesprek met industriële grootverbruikers om te bezien of zij kunnen overstappen van laagcalorisch gas op duurzame alternatieven of hoogcalorisch gas.

Daarnaast ben ik met mijn collega’s in België, Frankrijk en Duitsland in overleg over mogelijkheden om de buitenlandse vraag naar laagcalorisch gas versneld af te bouwen.”Energiebedrijf EWE importeert sinds 1962 Gronings aardgas. Het Noord-Duitse bedrijf is daarmee de oudste buitenlandse afnemer van gas uit het Groningenveld. EWE voorziet in Noord-Duitsland circa 800.000 huishoudens van laagcalorisch gas. Driekwart daarvan komt rechtstreeks uit Groningen.

Documenten;

Factsheet over Duits energiebedrijf EWE

Zie ook

Duits energiebedrijf EWE gaat minder Gronings gas afnemen

NOS 14.02.2018 Het Duitse energiebedrijf EWE gaat minder gas uit Groningen afnemen. Het bedrijf zal de komende twee jaar de afname met in totaal 1,7 miljard kuub verminderen. In 2027 wil het bedrijf helemaal geen gas meer uit Groningen.

De vermindering is het eerste succes van minister Wiebes sinds hij beloofde de gasproductie in Groningen te verminderen. Wiebes maakte twee weken geleden bekend het advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) op te volgen om zo snel mogelijk de gaswinning te verlagen tot 12 miljard kuub per jaar. Dat is bijna een halvering.

Volgens Wiebes is EWE het eerste bedrijf dat gereageerd heeft op het verzoek van Nederland aan buitenlandse afnemers om de afname te verminderen. “Ook met afnemers uit andere landen zijn we intensief in gesprek om de afname terug te schroeven”, zei Wiebes.

Sinds 1962 gebruikt EWE Gronings gas. Daarmee voorziet het zo’n 2 miljoen huishoudens in het noorden van Duitsland van gas. Het bedrijf ziet het als zijn plicht een bijdrage te leveren “aan de veiligheid van alle mensen in deze regio”.

20 miljoen

De afbouw van de afname zal EWE naar schatting zo’n 20 miljoen euro kosten. De eerste twee jaar zal het bedrijf het laagcalorische gas dat uit Groningen komt gaan mengen met hoogcalorisch gas, dat in Duitsland gewonnen wordt.

Ook moeten alle apparaten (zoals cv-ketels) in Duitsland die nu gebruikmaken van laagcalorisch gas, geschikt gemaakt worden voor hoogcalorisch gas. EWE verwacht daar zeker tot 2027 voor nodig te hebben.

Wie die 20 miljoen gaat betalen, is nog niet duidelijk. EWE gaat aan de Duitse overheid vragen of er geld beschikbaar is. Minister Wiebes heeft geen toezeggingen gedaan over een Nederlandse bijdrage.

Veiligheid

Het SodM adviseerde de gaswinning te verlagen vanwege de veiligheid van de Groningers. Zolang er gas wordt gewonnen, blijft de spanning in de grond zich opbouwen. Daardoor doen zich geregeld aardbevingen voor.

Dit jaar wordt zo’n 21,6 miljard kuub gas gewonnen in Groningen. In het regeerakkoord staat dat de productie wordt verlaagd naar 20,1 miljard. In 2012 adviseerde het SodM ook al de winning terug te brengen tot 12 miljard kuub.

BEKIJK OOK;

Aardbeving in de omgeving van Loppersum

Wiebes: het kost tijd om gaswinning te verminderen maar ‘de 12’ moet gehaald

Advies: gaswinning zo snel mogelijk terug naar 12 miljard kuub

 

NAM legt gaswinning in deel Zuid-Holland stil na oproep toezichthouder

NU 14.02.2018 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) heeft gehoor gegeven aan de oproep van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) om de gaswinning in Maasdijk en Monster stil te leggen. Dit omdat er volgens de toezichthouder te veel gepompt werd.

De NAM laat weten de winningsplannen, waaraan zij volgens SodM niet zouden voldoen, anders te interpreteren. Desondanks is de productie van gas op de twee locaties in Zuid-Holland stilgelegd.

“NAM blijft van mening dat de productie uit de velden Maasdijk en Monster veilig en conform het winningsplan en wet- en regelgeving heeft plaatsgevonden, en dat dit ook in de toekomst kan plaatsvinden”, aldus de gaswinner.

De NAM laat ook weten het besluit van SodM de komende tijd nader te bestuderen. 

Dwangsom

De toezichthouder meldde dinsdag dat de hoeveelheid gas die in Maasdijk gewonnen wordt, ruim vier keer zo hoog is als eerder in winningsplannen is vastgesteld. Ook in Monster werd ruim 30 miljoen kuub gas te veel uit de grond gehaald volgens SodM.

SodM zei een dwangsom die kon oplopen tot 2 miljoen euro op te leggen als de NAM de productie niet binnen 24 uur zou stilleggen.

Lees meer over: Gaswinning

Groningers naar Tweede Kamer met protestlied van Oegstgeestenaar

OmroepWest 13.02.2018  Als de aarde op 8 januari weer eens flink beeft in Groningen besluit Sense Jan van der Molen uit Oegstgeest een protestlied te schrijven. Geinspireerd door ‘Weltrusten meneer de president’ uit 1966 van Boudewijn de Groot gaat hij aan de slag. Vrienden uit Groningen zetten zijn tekst op muziek en gisteren de beleefde de song zijn première bij RTV Noord. Maar daar blijft het niet bij want vandaag vertrokken de Groningse zangeres Mirjam Pattiwael en gitarist Pieter Nanuru naar Den Haag.

Op het Plein in Den Haag spelen ze het nummer in de hoop wat politici tegen te komen, maar die blijven binnen in het warme gebouw van de Tweede Kamer. Vervolgens gaat het drietal naar de studio van Radio West om het lied live op de radio te spelen. Nu het nummer helemaal af is willen ze dat zoveel mogelijk mensen het horen. ‘Ik weet niet of het een hit wordt, maar wat ik belangrijk vind is dat veel mensen de tekst horen’, zegt zangeres Mirjam. ‘Want die staat als een huis’.

Maar zo stevig staan de huizen in Groningen inmiddels niet meer, weet ook Sense Jan van der Molen uit Oegstgeest. Hij woonde en studeerde in Groningen en woont sinds een jaar of tien in Oegstgeest. ‘Na de beving van 8 januari kon ik niet slapen’, zegt Sense Jan. ‘Ik besefte dat wij hier in het westen van het land rustig kunnen gaan slapen, maar als je in Groningen je kinderen naar bed brengt maak je je toch zorgen.’

‘Goede adaptatie’

En toen dacht hij al snel aan het protestlied ‘Weltrusten, meneer de president’ uit 1966. Geschreven door Lennaert Nijgh en gezongen door Boudewijn de Groot. ‘De tekst is uiteindelijk best pittig geworden, maar dat mag ook wel bij een protestlied’.

Van der Molen heeft toestemming van Boudewijn de Groot gekregen om het lied te gebruiken en vond de tekst naar verluidt ‘een goede adaptatie’. Of minister-president Mark Rutte zelf het lied al gehoord heeft is nog onduidelijk.

Meer over dit onderwerp: GRONINGEN AARDBEVING PROTESTLIED MIRJAM PATTIWAELPIETER NANURU

Toezichthouder wil gaswinning in deel Zuid-Holland binnen 24 uur stopzetten

NU 13.02.2018 Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) wil dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) binnen 24 uur de gaskranen in Maasdijk en Monster (Zuid-Holland) dichtdraait. De NAM produceert hier volgens de toezichthouder meer gas dan is toegestaan.

“We moeten er in Nederland van op aankunnen dat bedrijven die gas winnen zich aan de gemaakte afspraken houden”, laat Theodor Kockelkoren, Inspecteur-generaal der Mijnen van SodM dinsdag weten.

De maximale hoeveelheid gas die in Maasdijk gewonnen mag worden ligt, in winningsplannen die eerder door de minister zijn vastgesteld, op 22,8 miljoen kuub gas in Monster en op 102 miljoen kuub gas in Maasdijk. De NAM zou volgens de toezichthouder echter in Maasdijk vier keer zoveel gas winnen als eerder is afgesproken en ruim 30 miljoen kuub gas te veel winnen in Monster.

“Omdat de NAM de afspraken over de maximale productie niet nakomt,  legt SodM een dwangsom op”, aldus de toezichthouder. Als de NAM de productie niet binnen een dag stopt, moet de gaswinner een dwangsom van 50 eurocent betalen voor elke kuub gas die vanaf dat moment nog gewonnen wordt.

Dit kan oplopen tot 2 miljoen euro.

Marge

De toezichthouder wees de NAM er vorig jaar al in een brief op dat de maximale hoeveelheid overschreden werd. De gaswinner stelde toen in een reactie dat ze “tot op heden binnen de 20 procent marge van de totale gasproductie zijn gebleven”.

“Wij onderkennen dat de beschrijvingen in de winningsplannen niet volledig eenduidig zijn en op verschillende manieren uitgelegd kunnen worden”, aldus de NAM. De gaswinner ging hierop in overleg om duidelijkheid te krijgen over de winningsplannen.

Lees meer over: Gaswinning

Opkoopregeling woningen Groningen donderdag officieel van start

AD 13.02.2018 Vanaf donderdag kunnen eigenaren van een lastig te verkopen huis in het Groningse aardbevingsgebied zich opgeven voor het Koopinstrument, de opkoopregeling van de Nationaal Coördinator Groningen (NCG). In 2016 startte een proef, met ingang van deze week gaat de regeling officieel van start.

Ook woningeigenaren zonder bijzondere omstandigheden kunnen zich, anders dan gedurende de proefperiode, aanmelden voor de opkoopregeling. Huizen moeten minimaal een jaar te koop hebben gestaan om in aanmerking te komen. Eigenaren die hun huis kwijt willen wegens gezondheidsredenen, een scheiding of door gezinsuitbreiding te klein wonen, krijgen voorrang.

Voor de proef in 2016 kwamen bij de Nationaal Coördinator 179 aanmeldingen binnen. 90 daarvan voldeden aan de voorwaarden. Van deze 90 wisten 20 eigenaren hun woning zelf te verkopen. Na afloop van de proef bleven 9 woningen over. Die worden nu in de definitieve regeling meegenomen.

10 miljoen

Er is jaarlijks 10 miljoen euro beschikbaar voor het Koopinstrument, dat loopt tot en met 2020. Het geld voor de opkoopregeling is afkomstig van de NAM. Woningen die in aanmerking komen, worden opgekocht voor 95 procent van de taxatiewaarde. De Nationale ombudsman leverde in oktober vorig jaar stevige kritiek op de proef met het koopinstrument.

Ombudman Reinier van Zutphen vond de regeling oneerlijk en verweet de NCG gebrek aan transparantie. De kritiek van de ombudsman volgde na de klacht van een gezin dat zich meldde voor de regeling, maar werd uitgeloot. Die loting bestaat nu niet meer. De NCG heeft geen idee hoeveel eigenaren zich zullen aanmelden voor de regeling.

Naast de opkoopregeling bestaat ook een schadeprotocol. Bewoners in het aardbevingsgebied kunnen vanaf 19 maart terecht bij één loket voor de volledige afhandeling van schade aan huizen en gebouwen als gevolg van de gaswinning in Groningen. De afhandeling gaat buiten de NAM om. De overheid keert de schadevergoeding uit en verhaalt de kosten op de NAM.

Voorlopig geen parlementaire enquête over gaswinning in Groningen 

NU 13.02.2018 Er komt voorlopig geen parlementaire enquête over de gaswinning in Groningen. Coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie en gewezen regeringspartij PvdA hebben een voorstel daartoe verworpen.

Zo’n grondig onderzoek door de Tweede Kamer zelf zal er volgens de meeste partijen ooit wel komen, maar de tijd zou niet rijp zijn.

De linkse en rechtse oppositie vindt het juist hoog tijd voor een enquête, en vorig jaar waren ook CDA en ChristenUnie nog pleitbezorger. Maar die twee partijen vrezen nu dat een parlementaire onderzoekscommissie de aanpak van de schade en het terugschroeven van de gaswinning in Groningen kan hinderen. Er komt volgens CDA’er Agnes Mulder en haar CU-collega Carla Dik-Faber nu juist schot in de zaak, en dat zien de twee partijen niet graag verstoord.

Als een onderzoekscommissie van de Tweede Kamer betrokkenen als de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) ter verantwoording roept, zullen zij zich in de loopgraven terugtrekken, vrezen de tegenstemmers. Ook zou het volgens CDA-kamerlid Agnes Mulder de schadeafhandeling en verstevigingsoperatie “alleen maar in de weg zitten”.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Initiatief

Het initiatief van Frank Wassenberg (Partij voor de Dieren) werd wel gesteund door de SP en GroenLinks.  Wassenberg diende in juni 2016 al zo’n voorstel in waarbij ondervraagden verplicht moeten opdagen en onder ede worden gehoord.

Toen werd de oproep ondertekend door ChristenUnie-Kamerlid Carla Dik-Faber, maar zij is nu gebonden aan coalitieafspraken.”We moeten ons nu focussen op het oplossen van problemen. Een enquête is daar nu niet behulpzaam bij”, zei Dik-Faber in de Kamer.

Voor de toekomst is er wellicht wel een Kamermeerderheid te vinden. Mulder: “Dat we dat een keer willen, is volstrekt helder.”

Zie ook: Wat gebeurt er als de gaskraan in Groningen helemaal dichtgaat?

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Aanbevolen artikelen;

Opkoopregeling moeilijk verkoopbare woningen Groningen van start

Regio Loppersum getroffen door vijfde aardbeving in korte tijd

Loppersum opnieuw getroffen door aardbeving

Loppersum opnieuw getroffen door aardbeving 

NU 11.02.2018 In Garrelsweer (gemeente Loppersum) is zondag een aardbeving met een magnitude van 2.2 gemeten. Sinds de gaswinning in de regio vorige week is stilgelegd, nadat hier op ​8 januari de zwaarste aardbeving in vijf jaar tijd plaatsvond, hebben vier bevingen plaatsgevonden.

De beving werd rond 18.00 uur gevoeld.

De bevingen van maandag, woensdag en donderdag hadden magnitudes van 0.4, 0.2 en 2.0. Ook werd zaterdag een aardbeving van 1.7 gemeten bij Scharmer, een dorp dat ongeveer 20 kilometer bij Garrelsweer vandaan ligt.

De aardbeving van zondag is de dertiende van dit jaar in de provincie Groningen. Alleen de beving van 8 januari in Zeerijp was zwaarder met een magnitude van 3.4.

Hoewel de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) vorige week vrijdag uitvoering heeft gegeven aan het verzoek van minister Eric Wiebes (Economische Zaken) om de gaskraan in Loppersum dicht te draaien, wordt het niet uitgesloten dat er (zware) aardbevingen in het gebied voor gaan komen.

Volgens het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), die het advies tot dichtdraaien gaf, duurt het ongeveer drie tot zes maanden voordat het effect van het stopzetten van de gaswinning in de regio te merken is.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Zie ook: Forse verlaging van gaswinning garandeert geen veilig Groningen

Maatregelen

De toezichthouder presenteerde ruim een week geleden een serie maatregelen aan de minister, die volgens onderzoek nodig zijn na de aardbeving van vorige maand in Zeerijp. Zo wil het SodM ook dat de gaswinning in zijn geheel wordt teruggebracht van 21,6 naar 12 miljard kuub per jaar.

Wiebes liet toen al weten dit advies op te volgen op de lange termijn. “We moeten naar 12 miljard kuub. Dat is bijna een halvering. Dat zal een enorme maatschappelijke opgave zijn”, aldus de minister.

Leveringszekerheid

Wiebes liet eerder al weten “zo klem als een deur te zitten”, omdat hij te maken heeft met de grootverbruikers in het bedrijfsleven, leveringszekerheid voor huishoudens en contracten met het buitenland. Eind maart laat hij aan de Tweede Kamer weten hoe en wanneer met de verlaging begonnen kan worden.

Aan het advies om de gaskraan in Loppersum dicht te draaien, kon sneller gehoor worden gegeven omdat dit volgens onderzoek van de Gasunie geen invloed heeft op de leveringszekerheid.

Zie ook: Wat gebeurt er als de gaskraan in Groningen helemaal dichtgaat?

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Opnieuw aardbeving Groningen

Telegraaf 11.02.2018  Bij het Groningse plaatsje Garrelsweer, ten zuiden van Loppersum, was zondag aan het eind van de middag weer een aardbeving. De beving had een kracht van 2.2 en was op een diepte van 3 kilometer, meldt het KNMI.

Bij de redactie van RTV Noord kwamen verschillende meldingen binnen van mensen die zeiden dat ze de beving hebben gevoeld. Donderdag was in Loppersum, op een paar kilometer van Garrelsweer, een aardbeving met een kracht van 2.0. Bij Loppersum bevindt zich een gasveld.

Op 8 januari was er een zwaardere beving bij Zeerijp van 3.4.

Aardbeving in Gronings dorp Garrelsweer met kracht van 2,2

NOS 11.02.2018 In het Groningse plaatsje Garrelsweer is vanmiddag een aardbeving geweest met een kracht van 2,2. Het KNMI zegt dat de beving op een diepte van 3 kilometer was.

De beving is het gevolg van de gaswinning in het gebied. Volgens de regionale zender RTV Noord melden verschillende inwoners dat ze de aardbeving duidelijk hebben gevoeld.

Afgelopen week was er ook een beving in Scharmer en de omgeving van Loppersum. Die laatste had een kracht van 2,0.

   >Tina Zuidveld Wals@Tiena75

Net een harde knal.. Verder niks gevoeld.
Was dat er weer één? #aardbeving #Garrelsweer #loppersum  18:06 – 11 feb. 2018

BEKIJK OOK;

Aardbeving in de omgeving van Loppersum

Weer aardbeving in Groningen

AD 11.02.2018 In het Groningse dorp Garrelsweer heeft vanmiddag een aardbeving plaatsgevonden. De beving had volgens het KNMI een kracht van 2,2 en vond plaats op zo’n drie kilometer diepte.

Bij de redactie van RTV Noord kwamen verschillende meldingen binnen van mensen die zeiden dat ze de beving hebben gevoeld.

Lees ook;

Noordelijke provincies: Maak snel werk van waterstof als alternatief voor Gronings gas

Lees meer

Aardbeving met kracht van 2.0 bij Loppersum

Lees meer

Het was de twaalfde aardbeving van dit jaar. Afgelopen donderdag nog werd Loppersum – op een paar kilometer afstand van Garrelsweer – getroffen door een aardbeving met een kracht van 2.0 op de schaal van Richter. Dat is net zwaar genoeg om te voelen.

Zeerijp

Op 8 januari was er een zwaardere beving bij Zeerijp van 3.4. Het was de zwaarste aardbeving sinds 2012 en een nieuwe katalysator voor de discussie over gaswinning in noordelijk Nederland, en de schade die het oplevert.

De Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) legde daarna begin februari de gaswinning bij de gasvelden rond Loppersum stil. Dat deed het bedrijf op advies van het Staatstoezicht op de Mijnen. Om de veiligheid van de Groningers te kunnen blijven garanderen, moet de gaswinning uit het Groningenveld terug naar 12 miljard kubieke meter per jaar.

Inwoners bevingsgebied: Vergeet lessen mijnsluiting Limburg niet

AD 09.02.2018 Inwoners van het aardbevingsgebied in Groningen zijn bang dat de lessen uit de mijnsluitingen in Limburg worden vergeten en Groningen na de gaswinning als krimpgebied harde klappen gaat krijgen. Ze pleiten daarom samen met architecten en ondernemers voor verregaande maatregelen met betrekking tot wonen, werken, zorg, onderwijs en leefbaarheid.

De initiatiefgroep ‘Het beste voor Groningen’ gaat daarom een toekomstplan maken voor Groningen, samen met de bewoners van het aardbevingsgebied, architecten, ondernemers én de overheid. Dat zegt Alfred Welink, voorzitter VNO-NCW Noord, in een brief aan minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat, waarin hij de minister vraagt dit initiatief te steunen en te faciliteren.

Lees ook;

Gaswinning in Loppersum stilgelegd

Lees meer

Aardbeving met kracht van 2.0 bij Loppersum

Lees meer

,,De ervaring met de sluiting van de mijnen in Limburg laat zien dat als je nu geen goed lange termijn plan maakt je nog decennia de effecten voelt en Groningen verwordt tot een krimpgebied”, aldus Welink.

Doorpakken

We dreigen de lessen van de mijnsluitingen in Limburg te vergeten, aldus Alfred Welink.

,,We moeten nu doorpakken. De minister heeft doortastend opgetreden rondom het schadeprotocol. Nu moeten we ons gezamenlijk gaan richten op de toekomst van het gebied. We gaan ons buigen over een masterplan, waarin alle operationele zaken worden uitgewerkt. Dat gaat over bouwkundige zaken, financiële zaken, energievraagstukken levensloopbestendigheid en krimp”, zegt Welink. ,,Maar we willen in het masterplan nog een stap verder gaan, door ook zaken als wonen, zorg, onderwijs en leefbaarheid mee te nemen.”

Welink stelt kansen te zien. ,,We dreigen de lessen van de mijnsluitingen in Limburg te vergeten. De gebrekkige projectaanpak en het ontbreken van een brede langetermijnvisie zorgden daar voor een negatieve economische spiraal, met krimp en ontevredenheid als gevolg. We hebben nu de mogelijkheid een omslag tot stand te brengen.”

De groep buigt zich op dit moment over een plan rondom het ‘Groninger Vastgoedfonds’. Dit fonds moet in staat zijn om hele gebieden opnieuw te ontwikkelen in overleg met bewoners. Het fonds moet op vrijwillige basis vastgoed beheren, waardoor bewoners ‘zonder gedoe’ hun huis terug kunnen kopen of huren.

Weer aardbeving Groningen

Telegraaf 08.02.2018  Bij het Groningse dorp Loppersum is donderdagmiddag een aardbeving geweest. Die had een kracht van 2.0. Dat is net zwaar genoeg om te voelen. Het is de elfde aardbeving in Groningen dit jaar. Daarvan was alleen die bij Zeerijp op 8 januari zwaarder: 3.4.

De beving gebeurde om 16.25 uur op ongeveer 3 kilometer diepte. Daar zit het gasveld van Groningen.

Volgens de veiligheidsregio Groningen zijn na de aardbeving geen meldingen geweest van incidenten. Diverse inwoners laten op sociale media weten dat ze de schok hebben gevoeld. RTV Noord kreeg tientallen meldingen over de beving vanuit Loppersum, Zeerijp en Garrelsweer.

Aardbeving met kracht van 2.0 bij Loppersum

AD 08.02.2018 Bij het Groningse dorp Loppersum is vanmiddag rond 16.25 uur een aardbeving geweest. Die had een kracht van 2.0 op de schaal van Richter. Dat is net zwaar genoeg om te voelen.

De beving gebeurde op ongeveer 3 kilometer diepte, meldt het KNMI. Daar zit het gasveld van Groningen. Het is de elfde aardbeving in Groningen dit jaar. Daarvan was alleen die bij Zeerijp op 8 januari zwaarder: 3.4.

Volgens de veiligheidsregio Groningen zijn na de aardbeving geen meldingen geweest van incidenten. Diverse inwoners laten op sociale media weten dat ze de schok hebben gevoeld.

Stilgelegd

De Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) legde vorige week de gaswinning bij de gasvelden rond Loppersum stil. Dat deed het bedrijf op advies van het Staatstoezicht op de Mijnen. Om de veiligheid van de Groningers te kunnen blijven garanderen, moet de gaswinning uit het Groningenveld terug naar 12 miljard kubieke meter per jaar.

  Ger Warink Muziek@gerwarink

Wat was dat??! Schrik me dood, dikke knal..#aardbeving zoveel?  4:27 PM – Feb 8, 2018

   Mark Stoter@StoterM

Zo.. dan zit je even weer te schudden achter je bureau.. #aardbeving #Loppersum  4:26 PM – Feb 8, 2018

    Annemieke Schinkel@annemiekschinke

Hard dichtslaande buitendeur? Nee, dat was het niet. Dus toch weer eentje … ‘ alt=”😒” class=”Emoji Emoji–forText” draggable=false title=”Unamused face” aria-label=”Emoji: Unamused face” v:shapes=”_x0000_i1028″> #stedum #aardbeving  4:49 PM – Feb 8, 2018

Oppositie houdt zorgen over oude schadegevallen gaswinning Groningen

NU 07.02.2018 Bij meerdere partijen in de Tweede Kamer bestaan nog veel vragen en zorgen over de afhandeling van de zogenoemde oude gevallen van de bevingsschade door de gaswinning in Groningen. Sinds 1 april 2017 geldt een nieuw protocol, schade van daarvoor wordt op een andere manier afgehandeld.

“Er bestaat een brede zorg in de Kamer dat mensen vastlopen en dat het niet goed komt”, zei Henk Nijboer (PvdA) tijdens het debat woensdag in de Tweede Kamer.

GroenLinks-Kamerlid Liesbeth van Tongeren vroeg tevergeefs om extra budget voor deze groep gedupeerden zodat zij gemakkelijk rechtsbijstand kunnen krijgen als dat nodig is.

Een groot deel van de oppositie schaarde zich achter het plan van SP-Kamerlid Sandra Beckerman om de oude gevallen ook te betrekken bij de oplossing voor de schades die na 31 maart 2017 zijn ontstaan door de bevingen.

Het kabinet bereikte vorige week samen met lokale overheden en maatschappelijke organisaties na lange tijd overeenstemming over een nieuw schadeprotocol.

In dat schadeprotocol, dat dus met terugwerkende kracht vanaf 1 april 2017 ingaat, speelt de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) geen rol meer. Dat was een uitdrukkelijke wens van de Groningers en de Kamer, omdat de NAM verantwoordelijk was voor de gaswinning en tegelijkertijd ging over de schade die daardoor werd veroorzaakt.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Heksen

Maar de commissie die belast wordt met de afhandeling van nieuwe schades kan de oude gevallen er niet bij nemen, zei minister Eric Wiebes (Economische Zaken). De organisatie moet nog worden opgebouwd en is naar verwachting pas vanaf 19 maart dit jaar operationeel. “Het is niet realistisch die oude gevallen ook aan boord te nemen”, zei Wiebes.

Voor 31 maart 2017 staan nog ruim zesduizend openstaande schademeldingen waar de NAM dus nog wel bij betrokken is. Het streven is om die gevallen voor 1 juli af te handelen, de NAM heeft daarvoor 50 miljoen euro extra beschikbaar gesteld.

De Kamerleden vrezen dat gedupeerde Groningers alsnog tegenover een onwelwillende NAM komen te staan en verstrikt raken in een juridische strijd.

Wiebes probeerde de parlementariërs gerust te stellen door te benadrukken dat het om een beperkte periode gaat waarin de schades zijn ontstaan, het budget van de NAM is verhoogd en de intenties zijn veranderd.

Uiteindelijk komen alle schades aan bod, verzekerde de bewindsman, maar hij vroeg wel om geduld. “Ik kan niet heksen.”

Enquête

De roep om een parlementaire enquête over de gaswinning in Groningen haalde nog geen meerderheid. Een initiatief van Frank Wassenberg (Partij voor de Dieren) werd gesteund door de SP en GroenLinks, maar de regeringspartijen zitten er niet op te wachten.

“Dit is geen handige timing”, zei CDA-Kamerlid Agnes Mulder. Zij vreest, net zoals haar coalitiepartners, dat een enquête de schadeafhandeling en verstevigingsoperatie alleen maar in de weg zal zitten.

Voor de toekomst is er wellicht wel een Kamermeerderheid te vinden. Mulder: “Dat we dat een keer willen, is volstrekt helder.”

Wassenberg diende in juni 2016 al zo’n voorstel in waarbij ondervraagden verplicht moeten opdagen en onder ede worden gehoord. Toen werd de oproep ondertekend door ChristenUnie-Kamerlid Carla Dik-Faber, maar zij is nu gebonden aan coalitieafspraken.

“We moeten ons nu focussen op het oplossen van problemen. Een enquête is daar nu niet behulpzaam bij”, zei Dik-Faber woensdag in de Kamer.

“Het is een heel zwaar instrument, maar ik denk dat het alleszins gerechtvaardigd om in te zetten”, was het standpunt van diezelfde Dik-Faber in 2016.

Winning omlaag

Over het advies van toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) waren de partijen wel eensgezind.

SodM adviseerde na de beving op 8 januari in het Groningse Zeerijp, de zwaarste in vijf jaar, dat de productie “zo snel als mogelijk” moet worden verlaagd van 21,6 naar 12 miljard kuub per jaar. De gaswinning rond Loppersum moet per direct worden stilgelegd.

Hoewel SodM in zijn advies alleen kijkt naar de veiligheid en niet naar de leveringszekerheid, nam Wiebes het advies direct over.

De winning uit de Loppersum-clusters staat inmiddels stil, maar hoe de totale gasproductie teruggebracht kan worden, is nog onduidelijk. Wiebes komt eind maart met meer informatie.

De bewindsman moet rekening houden met de ongeveer tweehonderd grootverbruikers, zeven miljoen huishoudens en export aan Duitsland, België en Frankrijk.

De Gasunie, die wel kijkt naar de leveringszekerheid, illustreert de schier onmogelijke opdracht voor Wiebes. Als er ieder jaar dezelfde hoeveelheid wordt gewonnen, is er tenminste 21 miljard kuub nodig.

Als er alleen rekening wordt gehouden met de temperatuurverschillen, is er tijdens een extreem koud jaar 27 miljard kuub nodig, maar in een jaar met een milde winter 14 miljard kuub. In het meest gunstige geval is dat dus alsnog 2 miljard kuub meer dan waar Wiebes naartoe wil.

Lees meer over: Gaswinning Groningen Eric Wiebes

 

Kamer houdt groot debat over gaswinning

Telegraaf 07.02.2018 De Tweede Kamer houdt woensdagmiddag een groot debat over alles wat met de gaswinning in Groningen te maken heeft. Verantwoordelijk minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) moet tekst en uitleg komen geven.

GroenLinks-Kamerlid Liesbeth van Tongeren had het debat aangevraagd over de besluiten rond de gaswinning en de afhandeling van de schade door aardbevingen. Volgens haar buitelen de ontwikkelingen over elkaar heen. Ze kreeg brede steun voor haar verzoek. Een meerderheid vond het niet nodig om ook premier Mark Rutte te laten opdraven.

De Kamer buigt zich tijdens het debat ook over de gevolgen die de aardbevingen hebben op de gezondheid van de inwoners (bijvoorbeeld stress). De Partij voor de Dieren had hierover een apart debat aangevraagd. Geestelijke schade is net zo ernstig en vaak veel moeilijker te herstellen, aldus de partij. Zo’n 10.000 inwoners hebben gezondheidsklachten.

Parlementaire enquête gaswinning op lange baan

Telegraaf 07.02.2018 Een parlementaire enquête over de gaswinning in Groningen zal er ooit komen, maar niet nu. De meeste partijen in de Tweede Kamer zeiden woensdag dat nu een onderzoek houden de afwikkeling van schademeldingen en het verlagen van de gaswinning zou hinderen.

Sandra Beckerman (SP) en Liesbeth van Tongeren (GroenLinks) willen allebei dat de gaswinning eens grondig onder de loep wordt genomen en volgens hen is daar maar één middel geschikt voor. „Dit zijn vragen die alleen bij een parlementaire enquête kunnen worden beantwoord”, zei van Tongeren tijdens het debat.

Maar nu er meters worden gemaakt op het dossier – er is een nieuw schadeprotocol en het kabinet wil zo snel mogelijk de gaswinning terugdraaien – vrezen Kamerleden dat partijen als de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) zich zullen ingraven als ze zich moeten verantwoorden in het parlement. En dan blijven de slachtoffers in Groningen met lege handen achter, zo redeneerden ze. Ook Agnes Mulder (CDA) en Carla Dik-Faber (ChristenUnie), tot de totstandkoming van dit kabinet nog pleitbezorgers van een enquête, vinden het er nu niet het moment voor.

Splitsing schade

Gedurende het debat viel verantwoordelijk minister Eric Wiebes (Economische Zaken) veel lof ten deel voor zijn optreden in het Groningen-dossier, maar de Kamer zat ook nog met veel vragen. Over bijvoorbeeld de splitsing in de afhandeling van schade. Meldingen van na 31 maart 2017 vallen onder het nieuwe regime, waar de NAM op afstand staat. Mensen die eerder een schademelding deden zijn toch nog op het oude systeem, en daarmee de NAM, aangewezen.

Waarom kan niet iedereen zich straks melden bij de tijdelijke Commissie Mijnbouwschade? Dat is gewoon logistiek niet mogelijk, bezwoer Wiebes. Normaal zou de oprichting van zo’n instantie al een jaar duren, aldus de minister, terwijl mensen met schade zich volgens de huidige planning al vanaf 19 maart kunnen melden.

Op niet alle vragen had Wiebes een antwoord. Over het verlagen van de gaswinning herhaalde hij wat hij de afgelopen weken al vaker zei: aan het einde van volgende maand komt hij met een overzicht van maatregelen die genomen kunnen worden om de gaswinning in Groningen terug te schroeven.

Op korte termijn geen parlementaire enquête naar gaswinning

NOS 07.02.2018 De Tweede Kamer houdt op korte termijn geen parlementaire enquête over de gaswinning in Groningen. Dat bleek tijdens een Kamerdebat over het besluit van minister Wiebes om de winning terug te draaien.

De meeste partijen voelen wel voor zo’n onderzoek door de Kamer, maar het komt volgens een meerderheid nu niet goed uit omdat de schadeafhandeling van de Groningers in volle gang is.

Bij een parlementaire enquête kunnen getuigen onder ede worden gehoord. Mensen die worden opgeroepen zijn verplicht om te komen.

Wiebes maakte vandaag ook de overeenkomst met de NAM (Nederlandse Aardolie Maatschappij) bekend. Hierin is vastgelegd dat de overheid over de schadeafhandeling gaat. De NAM mag zich daar niet inhoudelijk mee bemoeien, maar moet de vastgestelde schade wel betalen.

BEKIJK OOK;

Nog volop mogelijkheden om Groningse gaskraan verder dicht te draaien

Gaswinning Groningen: Shell belooft schade te vergoeden

Parlementaire enquête naar Groningse gaswinning kwestie van tijd

AD 07.02.2018 Partijen in de Tweede Kamer vinden het nu nog te vroeg voor een parlementaire enquête naar de Groningse gaswinning. Eerst moet de schadeafhandeling op orde, maar daarna lijkt de enquête, waarbij verantwoordelijken verplicht moeten verschijnen en onder ede worden gehoord, onvermijdelijk.

Regeringspartijen CDA, D66 en ChristenUnie lieten vanavond in het debat over de gaswinning doorschemeren dat zij willen dat de slepende kwestie tot de bodem wordt uitgezocht. ,,Dat we eens een parlementaire enquête over dit onderwerp gaan krijgen is klip en klaar”, zei CDA-Kamerlid Agnes Mulder. Ook Rob Jetten (D66) en Carla Dik-Faber (ChristenUnie) lieten zich in vergelijkbare woorden uit.

Verdriet

   >Laurens Kok@lwmkok

Coalitieleed: de ChristenUnie wilde 2 jaar geleden een parlementaire enquête naar gaswinning. Nu niet meer: ‘Focus nu richten op oplossen problemen. Enquête is daarbij niet behulpzaam’, zegt @carladikfaber  3:55 PM – Feb 7, 2018

Toch zal het nog wel even duren voordat de Kamer haar zwaarste politieke wapen in stelling brengt. De partijen wagen zich niet aan een termijn. Dit tot verdriet van initiatiefnemer Frank Wassenberg van de Partij voor de Dieren, die het liefst zo snel mogelijk een enquêtecommissie wil optuigen.

Maar daar steken de regeringspartijen een stokje voor. ,,De focus moet nu liggen op de oplossing van problemen. Een enquête is daarbij niet behulpzaam”, zo liet Dik-Faber weten. Ook CDA en D66 hanteren die lijn, de VVD hield zich in het debat op de vlakte.

Met name de stellingname van de ChristenUnie is opvallend: die partij wilde twee jaar geleden al een enquête, maar kreeg daar toen onvoldoende steun voor.

Schadeprotocol

  Laurens Kok@lwmkok

Wiebes houdt voet bij stuk: oude schadegevallen (voor 31 maart 2017) kunnen niet terecht bij nieuwe Tijdelijke Commissie en moeten strijd aan met NAM. ‘Het kan niet, het kan er niet bij’, zegt hij in #gasdebat  5:48 PM – Feb 7, 2018

De regeringspartijen willen voorlopig minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat niet voor de voeten lopen. Die slaagde er vorige week in na lang soebatten een schadeprotocol overeen te komen met bestuurders en vertegenwoordigers uit Groningen, waarbij gaswinningsbedrijf NAM geen rol meer speelt in de afhandeling van de schade. Gedupeerden die na 31 maart 2017 schade melden kunnen vanaf 19 maart terecht bij een tijdelijke commissie bestaande uit experts die hun zaak ter hand neemt. Zodra de schade vast is komen te staan, moet de NAM die vergoeden. De NAM heeft nu ook schriftelijk bevestigd dat te zullen doen, meldde Wiebes vanmiddag aan de Kamer.

Hoewel de Kamer blij is met het protocol, is er ongenoegen over de schadegevallen die voor de datum van 31 maart 2017 zijn gemeld. Deze gedupeerden hebben nog steeds wel direct te maken met de NAM. Volgens Wiebes kan dat niet anders: de commissie kan deze gevallen er domweg niet bij hebben. ,,Ik heb niet alles in de aanbieding. Het is een begin. We zijn keihard aan het werk”, aldus de minister.

Oude gevallen

Voor 1 juli moeten al deze oude, soms al jaren voortslepende gevallen zijn afgehandeld. De NAM heeft daarvoor 50 miljoen euro extra opzij gezet, wat volgens Wiebes genoeg is om alle schade te kunnen dekken. Op verzoek van D66-Kamerlid Rob Jetten zal hij de Kamer rond 1 mei een tussenstand melden in hoeverre de NAM zich aan de afspraak houdt.

Eind maart besluit Wiebes hoe de gaskraan nog dit jaar verder dicht kan worden gedraaid. In het debat herhaalde hij het voornemen om de gaswinning ‘zo snel mogelijk’ terug te brengen naar 12 miljard kubieke meter, precies wat het Staatstoezicht op de Mijnen vorige week adviseerde. Dat besluit moet voor de zomer vallen. Wiebes moet eerst in kaart brengen welke inspanningen nodig zijn om de gasproductie te verlagen. De bouw van een nieuwe stikstofinstallatie, dat geïmporteerd gas kan omzetten naar gas van Groningse kwaliteit, is daarbij een optie. Ook wil hij nagaan in hoeverre de export kan worden teruggedrongen, hoe de industrie van het Groningse gas af kan en hoe gaskachels en –fornuizen op termijn helemaal uit de handel genomen worden.

 

NAM en kabinet eens over vergoeding schade

Telegraaf 07.02.2018  Het kabinet en gaswinningsbedrijf NAM zijn het onderling eens over de vergoeding van de schade van de gaswinning in Groningen. De NAM vergoedt de schade van gedupeerden die daarop volgens de nieuwe regels recht hebben.

De afhandeling van de schade gaat voortaan helemaal buiten de NAM om, hebben het Rijk, de provincie Groningen, gemeenten en maatschappelijke organisaties vorige week afgesproken. De overheid keert de schadevergoeding uit en verhaalt de kosten op de NAM, schrijft het nieuwe zogeheten schadeprotocol voor. Die laatste blijft aansprakelijk.

Een onafhankelijke commissie beoordeelt voorlopig of een melder aanspraak maakt op schadevergoeding. De kosten die deze commissie zelf maakt, komen voor rekening van de overheid, schrijft minister Eric Wiebes van Economische Zaken aan de Tweede Kamer. Dat geldt ook voor die van de commissie van beroep. Zo wordt hun onafhankelijkheid gewaarborgd.

De nieuwe regels gelden voor alle schade die is gemeld na 31 maart vorig jaar. Voor oudere schademeldingen gelden de oude regels nog, maar de NAM heeft volgens Wiebes beloofd het uiterste te doen om die naar tevredenheid van de Groningers af te handelen. Daarvoor trekt de NAM nog eens 50 miljoen euro uit.

De Kamerleden die woensdag debatteren over de gaswinning putten weinig vertrouwen uit de toezegging van de NAM over oudere schademeldingen. Waarom vallen de oudere gevallen niet ook onder het nieuwe protocol, vroegen onder anderen Sandra Beckerman (SP) en Henk Nijboer (PvdA) aan Wiebes.

Eric Wiebes, minister van Economische Zaken en Klimaat, tijdens het debat in de Tweede Kamer over de gaswinning in Groningen. © ANP

Minister Wiebes sluit overeenkomst met NAM over financiering schadeprotocol Groningen

RO 07.02.2018 Minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat en de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) hebben vandaag een overeenkomst gesloten over de financiering van het nieuwe protocol voor de afhandeling van schade als gevolg van de gaswinning in Groningen. Met het nieuwe protocol wordt de schadeafhandeling voortaan publiekrechtelijk georganiseerd. De overheid keert de schadevergoeding uit en verhaalt de kosten op de NAM die aansprakelijk blijft voor de schade als gevolg van de gaswinning in Groningen.

Met de overeenkomst wordt de financiële dekking van de schade-uitkeringen door de NAM geregeld. Om de onafhankelijkheid van de Tijdelijke commissie mijnbouwschade Groningen te verzekeren, zal de overheid de kosten met betrekking tot de leden en huisvesting van de commissie voor haar rekening nemen.

Documenten;

Kamerbrief – Overeenkomst NAM

Kamerstuk: Kamerbrief | 07-02-2018

Zie ook

‘Veiligheidssituatie Groningen na beving Zeerijp verbetert pas over een jaar’ 

NU 06.02.2018 De veiligheidssituatie in Groningen, die zich sinds de aardbeving bij Zeerijp op 8 januari in ‘code rood’ bevindt, zal “op zijn vroegst” pas over een jaar verbeteren. Dit meldt het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) dinsdag.

Het verlagen van de gaswinning van 21,6 naar 12 miljard kuub per jaar zal dan pas effect hebben, aldus de toezichthouder. Tot die tijd bestaat er een kans op (zwaardere) aardbevingen.

Het SodM adviseerde vorige week de algehele gaswinning te verlagen naar 12 miljard naar aanleiding van de forse beving in januari bij Zeerijp (gemeente Loppersum). Ook wilde de toezichthouder dat er helemaal geen gas meer gepompt wordt in de regio Loppersum.

Het advies is naar minister Eric Wiebes van Economische Zaken gestuurd. Deze zegt “zo snel mogelijk” te verlagen naar de 12 miljard kuub. Het stopzetten van de gaswinning in Loppersum is vrijdag al wel per direct stopgezet, omdat dit geen effect heeft op de leveringszekerheid van het gas.

De effecten hiervan zijn volgens de toezichthouder binnen drie tot zes maanden te zien. 

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Zeerijp

De code rood werd bereikt door de aardbeving bij Zeerijp, die een magnitude van 3.4 had. Hiermee was het de zwaarste aardbeving in Groningen in vijf jaar tijd.

Als gevolg van de voor de provincie zware beving, trad het zogeheten meet- en regelprotocol in werking. Dit gebeurt als er relatief veel of zware aardbevingen plaatsvinden. Het hoogste interventieniveau, de eerder genoemde code rood, werd bereikt door Zeerijp.

Impact

“De beving heeft een flinke impact gehad”, aldus het SodM eerder. De toezichthouder wijst erop dat de aardbevingen in de provincie “doorwerken op het welbevinden en de gezondheid van de mensen”.

Uit een woensdag gepubliceerd rapport van onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen blijkt dat tienduizend inwoners acute gezondheidsproblemen  hebben als gevolg van de stress die de aardbevingen met zich meebrengen.

Hierdoor hebben ze een verhoogd arbeidsverzuim en meer kans op een burn-out. 1.800 mensen hebben een hoog risico op angst‑ of depressiestoornissen, melden de onderzoekers.

Leveringszekerheid

Het is niet bekend wanneer de productie naar 12 miljard kuub wordt verlaagd. De minister liet eerder al weten “zo klem als een deur te zitten”, omdat hij te maken heeft met de grootverbruikers in het bedrijfsleven, leveringszekerheid voor huishoudens en contracten met het buitenland.

Eind maart laat Wiebes aan de Tweede Kamer weten hoe en wanneer hij de verlaging voor elkaar wil krijgen. Of dat binnen deze kabinetsperiode kan, is ook nog niet te zeggen. “Ik zet alles op alles om daar zo snel mogelijk te komen.”

Zie ook: Forse verlaging van gaswinning garandeert geen veilig Groningen

Lees meer over: Gaswinning Groningen

zie ook:

Lichte beving in Loppersum gemeten

Commentaar: de kritiek op oud-bewindslieden, de NAM, Shell en Exxon is enigszins huichelachtig

Opportunisme was bepalend voor het verloop van het aardgasdrama.

VK 03.02.2018 De bereidheid om de Groningers te compenseren voor de schade die zij hebben geleden door de aardgaswinning is gegroeid naarmate onze afhankelijkheid van aardgas afnam. Het verloop van de kwestie is dus niet alleen bepaald door voortschrijdend inzicht over de relatie tussen de gaswinning en de periodieke aardbevingen in het winningsgebied, maar ook door banaal opportunisme.

Tot voor kort meende Nederland zich geen ruimhartigheid tegenover de gedupeerde Groningers te kunnen veroorloven. Dat de gaswinning in 2013 werd verhoogd tot 54 miljard kuub, in weerwil van het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen om terug te gaan naar 12 miljard kuub, wordt nu oud-minister Henk Kamp in de schoenen geschoven.

Het is echter twijfelachtig of de Kamer in een tijd van pijnlijke bezuinigingen met een inkomstenderving van zo’n 12 miljard euro zou hebben ingestemd.

Daarvan zou helemaal geen sprake zijn geweest in de tijd dat Nederland voor de financiering van zijn sociale zekerheid, infrastructuur, de rente op zijn staatsschuld, zorg, onderwijs en openbaar bestuur in belangrijke mate afhankelijk was van de aardgasbaten. Tussen 1960 en 2010 bedroegen de aardgasbaten zo’n 211 miljard euro. De belastingbetaler zou ongetwijfeld zijn gaan piepen als hij dit immense bedrag zelf had moeten ophoesten.

Deze operatie zal niet pijnloos verlopen voor degenen die tot dusverre uitsluitend van het Gronings gas hebben geprofiteerd

De kritiek – binnen en buiten de Kamer – op oud-bewindslieden, de NAM en haar aandeelhouders Shell en Exxon is daarom enigszins huichelachtig. Het klopt dat de omvang van het Groningse drama te laat is onderkend en dat een adequate reactie vervolgens te lang op zich heeft laten wachten.

Maar de personen en instanties die nu de zwartepiet krijgen toegespeeld, hebben gehandeld volgens de nationale consensus. Iedereen was medeplichtig. Iedereen, behalve de Groningers die lange tijd voor gekke henkie werden gehouden omdat zij een verband vermoedden tussen de gaswinning en de scheuren die in de gevels van hun huizen verschenen.

Aan minister Wiebes de ogenschijnlijk onoplosbare taak om de Groningers te compenseren met behoud van ‘leveringszekerheid’ binnen aanvaardbare grenzen.

Eén ding staat nu al vast: deze operatie zal niet pijnloos verlopen voor degenen die tot dusverre uitsluitend van het Gronings gas hebben geprofiteerd.

Volg en lees meer over:  COMMENTAAR   NEDERLAND  OPINIE

We komen er helemaal uit beste Groningers !!!

’Hele kabinet werkt mee aan oplossingen Groningen’

Telegraaf 02.02.2018 Het hele kabinet ’draagt zijn steentje bij’ aan het oplossen van de problemen door gaswinning in Groningen. „Het wordt vreselijk hard werken”, zei premier Rutte vrijdag.

Tijdens de wekelijkse persconferentie vertelde de premier dat alle bewindslieden zich inzetten voor Groningen. Zo gaat minister De Jonge (Volksgezondheid) de schade onder de loep nemen aan de lokale verpleeghuizen en reist minister Koolmees (Sociale Zaken) af naar het noorden om de kansen voor de arbeidsmarkt te onderzoeken.

„Uiteraard geldt voor de Groningers: eerst zien, dan geloven”, zei Rutte daarover. „Maar we hopen met deze brede aanpak te laten zien dat het ons menens is.”

Eind maart hoopt het kabinet met een ’inventarisatie’ van wat er allemaal moet gebeuren te komen. Ook zei hij dat Groningers niet bang hoeven te zijn dat er niet genoeg geld is voor schade-afwikkeling. Dat is volgens Rutte verder ’ons probleem’.

Waarom de toezichthouder zo weinig weet over Gronings gas

NOS 02.02.2018 “Hoewel iedereen in deze zaal overtuigd is van het verband tussen gaswinning en aardbevingen, kan niet goed voorspeld worden bij welk niveau van gaswinning welke mate van aardbevingen zich voor zullen doen. Dat betekent dat ons advies niet gebaseerd is op zekere conclusies.”

Met deze voetnoot presenteerde het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) gisteren het advies om de gaswinning in Groningen zo snel mogelijk terug te draaien naar maximaal 12 miljard kuub per jaar. Maar de onzekerheden rond dit advies zijn dus nog groot.

“En dat heeft mij verbaasd”, zegt Theodor Kockelkoren in Met het Oog op Morgen. Hij is nog maar een maand inspecteur-generaal bij het SodM. “Ik had verwacht dat we daar beter inzicht in zouden hebben, maar dat is niet het geval.”

Is er een rustig niveau van gaswinning waarbij de spanningen in de breuken wegvloeien zonder dat er zware aardbevingen zijn?, aldus Theodor Kockelkoren, inspecteur-generaal bij het SodM.

Al sinds de jaren 90 wordt gesproken over een causaal verband tussen de bevingen en de gaswinning. “Ik heb begrepen dat het niet eenvoudig was om mensen te vinden die veel van het onderwerp weten, maar geen relatie hebben met de olie- of gasindustrie. Daarom heeft het even geduurd”, zegt Kockelkoren.

Sommige onderzoeken naar het verband worden deels gefinancierd door de NAM, een belanghebbende. Maar Kockelkoren wil de veiligheidsrisico’s objectief kunnen bepalen. “Voor ons is het heel belangrijk dat de ingewikkelde rekenmodellen op een wetenschappelijke manier gevalideerd kunnen worden. Door onafhankelijke wetenschappers.”

Theodor Kockelkoren (m) presenteert het SodM-advies ANP

Die onafhankelijke wetenschappers wonen niet om de hoek. “Voor een deel kunnen we samenwerken met TNO voor onafhankelijke mensen. Maar voor een deel moeten we ook uitwijken naar het buitenland.”

Lastig is dat het Groningse gasveld absoluut uniek is in de wereld. Kockelkoren kan dus nergens de kunst afkijken. Wel kan hij gebruikmaken van kennis bij Zwitserse en Italiaanse instituten, die het punt onderzoeken waarop schade ontstaat. “En nog belangrijker: wanneer er huizen beginnen in te storten. Want dat is belangrijk om risico’s te kunnen bepalen.”

Dan is er nog een kwestie waar de toezichthouder meer duidelijkheid over wil: hoe je toch gas kunt winnen zonder aardbevingen. “Is er een rustig niveau van gaswinning waarbij de spanningen in de aarde op een natuurlijke manier wegvloeien? We weten niet of dat zo is en bij welk niveau dan. De NAM onderzoekt dat momenteel, maar het is ook belangrijk dat daar onafhankelijk onderzoek naar komt.”

BEKIJK OOK

‘Hou je de verlaging van de gaswinning tegen? Dan heb je een probleem’

Advies: gaswinning zo snel mogelijk terug naar 12 miljard kuub

‘In Groningen zitten de scheuren in de muren én in de mensen’

Ruim 5600 schademeldingen na beving Zeerijp

Telegraaf 02.02.2018 Het Centrum Veilig Wonen heeft na de aardbeving bij het Groningse Zeerijp al 5654 meldingen van schade gekregen. Op 15 januari stond de teller op iets meer dan 2900, een paar dagen daarvoor op 2000.

De aardbeving bij Zeerijp was op 8 januari. Het was de zwaarste in het gebied in vijf jaar.

 

Ruim 5.600 schademeldingen na beving Zeerijp

AD 02.02.2018 Het Centrum Veilig Wonen heeft na de aardbeving bij het Groningse Zeerijp al meer dan 5.600 schademeldingen gekregen. Het epicentrum van de beving op 8 januari lag bij het dorp Zeerijp in de gemeente Loppersum.

Rond 15.00 uur op de bewuste maandagmiddag werd het dorp opgeschrikt door een zware beving van 3.4 op de schaal van Richter. Inwoners spraken op sociale media over trillende bureaustoelen en krakende vloeren. Het dorp was in een maand tijd al zes keer het epicentrum van een beving.

De telefoon van het Centrum Veilig Wonen stond in de dagen na de zware beving roodgloeiend. Een week later stond de teller al op 2.900 meldingen. Inmiddels is dat aantal opgelopen naar 5.654. 

Boze inwoners

De talloze bevingen in Groningen zijn een gevolg van de aardgaswinning in het gebied. De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) kreeg in 1963 een concessie om gas uit de bodem te halen. Tot 2015 is in totaal 2115 miljard Nm3 (de inhoudsmaat voor aardgas) aan het Groningenveld onttrokken. Het gas zit op ongeveer drie kilometer onder de grond; de meeste aardbevingen vinden ook op deze diepte plaats. Minister Eric Wiebes (van Economische Zaken) bezocht Zeerijp twee dagen na de aardbeving in een poging de onrust weg te nemen.

Vandaag werd bekend dat de gaswinning bij de gasvelden rondom Loppersum is stilgelegd. De beving drie weken geleden bracht de discussie over het oppompen van gas in Groningen in een stroomversnelling. De NAM wil ook stoppen met gaswinning op de locatie Eemskanaal.

België wil garantie voor gaslevering na productieverlaging Groningen

NU 02.02.2018 België wil garanties van Nederland dat de afspraken over gaslevering worden nagekomen nu de winning wordt teruggeschroefd.

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken had deze week de Belgische minister van Energie Marie-Christine Marghem hierover aan de lijn.

”We moeten een zo goed mogelijke oplossing voor de bevoorradingszekerheid vinden’’, licht Marghems woordvoerder toe. De bedoeling is dat het gesprek op 26 februari wordt voortgezet tijdens een Europese ministerraad over energie.

Nederland levert ongeveer 30 procent van het in België verstookte gas. Eerder is afgesproken dat de gaskraan vanaf 2024 geleidelijk wordt dichtgedraaid en de levering in 2030 stopt.

Omdat ruim 1,6 miljoen Belgische huishoudens in grofweg het midden van België zijn ingericht op het Nederlandse laagcalorische gas, zijn de Vlaamse, Waalse en Brusselse overheden bezig aanpassingen voor te bereiden. De conversie moet volgens netbeheerder Fluxys in 2029 klaar zijn.

In geval van nood kan een fabriek in Turnhout worden geactiveerd om hoogcalorisch gas uit andere landen geschikt te maken, aldus de zegsman.

 Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Schademeldingen

Het Centrum Veilig Wonen heeft na de aardbeving bij Zeerijp al 5.654 meldingen van schade gekregen. Op 15 januari stond de teller op iets meer dan 2.900, een paar dagen daarvoor op 2.000.

Lees meer over: Gaswinning Groningen België

 

België zoekt gasgarantie bij Wiebes

Telegraaf 02.02.2018 België wil garanties van Nederland dat de afspraken over gaslevering worden nagekomen nu de winning wordt teruggeschroefd. Minister Eric Wiebes van Economische Zaken had deze week de Belgische minister van Energie Marie-Christine Marghem hierover aan de lijn.

„We moeten een zo goed mogelijke oplossing voor de bevoorradingszekerheid vinden”, licht Marghems woordvoerder toe. De bedoeling is dat het gesprek op 26 februari wordt voortgezet tijdens een Europese ministerraad over energie. Wiebes’ ministerie wil niet meer kwijt dan dat „de minister in goed overleg is met zijn buitenlandse collega’s om te kijken naar mogelijkheden om de reeds afgesproken afbouw van Gronings gas verder te versnellen.”

Nederland levert ongeveer 30 procent van het in België verstookte gas. Eerder is afgesproken dat de gaskraan vanaf 2024 geleidelijk wordt dichtgedraaid en de levering in 2030 stopt.

Omdat ruim 1,6 miljoen Belgische huishoudens in grofweg het midden van België zijn ingericht op het Nederlandse laagcalorische gas, zijn de Vlaamse, Waalse en Brusselse overheden bezig aanpassingen voor te bereiden. De conversie moet volgens netbeheerder Fluxys in 2029 klaar zijn.

In geval van nood kan een fabriek in Turnhout worden geactiveerd om hoogcalorisch gas uit andere landen geschikt te maken, aldus de zegsman.

België wil gasgarantie van Wiebes

AD 02.02.2018 België wil garanties van Nederland dat de afspraken over gaslevering worden nagekomen nu de winning wordt teruggeschroefd. Minister Eric Wiebes van Economische Zaken had deze week de Belgische minister van Energie Marie-Christine Marghem hierover aan de lijn.

,,We moeten een zo goed mogelijke oplossing voor de bevoorradingszekerheid vinden”, licht Marghems woordvoerder toe. De bedoeling is dat het gesprek op 26 februari wordt voortgezet tijdens een Europese ministerraad over energie. Wiebes’ ministerie wil niet meer kwijt dan dat ‘de minister in goed overleg is met zijn buitenlandse collega’s om te kijken naar mogelijkheden om de reeds afgesproken afbouw van Gronings gas verder te versnellen’.

Lees ook;

Duivels dilemma voor Wiebes

Lees meer

Gaswinning in Loppersum stilgelegd

Lees meer

Nederland levert ongeveer 30 procent van het in België verstookte gas. Eerder is afgesproken dat de gaskraan vanaf 2024 geleidelijk wordt dichtgedraaid en de levering in 2030 stopt.

Aanpassingen

Omdat ruim 1,6 miljoen Belgische huishoudens in grofweg het midden van België zijn ingericht op het Nederlandse laagcalorische gas, zijn de Vlaamse, Waalse en Brusselse overheden bezig aanpassingen voor te bereiden. De conversie moet volgens netbeheerder Fluxys in 2029 klaar zijn.

In geval van nood kan een fabriek in Turnhout worden geactiveerd om hoogcalorisch gas uit andere landen geschikt te maken, aldus de zegsman.

 

Grafiek toont schokkende groei aardbevingen in Groningen

AD 02.02.2018 De maatschappelijke en politieke discussie over de aardbevingen in het noorden van Nederland bereikte de afgelopen maanden een hoogtepunt. In een grafiek wordt nog eens duidelijk waarom: het aantal bevingen is de afgelopen decennia angstaanjagend toegenomen.

In de grafiek van de Vlaming Maarten Lambrechts, datajournalist en consultant in datavisualisatie, is duidelijk te zien dat er vroeger nauwelijks aardbevingen in Nederland waren. Met uitzondering van een korte periode van veel bevingen in Limburg in de jaren 90, hebben Nederlanders weinig te vrezen. Tot er een aantal jaren later steeds meer bevingen in Groningen plaatsvinden.

Lees ook;

Miljardenclaim NAM dreigt bij terugschroeven gas

Lees meer

Geheime stukken gaswinning: rol van Staat groter dan gedacht

Lees meer

Gaswinning in Loppersum stilgelegd

Lees meer

Staatstoezicht: Breng gasproductie met bijna helft terug

Lees meer

Op de kaart, die Lambrechts maakte voor een aanstaand datavisualisatie-evenement, is duidelijk te zien hoe plaatselijk de bevingen zijn, allemaal rondom locaties van gasboringen door de NAM. Vanaf 1992 worden er vrijwel non-stop bevingen gemeten en dat is tot op de dag van vandaag zo.

Data: KNMI.

Bevingen in Groningen op kaart. Data: KNMI © Maarten Lambrechts

Gaswinning in Loppersum stilgelegd na advies toezichthouder 

NU 02.02.2018 De gaswinning in het Groningse Loppersum is per direct stilgelegd. Dit is een maatregel nadat in deze regio op 8 januari de zwaarste aardbeving in vijf jaar tijd plaatsvond.

“In de controlekamer in Hoogezand zijn de installaties uitgezet”, laat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) vrijdag weten. 

Minister Eric Wiebes vroeg de gaswinner donderdag, “zo snel als redelijkerwijs mogelijk is” uitvoering te geven aan het advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). De toezichthouder is van mening dat een forse ingreep noodzakelijk is om de kans op schade door aardbevingen te verlagen.

Sinds 2015 wordt er echter weinig gas meer gehaald uit de bodem van Loppersum en omgeving. Dit komt doordat de Raad van State in april van dat jaar besloot dat er enkel gas mocht worden gewonnen als dat op andere locaties niet mogelijk was. In 2016 is nog een miljard kuub in de gaswinningslocaties rondom Loppersum geproduceerd.

Zeerijp

In Zeerijp (gemeente Loppersum) vond op 8 januari een aardbeving plaats met een magnitude van 3.4, de zwaarste in vijf jaar tijd. Volgens het SodM kan deze aardbeving veroorzaakt zijn doordat bij vorst de gaskraan open wordt gedraaid in de regio.

“Het is mogelijk dat het open- en dichtdraaien van de clusters (productielocaties red.) heeft geleid tot de beving bij Zeerijp”, aldus de toezichthouder.

Naast Loppersum, wil de NAM ook een productielocatie in Eemskanaal uitzetten. Dit wil de gaswinner vanwege de aardbevingen in het oostelijke deel van de stad Groningen. Deze namen in de afgelopen paar maanden toe in vergelijking met eerdere periodes.

Advies

De toezichthouder presenteerde donderdag een serie maatregelen aan de minister, die volgens hen nodig zijn na de aardbeving van vorige maand. Zo wil het SodM ook dat de gaswinning in zijn geheel wordt teruggebracht van 21,6 naar 12 miljard kuub per jaar.

Wiebes liet donderdag al weten dit advies op te volgen op de lange termijn. “We moeten naar 12 miljard kuub. Dat is bijna een halvering. Dat zal een enorme maatschappelijke opgave zijn”, aldus de minister.

Aan het advies op de gaskraan in Loppersum dicht te draaien, kon sneller gehoor worden gegeven omdat dit volgens onderzoek van de Gasunie geen invloed heeft op de leveringszekerheid.

 Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Afhankelijk

De verlaging van de gasproductie in zijn geheel leidt ertoe dat er problemen komen met de leveringszekerheid. “De huidige behoefte is bijna dubbel zo hoog”, aldus Wiebes.

In een eerder op donderdag gestuurde brief aan de Kamer schrijft Wiebes dat de veiligheid van de Groningers niet ter discussie staat, maar het is tegelijk ook duidelijk “dat we niet zomaar iedereen van het gas kunnen afschakelen”.

Mede vanwege deze tegenstrijdige belangen zei Wiebes eerder al dat hij “zo klem als een deur” zit.

Gasunie

Uit de analyse van de Gasunie, die donderdag naast het SodM-advies eveneens is aangeboden aan Wiebes, blijkt dat verlaging sterk afhankelijk is van de temperatuur. 

In het gunstigste scenario, een “mild jaar”, komt deze op 14 miljard kuub te liggen. Dit is dus nog 2 miljard kuub boven wat SodM adviseert.Ook zegt de Gasunie dat, als per direct wordt overgestapt op temperatuurafhankelijk produceren, de gaswinning nauwelijks omlaag kan gaan: namelijk tussen de 19,5 en 21 miljard kuub. Dit gaat dan om het gasjaar dat loopt tot oktober 2018.

De minister wil dat Gasunie kijkt “naar de mogelijkheden om al dit gasjaar minder gas te winnen zonder dat de leveringszekerheid in gevaar komt”.

Zie ook: Wat gebeurt er als de gaskraan in Groningen helemaal dichtgaat?

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Gaswinning in Loppersum per direct stilgelegd

Telegraaf 02.02.2018 De gaswinning in het ernstig door aardbevingen getroffen Loppersum is stilgelegd. De NAM, die het gas in Groningen wint, heeft naar eigen zeggen onmiddellijk gehoor gegeven aan de opdracht van minister Eric Wiebes van Economische Zaken.

De NAM bracht een grafiek naar buiten waarop te zien is dat de vijf gaswinningslocaties rond Loppersum geen gas meer oppompen. Wiebes droeg het bedrijf eerder op de dag op de winning daar stil te leggen op advies van toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). De NAM had de sluiting onlangs al geopperd, en die sluiting brengt volgens de Gasunie ook afnemers niet meteen in de problemen. De Gasunie onderzoekt nog wel of er geen gastekort ontstaat als de winning rond Loppersum helemaal en voorgoed verleden tijd is.

De NAM wil meteen werk maken van de ontmanteling van de gasinstallaties rond Loppersum. „Want uit is uit”, vindt NAM-directeur Gerard Schotman.

BEKIJK OOK:

Blij Groningen vraagt nu om ’doorpakken’

De NAM wil ook stoppen met de gaswinning op de locatie Eemskanaal, die de bodem onder oostelijke delen van de stad Groningen in beweging kan zetten. De Gasunie ziet geen bezwaar tegen sluiting van deze gasinstallatie, maar het SodM moet zich er nog over uitspreken. De toezichthouder doet dat volgens de NAM zo snel mogelijk.

BEKIJK OOK:

Groningen ziet het tij keren

Loppersum en omstreken ondervinden veel hinder van de door gaswinning in beweging gekomen bodem. Het gebied liep drie weken geleden nieuwe schade op door de forse aardbeving in buurdorp Zeerijp. Die beving bracht de discussie over de gaswinning in Groningen in een stroomversnelling.

View image on Twitter

  NAM@NAMbv

NAM heeft direct gehoor gegeven aan de opdracht die de Minister van EZK vanmorgen aan NAM gaf om de 5 Loppersum-clusters stil te zetten.

Zoals te zien op de afbeelding, is de productie uit die clusters nu 0. 11:57 AM – Feb 2, 2018

Gaswinning in Loppersum per direct stilgelegd

NOS 02.02.2018 De gaswinning in het Groningse Loppersum is met onmiddellijke ingang stilgelegd. Dat meldt de Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM). Het gaat om vijf locaties die nu stilliggen.

Gisteren schreef minister Wiebes van Economische Zaken in een brief aan de Tweede Kamer dat hij wil dat de gaswinning in Loppersum zo snel mogelijk wordt stilgelegd. Hij deed dat na een advies van het Staatstoezicht op de Mijnbouw (SodM), dat Wiebes adviseert om zo snel mogelijk de gaswinning in Groningen terug te brengen naar 12 miljard kuub op jaarbasis.

In het advies van de SoDM staat dat de sluiting van de locaties bij Loppersum direct een veiligere situatie oplevert. Volgens Wiebes is de sluiting waarschijnlijk permanent. “Na 55 jaar geven deze vijf putten geen gas meer, het lijkt er wel op dat het definitief is”, zei hij na de ministerraad.

Afbeelding weergeven op Twitter

  > NAM@NAMbv

NAM heeft direct gehoor gegeven aan de opdracht die de Minister van EZK vanmorgen aan NAM gaf om de 5 Loppersum-clusters stil te zetten.

Zoals te zien op de afbeelding, is de productie uit die clusters nu 0. 11:57 – 2 feb. 2018

De Groninger Bodem Beweging is positief over de sluiting. “We zijn blij dat de daad bij het woord wordt gevoegd”, zei voorzitter Jelle van der Knoop. Hij merkte wel op dat de locaties nog maar weinig werden gebruikt. “De grote klap moet nog komen.”

Sinds 2015 werd er weinig gas meer uit de bodem van Loppersum gehaald. Dat jaar bepaalde de Raad van State dat er alleen gas mocht worden gewonnen als dat op andere locaties niet meer mogelijk is. Er werden nog kleine hoeveelheden gas gewonnen om de clusters open te houden. In 2016 was Loppersum goed voor ruim 1 miljard kuub gas.

Niet direct in de problemen

Volgens de Gasunie komen klanten niet direct in de problemen bij sluiting van de gaswinningslocaties in Loppersum.

De Gasunie waarschuwde gisteren wel dat er zeker 14 miljard kuub nodig is om aan de vraag naar gas te voldoen, waarmee de 12 miljard die het SodM adviseert dus niet genoeg is. In extreem koude jaren, zoals in 1996, kan die vraag volgens de Gasunie zelfs oplopen tot 27 miljard kuub.

Dit jaar wordt er zo’n 21,6 miljard kuub gewonnen uit het Groningse gasveld. Het kabinet wilde de winning sowieso al verlagen naar 20,1 miljard. Het SodM adviseerde in 2012 al om de winning naar 12 miljard kuub te verlagen, wat de toezichthouder dus gisteren op basis van nieuwe berekeningen opnieuw deed.

BEKIJK OOK;

Wiebes: het kost tijd om gaswinning te verminderen maar ‘de 12’ moet gehaald

Advies: gaswinning zo snel mogelijk terug naar 12 miljard kuub

Gaswinning in Loppersum stilgelegd

AD 02.02.2018 De gaswinning bij de gasvelden rond het Groningse Loppersum is stilgelegd. Dat meldt de Nederlands Aardoliemaatschappij (NAM) vandaag. Uit een grafiek van de NAM blijkt dat de vijf gaswinningslocaties rond Loppersum geen gas meer oppompen.

View image on Twitter

  NAM@NAMbv

NAM heeft direct gehoor gegeven aan de opdracht die de Minister van EZK vanmorgen aan NAM gaf om de 5 Loppersum-clusters stil te zetten.

Zoals te zien op de afbeelding, is de productie uit die clusters nu 0. 11:57 AM – Feb 2, 2018

Gisteren adviseerde het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) dat, om de veiligheid van de Groningers te kunnen blijven garanderen, de gaswinning uit het Groningenveld terug moet naar 12 miljard kubieke meter per jaar.

Minister Erik Wiebes (Economie) liet daarop aan het parlement weten dat de gaswinlocaties in Loppersum op een zo ‘kort mogelijke termijn’ zouden worden gesloten. Daarmee volgde de minister razendsnel het SodM-advies op. ,,Ik ben geen aardbevingsdeskundige”, zegt Wiebes. ,,Wat ik heb gedaan is het advies van het SodM in zijn geheel opvolgen. Ik heb niet het hele verleden gereconstrueerd. Ik heb advies gevraagd, gelezen wat er stond en besloten het op te volgen.”

Sluiting

De NAM had de sluiting onlangs al geopperd, en die sluiting brengt volgens de Gasunie ook afnemers niet meteen in de problemen. De Gasunie onderzoekt nog wel of er geen gastekort ontstaat als de winning rond Loppersum helemaal en voorgoed verleden tijd is.

Het advies van de toezichthouder luidde om een aantal winlocaties meteen te sluiten: Ten Post, Overschild, De Paauwen, ’t Zand en Leermens, de zogenoemde Loppersumclusters. Vandaag meldt de NAM ook meteen werk te willen maken van de ontmanteling van de gasinstallaties rond Loppersum. ,,Want uit is uit”, vindt NAM-directeur Gerard Schotman.

Wiebes laat in het midden of de installaties bij Loppersum ook snel moeten worden ontmanteld. ,,Dat is vers twee. Het gaat me nu om de gaswinning.”

Stoppen

De NAM wil ook stoppen met de gaswinning op de locatie Eemskanaal, die de bodem onder oostelijke delen van de stad Groningen in beweging kan zetten. De Gasunie ziet geen bezwaar tegen sluiting van deze gasinstallatie, maar het SodM moet zich er nog over uitspreken. De toezichthouder doet dat volgens de NAM zo snel mogelijk.

Loppersum en omstreken ondervinden veel hinder van de door gaswinning in beweging gekomen bodem. Het gebied liep drie weken geleden nieuwe schade op door de forse aardbeving in buurdorp Zeerijp. Die beving bracht de discussie over de gaswinning in Groningen in een stroomversnelling.

CV-ketel hoeft niet te worden aangepast nu gaskraan op half gaat

AD 02.02.2018 Nederlandse huishoudens hoeven geen aanpassing te doen aan hun cv-ketel of andere installatie nu minister Eric Wiebes  van Economische Zaken heeft beloofd de gaskraan in Groningen geleidelijk aan dicht te draaien. Leveringen van Nederlands gas aan huishoudens zijn volgens de Gasunie voorlopig gegarandeerd.

Wiebes wil zo snel mogelijk de gaswinning in Groningen verlagen. De winning bij Loppersum is inmiddels al stilgelegd. Mogelijk worden in de toekomst eventuele tekorten aangevuld met buitenlands gas.

Lees ook;

De gaskraan bij ons thuis moet dicht. Maar hoe?

Lees meer

Doorsnee cv-ketels zijn niet geschikt voor ander gas, maar consumenten hoeven  zich hier geen zorgen om te maken. Qua leveringen zullen namelijk eerst de export en de industrie eraan moeten geloven. Volgens ondernemersorganisatie UNETO-VNI zijn veel nieuwe cv-ketels overigens al beter geschikt voor buitenlands gas.

Installatie

Er is ook de mogelijkheid om via een nog te bouwen installatie buitenlands gas geschikt te maken voor de Nederlandse markt. Met een dergelijke stikstofinstallatie is een bedrag van zeker 500 miljoen euro gemoeid. De vraag is of Wiebes dat te duur vindt.

UNETO-VNI ziet een toenemende vraag naar alternatieven voor gas, zoals warmtepompen, zonnepanelen en andere duurzame voorzieningen. Ook de Gasunie meent dat het consumenten vrij staat om het gasverbruik alvast terug te schroeven.

7 VRAGEN

De gaskraan bij ons thuis moet dicht. Maar hoe?

AD 02.02.2018 De kogel is door de kerk. Om nog meer aardbevingsschade in Groningen te voorkomen, moeten al onze huizen van het gas af. Maar hoe dan?
En kan het niet anders? Zeven vragen en zeven antwoorden.

Dromerige Wiebes houdt van Groningers

Telegraaf 02.02.2018 Als minister Wiebes van Economische Zaken wordt gevraagd of Groningen een onmogelijk probleem is, geeft hij een bijzonder antwoord.

Faalde oud-minister Henk Kamp met zijn aanpak van het gasdossier?

Aanpak van Wiebes is voor Groningers een verademing

VK 01.02.2018 Groningers vinden de manier waarop minister van Economische Zaken Wiebes de aardbevingsschade door de gaswinning aanpakt een verademing na zijn voorganger. Heeft Henk Kamp gefaald?

‘U moet mij dus zien als een komkommer.’ En over de veiligheid van Groningers: ‘Daar staat een grote taak en hier staat een heel klein mannetje en dat ben ik.’ Ondenkbaar dat de behoedzame Henk Kamp dit ooit zou zeggen. Maar bij zijn partijgenoot (VVD) en opvolger als minister van Economische Zaken, Eric Wiebes, rollen dergelijke zelfrelativerende teksten voortdurend uit de mond. Hij boekt er succes mee in Groningen, waar ze Wiebes prijzen om zijn aanpak van de aardbevingsschade door de Groningse gaswinning.

Bijtende gasadviezen stellen minister voor haast onmogelijke opgave – wat kan Wiebes nog?

Wiebes zit ‘zo klem als een deur’

VK 01.02.2018 Omwille van de veiligheid moet de gaswinning in Groningen snel omlaag: van 21,6 naar 12 miljard kubieke meter per jaar. Met dat ingrijpende advies stelde het Staatstoezicht van de Mijnen minister Wiebes (VVD) donderdag voor een haast onmogelijke opgave.

Temeer omdat de Gasunie de minister van Economische Zaken en Klimaat meteen voorrekende dat de gaswinning dit jaar niet verder terug dan tot 19,5 miljard kuub. Die hoeveelheid is nodig voor het gasverbruik van huishoudens en industrie in Nederland en buurlanden.

Na de aardbeving bij Zeerijp op 8 januari (3,4 op de schaal van Richter) gaf het SodM al code rood af voor Groningen. ‘Er is een forse ingreep noodzakelijk om aan de veiligheidsnorm te voldoen en de kans op schade sterk te verlagen’, aldus inspecteur-generaal der Mijnen Theodor Kockelkoren. ‘De onzekerheden bij deze inschatting zijn groot, wij zijn daarom aan de veilige kant gaan zitten.’

Daarmee stelde het SodM minister Wiebes (VVD) donderdag voor een haast onmogelijke opgave.

Ministers Eric Wiebes en Carola Schouten praten op een tractor met Ate Kuipers, mede-organisator van de actie van boze boeren op het Malieveld. © Freek van den Bergh / de Volkskrant

Wiebes schetste in een brief aan de Tweede Kamer in twee citaten zijn dilemma. ‘Het belang van de veiligheid van de Groningers staat voor mij niet ter discussie’, schrijft hij. Maar ook: ‘Het is evident dat met een dergelijke daling van de productie naar huidige inzichten niet meer kan worden voldaan aan de gasvraag van huishoudens en bedrijven in binnen- en buitenland. De huidige behoefte is bijna dubbel zo hoog.’ Volgens de Gasunie is in een extreem warm jaar minimaal 14 miljard kuub nodig en in een extreem koud jaar 27 miljard kuub.

De ondergrenzen kunnen bovendien enkel worden bereikt als het principe van ‘vlakke winning’ wordt losgelaten. Nu wordt elke maand ongeveer evenveel gas opgepompt, vanuit het idee dat ongelijkmatige winning (meer in de winter, minder in de zomer) de bodem onrustig maakt.

Wiebes komt eind maart met een inventarisatie van alle mogelijkheden om de vraag naar Gronings gas op korte en langere termijn af te bouwen. Daarna zal het kabinet uiterlijk in juni een besluit nemen over het al dan niet verder dichtdraaien van de gaskraan. Wel roept de minister de NAM alvast op om de productieputten rond Loppersum ‘zo snel als redelijkerwijs mogelijk is’ te sluiten.

De minister zei eerder al de gaswinning zo veel mogelijk te willen terugschroeven. Maar hij zit naar eigen zeggen ‘zo klem als een deur’. Sinds 2014 is de gaswinning reeds met 60 procent verminderd. Welke opties heeft Wiebes nog, en hoe haalbaar zijn die?

1. Huishoudens van het Groningse gas af: een enorme klus

Ook al is het Groningse gas in 2030 sowieso zo goed als op, nu zijn 7 miljoen Nederlandse huishoudens nog afhankelijk van het specifieke ‘laagcalorische’ gas uit Groningen. Ze verbruiken zo’n 9 miljard kuub per jaar. Nederland zou meer gas kunnen importeren uit landen als Engeland, Noorwegen en Rusland, maar dat is ‘hoogcalorisch’, en niet geschikt voor oudere Nederlandse cv-ketels en fornuizen.

Sinds 2017 worden alleen nog ketels en fornuizen verkocht die zowel laagcalorisch als hoogcalorisch gas aankunnen. Voordat alle toestellen vervangen zijn, zijn we jaren verder.

Helemaal van het gas af kan ook. Voor nieuwbouwhuizen is een gasaansluiting waarschijnlijk vanaf volgend jaar niet meer verplicht. Maar voor bestaande woningen is gemiddeld een investering van 18.500 euro nodig om van het gas af te komen, rekende onderzoeksbureau Ecorys deze week voor. Nog los van de kosten: verduurzaming gaat jaren duren.

2. Bijmengen: dure mosterd na de maaltijd

De mogelijkheid bestaat om het importgas met stikstof bij te mengen tot Groningse kwaliteit. Dat gebeurt al op grote schaal: zo’n 33 tot 36 miljard kuub per jaar. Een extra stikstoffabriek voor 5 tot 7 miljard kuub leek in 2015 gebouwd te gaan worden. Hadden we dat toen maar gedaan, zal Wiebes deze week hebben gedacht. Zijn voorganger Kamp achtte het in 2016 niet meer nodig.

Nu is het bouwen van zo’n installatie eigenlijk dure mosterd na de maaltijd. De fabriek kost 500 miljoen euro en zal pas in 2022 klaar zijn. Terwijl de verwachting juist is dat er in Nederland en het buitenland steeds minder Gronings gas nodig is. In 2030 hebben we waarschijnlijk helemaal geen Gronings gas meer nodig.

© ANP

3. Industrie afschakelen: stuit op verzet

Een kortere klap kan Wiebes slaan bij de industrie, die inclusief gasgestookte energiecentrales zo’n 23 miljard kuub verbruikt. Onlangs zette de minister tweehonderd bedrijven met een brief onder druk om te stoppen met Gronings gas. Verduurzamen of overschakelen op importgas zou op termijn 5,5 miljard kuub per jaar kunnen schelen.

Maar overstappen op importgas is vaak technisch ingewikkeld, kostbaar (alleen voor de zeven grootste verbruikers al 150 miljoen euro, besparing: 2 miljard kuub) en ook niet van vandaag op morgen te doen. Zelfs Wiebes geeft ze tot 2022 de tijd. En die haast schoot de grootverbruikers al in het verkeerde keelgat.

Brancheorganisatie VEMW voelt er bovendien niets voor zijn leden op te laten draaien voor kosten die de staat en de NAM in hun ogen veroorzaakt hebben.

4. Nog minder exporteren: kans op diplomatieke rel

Een laatste optie is het beperken van de export. Die is de afgelopen jaren al ruim gehalveerd, tot zo’n 30 miljard kuub per jaar. Nieuwe contracten worden niet meer afgesloten of verlengd. Hoewel Wiebes zegt nog steeds met België, Duitsland en Frankrijk in gesprek te zijn, lijkt de rek er uit. In die landen zijn ze al druk bezig hun cv-ketels om te bouwen. Maar voorlopig blijft het gas uit Groningen er nodig.

Pas vanaf 2019 neemt de behoefte met zo’n 10 procent per jaar af. Het abrupt beëindigen van de export zou onze buurlanden letterlijk in de kou zetten en de bilaterale verhoudingen op scherp zetten.

De NAM, de staat en de provincie blijven naar elkaar wijzen; de Groningers zijn de dupe

De gaswinning in Groningen moet omwille van de veiligheid terug van 21,6 naar 12 miljard kuub per jaar. Met dat advies stelt het Staatstoezicht van de Mijnen minister Wiebes (VVD) van Economische Zaken en Klimaat voor een bijkans onmogelijke opgave. De Gasunie kwam vandaag ook met een advies: de absolute ondergrens voor dit jaar ligt op 19,5 miljard kuub. Wiebes zit ‘zo klem als een deur’.

Na de zwaarste aardbeving in Groningen in vijf jaar klinkt de roep om het dichtdraaien van de gaskraan weer luid en zegt ook minister Wiebes: ‘Nederland moet van het gas af’. Wat zou het betekenen als dat per direct gebeurt? (+)

Het epicentrum van de aardbeving die Groningen begin januari opschrikte, lag bij Zeerijp in de gemeente Loppersum. Juist in dat gebied is de gaswinning helemaal stilgelegd. Läslo Evers van de vakgroep seismologie van het KNMI legt uit hoe het kan dat hier toch weer een beving plaatsvond. (+)

De aardbeving bij Huizinge was met een kracht van 3,6 de zwaarste klap tot op heden en maakte van een lot uit de loterij een veiligheidsprobleem. Begin januari werd Groningen opnieuw opgeschrikt door een grote beving.

Volg en lees meer over:  AARDBEVINGEN IN GRONINGEN   ENERGIE   PROVINCIE GRONINGEN   NATUUR & MILIEU   AARDGAS   MILIEU   FOSSIELE BRANDSTOFFEN

Shell bereid garantstelling bevingsschade op papier te zetten

NU 01.02.2018 Shell wil zwart op wit zetten dat het bedrijf garant staat voor de kosten die voortkomen uit de bevingsschade in Groningen. Hoe dat er precies uit komt te zien, moet alleen nog worden uitgewerkt.

“Om alle twijfel weg te nemen: we staan garant, dat gaan we op papier zetten”, zei Marjan van Loon, directeur van Shell in Nederland, donderdag.

Zij was op uitnodiging van GroenLinks naar de Tweede Kamer gekomen voor een hoorzitting over de financiële gezondheid van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM).

Specifieker werd Van Loon niet. Dat komt volgens haar omdat er eerst over gesproken moet worden met Eric Wiebes, de minister van Economische Zaken. “We gaan dat netjes op papier zetten”, aldus Van Loon. Dat is volgens haar niet eerder dan april of mei, beloofde ze.

Opspraak

Shell, samen met ExxonMobil aandeelhouder van de NAM, kwam in opspraak nadat Trouw publiceerde dat het olie- en gasbedrijf afstand heeft genomen van de NAM met de intrekking van de aansprakelijkheidsverklaring (of 403-verklaring in jargon).

Partijen in de Kamer vrezen dat Shell daarmee niet meer verantwoordelijk wil zijn voor de bevingsschade. Als de NAM financieel tekort schiet, staan gedupeerde Groningers met lege handen, zo klonk het.

Shell stelt daarentegen dat het een logisch gevolg is van “jaarrekeningenrecht”. In een verklaring liet het bedrijf weten dat de NAM tot vorig jaar geen jaarrekeningen publiceerde. Zodoende konden toeleveranciers niet controleren of de NAM in staat was om aan de betaalverplichtingen te voldoen.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Argwaan

Van Loon kon de argwaan bij de meeste Kamerleden niet direct wegnemen. Het hielp ook niet dat ze zei dat er “een legertje juristen” voor nodig is.

“Groningers zijn bang voor een juridisch mijnenveld. Waarom wordt er niet simpelweg geld klaargezet?”, vroeg PvdA’er Henk Nijboer.

SP-Kamerlid Sandra Beckerman bood Van Loon aan direct al een document op te stellen. Gekscherend bedoeld of niet, het is Beckerman ernst dat de Groningers zo snel mogelijk duidelijkheid krijgen.

De centrale vraag van de meeste partijen was een simpele: Wat gebeurt er als NAM de rekeningen niet kan betalen? Van Loon: “Dan kan de rekening naar Shell.”

Of er een fonds met geld wordt opgericht door Shell en hoeveel daarin moet komen, zei Van Loon niet.  

Rolf de Jong, directeur in Nederland van ExxonMobil, had zo mogelijk nog meer moeite de Kamerleden te overtuigen.

Na vragen van verschillende parlementariërs in hoeverre het Amerikaanse olieconcern ook toespringt als de NAM in gebreke blijft, zei De Jong dat ExxonMobil in zijn 125-jarige bestaan nog nooit een dochteronderneming failliet heeft laten gaan.

Tot frustratie van meerdere Kamerleden bleef het daarbij. 

Miljarden

Van Loon liet woensdagavond in het televisieprogramma Jinek al weten dat Shell garant staat voor de schade die wordt veroorzaakt door de NAM.

De juridische waarde daarvan is alleen niet helemaal waterdicht, zeggen Steef Bartman en Eva Nass, respectievelijk hoogleraar ondernemingsrecht en advocaat. Beiden waren ook door de Kamer uitgenodigd voor de hoorzitting.

Bovendien is de NAM ‘slechts’ voor een derde deel aansprakelijk voor de schade, de overheid neemt de overige twee derde voor zijn rekening. Dat is in het verleden zo contractueel afgesproken.

Volgens Van Loon heeft de NAM ruim een miljard euro in kas. Daarnaast kan het bedrijf gebruikmaken van een kredietregeling bij Shell en ExxonMobil van 1,3 miljard euro.

Tel daar de inkomsten van de gaswinning van de komende vijf jaar á zes miljard euro en het deel dat de overheid moet betalen bij op, en je komt op een aardbevingsfonds van zo’n 12 miljard euro, berekende Van Loon. “De NAM is robuust.”

Lees meer over: Gaswinning Groningen Shell NAM

Aanbevolen artikelen;

NAM geeft aandeelhouders Shell en Exxonmobil geen winstuitkering meer

Minister spreekt met protesterende Groningse boeren over gaswinning

Wiebes gaat gasadvies ‘zo snel mogelijk’ uitvoeren

NAM reageert afwachtend op gasadvies, politiek tevreden

Shell betaalt rekening als NAM omvalt

Telegraaf 01.02.2018 Als de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) de schade als gevolg van gaswinning niet meer kan betalen, mag de rekening naar Shell. Dat heeft Shell-topvrouw Van Loon gezegd in een hoorzitting met de Tweede Kamer.

Shell ook op papier garant voor alle schade die de NAM moet betalen

NOS 01.02.2018 Shell gaat ook op papier zetten dat alle kosten die samenhangen met de aardbevingen in Groningen worden betaald. Shell-topvrouw Van Loon heeft dat gezegd op een hoorzitting in de Tweede Kamer.

Aanleiding voor de hoorzitting was een bericht in Trouw. De krant suggereerde zaterdag dat Shell juridisch onder de schadevergoedingen voor de aardbevingsschade probeerde uit te komen. Het bericht veroorzaakte ophef, en Van Loon zei in een reactie dat Shell er garant voor staat dat de Groningers schade door de gaswinning vergoed krijgen.

Sceptisch

Tijdens de hoorzitting toonden twee juristen zich sceptisch over die mondelinge belofte. Volgens hen waren de woorden van Van Loon in het programma Jinekonvoldoende om juridische betekenis te hebben.

“Ik heb mevrouw Van Loon bij Jinek gehoord, maar het is toch nog vaag”, zei hoogleraar ondernemingsrecht Bartman. “Waarvoor en voor hoelang geldt die garantstelling? Het mooiste zou zijn als Shell Nederland met een schriftelijke verklaring komt.”

Dat vond ook advocaat Nass, die promotieonderzoek doet naar de 403-verklaring. Dat is de verklaring die Shell als aandeelhouder van de NAM introk. Het concern kwam zo financieel en juridisch ‘losser’ van de NAM te staan.

“Shell heeft wel gezegd garant te staan, ook zonder aansprakelijkheid”, zei Nass. “Maar dat moet worden uitgewerkt en vastgelegd zodat er een beroep op kan worden gedaan.”

Wij zijn ervan overtuigd dat NAM de schade kan betalen, aldus Marjan van Loon, Shell Nederland.

Naast de twee juristen waren ook de topmensen van de NAM en van aandeelhouders Shell en Exxon uitgenodigd. Die kregen het verhaal van de twee juristen voorgelegd.

Shell-topvrouw Van Loon wilde alle twijfel wegnemen en zei: “Wij zijn ervan overtuigd dat NAM de schade kan betalen, mocht dat niet het geval zijn dan kan de rekening door naar Shell.”

De drie partijen herhaalden dat de NAM aansprakelijk is en dat er miljarden beschikbaar zijn voor de schadevergoedingen. “Wij gaan zorgen dat alle kosten die aan de aardbevingen zijn gerelateerd worden betaald”, zei Van Loon. “Dat gaan we ook op papier zetten en goed afspreken met minister Wiebes.”

BEKIJK OOK;

NAM: miljarden beschikbaar voor aardbevingsschade Groningen

Shell-topvrouw: NAM financieel robuust genoeg voor rekening aardbevingsschade

Wiebes: het kost tijd om gaswinning te verminderen maar ‘de 12’ moet gehaald

Advies: gaswinning zo snel mogelijk terug naar 12 miljard kuub

Hoorzitting: Shell staat garant, hoon voor Exxon

AD 01.02.2018 Mocht gaswinningsbedrijf NAM de gaskraan zover dicht moeten draaien dat het de aardbevingsschade in Groningen niet meer kan vergoeden, dan ,,kan de rekening naar Shell”. Dat heeft Shell-topvrouw Marjan van Loon de Tweede Kamer vanavond tijdens een hoorzitting verzekerd. ExxonMobil, mede-eigenaar van de NAM, wilde geen garanties afgeven. Hoongelach viel directeur Rolf de Jong ten deel.

 Laurens Kok@lwmkok

Resumé hoorzitting betalingscapaciteit NAM:
Shell en Exxon: NAM is financieel gezond en betaalt alle schade
Shell: Als NAM toch failliet gaat, dan staan wij garant
Exxon: Dat NAM toch failliet gaat zal niet gebeuren
Kamer blijft in verwarring achter

7:05 PM – Feb 1, 2018

De Kamer is bezorgd of gedupeerde Groningers hun schade nog wel kunnen verhalen als de NAM failliet gaat. Die zorg werd afgelopen weekeinde gevoed door het nieuws dat Shell en ExxonMobil, beide voor 50 procent aandeelhouder van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), begin juni de zogenoemde 403-aansprakelijkheidsverklaring voor de NAM hebben ingetrokken. Experts menen dat het olie- en gasconcern daardoor niet meer aansprakelijk is voor de mijnbouwschade door de NAM rond de gaswinningsproblemen in Groningen.

Garantie

Van links naar rechts op de hoorzitting: Marjan van Loon (CEO SHELL), Rolf de Jong, directeur Benelux Exxon Mobil en Gerald Schotman (CEO NAM). © ANP

Shell Nederland-directeur Van Loon haastte zich vanavond om alle onzekerheid weg te nemen. Ze herhaalde tijdens de zitting dat de NAM voldoende financiële armslag zou houden en zoniet, dat dan het Brits-Nederlandse Shell aan de financiële verplichtingen zal voldoen. ,,Wij lopen niet weg voor onze verantwoordelijkheid. Ik wil de zorgen van de Groningers wegnemen. Wij staan garant, dat gaan we ook op papier zetten. Dat doen we in overleg met het ministerie van Economische Zaken, zodat daar geen enkele onduidelijkheid over kan bestaan. Wij gaan zorgen dat de Groningers geen zorgen hebben over de afwikkeling van de kosten. De miljardenrekening kan naar ons.”

De stellige woorden van Van Loon konden op instemming van de aanwezige Kamerleden rekenen. Wel bleef de vraag wanneer en hoe Shell dan een en ander op papier zou uitwerken. ,,Zo snel mogelijk, in overleg met het ministerie”, aldus de topvrouw.

Hoongelach

Haar ExxonMobil-collega viel hoongelach ten deel. De Jong weigerde namens het Amerikaanse oliebedrijf dezelfde garantie als Shell af te geven. Hij bleef wijzen naar de NAM. ,,De schade moet worden vergoed en wij zullen daarop toezien. Als aandeelhouder zullen wij er zorg voor dragen dat er in de toekomst voldoende geld in kas van de NAM blijft om aan toekomstige verplichtingen te voldoen.” Om er later aan toe te voegen: ,,Wij hebben in 125 jaar nog nooit een dochtermaatschappij failliet laten gaan en zullen erop toezien dat de NAM aan zijn betalingsverplichtingen zal blijven voldoen.” De aanwezige Kamerleden namen duidelijk geen genoegen met zijn uitspraken.

‘Geen zalvende woorden’

Gedupeerden uit het noorden van het land schrokken afgelopen weekeinde door de berichtgeving over het intrekken van de zogenoemde 403-aansprakelijkheidsverklaring, net als Kamerleden. Zou Shell zich  zo echt willen onttrekken aan haar aansprakelijkheid voor schulden van dochterbedrijf NAM? GroenLinks vroeg om een hoorzitting, een voorstel dat breed werd gesteund.

,,Wij willen geen zalvende woorden, maar harde garanties van Shell”, zegt partijleider Jesse Klaver. ,,Het bedrijf heeft jarenlang dikke winst gemaakt en mag nu niet weglopen voor zijn verantwoordelijkheid. Ik wil zeker weten dat de belastingbetaler niet opdraait voor hun aandeel in de schade.”

In de hoorzitting kwamen, naast de directeuren van Shell Nederland en ExxonMobil, ook de directie van de NAM, enkele deskundigen en verschillende Kamerleden aan het woord.

Verslaggever Laurens Kok was aanwezig bij de hoorzitting en twitterde live mee. Lees zijn verslag hieronder terug.

Tweets door ‎@lwmkok

Burgemeester Groningen nog niet tevreden

Telegraaf 01.02.2018 De burgemeester van Groningen, Peter den Oudsten, wil dat ook de gaswinningslocatie Eemskanaal dichtgaat. Tot zijn teleurstelling komt dit niet voor in het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Sluiting vermindert volgens Den Oudsten het risico voor de inwoners van de stad.

De burgemeester zegt in een verklaring dat het advies van het SodM om de gaswinning naar 12 miljard kubieke meter terug te brengen „goed voor de veiligheid van de Groningers is”. Het zou betekenen dat er „de komende vijf jaar met 90 procent zekerheid geen veiligheidsrisico’s zijn”.

Over de aanbeveling van het SodM om per direct de zogeheten Loppersumclusters te sluiten, is hij wel te spreken.

BEKIJK OOK:

SodM: gaswinning Groningen bijna halveren

 

Burgemeester Groningen nog niet tevreden: ‘Gaswinning Eemskanaal ook dicht’

AD 01.02.2018 De burgemeester van Groningen, Peter den Oudsten, wil dat ook de gaswinningslocatie Eemskanaal dichtgaat. Tot zijn teleurstelling komt dit niet voor in het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Sluiting vermindert volgens Den Oudsten het risico voor de inwoners van de stad.

De burgemeester zegt in een verklaring dat het advies van het SodM om de gaswinning naar 12 miljard kubieke meter terug te brengen ,,goed voor de veiligheid van de Groningers is”. Het zou betekenen dat er ,,de komende vijf jaar met 90 procent zekerheid geen veiligheidsrisico’s zijn.”

Lees ook;

Politiek omarmt advies gaswinning: ‘Minister moet nú aan de slag’

Lees meer

Minister: Zo snel mogelijk naar 12 miljard kuub

Lees meer

Over de aanbeveling van het SodM om per direct de zogeheten Loppersumclusters te sluiten, is hij wel te spreken.

Lees meer over dit onderwerp in ons dossier: ‘Gaswinning Groningen’.

Minister Wiebes ‘zo klem als een deur’ na adviezen van toezichthouder en Gasunie over gaswinning Groningen

Ondergrens dit jaar op 19,5 kuub, maar toezichthouder wil snel naar hooguit 12 miljard kuub

VK 01.02.2018 De gaswinning in Groningen moet omwille van de veiligheid terug van 21,6 naar 12 miljard kuub per jaar. Met dat advies stelt het Staatstoezicht van de Mijnen minister Wiebes (VVD) van Economische Zaken en Klimaat voor een bijkans onmogelijke opgave. De Gasunie kwam vandaag ook met een advies: de absolute ondergrens voor dit jaar ligt op 19,5 miljard kuub.

‘Er is een forse ingreep noodzakelijk om naar verwachting aan de veiligheidsnorm te voldoen en de kans op schade sterk te verlagen. Ondanks dat we nog steeds niet goed kunnen voorspellen bij welk niveau van winning welke bevingen zich voordoen, adviseren wij de minister zo snel als mogelijk terug te gaan naar 12 miljard kubieke meter per jaar. De onzekerheden bij deze inschatting zijn groot, wij zijn daarom aan de veilige kant gaan zitten. Het gaat immers om de veiligheid van de Groningers’, aldus inspecteur-generaal der Mijnen Theodor Kockelkoren.

Na de aardbeving bij Zeerijp op 8 januari (3,4 op de schaal van Richter) gaf het Staatstoezicht op de Mijnen code rood af voor Groningen. Daarbij werd al de verwachting uitgesproken dat een flinke productievermindering noodzakelijk was om terug te gaan naar een acceptabele veiligheidssituatie.

Die waarschuwing wekte ergernis bij de NAM: ‘onbegrijpelijk’ en ‘onacceptabel’. ‘Technisch gezien viel de beving immers binnen het huidige risicomodelleringsraamwerk’, aldus het gasbedrijf. ‘Als er geen risico’s aanwezig zouden mogen zijn in Groningen, dan is het niet mogelijk om gaswinningsactiviteiten uit te voeren in het Groningenveld.’ Wel liet de NAM bij voorbaat weten het besluit van de minister te zullen opvolgen.

Op de vingers getikt

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat tijdens een persconferentie over het nieuwe protocol voor de afhandeling van schademeldingen in Groningen. © ANP

Eerder werd de minister al op de vingers getikt door de Raad van State. De hoogste bestuursrechter vond het winningsbesluit voor 21,6 miljard kuub per jaar (nog genomen door zijn voorganger Henk Kamp) onvoldoende onderbouwd. Zo was er onder meer te weinig rekening gehouden met de veiligheid van de Groningers.

Eerdere adviezen van het SodM werden door Wiebes’ partijgenoot Kamp opgevolgd. Een uitzondering was de aansporing in 2013 om de gaswinning zo snel en zo veel als mogelijk te verminderen. In dat jaar werd echter meer gas gewonnen dan een jaar eerder: 53 miljard kuub. Toenmalig inspecteur-generaal van het SodM noemt dat besluit tegenover de NOS ‘meedogenloos’.

Ongekend lastige positie

In tegenstelling tot eerdere adviezen heeft de toezichthouder in haar nieuwe calculaties enkel rekening gehouden met veiligheidsoverwegingen, en niet met de benodigde hoeveelheid gas voor huishoudens, de industrie en de export.

Over die ‘leveringszekerheid’ kreeg Wiebes vandaag ook een advies van de Gasunie. Volgens de aardgastransporteur is in een warm jaar minimaal 14 miljard kuub nodig en in een koud jaar 27 miljard kuub. Voor dit jaar kan de gaswinning echter niet verder terug dan tot 19,5 miljard kuub. De ondergrenzen kunnen bovendien enkel bereikt worden als het principe van ‘vlakke winning’ wordt losgelaten. Nu wordt elke maand ongeveer evenveel gas opgepompt, vanuit het idee dat ongelijkmatige winning (meer in de winter, minder in de zomer) de bodem onrustig maakt.

De nieuwe adviezen brengen Wiebes in een ongekend lastige positie. De minister zei eerder al de gaswinning zo veel mogelijk te willen terugschroeven. Maar hij zit naar eigen zeggen ‘zo klem als een deur’. Sinds 2013 is de gaswinning reeds met 60 procent verminderd. Daarmee lijkt een ondergrens in zicht te komen.

Reactie Wiebes

Met elke miljard kuub gas die minder gewonnen wordt, loopt de staat ongeveer 150 miljoen euro mis

De minister heeft in een brief aan de Tweede Kamer vandaag meteen gereageerd op de vandaag verschenen rapporten. ‘Het is evident dat met een dergelijke daling van de productie naar huidige inzichten niet meer kan worden voldaan aan de gasvraag van huishoudens en bedrijven in binnen- en buitenland’, schrijft hij. ‘De huidige behoefte is bijna dubbel zo hoog.’

‘Het belang van de veiligheid van de Groningers staat voor mij niet ter discussie’, vervolgt de minister. ‘Tegelijk is het ook duidelijk dat we niet zomaar iedereen van het gas kunnen afschakelen. Het zal niet alleen grote inspanning maar ook enige tijd kosten om het winningsniveau sterk te verlagen.’

Wiebes belooft aan het eind van dit kwartaal met een inventarisatie te komen van alle mogelijkheden om de vraag naar Gronings gas op korte en langere termijn af te bouwen. Op basis daarvan zal het kabinet een besluit nemen over het al dan niet verder dichtdraaien van de gaskraan. Wel roept hij de NAM in navolging van het SodM-advies alvast op, de productieputten rond Loppersum ‘zo snel als redelijkerwijs mogelijk is’ te sluiten.

De gevolgen voor de schatkist zijn daarbij nog het minste probleem. Met elke miljard kuub gas die minder gewonnen wordt, loopt de staat ongeveer 150 miljoen euro mis. Maar waar de gasbaten eerder nog aantikten tot wel 15 miljard euro per jaar, is dat nu nog ‘slechts’ 2,1 miljard. Wiebes liet eerder dan ook weten dat financiële overwegingen geen rol spelen bij zijn besluit.

Maar 7 miljoen Nederlandse huishoudens, veel grote bedrijven en ons omringende landen zijn afhankelijk van het specifieke ‘laagcalorische’ gas uit Groningen. Onlangs zette Wiebes tweehonderd bedrijven met een brief onder druk om te stoppen met het verbruiken van Gronings gas. Dat zou op termijn 5,5 miljard kuub per jaar kunnen schelen. Maar omschakelen op importgas is technisch ingewikkeld, kostbaar en niet van vandaag op morgen te doen.

De mogelijkheid bestaan om met een extra stikstoffabriek importgas uit Rusland, Noorwegen of Engeland om te zetten in gas van Groningse kwaliteit. Maar het bouwen van zo’n installatie kost 500 miljoen euro en zal jaren vergen, terwijl de verwachting juist is dat er in Nederland en het buitenland steeds minder – en in 2030 helemaal geen Gronings gas meer zal worden gebruikt.

Ook het ontbinden van exportcontracten voor de levering van Gronings gas aan België, Duitsland en Frankrijk is niet een erg reëel scenario. In die landen zijn ze al druk bezig hun cv-ketels om te bouwen, maar voorlopig blijft het gas uit Groningen er nodig. Het beëindigen van de export zou onze buurlanden letterlijk in de kou zetten en de bilaterale verhoudingen op scherp zetten, aldus een formatienotitie van ambtenaren van het ministerie van Economische Zaken, die in bezit is van EenVandaag.

De NAM, de staat en de provincie blijven naar elkaar wijzen; de Groningers zijn de dupe

Na de zwaarste aardbeving in Groningen in vijf jaar klinkt de roep om het dichtdraaien van de gaskraan weer luid en zegt ook minister Wiebes: ‘Nederland moet van het gas af’. Wat zou het betekenen als dat per direct gebeurt? (+)

Het epicentrum van de aardbeving die Groningen begin januari opschrikte, lag bij Zeerijp in de gemeente Loppersum. Juist in dat gebied is de gaswinning helemaal stilgelegd. Läslo Evers van de vakgroep seismologie van het KNMI legt uit hoe het kan dat hier toch weer een beving plaatsvond. (+)

De aardbeving bij Huizinge was met een kracht van 3,6 de zwaarste klap tot op heden en maakte van een lot uit de loterij een veiligheidsprobleem. Begin januari werd Groningen opnieuw opgeschrikt door een grote beving. In augustus vorig jaar, vijf jaar na de eerste beving, maakten we al de balans op.

Volg en lees meer over:  AARDBEVINGEN IN GRONINGEN   PROVINCIE GRONINGEN

Duivels dilemma voor Wiebes

AD 01.02.2018 Het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen om de gasproductie uit het Groningenveld zo snel mogelijk omlaag te brengen naar 12 miljard kubieke meter bezorgt minister Eric Wiebes van Economische Zaken acute hoofdpijn.

De minister heeft een lastige afweging te maken. Ook aan de le­ve­rings­ze­ker­heid zitten vei­lig­heids­as­pec­ten, aldus Theodor Kockelkoren, inspecteur-generaal der Mijnen.

Om te zorgen dat Nederland niet in de kou komt te zitten is volgens de Gasunie namelijk ten minste 14 miljard kuub nodig, in extreem koude jaren zelfs 27 miljard kuub. Wiebes staat daarmee voor een duivels dilemma: op korte termijn lijkt het haast onmogelijk om de veiligheid van de Groningers op één lijn te brengen met de behoefte aan gas.

Behalve de veiligheid van de Groningers heeft Wiebes ook te maken met de leveringszekerheid. Dat is het niveau van de gaswinning die nodig is om huizen en bedrijven warm te stoken, de industrie te laten draaien en te voldoen aan contracten met het buitenland. Huishoudens in Duitsland, België en Frankrijk zijn voor hun warmte afhankelijk van het Nederlandse, laagcalorische gas, zoals dat uit het Groningenveld. Nu al is het mogelijk om ook hoogcalorisch gas om te zetten naar de laagcalorische variant, maar die methode stuit op grenzen van capaciteit.

De Gasunie doet Wiebes wel een aantal suggesties om het aandeel Groningen-gas verder terug te brengen. Allereerst zou de vlakke productie van 21,6 miljard kuub per jaar onmiddellijk moeten stoppen en zou overgegaan moeten worden op een temperatuurafhankelijke gaswinning. Dit betekent dat in warme winters minder Gronings gas nodig is dan het afgesproken niveau van 21,6 miljard. Afgaand op de afgelopen jaren is een productie van ’16 tot 20 miljard kuub’ Gronings gas dan haalbaar, aldus een woordvoerder van de Gasunie. De capaciteit van de zogeheten conversiemiddelen, zoals de stikstofinstallatie in Zuidbroek, moet dan wel ten volle worden benut.

Niet heilig

Maar 14 of 16 tot 20 miljard is nog altijd meer dan de 12 miljard kuub die de SodM nu voorstelt – en die zelfs nog wel eens aan de hoge kant kan blijken, aldus inspecteur-generaal Theodor Kockelkoren vanochtend in een toelichting. ,,Verklaar het getal van 12 miljard niet heilig”, stelt hij. ,,Het is voorstelbaar dat we nog verder terug moeten.”

De Gasunie reikt Wiebes ook een ander spoor aan: verminder de vraag. Dat kan bijvoorbeeld door de export van gas af te bouwen of door de industrie over te laten schakelen naar niet-Gronings, hoogcalorisch gas. Wiebes vroeg grote bedrijven al in een brief daar vaart achter te zetten. Maar omschakeling kost hoe dan ook tijd en Wiebes weet dat. Hij noemde zelf ‘uiterlijk 2022’ als datum, over vier jaar dus.

Een mogelijkheid die ook nog op tafel ligt, is de bouw van een nieuwe stikstofinstallatie. Die zou op jaarbasis 7 tot 10 miljard kuub geïmporteerd gas of gas uit kleine velden kunnen omzetten naar het voor CV-ketels geschikte laagcalorische gas. Het winningsniveau in Groningen kan dan verder naar beneden. Er is alleen wel een probleem: de plannen voor zo’n nieuwe installatie – die bijna een half miljard euro kost – zijn in 2016 in de ijskast gezet. Mocht Wiebes het plan doorzetten, dan kan die installatie pas in het eerste kwartaal van 2022 in bedrijf zijn, aldus de Gasunie.

Deuren dicht

GroenLinks-Kamerlid Liesbeth van Tongeren deed vanochtend in deze krant alvast een duit in het zakje door vijf maatregelen te benoemen waarmee de Nederlandse gasverslaving onmiddellijk naar beneden kan worden gebracht. Zo wil ze dat winkels hun deuren voortaan gesloten houden en roept ze burgers op om de radiator in ongebruikte kamers uit te zetten. Tegelijkertijd zou er onmiddellijk gestopt moeten worden met het aanwenden van aardgas om elektriciteit te produceren. Alleen die maatregel zou al 2 tot 3 miljard kuub gas per jaar kunnen schelen. ,,Een grote klapper”, aldus Van Tongeren.

Inspecteur-generaal Kockelkoren wilde het advies om de gaswinning ‘zo snel mogelijk’ omlaag te brengen naar 12 miljard kuub vanochtend niet nader verduidelijken. ,,De minister heeft een lastige afweging te maken. Ook aan de leveringszekerheid zitten veiligheidsaspecten”, aldus Kockelkoren.

Duidelijk is dat Wiebes het de Groningers nooit onmiddellijk naar de zin zal kunnen maken. De gaswinning zal verder omlaaggaan, maar het niveau van 12 miljard kuub is op korte termijn domweg onhaalbaar.  Of zoals Wiebes vanochtend zelf erkent in een brief aan de Tweede Kamer: ,,Het belang van de veiligheid van de Groningers staat voor mij niet ter discussie. Tegelijk is het ook duidelijk dat we niet zomaar iedereen van het gas kunnen afschakelen. Het zal niet alleen grote inspanning maar ook enige tijd kosten om het winningsniveau sterk te verlagen.”

En dan moet de VVD-minister maar hopen dat er komend jaar niet een strenge vorstperiode inzet.

Wiebes gaat gasadvies ‘zo snel mogelijk’ uitvoeren 

NU 01.02.2018 Minister Eric Wiebes (Economische Zaken) volgt het advies van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) om de gasproductie van 21,6 naar 12 miljard kuub te verlagen “zo snel mogelijk” op.

“We moeten naar 12 miljard kuub. Dat is bijna een halvering. Dat zal een enorme maatschappelijke opgave zijn”, zei Wiebes donderdag in een reactie op het advies.

Eind maart 2018 laat Wiebes aan de Tweede Kamer weten hoe en wanneer hij dit voor elkaar wil krijgen. Of dat binnen deze kabinetsperiode kan, is ook nog niet te zeggen. “Ik zet alles op alles om daar zo snel mogelijk te komen.”

Ook de SodM-adviezen voor de korte termijn volgt Wiebes op. Dat betekent dat de productie in Loppersum wordt stilgelegd.

De minister vraagt de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), verantwoordelijk voor gaswinning in Groningen, “zo snel als redelijkerwijs mogelijk is” uitvoering te geven aan dat besluit. In deze regio, nabij het dorp Zeerijp, vond op 8 januari een aardbeving plaats met een magnitude van 3.4, de zwaarste in vijf jaar tijd.

Leveringszekerheid

De verlaging van de gasproductie leidt ertoe dat er problemen komen met de leveringszekerheid. Dat is volgens Wiebes “evident”. “De huidige behoefte is bijna dubbel zo hoog”. Toch weerhoudt het de bewindsman er niet van de adviezen op te volgen.

In een eerder op donderdag gestuurde brief aan de Kamer schrijft Wiebes dat de veiligheid van de Groningers niet ter discussie staat, maar het is tegelijk ook duidelijk “dat we niet zomaar iedereen van het gas kunnen afschakelen”.

Mede vanwege deze tegenstrijdige belangen zei Wiebes eerder al dat hij “zo klem als een deur” zit.

Toch put Wiebes hoop uit de opdracht die hij van het SodM krijgt. “Ze zeggen niet dat het acuut moet, maar wel zo snel als mogelijk. Dan is het aan mij om te laten zien wat het uiterste is dat ik kan halen en wanneer we dat gehaald hebben”, aldus de bewindsman.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Temperatuur

Uit een analyse van de Gasunie, die donderdag naast het SodM-advies eveneens is aangeboden aan Wiebes, blijkt dat verlaging sterk afhankelijk is van de temperatuur.

In het gunstigste scenario, een “mild jaar”, komt deze op 14 miljard kuub te liggen. Dit is dus nog 2 miljard kuub boven wat SodM adviseert. Ook zegt de Gasunie dat, als per direct wordt overgestapt op temperatuurafhankelijk produceren, de gaswinning nauwelijks omlaag kan gaan: namelijk tussen de 19,5 en 21 miljard kuub. Dit gaat dan om het gasjaar dat loopt tot oktober 2018.

De minister wil dat Gasunie kijkt “naar de mogelijkheden om al dit gasjaar minder gas te winnen zonder dat de leveringszekerheid in gevaar komt”.

Stikstof

Er zijn verschillende manieren om de Groningse gasproductie te verlagen. Er kan gas uit het buitenland worden geïmporteerd, maar op dat type kunnen Nederlandse huishoudens en bedrijven niet draaien.

De oplossing zit hem in de bouw van een stikstofinstallatie, waarmee buitenlands gas (hoogcalorisch) kan worden omgezet in ‘Nederlands gas’ (laagcalorisch).

In zijn zoektocht naar productieverlaging heeft Wiebes grote bedrijven al laten weten dat zij binnen vier jaar moeten stoppen met het gebruiken van gas uit Groningen. “Er zijn tweehonderd grootverbruikers die het echt geen pretje vinden om met mij te moeten praten over het omschakelen naar ander gas of van het gas af te gaan”, zei de bewindsman.

Ook wordt er overlegd met de landen waar het gas uit Groningen naar wordt geëxporteerd. Zodoende zijn er gesprekken gaande met België, Frankrijk en Duitsland over het versneld afbouwen van de buitenlandse vraag naar gas, maar hier heeft Wiebes te maken met lopende contracten. De exportverplichtingen van Nederland gelden tot in ieder geval 2030.

Het kabinetsvoornemen om nieuwbouwhuizen op termijn niet meer op het gasnet aan te sluiten, wordt waarschijnlijk versneld uitgevoerd. Er moet meer gebruik worden gemaakt van alternatieve energiebronnen zoals een warmtenet of warmtepomp.

Zie ook: Groningse actievoerders mogen niet met tientallen tractoren Den Haag in

Zeerijp

Het advies van SodM volgt op de aardbeving van 8 januari 2018 in het Groningse Zeerijp. De adviezen volgen op de beving begin januari bij Zeerijp. Sindsdien zijn er drieduizend schademeldingen uit die regio binnengekomen.

In totaal zijn er sinds het oude schadeprotocol afliep op 31 maart vorig jaar meer dan achtduizend schademeldingen binnengekomen. Van daarvoor staan nog ruim zesduizend meldingen open.

Deze week werd een nieuw schadeprotocol afgesproken tussen het rijk, de lokale overheden en maatschappelijke organisaties.

De Tweede Kamer debatteert binnenkort met Wiebes over Groningen.

Groningse boeren op weg naar Den Haag

Zie ook: Wat gebeurt er als de gaskraan in Groningen helemaal dichtgaat?

Lees meer over: Gaswinning Groningen Eric Wiebes

Minister stuurt brief naar tweehonderd bedrijven

Wiebes: ‘Het wordt een enorme opgave’

Telegraaf 01.02.2018 Minister Wiebes heeft gereageerd op het advies van de toezichthouder om de gaswinning ‘zo snel als mogelijk’ bijna te halveren.

Tweede Kamer maakt gehakt van garanties Shell, NAM en Exxon en spreekt van een ‘geloofwaardigheidsprobleem’

VK 01.02.2018 Energiereuzen Shell en ExxonMobil en hun beider gaswinningsbedrijf NAM, kwamen om de Kamer gerust te stellen. Maar de Kamer, én de op tractoren gearriveerde Groningers, weigerden ze te geloven.

Met tientallen tractoren op opleggers trokken Groningse boeren donderdag naar Den Haag. Ze kwamen voor een roast. Want de Tweede Kamer ging de NAM, Shell en Exxon op de grill leggen, met boze Groningse slachtoffers van aardbevingen door gaswinning op de publieke tribune. Eén keer barstten ze in applaus uit. Dat was toen provinciegenoot en SP-Kamerlid Beckerman zei dat de Groningers nog gefrustreerder naar huis zullen gaan dan dat ze bij aankomst al waren.

Energiereuzen Shell en ExxonMobil, en hun dochteronderneming NAM, kwamen om de Kamer gerust te stellen. Alle schade veroorzaakt door aardbevingen, beter gezegd: alle schade door mijnbouw, zal worden vergoed. ‘En als de NAM niet aan die verplichting kan voldoen, wat niet gaat gebeuren, dan betalen wij’, zei Marjan van Loon namens Shell Nederland. ‘Ik geef die garantie, ik heb dat mandaat.’

Geloofwaardigheidsprobleem

De Kamer verklaarde ‘wat als de NAM niet kan betalen?’ tot de kernvraag

Maar wat Van Loon ook zei, de meeste Kamerleden, gadegeslagen door tientallen Groningers enkele meters tegenover hen, weigerden haar te geloven. En de baas van ExxonMobil geloofden ze al helemaal niet. Want deze Rolf de Jong weigerde namens Exxon de garantie te geven die Van Loon wel gaf namens Shell. De NAM kan die miljardenrekening immers zelf voor zijn rekening nemen. ‘Dat heb ik nu vier of vijf keer gezegd’, zei de geïrriteerde Exxon-baas.

De Kamer verklaarde ‘wat als de NAM niet kan betalen?’ tot de kernvraag. Maar de NAM is financieel robuust, zei NAM-directeur Gerald Schotman bijna wanhopig. De Kamerleden geloofden ook hem niet en zo ging het ruim een uur langs elkaar heen. Met de Kamer die vragen stelt die de vertegenwoordigers van de gasbedrijven niet begrijpen. En met hun antwoorden die de Kamer niet wilde horen.

Meer verantwoording

Om de emotie te adresseren zeggen we nu als Shell: we geven de garantie

In zo’n situatie moet je op je woorden letten, weet Van Loon van Shell nu. Ze sprak van ‘een legertje juristen’ die de door de Kamer gevraagde garantie op ging stellen, zo graag wilde ze dat het goed in elkaar zou zitten. Fout, zei PvdA’er Nijboer. ‘Als een legertje juristen dit gaat doen, krijgen we hier debat na debat over die garantie. Zet gewoon een zak geld apart.’

In allerlei formuleringen probeerde Van Loon te zeggen dat de Kamer en vooral de Groningers zich geen enkele zorgen hoeven te maken. ‘Wij lopen niet weg van onze verantwoordelijkheid. Wij gaan alle kosten dekken. U kunt dat met een gerust hart aan ons overlaten.’ Maar de Kamer wilde meer. ‘Meer verantwoording is nodig’, zei Nijboer. ‘Uw ‘vertrouwt u maar op ons’, dat gaat niet meer.’ En VVD-Kamerlid Yesilgöz-Zegerius: ‘U moet mij meer bieden.’

‘We hebben het geprobeerd rationeel uit te leggen’, concludeerde Van Loon. Dat betekent in haar ogen dat de NAM alle schade kan betalen. ‘En om de emotie te adresseren zeggen we nu als Shell: we geven de garantie.’ GroenLinks-Kamerlid Van Tongeren had genoeg gehoord: ‘U heeft een enorm geloofwaardigheidsprobleem.’

De NAM, de staat en de provincie blijven naar elkaar wijzen; de Groningers zijn de dupe

Omwille van de veiligheid moet de gaswinning in Groningen snel omlaag: van 21,6 naar 12 miljard kubieke meter per jaar. Bijtende gasadviezen stellen de minister voor haast onmogelijke opgave – wat kan Wiebes nog?

Groningers vinden de manier waarop minister van Economische Zaken Wiebes de aardbevingsschade door de gaswinning aanpakt een verademing na zijn voorganger. Heeft Henk Kamp gefaald? (+)

Na de zwaarste aardbeving in Groningen in vijf jaar klinkt de roep om het dichtdraaien van de gaskraan weer luid en zegt ook minister Wiebes: ‘Nederland moet van het gas af’. Wat zou het betekenen als dat per direct gebeurt? (+)

De aardbeving bij Huizinge was met een kracht van 3,6 de zwaarste klap tot op heden en maakte van een lot uit de loterij een veiligheidsprobleem. Begin januari werd Groningen opnieuw opgeschrikt door een grote beving.

Volg en lees meer over:  AARDBEVINGEN IN GRONINGEN   POLITIEK   NEDERLAND   PROVINCIE GRONINGEN

Hé, een windmolen kan ook gas maken!

Trouw 01.02.2018 We moeten stoppen met aardgas uit Groningen en switchen naar groene stroom en warmtenetten. Kan dat? Deels, zegt hoogleraar Richard van de Sanden. ‘Maar laat bestaande huizen en kantoren vooral draaien op nieuwe soorten gas.’ Groen gas, dat wel.

Met kromme tenen volgt Richard van de Sanden het debat, maatschappelijk en politiek, over aardgas. Hij zucht diep. De hoogleraar zit op zijn werkkamer in het Dutch Institute for Fundamental Energy Research, op de campus van de TU Eindhoven. Van de Sanden is de directeur hier. En hij wil wat kwijt. “De discussie over stoppen met aardgas wordt gevoerd op basis van emoties.”

Die emoties snapt hij goed, nu Groningen te kampen heeft met aanhoudende aardbevingen. Logisch, dat de roep om te stoppen met aardgas uit Groningen aanzwelt. “Alleen, de consequentie die iedereen eraan verbindt deugt niet.” Die consequentie luidt: vervang het aardgas uit Groningen zo snel mogelijk door duurzame energie. Huizen moeten massaal gaan draaien op groene stroom van windmolens en zonnepanelen, of op warmtenetwerken. Je hoort niet anders, zeker na de schok in Zeerijp deze maand.

Hoogleraar Richard van de Sanden. © Persbureau van Eijndhoven

VVD-minister Eric Wiebes van economische zaken en klimaat stuurde industriële bedrijven vorige week een gepeperde brief. Ze mogen hun fabriek ombouwen zodat ze kunnen draaien op buitenlands (hoogcalorisch) aardgas. Maar nog liever wil Wiebes dat ze direct overstappen op duurzame energie. Hij geeft ze vier jaar de tijd om het te regelen. Het specifieke (laagcalorische) aardgas gaat vooral naar Nederlandse huizen en kantoren, maar de fabrieken slokken toch ook nog wat op. Veertig grote Nederlandse chemiebedrijven gebruiken 3 miljard kuub Gronings gas, vergelijkbaar met de afname door twee miljoen huizen.

‘Dat gaat helemaal niet’

Volgens de lobbyorganisatie voor grote energiegebruikers Vemw kunnen ze niet zo vlug op buitenlands gas overstappen. Laat staan dat ze, zoals Wiebes uiteindelijk van ze wil, switchen naar duurzame energie, zoals stroom van windmolens en zonnepanelen. “Dat gaat ook helemaal niet”, zegt Van de Sanden. Het zou onmogelijk zijn om zoveel groene elektriciteit met windmolens en zonnepanelen te produceren dat energieslurpende fabrieken erop kunnen draaien. Misschien in de zomer, als de zon flink schijnt. Maar de opslag van grote ladingen schone stroom, voor de luwe wintermaanden, acht hij onhaalbaar.

De oplossing is volgens hem niet om gas in te ruilen voor groene stroom. “Nee, we moeten gas máken van de groene stroom.” Dat zegt hij niet alleen. Samen met andere experts, van de ‘topsectoren’ chemie, techniek en energie, roept Van de Sanden het kabinet op om hier werk van te maken.

En nu niet gelijk afhaken, zegt hij, het is best wel te volgen. Van elektriciteit, zoals uit het stopcontact, kun je met een apparaat, een elektrolyser, gas maken. Zulk ‘kunstgas’ kun je goed opslaan, in de pijpen in de grond. “We hebben een prachtige infrastructuur, die moeten we koesteren.” Het zou volgens Van de Sanden dom zijn om gaspijpen weg te halen. “We redden het niet met groene stroom en warmte”, zegt hij. Straks komt Nederland daar over tien jaar achter, vreest hij, dan moeten er weer nieuwe gasleidingen komen.

Schoon gas maken van groene stroom kan al. ‘Power to gas’ noemen energiebedrijven dat. Er bestaan al kleine installaties in Nederland, die deze wisseltruc uithalen. Met het juiste recept lijkt het kunstgas precies op dat uit Groningen. Een huis kan daarop gewoon doorstoken met de vertrouwde cv-ketel. Een fabriek hoeft ook weinig aan te passen.

Een Boeing vliegt niet op stroom

Het Nederlandse windmolenbedrijf Lagerwey bouwt begin 2019 de allereerste windmolen waar geen elektriciteit uitkomt maar gas. Waterstof om precies te zijn. Dat gas moet direct dienen als energie, om een ketel op te stoken of om met een voertuig op te rijden. Die unieke molen komt in de Wieringermeer te staan. Onderzoeksinstituut ECN en waterstofbedrijf Hygro doen mee.

“Goed nieuws”, zegt Van de Sanden. Volgens hem zal de vraag naar zulke schone gassoorten heel groot worden. Personenauto’s ziet hij wel elektrisch worden, die kunnen rijden op groene stroom. Maar bij tientonners in het vrachtverkeer, zeevaart of vliegtuigen kan dat volgens hem niet. “Nee zeg! Ook als batterijen steeds beter worden gaat een Boeing 747 echt niet vliegen op stroom.” Daar zijn alternatieve brandstoffen voor nodig.

Kan Nederland daar wel genoeg van maken?

Ja, zegt Van de Sanden. En anders haal je het uit het buitenland, daar zitten ze ook niet stil. Via pijpen in de grond of (vloeibaar) per schip kan Nederland extra synthetisch gas aan laten rukken.

De grote energienetbeheerders Gasunie en Tennet geloven er ook in. Zij willen een eiland bouwen op zee, bij de Doggersbank. Daar kan de stroom die windmolens op zee opwekken worden omgezet in waterstof. Via de gasleidingen in de zeebodem kan die waterstof naar Nederlandse energieklanten komen.

“Veel mensen denken nu: we gaan allemaal van het gas af. Dat kan dus wel eens heel anders uitpakken”. Dat nieuwbouwhuizen geen aardgasaanluiting meer krijgen, zoals de Kamer vorige week besloot, vindt Van de Sanden heel verstandig. Maar de zeven miljoen bestaande huizen, zeker de oude buurten met slechte isolatie, moeten volgens hem over op het synthetische gas, in plaats van groene stroom of een warmtenet. “Dat is veel beter, in oude grachtenpanden en flats drie hoog achter.”

Dolenthousiast

Maar daar houdt het zeker niet bij op, zegt de chemie-expert. “We moeten niet zeggen dat alleen waterstof dé oplossing is.” Hij wordt dolenthousiast als hij begint over alle opties die er bestaan om allerlei synthetische gassen te maken. Schoon gas maken door groenafval en mest te vergisten in een ketel kan ook. Er is meer mogelijk, met de verwerking van afval tot gas. Dat moet dan wel vuil zijn waar je verder niets meer van kan maken. Ook met ammonia en andere stoffen kun je gas brouwen, zegt Van de Sanden. “Tjonge, wat een kansen zijn er voor groene diesels.” Oké, er is nog wel een heleboel onderzoek voor nodig. Vele jaren lang.

Ho eens even, we gaan nú van Groningengas over op duurzame energie? Dat heb je niet zomaar voor elkaar, zegt hij, ook met isoleren, pompen op groene stroom en warmtenetten, vergt dat een lange adem.

Wil synthetisch gas een serieuze optie worden, dan moet het wel snel uit de laboratoriumfase komen. Het belangrijkste is schaalvergroting, tegen een schappelijke prijs. Ook aan het verkleinen van energieverlies bij het omturnen van stroom in gas moet gewerkt worden. Een andere kopzorg is nog: ook als je gas niét uit de bodem oppompt, maar kunstmatig produceert, gaat er broeikasgas de lucht in bij verbranding. Daardoor wordt het alsnog warmer op aarde. En dat is nu precies niet de bedoeling. Afspraken in Den Haag eisen, net als het mondiale klimaatakkoord van Parijs, dat de uitstoot van broeikasgas keldert. Tot een volledig nulpunt in 2050.

Zelfs dát is op termijn mogelijk, met zelf ontwikkelde gassen, volgens Van de Sanden. Hij heeft het al stralend over een ‘circulair methaangas’. Maar dat is nog echte toekomstmuziek. “Het werkt zo”, zegt de hoogleraar en hij begint te schrijven op een wit vel papier. “Van groene stroom, uit windmolens of zonnepanelen, maak je waterstof.” Met een grote stofzuiger buiten filter je CO2 uit de lucht. Stop dat waterstof en CO2 samen en daar is het circulaire methaangas. Dat is een gesloten kringloop. Je stoot wat uit als je het gas verbrandt, maar je haalt net zoveel broeikasgas uit de lucht. “Kijk, dan is gas gebruiken toch het beste wat we kunnen doen voor het klimaat?”

Lees ook:

Hele woonwijken van het gasnet halen kan niet van vandaag op morgen. Hoe graag we dat ook willen na de aardbeving van maandag. Overstappen op ander gas, aardwarmte of groene stroom is niet zo makkelijk.

Zorg dat mensen met een kleine beurs niet opdraaien voor de kosten van de energie-transitie, bepleit André Jurjus, directeur Netbeheer Nederland.

Staatstoezicht: Breng gasproductie met bijna helft terug

AD 01.02.2018 Omwille van de veiligheid van de Groningers moet de gaswinning uit het Groningenveld terug naar 12 miljard kubieke meter per jaar. Dat stelt het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) in een zwaarwegend advies aan minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat. De Gasunie waarschuwt echter dat er minimaal 14 miljard kuub nodig is.

Er is een forse ingreep noodzakelijk om naar verwachting aan de veiligheidsnorm te voldoen en de kans op schade sterk te verlagen, aldus Theodor Kockelkoren, inspecteur-generaal der Mijnen.

 

Een woning in de provincie Groningen met schade door een aardbeving

  Laurens Kok@lwmkok

Kockelkoren: aardbeving Zeerijp was weliswaar iets lichter dan die in Huizinge, maar grondversnelling was groter. ‘Daardoor zijn we in code rood terechtgekomen’ 10:05 AM – Feb 1, 2018

Dit jaar mag gaswinningsbedrijf NAM nog 21,6 miljard kuub oppompen uit het Groningenveld. In het regeerakkoord is afgesproken dat die hoeveelheid deze kabinetsperiode moet worden teruggebracht tot maximaal 20 miljard. Volgens de SodM moet de productie echter nog verder omlaag om gevaarlijke situaties door aardbevingen als gevolg van mijnbouw te beperken.

,,Er is een forse ingreep noodzakelijk om naar verwachting aan de veiligheidsnorm te voldoen en de kans op schade sterk te verlagen”, aldus inspecteur-generaal der Mijnen Theodor Kockelkoren, die benadrukt dat er geen absolute garanties kunnen worden gegeven. ,,De onzekerheden bij deze inschatting zijn groot, wij zijn daarom aan de veilige kant gaan zitten.” De SodM verwacht dat er met 12 miljard kubieke meter per jaar met 90 procent zekerheid aan de veiligheidsnorm kan worden voldaan.

De toezichthouder adviseert daarnaast meteen een aantal winlocaties te sluiten: Ten Post, Overschild, De Paauwen, ’t Zand en Leermens, de zogenoemde Loppersumclusters. Wiebes heeft inmiddels laten weten daar gehoor aan te geven.

Lees ook;

Schadeprotocol Groningen klaar: Staat handelt bevingsschade af

Lees meer

Geheime stukken gaswinning: rol van Staat groter dan gedacht

Lees meer

Te veel

De vraag is nu of Wiebes het advies van de SodM helemaal overneemt. De toezichthouder let namelijk alleen op de veiligheid en laat buiten beschouwing hoeveel gas huizen en bedrijven minimaal nodig hebben om warm te kunnen blijven. Dit getal, dat ook wel de leveringszekerheid wordt genoemd, wordt vastgesteld door Gasunie Transport Services (GTS). Dat bedrijf heeft de wettelijke taak dat Nederland niet in de kou komt te zitten en gaat daarvoor contracten aan.

Volgens de Gasunie is er in een mild jaar zeker 14 miljard kuub nodig om te kunnen voldoen aan de vraag. Als er sprake is van een extreem koud jaar – zoals 1996 – dan loopt die vraag zelfs op naar 27 miljard kuub per jaar. De gaswinning kan volgens het bedrijf dus per direct nauwelijks worden teruggeschroefd. Ook dit jaar kan aan de 21 miljard kuub die het kabinet aanhoudt niet veel veranderen, stelt de Gasunie. Tussen 19,5 miljard en 21 miljard kuub zou zeker nodig zijn.

Of de gaswinning inderdaad kan worden verlaagd naar 12 miljard kuub is dan ook maar zeer de vraag, stelt Wiebes. ‘De huidige behoefte is bijna dubbel zo hoog’, aldus de bewindsman in een brief aan de Kamer. ‘Het belang van de veiligheid van de Groningers staat voor mij niet ter discussie. Tegelijk is het ook duidelijk dat we niet zomaar iedereen van het gas kunnen afschakelen.’ Wiebes gaat bekijken wat er mogelijk is en hoe snel dat kan gebeuren. Over twee maanden weet hij meer en nog eens twee maanden later volgt een besluit.

‘Glashelder’

Belangenorganisatie Milieudefensie noemt het advies ‘glashelder’. ,,Het is nu zaak dat de regering dit advies wèl opvolgt. Het is beschamend dat we zó lang hebben toegelaten dat Groningen de prijs betaalt voor onze gasverslaving. Wij vertrouwen erop dat het kabinet én de politiek hun belofte waarmaken en dit rapport nu niet weer naast zich neerleggen. Nederland moet nu zonder morren aan de slag met de omschakeling naar duurzame warmte.”

Susan Top, Groninger Gasberaad: ,,Minister Wiebes staat nu voor een duivels dilemma: stelt hij de veiligheid van de Groningers of de leveringszekerheid voorop? De Gasunie stelt dat er minimaal 14 miljard kuub aardgas moet worden gewonnen om aan de leveringszekerheid te voldoen en dat is 2 miljard kuub meer dan het advies van SodM. Uiteindelijk is het natuurlijk verbijsterend dat het zover is gekomen. We zijn echt op een punt beland dat Wiebes niet anders kan dan naar de veiligheid te kijken. Er ligt een helder en expliciet advies, laat hem dat overnemen.”

Zeerijp

Wiebes had de SodM om spoedadvies gevraagd na de relatief zware aardbeving in Zeerijp op 8 januari van dit jaar. Die was met een sterkte van 3,4 op de schaal van Richter de zwaarste sinds de beving in Huizinge (3,6) in 2012.

Wiebes kondigde toen al aan dat de gaswinning maximaal moet worden verminderd en dat hij bereid is verder te gaan dan het regeerakkoord bepaalt, ongeacht de gevolgen voor de schatkist.

Tweets door ‎@lwmkok

Maximaal 12 miljard kuub gas, de overheid weet dat ook al jaren

NOS 01.02.2018 Vijf jaar na het eerste alarmerende advies over de risico’s van de gaswinning in Groningen stelt het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) opnieuw dat 12 miljard kuub een veilig niveau voor de gaswinning is in Groningen. Nu is dat nog ruim 21 miljard kuub. Opvallend is dat na vijf jaar onderzoek, discussies, rechtszaken en Kamervragen nu opnieuw 12 miljard kuub als maximum wordt genoemd, overigens wel op basis van nieuwe berekeningen. Hoe zit dat?

Stoeien over tekstpassages

De voormalige inspecteur-generaal van het SodM Jan de Jong schreef in een advies begin 2013 dat de gaswinning zo snel mogelijk zoveel mogelijk moet worden verminderd. In een bijlage bij dat advies gaf hij aan dat bij een winning van maximaal 12 miljard kuub de kans op aardbevingen minimaal is.

Aanleiding voor het eerste advies was een beving met een kracht van 3,6 in augustus 2012 in Huizinge, de sterkste aardbeving in Groningen tot nu toe. Het stuk was opgesteld door onderzoekers van het SodM die ook betrokken zijn bij het nieuwe advies. Het vorige kabinet volgde het advies uit 2013 niet op, maar startte een uitgebreid onderzoeksprogramma.

Op 18 januari 2013 schreven ambtenaren van het ministerie van Financiën elkaar memo’s over het voorlopige advies van het SodM. De NOS heeft hier overheidsdocumenten over opgevraagd. Er was, zo blijkt in een bijlage, nauw overleg over de teksten uit het voorlopige advies, dat dan nog gepresenteerd moet worden. Zo stond er: “SODM, EZ en de NAM stoeien nog over tekstpassages.”

“Politiek onhandig”

De discussie ging op dat moment vooral over de maximale kracht van de aardbevingen. Er staat: “Deze max moet worden losgelaten omdat via seismische vergelijkingen aangetoond kan worden dat er een nieuwe max zal zijn. Die wordt in het huidige stuk niet benoemd en is politiek onhandig”, aldus een ambtenaar die zich richt tot topambtenaar Laura van Geest, toenmalig directeur-generaal Rijksbegroting op het ministerie van Financiën. Tegenwoordig is zij directeur van het Centraal Planbureau.

In dezelfde e-mail werd ondubbelzinnig de 12 miljard kuub als veilige grens genoemd. “Op basis van de voorlopige versie van de relatie tussen het jaarlijks aantal bevingen en de productie zou de productiesnelheid tot ca. 12 miljard kubieke meter gas per jaar verlaagd moeten worden om het risico op bevingen te minimaliseren. Er zouden dan (…..) na enkele jaren vrijwel geen bevingen meer moeten optreden in het Groningenveld.”

Opbrengsten 3,5 miljard euro lager

Bij herhaling blijkt dat de ambtenaren heel goed wisten dat 12 miljard kuub een veilige grens is. “Om het risico te minimaliseren zou de productiesnelheid uit Groningen dus tot ca 12 mrd. per jaar verlaagd moeten worden”, schrijven de ambtenaren van Financiën al in januari 2013.

Als het advies van het SodM wordt nageleefd om terug te gaan naar 12 miljard kuub, zou de gasproductie met 23 miljard kuub moeten dalen, berekenen zij. “Dat is ruim 30 procent lager dan nu”, benadrukken de ambtenaren in vetgedrukte letters. “Als daarmee ook de opbrengsten 30 procent lager komen te liggen, scheelt dat jaarlijks zo’n 3,5 miljard euro.”

Ze signaleren ook dat de verwachte prijs op de beurs waar gas wordt verhandeld voor 2013 en 2014 hoog is, namelijk 23 cent. Op dit moment schommelt de netto gasprijs tussen de 15 en 17 cent.

Een stevig meet- en onderzoeksprogramma

Uit andere stukken van het ministerie van Economische Zaken blijkt dat Shell en Exxon zich zorgen maakten. Zij zijn als enig aandeelhouders van de NAM feitelijk eigenaar van het Groningse gas. Het meest opvallend is een e-mail geschreven op 11 december 2012.

Daarin staat dat er overeenstemming is tussen alle partijen over de analyse van de seismische data. Maar tegelijk wordt geconstateerd: “Aan de maatregelenkant ligt het wat lastiger (productievermindering o.i.d.).” Want, schrijven de ambtenaren, daar is “geen mandaat voor van de aandeelhouders. Hij (onduidelijk is wie hier bedoeld wordt) zal het over de boeg gooien van “een stevig meet- en onderzoeksprogramma” teneinde de goede volgordelijkheid van maatregelen uit te vinden.”

Het kabinet startte in 2013 veertien onderzoeken naar de gaswinning in Groningen, die ruim een jaar duurden.

Kabinet nam geen besluiten

De oliebedrijven (de ‘Olies’, schrijven de ambtenaren in hun onderlinge e-mails) maakten in 2005 met het ministerie van Economische Zaken afspraken over de maximale hoeveelheid gas die uit het Groningenveld mocht worden gewonnen. In een periode van 10 jaar mochten ze 425 miljard kuub gas winnen, wat neerkwam op gemiddeld 42,5 miljard kuub per jaar tot 2015. In 2013 hadden zij die 425 miljard kuub nog niet uit de grond gehaald.

In een reactie op verwijten van oud-inspecteur-generaal De Jong van het SodM zei minister Wiebes: “Er is in 2013 géén besluit genomen over de hoogte van de winning. Niet in het kabinet, niet door de coalitie. Op dat moment gold het winningsplan uit 2007 in combinatie met de Gaswet. Dit hield in dat de NAM een concessie had om in 10 jaar in totaal 425 miljard kuub te winnen. Het kabinet nam dus geen besluiten over de jaarlijkse winningshoeveelheid in Groningen. Pas sinds 2014 stelt het kabinet een jaarlijks plafond vast.” De Jong verwijt het kabinet “een meedogenloos besluit” te hebben genomen.

In het boek De gaskolonie uit 2016zei toenmalig minister Kamp daarover: “In mijn periode, vanaf oktober 2012, lag de macht niet bij de Olies maar bij mij”. Toch stelt minister Wiebes nu in zijn reactie op het laatste advies van het SodM: “Ik doe een dringend beroep op NAM en Gasterra om maximaal gebruik te maken van de ruimte tot verlaging.” Het lijkt er dus op dat de gaswinningsbedrijven wel degelijk de mogelijkheid hebben om daarover (mede) te beslissen.

Video afspelen

We moeten minder Gronings gas verbruiken en exporteren, maar hoe?

BEKIJK OOK

Gaswinning Groningen: Shell belooft schade te vergoeden

Wiebes: het kost tijd om gaswinning te verminderen maar ‘de 12’ moet gehaald

Advies: gaswinning zo snel mogelijk terug naar 12 miljard kuub

‘Vorige kabinet nam meedogenloos besluit over gas’

WIEBES: GASWINNING SNEL TERUG NAAR 12 MILJARD

BB 01.02.2018 Minister Eric Wiebes (Economische Zaken) gaat het advies om de gaswinning in Groningen te verlagen naar 12 miljard kubieke meter per jaar zo snel mogelijk opvolgen. Hoe lang dat dan precies gaat duren kon de minister nog niet zeggen. Eind maart wil hij de Tweede Kamer informeren hoe hij de gaswinning gaat terugschroeven.

Levenszekerheid
Volgens de toezichthouder, het Staatstoezicht op de Mijnen, moet de gaswinning zo snel mogelijk naar beneden, van de huidige 21,6 miljard kubieke meter naar 12 miljard. Het SodM heeft in zijn advies echter enkel naar de veiligheid van de Groningers gekeken. De zogenoemde leveringszekerheid is buiten beschouwing gelaten, maar Wiebes zal die wel moeten wegen.

Zo snel mogelijk

De Gasunie, die het gasnetwerk beheert, gaf donderdag aan dat een forse verlaging op korte termijn niet mogelijk is. Voor een jaar met een zachte winter is er nog 14 miljard kubieke meter nodig, en bij strenge winters zelfs 27 miljard. Of dat betekent dat ‘zo snel mogelijk’ nog jaren kan duren, liet Wiebes in het midden. ‘Dat betekent zo snel als mogelijk is. En ik ben nu aan het kijken wat mogelijk is’, aldus Wiebes.

Loppersum

Het SodM adviseert om op korte termijn tenminste de gaswinlocaties rond Loppersum te sluiten. Wiebes geeft aan dat advies meteen op te volgen. Daarnaast wil de minister naar aanleiding van het advies ook de schommelingen in de winning in het cluster Bierum beperken tot maximaal 20 procent. Ook de winning in Bierum heeft invloed op de bodem in Loppersum. (ANP)

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Wiebes: we gaan terug naar 12 miljard kuub

Telegraaf 01.02.2018 De gaswinning in Groningen wordt teruggeschroefd naar 12 miljard kuub per jaar. Dat heeft minister Wiebes (Economische Zaken) gezegd in reactie op het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Groningse gedeputeerden reageren blij verrast nu de belangrijkste aanbevelingen zijn opgevolgd.

„We gaan het doen zo snel als mogelijk”, zegt minister Wiebes. De bewindsman zegt dat het niet makkelijk gaat worden: „Het zal veel offers vragen. We worden misschien meer afhankelijk van buitenlandse partijen. Het moet op een haalbare manier.”

Op dit moment wint de NAM ruim 21 miljard kuub per jaar. Het kabinet wil 1,5 miljard minder winnen, maar Wiebes zegt nu veel verder te gaan. Het SodM had daartoe opgeroepen.

BEKIJK OOK:

SodM: gaswinning Groningen bijna halveren

Locaties in Loppersum dicht

Eerder zegde Wiebes al toe de gaswinningslocaties bij Loppersum te sluiten, zoals het Staatstoezicht op de Mijnen had geadviseerd. Met de beslissingen van Wiebes zijn de belangrijkste conclusies van het SodM-advies opgevolgd.

BEKIJK OOK:

Wiebes sluit gaswinlocaties Loppersum ’zo snel mogelijk’

Wanneer de gaswinninglocaties bij Loppersum precies zullen sluiten, en wanneer de gaswinning wordt teruggeschroefd naar 12 miljard kuub, is nog niet duidelijk. Wiebes gaat in kaarten brengen hoe snel het kan en wat er voor nodig is. „Ik kom daar eind maart op terug.”

Groninger blij

Gedeputeerde Eelco Eikenaar is blij met de reactie van Wiebes. Op het provinciehuis leest hij de brief goedkeurend. „Dit is positief. Het geeft aan dat het kabinet aan maatregelen uit het regeerakkoord niet genoeg had.”

Eikenaar wil snelheid. „Onwil moet worden opgegeven. Grootgebruikers gaven onlangs aan dat minder gasgebruik, zoals hen door Wiebes gevraagd, niet zomaar zou kunnen. Ze spartelen tegen. Dat kan niet meer.”

’Draaiboeken lagen klaar’

Gedupeerde Ger Warink uit Loppersum reageert: „Wiebes had zijn draaiboeken klaar… De gasputten hier moeten nu helemaal buiten bedrijf worden gesteld. Die staan al langer op een laag pitje. Nu zou het over zijn.”

Dat betekent nogal wat, realiseert Warink zich. „Ons is eerder gezegd dat als de putten helemaal dicht gaan, ze niet meer opstarten. Dan gooien ze miljoenen weg.”

Uitgerekend volgende week wordt het weer koud. Warink: „Dan is er meer gas nodig. Die slag werd eerder om de arm gehouden: dat er gewonnen moet worden bij kou. Ik ben benieuwd…”

GERELATEERDE ARTIKELEN;

SodM presenteert advies gaswinning Groningen

Partijen Tweede Kamer willen spoeddebat kwestie Shell-NAM

Wiebes optimistisch over snel schadeprotocol

Advies gaswinning Groningen op 1 februari

Helft negatief over Rutte in gaswinningdossier

Wiebes komt Groningse actiegroepen tegemoet

SodM: gaswinning Groningen bijna halveren

Telegraaf 01.02.2018 Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) adviseert om de gasproductie in Groningen ’zo snel als mogelijk’ omlaag te brengen tot 12 miljard kubieke meter per jaar. Dat is bijna een halvering ten opzichte van de huidige situatie. De GasUnie zegt echter dat er bij snel terugschroeven te weinig gas voorhanden kan zijn. Minister Wiebes heeft daarmee twee tegenstrijdige adviezen op z’n bureau liggen.

„Er is een forse ingreep noodzakelijk om naar verwachting aan de veiligheidsnorm te voldoen, en de kans op schade in Groningen sterk te verlagen”, legt inspecteur-generaal der Mijnen Theodor Kockelkoren (SodM) uit.

Het SodM adviseert om de locaties bij Loppersum per direct te sluiten. Het gaat om de clusters Ten Post, Overschild, De Paauwen, ’t Zand en Leermens. Ook op andere locaties moeten maatregelen worden genomen.

Het SodM verwacht nu al dat nieuwe adviezen in de toekomst niet worden uitgesloten. „Het is verleidelijk om het getal van 12 miljard heilig te verklaren, maar het is absoluut voorstelbaar dat we op de lange termijn naar nul moeten”, aldus Kockelkoren tijdens een persconferentie in Den Haag. „Maar het is ook voorstelbaar dat we veilig op een laag niveau kunnen winnen.”

Aan het advies van het SodM wordt in de Tweede Kamer veel waarde gehecht. Het kabinet wil de gaskraan nu nog dichtdraaien tot 20 miljard kubieke meter.

Ander advies: snel terugschroeven kan niet

Ook de GasUnie heeft vandaag een advies naar buiten gebracht over wat er nodig is om alle huishoudens en bedrijven van gas te voorzien. De beheerder van het gasnetwerk stelt dat de winning niet al dit jaar al fors kan worden teruggeschroefd. In zachte winters kan de gaskraan dicht tot 14 miljard kuub, in een heel koude winter zal nog 27 miljard kuub nodig zijn.

Minister Wiebes (Economische Zaken) heeft eerder al aangegeven dat wat hem betreft de gaskraan nog verder moet worden dichtgedraaid. Hij moet nu op basis van beide adviezen een besluit nemen over de toekomst van de gaswinning in Groningen. Naar verwachting hakt de minister in maart een knoop door.

NAM: ook advies GasUnie meenemen

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) reageert afwachtend op het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) om de gaswinning in Groningen drastisch te verlagen, en de analyse van GasUnie.

„Het is nu aan de minister om op basis van alle adviezen van de afgelopen weken een besluit te nemen over de te nemen maatregelen. We gaan ons hierop voorbereiden”, aldus het dochterbedrijf van Shell en ExxonMobil.

Groningers blij

De gedupeerde boer Ate Kuipers, die vandaag naar Den Haag rijdt omdat boeren niet tevreden zijn over de compensatie, is positief over het toekomstbeeld dat SodM geeft: „Wij hebben altijd gezegd dat we terug willen naar een veilige wijze. Eerst veilig, dan naar nul.”

Ook milieuorganisaties zijn blij met de SodM-aanbeveling. Jan Dales uit Loppersum, bekend gezicht als activist uit de gasregio, voegt zich daarbij. „Geweldig! Hier hebben we altijd naar verwezen.”

De Groninger Bodem Beweging wil dat de regering vooral naar het advies van SodM kijkt, en niet naar dat van de GasUnie: „De regering staat met de rug tegen de muur en moet nu echt zijn uiterste best doen om dingen te veranderen. Als dat niet gebeurt dan gaat het hier echt fout”, aldus de woordvoerder van de beweging. „Ook als de Gasunie zegt dat het niet kan, zal de regering toch alles op alles moeten zetten.”

Opvolgen

Een groot deel van de Tweede Kamer wil dat Wiebes zo snel mogelijk aan de slag gaat met de adviezen. D66-Kamerlid Jetten: „De minister moet nu aan de slag. Wij hebben altijd de adviezen van SodM gevolgd. Na schadeprotocol is verlaging van de winning volgende stap van het kabinet om het vertrouwen terug te winnen.”

PvdA-Kamerlid Nijboer: „De minister moet het advies met onmiddelijke ingang opvolgen.” Ook SP en GroenLinks vinden dat het advies direct moet worden overgenomen. De VVD heeft een debat aangevraagd.

CDA-Kamerlid Agnes Mulder is helder in haar reactie op het advies van de toezichthouder: “In het regeerakkoord staat dat de veiligheid van de Groningers voorop staat. Wij houden de minister daar aan en verwachten van hem dat hij de gaswinning zo snel als mogelijk terugbrengt naar het door het SodM geadviseerde niveau.”

Advies: ‘Gaswinning terug naar 12 miljard kuub’

Elsevier 01.02.2018 Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) adviseert om de gaswinning in Groningen terug te brengen van 21,6 naar 12 miljard kuub per jaar. Verder wil de toezichthouder dat de winning rond het dorp Loppersum per direct stopt. Het is een volgende opsteker voor actievoerders en regionale bestuurders.

Het advies, dat alleen ingaat op de veiligheid van de inwoners, volgt op de beving van 3,4 op de schaal van Richter bij het Groningse dorp Zeerijp op 8 januari. Het is aan Eric Wiebes (VVD), minister van Economische Zaken en Klimaat, om veiligheid af te wegen tegen andere belangen, zoals de leveringszekerheid.

Klavers activistentaal over ‘wingewest’ Groningen hypocriet Lees verder.

Terugschroeven nauwelijks mogelijk volgens Gasunie

Ook moet Wiebes bepalen of zo’n grote vermindering praktisch mogelijk is. Er zijn bijvoorbeeld lopende contracten voor gaslevering. Bovendien ontbreekt de capaciteit om meer geïmporteerd gas zo te bewerken dat Nederlandse apparaten het kunnen gebruiken. Vooruitlopend op het advies stuurde Wiebes op 22 januari al een brief naar tweehonderd grootverbruikers om de gaswinning versneld terug te brengen. Zij reageerden negatief op de als dwingend ervaren brief.

In een reactie laat Gasunie weten dat het nauwelijks mogelijk is om de gaswinning verder terug te schroeven. Alleen in jaren met een milde winter kan de winning terug naar 14 miljard kubieke meter. Dan moet wel de aanpak van ‘constante winning’ worden losgelaten, terwijl dat juist gebeurt om bevingen te verminderen.

De fractiewoordvoerders van linkse oppositiepartijen PvdA, SP en GroenLinks willen juist dat het advies direct wordt opgevolgd.

‘Grote onzekerheden’ in de kennis over bevingen

Wanneer Wiebes het advies toch zou opvolgen, betekent dat niet dat de (zware) bevingen stoppen. Door de jarenlange gaswinning is de druk in het gasveld enorm afgenomen en blijft de bodem dalen. Nog altijd is niet exact duidelijk hoe de winning verband houdt met de bevingen. Er zijn ‘grote onzekerheden’, zegt Theodor Kockelkoren, inspecteur-generaal bij het SodM. Bij de inschatting zijn daarom flinke veiligheidsmarges aangehouden.

SodM sluit niet uit dat in de toekomst verdere maatregelen nodig blijken.

Tienduizenden huizen in Groningen bevingsbestendig maken, is een enorme opgave. De praktijk blijkt nog weerbarstiger. De zorgen in het gebied zijn groot. Lees verder.

Overheid betaalt 64 procent van de schadevergoeding

Het advies is een nieuwe opsteker voor Groningse politici en actievoerders. Gisteren werd al bekend dat de overheid schademeldingen zelf zal afhandelen en dat hierbij de regels worden versoepeld.

Vanaf 17 maart worden schades door een Tijdelijke commissie mijnbouwschade verwerkt. Kosten worden deels verhaald op de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). Het is een lang gekoesterde wens van Groningers dat de NAM niet langer betrokken zal zijn bij de schadeafhandeling. De NAM zou procedures traineren en niet ruimhartig genoeg zou zijn. In de praktijk betaalt de overheid 64 procent van uitgekeerde schade.

   Rob Ramaker  (1986) is sinds december 2016 redacteur Nederland.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Wiebes wekt te hoge verwachtingen voor Groningen

Klavers activistentaal over ‘wingewest’ Groningen hypocriet

Zwaarste aardbeving sinds 2012 treft Groningen

Wiebes brengt gaswinning ‘zo snel als mogelijk’ terug naar 12 miljard kuub per jaar

Trouw 01.02.2018 Minister Eric Wiebes van economische zaken wil het advies van toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) opvolgen om de gaswinning in Groningen zo snel mogelijk terug te brengen naar 12 miljard kubieke meter per jaar. Hetzelfde geldt voor het advies om de gaswinlocaties rond Loppersum op de kortst mogelijke termijn te sluiten.

Momenteel wint de Nam nog zo’n 21,6 miljard kuub gas per jaar in Groningen. Naast de forse verlaging van de productie moet een aantal productieclusters in Loppersum – het hart van het aardbevingsgebied in Groningen – per direct worden gesloten, aldus SodM. Wiebes geeft hier dus gehoor aan. De NAM, het bedrijf dat het gas wint, had de sluiting ook al geopperd. Bovendien moet volgens de SodM in andere gebieden de gaswinning vlakker worden, dus met minder fluctuaties in de verschillende seizoenen.

Aanleiding voor het advies van SodM is de zware aardbeving bij het dorpje Zeerijp, in de gemeente Loppersum, op 8 januari van dit jaar. De toezichthouder stelt opvallend genoeg dat die beving ‘niet onverwacht’ kwam. De gaswinning is sinds 2014 weliswaar teruggebracht, maar die beperking heeft slechts een tijdelijk effect. Al in november 2016 signaleerde SodM een toenemende ‘activiteit in het Loppersumgebied’.

Het advies van SodM ziet alleen op de veiligheid en houdt dus geen rekening met de vraag of daarmee voldoende gas wordt geproduceerd voor binnenlands gebruik, en voor de in contracten vastgelegde levering aan het buitenland.

Volgens de Gasunie, die de afzet van gas in binnen- en buitenland beheert, is het nauwelijks mogelijk om op korte termijn de gasproductie terug te brengen. Gasunie gaat daarbij uit van de vraag naar gas in Nederland, en de afgesproken levering aan het buitenland.

Volgens de Gasunie is het in theorie mogelijk de productie te verlagen tot 14 miljard kuub per jaar, zonder dat daarbij de leveringszekerheid in het geding komt. Dat geldt echter alleen voor relatief warme jaren. Gasunie vergelijkt het relatief warme 2007 met 1996, dat juist erg koud was. Voor een jaar zoals 1996 zou een productie nodig zijn van 27 miljard kubieke meter uit het Groningenveld, aldus de Gasunie. Toezichthouder SodM adviseert juist de gasproductie zo vlak mogelijk te houden.

Meedogenloos besluit

Tegenover de NOS liet de oud-inspecteur-generaal van het Staatstoezicht op de Mijnen, Jan de Jong  weten dat het vorige kabinet in 2013 willens en wetens de gaswinning in Groningen heeft opgeschroefd, terwijl duidelijk was dat daardoor het risico op aardbevingen zou toenemen. Een ‘meedogenloos besluit’, stelt De Jong .

Na de zware aardbeving bij Huizinge in 2012 adviseerde de toezichthouder de gaswinning zo snel mogelijk zo veel mogelijk terug te brengen. Het tegenovergestelde gebeurde: de gaswinning steeg in 2013 naar 54 miljard kubieke meter. Het advies was om terug te gaan naar een veilig niveau van 12 miljard kubieke meter. Het Staatstoezicht op de Mijnen werd niet in het besluit gekend, zo zegt De Jong.

“Wij kwamen er in dat jaar 2013 pas in augustus achter. Toen hebben wij dat aangekaart. Toen zei het ministerie: de minister weet ervan, het is een bewuste keus. Het was een besluit van de coalitietop en dat was een meedogenloos besluit”, aldus De Jong tegenover de NOS. Daarmee zijn bewust risico’s genomen: “Er hadden aardbevingen van tussen kracht 4 en 5 kunnen plaatsvinden. Er hadden doden kunnen vallen.”

Het verbaast De Jong allerminst dat er begin dit jaar opnieuw een zware aardbeving plaatsvond in Groningen. Op 8 januari was er een beving van 3.4 op de schaal van Richter bij het dorpje Zeerijp, in de gemeente Loppersum. “Nee, ik was niet verbaasd. Er is een grote relatie tussen het aantal en de zwaarte van bevingen. En het aantal bevingen is niet minder. Dus je kon erop wachten.”

Volgens De Jong liet het kabinet zich leiden door economische belangen, zegt hij tegenover de NOS. Hij verwijt de Staat, en de aandeelhouders van de Nam Shell en ExxonMobil , nog even te willen ‘cashen’. “Er moest destijds bezuinigd worden, dus om aan de inkomstenkant ook nog terug te gaan, was waarschijnlijk heel moeilijk voor het kabinet. Maar ik denk dat dat ten koste is gegaan van de veiligheid van de Groningers.”

Geheime overeenkomst

Intussen is de geheime overeenkomst tussen de Staat, Shell en ExxonMobil, op basis waarvan in 1963 werd begonnen met de gaswinning, boven tafel gekomen. Het Dagblad van het Noorden publiceerde het document gisteren op de eigen website, inclusief een geheime side letter die door Shell en ExxonMobil  kort na de overeenkomst werd gestuurd aan toenmalig minister De Pous van economische zaken. Opeenvolgende ministers hebben de Tweede Kamer stelselmatig inzage in de overeenkomsten geweigerd.

Het Dagblad van het Noorden citeert hoogleraren die uit de documenten concluderen dat de rol van de Staat veel groter is dan eerder gedacht. De Staat is niet alleen begunstigde, maar ook aandeelhouder, stelt hoogleraar bestuursrecht Herman Bröring in de krant. Opvallend is dat de overeenkomst niet kan worden opgezegd, zelfs niet bij wanprestatie door de Nam. “De partijen zijn zo elkaars gevangene”, aldus Bröring. “Je zou verwachten dat de overheid een slag om de arm wil houden.”

Lees ook:

Doorbraak: de Nam staat buitenspel

Is de Nam rijk genoeg om claims te kunnen betalen?

Minister: Zo snel mogelijk naar 12 miljard kuub

AD 01.02.2018 Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat gaat het advies om de gaswinning in Groningen te verlagen naar 12 miljard kubieke meter per jaar zo snel mogelijk opvolgen. Hoe lang dat dan precies gaat duren kan de minister nog niet zeggen. Eind maart wil hij de Tweede Kamer informeren hoe hij de gaswinning gaat terugschroeven.

Dat zei Wiebes vanmiddag in de Tweede Kamer in reactie op het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen.

Lees ook;

Gasunie: zeker 14 miljard kuub nodig

Lees meer

Politiek omarmt advies gaswinning: ‘Minister moet nú aan de slag’

Lees meer

Staatstoezicht: Breng gasproductie met bijna helft terug

Lees meer

De gaswinlocaties in Loppersum worden op een zo ‘kort mogelijke termijn’ gesloten, schreef Wiebes eerder in een brief aan het parlement. Daarmee volgt hij het advies op om een aantal winlocaties meteen te sluiten: Ten Post, Overschild, De Paauwen, ’t Zand en Leermens, de zogenoemde Loppersumclusters. De NAM, het bedrijf dat het gas wint, had de sluiting ook al geopperd.

De minister wil naar aanleiding van het advies ook de schommelingen in de winning in het cluster Bierum beperken tot maximaal 20 procent. Ook de winning in Bierum heeft invloed op de bodem in Loppersum.

Burgemeester Albert Rodenboog is blij met de sluiting. ,,Daar moet we niet mee wachten, anders wordt er in een vorstperiode toch weer een beroep op gedaan”, aldus Rodenboog. ,,Dicht is dicht.”

Behoefte

Of de gaswinning inderdaad kan worden verlaagd naar de geadviseerde 12 miljard kuub per jaar, het belangrijkste advies van de SodM, is nog maar zeer de vraag, stelt Wiebes. ,,De huidige behoefte is bijna dubbel zo hoog”, schrijft Wiebes aan de Tweede Kamer. ,,Het belang van de veiligheid van de Groningers staat voor mij niet ter discussie. Tegelijk is het ook duidelijk dat we niet zomaar iedereen van het gas kunnen afschakelen.”

Het kost volgens de minister niet alleen grote inspanning, maar ook tijd om de gaswinning terug te schroeven. Hij gaat bekijken wat er mogelijk is en hoe snel dat kan gebeuren. Over twee maanden weet Wiebes meer en nog eens twee maanden later volgt een besluit.

Wiebes sluit gaswinlocaties Loppersum ’zo snel mogelijk’

Telegraaf 01.02.2018 De aardgaswinning rond Loppersum moet permanent worden stopgezet. Dat laat minister Wiebes (Economische Zaken) weten in reactie op een belangrijk advies van het Staatstoezicht op de Mijnen.

De toezichthouder adviseerde om de locaties bij Loppersum per direct te sluiten. Het gaat om de clusters Ten Post, Overschild, De Paauwen, ’t Zand en Leermens. Ook op andere locaties moeten maatregelen worden genomen.

BEKIJK OOK:

SodM: gaswinning Groningen bijna halveren

Minister Wiebes laat weten dat hij de Nederlandse Aardolie Maatschappij verzoekt om hier „zo snel als redelijkerwijs mogelijk is” gehoor aan te geven.

De locatie wordt nu alleen gebruikt als het in Nederland erg koud is en de vraag naar gas plotseling toeneemt. Het SodM heeft het vermoeden dat het openen en sluiten van de gaskraan op deze locaties de recente beving in Zeerijp heeft veroorzaakt.

Verder in het nieuws:

Dromerige Wiebes houdt van Groningers

Gaswinning in Loppersum per direct stilgelegd

Wiebes sluit gaswinlocaties Loppersum ’zo snel …

SodM: gaswinning Groningen bijna halveren

SodM presenteert advies gaswinning Groningen

Wiebes: we gaan terug naar 12 miljard kuub

NAM reageert afwachtend op gasadvies, politiek tevreden

NU 01.02.2018 De betrokkenpartijen hebben donderdagochtend gemengd gereageerd op het advies van toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) om de gasproductie te verlagen.

SodM adviseert minister Eric Wiebes van Economische Zaken de totale gaswinning terug te schroeven van 21,6 miljard kubieke meter per jaar naar 12 miljard kubieke meter. De productie in Loppersum moet helemaal naar 0.

De veiligheid van inwoners van het gaswinningsgebied staat daarbij voorop. Gasunie stelt echter dat dit niet op korte termijn mogelijk is, omdat dan klanten in de kou zouden komen te staan.

De NAM laat in een eerste reactie eveneens weten dat het ”kennis heeft genomen” van het SodM-advies en van de analyse van de Gasunie, die het gasnetwerk beheert.

”Het is nu aan de minister om op basis van alle adviezen van de afgelopen weken een besluit te nemen over de te nemen maatregelen. We gaan ons hierop voorbereiden”, aldus het dochterbedrijf van Shell en ExxonMobil.

Een woordvoerder van Shell hield het eveneens kort. “Het is nu aan de minister om daar een besluit over te nemen.”

Politiek

De VVD noemt het SodM-advies ”niet mals”. ”De veiligheid van Groningers is van groot belang”, stelt Kamerlid Dilan Yesilgöz, maar ze wijst erop dat ook de leveringszekerheid telt. ”We moeten kijken hoe we zo spoedig mogelijk op verantwoorde wijze kunnen verlagen.” Ze wil daarover de minister spreken.

CDA-Kamerlid Agnes Mulder wijst erop dat in het regeerakkoord is afgesproken dat de veiligheid van de Groningers voorop moet staan. “Het CDA houdt de minister daar aan en verwacht van hem dat hij de gaswinning zo snel als mogelijk terugbrengt naar het door het SodM geadviseerde niveau”, aldus Mulder.

Wat coalitiepartij D66 betreft moet Wiebes het advies opvolgen. “Als nu verlaging tot 12 miljard kuub wordt geadviseerd, moet de minister daarmee aan de slag”, laat D66-Kamerlid Rob Jetten weten.

“Dit is een belangrijke week voor Groningen. Er is een schadeprotocol afgesproken waarmee schades door aardbevingen snel en ruimhartig worden vergoed. En de hoeveelheid gas die gewonnen gaat worden gaat nu ook flink omlaag”, aldus Jetten.

Ook ChristenUnie wil dat Wiebes het advies opvolgt. “Het advies nu is duidelijk: de gaswinning terug naar 12 miljard kuub én het direct sluiten van Loppersum, waar ik namens de ChristenUnie vorige week nog om heb gevraagd”, zegt Carla Dik-Faber van de ChristenUnie in een reactie.

“Dit kabinet werkt aan nieuw perspectief voor Groningen. Ik wil van de minister weten hoe hij opvolging geeft aan het advies van het SodM”, aldus Dik-Faber.

Rode kaart

GroenLinks-Kamerlid Liesbeth van Tongeren noemt het goed dat SodM, net als in 2013, adviseert om de productie fors te verlagen.

“Sinds het eerste advies van de SodM zijn we vijf jaar verder, vijf jaar ellende, vijf jaar schades en nóg een zware beving. Ik ga er vanuit dat de minister en de bedrijven dit duidelijk advies deze maand nog opvolgen.”

Sandra Beckerman van de SP vindt dat ook. ”Dit is de zoveelste rode kaart voor Rutte. Hier hebben we jarenlang voor gestreden. Het kabinet moet dit advies direct overnemen”, aldus het Kamerlid.

PvdA’er Henk Nijboer noemt het een “uitstekend advies”. “De PvdA wil dat minister Wiebes het advies met onmiddellijke ingang opvolgt.”

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Politiek omarmt advies gaswinning: ‘Minister moet nú aan de slag’

AD 01.02.2018 In politiek Den Haag is verheugd gereageerd op het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) dat de gaswinning terug moet naar 12 miljard kubieke meter per jaar. De VVD heeft direct een debat aangevraagd met verantwoordelijk minister Eric Wiebes (Economische Zaken).

Nu moeten de Staat, NAM en Shell deze maand nog maatregelen nemen,aldus Liesbeth van Tongeren, GroenLinks.

VVD-Kamerlid Dilan Yesilgöz noemt de veiligheid van de Groningers van groot belang. ,,Het advies van de SodM is niet mals. Debat aangevraagd met de minister”, tweet ze. Ze laat in het midden of ze het advies van de toezichthouder wil volgen. ,,Het advies is gericht op veiligheid. Het advies van de Gasunie komt ook vandaag, daar wordt gekeken naar leveringszekerheid. Vervolgens moeten we kijken hoe we zo snel mogelijk op verantwoorde wijze kunnen verlagen.”

Eindelijk gerechtigheid, zegt Liesbeth van Tongeren (GroenLinks). ,,Gek genoeg heb ik de tranen in de ogen staan.” Volgens haar had dit advies in 2013 al gevolgd moeten worden. ,,Nu moeten de Staat, NAM en Shell deze maand nog maatregelen nemen.” Ze krijgt bijval van SP-Kamerlid Sandra Beckerman: ,,Dit is de zoveelste rode kaart voor Rutte! Hier hebben we jarenlang voor gestreden. Kabinet moet het advies direct overnemen.”

Ook D66 en PvdA vinden dat Wiebes het advies moet volgen. ,,De minister moet nu aan de slag. Na het schadeprotocol is verlaging van de winning de volgende stap  voor het kabinet om het vertrouwen van Groningen terug te winnen”, aldus Kamerlid Rob Jetten. Zijn PvdA-collega Henk Bijboer sluit zich daar bij aan. ,,Uitstekend advies, noodzakelijk voor de veiligheid van de Groningers. PvdA wil dat Minister Wiebes het advies met onmiddellijke ingang opvolgt: Gasproductie verder omlaag voor de veiligheid van de Groningers.”

Carla Dik-Faber (ChristenUnie): ,,Het advies nu is duidelijk: de gaswinning terug naar 12 miljard kuub én het direct sluiten van Loppersum, waar ik namens de ChristenUnie vorige week nog om heb gevraagd. Dit kabinet werkt aan nieuw perspectief voor Groningen. Ik wil van de minister weten hoe hij opvolging geeft aan het advies van het SodM.”

‘Glashelder’

Het is beschamend dat we zó lang hebben toegelaten dat Groningen de prijs betaalt voor onze gasverslaving, aldus Milieudefensie.

Belangenorganisatie Milieudefensie noemt het advies ‘glashelder’. ,,Het is nu zaak dat de regering dit advies wél opvolgt. Het is beschamend dat we zó lang hebben toegelaten dat Groningen de prijs betaalt voor onze gasverslaving. Wij vertrouwen erop dat het kabinet én de politiek hun belofte waarmaken en dit rapport nu niet weer naast zich neerleggen. Nederland moet nu zonder morren aan de slag met de omschakeling naar duurzame warmte.”

Ook Greenpeace toont zich tevreden. ,,Het SodM-advies windt er geen doekjes omheen, de gaskraan moet verder dichtgedraaid worden. Het kabinet moet zich nu solidair tonen met de Groningers. Het is tijd dat de minister erop toeziet dat bedrijfsbelangen niet prevaleren boven die van de bevolking. Mens en milieu hebben genoeg geleden”, zegt woordvoerder Faiza Oulahsen.

Niet meteen

Gasunie laat in reactie weten dat er niemand in de kou komt te zitten bij de verlaagde gaswinning, mits de productie mag schommelen. De gaswinning kan volgens het bedrijf per direct nauwelijks worden teruggeschroefd.

Shell legt de bal bij minister Wiebes. ,,Wij hebben kennisgenomen van het advies voor gaswinning in Groningen. Het is nu aan de minister om daar een besluit over te nemen”, aldus een woordvoerder.

Ook de NAM wacht af. ,,Het is nu aan de minister om op basis van alle adviezen van de afgelopen weken een besluit te nemen over de te nemen maatregelen. We gaan ons hierop voorbereiden”, aldus het dochterbedrijf van Shell en ExxonMobil.

Ingesloten

Twitter: SANDRABECKERMAN

Gasunie: zeker 14 miljard kuub nodig

AD 01.02.2018 De gaswinning in Groningen kan niet dit jaar al fors worden teruggeschroefd. Dan zouden klanten in de kou komen te staan, stelt de Gasunie, die het gasnetwerk beheert. Toezichthouder SodM adviseert dat de gaskraan in het belang van de veiligheid van de Groningers een heel stuk verder dicht moet.

Als de gaswinning mag schommelen en er in koude winters meer uit de bodem mag worden gehaald dan in zachte, dan kan de gaskraan volgens de Gasunie mogelijk wel verder dicht. In zachte winters hoeft slechts tot 14 miljard kuub worden gewonnen, in een extreem koude winter zal nog 27 miljard kuub nodig zijn. Tot dusver geldt het devies om schommelingen in de winning zo veel mogelijk te vermijden, omdat die op zichzelf ook al tot nieuwe aardbevingen zouden kunnen leiden.

Dit jaar kan aan de 21 miljard kuub die het kabinet aanhoudt niet veel veranderen, stelt de Gasunie. Tussen 19,5 miljard en 21 miljard kuub zou zeker nodig zijn. Volgens het SodM moet de gaswinning terug naar 12 miljard kuub om de veiligheid niet in gevaar te brengen.

Beslissing

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken moet beslissen hoever hij het Groningse gaswinningsgebied kan ontzien zonder gasafnemers in al te grote problemen te brengen. De Tweede Kamer hamert erop dat de veiligheid van de Groningers voorop moet staan.

Het grootste deel van de gaswinning rond het zwaargetroffen Loppersum kan sowieso worden stopgezet, oordeelt de Gasunie.

Kabinet weerspreekt kritiek ex-topman Staatstoezicht op de Mijnen

NOS 01.02.2018 Het kabinet neemt afstand van uitspraken van de vroegere topman van het Staatstoezicht op de Mijnen. Oud-inspecteur-generaal De Jong van het Staatstoezicht zei dat de vorige coalitie een “meedogenloos besluit” over de gaswinning heeft genomen. Volgens De Jong is onder het kabinet-Rutte II in 2013 de gaswinning verhoogd, ondanks een advies van het Staatstoezicht om de winning juist te verlagen. De vroegere inspecteur-generaal vindt dat onbegrijpelijk.

De Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) zegt in een reactie dat er in 2013 géén besluit is genomen over de hoogte van de winning, niet in het kabinet en niet in de coalitie. De RVD benadrukt dat de NAM op basis van het ‘winningsplan’ uit 2007 toestemming had om in 10 jaar in totaal 425 miljard kuub gas te winnen. “Pas sinds 2014 stelt het kabinet een jaarlijks plafond vast.”

De RVD erkent wel dat het anders had gemoeten, zoals toenmalig minister Kamp in 2015 ook zei. Kamp gaf toen toe dat de veiligheidsbelangen van de Groningers niet genoeg aandacht hadden gekregen. Hij zei dat de veiligheid vanaf dat moment voorop zou staan.

BEKIJK OOK

‘Vorige kabinet nam meedogenloos besluit over gas’

Teruglezen liveblog: Groningse boeren komen met tractoren aan bij Tweede Kamer

OmroepWest 01.02.2018 De demonstrerende boeren uit Groningen zijn donderdag aangekomen op het Binnenhof in Den Haag. Ze zijn daar met twee tractoren aangekomen.

De bedoeling is dat ze een zitting van de Tweede Kamer over de gaswinning gaan bijwonen. Eerder op de dag werden ze van de A12 gehaald, waarna politieagenten de stoet naar het parkeerterrein van het ADO Den Haag-stadion begeleidden.

Groningse boeren demonstreren in Den HaagStorifi

Meer over dit onderwerp: DEN HAAG BOEREN GRONINGEN NOOTDORP DEMONSTRATIEADO DEN HAAG STADION TWEEDE KAMER BINNENHOF

 

Ingesloten

Groningse boeren demonstreren in Den Haag

Regio15 01.02.2018 Groningse boeren die ageren tegen de gaswinning in hun provincie, demonstreren vanmiddag in Den Haag.

De boeren waren vanuit het hoge noorden met bussen afgereisd naar Den haag, terwijl zo’n 40 tractoren op diepladers naar de Hofstad werden vervoerd.

Het was de bedoeling dat de boeren met de tractoren zouden optrekken vanaf het Malieveld naar het Binnenhof, maar burgemeester Krikke van Den Haag stak hier een stokje voor. Zij durfde het uit veiligheidsoverwegingen niet aan om de boeren met tractoren en al naar het Binnenhof te laten gaan.

Om die reden werden de boeren en hun tractoren van de snelweg A12 geplukt door de Mobiele Eenheid en naar het parkeerterein bij het ADO Den Haag stadion gedirigeerd.

Na koortsachtig overleg is toen besloten dat de boeren met hun tractoren naar het Malieveld mochten gaan, maar dat slechts twee tractoren de boeren mogen begeleiden tijdens hun optocht naar het Binnenhof.

Video: Rene Hendriks  Lees meer…

Minister spreekt met protesterende Groningse boeren over gaswinning

NU 01.02.2018 De ministers Eric Wiebes (Economische Zaken) en Carola Schouten (Landbouw) zijn op het Malieveld in Den Haag kort in gesprek gegaan met protesterende Groningse boeren. De ministers klommen even in een van de tractoren waarmee de agrariërs naar de hofstad waren gekomen.

Op de achtergrond scandeerden andere demonstranten ”Wiebes gas terug”.

De betogers zijn naar Den Haag gekomen om hun onvrede over de gaswinning te uiten. De nieuwe afspraken over schade-afhandeling vinden ze niet voldoende.

”We gaan nu rustig praten. Alle schade komt aan de orde. We kunnen niet heksen”, zei Wiebes, die over het gaswinningsdossier gaat.

Een van de aanwezige boeren zei tegen de ministers dat hij de Nederlandse vlag van zijn boerderij heeft gehaald. ”Die hang ik pas weer op als alles eerlijk is geregeld.” Andere aanwezige boeren deden een oproep tot het oprichten van de “republiek Groningen”.

Na het korte onderhoud reden twee tractoren, een met Groningse vlag erop, door richting het Binnenhof. De overige circa twintig tractoren moesten blijven staan.

Eerder op donderdag werd door de gemeente Den Haag besloten dat de tientallen tractoren niet naar de binnenstad mochten komen, wat het oorspronkelijke plan was van de boeren. Dit om “wanordelijkheden” te voorkomen.

De situatie in de binnenstad leent zich volgens de gemeente echter niet voor tientallen rijdende tractoren. De Groningse boeren werden daarom door de politie van de snelweg A12 geleid. Na overleg mochten toch twee tractoren naar de Hofvijver komen.

Groningse boeren protesteren op Malieveld in Den Haag

Boerenbedrijven

Het doel van de actie was het krijgen van meer geld voor de schade aan boerenbedrijven in Groningen als gevolg van de aardbevingen.

“De maat is vol”, zei mede-organisator van de actie Ate Kuypers eerder tegen NU.nl. “Als de Nederlandse staat, Shell, ExxonMobil en de NAM ons kunnen garanderen dat de schade vergoed wordt, is ons doel bereikt.”

Groningse boeren op weg naar Den Haag

Hoorzitting

Shell heeft donderdag laten weten bereid te zijn om garantstelling van de bevingsschade op papier te zetten.

“Om alle twijfel weg te nemen: we staan garant, dat gaan we op papier zetten”, zei Marjan van Loon, directeur van Shell in Nederland, donderdag.

Dagblad Trouw schreef eerder dat Shell, mede- eigenaar van de NAM, begin juni de zogenoemde 403-aansprakelijkheidsverklaring voor de NAM heeft ingetrokken.

Meerdere experts zeggen dat Shell daardoor niet meer aansprakelijk is voor schulden van dochteronderneming NAM.

Zie ook: Gaswinning: ‘Je verzuipt langzaam in jouw eigen bedrijf’

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Aanbevolen artikelen;

Wiebes gaat gasadvies ‘zo snel mogelijk’ uitvoeren

Politiek positief over nieuw schadeprotocol voor Groningen

NAM geeft aandeelhouders Shell en Exxonmobil geen winstuitkering meer

Groningse actievoerders mogen niet met tientallen tractoren Den Haag in

 

Trekkers niet naar Binnenhof: ‘Ze waren bang voor opstootjes’

Telegraaf 01.02.2018 Groningse boeren zijn donderdag naar het Malieveld in Den Haag gekomen om hun onvrede over de gaswinning te uiten.

Ministers horen Groningse boer aan in tractor

Telegraaf 01.02.2018 De ministers Eric Wiebes (Economische Zaken) en Carola Schouten (Landbouw) zijn op het Malieveld in Den Haag kort in gesprek gegaan met protesterende Groningse boeren. De ministers klommen even in een van de tractoren waarmee de agrariërs naar de Hofstad waren gekomen.

Alexander Bakker@alexanderbakker

“Klein maar fijn”, zegt deze boer. “Hier kunnen we wel mee naar het Binnenhof” #boerenprotest 4:26 PM – Feb 1, 2018

Verslaggever Alexander Bakker volgt de boeren op de voet en twittert hierover. Zijn tweets kan je ook onderaan dit verhaal vinden.

Op de achtergrond scandeerden andere demonstranten ,,Wiebes gas terug”. De betogers zijn naar Den Haag gekomen om hun onvrede over de gaswinning te uiten. De nieuwe afspraken over schade-afhandeling vinden ze niet voldoende. ,,We gaan nu rustig praten. Alle schade komt aan de orde. We kunnen niet heksen”, zei Wiebes, die over het gaswinningsdossier gaat.

Terwijl sommige boeren riepen om het uitroepen van de ,,republiek Groningen”, zei een van hen tegen de ministers dat hij de Nederlandse vlag van zijn boerderij heeft gehaald. ,,Die hang ik pas weer op als alles eerlijk is geregeld.”

Tractoren richting Binnenhof

Na het korte onderhoud reden twee tractoren, een met Groningse vlag erop, door richting het Binnenhof. De overige circa twintig tractoren moesten blijven staan, omdat de gemeente Den Haag het niet verantwoord vond de hele stoet naar het parlement te laten rijden.

De Groningse boeren mogen met twee tractoren van het Malieveld naar de Hofvijver. Dit ter ondersteuning van de demonstratie die ze donderdagmiddag rond het Tweede Kamergebouw willen houden. Pauline Krikke, de burgemeester van Den Haag heeft dit besloten na overleg met de organisatie van de demonstratie.

Diepladers met tractoren

De diepladers met zo’n twintig tractoren mogen op de verharde delen van het Malieveld worden opgesteld. Op twee na mogen ze niet worden afgeladen, aldus de gemeente. Behalve de diepladers zijn ook enkele bussen met demonstranten meegereisd naar Den Haag.

’Veiligheid en openbare orde’

Aanvankelijk wilden de Groningers met alle dertig trekkers naar het Binnenhof. Ze wilden hun stem laten horen kort voor een hoorzitting in de Kamer over de afhandeling van de aardbevingsschade. De gemeente Den Haag vond dat het gebied rond het Binnenhof met z’n straatjes en pleinen zich niet leent voor tientallen rijdende tractoren. „De veiligheid en openbare orde kunnen dan onvoldoende worden gegarandeerd.”

’Gebrek aan adequate schadecompensatie’

Het protest van de boeren richt zich tegen „het ontbreken van adequate schadecompensatie.” De boeren zeggen forse schades te hebben geleden aan onder meer gebouwen, aan land en drainagesystemen. „Deze schades worden onvoldoende gewaardeerd in het woensdag gepresenteerde schadeprotocol, terwijl deze schades oplopen tot in de tonnen, zo niet miljoenen euro’s”, aldus de Nederlandse Melkveehouders Vakbond die het protest ondersteunt.

In de hoorzitting van donderdag in de Kamer worden Shell, ExxonMobil en de NAM gehoord over de de financiële garanties van de NAM.

Alsnog vertrokken

De Groningse boeren en hun tractoren op diepladers die onderweg waren naar Den Haag, werden eerder op de middag van de snelweg A12 geleid. De politie had de stoet naar het parkeerterrein van het Cars Jeans Stadion bij het Prins Clausplein aan de rand van Den Haag gedirigeerd. Na een half uur overleg stapten de Groningse boeren weer in en vertrokken ze alsnog richting het Malieveld.

Te voet naar gebouw Tweede Kamer

De boeren waren van Groningen onderweg naar het Malieveld waar de tractoren van diepladers zouden worden gereden. De bedoeling was om daarna met de trekkers te rijden naar het Binnenhof. Dat mag in eerste instantie niet.

’Problemen met verkeer’

De gemeente Den Haag vindt dat het gebied rond het Binnenhof met z’n straatjes en pleinen zich niet leent voor tientallen rijdende tractoren. „De veiligheid en openbare orde kunnen dan onvoldoende worden gegarandeerd. Er dreigen dan ook problemen met het verkeer.”

Mede-organisator Milieudefensie vindt het onbegrijpelijk dat de boeren worden tegengehouden. „Het zijn allemaal nette mensen die gewoon van zich willen laten horen. Het is een soort bangmakerij van de gemeente”, aldus een woordvoerster.

Schade aan mestkelders

Groningse boeren hebben vaak te kampen met forse schade door de aardbevingen. Zij hebben te kampen met veel praktische problemen. Hun mestkelders beginnen vaak te ’lekken’, waarbij er water bij de mest komt.

De boeren eisen van Shell dat het olie- en gasbedrijf financiële verantwoordelijkheid neemt voor de bevingsschade door gaswinning. De boeren willen die garanties zwart op wit zien.

Verklaring

Shell kwam dinsdag met een verklaring waarin ze meldde dochterbedrijf NAM te blijven steunen bij het nakomen van zijn financiële verplichtingen en bereid te zijn daarvoor garanties af te geven.

De Tweede Kamer wil ondanks de verklaring dat Shell donderdag aan de commissie voor Economische Zaken en Klimaat komt uitleggen of het olie- en gasbedrijf inderdaad tracht de aansprakelijkheid voor de Groningse aardbevingsschade te ontlopen.

Tweets by ‎@alexanderbakker

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Gaswinning in Loppersum per direct stilgelegd

Blij Groningen vraagt nu om ’doorpakken’

Hoofdbrekens voor Wiebes

Burgemeester Groningen nog niet tevreden

Groningse boeren mogen Den Haag niet in met tractor

Wiebes: we gaan terug naar 12 miljard kuub

Minister Wiebes kruipt in tractor boze boer op Malieveld

AD 01.02.2018 De Groningse boeren die vandaag met tientallen tractoren in Den Haag protesteren tegen de gaswinning, mogen dat doen op het Malieveld. Daar stapten ministers Eric Wiebes (Economische Zaken) en Carola Schouten (Landbouw) vanmiddag in een van de tractoren voor een kort in gesprek met de boeren.

View image on Twitter

Saskia Gaster@SaskiaG_MD

Minister Wiebes in gesprek met @KuipersAte in een trekker. Op het Malieveld. #samensterk Buiten klinkt het #gaskraandicht4:55 PM – Feb 1, 2018

Woordvoerder Saskia Gaster van Milieudefensie twitterde een foto van de minister in de tractor. Hij ging daar in gesprek met veehouder Ate Kuipers.

,,We gaan nu rustig praten. Alle schade komt aan de orde. We kunnen niet heksen”, zei Wiebes, die over het gaswinningsdossier gaat. Op de achtergrond scandeerden andere demonstranten ,,Wiebes gas terug.”

Wiebes heeft zich het lot van de Groningers de afgelopen dagen aangetrokken en moet op zoek naar een oplossing voor het verminderen van de gasproductie. Terwijl sommige boeren riepen om het uitroepen van de ,,republiek Groningen”, zei een van hen tegen de ministers dat hij de Nederlandse vlag van zijn boerderij heeft gehaald. ,,Die hang ik pas weer op als alles eerlijk is geregeld.”

De ministers Wiebes en Schouten praten in een tractor met veehouder Ate Kuipers, mede-organisator van de actie. © ANP

Malieveld

De boeren willen in Den Haag met zo’n dertig tractoren demonstreren. Aanvankelijk was hun idee dat te doen bij het Binnenhof. Maar daar stak burgemeester Pauline Krikke een stokje voor, te link. ,,Demonstreren is prima, maar met 40 tractoren in de binnenstad gaat niet lukken. Er lopen daar ook dagjesmensen en er rijden trams”, aldus een woordvoerder.

Hij benadrukt dat de boeren op voorhand niets hadden laten weten over hun plannen. ‘De situatie op de straatjes en pleinen rond het Binnenhof leent zich niet voor tientallen rijdende tractoren. De veiligheid en openbare orde kunnen dan onvoldoende worden gegarandeerd. Er dreigen dan ook problemen met het verkeer.’

  Jorina Haspels@jorina_haspels

Daar gaat de eerste trekker. Met aanhang 4:31 PM – Feb 1, 2018

De boeren moeten met hun diepladers met daarop hun tractoren op de verharde delen van het Malieveld blijven en mogen met slechts twee tractoren naar de Hofvijver rijden. Deze vertrokken aan het einde van de middag richting het Binnenhof.

De veiligheid en openbare orde kunnen onvoldoende worden gegarandeerd, aldus Gemeente Den Haag.

View image on Twitter

  Jorina Haspels@jorina_haspels

Er zijn ook wat meer hamdzame modellen aanwezig #groningsboerenprotest  4:04 PM – Feb 1, 2018

Eerder vandaag werden de boeren nog door politie van de A12 geleid. De stoet werd naar het parkeerterrein van het Cars Jeans Stadion bij het Prins Clausplein aan de rand van Den Haag gedirigeerd. Na een half uur overleg stapten de boeren weer in en vertrokken alsnog richting het Malieveld. Daar wilden ze in gesprek met burgemeester Pauline Krikke van Den Haag.

Hoorzitting

© ANP

De boeren zijn vanmorgen in alle vroegte vanuit het Groningse dorp Garsthuizen vertrokken naar Den Haag. In hun kielzog drie bussen vol boeren en sympathisanten. De Groningers willen in Den Haag demonstreren tegen de afhandeling van de aardbevingsschade. Daarover vindt in de Tweede Kamer een hoorzitting plaats.

Volgens de gemeente heeft burgemeester Krikke vanmorgen al aangeboden op het Malieveld te protesteren. Ook mocht er een tractor bij het Binnenhof en het hoofdkwartier van Shell gestald worden uit protest. ‘Helaas is de organisatie daar niet mee akkoord gegaan.’

Mede-organisator Milieudefensie noemde het vanmorgen onbegrijpelijk dat de boeren werden tegengehouden. ,,Het zijn allemaal nette mensen die gewoon van zich willen laten horen. Het is een soort bangmakerij van de gemeente”, aldus een woordvoerster.
Shell

View image on Twitter

  Noël van Hooft@NoelvanHooft

Bram Reinders uit Groningen is boos omdat de boeren niet welkom zijn in Den Haag. Bram gaat sowieso de stad in om te protesteren. #AD  2:52 PM – Feb 1, 2018

De demonstrerende agrariërs eisen van Shell dat het olie- en gasbedrijf financiële verantwoordelijkheid neemt voor de bevingsschade door gaswinning. De boeren willen die garanties zwart op wit zien. Shell is voor de helft eigenaar van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM).

In het weekeinde kwamen berichten naar buiten dat Shell een eerdere aansprakelijkheidsverklaring zou hebben ingetrokken. Het Nederlands-Britse bedrijf haastte zich te verklaren dat het de NAM zal blijven steunen en bereid te zijn daar garanties voor af te geven. De Tweede Kamer wil daarover zekerheid.

De boeren wilden verzamelen op het Malieveld om daarna met hun tractoren door te treken naar het Binnenhof, gevolgd door een kleine honderd fakkeldragers.

Groningse boeren met trekker op de snelweg © ANP

Groningse actievoerders mogen niet met tientallen tractoren Den Haag in

NU 01.02.2018 De boeren uit Groningen die met tientallen tractoren in Den Haag donderdag een actie wilden organiseren, mogen van de gemeente de binnenstad niet in. Dit om “wanordelijkheden” in het centrum te voorkomen.

Het besluit is genomen vanwege “het ontbreken van heldere afspraken”, aldus de gemeente Den Haag. “Om verkeerschaos in het centrum van Den Haag te voorkomen, is besloten de vrachtwagens met tractoren niet de stad in te laten rijden.”

Om de demonstratie van de boeren alsnog te kunnen faciliteren, is na overleg besloten dat de diepladers met hierop de tractoren op het Malieveld mogen worden neergezet. “Twee tractoren mogen met de demonstranten mee naar de Hofvijver”, meldt een woordvoerder van de gemeente.

De situatie in de binnenstad leent zich volgens de gemeente niet voor tientallen rijdende tractoren. De Groningse boeren werden eerder donderdagmiddag van de snelweg A12 geleid. Behalve de diepladers waren ook enkele bussen met demonstranten meegereisd naar Den Haag.

De politie dirigeerde de stoet naar het parkeerterrein van het Cars Jeans Stadion bij het Prins Clausplein aan de rand van Den Haag.

Groningse boeren op weg naar Den Haag

Te voet

De boeren waren van Groningen onderweg naar het Malieveld, waar de tractoren van diepladers moesten worden gehaald. De bedoeling was om daarna met de tractoren te rijden naar het Binnenhof. Dat mag niet. Wel mogen de demonstranten te voet naar het gebouw van de Tweede Kamer.

Het doel van de actie was het krijgen van geld voor de schade van de aardbevingen aan boerenbedrijven. “De maat is vol”, zei mede-organisator van de actie Ate Kuypers eerder tegen NU.nl. “Als de Nederlandse staat, Shell, ExxonMobil en de NAM ons kunnen garanderen dat de schade vergoed wordt, is ons doel bereikt.”

Boze boeren gaan op traktoren richting Den Haag

Hoorzitting

Donderdag vindt in de Tweede Kamer een hoorzitting plaats over Shell. Dagblad Trouw schreef eerder dat Shell, mede- eigenaar van de NAM, begin juni de zogenoemde 403-aansprakelijkheidsverklaring voor de NAM heeft ingetrokken.

Meerdere experts zeggen dat Shell daardoor niet meer aansprakelijk is voor schulden van dochteronderneming NAM. De partijen willen een keiharde garanties dat Shell garant staat voor de aardbevingsschade die Groningers hebben geleden als gevolg van de gaswinning.

Shell liet eerder deze week weten NAM te blijven steunen bij het nakomen van zijn financiële verplichtingen met betrekking tot de gaswinning in Groningen. Ook is het bedrijf bereid daarvoor garanties af te geven.

Zie ook: Gaswinning: ‘Je verzuipt langzaam in jouw eigen bedrijf’

Lees meer over: Gaswinning Groningen

VIDEO: Burgemeester: Boeren uit Groningen mogen niet met tractoren naar Binnenhof

OmroepWest 01.02.2018 De Haagse burgemeester Pauline Krikke heeft boeren verboden om met tractoren Den Haag binnen te rijden. De agrariërs uit Groningen wilden in Den Haag met behulp van twaalf diepladers en dertig trekkers demonstreren tegen de gaswinning in hun provincie. De burgemeester laat weten dat de veiligheid in de stad in het geding zou komen.

UPDATE: VOLG HIER HET LIVEBLOG RONDOM HET BOERENPROTEST

De boeren zijn van Groningen onderweg naar het Malieveld waar de tractoren van diepladers zouden worden gereden. De bedoeling was om daarna met de tractoren naar het Binnenhof te rijden. Volgens verslaggever Steven Radersma van RTV Noord is donderdagmiddag rond 14.15 uur een dieplader van de boeren met trekkers erop, door de politie van de weg gehaald.

De Groningse boeren en hun tractoren op diepladers werden van de snelweg A12 geleid. De politie heeft de stoet naar het parkeerterrein van het Cars Jeans Stadion bij het Prins Clausplein aan de rand van Den Haag gedirigeerd.

‘Veiligheid onvoldoende gegarandeerd’

In de een verklaring van de burgemeester staat.’De straatjes en pleinen rond het Binnenhof zijn deels autovrij, autoluw en bovendien druk met winkelend en werkend publiek en dagjesmensen. Er lopen ook veel lijnen van het openbaar vervoer. Die situatie leent zich niet voor tientallen rijdende tractoren. De veiligheid en openbare orde kunnen dan onvoldoende worden gegarandeerd. Er dreigen dan ook problemen met het verkeer’.

Het aanbod, donderdagochtend, om met de tractoren naar het Malieveld te gaan, waarna de boeren te voet naar het Binnenhof mochten lopen, werd door de demonstranten afgewezen. Ook met het aanbod, dat men een tractor rond het Binnenhof en één bij het hoofdkantoor van Shell kon plaatsen ging de organisatie donderdagochtend niet akkoord.

‘Allemaal nette mensen’

De agrariërs eisen van Shell dat het olie- en gasbedrijf financiële verantwoordelijkheid neemt voor de bevingsschade door gaswinning. De boeren willen die garanties zwart op wit zien. Shell is voor de helft eigenaar van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). In het weekeinde kwamen berichten naar buiten dat Shell een eerdere aansprakelijkheidsverklaring zou hebben ingetrokken. Het Nederlands-Britse bedrijf haastte zich te verklaren dat het de NAM zal blijven steunen en bereid te zijn daarvoor garanties af te geven.

  Nieuwsuur  ✔@Nieuwsuur

‘Eerst zien, dan geloven’, zegt boer, gedupeerde en actievoerder Ate Kuipers. Hij gaat morgen #actie voeren in Den Haag. #gaswinning #aardbevingsschade #Groningen  22:26 – 31 jan. 2018

Mede-organisator Milieudefensie vindt het onbegrijpelijk dat de boeren worden tegengehouden. ‘Het zijn allemaal nette mensen die gewoon van zich willen laten horen. Het is een soort bangmakerij van de gemeente’, aldus een woordvoerster.

Lees hier de hele verklaring van de gemeente Den Haag:
De gemeente Den Haag heeft tot het laatste moment geprobeerd met de organisatoren tot een ordelijke en veilige demonstratie te komen. De organisatie had helaas de gemeente niet vooraf in kennis gesteld van de demonstratie. Dan had in een eerder stadium in overleg tot een goed verloop van het protest gekomen kunnen worden.

De gemeente heeft vervolgens zelf contact gezocht met de organisatie. Daarbij zijn verschillende voorstellen gedaan voor een veilig verloop van de demonstratie. Het uitgangpunt van de burgemeester is immers om alle demonstraties zoveel als mogelijk te faciliteren. Maar dat moet uiteraard wel veilig gebeuren. De straatjes en pleinen rond het Binnenhof zijn deels autovrij, autoluw en bovendien druk met winkelend en werkend publiek en dagjesmensen. Er lopen ook veel lijnen van het openbaar vervoer. Die situatie leent zich niet voor tientallen rijdende tractoren. De veiligheid en openbare orde kunnen dan onvoldoende worden gegarandeerd. Er dreigen dan ook problemen met het verkeer.

Ondanks het gebrek aan voorbereidingstijd voor gemeente en politie heeft de burgemeester aangeboden dat de tractoren naar het Malieveld mochten komen, waarna de boeren zouden worden gefaciliteerd met een demonstratieve optocht te voet door de Haagse binnenstad. Ook is aangeboden dat men een tractor rond het Binnenhof en een bij het hoofdkantoor van Shell kon plaatsen, zodat op die manier het protest kracht kon worden bijgezet. Helaas is de organisatie hier niet mee akkoord gegaan.

Door het ontbreken van heldere afspraken voor een veilig verloop en om wanordelijkheden en verkeerschaos in het centrum van Den Haag te voorkomen is daarom besloten de vrachtwagens met tractoren niet de stad in te laten rijden. De demonstratieve optocht wordt nog steeds wel gefaciliteerd.

Meer over dit onderwerp: DEMONSTRATIE TRACTOR

Groningse boeren mogen Den Haag niet in met tractor

Telegraaf 01.02.2018 Boeren die donderdag met tientallen trekkers van Groningen naar Den Haag zijn gegaan om te demonstreren, mogen met de tractoren niet de stad in. De gemeente heeft een demonstratieve optocht van Groningse boeren met dertig tractoren verboden.

„Door het ontbreken van heldere afspraken voor een veilig verloop en om wanordelijkheden en verkeerschaos in het centrum van Den Haag te voorkomen, is besloten de vrachtwagens met tractoren niet de stad in te laten rijden”, aldus de gemeente.

De boeren zijn van Groningen onderweg naar het Malieveld waar de tractoren van diepladers worden gereden. De bedoeling was om daarna met de trekkers te rijden naar het Binnenhof. Dat mag niet. Wel mogen de demonstranten te voet naar het gebouw van de Tweede Kamer.

’Problemen met verkeer’

De gemeente Den Haag vindt dat het gebied rond het Binnenhof met z’n straatjes en pleinen zich niet leent voor tientallen rijdende tractoren. „De veiligheid en openbare orde kunnen dan onvoldoende worden gegarandeerd. Er dreigen dan ook problemen met het verkeer.”

Mede-organisator Milieudefensie vindt het onbegrijpelijk dat de boeren worden tegengehouden. „Het zijn allemaal nette mensen die gewoon van zich willen laten horen. Het is een soort bangmakerij van de gemeente”, aldus een woordvoerster.

Schade aan mestkelders

Groningse boeren hebben vaak te kampen met forse schade door de aardbevingen. Zij hebben te kampen met veel praktische problemen. Hun mestkelders beginnen vaak te ’lekken’, waarbij er water bij de mest komt.

De boeren eisen van Shell dat het olie- en gasbedrijf financiële verantwoordelijkheid neemt voor de bevingsschade door gaswinning. De boeren willen die garanties zwart op wit zien.

Verklaring

Shell kwam dinsdag met een verklaring waarin ze meldde dochterbedrijf NAM te blijven steunen bij het nakomen van zijn financiële verplichtingen en bereid te zijn daarvoor garanties af te geven.

De Tweede Kamer wil ondanks de verklaring dat Shell donderdag aan de commissie voor Economische Zaken en Klimaat komt uitleggen of het olie- en gasbedrijf inderdaad tracht de aansprakelijkheid voor de Groningse aardbevingsschade te ontlopen.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Gaswinning in Loppersum per direct stilgelegd

Blij Groningen vraagt nu om ’doorpakken’

Hoofdbrekens voor Wiebes

Burgemeester Groningen nog niet tevreden

Ministers horen Groningse boer aan in tractor

Wiebes: we gaan terug naar 12 miljard kuub

‘Gaswinning in de toekomst nog verder omlaag’

Telegraaf 01.02.2018 Om zwaardere aardbevingen te vermijden moet de gaskraan waarschijnlijk nog verder dicht dan vandaag bekend is gemaakt.

Toezichthouder: Gaswinning Groningen verlagen naar 12 miljard kuub

NU 01.02.2018 Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) adviseert dat de gaswinning in Groningen moet worden teruggebracht van 21,6 naar 12 miljard kuub per jaar. Deze maatregel is volgens de toezichthouder nodig na de aardbeving in Zeerijp van 8 januari.

Ook wil het SodM dat er helemaal geen gas meer gepompt wordt in de regio Loppersum, waar de aardbeving op 8 januari plaatsvond. Dit maakt de toezichthouder donderdag bekend.

Het SodM is van mening dat een forse ingreep noodzakelijk is om de kans op schade door aardbevingen te verlagen. “De onzekerheden zijn groot, daarom zijn we aan de veilige kant gaan zitten”, aldus Theodor Kockelkoren, inspecteur-generaal van het SodM. “Het gaat immers om de veiligheid van de Groningers.”

Met een winning van 12 miljard kuub per jaar voldoet de toezichthouder naar eigen zeggen met 90 procent zekerheid aan de veiligheidsnorm. Het zou ervoor moeten zorgen dat de kans op aardbevingen, “ook de zwaardere”, sterk afneemt. “Maar de kans blijft dus bestaan.”

Het advies is donderdag naar minister Eric Wiebes van Economische Zaken gestuurd. Deze zegt “zo snel mogelijk” te verlagen naar de 12 miljard kuub.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Code rood

De toezichthouder noemde de situatie in Groningen eerder al ‘code rood’, en drong aan op forse afname van de gaswinning. In het advies houdt het SodM geen rekening met de leveringszekerheid van het Groningse gas, maar beperkt het zich tot het beoordelen van de veiligheidssituatie van de Groningers.

De minister liet eerder al weten “zo klem als een deur te zitten”, omdat hij te maken heeft met de grootverbruikers in het bedrijfsleven, leveringszekerheid voor huishoudens en contracten met het buitenland.

Leveringszekerheid

Uit een analyse van de Gasunie, die donderdag is aangeboden aan Wiebes, blijkt dat de verlaging van de gaswinning op het gebied van leveringszekerheid mogelijk is als deze afhankelijk wordt van de temperatuur. “In dat geval is voor de leveringszekerheid een gaswinning nodig tussen 14 miljard kuub Groningengas in een mild jaar, zoals de afgelopen januarimaand, en 27 miljard miljard kuub in een extreem koud jaar.”

Hiermee komt de gaswinning in een mild jaar dus nog 2 miljard kuub boven wat SodM adviseert. Ook zegt de Gasunie dat, als per direct wordt overgestapt op temperatuurafhankelijk produceren, de gaswinning nauwelijks omlaag kan gaan: namelijk tussen de 19,5 en 21 miljard kuub. Dit gaat dan om het gasjaar dat loopt tot oktober 2018.

Zie ook: Wat gebeurt er als de gaskraan in Groningen helemaal dichtgaat?

Zeerijp

De aardbeving in het Groningse Zeerijp (gemeente Loppersum) was met een magnitude van 3.4 de zwaarste sinds 2012. “Bijna drieduizend schademeldingen zijn binnengekomen, en een aantal gebouwen is onbewoonbaar verklaard”, meldt de toezichthouder.

Volgens het SodM kan deze aardbeving veroorzaakt zijn doordat bij vorst de gaskraan open wordt gedraaid in de regio Loppersum. “Het is mogelijk dat het open- en dichtdraaien van de clusters heeft geleid tot de beving bij Zeerijp”, aldus de toezichthouder.

Als gevolg van de voor de provincie zware beving, trad het zogeheten meet- en regelprotocol in werking. Dit gebeurt als er relatief veel of zware aardbevingen plaatsvinden. Het hoogste interventieniveau, de eerder genoemde code rood, werd bereikt door Zeerijp.

Toezichthouder geeft advies over gaswinning Groningen

Gezondheid

“De beving heeft een flinke impact gehad”, zegt het SodM donderdag. De toezichthouder wijst erop dat de aardbevingen in de provincie “doorwerken op het welbevinden en de gezondheid van de mensen”.

Uit een woensdag gepubliceerd rapport van onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen blijkt dat de gezondheidsrisico’s voor de inwoners in Groningen een alarmerend niveau hebben bereikt.

Tienduizend inwoners hebben acute gezondheidsproblemen als gevolg van de stress die de aardbevingen met zich meebrengen. Hierdoor hebben ze een verhoogd arbeidsverzuim en meer kans op een burn-out. 1.800 mensen hebben een hoog risico op angst‑ of depressiestoornissen, melden de onderzoekers.

Halvering

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) stelde twee weken geleden dat de gaswinning in het gebied, die nu ligt op 21,6 miljard kuub per jaar, moet worden gehalveerd om weer ‘code groen’ te bereiken. Dit is gebaseerd op de meest recente onderzoeken.

Donderdag liet de NAM in een reactie op het advies van de toezichthouder weten af te wachten waar Wiebes mee gaat komen. ”Het is nu aan de minister om op basis van alle adviezen van de afgelopen weken een besluit te nemen over de te nemen maatregelen. We gaan ons hierop voorbereiden”, aldus het dochterbedrijf van Shell en ExxonMobil.

Ook Shell laat in een reactie weten ook af te wachten waar de minister mee gaat komen.

Zie ook: NAM reageert afwachtend op gasadvies, politiek tevreden

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Wiebes: het kost tijd om gaswinning te verminderen maar ‘de 12’ moet gehaald

NOS 01.02.2018 Minister Wiebes zal het advies overnemen van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) om zo snel mogelijk de gaswinning te verlagen tot 12 miljard kuub per jaar. Gevraagd naar wanneer dat dan gehaald wordt zegt Wiebes: “Zo snel als mogelijk”.

Snel betekent niet volgend jaar. Het gaat jaren duren om Nederland voor te bereiden op andere energiesoorten, en dus ook om de gaswinning terug te schroeven naar “de 12”. Het kabinet komt in maart met een plan voor de gaswinning “binnen deze kabinetsperiode en daarna”.

Korte termijn

Op korte termijn worden de Groningse gaswinningslocaties bij Loppersum (Ten Post, Overschild, De Paauwen, ’t Zandt en Leermens) gesloten. Minister Wiebes neemt dit deel van het advies van het SodM over.

Wiebes gaat de NAM ook vragen de productie bij Bierum minder te laten schommelen. Volgens het SodM levert dit onmiddellijk een veiligere situatie op, dat wil zeggen minder kans op aardbevingen. Over de andere adviezen van SodM en de Gasunie moet het kabinet nog nadenken.

Veiligheid

Alleen kijkend naar de veiligheid moet de productie volgens SodM verlaagd worden naar 12 miljard kuub. Dat was vorig jaar zo’n 21,6 miljard kuub. Wiebes wijst er op dat zo’n verlaging in de praktijk dus niet onmiddellijk haalbaar is.

“Het belang van de veiligheid van de Groningers staat voor mij niet ter discussie”, schrijft Wiebes in zijn brief aan de Tweede Kamer. “Tegelijk is het ook duidelijk dat we niet zomaar iedereen van het gas kunnen afschakelen. Het zal niet alleen grote inspanning maar ook enige tijd kosten om het winningsniveau sterk te verlagen.”

Hoe reageert de Tweede Kamer?

“Gek genoeg heb ik de tranen in mijn ogen staan”, reageert GL-Kamerlid Van Tongeren. “Dit is de zoveelste rode kaart voor Rutte! Hier hebben we jarenlang voor gestreden”, zegt SP-Kamerlid Beckerman. De regeringspartijen zeggen dat de veiligheid van de Groningers voorop staat.

De partijen hebben besloten volgende week dinsdag of woensdag een groot debat over de gaswinning in Groningen te houden. Daarbij gaat het ook over de gezondheid van de Groningers. De ministers Wiebes en De Jonge zullen erbij zijn, premier Rutte waarschijnlijk niet.

De Gasunie kwam vandaag ook met een advies, maar dan alleen gekeken naar de leveringszekerheid aan burgers en bedrijven. Volgens de Gasunie is er 14 tot 27 miljard kuub nodig, afhankelijk van hoe streng de winter is. Er zit dus een gat van minimaal 2 miljard kuub tussen de twee adviezen.

Gasbehoefte verlagen

Om de gasbehoefte te verlagen is Wiebes in gesprek met 200 industriële bedrijven die veel gas verbruiken. Hij wil dat zij overstappen van het Nederlandse laagcalorische gas naar duurzame alternatieven of buitenlands hoogcalorisch gas.

Nederland heeft ook contracten met andere landen om gas te leveren. Daarom wil hij in overleg met België, Frankrijk en Duitsland bekijken of die vraag naar Nederlands gas kleiner kan.

Besluit in maart

Voor het komende jaar roept Wiebes de NAM en Gasterra op de winning te verlagen waar het enigszins mogelijk is. Dat kan voor dit jaar nog een verlaging van een half tot 2 miljard kuub schelen op de maximale jaarwinning van 21,6 miljard kuub.

Op dit moment laat Wiebes inventariseren welke maatregelen er op korte en lange termijn kunnen worden genomen die de vraag naar gas verkleinen. Die inventarisatie is in maart klaar. Het kabinet neemt dan een besluit voor de komende jaren.

BEKIJK OOK;

Advies: gaswinning zo snel mogelijk terug naar 12 miljard kuub

Staatstoezicht: Breng gasproductie met bijna helft terug

AD 01.02.2018 Omwille van de veiligheid van de Groningers moet de gaswinning uit het Groningenveld terug naar 12 miljard kubieke meter per jaar. Dat stelt het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) in een zwaarwegend advies aan minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat. De Gasunie waarschuwt echter dat er minimaal 14 miljard kuub nodig is.

Er is een forse ingreep noodzakelijk om naar verwachting aan de veiligheidsnorm te voldoen en de kans op schade sterk te verlagen, aldus Theodor Kockelkoren, inspecteur-generaal der Mijnen.

Een woning in de provincie Groningen met schade door een aardbeving

  >Laurens Kok@lwmkok

Kockelkoren: aardbeving Zeerijp was weliswaar iets lichter dan die in Huizinge, maar grondversnelling was groter. ‘Daardoor zijn we in code rood terechtgekomen’  10:05 AM – Feb 1, 2018

Dit jaar mag gaswinningsbedrijf NAM nog 21,6 miljard kuub oppompen uit het Groningenveld. In het regeerakkoord is afgesproken dat die hoeveelheid deze kabinetsperiode moet worden teruggebracht tot maximaal 20 miljard. Volgens de SodM moet de productie echter nog verder omlaag om gevaarlijke situaties door aardbevingen als gevolg van mijnbouw te beperken.

,,Er is een forse ingreep noodzakelijk om naar verwachting aan de veiligheidsnorm te voldoen en de kans op schade sterk te verlagen”, aldus inspecteur-generaal der Mijnen Theodor Kockelkoren, die benadrukt dat er geen absolute garanties kunnen worden gegeven. ,,De onzekerheden bij deze inschatting zijn groot, wij zijn daarom aan de veilige kant gaan zitten.” De SodM verwacht dat er met 12 miljard kubieke meter per jaar met 90 procent zekerheid aan de veiligheidsnorm kan worden voldaan.

De toezichthouder adviseert daarnaast meteen een aantal winlocaties te sluiten: Ten Post, Overschild, De Paauwen, ’t Zand en Leermens, de zogenoemde Loppersumclusters. Wiebes heeft inmiddels laten weten daar gehoor aan te geven.

Lees ook;

Miljardenclaim NAM dreigt bij terugschroeven gas

Lees meer

Schadeprotocol Groningen klaar: Staat handelt bevingsschade af

Lees meer

Geheime stukken gaswinning: rol van Staat groter dan gedacht

Lees meer

Te veel

De vraag is nu of Wiebes het advies van de SodM helemaal overneemt. De toezichthouder let namelijk alleen op de veiligheid en laat buiten beschouwing hoeveel gas huizen en bedrijven minimaal nodig hebben om warm te kunnen blijven. Dit getal, dat ook wel de leveringszekerheid wordt genoemd, wordt vastgesteld door Gasunie Transport Services (GTS). Dat bedrijf heeft de wettelijke taak dat Nederland niet in de kou komt te zitten en gaat daarvoor contracten aan.

Volgens de Gasunie is er in een mild jaar zeker 14 miljard kuub nodig om te kunnen voldoen aan de vraag. Als er sprake is van een extreem koud jaar – zoals 1996 – dan loopt die vraag zelfs op naar 27 miljard kuub per jaar. De gaswinning kan volgens het bedrijf dus per direct nauwelijks worden teruggeschroefd. Ook dit jaar kan aan de 21 miljard kuub die het kabinet aanhoudt niet veel veranderen, stelt de Gasunie. Tussen 19,5 miljard en 21 miljard kuub zou zeker nodig zijn.

Of de gaswinning inderdaad kan worden verlaagd naar 12 miljard kuub is dan ook maar zeer de vraag, stelt Wiebes. ‘De huidige behoefte is bijna dubbel zo hoog’, aldus de bewindsman in een brief aan de Kamer. ‘Het belang van de veiligheid van de Groningers staat voor mij niet ter discussie. Tegelijk is het ook duidelijk dat we niet zomaar iedereen van het gas kunnen afschakelen.’ Wiebes gaat bekijken wat er mogelijk is en hoe snel dat kan gebeuren. Over twee maanden weet hij meer en nog eens twee maanden later volgt een besluit.

‘Glashelder’

Belangenorganisatie Milieudefensie noemt het advies ‘glashelder’. ,,Het is nu zaak dat de regering dit advies wèl opvolgt. Het is beschamend dat we zó lang hebben toegelaten dat Groningen de prijs betaalt voor onze gasverslaving. Wij vertrouwen erop dat het kabinet én de politiek hun belofte waarmaken en dit rapport nu niet weer naast zich neerleggen. Nederland moet nu zonder morren aan de slag met de omschakeling naar duurzame warmte.”

Susan Top, Groninger Gasberaad: ,,Minister Wiebes staat nu voor een duivels dilemma: stelt hij de veiligheid van de Groningers of de leveringszekerheid voorop? De Gasunie stelt dat er minimaal 14 miljard kuub aardgas moet worden gewonnen om aan de leveringszekerheid te voldoen en dat is 2 miljard kuub meer dan het advies van SodM. Uiteindelijk is het natuurlijk verbijsterend dat het zover is gekomen. We zijn echt op een punt beland dat Wiebes niet anders kan dan naar de veiligheid te kijken. Er ligt een helder en expliciet advies, laat hem dat overnemen.”

Zeerijp

Wiebes had de SodM om spoedadvies gevraagd na de relatief zware aardbeving in Zeerijp op 8 januari van dit jaar. Die was met een sterkte van 3,4 op de schaal van Richter de zwaarste sinds de beving in Huizinge (3,6) in 2012.

Wiebes kondigde toen al aan dat de gaswinning maximaal moet worden verminderd en dat hij bereid is verder te gaan dan het regeerakkoord bepaalt, ongeacht de gevolgen voor de schatkist.

‘Hou je de verlaging van de gaswinning tegen? Dan heb je een probleem’

NOS 01.02.2018 Gedeputeerde Eelco Eikenaar van Groningen vindt het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) om de gaswinning te verlagen naar 12 miljard kuub helder, maar wijst erop dat het niet voor het eerst was dat dit wordt gezegd. “Er is al heel veel tijd verloren en alles moet nu uit de kast om de gaswinning naar die 12 miljard kuub te krijgen. Sneller dan snel kan niet, maar op zijn allersnelst kan wel.”

“En ik wil ze niet meer zien tegenspartelen op tv. Dat is onverantwoord gedrag”, zegt Eikenaar. De gedeputeerde voor de SP wil dat ook de woningen van het gas af gaan. “En voor iedereen geldt: hou je de verlaging van de gaswinning nu tegen? Dan heb je een probleem met de Groningers.”

Ook de Groninger Bodembeweging (GBB) wijst erop dat het lang heeft geduurd voor er maatregelen zijn genomen. “Vijf jaar geleden zeiden wij al dat de winning drastisch omlaag moest. Er hadden in die tijd al dingen anders aangepakt kunnen worden.”

‘Rug tegen de muur’

“De regering staat met de rug tegen de muur en moet nu echt zijn uiterste best doen om dingen te veranderen. Als dat niet gebeurt, dan gaat het hier echt fout.” De GBB vindt dat er te weinig rekening is gehouden met de Groningers.

Video afspelen

Groninger Bodembeweging blij met advies over gaswinning

Milieudefensie spreekt net als de gedeputeerde van een helder advies: “Om dit glasheldere advies kan niemand meer heen.” Volgens de organisatie gaat de veiligheid van de Groningers boven de leveringszekerheid. Het Groninger Gasberaad spreekt in dat verband van een duivels dilemma voor Wiebes: “Stelt hij de veiligheid van de Groningers of de levenszekerheid voorop?”

“De gaswinning moet worden gehalveerd. Het is nu zaak dat de regering dit advies wél opvolgt”, zegt campagneleider Jorien de Lege. Daarmee verwijst ze naar het eerdere advies van het SodM om de winning terug te brengen naar 12 miljard kuub, waar geen gehoor aan is gegeven.

‘Beschamend’

“Het is beschamend dat we zo lang hebben toegelaten dat Groningen de prijs betaalt voor onze gasverslaving.” Milieudefensie zegt erop te vertrouwen dat het advies wordt opgevolgd door het kabinet. “Heel Nederland moet nu zonder morren aan de slag met de overstap naar duurzame energie”, suggereert De Lege als alternatief voor het gas uit Groningen.

Want een alternatief lijkt nodig. Zo zegt de Gasunie dat er niet aan de vraag kan worden voldaan als de regering inderdaad gehoor geeft aan het advies. Volgens de Gasunie is er jaarlijks tussen de 14 en 27 miljard kuub gas nodig, afhankelijk van hoe koud het dat jaar is. De hoogste inschatting die wordt gedaan, die van 27 miljard kuub op jaarbasis, geldt voor een extreem koud jaar zoals 1996.

Een woordvoerder van Shell zegt dat het bedrijf kennis heeft genomen van het advies. “Het is nu aan de minister om daar een besluit over te nemen.” Minister Wiebes van Economische Zaken komt later met een reactie.

BEKIJK OOK;

Advies: gaswinning zo snel mogelijk terug naar 12 miljard kuub

Gaswinning Groningen: Shell belooft schade te vergoeden

‘Vorige kabinet nam meedogenloos besluit over gas’

Advies: gaswinning zo snel mogelijk terug naar 12 miljard kuub

NOS 01.02.2018 De gaswinning in Groningen moet zo snel mogelijk terug naar maximaal 12 miljard kuub per jaar, bijna de helft minder. Dat adviseert het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) aan minister Wiebes van Economische Zaken.

In de toekomst moet de gaswinning verder afgebouwd worden, mogelijk naar nul, zegt de toezichthouder op de delfstoffen- en energiewinning in Nederland. De Gasunie waarschuwt dat er zeker 14 miljard kuub nodig is om aan de vraag te voldoen.

“De onzekerheden bij deze inschatting zijn groot, wij zijn daarom aan de veilige kant gaan zitten. Het gaat immers om de veiligheid van de Groningers”, zegt inspecteur-generaal Theodor Kockelkoren van het SodM. Volgens hem is een “forse ingreep noodzakelijk” om aan de veiligheidsnorm te voldoen en de kans op schade sterk te verlagen.

Onbevredigend

Kockelkoren zegt dat hij geen volledige kennis heeft over de relatie tussen gaswinning en aardbevingen. “Dat is in zekere zin onbevredigend, maar ook onvermijdelijk.” Wel duidelijk is dat zolang er gas wordt gewonnen, druk uit de bodem verdwijnt, maar de spanning zich blijft opbouwen. Daardoor kan er een aardbeving plaatsvinden.

De toezichthouder verwacht dat de drukdaling verder zal toenemen, wat het risico op bevingen verhoogt. “Ik verwacht daarom dat de winning in de toekomst verder afgebouwd moet worden, indien nodig naar nul.”

De 12 miljard kuub die het SodM adviseert, is volgens de Gasunie niet genoeg om te voldoen aan de vraag. Voor leveringszekerheid is uit het Groningenveld een gaswinning nodig tussen de 14 miljard kuub in een mild jaar, zoals nu, en 27 miljard kuub in een extreem koud jaar zoals 1996. Daarbij gaat de Nederlandse gastransporteur uit van ‘temperatuurafhankelijk’ in plaats van vlak produceren, zoals de laatste jaren werd gedaan.

Toeval

Dit jaar wordt zo’n 21,6 miljard kuub gewonnen. In het regeerakkoord staat dat de productie wordt verlaagd naar 20,1 miljard. In 2012 adviseerde het Staatstoezicht op de Mijnen ook al de winning terug te brengen tot 12 miljard kuub.

Kockelkoren noemt het “bijzonder verrassend” dat ze nu weer op 12 miljard kuub uitkwamen. “De berekeningen zijn namelijk geheel anders. Het Groningse gasveld verandert continu als gevolg van de aardgaswinning. Het is eerder toeval.”

Video afspelen

Advies aan minister Wiebes: sluit alle Loppersum-clusters

Zeerijp

Aanleiding voor het huidige advies zijn de aardbevingen in Groningen van eind vorig jaar. Begin dit jaar kwam daar in Zeerijp nog de zwaarste aardbeving in vijf jaar tijd bij.

Bij het advies heeft de toezichthouder gekeken naar gevolgen van de gaswinning voor de veiligheidsrisico’s en schade aan gebouwen, maar ook naar de veiligheidsbeleving van Groningers. “Ik zie dat het gevoel van onveiligheid en de sociale gevolgen van gaswinning steeds groter worden”, zegt Kockelkoren.

Dicht

Het SodM stelt een aantal concrete maatregelen voor. De Loppersum-clusters, nabij Zeerijp, moeten per direct dicht. Het nabijgelegen Bierum-cluster mag blijven produceren, maar fluctuaties in de productie moeten direct beperkt worden tot ongeveer 20 procent, omdat deze kunnen doorwerken naar het Loppersumgebied.

De fluctuaties in de productie van de andere clusters in het Groningenveld moeten tot maximaal 50 procent beperkt worden.

BEKIJK OOK;

Wiebes: het kost tijd om gaswinning te verminderen maar ‘de 12’ moet gehaald

‘In Groningen zitten de scheuren in de muren én in de mensen’

SodM: gaswinning Groningen bijna halveren

Telegraaf 01.02.2018 Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) adviseert om de gasproductie in Groningen ’zo snel als mogelijk’ omlaag te brengen tot 12 miljard kubieke meter per jaar. Dat is bijna een halvering ten opzichte van de huidige situatie. De GasUnie zegt echter dat er bij snel terugschroeven te weinig gas voorhanden kan zijn. Minister Wiebes heeft daarmee twee tegenstrijdige adviezen op z’n bureau liggen.

„Er is een forse ingreep noodzakelijk om naar verwachting aan de veiligheidsnorm te voldoen, en de kans op schade in Groningen sterk te verlagen”, legt inspecteur-generaal der Mijnen Theodor Kockelkoren (SodM) uit.

Het SodM adviseert om de locaties bij Loppersum per direct te sluiten. Het gaat om de clusters Ten Post, Overschild, De Paauwen, ’t Zand en Leermens. Ook op andere locaties moeten maatregelen worden genomen.

Een aantal locaties wordt nu ingezet bij flinke vorst. De toezichthouder stelt dat het risico op zwaardere aardbevingen daardoor hoger is. „Het is mogelijk dat het open- en dichtdraaien van deze clusters aanleiding is geweest tot de beving van 8 januari in Zeerijp”, stelt Kockelkoren.

Het SodM verwacht nu al dat nieuwe adviezen in de toekomst niet worden uitgesloten. „Het is verleidelijk om het getal van 12 miljard heilig te verklaren, maar het is absoluut voorstelbaar dat we op de lange termijn naar nul moeten”, aldus Kockelkoren tijdens een persconferentie in Den Haag. „Maar het is ook voorstelbaar dat we veilig op een laag niveau kunnen winnen.”

Aan het advies van het SodM wordt in de Tweede Kamer veel waarde gehecht. Het kabinet wil de gaskraan nu nog dichtdraaien tot 20 miljard kubieke meter.

Ander advies: snel terugschroeven kan niet

Ook de GasUnie heeft vandaag een advies naar buiten gebracht over wat er nodig is om alle huishoudens en bedrijven van gas te voorzien. De beheerder van het gasnetwerk stelt dat de winning niet al dit jaar al fors kan worden teruggeschroefd. In zachte winters kan de gaskraan dicht tot 14 miljard kuub, in een heel koude winter zal nog 27 miljard kuub nodig zijn.

Minister Wiebes (Economische Zaken) heeft eerder al aangegeven dat wat hem betreft de gaskraan nog verder moet worden dichtgedraaid. Hij moet nu op basis van beide adviezen een besluit nemen over de toekomst van de gaswinning in Groningen. Naar verwachting hakt de minister in maart een knoop door.

NAM: ook advies GasUnie meenemen

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) reageert afwachtend op het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) om de gaswinning in Groningen drastisch te verlagen, en de analyse van GasUnie.

„Het is nu aan de minister om op basis van alle adviezen van de afgelopen weken een besluit te nemen over de te nemen maatregelen. We gaan ons hierop voorbereiden”, aldus het dochterbedrijf van Shell en ExxonMobil.

Groningers blij

De gedupeerde boer Ate Kuipers, die vandaag naar Den Haag rijdt omdat boeren niet tevreden zijn over de compensatie, is positief over het toekomstbeeld dat SodM geeft: „Wij hebben altijd gezegd dat we terug willen naar een veilige wijze. Eerst veilig, dan naar nul.”

Ook milieuorganisaties zijn blij met de SodM-aanbeveling. Jan Dales uit Loppersum, bekend gezicht als activist uit de gasregio, voegt zich daarbij. „Geweldig! Hier hebben we altijd naar verwezen.”

De Groninger Bodem Beweging wil dat de regering vooral naar het advies van SodM kijkt, en niet naar dat van de GasUnie: „De regering staat met de rug tegen de muur en moet nu echt zijn uiterste best doen om dingen te veranderen. Als dat niet gebeurt dan gaat het hier echt fout”, aldus de woordvoerder van de beweging. „Ook als de Gasunie zegt dat het niet kan, zal de regering toch alles op alles moeten zetten.”

Opvolgen

Een groot deel van de Tweede Kamer wil dat Wiebes zo snel mogelijk aan de slag gaat met de adviezen. D66-Kamerlid Jetten: „De minister moet nu aan de slag. Wij hebben altijd de adviezen van SodM gevolgd. Na schadeprotocol is verlaging van de winning volgende stap van het kabinet om het vertrouwen terug te winnen.”

PvdA-Kamerlid Nijboer: „De minister moet het advies met onmiddelijke ingang opvolgen.” Ook SP en GroenLinks vinden dat het advies direct moet worden overgenomen. De VVD heeft een debat aangevraagd.

CDA-Kamerlid Agnes Mulder is helder in haar reactie op het advies van de toezichthouder: “In het regeerakkoord staat dat de veiligheid van de Groningers voorop staat. Wij houden de minister daar aan en verwachten van hem dat hij de gaswinning zo snel als mogelijk terugbrengt naar het door het SodM geadviseerde niveau.”

Gaswinning Groningen: Shell belooft schade te vergoeden

Terugblik op een dag vol nieuws over de gaswinning in Groningen

NOS 01.02.2018 Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) adviseerde vanochtend dat de gaswinning terug moet naar 12 miljard kuub per jaar. Tegelijkertijd kwam de Gasunie met cijfers. Volgens het bedrijf moet er minstens 14 miljard kuub gas gewonnen worden om in een zacht jaar aan de vraag te voldoen. Minister Wiebes zegde toe de gaswinning zo snel mogelijk te verlagen tot 12 miljard kuub.

Boeren uit Groningen kwamen met hun trekkers naar Den Haag om te demonstreren tegen de gebrekkige afhandeling van de aardbevingsschade, maar ze mochten van de burgemeester de stad niet in. Afgesproken werd dat het merendeel van de tractoren op het Malieveld zouden blijven en dat er twee tractoren naar het Binnenhof zouden rijden. Ook spraken de ministers Wiebes en Schouten nog even kort met de boeren op het Malieveld.

Aan het eind van de middag sprak de Kamer met Shell, Exxon en de NAM over de aansprakelijkheid. Shell beloofde op papier te zetten dat alle kosten die samenhangen met de aardbevingen in Groningen worden betaald.

19.15 uur: Shell belooft alle aardbevingskosten te betalen

Shell gaat ook op papier zetten dat alle kosten die samenhangen met de aardbevingen in Groningen worden betaald. Shell-topvrouw Van Loon heeft dat gezegd op een hoorzitting in de Tweede Kamer.

Aanleiding voor de hoorzitting was een bericht in Trouw. De krant schreef zaterdag dat Shell juridisch onder de schadevergoedingen voor de aardbevingsschade probeerde uit te komen. Het bericht veroorzaakte ophef, en Van Loon zei in een reactie dat Shell er garant voor staat dat de Groningers schade door de gaswinning vergoed krijgen.

Lees hier het hele verhaal.

‘Vorige kabinet nam meedogenloos besluit over gas’

NOS 01.02.2018 In het vorige kabinet heeft de top van de coalitie een “meedogenloos” besluit genomen, om de gaswinning niet sneller te reduceren. Met dat besluit is bewust veel risico genomen, waardoor zelfs doden hadden kunnen vallen. Dat zegt oud-inspecteur-generaal van het Staatstoezicht op de Mijnen, Jan de Jong.

Vandaag zal zijn opvolger bekendmaken met hoeveel de gaswinning in Groningen terug moet, omwille van de veiligheid van de Groningers. De Jong verwacht dat alsnog zal blijken dat vermindering aanzienlijk moet zijn, zodat Groningen weer veilig wordt.

Jan de Jong was de baas van het Staatstoezicht op de Mijnen toen de sterkste beving tot nu toe plaatsvond, die bij Huizinge in 2012. Hij adviseerde toen om de gaswinning zo snel mogelijk zo ver mogelijk terug te draaien. Ook stelde hij dat het voor de veiligheid het beste zou zijn om terug te gaan naar 12 miljard kuub, omdat dan geen voelbare bevingen meer zullen plaatsvinden.

Geheim besluit

Maar dat gebeurde niet. Sterker nog: er werd tot zijn verbazing na zijn advies alleen maar meer gas gewonnen. In 2013 werd bijna 54 miljard kuub gas gewonnen in Groningen. Een besluit dat volgens hem in de top van het kabinet is genomen.

“Wij kwamen er in dat jaar 2013 pas in augustus achter. Toen hebben wij dat aangekaart. Toen zei het ministerie: de minister weet ervan, het is een bewuste keus.” “Wat kwalijk is, met de kennis van nu, is dat ze een besluit hebben genomen wat niet gepubliceerd is: ze zijn juist méér gaan winnen. Het was een besluit van de coalitietop en dat was een meedogenloos besluit.”

Op dat moment waren alle partijen, ook de NAM, het er volgens De Jong al over eens dat meer produceren leidt tot meer en sterkere aardbevingen.

Doden

De Jong vindt het nog steeds onbegrijpelijk. “De hoogste instantie die we in Nederland hiervoor hebben, het Staatstoezicht op de Mijnen, geeft een advies: ga zo veel mogelijk terug. De regering besluit om zich daar niks van aan te trekken. Integendeel: ze gaan zelfs meer produceren. Dus ondanks dat alle partijen het er al over eens waren dat als je meer gaat produceren, er meer en zwaardere bevingen komen.”

Gaswinning in 2013 juist omhoog, na negatief advies Staatstoezicht  NOS

“Daar is een hoog risico genomen en daarom vind ik het een meedogenloos besluit. Er hadden aardbevingen van tussen kracht 4 en 5 kunnen plaatsvinden. Er hadden doden kunnen vallen.”

Achteraf verwijt De Jong zichzelf dat hij zich niet meer heeft ingezet voor het niveau van 12 miljard kuub. Maar, zegt hij, de Tweede Kamer was vanaf het begin op de hoogte van dit advies. En de minister schermde voortdurend met het aspect van de ‘leveringszekerheid’, en daar heeft het Staatstoezicht geen inzicht in.

Nog even ‘cashen’

Ook al is de gaswinning in de jaren na 2013 wel in stappen teruggeschroefd, toch is het volgens De Jong geen verrassing dat er opnieuw zo’n sterke beving was als onlangs in Zeerijp. “Nee, ik was niet verbaasd. Er is een grote relatie tussen het aantal en de zwaarte van bevingen. En het aantal bevingen is niet minder. Dus je kon erop wachten.”

Jan de Jong denkt dan ook dat economische belangen de doorslag hebben gegeven om niet al jaren geleden terug te gaan naar het niveau van 12 miljard kuub gas, zoals hij in 2013 adviseerde. Zowel de Staat als oliebedrijven Shell en Exxon, die samen de NAM vormen, verwijt hij nog even te hebben willen ‘cashen’.

“En er moest destijds bezuinigd worden, dus om aan de inkomstenkant ook nog terug te gaan, was waarschijnlijk heel moeilijk voor het kabinet. Maar ik denk dat dat ten koste is gegaan van de veiligheid van de Groningers.”

BEKIJK OOK;

Kabinet weerspreekt kritiek ex-topman Staatstoezicht op de Mijnen

SodM presenteert advies gaswinning Groningen

Telegraaf 01.02.2018 Hoe moet het verder met de gaswinning in Groningen, na de zware aardbeving van 8 januari bij Zeerijp? Dat is donderdag de grote vraag. Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) komt met zijn advies aan minister Eric Wiebes (Economische Zaken) over de veiligheid in het gebied.

Verwacht wordt dat het SodM een flinke verlaging van de gaswinning zal adviseren. Wiebes moet uiteindelijk de knoop doorhakken.

Met een kracht van 3,4 was de beving bij Zeerijp de zwaarste in vijf jaar. Het SodM liet eerder al weten dat voor het advies enkel naar de veiligheid van de Groningers wordt gekeken. Wiebes zal de afweging moeten maken tussen de veiligheid enerzijds en de leveringszekerheid van gas anderzijds.

Na de beving bij Zeerijp riep het SodM code rood uit. Voor deze codering worden een aantal factoren gemeten, waaronder de aardbevingsdichtheid. Om die weer op het niveau van code groen te krijgen moet de gaswinning met zo’n 50 procent omlaag, schreef de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) zelf onlangs in een brief aan het SodM. De NAM heeft wel stevige kritiek geuit op de wijze waarop het SodM nu code groen als enige acceptabele veiligheidsniveau hanteert.

In de Tweede Kamer wordt donderdag een hoorzitting gehouden met afgevaardigden van de NAM en diens eigenaren, Shell en ExxonMobil. Kamerleden zijn woedend dat Shell schadeclaims zou willen ontduiken. De baas van de NAM noemde dat ,,onzin”.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Gaswinning in Loppersum per direct stilgelegd

Blij Groningen vraagt nu om ’doorpakken’

Hoofdbrekens voor Wiebes

Burgemeester Groningen nog niet tevreden

Ministers horen Groningse boer aan in tractor

Groningse boeren mogen Den Haag niet in met tractor

Geheime stukken gaswinning: rol van Staat groter dan gedacht

AD 01.02.2018 De rol van de Nederlandse Staat bij de gaswinning is veel groter dan tot nu toe altijd gedacht. Dat blijkt stukken die vanaf de ondertekening in 1963 altijd geheim zijn gebleven. Sijbrand Nijhoff, een strijdvaardige boer uit Zijldijk, speelde de stukken door aan het Dagblad van het Noorden. Twee hoogleraren bekeken de overeenkomst. ,,De Staat zit er tot haar nek toe in.”

De inhoud van de overeenkomst is altijd geheim gebleven, ook leden van de Tweede Kamer kregen in het verleden geen inzicht in de stukken. Tijdens het gasdebat gaf minister Eric Wiebes onlangs wel aan de stukken openbaar te willen maken, maar dat niet te mogen. ,,Daar hou ik niet van, maar dat is contractueel zo vastgelegd.”

Lees ook;

Miljardenclaim NAM dreigt bij terugschroeven gas

Lees meer

Schadeprotocol Groningen klaar: Staat handelt bevingsschade af

Lees meer

Staatstoezicht: Breng gasproductie met bijna helft terug

Lees meer

Hoe Nijhoff en zijn advocaat Marco Kalmijn zelf aan de stukken zijn gekomen, is niet bekend. De twee vinden dat Groningers het recht hebben om te weten welke partijen verantwoordelijkheid dragen.

Elkaars gevangene

In de stukken wordt uiteengezet hoe de exploitatie van het Groningse gasveld zal verlopen. Er blijkt dat de NAM samen met de voorlopers van Shell en ExxonMobil (Esso) de Nederlandse overheid na de overeenkomst nog een brief stuurden. Zij bedanken daarin toenmalig minister De Pous en schrijven dat ze de ‘maatschap’ die is aangegaan zien als een ‘concessionaris-naamloze vennootschap’ met twee aandeelhouders; de Staatsmijnen en de NAM.

Minister De Pous (midden) bij de oprichting van de Gasunie in 1963. © ANP

Dat detail is belangrijk, want daarmee is de Staat feitelijk een aandeelhouder van een vennootschap die het gasveld exploiteert. Hoogleraar bestuursrecht Herman Bröring van de Rijksuniversiteit Groningen zegt daarover tegen DVHNdat de Staat er zo ‘tot haar nek toe in zit’.

Bröring wijst er verder op dat de overeenkomst duurt tot het gasveld is uitgeput. „Je zou verwachten dat de overheid een slag om de arm wil houden”, zegt hij. Maar uit de overeenkomst blijkt dat deze niet kan worden opgezegd. ,,De partijen zijn zo elkaars gevangene.”

Aansprakelijk

Volgens de advocaten van boer Nijhoff betekent de ‘side letter’ waarin de vennootschap wordt besproken dat de Staat mede-exploitant van het Groningse gasveld is. Die brief maakt volgens advocaten Marco Kalmijn en Marcella Spithoff de Staat verantwoordelijk voor de gevolgen van de gaswinning.

Ook hoogleraar ondernemingsrecht Loes Lennarts van de Rijksuniversiteit Groningen stelt dat de rol van de Staat groot blijkt te zijn. ,,Hetzelfde morele appel dat nu op Shell wordt gedaan, moeten we dus ook op de overheid doen.”

De tot voor kort geheime stukken zijn nu online in te zien.

Boeren met 30 trekkers naar Binnenhof: ‘Wees solidair met Groningers’

OmroepWest 31.01.2018 Boeren gaan donderdag met tientallen trekkers van Groningen naar Den Haag om daar te demonstreren bij de hoorzitting over de afhandeling van aardbevingsschade. Woensdag zijn er nieuwe plannen naar buiten gebracht voor de afhandeling, maar veehouders moeten het ‘eerst zien, dan geloven’, vertelt boer, gedupeerde en actievoerder Ate Kuipers in actualiteitenprogramma Nieuwsuur.

‘Als ik zo beluister wat voor haken en ogen er alweer aan het hele verhaal zitten, dan houd ik mijn hart vast’, vervolgt hij. De schade op de boerderij van Kuipers is groot, zo vertelt hij. ‘Onze schade loopt in ieder geval op tot drie miljoen euro. Dat is nog exclusief de gronddaling en de schade aan de drainages en de toegangpaden.’

Met de demonstratie wordt geëist dat Shell financiële verantwoordelijkheid neemt voor de bevingsschade door gaswinning. Shell kwam dinsdag met een verklaring waarin ze meldde dochterbedrijf NAM te blijven steunen bij het nakomen van zijn financiële verplichtingen en bereid te zijn daarvoor garanties af te geven. De Tweede Kamer wil ondanks de verklaring dat Shell donderdag aan de commissie voor Economische Zaken en Klimaat komt uitleggen of het olie- en gasbedrijf inderdaad tracht de aansprakelijkheid voor de Groningse aardbevingsschade te ontlopen.

‘Twaalf diepladers en dertig trekkers’

‘We gaan naar Den Haag met twaalf diepladers en dertig trekkers. We gaan in ieder geval onze volksvertegenwoordigers, die zich druk hebben gemaakt voor schadecompensatie, ruggensteun geven. We roepen de boeren, burgers en buitenlui in de Randstad op om solidair te zijn met de Groningers.’

https://pbs.twimg.com/media/DU5kHKCVoAAbpaY?format=jpg&name=900×900

  Nieuwsuur ✔@Nieuwsuur

‘Eerst zien, dan geloven’, zegt boer, gedupeerde en actievoerder Ate Kuipers. Hij gaat morgen #actie voeren in Den Haag. #gaswinning #aardbevingsschade #Groningen 22:26 – 31 jan. 2018

Meer over dit onderwerp:

DEN HAAG BINNENHOF GRONINGEN DEN HAAG AARDGASGASWINNING SHELL

EÉN LOKET VOOR AFHANDELING BEVINGSSCHADE

BB 31.01.2018 Bewoners in het aardbevingsgebied kunnen vanaf 19 maart terecht bij één loket voor de volledige afhandeling van schade aan huizen en gebouwen als gevolg van de gaswinning in Groningen. Dat staat in het Protocol mijnbouwschade Groningen waarover de provinciale en gemeentelijke bestuurders in Groningen overeenstemming hebben bereikt met het kabinet.

Begrenzing

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat en Groningse bestuurders lichtten woensdagmiddag op het provinciehuis de nieuwe regels toe voor de afhandeling van schade door de gaswinning in Groningen. Belangrijk is dat er niet meer een geografische begrenzing is van het bevingsgebied. Ook is het ‘bewijsvermoeden’ bij een schademelding het uitgangspunt. Dat houdt in dat als er een vermoeden van verband is tussen schade en een beving, dat de schade dan wordt vergoed.

Onafhankelijk

Voor de afhandeling wordt de Tijdelijke commissie mijnbouwschade Groningen ingesteld. Die beslist onafhankelijk van de NAM en de overheid over de oorzaak van de schade en de schadevergoeding. Wie het daar niet mee eens is kan een eigen deskundige inschakelen voor een contra-expertise.

Behalve nieuwe schades gaat de commissie ook alle schademeldingen afhandelen die sinds 31 maart 2017 zijn ingediend. Dat zijn er inmiddels al zo’n 8000. Daarnaast krijgen de openstaande schademeldingen van vóór 31 maart 2017 een passende oplossing aangeboden, zo is overeengekomen. Daar gaat het om zo’n 6000 schademeldingen. ‘De Groningers hoeven het gevecht met de NAM niet meer aan te gaan’, zegt Wiebes ‘We zaten te veel vast in oud denken en dit is een fundamentele stap’, zegt Wiebes. De minister benadrukt dat de Groningers met het nieuwe loket recht wordt aangedaan. ‘Daar hebben we de NAM niet voor nodig. Ik regel aan de achterkant wel de financiering.’

Drempel 

Volgens de Groningse gedeputeerde Eelco Eikenaar zijn de partijen met de komst van het nieuwe schadeloket een grote drempel overgegaan. Het verruimen van de begrenzing van het bevingsgebied en de makkelijkere bewijsvoering ‘dragen bij aan een beter gevoel van rechtvaardigheid’, stelt hij. ‘Ik hoop dat dit een voorbode is van hoe we de versterking gaan vormgeven. Dan kunnen de mensen hun leven weer leiden. Zo ver zijn we nog lang niet, maar dit is een goede stap.’ Burgemeester Anno Hiemstra van Appingedam is blij dat ook de maatschappelijke organisaties achter het nieuwe protocol staan. ‘We moeten nu wel zorgen dat het gaat werken. Ook moeten we nu de versterkingsoperatie oppakken. Deze aanpak was in goede harmonie. Houden we dat vol, dan ontstaat er in Groningen een echt toekomstperspectief.’

Alles op alles

Nationaal Coördinator Groningen Hans Alders houdt zich vooral bezig met de uitvoering. ‘We proberen dat allemaal voor 19 maart te regelen. Er komt ergens frictie en dat moeten we beheersen.’ Dat beaamt minister Eric Wiebes. ‘Er zullen dingen zijn die beter kunnen, maar geef begrip aan de mensen die alles op alles zetten om dit goed te regelen.’

Politiek

In politiek Den Haag wordt positief gereageerd op de jongste afspraken over de afhandeling van de schade door aardbevingen in Groningen. De VVD, de grootste regeringspartij, is blij voor al die Groningers die in onzekerheid zitten, dat deze belangrijke stap nu is gezet. ‘Nu is het tijd om de schade zo snel mogelijk daadwerkelijk uit te keren’, aldus Kamerlid Dilan Yesilgöz. Coalitiepartner D66 noemt het een eerste stap vooruit. De minister moet nu snel aan de slag gaan, vindt Kamerlid Rob Jetten. ‘Alle Groningers met scheuren in hun huis moeten zo snel mogelijk worden geholpen. Schade moet snel en ruimhartig worden vergoed.’ Regeringspartij CDA is opgelucht. ‘De eerste stap is gezet, maar het is een kleine stap. We zijn er nog lang niet. De uitvoering moet nu vlot worden opgepakt’, benadrukt Agnes Mulder.

Duidelijkheid

Carla Dik-Faber van coalitiegenoot ChristenUnie wijst erop dat Groningen al jaren zit te wachten op een fatsoenlijke afhandeling van aardbevingsschade. ‘Het is goed dat dit kabinet kiest voor het belang van de Groningers en het geven van duidelijkheid’. Oppositiepartijen plaatsen, ondanks de algemene tevredenheid, ook kanttekeningen. ‘Het is wel een blamage dat ze zo lang op zich hebben laten wachten’, vindt Liesbeth van Tongeren (GroenLinks).

Overwinning

De SP viert het protocol als een ‘overwinning van de Groningers op Shell en de regering’. Kamerlid Sandra Beckerman waarschuwt wel dat muizengaatjes in de nieuwe regels moeten worden dichtgetimmerd, ‘want Shell blijft vechten om onder zijn verplichtingen uit te komen’. PVV-Kamerlid Alexander Kops noemt de nieuwe regels ‘goed nieuws!’. Hij vindt dat het ‘juridisch geneuzel rond het schadeprotocol de boel lang genoeg heeft getraineerd’. Volgens de PvdA zijn nu daden nodig. ‘We moeten nu doorpakken: de gaswinning verminderen, investeren in de regio en nu eindelijk allemaal achter de Groningers gaan staan’, aldus Kamerlid Henk Nijboer.

NAM

Ook de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) zegt verheugd te zijn over het nieuwe schadeprotocol voor gedupeerden van de aardbevingen die door de gaswinning in Groningen worden veroorzaakt. ‘Vanaf nu kan het Rijk de afhandeling van de schade door aardbevingen weer voortvarend oppakken. NAM staat met dit protocol nu definitief voor de toekomst op afstand van die schade-afhandeling’, reageert directeur Gerald Schotman.

De topman van het gasbedrijf, dat in handen is van Shell en Exxon Mobil, benadrukte ook nog eens dat de NAM de aardbevingsschade zal blijven vergoeden. Daar ontstonden afgelopen weekend zorgen over toen bleek dat aandeelhouder Shell een eerdere aansprakelijkheidsverklaring had ingetrokken. Het energiebedrijf liet dinsdag weten dat het de NAM zal blijven steunen en bereid te zijn daar garanties voor af te geven. (ANP)

GERELATEERDE ARTIKELEN

Overeenstemming over nieuw schadeprotocol Groningen

RO 31.01.2018 Bewoners in het aardbevingsgebied kunnen vanaf 19 maart terecht bij één loket voor de volledige afhandeling van schade aan huizen en gebouwen als gevolg van de gaswinning in Groningen. Hiervoor wordt de Tijdelijke commissie mijnbouwschade Groningen ingesteld die onafhankelijk van de NAM en de overheid beslissingen neemt over de oorzaak van de schade en de schadevergoeding. Behalve nieuwe schades gaat de Commissie ook alle schademeldingen afhandelen die sinds 31 maart 2017 zijn ingediend. Daarnaast krijgen de openstaande schademeldingen van vóór 31 maart 2017 een passende oplossing aangeboden.

Dat staat in het Protocol mijnbouwschade Groningen waarover de provinciale en gemeentelijke bestuurders in Groningen vandaag overeenstemming hebben bereikt met het kabinet. De Groninger Bodembeweging en het Groninger Gasberaad zijn actief en constructief betrokken geweest bij de totstandkoming van het schadeprotocol. Beide organisaties leggen het akkoord met een positief advies voor aan hun achterban.

Met het nieuwe protocol wordt de schadeafhandeling volledig publiekrechtelijk georganiseerd. Dat betekent dat individuele schademelders geen zaken meer hoeven te doen met de NAM. Alle schademeldingen worden voortaan individueel behandeld en beoordeeld door de onafhankelijke Commissie die ook de hoogte van de schadevergoeding vaststelt. De overheid keert de schadevergoeding uit en verhaalt de kosten op de NAM die aansprakelijk blijft voor de schade als gevolg van de gaswinning in Groningen.

Bij het Centrum Veilig Wonen (CVW) zijn sinds het einde van het oude schadeproces op 31 maart 2017 meer dan achtduizend schademeldingen geregistreerd. De Commissie neemt al deze zaken over. De schades worden voortvarend opgepakt. Zo worden reeds verrichte onderzoeken door de commissie meegenomen bij de verdere afhandeling. Ook de nog openstaande schademeldingen bij de afdeling complexe schade van de Nationaal Coördinator Groningen gaan over naar de Commissie.

De ruim zesduizend openstaande schademeldingen van vóór 31 maart 2017 krijgen een passende oplossing. Het gaat om bewoners die vanwege discussies over aansprakelijkheid al lang wachten op afhandeling van hun schade. Met NAM is afgesproken dat deze zaken uiterlijk voor 1 juli 2018 moeten zijn afgehandeld, hetzij door ze op te lossen, hetzij door een redelijk eindbod te doen.

Bovenop het aanbod Schone Lei stelt NAM hiervoor 50 miljoen euro extra beschikbaar. NAM zal maandelijks aan minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat rapporteren over de afhandeling.

Het nieuwe protocol voldoet volgens de betrokken partijen aan de vooraf gestelde voorwaarden om te komen tot een onafhankelijke en ruimhartige schadeafhandeling die recht doen aan de gedupeerden. Alle partijen hopen dat hiermee een eerste stap wordt gezet naar herstel van het geschonden vertrouwen in de regio.

Het nieuwe schadeprotocol is onderdeel van een brede aanpak van de problemen door de gaswinning in Groningen. In april wil het kabinet met de regionale bestuurders en de maatschappelijke organisaties een akkoord sluiten over de verbeterde aanpak van de versterkingsopgave en over samenwerking aan een nieuw toekomstperspectief voor Groningen.

De nieuwe Commissie gaat aan de slag tot de oprichting van het onafhankelijke Instituut Mijnbouwschade dat is aangekondigd in het regeerakkoord. De Commissie krijgt bij haar werkzaamheden ondersteuning van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) die de taken overneemt die tot nu toe door het CVW worden uitgevoerd. Zo zal RVO in opdracht van de Commissie de registratie van schademeldingen verzorgen en de onderzoeken door schade-experts aansturen.

Ook de schadevergoedingen worden door RVO uitgekeerd. De nieuwe werkwijze vergt grote organisatorische aanpassingen op korte termijn. Daarom vragen de opstellers van het protocol om begrip als de dienstverlening in het begin trager verloopt dan gewenst.

In het schadeprotocol is vastgelegd dat de Commissie haar eigen werkwijze bepaalt. Uitgangspunt zijn de normen voor schadevergoeding uit het Burgerlijk Wetboek waarin ook de omgekeerde bewijslast bij aardbevingsschade in Groningen is vastgelegd. De Commissie beoordeelt individuele zaken op inhoudelijke gronden, ongeacht de omvang of geografische locatie.

Aan iedere schademelding wordt een zaakbegeleider toegewezen die de schademelder bijstaat in de procedure bij de Commissie door uitleg en informatie te geven over bijvoorbeeld het advies van de deskundige, het besluit van de Commissie en de procedurele mogelijkheden.

Hoor en wederhoor staat centraal in de nieuwe schadeafhandeling. De Commissie wijst onafhankelijke deskundigen aan voor het beoordelen van de schademelding. De melder kan in alle gevallen bezwaar maken tegen de aangewezen deskundige. Als blijkt dat de deskundige inderdaad niet voldoet aan de kwaliteitseisen of de eisen van onpartijdigheid, wijst de Commissie een andere deskundige aan.

Omdat de schadeprocedure voortaan volledig publiekrechtelijk wordt uitgevoerd, kunnen schademelders ook bezwaar en beroep aantekenen tegen het besluit van de Commissie. Hiervoor wordt een aparte Tijdelijke commissie bezwaarschriften mijnbouwschade Groningen ingesteld. De leden van beide commissies zullen worden benoemd door de minister van Rechtsbescherming.

Gelet op de rol van gasopslag Norg in Drenthe in het systeem van de levering van Groningengas is besloten dat ook bewoners in de omgeving van Norg zich met schade kunnen melden bij de Commissie.

Documenten;

Besluit mijnbouwschade Groningen

Kamerbrief over nieuw schadeprotocol Groningen

Zie ook

Groningers krijgen onafhankelijk loket

Telegraaf 31.01.2018 Bewoners in het aardbevingsgebied kunnen vanaf 19 maart terecht bij één loket voor de volledige afhandeling van schade aan huizen en gebouwen als gevolg van de gaswinning in Groningen. Het ministerie van Economische Zaken, de provincie Groningen, de gemeenten en maatschappelijke organisaties hebben het ’Protocol mijnbouwschade Groningen’ rond.

Dinsdagmiddag werden alle details geopenbaard. Er komt een ’Tijdelijke commissie mijnbouwschade Groningen’, waar burgers naartoe kunnen om hun schade te laten bepalen. De NAM is daarbij niet rechtstreeks betrokken.

„De benoeming van de leden wordt gedaan door het ministerie en daar komen juristen en technici in”, zegt Van der Knoop van de Groninger Bodem Beweging tevreden. „De burgers hebben nu recht op bezwaar en beroep. Daardoor gaat de afhandeling veel sneller dan voorheen.”

Ook de Groningse gedeputeerde Eelco Eikenaar is blij. Het verruimen van de begrenzing van het bevingsgebied en de makkelijkere bewijsvoering „dragen bij aan een beter gevoel van rechtvaardigheid”, stelt hij. „Ik hoop dat dit een voorbode is van hoe we de versterking gaan vormgeven. Dan kunnen de mensen hun leven weer leiden. Zo ver zijn we nog lang niet, maar dit is een goede stap.”

Behalve nieuwe schades gaat de commissie ook alle schademeldingen afhandelen die sinds 31 maart 2017 zijn ingediend. De openstaande schademeldingen van vóór die datum krijgen een passende oplossing aangeboden, zo is overeengekomen.

Iedereen positief

Burgemeester Anno Hiemstra van Appingedam vindt het fijn dat ook de maatschappelijke organisaties achter het nieuwe protocol staan. „We moeten nu wel zorgen dat het gaat werken. Ook moeten we nu de versterkingsoperatie oppakken. Deze aanpak was in goede harmonie. Houden we dat vol, dan ontstaat er in Groningen een echt toekomstperspectief.”

Nationaal Coördinator Groningen Hans Alders houdt zich vooral bezig met de uitvoering. „We proberen dat allemaal voor 19 maart te regelen. Er komt ergens frictie en dat moeten we beheersen.” Dat beaamt minister Eric Wiebes. „Er zullen dingen zijn die beter kunnen, maar geef begrip aan de mensen die alles op alles zetten om dit goed te regelen.”

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) is naar eigen zeggen „verheugd” over het nieuwe schadeprotocol voor gedupeerden van de aardbevingen die door de gaswinning in Groningen worden veroorzaakt. „Vanaf nu kan het Rijk de afhandeling van de schade door aardbevingen weer voortvarend oppakken. NAM staat met dit protocol nu definitief voor de toekomst op afstand van die schade-afhandeling”, reageert directeur Gerald Schotman.

Verslaggever André Spaansen is bij de presentatie geweest en heeft live updates gegeven.

Volg hier alles terug–>> Tweets by ‎@APCAndre

Eindelijk een gunstiger schaderegeling voor Groningen: veel wensen van gedupeerden vervuld

NAM speelt geen rol meer bij afhandeling aardbevingschade

VK 31.01.2018 Na tien maanden steggelen is er eindelijk een nieuwe regeling voor het afhandelen van aardbevingsschade in Groningen. Vanaf 19 maart kunnen gedupeerden terecht bij één loket waar een onafhankelijke commissie hun schades beoordeelt. Geen rol meer voor de NAM, geen geografische begrenzing en wel de mogelijkheid van beroep: de regio speelde het hard en ziet veel wensen ingewilligd.

De schadeafhandeling in Groningen ligt stil sinds de Nederlandse Aardolie Maatschappij zich daar op 31 maart vorig jaar uit terugtrok. Een nieuwe regeling zou er binnen drie maanden zijn. Maar door belangentegenstellingen en de lange kabinetsformatie bleef overeenstemming uit.

Gesteund door grote maatschappelijke verontwaardiging en politieke druk hebben Groningse belangenorganisaties het hard gespeeld. De Groningen Bodem Beweging en het Groninger Gasberaad liepen meerdere keren weg van de onderhandelingstafel, uit onvrede over de voorstellen uit Den Haag. Daarmee zetten zij Wiebes voor het blok, want die had toegezegd dat draagvlak vanuit de regio onontbeerlijk was.

‘Bewijsvermoeden’

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat, tijdens een persconferentie over het nieuwe protocol voor de afhandeling van schademeldingen na aardbevingen in Groningen. © ANP

De grootste vereenvoudiging is: er komt geen gevecht meer met de NAM, aldus Minister Eric Wiebes.

Met de nieuwe aanpak heeft hij veel wensen van wat hij ‘het Groningse verlanglijstje’ noemde in vervulling laten gaan. Het belangrijkste voor de Groningers is dat de NAM als schadeveroorzaker niets meer te zeggen heeft over de afhandeling daarvan. Schades zullen in het vervolg worden beoordeeld door de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade. In de oude situatie was dat een taak van het Centrum Veilig Wonen, dat in opdracht van de NAM opereerde. De nieuwe commissie is in eerste instantie tijdelijk, omdat er nog een nationaal schadefonds opgericht moet worden. Maar daar wilde niemand op wachten.

Bij het vaststellen van schade wordt het ‘bewijsvermoeden’ gehanteerd: schade na een beving is in principe door die beving veroorzaakt. Dat uitgangspunt moet eindeloos gesteggel voorkomen en zorgen dat het geld daadwerkelijk besteed wordt aan het herstellen van scheuren en niet aan een circus van experts en contra-experts. Toch houden mensen die het niet eens zijn met het oordeel van de Commissie Mijnbouwschade de mogelijkheid bezwaar aan te tekenen.

8000 schadeclaims wegwerken

Dit is een heel belangrijke stap in een lang proces, aldus Commissaris van de koning René Paas.

Niettemin verwachten betrokkenen dat de nieuwe regeling de afhandeling versimpelt. De commissie is onafhankelijk en zal daardoor minder wantrouwen wekken. Bovendien kan de commissie na een aardbeving, zoals als onlangs bij Zeerijp, ook groepsgewijs schadevergoedingen toekennen. Wiebes: ‘De grootste vereenvoudiging is: er komt geen gevecht meer met de NAM.’

De minister zei dat de schadeafhandeling zo van een privaat geschil een publieke kwestie wordt. Uiteindelijk wil hij de rekening bij de NAM leggen. ‘Dat is mijn probleem. Daar hoeven Groningers zich geen zorgen over te maken.’

De nieuwe commissie moet naast nieuwe schadegevallen ook de ruim achtduizend schadeclaims gaan wegwerken die onbehandeld op de plank liggen. Voor oude schadedossiers van voor 31 maart 2017 moet NAM een oplossing bieden. Het bedrijf, dat eerder probeerde met vouchers van 1500 euro een ‘schone lei’ te creëren, trekt daar 50 miljoen euro extra voor uit.

Lof voor Wiebes

‘Groningers waren het wachten meer dan zat’, zei commissaris van de koning René Paas. ‘Het is wrang dat het zo lang heeft geduurd. Maar dit is een heel belangrijke stap in een lang proces.’ Over Wiebes – die zichzelf eerder the new kid on the block noemde – was Paas vol lof. ‘We zijn erg enthousiast over de wending die het proces heeft genomen onder leiding van de nieuwe minister.’

‘Met de vandaag gepresenteerde nieuwe aanpak hopen we vurig dat we een streep onder het verleden kunnen zetten’, aldus het Groninger Gasberaad. ‘We zijn nog niet klaar, maar het eerste vloertje naar herstel van vertrouwen is gelegd.’

De NAM, de staat en de provincie blijven naar elkaar wijzen; de Groningers zijn de dupe

Na de zwaarste aardbeving in Groningen in vijf jaar klinkt de roep om het dichtdraaien van de gaskraan weer luid en zegt ook minister Wiebes: ‘Nederland moet van het gas af’. Wat zou het betekenen als dat per direct gebeurt? (+)

Het epicentrum van de aardbeving die Groningen begin januari opschrikte, lag bij Zeerijp in de gemeente Loppersum. Juist in dat gebied is de gaswinning helemaal stilgelegd. Läslo Evers van de vakgroep seismologie van het KNMI legt uit hoe het kan dat hier toch weer een beving plaatsvond. (+)

De aardbeving bij Huizinge was met een kracht van 3,6 de zwaarste klap tot op heden en maakte van een lot uit de loterij een veiligheidsprobleem. Begin januari werd Groningen opnieuw opgeschrikt door een grote beving. In augustus vorig jaar, vijf jaar na de eerste beving, maakten we al de balans op.

Volg en lees meer over:  ERIC WIEBES   PROVINCIE GRONINGEN   GRONINGEN   POLITIEK   AARDBEVINGEN IN GRONINGEN   NEDERLAND

Nieuw schadeprotocol zet NAM op afstand

Telegraaf 31.01.2018 Het gebied waarop het nieuwe schadeprotocol voor aardbevingsschade van toepassing is, is niet geografisch begrensd. Dat meldt RTV Noord, dat documenten erover in handen heeft. Het nieuwe protocol geldt niet alleen voor schade door bevingen bij het Groningenveld, maar ook voor de gasopslag bij Norg. Die opslag is direct verbonden met het gasveld.

Zodra er een verband is tussen schade en een beweging in de grond, komt een gedupeerde in het nieuwe protocol in aanmerking voor een schadevergoeding. De schades worden beoordeeld door een nieuw te vormen commissie, die de taak van het Centrum Veilig Wonen overneemt. Dit centrum wordt een uitvoerende organisatie.

De nieuwe commissie moet volledig onafhankelijk opereren. De NAM komt op afstand van de nieuwe commissie te staan. Het gasbedrijf blijft wel aansprakelijk en moet opdraaien voor de kosten.

Staat gaat schadeclaims door gaswinning afhandelen

NOS 31.01.2018 De Nederlandse Aardolie Maatschappij staat voortaan buitenspel bij de afhandeling van de schade die wordt veroorzaakt door de gaswinning in Groningen. Voortaan handelt de staat de schade af en verhaalt de kosten daarvan op de NAM. Die blijft gedeeltelijk aansprakelijk voor de schade als gevolg van de gaswinning, zoals nu ook al het geval is.

“De NAM is geen partij meer”, zei de Groningse commissaris van de koning René Paas. Hij spreekt van een belangrijke dag. “Er komt vandaag een protocol naar buiten waar het hele land naar snakt. Het is wrang dat het zo lang heeft geduurd. De staat wordt verantwoordelijk, en dat moet gebeuren op een manier die rechtmatig, ruimhartig en onafhankelijk is.”

Melden

Groningers kunnen hun schade voortaan melden bij één loket, de ‘Tijdelijke commissie mijnbouwschade Groningen’. Die is onafhankelijk van de NAM en de overheid en neemt beslissingen over de oorzaak van de schade en de schadevergoeding. De commissie handelt niet alleen nieuwe schademeldingen af, maar ook alle meldingen die sinds 31 maart vorig jaar zijn ingediend.

De commissie moet vanaf 19 maart operationeel zijn, zegt minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat. “Dat wordt een enorme operatie”, zegt hij. “Alles gaat uit de kast. Schade als gevolg van aardbevingen moet vergoed worden.”

Minister Wiebes (links) met naast hem de Groninger commissaris van de koning Rene Paas  ANP

De schadeclaims worden voortaan op inhoudelijke gronden beoordeeld, onafhankelijk van locatie of omvang. De zogenoemde ‘contouren’, waarmee een beperkter gebied wordt bedoeld, vervallen daarmee. Ook mensen die in de buurt van het Drentse Norg wonen, kunnen zich met schade bij de nieuwe commissie melden. In Norg is een gasopslag.

De ruim 6000 schademeldingen van voor 31 maart 2017 moeten voor 1 juli dit jaar zijn afgehandeld.

Reacties: “Het eerste vloertje naar herstel”

In een reactie zegt belangenorganisatie Groninger Gasberaad “nog lang niet klaar” te zijn. “We realiseren ons dat we nog geen garanties hebben. Veel staat of valt nog met de uitwerking en de manier waarop de commissie straks het werk gaat doen. Maar het eerste vloertje naar herstel van het vertrouwen lijkt hiermee gelegd.”

NAM-directeur Gerald Schotman zegt blij te zijn met het nieuwe schadeprotocol. “Vanaf nu kan het Rijk de afhandeling van de schade door aardbevingen weer voortvarend oppakken. We staan met dit protocol nu definitief voor de toekomst op afstand van die schade-afhandeling. Dat was nadrukkelijk de wens van de Groningers en ook van ons als bedrijf. Tegelijkertijd blijf ik benadrukken: NAM vergoedt ook in de toekomst de schade die door aardbevingen is veroorzaakt.”

Kamerleden zijn blij dat de de regeling er is, maar benadrukken dat er vaart gemaakt moet worden met de uitvoering. “We hebben er lang op moeten wachten, dus de blijdschap is wel gemixt met de verontwaardiging dat we er zolang op hebben moeten wachten”, zegt D66-Kamerlid Jetten.

GroenLinks wil dat mensen die langer dan een half jaar wachten op een vergoeding extra steun krijgen. “Het langer wachten resulteert ook in psychische schade, waardoor de kosten nog hoger oplopen”, zegt GroenLinks-Kamerlid Van Tongeren.

BEKIJK OOK;

‘Stress in bevingsgebied Groningen leidt tot meer sterfgevallen’

Bevingsslachtoffer: ‘Als gedupeerde moet je vechten om iedere spijker’

NAM: miljarden beschikbaar voor aardbevingsschade Groningen

Bevingsslachtoffer: ‘Als gedupeerde moet je vechten om iedere spijker’

Ik heb genoeg momenten gehad waarop ik dacht: ik trek het niet meer. Nou ga ik naar de NAM-locatie en steek ik hem in brand, aldus een vader die met zijn gezin in het bevingsgebied woont

NOS 31.01.2018 De gaswinning in Groningen en de bevingen die daarvan het gevolg zijn leiden tot veel stress en gezondheidsklachten bij bewoners. De stress uit zich bijvoorbeeld in fysieke klachten en relatieproblemen.

Rijksuniversiteit Groningen heeft een rapport gepubliceerd over de gevolgen van de aardbevingsschade. Enkele bewoners doen uitgebreid hun verhaal, zoals een vader die met zijn gezin in het buitengebied woont. Zijn huis is meerdere keren getroffen door aardbevingen. De schade is groot en de weg tot een oplossing blijkt lang en stroperig.

Het begon voor de man in september 2015, met de aardbeving van Hellum. Hij had schade aan zijn garage, de gevel en de bijkeuken. Een expert oordeelde dat de schade niet kwam door de aardbevingen. Later werd dit ingetrokken toen de man bewijs had geleverd dat dit wel zo was.

Alle tegels van de wanden

Ondertussen zat het gezin met het probleem. In januari 2016 werd dat, na een nieuwe beving, nog erger. “Alles begon te trillen. Het kraakte, het bewoog en beneden hoorde ik een knal. Bleken alle tegels van de wanden af te zijn gebroken.”

Opnieuw kwam er een expert langs en weer werd er niks toegekend. Niet lang daarna wel, maar het leverde toch stress op. En daar was het niet mee klaar. Er kwamen rapporten, maar de bedragen die genoemd werden waren veel te laag. Ook dat werd later gecorrigeerd.

Na lange omwegen kon dan toch het schadeherstel beginnen. Al aan het begin van de verbouwing werd duidelijk dat er nog veel meer schade was dan in eerste instantie was te zien. “Dat hebben we meteen gemeld en er werd een afspraak gemaakt met een expert.” De vader drong er bij de expert op aan om snel met een rapport te komen. “Maar dat kwam maar niet, en de afspraken lagen al vast. De aannemer stond klaar.”

Mijn dochter zei: ‘papa, ik wil hier niet meer zijn. Ik vind het huis niet meer mooi’, aldus De vader die met zijn gezin in het bevingsgebied woont.

Het huis was een bouwput. “Geen keuken, geen verwarming, midden in de winter, met kleine kinderen. Het hele plafond eruit, meubels weg. Zes tot acht weken hebben we zo gezeten.”

Uiteindelijk besloot het gezin om de verbouwing uit eigen zak te betalen “Vanaf december 2015 tot een maand geleden heb ik alleen maar stress gehad. Als gedupeerde moet je vechten om iedere spijker.”

De stress dreef de vader soms tot het randje van de afgrond. “Ik heb genoeg momenten gehad waarop ik dacht: ik trek het niet meer. Nou ga ik naar de NAM-locatie en ik steek hem in brand.”

Zo ver is het niet gekomen, maar er zijn wel genoeg moeilijke momenten geweest. “In de tijd dat het huis open lag, zei mijn dochter: ‘papa, ik wil hier niet meer zijn. Ik vind het huis niet meer mooi’. Toen brak ik wel even.”

Schrijnende gevallen

Bij deze bewoner sloeg de stress nog niet om in fysieke klachten. Maar huisarts Ryanne Addink ziet het vaak genoeg gebeuren. Ze werkt in Middelstum. “Ik zie behoorlijk wat mensen met stressgerelateerde klachten.”

Daar zitten hele schrijnende gevallen tussen, vertelt ze tegen het NOS Radio 1 Journaal. “Zoals een bejaard echtpaar van wie inmiddels hun huis is afgebroken. Die mensen hadden al gezondheidsklachten en je ziet dat herstel na ziekte gewoon veel langer duurt. Daarnaast hebben ze veel stress en slapeloze nachten. Allemaal door de problemen rond hun woning.”

We plukken de dag, maar niet thuis, aldus Een vrouw die met haar man in het bevingsgebied woont.

In het rapport komt een vrouw aan het woord die ook fysieke problemen ervaart. “Mijn weerbaarheid is weg.” Ze slaapt niet alleen slecht. “Ik heb ook astma en chronische artrose. Als ik mezelf te veel fysiek inspan krijg ik pijn, maar ook op stress reageer ik sterk.”

Daarnaast stond haar relatie ook onder druk. “Door de aardbevingsproblematiek ontstonden er problemen tussen mijn man en mij. Ik kwam er niet los van en mijn man had het daar erg moeilijk mee.” Inmiddels gaat het beter, mede doordat ze er veel op uit gaan. “We plukken de dag, maar niet thuis.”

De vrouw voelt zich onveilig in haar eigen huis. “Bij een zware beving van vier punt nog wat staan dit soort huizen niet meer overeind.” De vrouw heeft samen met haar man ook niet de mogelijkheid om weg te gaan uit het bevingsgebied. De waarde van hun huis is flink gedaald en het is nog maar de vraag of ze het überhaupt verkocht zouden krijgen.

“Wij hebben ook geen toekomst meer hier. Dat is ons gewoon afgenomen.”

Om 16.00 uur wordt het nieuwe schadeprotocol voor de aardbevingsschade in Groningen gepresenteerd. Volg de persconferentie via NPO 1, NPO Nieuws of de livestream op NOS.nl.

BEKIJK OOK;

‘Stress in bevingsgebied Groningen leidt tot meer sterfgevallen’

Groningers melden schade niet meer: ‘te veel gezeur’

Politiek positief over nieuw schadeprotocol voor Groningen 

NU 31.01.2018 In politiek Den Haag wordt positief gereageerd op de afspraken over de afhandeling van de schade door aardbevingen in Groningen.

De VVD, de grootste regeringspartij, is blij voor al die Groningers die in onzekerheid zitten, dat deze belangrijke stap nu is gezet. ”Nu is het tijd om de schade zo snel mogelijk daadwerkelijk uit te keren”, aldus Kamerlid Dilan Yesilgöz.

Coalitiepartner D66 noemt het een eerste stap vooruit. De minister moet nu snel aan de slag gaan, vindt Kamerlid Rob Jetten.

”Alle Groningers met scheuren in hun huis moeten zo snel mogelijk worden geholpen. Schade moet snel en ruimhartig worden vergoed.”

Kanttekening

Oppositiepartijen plaatsen, ondanks de algemene tevredenheid, ook kanttekeningen. ”Het is wel een blamage dat ze zo lang op zich hebben laten wachten”, vindt Liesbeth van Tongeren (GroenLinks). Groningen zat sinds maart van vorig jaar zonder protocol, dat wordt gebruikt als handboek voor hoe de bevingsschade in de provincie moet worden afgehandeld.

De SP viert het protocol als een ”overwinning van de Groningers op Shell en de regering”. Kamerlid Sandra Beckerman waarschuwt wel dat muizengaatjes in de nieuwe regels moeten worden dichtgetimmerd, ”want Shell blijft vechten om onder zijn verplichtingen uit te komen”.

PVV-Kamerlid Alexander Kops noemt de nieuwe regels ”goed nieuws”. Hij vindt dat het ”juridisch geneuzel rond het schadeprotocol de boel lang genoeg heeft getraineerd”.

Volgens de PvdA zijn nu daden nodig. ”We moeten nu doorpakken: de gaswinning verminderen, investeren in de regio en nu eindelijk allemaal achter de Groningers gaan staan”, aldus Kamerlid Henk Nijboer.

Zie ook: Betrokken partijen akkoord over schadeprotocol Groningen

Schadeprotocol

Woensdag werd het schadeprotocol gepresenteerd tijdens een persconferentie in Groningen. De belangrijkste punten hieruit zijn dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) volledig op afstand staat en dat er geen schadecontouren meer worden gehanteerd.

Dit betekent dat bij gedane schademeldingen geen onderscheid wordt gemaakt op geografische grenzen. Dit was een belangrijke eis van de belangenverenigingen in Groningen.

Scepsis

Het Groninger Gasberaad, een van deze verenigingen, is tevreden met het nieuwe schadeprotocol voor de gasboringen dat woensdag is gepresenteerd. ”We hopen vurig een streep onder het verleden te kunnen zetten”, laat de organisatie weten in een verklaring.

Toch blijft er nog scepsis bij de organisatie. ”Wij realiseren ons dat we daarmee nog geen garanties hebben. Veel valt of staat nog met de uitwerking.”

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Aanbevolen artikelen

NAM geeft aandeelhouders Shell en Exxonmobil geen winstuitkering meer

Gedupeerde boeren bespreken megaclaim NAM tijdens bijeenkomst

‘Schadeprotocol Groningen woensdag gepresenteerd, geen contouren meer’

Kamerleden willen debat over stress door aardbevingen Groningen

Betrokken partijen akkoord over schadeprotocol Groningen

NU 31.01.2018 Minister Eric Wiebes (Economische Zaken) heeft met de betrokkenen bij de gaswinning in Groningen een akkoord bereikt over het langverwachte schadeprotocol. Met dit protocol is er na maanden gesteggel eindelijk een handboek voor hoe de aardbevingsschade in Groningen moet worden afgehandeld.

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) staat hierin volledig op afstand. Dit is woensdag in een persconferentie gemeld.

Wiebes zegt dat hij het belangrijk vindt dat de schade onafhankelijk beoordeeld wordt door een op te richten commissie. Hierbij is het ‘bewijsvermoeden’ bij een schademelding het uitgangspunt. Dat houdt in dat als er een vermoeden van verband is tussen schade en een beving, dat de schade dan wordt vergoed.

Ook worden de zogeheten schadecontouren van de hand gedaan. Dit betekent dat bij gedane schademeldingen geen onderscheid wordt gemaakt op geografische grenzen.

“Dit is een belangrijke vaststelling”, meldt de Groningse gedeputeerde Eelco Eikenaar. “Iedereen moet schade kunnen melden.”

Forse opgave

Ook hebben Groningers nu de mogelijkheid in bezwaar te gaan. “De Nationale Ombudsman kan ernaar kijken, de Raad van State mag iedereen een oorvijg geven, de Algemene Rekenkamer kijkt of er recht wordt gedaan aan doelstellingen”, somt Wiebes op. “Dat is echt anders dan vroeger en dat is wat mij betreft echt hoog tijd.”

Hierbij meldt Wiebes wel dat het laten functioneren van het nieuwe systeem nog een forse opgave zal zijn, omdat de organisatie vanaf de grond moet worden opgebouwd. Dit krijgt volgens de minister de hoogste prioriteit.

Loket

Groningers kunnen vanaf 19 maart terecht bij het loket voor de volledige afhandeling van schade. Behalve nieuwe schades gaat de commissie ook alle schademeldingen afhandelen die sinds 31 maart 2017 zijn ingediend.

Daarnaast krijgen de openstaande schademeldingen van vóór 31 maart 2017 een passende oplossing aangeboden, zo is overeengekomen.

Gerald Schotman, directeur van de NAM, laat in een reactie weten “verheugd te zijn” over het nieuwe schadeprotocol dat is gepresenteerd. “We staan nu definitief op afstand van de schade-afhandeling. Dat was nadrukkelijk de wens van de Groningers en ons als bedrijf.”

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Tevreden

René Paas, commissaris van de Koning in de provincie Groningen, is te spreken over de samenwerking met minister Wiebes. Zonder zijn voorganger op Economische Zaken te noemen, maakt Paas duidelijk dat het proces onder Henk Kamp veel stroever verliep.

“We zijn erg enthousiast over de wending die het proces heeft genomen onder de leiding van de nieuwe minister”, aldus Paas. Hij is onder de indruk hoeveel tijd Wiebes steekt in het proces.

De commissaris is ook vooral tevreden dat naast het rijk en de lokale overheden, ook de maatschappelijke organisaties zoals de Goninger Bodem Beweging en het Groninger Gasberaad zich kunnen vinden in de nieuwe afspraken.

Frustratie

Lange tijd bestond veel frustratie over de schadeafhandeling. Sinds 31 maart vorig jaar lag er geen schadeprotocol, als gevolg van het op afstand zetten van de NAM. Het gasbedrijf werd uit het proces gehaald omdat het zowel de veroorzaker als de beoordelaar van de schade was.

De discussie omtrent het afhandelen van de schade is extra onder druk komen te staan na de aardbeving op 8 januari in het Groningse Zeerijp. Dit was de zwaarste beving in de provincie in vijf jaar tijd, met bijna drieduizend schademeldingen als gevolg.

De voltallige Tweede Kamer riep Wiebes eerder deze maand tijdens een debat op om snel met een nieuw schadeprotocol te komen. Ook willen de Tweede Kamerleden dat de gaswinning wordt verminderd.

Zie ook: Politiek positief over nieuw schadeprotocol voor Groningen

Toezichthouder

Met hoeveel de gasproductie wordt verlaagd, hangt deels af van wat Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) adviseert. De toezichthouder laat 1 februari weten met hoeveel de gaskraan dicht moet naar aanleiding van de beving in Zeerijp.

Wiebes beslist uiteindelijk wat er met de gasproductie gebeurt. Zijn voorganger Henk Kamp nam de adviezen van de toezichthouder vaak over.

Zie ook: Wat gebeurt er als de gaskraan in Groningen helemaal dichtgaat?

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Aanbevolen artikelen;

NAM reageert afwachtend op gasadvies, politiek tevreden

Kamer wil hoorzitting over aansprakelijkheid Shell voor schulden NAM

NAM geeft aandeelhouders Shell en Exxonmobil geen winstuitkering meer

Wiebes gaat gasadvies ‘zo snel mogelijk’ uitvoeren

Schadeprotocol Groningen klaar: Staat handelt bevingsschade af

AD 31.01.2018 Groningers die gedupeerd zijn door aardbevingsschade die veroorzaakt is door de gaswinning kunnen vanaf 19 maart bij de Staat aankloppen voor een vergoeding. Dat staat in het nieuwe schadeprotocol waarover het Rijk, regionale overheden en belangenverenigingen het vandaag eens zijn geworden.

We zijn erg enthousiast over de wending die het proces heeft genomen onder nieuwe minister. Dat maakt hoopvol, aldus René Paas, Commissaris van de Koning.

Door het nieuwe protocol hoeven Groningers niet meer een juridische strijd aan met gaswinningsbedrijf NAM. De Staat neemt vervolgens de taak op zich de schade bij NAM te verhalen. ,,Dat is nu mijn probleem”, aldus Minister van Economische Zaken en Klimaat Eric Wiebes tijdens een toelichting in het Groningse provinciehuis.

Commissaris van de Koning René Paas spreekt van een ‘rechtvaardig, ruimhartig en onafhankelijk’ protocol. ,,Ik ben ontzettend blij dat dat nu op papier bereikt is.” Maar Wiebes zal het nog wel waar moeten maken, meent Paas. ,,Dit protocol is een lap tekst, die door feitelijk gedrag werkelijkheid moet worden. Maar we zijn erg enthousiast over de wending die het proces heeft genomen onder nieuwe minister. Dat maakt hoopvol.”

Volgens Wiebes gaat het kabinet ‘iets bijzonders doen’, dat eigenlijk al eerder had kunnen gebeuren. ,,Er gaat een hele provincie op en neer. Er is schade, er is onrust. Dit lijkt in niets meer op een dossier dat je privaat kunt noemen.”

Lees ook;

Miljardenclaim NAM dreigt bij terugschroeven gas

Lees meer

Gezondheidsklachten bij 10.000 Groningers door aardbevingen

Lees meer

Commissie

© Dijkstra bv

In de praktijk komt er een Tijdelijke commissie mijnbouwschade Groningen die besluit of schadeverzoeken terecht zijn en hoe groot de vergoeding moet zijn die daar tegenover hoort te staan. Deze commissie bestaat uit onafhankelijke experts die los van de NAM en de overheid de schade per individueel geval zullen beoordelen. De Staat betaalt vervolgens de schade uit en verhaalt de kosten op de NAM.

Wiebes heeft ook overeenstemming bereikt met de NAM over langlopende schademeldingen die al voor 31 maart 2017 zijn ingediend. Uiterlijk 1 juli van dit jaar moeten deze kwesties – die veelal draaien over aansprakelijkheid – zijn opgelost, hetzij door ze op te lossen, hetzij door een ‘redelijk eindbod’ te doen. De NAM stelt hiervoor 50 miljoen euro extra beschikbaar.

Sinds 31 maart 2017 zijn er bij het Centrum Veilig Wonen ruim 8.000 schademeldingen binnengekomen. Deze gevallen zullen worden afgehandeld door de nieuwe commissie, die ondersteuning krijgt van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Die zal in opdracht van de commissie de registratie van schademeldingen verzorgen en de onderzoeken door schade-experts aansturen. Ook de schadevergoedingen worden door RVO uitgekeerd.

Vertrouwen

Veel valt of staat nog met de uitwerking van het akkoord, aldus Groninger Gasberaad.

Het Groninger Gasberaad, een van de partijen waarmee Wiebes om tafel zat, is tevreden met het akkoord. ,,We hopen vurig een streep onder het verleden te kunnen zetten”, laat de belangenclub weten in een verklaring. Het Groninger Gasberaad is een organisatie van werkgevers en maatschappelijke organisaties uit de regio.

Het Gasberaad is blij dat de NAM niets meer met de procedure te maken heeft en de overheid de verantwoordelijkheid op zich neemt. ,,We hebben gedaan wat we konden om te zorgen dat er zoveel mogelijk waarborgen in zitten die de gedupeerde Groningers weer lucht en vertrouwen geven.”

Toch blijft er nog scepsis bij de organisatie. ,,Wij realiseren ons dat we daarmee nog geen garanties hebben. Veel valt of staat nog met de uitwerking. Het valt ons zwaar hierop te vertrouwen, omdat dat vertrouwen de afgelopen vijf jaar zo vaak en zo fundamenteel is beschadigd.”

Stress

Maar liefst 10.000 Groningers ervaren stressgerelateerde gezondheidsklachten door de aardbevingen, stellen onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen. De inwoners hebben meer kans op een burn-out en verzuimen vaker op hun werk.

De problemen zijn de afgelopen twee jaar fors toegenomen, met mogelijk verstrekkende gevolgen. Zo kunnen er volgens de onderzoekers vijf of meer mensen per jaar overlijden als gevolg van de gezondheidsklachten door de aardbevingen. De overheid moet deze mensen niet alleen hulp bieden om hun woningen veiliger te maken, maar ook oog hebben voor hun fysieke klachten, menen ze.


’Miljardenclaim NAM dreigt bij terugschroeven gas’

Telegraaf 31.01.2018 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) gaat mogelijk een miljardenclaim bij de Staat neerleggen als de gaswinning in Groningen verder wordt teruggeschroefd.

Dat verwacht het ministerie van Economische Zaken, meldt EenVandaag op basis van een notitie die in mei aan de formatietafel is besproken en in het bezit is van de actualiteitenrubriek.

Het ministerie gaat ervan uit dat zo’n 400 miljard kuub gas niet gewonnen kan worden als de winning teruggaat naar een niveau van leveringszekerheid. Ambtenaren van Economische Zaken verwachten dat de NAM een schadeclaim zal indienen vanwege inkomstenderving en inbreuk op zijn eigendomsrecht.

Los van de te verwachten schadeclaim van de NAM loopt de overheid zelf ook tientallen miljarden mis, aangezien 90 procent van de aardgasbaten in de staatskas vloeit.

Miljardenclaim NAM dreigt bij terugschroeven gas

AD 31.01.2018 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) gaat mogelijk een miljardenclaim bij de Staat neerleggen als de gaswinning in Groningen verder wordt teruggeschroefd. Dat verwacht het ministerie van Economische Zaken, meldt EenVandaag op basis van een notitie die in mei aan de formatietafel is besproken en in het bezit is van de actualiteitenrubriek.

Het ministerie gaat ervan uit dat zo’n 400 miljard kuub gas niet gewonnen kan worden als de winning teruggaat naar een niveau van leveringszekerheid. Ambtenaren van Economische Zaken verwachten dat de NAM een schadeclaim zal indienen vanwege inkomstenderving en inbreuk op zijn eigendomsrecht.

Los van de te verwachten schadeclaim van de NAM loopt de overheid zelf ook tientallen miljarden mis, aangezien 90 procent van de aardgasbaten in de staatskas vloeit.

Groningers krijgen eindelijk duidelijkheid over afhandeling bevingsschade

AD 31.01.2018 Groningers krijgen eindelijk duidelijkheid over de manier waarop aardbevingsschade die het gevolg is van de gaswinning wordt vergoed. Volgens diverse ingewijden zijn alle betrokken partijen het eens over een nieuw schadeprotocol. De onderhandelingen daarover duurden bijna een jaar.

De details van de regeling worden naar verwachting vanmiddag bekendgemaakt door verantwoordelijk minister Eric Wiebes. Kern is dat een onafhankelijke commissie voortaan gaat beoordelen of mensen recht hebben op schadevergoeding. De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), die het gas uit de grond haalt, houdt zich daar dan niet meer mee bezig.

Lees ook;

NAM: 12 miljard beschikbaar voor Groningen als het moet

Lees meer

Gezondheidsklachten bij 10.000 Groningers door aardbevingen

Lees meer

,,De commissie legt de rekening neer bij de overheid en die haalt het geld dan weer bij de NAM”, legt voorzitter Jelle van der Knoop van de Groninger Bodem Beweging uit. Deze organisatie van inwoners zat aan de onderhandelingstafel. ,,De burgers hebben nu recht op bezwaar en beroep en de afhandeling gaat veel sneller dan voorheen.”

Problematisch

Hier is lang op gewacht, aldus Albert Roodenboog, burgemeester.

Onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen onderstreept dat duidelijkheid geboden is. Zo’n tienduizend Groningers ervaren inmiddels stressgerelateerde gezondheidsklachten als gevolg van de aardbevingen. Ze hebben last van stress, hoofdpijn en slapeloosheid, bijvoorbeeld doordat hun huizen onverkoopbaar zijn of de schadeafhandeling problematisch verloopt.

Burgemeester Albert Roodenboog van Loppersum hoopt dat het nieuwe schadeprotocol zal helpen. ,,Hier is lang op gewacht. Als de getroffenen ruimhartig worden geholpen, dan lost dat veel stress op.”

Eén oplossing

Volgens de Groninger Bodem Beweging is er uiteindelijk maar één oplossing om de stress weg te nemen. ,,De gaskraan moet dicht.” Dat zal niet direct gebeuren, maar vermindering ligt wel voor de hand. Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) brengt hier morgen een nieuw advies over uit.

De nieuwe regels voor de afhandeling van de aardbevingsschade in Groningen die waarschijnlijk zijn afgesproken, stemmen politiek Den Haag alvast tevreden. Maar ,,het is wel een blamage dat ze zo lang op zich hebben laten wachten”, vindt Tweede Kamerlid Liesbeth van Tongeren (GroenLinks).

De SP viert het nieuwe zogeheten schadeprotocol als een ,,overwinning van de Groningers op Shell en de regering”, maar stelt dat alles staat of valt met de uitvoering. Kamerlid Sandra Beckerman verdenkt gaswinningsbedrijf NAM ervan er alles aan te doen om onder zijn verplichtingen uit te komen. Dit betekent niet dat Shell plots te vertrouwen is, maar dat ,,zelfs Shell onder druk van burgers zwicht”.

De Tweede Kamer had er bij verantwoordelijk minister Eric Wiebes onder meer op aangedrongen dat het gebied waarin schade wordt vergoed niet begrensd mocht worden. Dat is volgens ingewijden nu geregeld.

Trekkers

Boeren zijn nog niet tevreden en gaan morgen met tientallen trekkers van Groningen naar Den Haag om daar te demonstreren bij de hoorzitting over de afhandeling van aardbevingsschade. Zij eisen van Shell dat het olie- en gasbedrijf financiële verantwoordelijkheid neemt voor de bevingsschade door gaswinning. De boeren willen die garanties zwart op wit zien.
Na de zwaarste beving in vijf jaar (kracht 3.4) bij Zeerijp op 8 januari nam de druk toe om snel tot een oplossing te komen.

‘Schadeprotocol Groningen woensdag gepresenteerd, geen contouren meer’

NU 31.01.2018 In het nieuwe schadeprotocol voor aardbevingsschade, dat naar verwachting woensdag gepresenteerd wordt, zouden geen schadecontouren meer zijn opgenomen. Ook staat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) definitief op afstand. Dit meldt RTV Noord woensdag. De omroep zegt de documenten al in handen te hebben.

Ook ingewijden melden dat de nieuwe regels voor de afhandeling van de door gaswinning veroorzaakte schade klaar zijn. In het nieuwe protocol wordt volgens RTV Noord geen onderscheid meer gemaakt op geografische grenzen. Zo geldt het protocol nu ook voor de gasopslag bij het Drentse Norg.

Gedupeerden komen in aanmerking voor een vergoeding als er sprake is van een verband tussen schade en een beving in de grond. Een nieuw te vormen Commissie Mijnbouwschade moet de schades beoordelen. De commissie neemt die taken over van het Centrum Veilig Wonen.

”Als een burger schade heeft, kan hij naar een onafhankelijke commissie, daar wordt bepaald of er schade is”, aldus Jelle van der Knoop van de Groninger Bodem Beweging. ”Die commissie legt de rekening neer bij de overheid en die haalt het geld dan weer bij de NAM.”

Achterhaald

De stukken waarop RTV Noord de hand heeft gelegd, komen inderdaad uit het overleg over het protocol. Maar ze zijn inmiddels achterhaald, aldus het ministerie. Er zou nu een nieuwe versie liggen. Wat daarin is gewijzigd, wil het departement niet kwijt.

Tegen Dagblad van het Noorden zegt het Groninger Gasberaad, dat deelnam aan het opstellen van het schadeprotocol, dat tot dinsdagavond laat is vergaderd. “Ik vertrouw erop dat die (de definitieve versie, red.) niet afwijkt van de afspraken die gisteravond gemaakt zijn”, aldus een woordvoerder.

Frustratie

Lange tijd bestond veel frustratie over de schadeafhandeling. Sinds 31 maart vorig jaar lag er geen schadeprotocol, als gevolg van het op afstand zetten van NAM. Het gasbedrijf werd uit het proces gehaald omdat het zowel de veroorzaker als de beoordelaar van de schade was.

De discussie omtrent het afhandelen van de schade is extra onder druk komen te staan na de aardbeving op 8 januari in het Groningse Zeerijp. Dit was de zwaarste beving in de provincie in vijf jaar tijd, met bijna drieduizend schademeldingen als gevolg.

Verlagen

De voltallige Tweede Kamer riep minister Eric Wiebes (Economische Zaken) eerder deze maand tijdens een debat op om snel met een nieuw schadeprotocol te komen. Ook willen de Tweede Kamerleden dat de gaswinning wordt verminderd.

Op dit moment wordt er per jaar 21,6 miljard kuub gas gewonnen in Groningen. Het kabinet was al van plan de winning tot 2021 geleidelijk verder te verlagen naar 20,1 miljard kuub, maar de doelstelling uit het regeerakkoord volstaat niet meer.

Toezichthouder

Met hoeveel de gasproductie wordt verlaagd, hangt deels af van wat Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) adviseert. De toezichthouder laat 1 februari weten met hoeveel de gaskraan dicht moet naar aanleiding van de beving in Zeerijp.

Wiebes beslist uiteindelijk wat er met de gasproductie gebeurt. Zijn voorganger Henk Kamp nam de adviezen van de toezichthouder vaak over.

Gronings gas

De Nederlandse huishoudens en de (zware) industrie in Nederland zijn nu nog afhankelijk van het gas uit Groningen. Wiebes is bezig met een beleid om dit terug te schroeven.

Zo moeten nieuwbouwhuizen op termijn niet meer op het gasnet worden aangesloten en wil Wiebes dat grote bedrijven binnen vier jaar moeten stoppen met het gebruiken van gas uit Groningen.

De export naar Duitsland, België en Frankrijk werd al onder de vorige regering teruggeschroefd, maar het kabinet heeft hier nog te maken met lopende contracten. Uiterlijk in 2030 gaat er geen gas meer naar het buitenland.

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Aanbevolen artikelen;

NAM geeft aandeelhouders Shell en Exxonmobil geen winstuitkering meer

Groningse actievoerders mogen niet met tractoren Den Haag in

Gedupeerde boeren bespreken megaclaim NAM tijdens bijeenkomst

Kamerleden willen debat over stress door aardbevingen Groningen

Vanmiddag in Groningen presentatie bevingsschadeprotocol

NOS 31.01.2018 Het nieuwe schadeprotocol voor slachtoffers van de beving in Groningen wordt vanmiddag gepresenteerd. Om 16.00 uur is daarvoor een persconferentie in het Provinciehuis van Groningen, heeft het ministerie van Economische Zaken bekendgemaakt.

Behalve minister Wiebes zullen commissaris van de koning Paas, de Groningse gedeputeerde Eikenaar en burgemeester Hiemstra van Appingedam een toelichting geven.

In het schadeprotocol staan regels over de vergoeding van woningschade na een aardbeving. Er wordt al bijna een jaar over een nieuw protocol onderhandeld. Minister Wiebes zei vorige week in een Kamerdebat dat het protocol “bijna af” was. Het oude schadeprotocol moest worden aangepast, omdat veel partijen in Groningen vonden dat de NAM daar een te grote rol in speelde.

RTV Noord heeft al een tekst in handen, waarin onder meer staat dat de NAM op afstand van de commissie komt te staan, die volledig onafhankelijk moet opereren.

De gedupeerden komen daardoor niet in aanraking met de NAM. Maar het gasbedrijf blijft wel aansprakelijk en moet opdraaien voor de kosten.

Schades worden beoordeeld door de nieuw te vormen Commissie Mijnbouwschade, die de taak van het Centrum Veilig Wonen (CVW) overneemt. Het CVW blijft bestaan, maar wordt een uitvoerende organisatie.

Gebied uitgebreid

Het gaat om een tijdelijke oplossing “totdat er een schadefonds is ingericht onder onafhankelijke publieke regie”. De samenstelling van de commissie wordt niet door minister Wiebes van Economische Zaken bepaald, maar door minister Sander Dekker voor Rechtsbescherming.

Verder meldt RTV Noord dat het gebied waar mensen aardbevingsschade aan hun huis kunnen claimen, wordt uitgebreid. De regio omvat niet alleen meer het gebied dat wordt geraakt door bevingen bij het Groningenveld. Daar komt de omgeving van de gasopslag bij Norg bij.

Een woordvoerder van Wiebes wil tegenover de NOS niet inhoudelijk ingaan op de berichtgeving.

Om 16.00 uur wordt het nieuwe schadeprotocol voor de aardbevingsschade in Groningen gepresenteerd. Volg de persconferentie via NPO 1, NPO Nieuws of de livestream op NOS.nl.

BEKIJK OOK;

‘Stress in bevingsgebied Groningen leidt tot meer sterfgevallen’

NAM: miljarden beschikbaar voor aardbevingsschade Groningen

Bevingsslachtoffer: ‘Als gedupeerde moet je vechten om iedere spijker’

Kamerleden willen debat over stress door aardbevingen Groningen 

NU 31.01.2018 De politiek maakt zich zorgen over de gevallen van stress door de aardbevingen in Groningen. Op aandringen van de Partij voor de Dieren (PvdD) gaat de Tweede Kamer de ministers van Economische Zaken en van Volksgezondheid hierover aan de tand voelen.

Een brede meerderheid steunde het verzoek voor een debat. PvdD-Kamerlid Frank Wassenberg. ”Het gaat altijd over schade aan gebouwen. Belangrijk. Maar de geestelijke schade is net zo ernstig en vaak veel moeilijker te herstellen.”

Hij wijst op een eerder woensdag gepubliceerd onderzoek van onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen. Daaruit blijkt dat tienduizend bewoners in het aardbevingsgebied kampen met acute stress-gerelateerde gezondheidsproblemen.

Als hier niets aan gedaan wordt, kunnen in de toekomst mogelijk zelfs vijf of meer mensen per jaar overlijden als gevolg van deze problematiek.

Voorzichtig getal

Dit kan gebeuren doordat de stress door de aardbevingen en de schade aan de huizen, te veel wordt voor mensen die al ziek zijn of die bijvoorbeeld al drukte op werk ervaren. Volgens de onderzoekers bestaat bijvoorbeeld een verhoogd risico op hartklachten of suïcide.

Wel wordt het aantal van vijf doden per jaar gezien als “voorzichtig getal”. “Het is lastig om dit nu al met zekerheid te zeggen”, aldus de onderzoekers.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Zie ook: ‘Gezondheidsrisico’s door bevingen Groningen bereiken alarmerend niveau’

Lees meer over: Gaswinning Groningen

Aanbevolen artikelen;

NAM geeft aandeelhouders Shell en Exxonmobil geen winstuitkering meer

Gedupeerde boeren bespreken megaclaim NAM tijdens bijeenkomst

NAM reageert afwachtend op gasadvies, politiek tevreden

Groningse actievoerders mogen niet met tractoren Den Haag in

‘Gezondheidsrisico’s door bevingen Groningen bereiken alarmerend niveau’

NU 31.01.2018 De bewoners in het aardbevingsgebied van Groningen kampen met acute stress-gerelateerde gezondheidsproblemen. Door een blijvend gevoel van onveiligheid hebben deze volgens onderzoekers een alarmerend niveau bereikt.

Als hier niets aan gedaan wordt, kunnen in de toekomst mogelijk zelfs vijf of meer mensen per jaar overlijden als gevolg van deze problematiek. Dit meldenonderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) woensdag.

Dit kan gebeuren doordat de stress door de aardbevingen en de schade aan de huizen, te veel wordt voor mensen die al ziek zijn of die bijvoorbeeld al drukte op werk ervaren. Volgens de onderzoekers bestaat bijvoorbeeld een verhoogd risico op hartklachten of suïcide.

Wel wordt het aantal van vijf doden per jaar gezien als “voorzichtig getal”. “Het is lastig om dit nu al met zekerheid te zeggen”, aldus de onderzoekers.

Twee jaar lang is onderzoek gedaan naar de gezondheidsproblemen van mensen in het aardbevingsgebied van Groningen. Dit gaat om 410.000 inwoners in totaal, waarvan 170.000 mensen schade hebben aan hun woning.

Acute problemen

Tienduizend inwoners hebben acute gezondheidsproblemen als gevolg van de stress die de aardbevingen met zich meebrengen. Hierdoor hebben ze een verhoogd arbeidsverzuim en meer kans op een burn-out. 1.800 mensen hebben een hoog risico op angst‑ of depressiestoornissen, meldt het rapport.

“Ze rapporteren een afname van sociaal en fysiek functioneren”, aldus de onderzoekers. “Vooruitkijkend naar de toekomst is het te verwachten dat een grote groep te maken krijgt met verstoord woongenot, een verminderde kwaliteit van leven en hogere zorgkosten.”

Schade

Zo’n 85.000 inwoners hebben meer dan één beschadeging aan de woning. Uit het onderzoek blijkt dat minder dan de helft van deze groep zich thuis nog veilig voelt.

“Er ontbreekt een overkoepelend plan van aanpak waarin instanties de aandacht vestigen op de 85.000 mensen”, meldt het rapport. Omdat deze groep zorgwekkend is, adviseren de onderzoekers een aanpak die zich richt op psychisch welbevinden en sociaal functioneren.

Na de meest recente beving in Zeerijp op 8 januari, hebben de onderzoekers nogmaals rondvraag gedaan. “De ondervraagden melden dat ze een laag vertrouwen hebben in de overheid”, aldus de onderzoekers. Met een magnitude van 3.4 was het de zwaarste beving in vijf jaar tijd.

Schadeprotocol

Volgens de onderzoekers is het hebben van schade aan de woning deels ook stressvol omdat de afhandelingsprocedure stroef kan verlopen bij bewoners. Hierdoor wordt een terugloop gezien “in het aantal schademeldingen dat gedaan wordt”. “Dit komt voor een groot deel omdat voor bewoners het gedoe en de willekeur van de procedures niet opweegt tegen de baten.”

Sinds maart van vorig jaar ligt er geen schadeprotocol, dat geldt als handboek voor hoe de schade aan de huizen moet worden afgehandeld.

Zie ook: Wat gebeurt er als de gaskraan in Groningen helemaal dichtgaat?

​Lees meer over:Gaswinning Groningen

Aanbevolen artikelen

NAM geeft aandeelhouders Shell en Exxonmobil geen winstuitkering meer

Gedupeerde boeren bespreken megaclaim NAM tijdens bijeenkomst

NAM reageert afwachtend op gasadvies, politiek tevreden

Groningse actievoerders mogen niet met tractoren Den Haag in

’Geestelijke schade moeilijker te herstellen’

Telegraaf 31.01.2018  De politiek maakt zich zorgen over de gevallen van stress door de aardbevingen in Groningen. Op aandringen van de Partij voor de Dieren (PvdD) gaat de Tweede Kamer de ministers van Economische Zaken en van Volksgezondheid hierover aan de tand voelen.

Een brede meerderheid steunde het verzoek voor een debat. PvdD-Kamerlid Frank Wassenberg. „Het gaat altijd over schade aan gebouwen. Belangrijk. Maar de geestelijke schade is net zo ernstig en vaak veel moeilijker te herstellen.”

Hij wijst op een eerder woensdag gepubliceerd onderzoek. Daaruit blijkt dat per jaar vijf of meer mensen kunnen overlijden aan gezondheidsklachten als gevolg van de aardbevingen in Groningen, die ontstaan door de gaswinning. Zo’n 10.000 inwoners hebben door de schade gezondheidsklachten zoals hoofdpijn en slapeloosheid.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Groningse boeren mogen Den Haag niet in met tractor

Groningse boeren mogen Den Haag niet in met tractor

Wiebes: we gaan terug naar 12 miljard kuub

’Snelle sluiting Loppersumclusters echt nodig’

SodM presenteert advies gaswinning Groningen

Groningers krijgen onafhankelijk loket

Mogelijk doden door stress na bevingen

Telegraaf 31.01.2018 Per jaar kunnen vijf of meer mensen overlijden aan gezondheidsklachten als gevolg van de aardbevingen in Groningen. Die conclusie trekken Groningse onderzoekers.

In totaal zijn er 150.000 mensen met schade, kinderen meegerekend. Meer dan 85.000 van hen hebben meervoudige schade aan hun woning en het rapport Gronings Perspectief wijst uit dat de helft van die mensen zich thuis niet meer veilig voelt. Zo’n tienduizend inwoners hebben er stressgerelateerde gezondheidsklachten zoals hoofdpijn en slapeloosheid door. De belangrijkste oorzaken van die stress zijn ervaren onveiligheid, bijvoorbeeld omdat mensen bang zijn hun huis niet meer te kunnen verkopen, en problemen rond de schadeafhandeling.

De conclusies zijn gebaseerd op meerdere onderzoeken waaraan in totaal duizenden mensen hebben deelgenomen. Zowel het aantal mensen dat klachten heeft als de klachten die ze hebben zijn toegenomen in de twee jaar dat het onderzoek door de Rijksuniversiteit Groningen werd uitgevoerd. Bewoners met meervoudige schade melden zich ook vaker ziek op hun werk en hebben een hogere kans op een burn-out. Ze voelen zich steeds minder hoopvol en in toenemende mate boos en machteloos. Het wantrouwen jegens autoriteiten is hoog, concluderen de onderzoekers.

’Integraal plan’

,,Als we de omvang van de gezondheidsklachten combineren met de wetenschappelijke kennis over de gevolgen op langere termijn, kunnen er vijf of meer mensen per jaar overlijden als gevolg van deze problematiek’’, aldus de onderzoekers. Zij adviseren snel met een integraal plan van aanpak te komen.

Nationaal Coördinator Groningen Hans Alders, die opdracht tot het onderzoek had gegeven, laat weten hier al mee bezig te zijn. ,,Het onderzoek laat wederom een zorgelijk beeld zien over de gezondheid van Groningers als gevolg van schade door gaswinning’’, aldus Alders.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Den Haag laat 2 tractoren toe bij Hofvijver

Groningse boeren mogen Den Haag niet in met tractor

Wiebes: we gaan terug naar 12 miljard kuub

’Snelle sluiting Loppersumclusters echt nodig’

SodM presenteert advies gaswinning Groningen

Groningers krijgen onafhankelijk loket

‘Stress in bevingsgebied Groningen leidt tot meer sterfgevallen’

NOS 31.01.2018 De gaswinning in Groningen leidt niet alleen tot schade aan huizen, maar bewoners met meerdere schades kampen ook veel vaker met gezondheidsklachten door stress. Als er geen oplossing komt, kunnen er zelfs vijf tot negen mensen per jaar overlijden aan de gevolgen daarvan.

Tot die conclusie komen onderzoekleiders Tom Postmes en Katherine Stroebe van de Rijksuniversiteit Groningen. Zij schrijven dat in hun vandaag gepubliceerde eindrapport over twee jaar gezondheidsonderzoek in het aardbevingsgebied.

Angst- of depressiestoornissen

Meer dan 85.000 mensen hebben meervoudige schade aan hun huis door aardbevingen. Van hen voelt minder dan de helft zich thuis veilig. Zo’n 10.000 bewoners hebben er stressgerelateerde gezondheidsklachten van. Die klachten zijn in sommige gevallen zo groot dat ze er angst- of depressiestoornissen door ontwikkelen.

“Het gaat om een breed beeld aan klachten”, zegt Postmes in het NOS Radio 1 Journaal. “Mensen hebben symptomen van angst- en depressiestoornissen. En het gaat om fysieke klachten als hoofdpijn, slapeloosheid, hartkloppingen en maagproblemen.” Volgens de onderzoekers hangen de klachten samen met verhoogd risico op overlijden als gevolg van hart- en vaatziekten of door suïcide.

Of er al doden zijn gevallen door de klachten, is niet onderzocht. “Het zal nog een tijd duren voor dat in de statistieken te zien is”, zegt Postmes.

Zeerijp

De onderzoekers bestudeerden de sociale impact van de aardbevingen door gaswinning in Groningen. Ze onderzochten onder meer hoe de Groningers hun veiligheid ervaren, hoe het met hun gezondheid gaat en hoe ze hun toekomst zien. Het rapport was al klaar voor de recente beving in Zeerijp, maar is daarna nog uitgebreid.

Het onderzoek is gebaseerd op peilingen onder de bevolking, gegevens van de GGD’s en van Lifelines, het langjarige gezondheidsonderzoek onder 167.000 Groningers dat sinds 2006 loopt. 64 mensen zijn uitgebreid ondervraagd. Verder komt naar voren dat 27 procent van de mensen die al eerder schade hebben gemeld dat niet meer doen bij latere schades vanwege negatieve ervaringen bij eerdere schade-afhandeling.

“We hebben na de beving in Zeerijp een peiling uitgevoerd onder de bewoners. Zij zeggen twee dingen: neem dit serieus en doe nu echt iets”, zegt Postmes. “Mensen hebben het gevoel dat dit niet meer door één ministerie opgelost kan worden.”

Cijfers, in 21 Groningse gemeenten:

  • 410.000 Groningers wonen in het gebied met schade
  • 170.000 Groningers (inclusief kinderen) hebben schade aan hun huis
  • 85.000 mensen hebben gezondheidsklachten
  • In de periode augustus 2012-januari 2018: zes bevingen met een magnitude van 2 tot 2,5
  • een beving met magnitude 2,5 tot 3 en een beving hoger dan 3, namelijk 3,4 in Zeerijp januari 2018

Om 16.00 uur wordt het nieuwe schadeprotocol voor de aardbevingsschade in Groningen gepresenteerd. Volg de persconferentie via NPO 1, NPO Nieuws of de livestream op NOS.nl.

BEKIJK OOK;

NAM: miljarden beschikbaar voor aardbevingsschade Groningen

Ge­zond­heids­klach­ten bij 10.000 Groningers door aardbevingen

AD 31.01.2018 Maar liefst 10.000 Groningers ervaren stressgerelateerde gezondheidsklachten door de aardbevingen in hun gebied. De problemen zijn de afgelopen twee jaar fors toegenomen. Dat stellen onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen.

De overheid moet deze mensen niet alleen hulp bieden om hun woningen veiliger te maken, maar ook oog hebben voor hun fysieke klachten. Ze hebben meer kans op een burn-out en verzuimen vaker op hun werk. Dat concludeert onderzoeksleider Tom Postmes, professor aan de Groningse universiteit. Hij keek samen met Katherine Stroebe twee jaar lang naar de gevolgen van de aardbeving voor de 85.000 mensen die meervoudige schade hebben opgelopen door de gasbevingen. Meer dan de helft van die Groningers ervaart een gevoel van onveiligheid thuis.

De Rijksuniversiteit Groningen onderzocht de gezondheid, het veiligheidsgevoel en het toekomstperspectief in alle Groningse gemeenten, in opdracht van de Nationaal Coördinator Groningen. ,,Twee jaar lang volgden we wat de gevolgen van de gaswinning met mensen doet. We vinden het beeld alarmerend”, zegt Postmes. Zo voelen mensen die meerdere keren een beving meemaakten zich steeds minder hoopvol, waren ze in toenemende mate boos en voelde zich steeds machtelozer. Het wantrouwen naar autoriteiten is hoog, zo blijkt uit het onderzoek.

Lees ook

Wiebes: Hopelijk volgende week schadeprotocol Groningen

Lees meer

Groningse Maartje wil heel Nederland aan de fakkelbutton krijgen

Lees meer

NAM moet waardeverlies huizen Gronings bevingsgebied gelijk betalen

Lees meer

Schadeafhandeling

Veel aandacht gaat, terecht, uit naar zorg rondom de versterking van huizen, aldus Katherine Stroebe, onderzoeker Rijksuniversiteit Groningen..

Stroebe: ,,Veel aandacht gaat, terecht, uit naar zorg rondom de versterking van huizen. Maar de bewoners die al schade hadden, mogen niet vergeten worden. Wij zien dat veel van hen geen normaal leven meer kunnen leiden door de schadeproblematiek.” Zo is er onder de Groningers veel stress over de trage schadeafhandeling. ,,Deze gevoelens van onrecht verergeren de gezondheidsklachten.”

Volgens Postmes en Stroebe kunnen er vijf of meer mensen per jaar overlijden als gevolg van de gezondheidsklachten door de aardbevingen.

De overheid moet volgens de twee onderzoekers beter samenwerken met de andere partijen.  ,,De bewoners willen erkenning voor de problemen waar zij aan zijn blootgesteld. De autoriteiten moeten actie ondernemen. Er is genoeg gepraat.”

In Nederland wordt sinds de jaren zestig  aardgas gewonnen uit de bodem van Noord-Nederland. Het is verantwoordelijk voor vrijwel alle aardbevingen daar. De eerste aardbeving was vlakbij Assen op tweede kerstdag 1986. Het KNMI heeft sindsdien ongeveer duizend aardbevingen geregistreerd.

Zorgen politiek over stress door aardbevingen

De politiek maakt zich zorgen over de gevallen van stress door de aardbevingen in Groningen. Op aandringen van de Partij voor de Dieren (PvdD) gaat de Tweede Kamer de ministers van Economische Zaken en van Volksgezondheid hierover aan de tand voelen. Een brede meerderheid steunde het verzoek voor een debat.

PvdD-Kamerlid Frank Wassenberg. ,,Het gaat altijd over schade aan gebouwen. Belangrijk. Maar de geestelijke schade is net zo ernstig en vaak veel moeilijker te herstellen.” Hij wijst op een eerder woensdag gepubliceerd onderzoek. Daaruit blijkt dat per jaar vijf of meer mensen kunnen overlijden aan gezondheidsklachten als gevolg van de aardbevingen in Groningen, die ontstaan door de gaswinning. Zo’n 10.000 inwoners hebben door de schade gezondheidsklachten zoals hoofdpijn en slapeloosheid.

Boeren met 30 trekkers naar Binnenhof: ‘Wees solidair met Groningers’

OmroepWest 31.01.2018 Boeren gaan donderdag met tientallen trekkers van Groningen naar Den Haag om daar te demonstreren bij de hoorzitting over de afhandeling van aardbevingsschade. Woensdag zijn er nieuwe plannen naar buiten gebracht voor de afhandeling, maar veehouders moeten het ‘eerst zien, dan geloven’, vertelt boer, gedupeerde en actievoerder Ate Kuipers in actualiteitenprogramma Nieuwsuur.

‘Als ik zo beluister wat voor haken en ogen er alweer aan het hele verhaal zitten, dan houd ik mijn hart vast’, vervolgt hij. De schade op de boerderij van Kuipers is groot, zo vertelt hij. ‘Onze schade loopt in ieder geval op tot drie miljoen euro. Dat is nog exclusief de gronddaling en de schade aan de drainages en de toegangpaden.’

Met de demonstratie wordt geëist dat Shell financiële verantwoordelijkheid neemt voor de bevingsschade door gaswinning. Shell kwam dinsdag met een verklaring waarin ze meldde dochterbedrijf NAM te blijven steunen bij het nakomen van zijn financiële verplichtingen en bereid te zijn daarvoor garanties af te geven. De Tweede Kamer wil ondanks de verklaring dat Shell donderdag aan de commissie voor Economische Zaken en Klimaat komt uitleggen of het olie- en gasbedrijf inderdaad tracht de aansprakelijkheid voor de Groningse aardbevingsschade te ontlopen.

‘Twaalf diepladers en dertig trekkers’

‘We gaan naar Den Haag met twaalf diepladers en dertig trekkers. We gaan in ieder geval onze volksvertegenwoordigers, die zich druk hebben gemaakt voor schadecompensatie, ruggensteun geven. We roepen de boeren, burgers en buitenlui in de Randstad op om solidair te zijn met de Groningers.’

   Nieuwsuur  ✔@Nieuwsuur

‘Eerst zien, dan geloven’, zegt boer, gedupeerde en actievoerder Ate Kuipers. Hij gaat morgen #actie voeren in Den Haag. #gaswinning #aardbevingsschade #Groningen  22:26 – 31 jan. 2018

Groningse boeren met trekker naar Den Haag

Telegraaf 31.01.2018 Boeren die donderdag met tientallen trekkers van Groningen naar Den Haag zijn gegaan om te demonstreren, mogen met de tractoren niet de stad in. De gemeente heeft een demonstratieve optocht van Groningse boeren met dertig tractoren verboden.

„Door het ontbreken van heldere afspraken voor een veilig verloop en om wanordelijkheden en verkeerschaos in het centrum van Den Haag te voorkomen, is besloten de vrachtwagens met tractoren niet de stad in te laten rijden”, aldus de gemeente.

De boeren zijn van Groningen onderweg naar het Malieveld waar de tractoren van diepladers worden gereden. De bedoeling was om daarna met de trekkers te rijden naar het Binnenhof. Dat mag niet. Wel mogen de demonstranten te voet naar het gebouw van de Tweede Kamer.

’Problemen met verkeer’

De gemeente Den Haag vindt dat het gebied rond het Binnenhof met z’n straatjes en pleinen zich niet leent voor tientallen rijdende tractoren. „De veiligheid en openbare orde kunnen dan onvoldoende worden gegarandeerd. Er dreigen dan ook problemen met het verkeer.”

Mede-organisator Milieudefensie vindt het onbegrijpelijk dat de boeren worden tegengehouden. „Het zijn allemaal nette mensen die gewoon van zich willen laten horen. Het is een soort bangmakerij van de gemeente”, aldus een woordvoerster.

Schade aan mestkelders

Groningse boeren hebben vaak te kampen met forse schade door de aardbevingen. Zij hebben te kampen met veel praktische problemen. Hun mestkelders beginnen vaak te ’lekken’, waarbij er water bij de mest komt.

De boeren eisen van Shell dat het olie- en gasbedrijf financiële verantwoordelijkheid neemt voor de bevingsschade door gaswinning. De boeren willen die garanties zwart op wit zien.

Verklaring

Shell kwam dinsdag met een verklaring waarin ze meldde dochterbedrijf NAM te blijven steunen bij het nakomen van zijn financiële verplichtingen en bereid te zijn daarvoor garanties af te geven.

De Tweede Kamer wil ondanks de verklaring dat Shell donderdag aan de commissie voor Economische Zaken en Klimaat komt uitleggen of het olie- en gasbedrijf inderdaad tracht de aansprakelijkheid voor de Groningse aardbevingsschade te ontlopen.

Lekker op de trekker: protesterende Groningse boeren komen per tractor naar Den Haag

OmroepWest 31.01.2018 Groningse boeren houden donderdag op de tractor een protesttocht door Den Haag. Daar wordt dan een hoorzitting gehouden over de afhandeling van de schade door de aardbevingen in Groningen. Die aardbevingen worden veroorzaakt door het boren naar aardgas.

De Groningse boeren rijden naar het Binnenhof. Boeren uit het westen van het land is gevraagd zich aan te sluiten bij dit protest. De boeren willen met hun actie aangeven dat ‘de maat nu vol is’ en dat de schade die de aardbevingen in Groningen veroorzaken op korte termijn moet worden vergoed.

Diepladers

De boeren brengen hun tractoren op diepladers naar Den Haag, van waar ze naar het Binnenhof rijden. De actie is een intitiatief van de Nederlandse Melkveehouders Vakbond, de Nederlandse Akkerbouwers Vakbond, de Groninger Bodembeweging en Milieudefensie.

LEES OOK: Deze Hagenaars willen zo snel mogelijk van aardgas af 

Meer over dit onderwerp: GRONINGEN AARDGAS PROTEST BINNENHOF DEN HAAG

Vanmiddag in Groningen presentatie bevingschadeprotocol

NOS 31.01.2018 Het nieuwe schadeprotocol voor slachtoffers van de beving in Groningen wordt vanmiddag gepresenteerd. Om 16.00 uur is daarvoor een persconferentie in het Provinciehuis van Groningen, heeft het ministerie van Economische Zaken bekendgemaakt.

Behalve minister Wiebes zullen commissaris van de koning Paas, de Groningse gedeputeerde Eikenaar en burgemeester Hiemstra van Appingedam een toelichting geven.

In het schadeprotocol staan regels over de vergoeding van woningschade na een aardbeving. Er wordt al bijna een jaar over een nieuw protocol onderhandeld. Minister Wiebes zei vorige week in een Kamerdebat dat het protocol “bijna af” was. Het oude schadeprotocol moest worden aangepast, omdat veel partijen in Groningen vonden dat de NAM daar een te grote rol in speelde.

RTV Noord heeft al een tekst in handen, waarin onder meer staat dat de NAM op afstand van de commissie komt te staan, die volledig onafhankelijk moet opereren.

De gedupeerden komen daardoor niet in aanraking met de NAM. Maar het gasbedrijf blijft wel aansprakelijk en moet opdraaien voor de kosten.

Schades worden beoordeeld door de nieuw te vormen Commissie Mijnbouwschade, die de taak van het Centrum Veilig Wonen (CVW) overneemt. Het CVW blijft bestaan, maar wordt een uitvoerende organisatie.

Gebied uitgebreid

Het gaat om een tijdelijke oplossing “totdat er een schadefonds is ingericht onder onafhankelijke publieke regie”. De samenstelling van de commissie wordt niet door minister Wiebes van Economische Zaken bepaald, maar door minister Sander Dekker voor Rechtsbescherming.

Verder meldt RTV Noord dat het gebied waar mensen aardbevingsschade aan hun huis kunnen claimen, wordt uitgebreid. De regio omvat niet alleen meer het gebied dat wordt geraakt door bevingen bij het Groningenveld. Daar komt de omgeving van de gasopslag bij Norg bij.

Een woordvoerder van Wiebes wil tegenover de NOS niet inhoudelijk ingaan op de berichtgeving.

Om 16.00 uur wordt het nieuwe schadeprotocol voor de aardbevingsschade in Groningen gepresenteerd. Volg de persconferentie via NPO 1, NPO Nieuws of de livestream op NOS.nl.

BEKIJK OOK;

‘Stress in bevingsgebied Groningen leidt tot meer sterfgevallen’

NAM: miljarden beschikbaar voor aardbevingsschade Groningen

Bevingsslachtoffer: ‘Als gedupeerde moet je vechten om iedere spijker’

NAM: 12 miljard beschikbaar voor Groningen als het moet

AD 30.01.2018 De NAM heeft ruim voldoende geld in kas om alle aardbevingsschades te kunnen voldoen. Om alle onrust in Groningen weg te nemen, heeft het bedrijf vanavond alvast cijfers over 2017 gepubliceerd.

De financiële positie van de NAM is robuust, aldus Gasbedrijf NAM in een verklaring.

Hoewel de NAM steeds minder gas mag oppompen en dit tot lagere inkomsten leidt, is de financiële positie kerngezond en robuust, stelt het bedrijf. Afgelopen jaar zijn er 400 miljoen euro aan de reserves toegevoegd. De NAM heeft nu 1 miljard euro in kas. Daarnaast beschikt de NAM over 1,3 miljard euro die aandeelhouders Shell en ExxonMobil ter beschikking hebben gesteld.

Mede daardoor heeft het bedrijf komende vijf jaar liefst 4,3 miljard euro beschikbaar om eventuele aardbevingsschades te voldoen. En dat is alleen maar het deel van de NAM. De Nederlandse overheid, die negentig procent van de NAM-inkomsten ontvangt, betaalt tweederde van de schades. Bij elkaar is er daarmee zelfs 12 miljard euro beschikbaar voor Groningen.

Zelf heeft de NAM een bedrag van 3 tot 6 miljard euro ingecalculeerd die het komende vijf jaar eventueel moet voldoen.

Commotie

Inmiddels hebben ruim 100.000 Groningers de afgelopen jaren schades gemeld. De totale schade is inmiddels opgelopen tot boven de miljard euro.

De NAM laat in zijn cijfers weten dat er afgelopen jaar 450 miljoen euro aan aardbevingsgerelateerde kosten uitgegeven. Komend voorjaar publiceert het bedrijf een compleet jaarverslag.

Vorige week ontstond commotie toen bleek dat Shell zijn zogenaamde 403-verklaring heeft ingetrokken. Volgens de aandeelhouder omdat het sinds kort een aparte jaarrekening voor de NAM publiceert.

In Groningen wordt echter vermoedt dat Shell zo zijn verplichtingen wil ontlopen. Iets dat de energiegigant tegenspreekt.

Een boerderij in in het Groningse dorp Startenhuizen is zwaar beschadigd door de aardbevingen. Al ruim honderdduizend woningen in Noord-Groningen hebben aardbevingsschade. © Hollandse Hoogte

Robuust

Volgens de NAM verandert het vervallen van de 403-verklaring niets. ,,Deze toelichting laat zien dat NAM de capaciteit heeft om al haar verplichtingen na te komen”, stelt het bedrijf over de jaarcijfers.

Om te vervolgen: ,,Voor NAM is het belangrijk om robuust en toekomstbestendig te zijn en te blijven. Daar werken we continu aan.”

Ook Shell zegt de NAM te steunen. De grootaandeelhouder liet vanmiddag weten met ExxonMobil af te zien van dividend. Daardoor kan de NAM honderden miljoenen euro’s extra aan zijn reserves toevoegen.

Wiebes: intrekking Shell verandert niets aan aansprakelijkheid NAM

NOS 30.01.2018 De mogelijkheid voor aardbevingsgedupeerden in Groningen om hun schade vergoed te krijgen, verandert niet door de intrekking van de aansprakelijkheidsverklaring voor de NAM door Shell. Dat zegt minister Wiebes van Economische Zaken in een brief aan de kamer.

Dit weekend kwam naar buiten dat Shell niet meer aansprakelijk is voor schulden van de NAM. De zogeheten 403-verklaring waardoor dit was geregeld trok Shell vorig jaar juni in. Dat leidde tot verontwaardigde reacties.

“De verplichting tot het vergoeden van aardbevingsschade ten opzichte van gedupeerden in Groningen, is een wettelijke verplichting van NAM. Die verplichting van NAM zelf wordt niet geraakt door de intrekking van de 403-verklaring”, aldus Wiebes.

Volgens Wiebes was Shell voor de intrekking van de aansprakelijkheidsverklaring al alleen aansprakelijk voor schulden van de NAM die voortvloeiden uit contracten en niet die voortvloeien uit wettelijke verplichtingen van de NAM, zoals het vergoeden van aardbevingsschade. Want die aansprakelijkheidsverklaring heeft alleen betrekking op contracten.

Shell bereid tot garanties

Eerder vandaag kwam Shell zelf met een verklaring: het bedrijf is bereid garanties af te geven dat het als aandeelhouder alles zal doen om de NAM te steunen bij het nakomen van haar verplichtingen. Ook bij kosten die voortvloeien uit het nieuwe schadeprotocol waar nu aan gewerkt wordt.

“Er mag geen twijfel bestaan bij gedupeerden in Groningen dat hun schade zal worden vergoed en dat er voldoende financiële middelen zijn om de versterkingsopgave uit te voeren, nu en in de toekomst”, aldus Wiebes.

“De financiële verantwoordelijkheid van de aandeelhouders voor NAM is altijd onderdeel geweest van het gasgebouw. Shell, ExxonMobil en ook NAM hebben zich als partners in het gasgebouw in de langjarige samenwerking met de Staat aan hun afspraken gehouden en zijn hun verplichtingen altijd nagekomen.”

BEKIJK OOK;

NAM stopt winstuitkering aan moederbedrijven Shell en ExxonMobil

Is Shell nu wel of niet aansprakelijk voor schade die de NAM veroorzaakt?

‘Shell niet meer aansprakelijk voor schulden NAM’

Aansprakelijkheidsactie Shell wekt woede, bedrijf spreekt beschuldiging tegen

NAM stopt winstuitkering aan moederbedrijven Shell en ExxonMobil

NOS 30.01.2018 De NAM gaat voorlopig geen winst meer uitkeren aan de twee aandeelhouders: Shell en ExxonMobil. Dat maakte Shell bekend in reactie op de commotie over de zogeheten 403-verklaring. In 2016 keerde de NAM nog 469 miljoen euro uit aan Shell en ExxonMobil. Door geen winst meer uit te keren, houdt de NAM meer geld in kas, bijvoorbeeld om aardbevingsgedupeerden schadeloos te stellen.

Dit weekend kwam naar buiten dat Shell niet meer aansprakelijk is voor schulden van de NAM. De 403-verklaring waardoor dit was geregeld heeft Shell vorig jaar juni ingetrokken. Dat leidde tot verontwaardigde reacties.

“Shell Nederland is geschrokken van de berichtgeving over de intrekking van de zogenoemde 403-verklaring”, zegt het bedrijf nu. “Wij snappen dat dit tot zorgen heeft geleid bij de mensen in Groningen. Het is altijd onze intentie geweest dat alle schade als gevolg van aardbevingen wordt vergoed.”

Financieel gezond

“Shell Nederland en ExxonMobil zijn al ruim een jaar constructief in overleg met het ministerie van Economische Zaken en Klimaat over een breed pakket aan maatregelen voor Groningen”, gaat het persbericht verder. “Wij hopen deze gesprekken binnenkort af te ronden. Vooruitlopend op de uitkomsten van deze gesprekken, zal NAM zo snel mogelijk bekendmaken dat zij voorlopig geen dividend uitkeert aan haar aandeelhouders. NAM is financieel gezond en dat willen wij als aandeelhouder graag zo houden.”

Shell zegt dat de NAM niet zal weglopen voor haar verantwoordelijkheden wat betreft de aardbevingen in Groningen, inclusief kosten die voortvloeien uit het nieuwe schadeprotocol. “Shell Nederland zal als aandeelhouder alles wat in haar vermogen ligt blijven doen om NAM te steunen bij het nakomen van haar verplichtingen en is uiteraard bereid daarvoor garanties af te geven.”

Het bedrijf zegt te hopen met de verklaring “elke twijfel weg te nemen over de steun van Shell aan de NAM en over onze vastbeslotenheid om bij te dragen aan oplossingen voor de aardbevingsproblematiek”.

BEKIJK OOK;

Is Shell nu wel of niet aansprakelijk voor schade die de NAM veroorzaakt?

Aansprakelijkheidsactie Shell wekt woede, bedrijf spreekt beschuldiging tegen

‘Shell niet meer aansprakelijk voor schulden NAM’

Shell, Exxon en NAM donderdag op matje Tweede Kamer

NOS 30.01.2018 Shell, ExxonMobil en NAM moeten donderdag in de Tweede Kamer uitleg komen geven over het financiële draagvlak van NAM voor de schadeclaims van Groningers door gasboringen.

Namens Shell komt topvrouw Marjan van Loon, ExxonMobil stuurt directeur Benelux Rolf de Jong en de NAM wordt vertegenwoordigd door topman Gerald Schotman. De hoorzitting in de Tweede Kamer begint om 17.15 uur en is te volgen via NPO Politiek.

De twee olieconcerns zijn samen aandeelhouder van NAM (Nederlandse Aardolie Maatschappij). De NAM is het bedrijf dat naar gas boort in Groningen en de aardbevings- en andere gevolgschade moet betalen.

Afgelopen weekend schreef dagblad Trouw dat Shell met een juridische ingreep mogelijk onder de verantwoordelijkheid uit wil komen. De Tweede Kamer reageerde woedend. Shell spreekt tegen dat het zijn verantwoordelijkheid niet neemt.

Donderdag op de agenda over gaswinning:

* Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) komt met een veiligheidsadvies over het verlagen van de gaswinning in Groningen.
* De Gasunie (GTS) komt een rapport over de gevolgen van het verlagen van de gasproductie voor de leveringszekerheid aan huishoudens en bedrijven
* Mogelijk maakt minister Wiebes de regels voor de afhandeling van de schade van Groningers bekend, het zogenoemde schadeprotocol.

BEKIJK OOK;

Is Shell nu wel of niet aansprakelijk voor schade die de NAM veroorzaakt?

Aansprakelijkheidsactie Shell wekt woede, bedrijf spreekt beschuldiging tegen

Shell-topvrouw: NAM financieel robuust genoeg voor rekening aardbevingsschade

Ook Groningse boeren nu ‘samen sterk’ tegen aardbevingsschade NAM

NOS 30.01.2018 Lekkende mestkelders, verzakkingen in de waterafvoer en scheuren in de schuur: ook boeren in Groningen hebben aardbevingsschade aan hun boerderijen. Gisteravond kwamen honderden boeren bijeen in Delfzijl om een massaclaim tegen de NAM te bespreken. Maar ze willen niet alleen geld, ze willen ook gehoord worden.

“Alleen al om de gevaarlijke situaties weg te halen ben je een miljoen kwijt, dan moet je nog aan de schadevergoeding beginnen”, zegt akkerbouwer Margreet Kadijk.

Video afspelen

Schade Groningse boeren door aardbevingen

De Groningse boeren kwamen voor de eerste keer samen om hun gedeelde leed te bespreken. “Een boer moet wonen in zijn boerderij, een boer moet werken in zijn boerderij en een boer moet proberen zijn producten van zijn landerijen te krijgen”, vertelt Ate Hylke Kuipers, initiatiefnemer van de avond. “Dat gaat door deze problemen niet.”

We willen dit gebied economisch vooruit helpen, maar zo kom je niet verder, aldus Boer Stollenga.

Ook de familie Stollenga, die een akkerbouwbedrijf bezit, heeft veel schade door de aardbevingen. Niet alleen hebben ze scheuren in de muren, er zijn ook andere problemen. “Onze schuur is niet meer groot genoeg, dus die willen we slopen. We hadden daar al een vergunning voor, maar nu worden we tegengehouden door de sloopverordening in Groningen. Er zouden al te veel panden zijn gesloopt door de NAM. We willen als boer dit gebied economisch vooruit helpen, maar zo kom je niet verder.”

Ook initiatiefnemer Kuipers zegt dat verandering echt nodig is. “Wij Groningers zijn trots. Normaal lossen we problemen binnen de familie op, maar dat lukt nu niet meer. Samen staan we nu sterk.”

Er zijn meer schadeveroorzakers dan alleen de NAM, aldus Peter van der Gaag, geoloog

Volgens Peter van der Gaag, onafhankelijk geoloog die onderzoek doet naar de grond bij de boerderijen, komt veel schade inderdaad door de aardbevingen vanwege de gaswinning in het gebied. Maar niet alle schade is daar aan toe te schrijven. “Er zijn meer schadeveroorzakers dan alleen de NAM. Er wordt bijvoorbeeld op grote schaal grondwater ontrokken. Men weet niet dat qua massa er veel meer grondwater wordt onttrokken dan gas, dat heeft zeker ook invloed op de schade.”

Zo kan, als de fundering van een boerderij na hevige regenval onder druk is komen te staan, schade ontstaan door een aardbeving, maar ook door een hevige herfststorm. “Het is dus dubbel. Ik snap ook niet waarom er maar zo weinig onderzoek wordt gedaan hier. Zonder een locatiespecifiek onderzoek kan je geen causaal verband leggen.”

BEKIJK OOK;

Is Shell nu wel of niet aansprakelijk voor schade die de NAM veroorzaakt?

Aansprakelijkheidsactie Shell wekt woede, bedrijf spreekt beschuldiging tegen

‘Shell niet meer aansprakelijk voor schulden NAM’

Wie draait op voor 18.000 euro die wonen zonder gas kost?

AD 30.01.2018 De Tweede Kamer is nog verdeeld over de manier waarop het doven van de gasvlam moet worden betaald. Vandaag bleek uit onderzoek van Ecorys dat dit per woning naar schatting 18.000 euro kost en dat daardoor zowel lage als middeninkomens in de problemen komen.

Het kabinet zadelt gezinnen op met de kosten van verduurzaming, terwijl bedrijven de grootste vervuilers zijn, aldus Henk Nijboer, PvdA.

‘Van het gas af’ gaat ‘veel geld’ kosten beaamt Jan Rotmans, hoogleraar Duurzaamheid aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Gebeurt er niets, dan betalen volgens hem de laagste inkomens het meest. ,,Tenzij er corrigerende maatregelen worden genomen door de politiek”, merkt hij fijntjes op.

De Tweede Kamer is allesbehalve eensgezind bij de vraag waar de rekening moet worden neergelegd. De PvdA wil die bij fossiele bedrijven leggen, zoals Shell. ,,18.000 euro is een enorm bedrag dat voor heel veel gezinnen niet op te brengen is. Het kabinet zadelt gezinnen op met de kosten van verduurzaming, terwijl bedrijven de grootste vervuilers zijn”, stelt PvdA-Kamerlid Henk Nijboer.

Regeringspartij VVD reageert fel. ,,Dat is niet waar wat de PvdA zegt”, pareert VVD-Kamerlid Dilan Yesilgoz de kritiek. ,,Op dit moment betalen we allemaal!” Volgens de liberale politica zal overstappen op duurzame energie juist goedkoper worden, ‘omdat bedrijven enorm investeren in innovatie’. ,,Wij proberen mensen de vrijheid te geven om te switchen, vandaar ook mijn voorstel om goedkoop van je gasaansluiting af te komen.”

Marcus C. Breet@MarcusBreet

Weer die Haagse kul, met alle financieel dramatische gevolgen van dien. Bizar dit af te wentelen op de burger. Als de staat zonodig wil dat wij gasloos gaan, moeten ZIJ dat betalen, niet wij! #gas

Gasvlam doven brengt veel mensen financieel in problemen https://www.ad.nl/binnenland/gasvlam-doven-brengt-veel-mensen-financieel-in-problemen~a2684172/ …  10:31 AM – Jan 30, 2018

Gasvlam doven brengt veel mensen financieel in problemen

Lage- en middeninkomens komen financieel in de problemen als zij hun woning zonder gas gaan verwarmen. Voor een rijtjeshuis kost het naar schatting 18.000 euro om gasloos te worden. Dat blijkt uit…  ad.nl  

Collectief belang

Het dichtdraaien van de gaskraan is een collectief belang. Dan moeten we zorgen dat juist ook lage en middeninkomens betaalbaar over kunnen stappen, aldus Sandra Beckerman, SP

De SP vindt dat de overheid bij moet springen om de overgang naar alternatieven ook mogelijk te maken voor mensen met lage- en middeninkomens. SP-Kamerlid Sandra Beckerman wijst erop dat dat ook gebeurde bij de overstap op aardgas. ,,Mensen konden toen kosteloos veel apparaten ruilen en kregen forse kortingen op andere apparaten. Waarom zou dat nu niet kunnen?” Ze benadrukt dat het dichtdraaien van de gaskraan een ‘collectief belang’ is. ,,Dan moeten we zorgen dat juist ook lage en middeninkomens betaalbaar over kunnen stappen. Wij willen een groene en sociale revolutie.”

PVV-Kamerlid Alexander Kops noemt het ‘te belachelijk voor woorden’ dat ‘burgers die 18.000 euro moeten ophoesten!’ ,,Zoals altijd komt de rekening bij hen terecht.” Of er dan subsidie moet komen? ,,Nee, niemand moet dit gaan betalen. Ook geen subsidies. Wij willen dit hele onzinnige klimaatbeleid niet!”

Als er één partij is in de Kamer die de overstap op duurzame energie niet snel genoeg gaat, is het GroenLinks, die wil dat Nederland ‘zo snel als mogelijk van het gas afgaat’. ,,Daaraan zal iedereen; burger én bedrijf moeten bijdragen”, verklaart GroenLinks-Kamerlid Tom van der Lee. ,,Heel terecht waarschuwt Milieudefensie er voor dat mensen met lage of middeninkomens hierdoor in financiële problemen zouden kunnen komen. Maar dit beleid moet rechtvaardig zijn.” Door maatregelen als bijvoorbeeld gebouwgebonden financiering, subsidies voor verhuurders én extra huurtoeslag voor huurders in woning met Energielabel e,f, of g, kunnen onrechtvaardig hoge meerkosten bestreden worden. Daar moet het kabinet echter nog wel extra stappen voor zetten.”

  Jan Rotmans@janrotmans

Van het gas af gaat veel geld kosten, maar levert nog meer op. De kosten worden ongelijk verdeeld, de laagste inkomens betalen relatief het meest. Tenzij er corrigerende maatregelen worden genomen door de politiek https://www.ad.nl/binnenland/gasvlam-doven-brengt-veel-mensen-financieel-in-problemen~a2684172/ …  3:39 PM – Jan 30, 2018

Gasvlam doven brengt veel mensen financieel in problemen

Lage- en middeninkomens komen financieel in de problemen als zij hun woning zonder gas gaan verwarmen. Voor een rijtjeshuis kost het naar schatting 18.000 euro om gasloos te worden. Dat blijkt uit…   ad.nl

Later

Om nu het prijskaartje van die 18.000 euro erop te plakken vind ik nog te vroeg. Dit zijn nog schattingen, aldus  Agnes Mulder, CDA.

Coalitiepartijen laten nog niet heel veel los over wie de rekening gaat betalen. ,,Dat moet duidelijk worden in het nieuwe klimaat en energieakkoord”, licht CDA-Kamerlid Agnes Mulder toe. Het is een ‘hele ingewikkelde operatie’, zo benadrukt zij. ,,Het gaat om de hele woningvoorraad tot 2050. Om nu het prijskaartje van die 18.000 euro erop te plakken vind ik nog te vroeg. Dit zijn nog schattingen.’’

De Kamerleden van CDA en VVD staan achter het kabinetsbesluit om in te zetten op ‘gebouwgebonden financiering’. Daarbij pakt een woningbouwcorporatie bijvoorbeeld in één keer in heel flatgebouw aan en wordt daar subsidie voor verstrekt.

Ook minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) vraagt om meer tijd. ,,Dit kabinet wil dat Nederland 49 procent minder CO2-uitstoot in 2030. Dat is een enorme opgave. Daarom is het belangrijk dat we de transitie slim en kostenefficiënt aanpakken. Het kabinet wil daarover afspraken maken in een klimaatakkoord met andere overheden en maatschappelijke organisaties.’’

Wat zijn de alternatieven voor aardgas?

Minister Henk Kamp zei in 2016 dat woningen in 2050 helemaal van het aardgas af moeten zijn. De Kamer stemt er vandaag naar verwachting voor dat het niet meer verplicht is om nieuwe woningen op aardgas aan te sluiten. De komende jaren wordt het aardgas naar verwachting steeds duurder, dus het loont steeds eerder om over te stappen op een alternatief.

Elektrische warmtepomp: ,,Dit is eigenlijk een soort omgekeerde koelkast en ziet eruit als een airco”, legt Evert Hassink van Milieudefensie uit. Met zo’n pomp kun je je huis volledig verwarmen op elektriciteit. De pomp gebruikt warmte uit de bodem, het grondwater of de lucht om water te verwarmen. Het is vrij duur om dit systeem te installeren, maar in sommige gebieden, zoals buiten de Randstad, heb je vaak geen andere keus.

Stadsverwarming: Hierbij is de woning aangesloten op een warmtenet, het warme water komt van een warmtebron in de buurt. In de meeste gevallen gaat het om restwarmte, bijvoorbeeld van een fabriek. Maar het kan ook biomassa zijn, waarbij bijvoorbeeld houtsnippers worden verbrand. Hierbij zijn de bewoners wat goedkoper uit. Stadsverwarming – de naam zegt het al – komt vooral voor in binnensteden.

Een warmte-installatie per gebouw: In de kelder staat dan een grote ketel waar dan bijvoorbeeld hout in gaat. Daar wordt dan het hele complex mee verwarmd. Deze vorm is vooral geschikt voor grote gebouwen.

‘Omschakeling naar duurzame warmte voor veel huiseigenaren te duur’

NU 30.01.2018 De omschakeling van gas naar duurzame warmte is voor veel huiseigenaren niet te betalen. Dat blijkt uit een onderzoek dat Milieudefensie heeft laten verrichten. Daarom zou de overheid bij moeten springen, stelt de milieuclub.

Investeringen in alternatieve warmtebronnen, zoals een elektrische warmtepomp, lopen voor een standaard rijtjeshuis al snel op tot ongeveer 18.000 euro.

”Huiseigenaren kunnen zich niet altijd een warmtepomp of een goed geïsoleerd huis veroorloven, zelfs als ze dat graag zouden willen. Mensen met minder geld kunnen daardoor in de problemen raken. Dat vinden wij niet eerlijk”, stelt Donald Pols, directeur van Milieudefensie.

Alternatieven

Ecorys onderzocht wat per buurt de meest betaalbare alternatieven zijn voor gas. Die gegevens zijn vergeleken met het gemiddelde inkomen en gemiddeld energieverbruik in die buurt.

In grote steden, waar het inkomen gemiddeld wat hoger ligt, blijken goedkopere collectieve warmtenetten vaker de meest rendabele optie.

Warmtepomp

In kleinere gemeenten is dat veel minder het geval, terwijl volgens de onderzoekers juist daar meer mensen met een lager inkomen wonen.

Zij zijn eerder aangewezen op elektrische verwarmingsopties, zoals een warmtepomp. Stadsverwarming is op dit moment maar voor 20 procent van de huishoudens beschikbaar, aldus Ecorys.

Als er niet voldoende overheidssteun komt voor veel huiseigenaren, zal de omschakeling van gas naar duurzame warmte niet van de grond komen, zo stelt Milieudefensie op basis van het rapport.

Zie ook: Duurzaam wonen: ‘Dit huis hebben we voor de volgende generatie gebouwd’

Lees meer over: Duurzame energie Wonen

’Omschakeling naar gas te duur zonder steun’

Telegraaf 30.01.2018 De overheid moet de portemonnee trekken voor huishoudens die geen warmtepomp of goede isolatie kunnen betalen, vindt Milieudefensie. De belangenclub heeft laten uitrekenen dat een standaard rijtjeshuis aan de overgang naar duurzame verwarming al snel 18.000 euro kwijt is.

Vooral huishoudens in kleine gemeenten, waar relatief meer mensen een laag inkomen hebben en geen alternatief is voor aardgasverwarming, kunnen de kosten van de overstap niet dragen, waarschuwt Milieudefensie op basis van een rapport van onderzoeksbureau Ecorys.

„Huiseigenaren kunnen zich niet altijd een warmtepomp of een goed geïsoleerd huis veroorloven, zelfs als ze dat graag zouden willen. Mensen met minder geld kunnen daardoor in de problemen raken. Dat vinden wij niet eerlijk”, stelt Donald Pols, directeur van Milieudefensie.

De coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie heeft in het regeerakkoord afgesproken dat in elk geval tienduizenden nieuwbouwwoningen per jaar geen gasaansluiting meer zullen hebben. Op termijn moeten ook jaarlijks 200.000 bestaande huizen van het aardgasnet worden losgekoppeld. Die omslag naar een ’gasloze samenleving’ komt zonder overheidssteun niet van de grond, stelt de belangenclub vast.

Het geld voor de huishoudens moet wat Milieudefensie betreft van het bedrijfsleven komen. „Grote vervuilende bedrijven betalen nu nog nauwelijks mee aan het klimaatbeleid, terwijl ze wél het meeste broeikasgas uitstoten. Duurzame subsidies kunnen eerlijker verdeeld worden: die komen nu vooral terecht bij hogere inkomens.”

GERELATEERDE ARTIKELEN;

NAM: miljarden gereed voor aanpak schade

Acteur smeekt koning om actie tegen Shell

Wiebes: Bedrijven moeten stoppen met gas Groningen

YouTubers steken auto in de hens

VVD en D66: nieuw huis al dit jaar van gas af

Gasdrama Groningen kost miljarden

Gasvlam doven brengt veel mensen financieel in problemen

AD 30.01.2018 Lage- en middeninkomens komen financieel in de problemen als zij hun woning zonder gas gaan verwarmen. Voor een rijtjeshuis kost het naar schatting 18.000 euro om gasloos te worden. Dat blijkt uit een onderzoek van bureau Ecorys.

Lees ook;

Bedrijven betwijfelen of ze snel zonder Groningengas kunnen

Lees meer

NAM: gaskraan verder dicht, productielocaties sluiten

Lees meer

Per buurt is onderzocht wat de betaalbare alternatieven zijn voor gas. Die gegevens zijn vergeleken met het energiegebruik en het gemiddelde inkomen. Daaruit blijkt dat vooral lage- en middeninkomens financieel de eindjes niet aan elkaar kunnen knopen als zij duizenden euro’s kwijt zijn aan het op een andere manier verwarmen van hun woning.

Modaal

Directeur van Milieudefensie Donald Pols, die opdracht gaf tot het onderzoek: ,,We dachten dat alleen groepen aan de onderkant van de ladder getroffen zouden worden. Maar het is duidelijk dat modaal, zelfs tot twee keer modaal, in sommige gevallen steun nodig hebben om hun woning zonder gas te verwarmen.”

In Nederland heeft 56 procent van de mensen een koopwoning. Hans André de la Porte van Vereniging Eigen Huis: ,,Het is goed dat voor het eerst inzichtelijk is gemaakt aan welke kosten we moeten denken. Dit onderzoek toont dat er nog heel veel moet gebeuren.” De belangenbehartiger van huizenbezitters benadrukt dat er ‘een gigantische groep’ is met ‘middeninkomen en een gemiddeld rijtjeshuis’.

In binnensteden zijn vaak nog relatief goedkope alternatieven, zoals stadsverwarming. Maar buiten de Randstad zullen huizenbezitters moeten investeren in een elektrische warmtepomp. Kijk op deze kaart om te zien wat bij jou in de buurt het meest voor de hand liggende alternatief is voor aardgas. Je kunt inzoomen tot op wijkniveau.

Achterhoek

Het is duidelijk dat modaal, zelfs tot twee keer modaal, in sommige gevallen steun nodig hebben om hun woning zonder gas te verwarmen, aldus Donald Pols.

De la Porte: ,,Je zal maar buiten de bebouwde kom wonen. Rijd maar door de Achterhoek, waar hele doorsnee huisjes staan. Daar is het veel kostbaarder om een woning zonder gas te maken, dan in in de stad.”

De werkelijke kosten zullen per woning enorm verschillen. ,,Als je een nieuw huis hebt met energielabel A zullen de kosten lager zijn”, voorspelt De La Porte. ,,Maar als je een ouder huis hebt, uit de jaren 50 of 60, dan kunnen de kosten zelfs nog veel hoger uitvallen.”

Vereniging Eigen Huis, Milieudefensie en Nibud zijn bang dat mensen onvoldoende geld opzijzetten om die overstap te maken. ,,Tweeënhalf miljoen huishoudens hebben te weinig geld achter de hand en lopen daardoor financiële risico’s, geld wat ze nodig hebben voor het vervangen van noodzakelijke producten”, licht Gabriëlla Bettonville van het Nibud toe. ,,Laat staan dat ze geld hebben om te investeren in de verbetering van hun huis. Hoe hoger het inkomen hoe vaker ze wel geld hebben, maar voor een grote groep zal die 15.000 à 20.0000 euro die nodig is, waarschijnlijk niet op te brengen zijn.”

Volgens de organisaties is er geld nodig om ervoor te zorgen dat ‘niet alleen iedereen mee moét, maar ook iedereen mee kán’. Pols: ,,Als het kabinet nu durft te kiezen voor een beetje extra investeren in gasloos wonen, kan het overgrote deel van onze woningen in 2030 gasloos zijn. Dat is nodig uit solidariteit met de mensen in Groningen en om de Nederlandse klimaatambities mogelijk te maken.”

Wat zijn de alternatieven voor aardgas?

Minister Henk Kamp zei in 2016 dat woningen in 2050 helemaal van het aardgas af moeten zijn. De Kamer stemt er vandaag naar verwachting voor dat het niet meer verplicht is om nieuwe woningen op aardgas aan te sluiten. De komende jaren wordt het aardgas naar verwachting steeds duurder, dus het loont steeds eerder om over te stappen op een alternatief.

Elektrische warmtepomp: ,,Dit is eigenlijk een soort omgekeerde koelkast en ziet eruit als een airco”, legt Evert Hassink van Milieudefensie uit. Met zo’n pomp kun je je huis volledig verwarmen op elektriciteit. De pomp gebruikt warmte uit de bodem, het grondwater of de lucht om water te verwarmen. Het is vrij duur om dit systeem te installeren, maar in sommige gebieden, zoals buiten de Randstad, heb je vaak geen andere keus.

Stadsverwarming: Hierbij is de woning aangesloten op een warmtenet, het warme water komt van een warmtebron in de buurt. In de meeste gevallen gaat het om restwarmte, bijvoorbeeld van een fabriek. Maar het kan ook biomassa zijn, waarbij bijvoorbeeld houtsnippers worden verbrand. Hierbij zijn de bewoners wat goedkoper uit. Stadsverwarming – de naam zegt het al – komt vooral voor in binnensteden.

Een warmte-installatie per gebouw: In de kelder staat dan een grote ketel waar dan bijvoorbeeld hout in gaat. Daar wordt dan het hele complex mee verwarmd. Deze vorm is vooral geschikt voor grote gebouwen.

Niet tegen elke prijs van het gas af

AD 29.01.2018 Politici zijn te schimmig over de kosten voor alle Nederlanders om de gaskraan in Groningen dicht te draaien, meent chef parlement Hans van Soest.

Dat de emoties in het Groninger gasdebat hoog oplopen, is goed te begrijpen.Mensen hebben scheuren in hun muren en voelen zich genegeerd wanneer ze aankloppen voor schadevergoeding. De woede daarover is volkomen terecht. Maar het is niet terecht dat politici de woedende Groningers naar de mond praten door te roepen dat de gaskraan zo snel mogelijk dicht moet. En dat wanneer dat niet gebeurt, het kabinet blijkbaar financiële belangen prefereert. Die versimpeling van de werkelijkheid gaat voorbij aan de enorme gevolgen voor miljoenen burgers die diep in de buidel moeten tasten om op een andere manier hun huis te verwarmen.

Zoals politici nu spreken over klimaat en solidariteit is wel erg goedkoop

De eigenaar van een gemiddeld rijtjeshuis moet zo’n 18.000 euro investeren wanneer niet meer kan worden gestookt en gekookt op gas, berekende onderzoeksbureau Ecorys.Zo zijn warmtepompen erg duur. En als een huiseigenaar bijvoorbeeld de cv-ketel vervangt door een elektrische ketel, zijn de stookkosten zo’n 2,6 keer hoger. Dat de gaskraan niet snel dicht kan, is ook omdat het veel tijd kost bestaande woningen om te bouwen. Willen we 2050 halen, dan gaat het al snel om 200.000 woningen per jaar. Een alternatief is blijven stoken op gas uit het buitenland, maar dan moeten extra stikstoffabrieken worden gebouwd die het gas geschikt maken voor Nederlandse apparaten. Dat kost veel tijd en geld en niemand wil afhankelijk worden van Russisch gas.

Dat we van het Groninger gas af moeten, is geen punt van discussie. Al was het maar omdat de gasbel opraakt. Dat de schade aan huizen ruimhartig moet worden hersteld, mag ook geen discussiepunt zijn. Wel de snelheid waarmee de kraan dichtgaat. Het gemak waarmee politici nu praten over klimaatdoelstellingen of over solidariteit met Groningen is wel erg goedkoop wanneer ze er niet eerlijk bij vertellen wat de prijs is die de rest van Nederland daarvoor moet betalen.

Eenzijdige kritiek op gasbedrijven is misplaatst

Elsevier 29.01.2018 De gretigheid waarmee vooral Kamerleden uit de oppositie inhakken op NAM en Shell is hypocriet. Het grootste deel van de gasbaten stroomde de schatkist in, en de overheid slaagt er tot dusver niet in de problemen rond de gaswinning aan te pakken. Politici moeten zich verre houden van activistentaal over ‘wingewesten’, en eens goed in de spiegel kijken.

Een klein zinnetje uit het jaarverslag van Shell Nederland leidde dit weekend tot grote ophef. Trouw constateerde dat het bedrijf geen zogenoemde 403-verklaring afgaf voor dochterbedrijf Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). Daardoor staat Shell niet langer garant bij nieuwe overeenkomsten die dochter NAM aangaat.

Na de beving bij Zeerijp in Groningen wekte minister Eric Wiebes (VVD) van Economische Zaken en Klimaat veel te hoge verwachtingen. Dat is onverstandig. Lees verder.

GroenLinks hekelt ‘fossiele roversbende’

In Den Haag werd een flink nummer gemaakt van het nieuws. Kamerlid Liesbeth van Tongeren (GroenLinks) sprak van een ‘fossiele roversbende’, haar SP-collega Sandra Beckerman twitterde ‘Shell plundert Groningen. Zuigt ons tot het merg uit’. Gezamenlijk riepen de fracties van PvdA, GroenLinks en SP om een hoorzitting waar Shell, Exxon en NAM flink aan de tand konden worden gevoeld.

Maar de focus op de bedrijven als grote boemannen in de gaswinningsdiscussie is hypocriet. De NAM voerde de winning uit, maar altijd met brede politieke steun en in opdracht van de eigenaar van het gas: de Staat. Een opdrachtgever die 85 tot 90 procent van de opbrengsten van het Groningenveld in de schatkist zag stromen.

Heel Nederland profiteerde van de gasbel. Ook Groningen, al was het misschien eerlijker geweest als de provincie een groter deel had gekregen. Dat maakt het nog geen ‘wingewest’, en politici moeten wegblijven van zulke hyperbolen.

Wachten met ferme taal was beter geweest

Het was beter geweest als Kamerleden wachten met ferme taal tot het stof is neergedaald.

Weliswaar leek Shell de handen af te trekken van een dochter in zwaar weer, en indirect van Groningen. Maar realiteit is genuanceerder. Voor kosten die voortvloeien uit juridische procedures was Shell al niet verantwoordelijk. Bovendien zei president-directeur Marjan van Loon bij Nieuwsuur dat de NAM niet zal weglopen voor haar verantwoordelijkheid.

Wel heeft Shell, zo zeggen experts, nu een sterkere positie in onderhandelingen met de overheid. Al is dat nooit met 100 procent zekerheid te zeggen; veel contracten en afspraken tussen overheid en gasbedrijven zijn geheim.

Nu de kraan een beetje dichtgaat, gaan de trillingen langer door. Er komen er nog elfhonderd! Gelukkig is er een manier om ze helemaal te stoppen. Lees verder.

Wingewest

De felle reacties laten zien hoe de Tweede Kamer als een blad aan de boom is omgeslagen over de gaswinning. Was er in verleden geen enkele aandacht voor de veiligheid van Groningers, nu klinken bijna alle fractiewoordvoerders –de linkse oppositie voorop – als activisten die opkomen voor het ‘wingewest’, en gretig inhakken op boemannen NAM en Shell. Verantwoordelijk minister Eric Wiebes (VVD) put zich uit in nederigheid. Ondertussen is het de vraag of die retoriek gaat vertalen in oplossingen.

Als de NAM verantwoordelijk is voor de situatie in Groningen, dan de overheid net zo goed. Die moet eerst maar eens laten zien dat ze problemen kan oplossen, en niet slechts andere betrokkenen bekritiseren.

  Rob Ramaker (1986) is sinds december 2016 redacteur Nederland.

Tweede Kamer roept Shell op het matje

Telegraaf 29.01.2018 De top van Shell Nederland en ExxonMobil moeten nog deze week op het matje komen van de Tweede Kamer om uitleg te geven over de financiële situatie bij de NAM.

Afgelopen weekend ontstond er ophef over het jaarverslag van Shell waaruit volgens sommige media zou blijken dat het concern niet langer aansprakelijk is voor schikkingen die de NAM moet uitbetalen wegens aardbevingsschade in Groningen.

Met name linkse politieke partijen zijn over de rooie. In een nog deze week te plannen hoorzitting eisen ze tekst en uitleg van de topmensen van de twee aandeelhouders. Shell Nederland heeft al laten weten dat ze zich niet kunnen vinden in de teneur van de berichtgeving.

„Als aandeelhouder nemen wij de problemen in Groningen serieus en werken mee aan een oplossing”, reageert het bedrijf in een verklaring.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Groningse boeren mogen Den Haag niet in met tractor

Groningse boeren mogen Den Haag niet in met tractor

Toezicht op Shell en Esso in Botlek verscherpt

Shell verdubbelt jaarwinst

SodM presenteert advies gaswinning Groningen

Shell doet grote olievondst voor kust Mexico

 

Kamer roept Shell op het matje om gaswinning Groningen

AD 29.01.2018 De Tweede Kamer wil Shell aan de tand voelen over een besluit om dochterbedrijf NAM juridisch op afstand te plaatsen bij de gaswinning in Groningen. Een voorstel van GroenLinks om een hoorzitting te houden wordt breed gesteund. Mogelijk vindt de hoorzitting donderdag al plaats.

Wij willen geen zalvende woorden, maar harde garanties van Shell, aldus Jesse Klaver, GroenLinks.

Shell zou samen met ExxonMobil als eigenaar van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) begin juni de zogenoemde 403-aansprakelijkheidsverklaring voor de NAM hebben ingetrokken, schreef Trouw dit weekend. Experts menen dat het olie- en gasconcern daardoor niet meer aansprakelijk is voor de mijnbouwschade door de NAM rond de gaswinningsproblemen in Groningen.

Onacceptabel, vindt GroenLinks, die bijval krijgt van een Kamermeerderheid van SP, PvdA, PvdD, D66, 50plus, CDA, CU, PVV en FvD. De partij wil een keiharde garantie dat Shell garant staat voor de aardbevingsschade die Groningers hebben geleden als gevolg van de gaswinning. ,,Wij willen geen zalvende woorden, maar harde garanties van Shell”, zegt partijleider Jesse Klaver. ,,Het bedrijf heeft jarenlang dikke winst gemaakt en mag nu niet weglopen voor zijn verantwoordelijkheid. Ik wil zeker weten dat de belastingbetaler niet opdraait voor hun aandeel in de schade.”

Lees ook;

Shell verwerpt beschuldiging over onttrekken aansprakelijkheid NAM

Lees meer

Gezond

Shell ontkent de aantijgingen. ,,Als aandeelhouder nemen wij de problemen in Groningen serieus en werken mee aan een oplossing”, aldus het olie- en gasconcern. Volgens Shell is de NAM financieel gezond en in staat aan al haar verplichtingen te voldoen. ,,Natuurlijk zijn er scenario’s denkbaar waarin extra maatregelen nodig zijn. Shell Nederland zal zich inzetten om NAM ook op termijn financieel gezond te houden”, zegt een woordvoerder.

Kamer wil hoorzitting over aansprakelijkheid Shell voor schulden NAM

NU 29.01.2018 De Tweede Kamer wil Shell aan de tand voelen over een besluit om dochterbedrijf de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) juridisch op afstand te plaatsen. Een voorstel van GroenLinks om een hoorzitting te houden wordt breed gesteund.

Mogelijk vindt de hoorzitting donderdag al plaats.

Dagblad Trouw schreef afgelopen weekeinde dat Shell en ExxonMobil, beiden eigenaar van de NAM, begin juni de zogenoemde 403-aansprakelijkheidsverklaring voor de NAM heeft ingetrokken.

Meerdere experts zeggen dat Shell daardoor niet meer aansprakelijk is voor schulden van dochteronderneming NAM. GroenLinks wil een keiharde garantie dat Shell garant staat voor de aardbevingsschade die Groningers hebben geleden als gevolg van de gaswinning.

”Wij willen geen zalvende woorden, maar harde garanties van Shell”, zegt partijleider Jesse Klaver. ”Het bedrijf heeft jarenlang dikke winst gemaakt en mag nu niet weglopen voor zijn verantwoordelijkheid. Ik wil zeker weten dat de belastingbetaler niet opdraait voor hun aandeel in de schade.”

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Jaarrekeningenrecht

Shell liet eerder weten dat het “puur een kwestie van jaarrekeningenrecht” betreft; omdat de NAM sinds vorig jaar een eigen jaarrekening publiceert, hoeft het olieconcern zich niet meer aansprakelijk te stellen.

In een reactie zegt Shell Nederland zich niet te vinden in de “teneur van de berichtgeving”. “Als aandeelhouder nemen wij de problemen in Groningen serieus en werken mee aan een oplossing”, aldus het concern.

Ook de NAM liet in een reactie aan NU.nl weten dat er geen negatieve gevolgen zijn voor bewoners die schade lijden door aardbevingen. “NAM’s solvabiliteit, buffers en positieve kasstromen zijn daarvoor ruim voldoende.”

Niet aannemelijk

Advocaat Steef Bartman, die zich specialiseert in aansprakelijkheidsverklaringen, vindt de lezing dat het over jaarrekeningenrecht gaat niet aannemelijk. Hij verwijst daarbij naar de opvallende timing van het besluit van Shell.

Het besluit werd genomen kort nadat de rechter vorig jaar oordeelde dat de NAM verantwoordelijk is voor de afhandeling van aardbevingsschade in het Groningse wingebied.

Schadeprotocol 

Op sociale media werd boos gereageerd op het intrekken van de aansprakelijkheidsverklaring. Zo werd opgeroepen niet meer bij Shell te tanken.

De discussie omtrent het afhandelen van de schade staat onder druk sinds de aardbeving in het Groningse Zeerijp op 8 januari. Met een magnitude van 3.4 was het de zwaarste beving in de provincie in vijf jaar tijd, met bijna drieduizend schademeldingen als gevolg.

Er is nog altijd geen schadeprotocol voor het afhandelen van de aardbevingsschade. Minister Eric Wiebes van Economische Zaken heeft gezegd er alle vertrouwen in te hebben dat de betrokken partijen deze week een akkoord zullen bereiken over de invulling van het protocol. Er wordt momenteel de hand gelegd aan de laatste technische details.

Zie ook: Wat gebeurt er als de gaskraan in Groningen helemaal dichtgaat?

Lees meer over: 

Gaswinning Groningen

Aanbevolen artikelen;

NAM geeft aandeelhouders Shell en Exxonmobil geen winstuitkering meer

Gedupeerde boeren bespreken megaclaim NAM tijdens bijeenkomst

NAM reageert afwachtend op gasadvies, politiek tevreden

Kamerleden willen debat over stress door aardbevingen Groningen

februari 1, 2018 Posted by | 2e kamer, Eric Wiebes | , , , , , , , , , , , , , , | 2 reacties

PvdA over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 4

Wij gaan de tent hier overnemen !!

Wij gaan de tent hier overnemen !!

Einde Rode bolwerk PvdA in het Noorden

De uitslag van de 2e kamerverkiezingen 15.03.2017  betekent het (voorlopig) einde van het noorden als sociaal-democratisch bolwerk. De PvdA leidt ook in Friesland, Groningen en Drenthe verpletterende verliezen. Toch weet de SP in het hart van het aardbevingsgebied – Loppersum – maar mondjesmaat te profiteren.

Wel domineren in Oost-Groningen de socialisten samen met de PVV die daar in bijna elke gemeente haar beste resultaat ooit neerzette.

Stemmen tellen op het stembureau Foto: Rob Ramaker/Elsevier

Aardbevingen als belangrijk campagnethema

‘Het is toch niet te geloven dat je in de rij moet staan?’ Hardop verbaasden bewoners van Loppersum zich woensdagavond over de rij stemmers die zich vanuit de raadskamer naar buiten slingerde. De opkomst was ook hier met ruim 82 procent flink hoger dan in 2012. In dat jaar had in het naburige Huizinge een aardbeving plaats met een kracht van 3,6. De start, zo bleek achteraf, van het protest tegen de door de gaswinning veroorzaakte bevingen en schade.

De aardbevingen waren een belangrijk campagnethema, zeker in Loppersum. Burgemeester Albert Rodenboog (CDA) ziet de impact hiervan zeker in de uitslag. Tegen de landelijke trend in groeit de SP hier met 4 procentpunten. ‘De SP heeft zich hier altijd sterk geprofileerd op het aardbevingsdossier.’ Toch is de invloed beperkt. De meeste kiezersbewegingen passen beter in het landelijke beeld. GroenLinks won fors, net als het CDA dat hier de grootste is geworden.

Veel kiezers in Loppersum bevestigden dat de bevingen meewogen in hun keuze. ‘Zeker weten,’ zegt Sander Eisinga (30), die de VVD verruilde voor D66. Hij hoorde hoe premier Mark Rutte bij Pauw & Jinek de schadeafhandeling ‘netjes’ noemde. ‘Daar denken wij anders over,’ zegt hij. Hij voelt het in ‘kopzorgen, tijd en in de portemonnee’.

Eisinga verkocht zijn huis met 20 tot 25 procent verlies en kreeg slechts een deel gecompenseerd. Na de uitzending stuurde hij een mail naar de VVD, maar kreeg geen reactie. ‘Dat is prima, maar dan ben je deze stem kwijt.’

AD 19.10.2017

AD 19.10.2017

‘De kraan moet dicht’

Net als Eisinga ondervinden veel mensen die in de rij staan voor het gemeentehuis persoonlijk gevolgen van de bevingen. Ze hebben schade, hun huis moet bevingsbestendig worden gemaakt en in één geval zelfs nieuw worden gebouwd. ‘Dat kost erg veel tijd,’ zegt Anita Weistra (51). Om de scheuren in haar huis te laten repareren, kreeg ze te maken met bureaucratie, keuringen en contra-expertises. ‘Dat zijn we wel erg zat.’

Kiezers die de bevingen laten meewegen, doen dat elk op hun eigen manier. Meer mensen sloten net als Eisinga de VVD uit. Anderen stemmen voor een partij met ‘aandacht voor alternatieve energie’; dat wil zeggen: GroenLinks. Sommigen zien in de onrust een directe aanleiding PVV of SP te stemmen. Joyce Alders (27) verhuisde een jaar geleden vanuit Groningen naar Loppersum.

Afgelopen zaterdag voelde ze voor het eerst een aardbeving. Het heeft haar letterlijk geschokt, en ze stemt PVV. ‘Er moet echt iets veranderen.’ Greetje Groen (58) stemt dit maal SP. Ze voelt mee met de mensen die psychologisch lijden onder de bevingen. ‘De kraan moet dicht.’

Lees ook: PvdA wil eenderde van aardgasopbrengst investeren in Groningen

De uitslag markeert het (voorlopig) einde van de provincie Groningen als rood bolwerk. De PvdA die hier traditioneel domineert, lijdt een onthutsend verlies.

In Loppersum hebben PVV en SP slechts licht geprofiteerd van de afstraffing van de PvdA. Maar in Oost-Groningen, een regio die kampt met bevolkingskrimp en hoge werkloosheid, beleven deze partijen een verdere opmars. In bijna alle gemeentes benaderden (SP) of verbeterden (PVV) ze hun beste score ooit. En in heel Oost-Groningen, behalve Stadskanaal, is één van beide de grootste.

Deltaplan Wonen zonder gas
Om de transite van gas naar duurzame warmte tijdig te realiseren, moet de riiksoverheid de bevoegdheid kriigen
om gemeenten en netbeheerders voor te schriiven in welk tempo de transitie moet worden uitgevoerd.

Er zijn zowel termijnen nodig voor de voortgang van het maken van omgevingsplannen waarin energie-infrastructuurbesluiten zijn opgenomen, als ook voor de voortgang van de daadwerkeliike realisatie van gasvrije wijken.

Tot nu toe is er noch in de vastgestelde Omgevingswet, noch in de Gaswet een termijn gesteld aan het opstellen
van dergeliike omgevingsplannen of het tempo van realiseren van gasvriie wijken. De Riiksoverheid moet hier het
voortouw nemen en sturen op het tempo van de uitfasering van gas en op een snelle start.

Aanbiedingsbrief Wiebes0

interview Bram Reinders

Actieplan-Duurzame-Verwarming-inwerkdossier

De Nederlandse Staat betaalde voor bijna 50 miljoen euro mee aan een reorganisatie van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). De NAM is een joint venture van energiereuzen Shell en ExxonMobil en maakte vorig jaar een half miljard euro winst.

Het gaat om een bedrag van 48,7 miljoen euro, dat bestemd was voor een vertrekregeling voor boventallige NAM-medewerkers, blijkt uit onderzoek van de Volkskrant. Het geld kwam van Energie Beheer Nederland (EBN), voorheen de Staatsmijnen, dat volledig eigendom is van de staat.

Tags:  ‘rode noorden’  aardbevingen  gaswinning  Oost-Groningen

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 3

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 2

zie ook: PvdA-leider Diederik Samsom over de Rooie vanwege het Schaliegas – deel 1

zie ook: VVD fronst de wenkbrauwen na uitspraken Samsom over schaliegas

zie ook: Onderzoek schaliegas gaat door

zie ook: PvdA sluit schaliegas uit

NAM waarschuwt voor aardbevingen in Overijssel: gemeente totaal verrast

AD 04.01.2018 De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) waarschuwt voor bodemdaling, aardbevingen en schade aan gebouwen door gaswinning in Hardenberg en omgeving (Overijssel). De gemeente is onaangenaam verrast. ,,Wij weten hier niets van.’’

De NAM wil dertien jaar langer dan gepland gas blijven winnen uit de bodem rond Hardenberg. De kans dat dit leidt tot bodemtrillingen is volgens het bedrijf reëel, met in het ergste geval scheuren in de muren van gebouwen. De verwachting is niet dat dit ‘Groninger’ taferelen oplevert. Volgens de NAM blijven de bevingen door de stijve, zanderige bodem beperkt in kracht. In het ergste geval zullen nabij het epicentrum meerdere gebouwen lichte, niet constructieve schade oplopen en een beperkt aantal gebouwen matige constructieve schade.

Kraakmethode

De NAM wil bij het winnen uit de velden in Overijssel ook gebruik gaan maken van fracken, een omstreden hydraulische kraakmethode om het gas uit de poriën van de zandsteenlagen te krijgen.

Uit stukken van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat blijkt dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij inmiddels een procedure is gestart voor wijziging van de bestaande winningsplannen, die uiterlijk 2020 aflopen.

Nog geen mening

Bij de gemeente Hardenberg is hiervan nog niemand op de hoogte, zegt een woordvoerster. ,,We hebben er dus ook nog geen mening over”, luidt het commentaar. Volgens de woordvoerster krijgen lagere overheden later in de procedure nog de mogelijkheid advies te geven en zullen ook inwoners nog worden gehoord. Pas daarna neemt de minister een besluit over het winningsplan.


Meer aardbevingen in Groningen

Telegraaf 28.12.2017  De provincie Groningen kreeg dit jaar meer aardbevingen te verwerken dan in 2016. Er waren achttien aardbevingen die een kracht hadden van 1,5 of hoger. Vorig jaar waren dat er dertien. De zwaarste beving, op 27 mei in Slochteren, had een kracht van 2,6. Bij Emmen waren ook twee bevingen. Volgens het KNMI kwamen alle aardbevingen door gaswinning. Er waren geen natuurlijke bevingen.

Het KNMI heeft ook uitgerekend waar het middelpunt van alle aardbevingen lag, het zogeheten zwaartepunt. Dat lag bij het Schildmeer in de gemeente Slochteren. In 2015 en 2016 lag het middelpunt ook in die streek. In de jaren ervoor lag het zwaartepunt ruim tien kilometer noordelijker, bij Loppersum.

Sinds een paar jaar kan het KNMI ook bevingen meten die lichter zijn dan 1,5. Maar als die ook worden meegeteld, is het totaal aantal bevingen moeilijker te vergelijken met de jaren ervoor.

Vragen Kamer over bijdrage Staat aan reorganisatie NAM

AD 27.12.2017 De Tweede Kamer wil opheldering over de bijdrage van enkele tientallen miljoenen euro’s van de Nederlandse staat aan een reorganisatie van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM).

Partijen willen van minister Eric Wiebes van Economische Zaken onder meer weten waarom de kosten niet aan de Kamer zijn gemeld. Het gaat om een bedrag van 48,7 miljoen euro, meldde de Volkskrant vandaag. Dat was bestemd voor een vertrekregeling voor boventallige NAM-medewerkers.

Lees ook;

‘Staat betaalde mee aan reorganisatie NAM’

Lees meer

Het geld kwam van Energie Beheer Nederland (EBN) waarvan het ministerie van Economische Zaken de enige aandeelhouder is. EBN en de NAM exploiteren samen het Groninger gasveld.

Volgens geheime afspraken deelt EBN mee in de opbrengsten, maar moet het ook meebetalen aan kosten, aldus de krant. Het bedrijf stemde aanvankelijk niet in met de bijdrage van bijna 50 miljoen, maar ging overstag na druk van de NAM en tussenkomst van accountant Ernst & Young.

Kamervragen

Agnes Mulder van regeringspartij CDA wil van Wiebes onder meer horen wat de afspraken tussen NAM en EBN precies inhouden. Ook Liesbeth van Tongeren (GroenLinks) heeft Kamervragen gesteld. Henk Nijboer van de PvdA zegt een Kamerdebat te willen over de kwestie. SP en PVV tonen zich verontwaardigd over de gang van zaken.

De NAM maakte vorig jaar een winst van een half miljard euro. Vanwege de lage olie- en gasprijzen, het teruglopen van de productie en kosten van schadeherstel in het Groningse aardbevingsgebied besloot het bedrijf tot een reorganisatie.

Staat betaalt 48,7 miljoen euro mee aan reorganisatie NAM, dat vorig jaar een half miljard euro winst maakte

Tegemoetkoming van staatsbedrijf onder druk

VK 27.12.2017 Energie Beheer Nederland (EBN), voor 100 procent eigendom van de Nederlandse staat, betaalde dit jaar onder druk bijna 50 miljoen euro ter verzachting van een reorganisatie bij de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). Dat blijkt uit onderzoek van de Volkskrant. De miljoenen zouden anders naar de schatkist zijn gevloeid.

EBN, voorheen de Staatsmijnen, investeert in de opsporing, winning en verkoop van aardolie en aardgas. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat is de enige aandeelhouder van de op papier zelfstandige onderneming. EBN en NAM exploiteren samen het Groninger gasveld.

Fossiele goudmijn

De tegemoetkoming aan NAM (een joint venture van Shell en ExxonMobil) is nooit publiekelijk onderbouwd of bediscussieerd in de Tweede Kamer, die anders dan in voorgaande jaren dit jaar niet het jaarverslag van EBN kreeg. In 2014 werd EBN al bekritiseerd vanwege een ‘te vrije (rol)opvatting’. Het staatsbedrijf, zo stelde een consultancybureau van de overheid, ‘moet bij de uitvoering van haar werkzaamheden publieke overwegingen een prominentere rol laten spelen.’

Jarenlang was EBN een fossiele goudmijn voor de staat. Maar door het dichter draaien van de gaskraan in Groningen verminderde de afdracht fors: van 7,2 miljard euro in 2013 tot 1,3 miljard vorig jaar. Tweederde van de kosten voor schadeherstel komt deels via EBN voor rekening van de staat.

NAM maakte vorig jaar een half miljard euro winst. Vanwege lage olie- en gasprijzen, teruglopende productie en kosten voor schadeherstel in Groningen heeft het energieconcern niettemin flink gereorganiseerd. Er verdwenen 500 van de 2.200 banen.

© de Volkskrant

Uit documenten verkregen met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) blijkt nu dat de staat via EBN flink meebetaalt aan de vertrekregeling voor boventallige NAM-medewerkers. De deal is besproken tijdens diverse strategische overleggen tussen EBN en het ministerie van Economische Zaken.

NAM laat weten 48,7 miljoen euro bij EBN te hebben gedeclareerd. Het toerekenen van de reorganisatiekosten is volgens een woordvoerder gebeurd volgens ‘de geldende afspraken’. Deze overeenkomsten, die stammen uit 1963, zijn geheim.

EBN bevestigt in een reactie dat er betaald is vanwege ‘een contractueel vastgelegde verplichting’ aangaande het Groningerveld. ‘EBN deelt niet alleen voor het afgesproken deel mee in de opbrengsten, maar ook in kosten die worden gemaakt.’

Verwevenheid

Uit gespreksverslagen blijkt dat EBN aanvankelijk niet instemde met de bijdrage. NAM heeft vervolgens ‘druk uitgeoefend’ op EBN om voor 1 januari 2017 over de brug te komen. Uiteindelijk lieten de partijen accountant Ernst & Young een oordeel vellen. ‘Mede op basis daarvan kon de conclusie worden getrokken dat de NAM reorganisatiekosten marktconform waren’, aldus een woordvoerder van EBN.

‘Ook wanneer als gevolg van vermindering van productieactiviteiten wordt besloten tot een reorganisatie, komen de reorganisatiekosten voor rekening van alle aandeelhouders’, stelt het ministerie van Economische Zaken en Klimaat in een reactie. Het departement werd in de eerdere evaluatie verweten EBN onvoldoende aan te sturen.

‘Dit is het zoveelste bewijs van de verwevenheid tussen de overheid en de fossiele industrie’, reageert SP-Tweede Kamerlid Sandra Beckerman. ‘NAM wordt met miljoenen in het zadel gehouden, terwijl sommige Groningers Kerst niet thuis konden vieren omdat hun huis door de gaswinning onveilig is.’ Beckerman riep minister Wiebes vorige maand op te komen met een toekomstvisie op EBN. De motie werd verworpen.

EBN is een spil in het ‘gasgebouw’, het samenwerkingsverband van de Nederlandse overheid en bedrijven zoals NAM bij de winning en verkoop van gas in Nederland. De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) uitte in 2015 stevige kritiek op de constructie: niet transparant en gericht op maximale winst. De OVV adviseerde de structuur ‘fundamenteel aan te passen’. Dit jaar concludeerde de OVV dat daar nog niets van is terechtgekomen.

Het WOB-verzoek is uitgevoerd door Marlies de Brouwer.

De NAM: fossiele melkkoe van de overheid

Jarenlang spekte Energie Beheer Nederland de staatskas met de opbrengst van bodemschatten. Maar nu het fossiele energietijdperk stilaan ten einde loopt, is het staatsbedrijf naarstig op zoek naar nieuw bestaansrecht (+).

Volg en lees meer over:  ENERGIE   POLITIEK   NEDERLAND   ECONOMIE   NATUUR & MILIEU   MILIEU   FOSSIELE BRANDSTOFFEN

’Staat betaalt 48,7 miljoen mee aan reorganisatie NAM’

Telegraaf 27.12.2017  De Nederlandse staat heeft meebetaald aan een reorganisatie van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), zo komt naar voren uit onderzoek van de Volkskrant. Het gaat om een bedrag van 48,7 miljoen euro, dat bestemd was voor een vertrekregeling voor boventallige NAM-medewerkers.

Het geld kwam van Energie Beheer Nederland (EBN), voorheen de Staatsmijnen, dat volledig eigendom is van de staat. Het ministerie van Economische Zaken is de enige aandeelhouder.

EBN en de NAM exploiteren samen het Groninger gasveld. Volgens geheime afspraken deelt EBN mee in de opbrengsten, maar moet het ook meebetalen aan kosten. Het bedrijf stemde aanvankelijk niet in met de bijdrage van bijna 50 miljoen, maar ging overstag na druk van de NAM en tussenkomst van accountant Ernst & Young.

’Nooit in Tweede Kamer besproken’

Volgens de krant, die de informatie kreeg met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur, is de tegemoetkoming van EBN aan de NAM nooit publiekelijk onderbouwd of besproken in de Tweede Kamer.

Ondanks een winst van een half miljard euro besloot de NAM vorig jaar tot de reorganisatie, vanwege de lage olie- en gasprijzen, het teruglopen van de productie en kosten van schadeherstel in het Groningse aardbevingsgebied.

Opheldering

De Tweede Kamer wil opheldering over de bijdrage van de miljoenen euro’s. Partijen willen van minister Eric Wiebes van Economische Zaken onder meer weten waarom de kosten niet aan de Kamer zijn gemeld.

Agnes Mulder van regeringspartij CDA wil van Wiebes onder meer horen wat de afspraken tussen NAM en EBN precies inhouden. Ook Liesbeth van Tongeren (GroenLinks) heeft Kamervragen gesteld. Henk Nijboer van de PvdA zegt een Kamerdebat te willen over de kwestie. SP en PVV tonen zich verontwaardigd over de gang van zaken.

 

‘Staat betaalde mee aan reorganisatie NAM’

AD 27.12.2017 De Nederlandse staat heeft meebetaald aan een reorganisatie van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). Het gaat om een bedrag van 48,7 miljoen euro, bestemd voor een vertrekregeling voor boventallige NAM-medewerkers. De tegemoetkoming van de staat aan de NAM is nooit publiekelijk onderbouwd of besproken in de Tweede Kamer, schrijft de Volkskrant.

Het geld kwam van Energie Beheer Nederland (EBN), voorheen de Staatsmijnen, dat volledig eigendom is van de staat. Het ministerie van Economische Zaken is de enige aandeelhouder.

EBN en de NAM exploiteren samen het Groninger gasveld. Volgens de afspraken deelt EBN mee in de opbrengsten, maar moet het ook meebetalen aan kosten. Het bedrijf stemde aanvankelijk niet in met de bijdrage van bijna 50 miljoen, maar ging overstag na druk van de NAM en tussenkomst van accountant Ernst & Young.

Ondanks een winst van een half miljard euro besloot de NAM vorig jaar tot de reorganisatie, vanwege de lage olie- en gasprijzen, het teruglopen van de productie en kosten van schadeherstel in het Groningse aardbevingsgebied.

Staat betaalde 50 miljoen aan gasbedrijf NAM

Elsevier 27.12.2017 De Nederlandse staat betaalde voor bijna 50 miljoen euro mee aan een reorganisatie van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). De NAM is een joint venture van energiereuzen Shell en ExxonMobil en maakte vorig jaar een half miljard euro winst.

Het gaat om een bedrag van 48,7 miljoen euro, dat bestemd was voor een vertrekregeling voor boventallige NAM-medewerkers, blijkt uit onderzoek van de Volkskrant. Het geld kwam van Energie Beheer Nederland (EBN), voorheen de Staatsmijnen, dat volledig eigendom is van de staat.

EBN en de NAM exploiteren samen het Groninger gasveld. Volgens geheime afspraken deelt EBN mee in de opbrengsten, maar moet het ook meebetalen aan de kosten. Het bedrijf stemde aanvankelijk niet in met de bijdrage van bijna 50 miljoen, maar ging overstag onder druk van de NAM en na tussenkomst van accountant Ernst & Young.

Lees ook: Hoe het gasbeleid van voormalig minister van Economische Zaken Henk Kamp sneuvelde > 

Nooit publiekelijk onderbouwd of besproken in Tweede Kamer

Volgens de krant, die de informatie kreeg na een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur, is de tegemoetkoming van EBN aan de NAM nooit publiekelijk onderbouwd of besproken in de Tweede Kamer.

Ondanks een winst van een half miljard euro besloot de NAM vorig jaar tot de reorganisatie, wegens de lage olie- en gasprijzen, het teruglopen van de productie en de kosten van het schadeherstel in het Groninger aardbevingsgebied.

   Fleur Verbeek (1991) werkt sinds oktober 2017 op de webredactie. Ze studeerde Journalistiek aan de Hogeschool van Utrecht.

Waarom alle economische groei volgens Wiebes op zal gaan aan de energietransitie

‘Alles wat ik in mij heb zal ik inzetten om gaswinning omlaag te krijgen’

VK 16.12.2017 De jaarlijkse economische groei van Nederland gaat de komende dertig jaar op aan de kosten van de energietransitie. Die kosten voor het overgaan van fossiele brandstoffen op hernieuwbare energie als zon en wind komen uiteindelijk terecht bij huishoudens.

Aldus overhandigde VVD-minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat zijn geloofsbrieven aan de Tweede Kamer. Hij deed dat deze week bij zijn eerste grote debat als minister. ‘De transitie, geachte leden en aanwezigen, die kost geld.’ Zo expliciet hoorden we het kabinet-Rutte III nog niet.

Circa 1 tot 3 procent van het bruto binnenlands product kost het elk jaar om het einddoel te halen, schatte Wiebes bij het debat over zijn begroting – zoals alle ministers van Rutte III greep hij zijn begrotingsdebat aan voor een minitroonrede over zijn belangrijkste opdracht de komende kabinetsperiode. Het einddoel volgt uit het mondiale klimaatakkoord van Parijs: in 2050 moet Nederland vrijwel volledig zijn overgeschakeld op duurzame energie en moet de uitstoot van broeikasgassen nihil zijn. Dit is nodig, dicteert ‘Parijs’, om de opwarming van de aarde flink onder de 2 graden Celcius te houden, liefst onder de 1,5 graad.

Een kostenpost van 1 tot 3 procent van de omvang van de economie komt neer op 7- tot 21 miljard euro per jaar. ‘Dat is de economische groei van dit jaar’, zei Wiebes. ‘Die reserveren we de komende dertig jaar voor het transitiedoel.’ Het kan erger, hield Wiebes de Kamer voor: minder efficiënt. ‘Als we het met onze ogen dicht en onnozel doen, dan hebben we het over veel meer dan 1 tot 3 procent.’

Waar bestaan die kosten volgens Wiebes uit? ‘Heb ik het nou over de energierekening? Nee, daar heb ik het absoluut niet over.’ Wat dan wel? Specifieker dan ‘inflatie, huur en producten’ werd de minister niet. Die kosten komen in eerste instantie terecht bij bedrijven en huishoudens.

‘Na acht uur ’s avonds ben ik echt niets meer waard’, zei de minister tijdens het debat dat een half uur eerder was begonnen en dat tot kwart voor twee ’s nachts zou duren

Maar omdat bedrijven hun kosten doorberekenen, stelt Wiebes, komen ze in tweede instantie ‘uiteindelijk weer terecht bij consumenten en consumenten zijn weer huishoudens’. Die gaan dat terugzien in hogere belastingen. Volgens Wiebes vindt driekwart van Nederland dat redelijk. Maar als de kosten nog hoger worden, is zijn overtuiging, haakt Nederland af.

Kamerleden sloegen niet erg aan op het weidse kostenplaatje dat Wiebes hun voorhield. ‘Een niet om aan te horen ellendig lang betoog’, zei PVV’er Dion Graus. Van andere Kamerleden kreeg Wiebes vragen over de samenhang van zijn visie met mestvergisting, de duurzaamheid van overheidsgebouwen en de verhoging van het lage btw-tarief. Als zijn meeslepend bedoelde betoog wordt onderbroken door zulke praktische zaken, gaat Wiebes’ stem steevast een octaaf omlaag en reageert hij enigszins vermoeid. ‘Na acht uur ’s avonds ben ik echt niets meer waard’, zei de minister tijdens het debat dat een half uur eerder was begonnen en dat tot kwart voor twee ’s nachts zou duren.

De afhankelijkheid van Gronings gas raken we kwijt. Dat zou zo welkom zijn. Maar ik zeg er gelijk bij: dat is straks

GroenLinks-Kamerlid Tom van der Lee wilde wel meer weten van het ‘de energietransitie kost heel veel geld’-verhaal van Wiebes. Wat betekent het voor de koopkracht? Want als de economische groei – die ook een keer ophoudt – opgaat aan de energietransitie, geldt dat wellicht ook voor de groei van de micro-economie op huishoudniveau. Dan verdwijnt de door Rutte III beloofde lastenverlichting als sneeuw voor de zon – zeker als lagere inkomens zich het niet kunnen veroorloven om bijvoorbeeld zonnecellen te plaatsen of hun (huur)woning te laten isoleren.

Nederland timmert al een halve eeuw koopkrachtplaatjes in elkaar, was de Wiebesiaanse reactie. In de modellen die eraan ten grondslag liggen wordt expliciet rekening gehouden met de energietransitie, stelde de minister. ‘Dit regeerakkoord zorgt ervoor dat alle groepen erop vooruitgaan.’

Alles wat ik in mij heb zal ik inzetten om het winningsniveau omlaag te krijgen. Het is niet eenvoudig. Je zal er maar verantwoordelijk voor zijn

Los daarvan, doceerde hij met brede armgebaren, na die transitie zijn we niet meer afhankelijk van olielanden. ‘De gemiddelde autorijder maakt daar gewoon 500 euro per jaar naar over.’ Ook mooi: ‘De afhankelijkheid van Gronings gas raken we kwijt. Dat zou zo welkom zijn. Maar ik zeg er gelijk bij: dat is straks.’

‘Kunt u in elk geval concreet maken dat we de komende twee jaar die gaskraan flink gaan dichtdraaien?’, was de inhaker van het Groningse SP-Kamerlid Sandra Beckerman. Wiebes’ stem ging weer omlaag, de blik ging op ‘na acht uur’. Er volgde: ‘Alles wat ik in mij heb zal ik inzetten om het winningsniveau omlaag te krijgen.’ Concreter werd Wiebes niet. ‘Het is niet eenvoudig. Het is hoogst oncomfortabel.’ En dan, meer voor zichzelf: ‘Je zal er maar verantwoordelijk voor zijn.’

Volg en lees meer over:  NEDERLAND   ECONOMIE   DUURZAAMHEID   POLITIEK   AARDBEVINGEN IN GRONINGEN   ERIC WIEBES

Wiebes ziet terugschroeven verbruik en export van gas als belangrijkste taak

NU 14.12.2017 Om de gaswinning in Groningen te verlagen, ziet minister Eric Wiebes (Economische Zaken) geen andere taak voor zichzelf dan het binnenlands verbruik en de export van gas naar beneden te krijgen.

“Het is complex, maar er is geen ander alternatief”, zei Wiebes donderdag in de Kamer tijdens de begrotingsbehandeling van zijn ministerie.

Onder andere de SP en GroenLinks wilden weten hoe de bewindsman hierover dacht.

Wiebes opperde dat er desnoods per huishouden een gastoestel moet worden ingeruild voor een elektrische variant. Maar zelfs als dat al zou lukken, moet er ook worden gekeken naar de grootgebruikers in de (zware) industrie waarbij het afsluiten van gas minder eenvoudig is. “We zitten zo klem als een deur inmiddels.”

Daarbij wordt er ook Gronings gas geëxporteerd naar Duitsland, België en Frankrijk. Nederland heeft in die gevallen te maken met juridische verplichtingen die het moet nakomen. “Ik heb mijn eerste wrevelige gesprek met een buitenlandse collega al gehad”, aldus de bewindsman daarover.

Schade

De schadeafhandeling in de noordelijke provincies Groningen, Friesland en Drenthe als gevolg van de bevingen in het gebied heeft voor Wiebes het meeste haast. Daarbij is “the sky niet the limit”.

“Business as usual is geen optie meer”, zei de bewindsman. Het zijn vooral de medeoverheden van steden en dorpen in het bevingsgebied die ruim baan moeten krijgen. Maatschappelijke organisaties die hierbij betrokken zijn, moeten worden aangesloten.

In januari zou er een nieuw schadeprotocol moeten liggen, maar Wiebes werd niet concreter dan dat de plannen in ‘houtskoolschetsen’ klaar zijn. Het schadeprotocol geldt als handboek voor hoe de schademeldingen van Groningers die scheuren in hun huizen hebben, worden afgehandeld.

GroenLinks-Kamerlid Liesbeth van Tongeren drong aan op harde toezeggingen. “De Groningers wachten al vijf jaar. Wanneer komt dat geld?”, vroeg Van Tongeren.

Maar Wiebes hield de Kamer voor dat er meerdere partijen zijn die meebeslissen. “Ik ga er niet overheen walsen.”

Wiebes schreef vorige week aan de Kamer dat er verschillende scenario’s worden onderzocht om de gasaanvraag af te bouwen. Ook het “afschakelen van gebruikers” moet daarbij worden overwogen.

Zo ontstaan aardbevingen in Groningen

Zie ook: Dit is wat je moet weten over de gaswinning in Groningen

Winning

Op advies van de toezichthouder, het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), heeft de regering in 2015 besloten dat er minder gas mag worden gewonnen in Groningen. In 2016 mocht de NAM maximaal 24 miljard kuub gas winnen. In 2017 werd dit nog eens met 10 procent verlaagd. Dit komt neer op 21,6 miljard kuub per jaar.

De Raad van State besloot in november dat het ministerie van Economische Zaken die norm opnieuw onder de loep moet nemen. In de gaswinningsbesluiten is niet goed gekeken naar bij welke hoeveelheid gaswinning de veiligheid van de Groningers gegarandeerd kan worden, aldus de Raad.

Lees meer over: Eric Wiebes Gaswinning Groningen

Uitbetaling aardbevingsgeld Groningen ligt al een half jaar stil. Hoe kan dat?

VK 14.12.2017 In Groningen heerst de impasse. De afhandeling van nieuwe schadeclaims ligt al een half jaar stil en het versterken van huizen gaat moeizaam. De hoogste aardbevingsrechter slaat alarm bij minister Wiebes.

De afhandeling van nieuwe schademeldingen in het Groningse aardbevingsgebied ligt al ruim een half jaar stil vanwege onenigheid over een nieuw protocol. Er is ‘volstrekt onnodig een nieuw probleem gecreëerd’, aldus de hoogste aardbevingsrechter in een persoonlijke brandbrief aan verantwoordelijk minister Wiebes, in bezit van de Volkskrant.

Vierduizend onbehandelde claims liggen op de plank als gevolg van de impasse over de nieuwe schaderegeling. Jenne van der Vinne, voorzitter van de Arbiter Bodembeweging, de instantie van oud-rechters die oordeelt over vastgelopen schadegeschillen, begrijpt er niets van. ‘Een bevredigend antwoord heb ik nimmer gekregen’, schrijft hij Wiebes.

Pijnpunten

Vierduizend onbehandelde claims liggen op de plank als gevolg van de impasse over de nieuwe schaderegeling

De problemen in het Groningse aardbevingsgebied moesten eindelijk worden opgelost. Daar waren alle lijsttrekkers het voor de verkiezingen in maart over eens. Toen de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) vervolgens aankondigde zich terug te trekken uit de schadeafhandeling, leek de weg vrij om door te pakken. Maar het aardbevingsdossier loopt op alle fronten vast. Vandaag is er een congres in Nieuwspoort over de juridische en politieke pijnpunten.

De NAM wil zich terugtrekken uit de schadeafhandeling, maar vanwege zijn aansprakelijkheid moet het concern instemmen met een nieuwe aanpak. Daarover steggelen betrokken partijen nu al maanden – terwijl het nieuwe schadeprotocol er in juli had moeten liggen.

De methode die de NAM voorstaat, is gekraakt door belangenorganisaties en de onafhankelijke commissie-Hammerstein: ‘De commissie ziet het als een groot bezwaar dat de NAM zelf deskundigen heeft benaderd en geïnstrueerd waardoor twijfel wordt gewekt aan de onpartijdigheid van de beoordeling.’

Fakkeloptocht door de binnenstad van Groningen als protest tegen het het gasbeleid van de nederlandse regering en de NAM aan het begin van dit jaar. © Harry Cock / de Volkskrant

Een schadefonds, waardoor gedupeerden niet meer bij de NAM maar bij de staat aankloppen, laat waarschijnlijk ook nog een jaar op zich wachten. Dat het commerciële Centrum Veilig Wonen (CVW) – dat namens de NAM oude schades afwikkelt – vorig jaar 2,4 miljoen euro winst boekte, is Groningers een doorn in het oog. Het is de bedoeling dat het CVW in de nieuwe regeling een uitvoeringsorganisatie zonder winstoogmerk wordt, onder regie van Nationaal Coördinato