Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 26 – nasleep POK – deel 2

Terugblik eerste week;

Belastingdienst niet te nemen bastion voor ouders

De wet was te hard en werd daarbovenop ook te streng toegepast. Met het vooringenomen uitgangspunt van de belastingambtenaren dat ouders toch wel schuldig waren, was daar niet tegenop te boksen.

Dat ondervond ook advocaat Eva González Pérez, die sinds het eerste uur bij de toeslagenaffaire betrokken is en tientallen ouders bijstaat. Zij kreeg incomplete dossiers van de fiscus in de rechtbank, werd afgepoeierd door Belastingdienst-medewerkers en stuitte op een muur van onwil tijdens een gesprek met ambtenaren om juist tot een oplossing te komen.

González Pérez werd als eerste gehoord en schetste de Belastingdienst als een niet te nemen bastion voor ouders die hun recht wilden halen.

Telegraaf 21.11.2020

De olietanker op ramkoers bleek lastig bij te sturen

In zekere zin bevestigden de hoge ambtenaren op Financiën die de dagen erna werden verhoord dat beeld ook wel. Jaap Uijlenbroek, tot begin dit jaar de hoogste ambtenaar bij de Belastingdienst, wist dat vrijdag nog het meest treffend te vertellen.

In juni 2019 was het voor Jaap Uijlenbroek een kantelpunt waarop hij wist: dit zit helemaal fout, we moeten de ouders anders behandelen. Het kostte hem niet veel moeite om Menno Snel, op dat moment de staatssecretaris van Financiën, ervan te overtuigen dat het roer om moest.

De schrijnende verhalen die de ouders al jaren vertelden, waren eindelijk door de muren van het ministerie van Financiën doorgedrongen.

Maar zelfs na dat besef van de hoogste ambtelijke en politieke top bij de Belastingdienst, werden ouders nog steeds hard aangepakt. De Kamer moest andermaal ingrijpen om erger leed te voorkomen.

“Het besef dat het moet van de wet zat overal heel diep verankerd”, zei Uijlenbroek. “Het is een ramp in slowmotion. Het gaat en gaat maar door. Zelfs tot op de dag vandaag.” De olietanker op ramkoers bleek lastig bij te sturen.

Belastingdienst werkt als een ‘fabrieksproces’

Gerard Blankestijn, tot 2018 directeur Toeslagen bij de fiscus, noemde de werking van de fiscus in bredere zin “een fabrieksproces”.

Uijlenbroek en Blankestijn leken daarmee de verantwoordelijkheid voor de ramp van zich af te schuiven door het bij ‘het systeem’ neer te leggen. “Dé dader gaat u niet vinden”, concludeerde Uijlenbroek dan ook. “Door een fout in het systeem ontsporen treinen.”

Er werd ook gewezen naar de collega’s van Sociale Zaken, het ministerie dat de regels van de kinderopvangtoeslag bepaalt. Er was gewaarschuwd vanuit Financiën dat het terugvorderen buiten alle proporties was. Ze kregen er zelfs buikpijn van.

Men was bij de fiscus kennelijk niet ziek genoeg

Maar kennelijk was men niet ziek genoeg, want op Sociale Zaken konden ze de noodkreten nauwelijks horen. De ambtenaren die donderdag werden gehoord, hadden al die jaren niemand van de Belastingdienst aan hun bureaus gezien. “We zitten niet in een ander land”, merkte Loes Mulder, de hoogste ambtelijke baas op Sociale Zaken, op.

‘Beleid uitgevoerd’

Topambtenaren van de Belastingdienst en Financiën die werden verhoord, zeiden dat zij het beleid van Sociale Zaken uitvoerden. En dat zij geen juridische ruimte hadden om ouders minder hard aan te pakken.

Oud-staatssecretaris Frans Weekers, tot 2014 verantwoordelijk voor de fiscus, deelde de twijfel van zijn hoogste ambtenaar of het beleid niet te hard was. “Hij schreef ‘ja’ in de marge van mijn notitie daarover”, zei voormalig directeur-generaal Peter Veld van de Belastingdienst. Volgens hem wist toenmalig minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken van de twijfels, maar er veranderde niets.

AD 21.11.2020

Zo kon jarenlang de benadeling van burgers doorgaan, terwijl de ambtelijke molens draaiden.

Ambtenaren dachten het politiek gewenste beleid uit te voeren. Topambtenaren veranderden van functie zonder het kinderopvangdossier over te dragen. Een compensatieplan voor de ouders van staatssecretaris Menno Snel sneuvelde om vage redenen. Een heel nieuw kinderopvangsysteem dat verbetering had moeten brengen werd door het kabinet na twee jaar voorbereiding stopgezet. Er waren expertmeetings, memo’s, powerpointpresentaties en rapporten.

Door de beleidslawine, die ook nog regelmatig van richting veranderde, verloor uiteindelijk iedereen het zicht op wat er werkelijk aan de hand was. Namelijk dat ouders die de overheid financieel wilde helpen, door diezelfde overheid in langdurige schulden geduwd werden. Dat ouders die door de kinderopvangtoeslag makkelijker aan werk moesten komen, hun baan moesten opzeggen om weer zelf op hun kinderen te passen.

Het ‘verdwenen memo’ van juridisch adviseur Sandra Palmen van de Belastingdienst had hier in maart 2017 een eind aan kunnen maken. “Hoe heeft iemand hier ooit toestemming voor kunnen geven?”, vroeg Palmen zich af. Maar haar advies bleef tot een paar weken geleden genegeerd en weggestopt.

Ook de gedupeerde ouders keken deze week naar de verhoren. Geëmotioneerd en met een mengeling van hoop en ergernis.

‘Ik kijk nu naar iemand die zoveel macht heeft gehad over ons leven’

Ligt de schuld van deze affaire bij ministers die een moeilijk uitvoerbare regeling hebben bedacht? Of bij de topambtenaren die te weinig hebben gecontroleerd of het wel goed ging? Of ligt de schuld bij de uitvoerende ambtenaren, die hardvochtige regels op ouders hebben toegepast en dat volgens sommigen hadden moeten weigeren?

Jaap Uijlenbroek, oud-directeur-generaal van de Belastingdienst, voegde daar nog een schuldige partij aan toe: de Tweede Kamer zelf. Hij wijst erop dat de Kamer al in 2015 signalen had dat ouders soms enorme bedragen moesten terugbetalen. De Kamer nam toen genoegen met de uitleg van minister Asscher dat het juridisch niet anders kon.

Dit is een door mensen veroorzaakte ramp, was de conclusie van Uijlenbroek in het verhoor. “Er zijn fouten gemaakt van het hoogste niveau tot het allerlaagste niveau”, zei hij. “Zo ontsporen treinen.”

Beurt aan politiek

Dan is het volgende week de beurt aan de politiek, te weten de (oud-)bewindspersonen Frans Weekers, Eric Wiebes, Lodewijk Asscher, Menno Snel, Tamara van Ark, Wopke Hoekstra en Mark Rutte. Nog nooit moesten zo veel kabinetsleden voor een Kamercommissie verschijnen.

Volgende week zijn de verhoren van de (oud-)bewindspersonen live te volgen op NPO Politiek, NOS.nl en via de NOS-app.

Het is afwachten of de commissieleden in hun verhoren net zo streng tegen hen zijn als zij afgelopen week soms tegen de topambtenaren waren. Maar vast staat dat zij lange vragenlijsten hebben.

Heeft oud-staatssecretaris Weekers een te hard fraudebestrijdingsbeleid mogelijk gemaakt? Of probeerde hij juist iets te regelen voor de ouders? Toen Wiebes hem in 2014 opvolgde, kreeg die toen te horen dat de kinderopvangtoeslag een probleem was?

Waarom deed Asscher, minister van 2012 tot 2017, niets aan de ‘alles-of-niets aanpak’? Waarom gaf hij wel toestemming voor een nieuw kinderopvangsysteem? En waarom trokken de staatssecretarissen Snel en Van Ark daar in een volgend kabinet ogenschijnlijk de stekker uit?

Dacht het kabinet er met het aftreden van Snel eind vorig jaar van af te zijn? Of vinden minister Hoekstra en premier Rutte nog steeds dat zij medeverantwoordelijk zijn? En wat doen zij aan het zo snel mogelijk compenseren van de ouders?

Het worden boeiende verhoren, op zoek naar een reconstructie van deze door mensen veroorzaakte ramp.

Lees hier de artikelen van de afgelopen week terug:

  • Oud-baas fiscus: toeslagenaffaire is door mensen veroorzaakte ramp
  • Topambtenaar SZW: Belastingdienst voerde ‘fraudejacht’ op ouders
  • Toeslagendirecteur: druk op Belastingdienst was hoog en het beleid was niet van ons
  • ‘Er was geen ruimte voor minder strenge aanpak toeslagenouders’
  • Advocaat: toeslagenaffaire doet denken aan Kafka, liep tegen muur aan
  • Oud-fiscusbaas: harde aanpak ‘toeslagenouder’ wens van Sociale Zaken
  • Oud-directeur fiscus: buikpijn over toeslagenaffaire, top wist ervan
  • Juridisch adviseur: top Belastingdienst negeerde keiharde waarschuwing

De tweede week

Maandag 23.11.2020 vervolgt de ondervragingscommissie de zoektocht naar wat er fout ging bij de aanpak van fraude met de kinderopvangtoeslag. Nadat ambtenaren zich afgelopen week hebben moeten verantwoorden, is het nu de beurt aan de politici die destijds aan de knoppen draaiden.

Afgelopen week werden (oud-)topambtenaren en experts opgeroepen om onder ede gehoord te worden.

In de tweede week is het de beurt aan (oud-)politici die aan roer stonden. Wat wisten zij?

Telegraaf 23.11.2020

Telegraaf 23.11.2020

AD 23.11.2020

Maandag 23 november:

Frans Weekers – staatssecretaris van Financiën 2010-2014

Weekers vond volgens toenmalig directeur van de Belastingdienst Peter Veld de alles-of-nietsaanpak te streng. Maar hij was volgens de belastingambtenaar niet specifiek betrokken bij de CAF 11-zaak rond een Eindhovens gastouderbureau.

Weekers heeft zijn zorgen in ieder geval geen politiek vervolg gegeven. Mogelijk deed hij dat niet, omdat hij onder grote maatschappelijke en politieke druk een oplossing voor de zogenoemde Bulgarenfraude moest vinden.

Dat was, blijkt nu, de opmaat naar een veel te streng beleid voor de opsporing van fraudeurs. Weekers trad in 2014 af vanwege een andere kwestie.

Eric Wiebes – staatssecretaris van Financiën 2014-2017

Wiebes, nu minister van Economische Zaken, volgde Weekers op. Wiebes heeft in algemene zin aandacht voor de fraudebestrijding, omdat hij weet hoe lastig zijn voorganger het had.

In 2014 bespraken de Belastingdienst en het ministerie van Sociale Zaken, dat het beleid voor de toeslagen bepaalt, de harde opstelling van de fiscus. Volgens oud-directeur van de Belastingdienst Veld vond Wiebes het beleid destijds “ook wel straf” en zag hij in dat de regels veranderd moeten worden. Maar er werd geen actie ondernomen.

Lodewijk Asscher – minister van Sociale Zaken 2012-2017

Het gaat in de toeslagenaffaire veel over de Belastingdienst, maar officieel is het ministerie van Sociale Zaken de beleidsbepaler op dit terrein. De fiscus voert uit en spoort fraude op. Zodoende is PvdA-leider en voormalig minister Asscher opgeroepen voor verhoor.

Er is tot op het hoogste niveau binnen het ministerie van Sociale Zaken en het ministerie van Financiën gewerkt aan een andere aanpak, omdat werd ingezien dat ouders in de knel kwamen.

Vlak voor de Kerst in 2014 zou Asscher daarover worden geïnformeerd, maar volgens toenmalig topambtenaar Marcelis Boereboom zijn de documenten nooit in de tas van de minister beland. Asscher verklaarde zich de stukken niet te kunnen herinneren.

Overigens onderschreef Asscher in 2015 tijdens een Kamerdebat de aanpak van de Belastingdienst, die volledige bedragen terugvordert als ouders een fout hebben gemaakt.

Telegraaf 25.11.2020

AD 25.11.2020

Woensdag 25 november:

Tamara van Ark – staatssecretaris van Sociale Zaken 2017-2020

Van Ark, nu minister voor Medische Zorg, was net als Asscher beleidsmatig verantwoordelijk voor de kinderopvangtoeslag.

Als oud-staatssecretaris van Financiën Menno Snel in juni vorig jaar ouders een schadevergoeding wil toezeggen, gaat Van Ark daar voor liggen. Volgens ambtenaren van Sociale Zaken omdat het een plan niet goed is uitgewerkt.

Onder het bewind van Van Ark wordt er lang gewerkt aan een ander toeslagenstelsel voor de kinderopvang, maar dat wordt op het allerlaatste moment geblokkeerd door Financiën. Directeur kinderopvang bij Sociale Zaken Maaike van Tuyll zegt ook “verbaasd” te zijn over de draai.

Menno Snel – staatssecretaris van Financiën 2017-2019

Snel is staatssecretaris van Financiën op het moment dat Van Ark met het voorstel komt om het toeslagenstelsel aan te passen. Het idee is dat ouders dan minder snel de dupe worden van de harde aanpak van de fiscus.

Maar Snel voorziet volgens kinderopvang-directeur Van Tuyll financiële risico’s. Bovendien zou de afdeling Toeslagen “het best draaiende onderdeel” van de Belastingdienst zijn.

Volgens oud-directeur Belastingdienst Uijlenbroek is er bij Snel op 4 juni 2019 het besef dat het roer rigoureus om moet. Hij kondigt dan ook aan de wet aan te passen. Uiteindelijk blijven de problemen zich voordoen en treedt hij in december van dat jaar af.

AD 26.11.2020

Telegraaf 26.11.2020

Donderdag 26 november:

Wopke Hoekstra – minister van Financiën 2017-heden

Primair is de staatssecretaris van Financiën belast met de Belastingdienst en niet de minister, al is die als politiek leider van het departement uiteindelijk wel eindverantwoordelijk. Hoekstra is redelijk uit de wind gebleven.

Wel geeft hij de opdracht voor een onderzoek dat leidt tot aangifte van Financiën tegen de eigen Belastingdienst. Een ongekende stap. Even was Hoekstra het gezicht van de fiscus na het aftreden van Snel, maar dat veranderde toen D66 met Alexandra van Huffelen een nieuwe staatssecretaris leverde.

Mark Rutte – minister-president 2010-heden

Net als Hoekstra, werd Rutte als premier nooit het gezicht van de toeslagenaffaire, hoewel hij het dossier in januari van dit jaar qua heftigheid vergeleek met de vliegramp met MH17 en de aardbevingen in Groningen.

De rol van Rutte ligt vooral bij de ministeriële commissie aanpak fraude waar hij leiding aan gaf in zijn vorige kabinet. Tussen 2013 en 2016 werd door deze commissie de fraudejacht opgeschroefd.

Documenten van deze commissie zijn geheim, ook de Kamer kreeg ze niet te zien. Maar de ondervragingscommissie heeft de stukken wel in bezit en kan die gebruiken bij het verhoor van Rutte.

Volg de verhoren live

Lees hier meer over de commissie en het verhoorschema. De verhoren zijn live te volgen op NPO Politiek en NOS.nl.

De verhoren zijn vanaf maandag 16 november 2020 live te volgen via de livestream  op deze website en de app Debat Direct. Alle verhoren zijn terug te kijken via Debat Gemist.

Meer over de Belastingdienst;

Meer: Menno Snel RTL

Meer: Belastingdienst RTL

Meer: Toeslagenaffaire Belastingdienst RTL

Meer: belastingen Telegraaf

Meer: Jaap Uijlenbroek Telegraaf

Meer: Belastingdienst Telegraaf

Meer: Toeslagenaffaire NU

dossier: Kinderopvangtoeslag Trouw

lees: brief signalen ten aanzien opzet grove schuld 27.11.2020

lees: bijlage memo tg 304 versnellingsmaatregelen 09.01.2016

lees: Verhoren toeslagendrama klaar: niemand wist van of deed iets aan ontspoorde aanpak Elsevier 27.11.2020

lees: Toeslagenstelsel is absurd, blijkt uit gehaspel bij enquête. Stop ermee Elsevier 27.11.2020

Zie: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 25 – nasleep POK – deel 1

Zie dan: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 24 – nasleep

Zie ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 23 – nasleep

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 22 – nasleep

Zie verder : De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 21 – nasleep

Zie dan verder ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 20 – nasleep

Zie dan ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 19 – nasleep

Zie verder ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 18 – nasleep

Zie ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 17 – nasleep – Parlementaire ondervraging

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 16 – nasleep rapport commissie Donner

Zie verder dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 15 – nasleep rapport commissie Donner

Zie nog meer: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 14 – nasleep rapport commissie Donner

Zie ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 13 – nasleep rapport commissie Donner

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 12 – nasleep rapport commissie Donner

Zie dan ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 11 – nasleep rapport commissie Donner

Zie verder ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 10 – rapport commissie Donner

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 9

Zie verder ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 8

Zie  verder dan ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 7

En zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 6

Zie dan ook nog verder: Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 5 – commissie Donner

Zie verder dan ook: Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 4 – commissie Donner

en zie dan ook nog: Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 3

en zie verder dan ook: Voorheen Staatssecretaris Eric Wiebes VVD en staatssecretaris Menno Snel (Financiën) het Gedonder met de belastingdienst – deel 2

en verder zie dan ook nog: Staatssecretaris Eric Wiebes VVD en het Gedonder met de belastingdienst deel 1

Dag 9 – 27.11.2020 – Terugblik

Premier Mark Rutte tijdens de laatste dag van de parlementaire enquêtecommissie Kinderopvangtoeslag.Beeld ANP

Hoe iedereen een beetje dader werd in het kinderopvangtoeslagschandaal. Óók de politiek

VK 28.11.2020 Bewindspersonen, Belastingdienst, rechters, ambtenaren: allemaal lieten ze steken vallen in het schandaal rond de kinderopvangtoeslagen. Maar hoewel de affaire dankzij de Kamer aan het licht kwam, is ook zij niet vrij van schuld.

‘Het was het allemáál. De politieke context, de jurisprudentie, de ambtelijke bureaucratie, slechte communicatie met de ouders, de zerotolerance-aanpak van fraude. Het was een optelsom van dingen.’ Manon Leijten, voormalig secretaris-generaal van het ministerie van Financiën, is de minst coherente getuige die voor de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag verscheen. Maar ze geeft wel de meest kernachtige analyse van het toeslagendrama: alles wat er fout kon gaan, ging fout. En, vervelend voor de slachtoffers: er is niet één duidelijke dader te identificeren.

De acht ondervragers zijn niet op zoek naar schuldigen, verkondigt commissievoorzitter Chris van Dam van tevoren. Zij willen slechts de politieke en ambtelijke besluitvorming tussen 2010 en 2019 reconstrueren, om beter te begrijpen wat er fout is gegaan.

De onder ede afgenomen verhoren bieden een fascinerend inkijkje in de machinaties van het politiek-ambtelijk systeem en de zwakke schakels daarin. Na acht dagen, negentien getuigen en ruim 45 uur verhoor kunnen de commissieleden de puzzelstukjes gaan leggen. Op 17 december willen ze hun ‘bevindingen’ aan de Tweede Kamer presenteren.

Voor wie de verhoren heeft gevolgd, is het moeilijk voor te stellen dat in het rapport van ‘bevindingen’ straks niet met de vinger wordt gewezen. De acht Kamerleden kunnen hun verbijstering en verontwaardiging vaak niet verbergen. Vooral de (oud-)topmanagers van de Belastingdienst liggen onder spervuur van commissieleden die zich meer als aanklagers dan als ondervragers manifesteren.

Kop van Jut

Dat de Belastingdienst de kop van Jut zou worden in de toeslagenaffaire lag voor de hand. In de publieke perceptie zijn duizenden ouders gemangeld door harteloze dienstkloppers die zonder geldige reden kinderopvangtoeslagen hebben teruggevorderd bij ouders die niets misdaan hebben. Uit de verhoren van de afgelopen twee weken en de opgediepte ambtelijke documenten blijkt dat dit een veel te simplistisch beeld is. Valt de Belastingdienst dan niets te verwijten? Zeker wel, maar de werkelijkheid is genuanceerder.

De adviescommissie-Donner beschrijft eind 2019 hoe het zaadje van de kinderopvangtoeslagenaffaire al vóór 2005 wordt geplant. De Tweede Kamer bedenkt dan een toeslagenstelsel waarbij huishoudens een tegemoetkoming kunnen krijgen in de kosten van de ziektekostenverzekering, de huur en de kinderopvang.

Omdat huishoudens met een laag inkomen sterk afhankelijk zijn van overheidssteun, willen kabinet en de Kamer een servicegericht systeem waarbij gezinnen het geld zo snel mogelijk op hun rekening krijgen. Dat houdt in: toeslagen binnen acht weken na aanvraag uitkeren, en pas achteraf controleren of de aanvrager er wel recht op heeft.

Een systeem waarbij zonder controle vooraf hoge bedragen worden uitgekeerd, is een open uitnodiging tot fraude. Dat fenomeen neemt al snel een hoge vlucht. Het toeslagenstelsel wordt bovendien ingevoerd als de ict-systemen van de Belastingdienst daar niet klaar voor zijn. Daar komt bij dat kabinetten de Belastingdienst tussen 2004 en 2012 zware bezuinigingen opleggen.

Weglekkende miljarden

Vanaf 2010 trekken belastingambtenaren via hun vakbond Abvakabo aan de bel over de hoge werkdruk. Bij de dienst is nauwelijks capaciteit voor controletaken, waardoor er ‘miljarden’ aan onterecht uitgekeerde toeslagen ‘weglekken’. In die jaren komt een aantal geruchtmakende fraudes met kinderopvangtoeslagen aan het licht, zoals de zaken rond gastouderbureau De Appelbloesem (in 2009) en kinderopvanginstelling De Parel (2013).

In het voorjaar van 2013 onthult actualiteitenrubriek Brandpunt een massale toeslagenfraude door een bende Bulgaren. Zij schrijven zich in op valse woonadressen in Nederland, vragen op basis van nephuurcontracten huurtoeslag aan en vertrekken met de buit naar Bulgarije.

In die context slaat de stemming in de Tweede Kamer helemaal om. Moest het toeslagenstelsel voor invoering nog een dienstverlenend karakter hebben en uitgaan van vertrouwen in de burger; nu heeft fraudebestrijding ineens de allerhoogste prioriteit. Kamerleden staan zich voor de interruptiemicrofoon te verdringen om Weekers de mantel uit te vegen over de Bulgarenfraude. De Kamer eist een harde fraudeaanpak, en snel een beetje.

Bij de Belastingdienst is men opgetogen dat de politiek eindelijk het belang van fraudebestrijding inziet. De frustratie over de ‘weglekkende miljarden’ is daar hoog opgelopen. De top van de dienst richt een speciaal fraude-opsporingsteam op om malafide gastouderbureaus en kinderopvangverblijven aan te pakken.

Het Combiteam Aanpak Facilitators (CAF) gaat in de herfst van 2013 aan de slag. Een van de eerste signalen die de fraudebestrijders oppakken betreft het Eindhovense gastouderbureau Dadim. Dat is de zaak die later bekend wordt als CAF-11 en die de toeslagenaffaire aan het rollen brengt.

Uit interne verslagen blijkt dat het CAF dit onderzoek erg slordig heeft uitgevoerd. In het fraudeteam heerst een onprofessioneel ‘jongens van de gestampte pot’-sfeertje waarbij leden onder elkaar spreken over ‘afpakjesdag’ als ze fraudeurs op het spoor denken te zijn. De rapportages over de huisbezoeken bij gastouders en het boekenonderzoek bij Dadim zijn vaag, incompleet en deels tegenstrijdig.

De belastingambtenaren vinden geen bewijzen voor fraude door het gastouderbureau, maar vinden wel aanwijzingen dat een aantal Dadim-klanten heeft gesjoemeld met het aantal opvanguren. Die aanwijzingen trekt het CAF niet na. In plaats daarvan zet de dienst Toeslagen de kinderopvangtoeslag van alle 300 Dadim-ouders in 2014 ‘tijdelijk’ stop.

Omgekeerde bewijslast

Dat lijkt deels uit gemakzucht te gebeuren. In plaats van zelf bewijzen voor fraude te verzamelen, draait de Belastingdienst de bewijslast om: de ouders moeten maar aantonen dat ze géén fraude hebben gepleegd. Volgens de Belastingdienst is zo’n ‘zachte stop’ goed bedoeld, namelijk om ouders te beschermen tegen hoge schulden.

Als er sprake is van fraude, moeten zij de toeslagen immers volledig terugbetalen. Dus hoe eerder de uitkeringen stoppen, hoe lager straks de terugvordering. De dienst gaat ervan uit dat ouders die onschuldig zijn dat vrij snel kunnen aantonen door betalingsbewijzen te overleggen.

Dáármee begint het drama pas echt. Want zowel de wetgever (de politiek) als de uitvoerder (de Belastingdienst) maken het ouders in de praktijk vrijwel onmogelijk hun onschuld te bewijzen. De wetgever heeft in zijn obsessie met fraudebestrijding inmiddels zóveel voorwaarden gesteld aan het recht op toeslag, dat ook ouders die te goeder trouw zijn impliciet (en soms expliciet) als fraudeur worden aangemerkt.

Eén administratief foutje kan fataal zijn. Ontbreekt er een handtekening op het contract met het gastouderbureau? Fraudeur. Adres niet goed ingevuld? Fraudeur. Eigen bijdrage te laat of niet tot op de laatste cent betaald? Fraudeur, alles terugbetalen.

Let op het woordje ‘alles’. Wie 10.000 euro kinderopvangtoeslag per jaar ontvangt (zulke bedragen zijn niet ongewoon voor gezinnen met een laag huishoudinkomen) en 10 euro van zijn eigen bijdrage verzuimt te betalen (of gewoon het bonnetje van die betaling kwijt is), moet het volle pond terugbetalen. Bij de Belastingdienst zitten ze daarmee in hun maag, vertellen de bazen van de dienst aan de onderzoekscommissie.

Oud-directeur Hans Blokpoel zegt er ‘buikpijn’ van te hebben gekregen dat de wetgeving zo hard uitpakte voor sommige ouders. De topmanagers kloppen tussen 2012 en 2014 naar eigen zeggen diverse keren aan bij bewindslieden met een verzoek het invorderingsbeleid te verzachten. In plaats van de hele toeslag terug te eisen, zou de Belastingdienst liever de eigen bijdrage plus een niet al te hoge boete willen invorderen.

Doof voor alarmsignalen

Die alarmsignalen vinden geen gehoor bij de top van de ministeries en het kabinet. Deels omdat ze niet luid en duidelijk genoeg zijn. Zo leest Eric Wiebes een als alarmerend bedoelde notitie eerder als een aansporing de regels nog wat aan te scherpen. Een topambtenaar van Sociale Zaken geeft diezelfde notitie niet door aan minister Lodewijk Asscher, omdat hij het persoonlijk oneens is met het versoepelingsverzoek van de Belastingdienst.

De kabinetswisseling in 2017 geeft enorm veel vertraging, omdat de nieuwe bewindslieden andere afwegingen maken. Maar de belangrijkste reden voor het niet thuis geven van bewindspersonen is dat ze de verkeerde probleemanalyse maken.

Alle verantwoordelijke bewindslieden verkeren tot het voorjaar van 2019 in de waan dat de kern van het probleem in het toeslagenstelsel zelf zit, namelijk dat hoge voorschotten per definitie ook tot hoge terugvorderingen leiden. Wiebes en Asscher willen de kinderopvang daarom op een andere manier financieren. Maar het ontwerpen en invoeren van een compleet nieuw financieringsstelsel kost jáááren, werpen de commissieleden de bewindslieden voor de voeten.

En ondertussen raakt de genadeloze zeis van de dienst Toeslagen elke maand honderden gezinnen. ‘Waar was uw gevoel van urgentie?’, willen de ondervragers weten. Het ontnuchterende antwoord: dat ontbrak. Totaal. Dit ondanks het feit dat bezorgde Kamerleden de hoge terugvorderingen, en de gevolgen daarvan voor ouders, vanaf 2010 meerdere keren nadrukkelijk aan de orde stelden in Kamerdebatten.

Onbeschrijflijke drama’s

De belangrijkste reden waarom de politieke en ambtelijke top van de ministeries van Sociale Zaken en Financiën de zaak op zijn beloop laat, is dat men daar niet doorheeft dat het misgaat bij de uitvoering. Ouders die betrokken zijn bij zaken die het CAF-team behandelt, krijgen geen eerlijke kans hun onschuld aan te tonen.

De Belastingdienst vertelt hen niet welke bewijsstukken ze aan moeten leveren en maakt andere bewijsstukken zoek. Ouders die in de ogen van Toeslagen ‘fraudeur’ zijn, krijgen het stempel ‘opzet/grove schuld’ achter hun naam en kunnen geen betalingsregeling krijgen. Dat leidt tot onbeschrijfelijke drama’s waarbij huwelijken en relaties sneuvelen, huizen en auto’s onder de hamer gaan en banen gedwongen worden opgezegd, omdat ouders de kinderopvang niet meer kunnen betalen.

Van dit alles heeft de politiek geen weet, omdat de Belastingdienst erover zwijgt. De vier bewindslieden die de Belastingdienst enige tijd onder hun hoede hadden, doen tegenover de commissie hun beklag over de extreem gesloten en defensieve cultuur bij de uitvoeringsorganisatie. Het lukt politici vrijwel niet relevante informatie boven water te krijgen, vooral niet als die informatie negatief afstraalt op de dienst zelf.

De beroerde informatievoorziening binnen de Belastingdienst is deels het gevolg van gebrekkige automatiseringssystemen waarin documenten niet centraal en voor iedereen toegankelijk worden opgeslagen, maar ook – zoals het fraudeonderzoek bij Dadim laat zien – van gebrekkige verslaglegging.

De rechtspraak gaat in dit verhaal evenmin vrijuit. Rechters zijn onafhankelijk en kunnen dus niet op het matje worden geroepen door parlementaire commissies. Hoogleraar bestuursrecht Bert Marseille kraakt op de eerste verhoordag harde noten over de rol van de Raad van State.

De hoogste bestuursrechter heeft jarenlang in rechtszaken tussen ouders en de Belastingdienst geoordeeld dat ‘alles terugvorderen’ de enige juiste uitleg van de wet is en dat de Belastingdienst geen enkele ruimte heeft coulance te betrachten.

Maar als het kinderopvangtoeslagenschandaal grote maatschappelijke en politieke ophef veroorzaakt, legt de Raad van State dezelfde wetgeving pardoes diametraal anders uit. In oktober 2019 concludeert de RvS ineens dat ‘alles terugvorderen’ helemaal niet de juiste interpretatie van de wet is en dat de Belastingdienst al die tijd een veel te harde lijn heeft gevolgd.

Beklaagdenbankje

Bewindspersonen, belastingdienst, rechters, topambtenaren: ze zijn allemaal een beetje dader. De enige verdachte die niet in het beklaagdenbankje heeft gezeten, is de Tweede Kamer. Het moet blijken of de ondervragingscommissie bereid is de hand ook in eigen boezem te steken.

Het feit dat de commissie een compliment van Wopke Hoekstra wel erg gretig in ontvangst nam (‘zonder de Tweede Kamer was deze affaire nooit aan het licht gekomen’) is een slechte voorbode. Het is absoluut waar dat de vasthoudendheid van Kamerleden Renske Leijten (SP) en Pieter Omtzigt (CDA), net als het speurwerk van RTL Nieuws en Trouw, cruciaal waren bij het blootleggen van de misstanden.

Maar Hoekstra maakte ook nog een andere opmerking: ‘Hoe hebben we als politiek zo’n complex en onuitvoerbaar toeslagenstelsel kunnen bedenken?’ De Tweede Kamer heeft inderdaad het verdronken kalf gevonden en de put gedempt. Maar het parlement zou niet over het hoofd mogen zien dat het de put waarin het kalf verdronk, ook zelf gegraven heeft.

Meer lezen
De Toeslagenaffaire leert dat een topambtenaar eerst en vooral inhoudelijk gedreven moet zijn, betoogt oud-hoogleraar bestuurskunde Wim Derksen.

Voormalige bewindslieden lieten voor de parlementaire onderzoekscommissie kinderopvangtoeslag zien dat de echte macht geen pathetiek nodig heeft om machtig te zijn. De echte macht kan in doodsaaie ambtelijke procedures die niemand leest duizenden mensen slopen zonder dat een haan ernaar kraait, schrijft Sheila Sitalsing in haar column.

MEER OVER; POLITIEK MISDAAD, RECHT EN JUSTITIE OVERHEIDSBELEID MISDAAD ABVAKABO BELASTINGDIENST BERT MARSEILLE BULGARENFRAUDE YVONNE HOFS

Verhoren toeslagaffaire afgerond: waarom greep politiek niet in?

NU 28.11.2020 Afgelopen week stonden de politieke kopstukken onder ede voor de ondervragingscommissie die de kinderopvangtoeslagenaffaire onderzocht. Ministers en staatssecretarissen die er jarenlang met hun neus bovenop zaten, konden afgelopen week niet uitleggen waarom duizenden ouders verstrikt raakten in de fraudejacht van de Belastingdienst.

Premier Mark Rutte geeft iedere donderdagochtend les in Den Haag. “Ik leg dan aan kinderen uit dat de rechtsstaat ons beschermt tegen de almacht van de overheid”, zei Rutte vrijdag tijdens zijn verhoor.

Van bescherming was bij de gedupeerde ouders van de toeslagaffaire jarenlang geen sprake. Deze week moesten (oud-)ministers en staatssecretarissen uitleggen hoe dat is gebeurd.

Dat de ondervragingscommissie er überhaupt is gekomen, is dankzij volhardende Kamerleden (CDA’er Pieter Omtzigt en SP’er Renske Leijten) en journalisten (RTL en Trouw), zei minister Wopke Hoekstra (Financiën). Bij de informatievoorziening ging het al mis.

Dat werd pijnlijk duidelijk vlak voor de verhoren, toen een belangrijke memo toch werd gevonden bij de Belastingdienst, en een dag erna, toen de fiscus opnieuw met belangrijke informatie naar buiten kwam.

‘Met de kennis van nu…’

De politici die dicht bij de toeslagenaffaire stonden, hadden allemaal hun redenen en argumenten waarom de schuld niet alleen bij hen lag. Er werd wel schuldbewust teruggeblikt. “Met de kennis van nu…”, was een veelgehoorde zin, merkte commissievoorzitter Chris van Dam (CDA) op de laatste dag van de verhoren op.

Vooraf hoopte Van Dam dat het voor de gedupeerde ouders, die door het toeslagensysteem in een nachtmerrie belandden, duidelijk zou worden dat zij in ieder geval niet zelf de oorzaak waren van alle ellende.

Dat is onherroepelijk helder geworden, voor zover dat al niet het geval was. Maar de vraag blijft: wie had hier wél iets aan kunnen doen?

Mogelijke oplossingen strandden, belangrijke informatie bereikte niet de juiste minister. De bewindslieden lieten afgelopen week ook zien dat de schuld volgens hen verdeeld is over vele lagen binnen de overheid.

Eric Wiebes, huidig minister van Economische Zaken en van 2014 tot 2017 staatssecretaris van Financiën, tijdens zijn verhoor door de parlementaire enquêtecommissie Kinderopvangtoeslag. (Foto: ANP)

‘Je gaat als bewindsman niet over alles’

Rutte zei dat zijn ministerie van Algemene Zaken maar klein is tussen de kolossale departementen in Den Haag. Als er dus iets fout gaat op Financiën, gaan Rutte en zijn ambtenaren daar de boel niet overnemen. “Dat willen we ook niet.”

Hoekstra is eindverantwoordelijk op Financiën, maar op zijn bureau belanden dagelijks tientallen dossiers. De kinderopvangtoeslag raakt niet eens zijn portefeuille.

De staatssecretaris van Financiën heeft de Belastingdienst onder zijn hoede. Maar de fiscus gaat over de uitvoering van de kinderopvangtoeslag. De regels worden bepaald door de minister van Sociale Zaken.

“Je gaat als bewindsman niet over alles”, zei Frans Weekers, staatssecretaris tussen 2010 en 2014. Hij wees daarom naar toenmalig minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher.

Weekers trad uiteindelijk in 2014 af en werd opgevolgd door Eric Wiebes. Ook hij kon niet dé oorzaak aanwijzen. “De aanpak is in een optelsom totaal dramatisch geweest. Maar als je die optelsom niet kent, dan houdt het op.”

Wiebes maakte in 2017 plaats voor Menno Snel. Snel zag hoe het toeslagensysteem is gebouwd “zonder een greintje menselijke maat”.

‘Monster van de macht heeft altijd een redelijk argument’

De uitleg van de problemen waren er wel, maar de oorzaak werd er niet mee gevonden. Het deed denken aan de opmerking van PvdA-Kamerlid Henk Nijboer begin dit jaar tijdens een debat over de toeslagenaffaire.

“Het monster van de macht van de overheid heeft altijd weer een redelijk argument.”

Het was voor de bewindslieden ook duidelijk dat alleen de ouders die al dit leed is aangedaan echt konden vertellen wat er aan de hand was. Pas na hun verhaal drong het door. “Waren we maar eerder met de ouders in gesprek gegaan”, zei Hoekstra.

Rutte beloofde dat hij, als hij premier blijft, op regelmatige basis met gedupeerde ouders in gesprek zal gaan.

Gedupeerde ouders praten in Den Haag met premier Mark Rutte, voorafgaand aan het verhoor. (Foto: ANP)

‘Geen fundamentele les geleerd’

Uit de verhoren bleek dat er signalen genoeg waren, maar ze waren niet sterk genoeg of werden gezien als storend. Er gebeurde namelijk jarenlang niets.

Ook een rechterlijke uitspraak, een zeer kritisch rapport van de Nationale ombudsman en schrijnende verhalen van ouders in de media duwde de Belastingdienst niet de goede kant op.

Of zoals Rutte het zei: “De bal is naar het ravijn gerold zonder dat we onze voet er tegenaan hebben gezet.”

De ondervragingscommissie zal geen conclusies trekken uit de verhoren. Wel wordt er op 17 december een eindrapport met ‘waarnemingen’ aan de Tweede Kamer aangeboden.

Renske Leijten, commissielid en als SP-Kamerlid aanjager in dit dossier, had in ieder geval haar waarneming voor Rutte al paraat tijdens het verhoor. “Ik heb niet gehoord dat er een fundamentele les is geleerd. Dat vind ik wel heel jammer.”

Rutte over toeslagenaffaire: ‘Bal die richting ravijn rolde’

Algemeen

Zie ook: Tranen, verwijten en buikpijn: de eerste bevindingen over de toeslagenaffaire

Lees meer over: Politiek  Toeslagenaffaire

Plan fiscus: elke vordering vanaf 3.000 euro al het label Opzet/Grove Schuld

NU 27.11.2020 Ambtenaren van de Belastingdienst stelden in 2016 voor om mensen die 3.000 euro of meer aan kinderopvangtoeslag terug moesten betalen, zonder verder onderzoek het etiket ‘Opzet/Grove Schuld’ (OGS) op te plakken. Zij verloren mogelijk het recht op een betalingsregeling of schuldhulpverlening bij de gemeente. Het plan moest de fiscus helpen een grote achterstand in aanvragen voor een betalingsregeling weg te werken.

Dat blijkt vrijdag uit een memo dat deze week is opgedoken. Staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) heeft de memo vrijdag naar de Tweede Kamer gestuurd.

Eerder werd al duidelijk dat van de vele duizenden mensen die van OGS zijn beschuldigd, 96 procent ten onrechte deze stempel kreeg. Van Huffelen liet daarop onderzoek doen en dat heeft de memo uit 2016 aan het licht gebracht.

Of het voorstel ook daadwerkelijk is uitgevoerd, wordt nu verder onderzocht. “Maar één van de lessen van de afgelopen periode is dat dit soort signalen zeer serieus genomen moet worden”, zegt Van Huffelen. “En deze signalen passen ook bij verhalen die ik hierover hoor in mijn gesprekken met gedupeerde ouders.”

De staatssecretaris belooft dat zij “gezien de ernst” deze zaak “tot op de bodem laat uitzoeken”. Zij wil ook onderzocht hebben hoe het kan dat ouders die nooit het stempel OGS hebben gekregen, naar eigen zeggen in schuldhulptrajecten toch geconfronteerd werden met verwijten van fraude.

Van Huffelen meldt verder dat de Kamer eerder ten onrechte is verteld dat tot 2017 mensen met een toeslagenschuld tot 1.500 euro altijd een betalingsregeling konden krijgen. “Uit een kleine steekproef komt naar voren dat deze werkwijze in de praktijk niet altijd gevolgd lijkt te zijn.”

Lees meer over: Politiek  Binnenland  Toeslagenaffaire

Nieuw kindertoeslagmemo duikt op: ook ‘fraudeur’ met schuld lager dan 1500 euro

NOS 27.11.2020 Op het ministerie van Financiën is een tot dusver onbekende nota opgedoken over de harde aanpak door de Belastingdienst van ouders met kinderopvangtoeslag. In de memo uit 2016 staat dat ook ouders die minder dan 1500 euro aan de Belastingdienst moesten terugbetalen het etiket ‘Opzet Grove Schuld (OGS) kregen.

Tot dusver was bekend dat ouders met een schuld bij de fiscus van meer van 3000 euro automatisch het etiket OGS kregen. Ze werden daarmee door de fiscus als fraudeur bestempeld.

Het etiket OGS had grote gevolgen voor de ouders, zo is de afgelopen jaren gebleken. Ouders konden bijvoorbeeld geen schuldhulpverlening bij hun gemeente aanvragen en verloren het recht op een betalingsregeling. In de praktijk betekende dit dat sommige gezinnen hun huis moesten verkopen en in grote problemen kwamen.

‘Nare boodschap’

Staatssecretaris Van Huffelen, verantwoordelijk voor de Toeslagen, maakt het nieuws over het memo uit 2016 vrijdagavond bekend, een dag na de afsluiting van de parlementaire verhoren over de kinderopvangtoeslagen. Het ministerie heeft ook een filmpje gemaakt waarin Van Huffelen deze “hele nare boodschap” aan ouders vertelt.

 Alexandra v Huffelen @AvHuffelen

Er is nieuwe informatie over Opzet Grove Schuld boven tafel gekomen. In deze video vertel ik u daar meer over.

Staatssecretaris Van Huffelen zegt in haar filmpje dat het nog niet duidelijk is of ouders met een schuld vanaf 1500 euro daadwerkelijk zo hard zijn aangepakt. Dat wordt nog uitgezocht.

Onder ede verhoord

De afgelopen weken zijn ambtenaren en (oud-) bewindslieden door de parlementaire onderzoekscommissie Kinderopvang onder ede gehoord over hoe het kon gebeuren dat ouders en gastouders vanaf 2012 door de Belastingdienst werden aangemerkt als fraudeur als ze ook maar iets niet goed hadden ingevuld bij hun toeslagenaanvraag of te weinig eigen bijdrage hadden betaald.

Uit de verhoren werd duidelijk dat iedereen achteraf vond dat het heel erg was en dat ze signalen van de disproportionele aanpak van de ouders onvoldoende hadden herkend. De voorganger van Van Huffelen, Menno Snel, zei tegen de commissie dat de informatiehuishouding “een bende” was. “Er worden 36 miljoen stukken doorzocht en daarna komt er weer een nota boven”, constateerde hij.

PvdA-Kamerlid Nijboer reageert met ongeloof op het bericht van Van Huffelen. “Zou dat nou echt pas vandaag bekend geworden zijn?” Hij wil dat de staatssecretaris zich in de Tweede Kamer komt verantwoorden.

BEKIJK OOK;

Pijnlijke memo: mensen met toeslagenschuld van meer dan 3000 euro automatisch bestempeld als fraudeur

Telegraaf 27.11.2020 Iedereen met een toeslagenschuld van meer dan 3000 euro zou van de Belastingdienst automatisch het stempel van fraudeur hebben gekregen. De fiscus wilde zo snel achterstanden wegwerken.

Dat staat in een nieuw opgedoken memo uit 2016 dat staatssecretaris Van Huffelen (Financiën) vrijdag naar buiten brengt. Het gaat om het stempel ’opzet/grove schuld’. Wie dat label kreeg, kwam in grote problemen. Want deze mensen konden geen betalingsregeling krijgen voor hun toeslagschulden en bijvoorbeeld ook geen schuldhulpverlening van de gemeente.

Dat de Belastingdienst vrij makkelijk dit stempel uitdeelde, was al bekend. Maar met de werkwijze die in het memo staat, zouden nog eens duizenden ouders zomaar tot fraudeur zijn bestempeld. En dat mocht ’zonder verdere controle’ gebeuren, staat in het memo. De fiscus overwoog deze botte bijl om de grote achterstanden van ouders die een verzoek tot een betalingsregeling hadden gedaan, weg te werken. De fiscus hoopte dat van de ’totaalvoorraad’ aan verzoeken tot betalingsregelingen op deze manier 3500 ’versneld’ konden worden ’afgedaan’.

Het memo komt opvallend genoeg precies een dag na het aflopen van de verhoren naar de toeslagenaffaire in de Tweede Kamer naar buiten. Van Huffelen zet nog de kanttekening dat ze niet zeker weet of de Belastingdienst de werkwijze ook echt heeft doorgezet. Maar ze noemt het een signaal dat ze ’zeer serieus’ neemt en wil het ’tot de bodem laten uitzoeken’.

BEKIJK MEER VAN; belastingen overheid Van Huffelen Belastingdienst Financiën

3000 euro of meer terugbeta­len aan toeslag? Opzet/grove schuld, stelde fiscus

AD 27.11.2020 Ambtenaren van de Belastingdienst stelden in 2016 voor om mensen die 3000 euro of meer aan kinderopvangtoeslag terug moesten betalen, zonder verder onderzoek het etiket ‘opzet/grove schuld’ op te plakken. Zij verloren het recht op een betalingsregeling of schuldhulpverlening bij de gemeente.

Dat blijkt uit een memo dat deze week is opgedoken en dat staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Het plan moest de fiscus helpen een grote achterstand in aanvragen voor een betalingsregeling weg te werken.

Eerder werd al duidelijk dat van de vele duizenden mensen die van ‘opzet/grove schuld’ zijn beschuldigd, 96 procent dat stempel ten onrechte kregen. Van Huffelen liet daarop onderzoek doen en dat heeft dit memo uit 2016 aan het licht gebracht.

Of het voorstel ook daadwerkelijk is uitgevoerd, wordt nu verder onderzocht. ,,Maar één van de lessen van de afgelopen periode is dat dit soort signalen zeer serieus genomen moet worden”, zegt Van Huffelen. ,,En deze signalen passen ook bij verhalen die ik hierover hoor in mijn gesprekken met gedupeerde ouders.”

Uitzoeken

De staatssecretaris belooft dat zij ‘gezien de ernst’ deze zaak ‘tot op de bodem laat uitzoeken’. Zij wil ook onderzocht hebben hoe het kan dat ouders die nooit het stempel ‘opzet/grove schuld’ hebben gekregen, naar eigen zeggen in schuldhulptrajecten toch geconfronteerd werden met verwijten van fraude.

Van Huffelen meldt verder dat de Kamer eerder ten onrechte is verteld dat tot 2017 mensen met een toeslagenschuld tot 1500 euro altijd een betalingsregeling konden krijgen. ,,Uit een kleine steekproef komt naar voren dat deze werkwijze in de praktijk niet altijd gevolgd lijkt te zijn.”

Memo Belastingdienst: 3000 euro schuld was automatisch stempel fraudeur

RTL 27.11.2020 Iedereen die in de toeslagenaffaire volgens de Belastingdienst meer dan 3000 euro moest terugbetalen, werd mogelijk al sinds 2016 automatisch bestempeld als fraudeur. Dat blijkt uit een interne memo van de belastingdienst dat vandaag naar buiten is gekomen.

Dit beruchte stempel ‘OGS’ (opzet / grove schuld)  maakte het voor gedupeerden onmogelijk om een betalingsregeling te treffen en zorgde ervoor dat ze bovendien buiten alle compensatieregelingen werden gehouden. Gedupeerden raakten hierdoor in zware financiële problemen. In enkele gevallen moesten gezinnen zelfs hun huis gedwongen verkopen en bleven achter met een torenhoge restschuld.

Stempel onterecht

Inmiddels is duidelijk dat in 96 procent van de gevallen het stempel onterecht was.

‘Niet specifiek gemotiveerd’

“We gaan niet langer uitzoeken waarom er sprake is van een terugvordering. De opzet/grove schuld zal dan ook niet langer specifiek gemotiveerd worden”, staat er onder meer letterlijk in de memo. Op die manier wilde de Belastingdienst de ‘achterstand in een snel tempo wegwerken’.

Staatssecretaris Alexandra van Huffelen maakte de vondst van de memo vandaag bekend. Ze zegt erbij dat het niet zeker is of het memo ook is uitgevoerd.

Lees ook:

Dit weten we nu door de verhoren over de toeslagenaffaire

RTL Nieuws; Toeslagenaffaire Belastingdienst

Miniatuurvoorbeeld

Mogelijk nieuwe informatie over Opzet Grove Schuld naar Tweede Kamer gestuurd

RO 27.11.2020 Gedupeerde ouders van de problemen met de Kinderopvangtoeslag hebben eerder aangegeven dat ze vaak niet wisten waarom ze het stempel Opzet Grove Schuld (OGS) hebben gekregen en of niet werden geholpen met hun problemen. Daarom is daar onderzoek naar gedaan. Daarbij is informatie boven tafel gekomen die door staatssecretaris Van Huffelen naar de Tweede Kamer is gestuurd.

Het gaat onder andere om een memo uit 2016 waarin wordt voorgesteld om iedereen met een kinderopvangtoeslagschuld van meer dan 3000 euro, direct het predicaat OGS te geven. Of dat ook is uitgevoerd, is niet bekend.

Verder lijkt het erop dat ook mensen met een schuld van minder dan 1500 euro het predicaat OGS gekregen hebben terwijl er eerder gedacht werd, dat dit niet het geval was.

Wat de gevolgen van deze ontdekking zijn en hoe zaken mogelijk raakten aan de schuldhulpverlening, is nog niet bekend. Hiervoor is meer onderzoek nodig. Hoe dat onderzoek gaat gebeuren, maakt het ministerie van Financiën volgende week bekend.

Documenten;

Brief signalen ten aanzien opzet_grove schuld

Kamerstuk: Kamerbrief | 27-11-2020

Zie ook;

De balans opgemaakt: slachtof­fers houden bittere nasmaak want ‘vogels zijn gevlogen’

AD 27.11.2020 De verhoren zitten erop. De parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag gaat haar rapport schrijven, dat op 17 december verschijnt. Vier waarnemingen en één ontnuchterende vaststelling dringen zich alvast op.

Och, had ik maar…

Gepijnigde blikken, spijtbetuigingen en af en toe een traan. De stoet getuigen die de commissie de afgelopen twee weken onder ede hoorde, zat vaak zichtbaar in de maag met de vraag hoe het kan dat het toeslagenschandaal onder hun gezag kon plaatsvinden. Achteraf, ‘met de kennis van nu’, hadden ze het anders moeten doen.

Lees ook;

Ambtenaren van Financiën en Sociale Zaken trokken naar eigen zeggen wel aan de bel, maar lieten het er vervolgens bij zitten. Bewindslieden vroegen niet door, ook al lagen er rapporten op hun bureau waardoor alle alarmbellen hadden moeten afgaan.

Lodewijk Asscher, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 2012 tot 2017.

Lodewijk Asscher, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 2012 tot 2017. © ANP

Een brief van een bezorgde grootmoeder werd door toenmalig minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher beantwoord met het zakelijke verweer dat hij niet op individuele gevallen kon ingaan. Achteraf schaamde Asscher zich voor dat ‘koude’ antwoord, zei de PvdA’er. Hij vond hij dat hij met de brief door zijn ministerie had moeten lopen, met de vraag ‘jongens, hoe zit dit?’

Dat deed hij niet. Ook andere kopstukken namen al die tijd nooit de moeite om eens met de mensen zelf te praten, die zo in de knel waren gekomen. Kortom, dat de volledige omvang van het drama zich pas in 2019 openbaarde, kwam ook doordat er al die tijd volop kansen werden gemist.

Ondoordringbare leemlagen

Dat signalen niet doorkwamen, kwam deels door de manier waarop de Belastingdienst is georganiseerd. Er werken dertigduizend mensen bij de dienst, maar geluiden van de werkvloer belandden vaak niet bij de ambtelijke top. Als dat wel gebeurde, bleef de staatssecretaris van Financiën vervolgens verstoken van die informatie.

Eric Wiebes, staatssecretaris van Financiën van 2014 tot 2017.

Eric Wiebes, staatssecretaris van Financiën van 2014 tot 2017. © ANP

Eric Wiebes sprak tijdens zijn verhoor meermaals van ‘leemlagen’ waar amper iets doorheen sijpelde. Zijn opvolger Menno Snel liep voortdurend achter de feiten aan, doordat er telkens nieuwe informatie opdook. ,,Het was gewoon een bende’’, zei hij tegen de commissie.

Tekenend voor de gang van zaken is de beruchte memo uit maart 2017, die pas eind oktober van dit jaar opdook. De opsteller, jurist Sandra Palmen, adviseerde de afdeling Toeslagen toen al te stoppen met procederen en ouders te compenseren. Haar superieuren beslisten anders, zei ze tijdens haar verhoor. Zowel Wiebes als Snel ontkende de memo ooit te hebben gezien. Toch zei Wiebes nooit het idee te hebben gehad dat er sprake is geweest van ‘kwade opzet’ bij ambtenaren, iets waar de commissie soms aan leek te twijfelen, gezien het soms venijnige verhoor van sommige oud-directeuren.

Beleid is sexy, uitvoering niet

,,Toeslagen is een fabriek zonder een greintje oog voor de menselijke maat’’, zei Menno Snel. Maar in plaats van de machine stop te zetten werd heel lang gedacht dat een nieuwe machine de problemen zou oplossen. Een stelselwijziging moest er komen. Eerst werd onder Asscher jarenlang gewerkt aan de huishoudentoeslag, die onder meer de kinderopvangtoeslag overbodig zou maken. Die poging werd in 2014 gestaakt, omdat het ‘te complex’ werd.

Menno Snel, staatssecretaris van Financiën 2017 tot 2019.

Menno Snel, staatssecretaris van Financiën 2017 tot 2019. © ANP

Vervolgens zette de regering haar kaarten op een systeem waarbij kinderopvangorganisaties ‘direct’ gefinancierd zouden worden, in plaats van via een toeslag aan de ouders. Opnieuw werd jaren aan dit nieuwe systeem gewerkt, totdat het derde kabinet-Rutte de invoering toch te risicovol achtte. Staatssecretaris Tamara van Ark was beducht voor een nieuw ict-debacle en trok in 2018 de stekker eruit.

Al die jaren lag de focus op nieuw beleid, en kon de ‘alles of niets’-benadering gewoon doorgaan. Een foutje ter waarde van 100 euro kon een gezin zomaar duizenden euro’s aan terug te betalen toeslag kosten. Dat een grote groep ouders door de Belastingdienst ook nog eens rücksichtslos als fraudeur werd gebrandmerkt leidde tot de zeer schrijnende situatie die we nu kennen.

De witte vlekken

De commissie heeft veel kunnen ophelderen, maar er bleven ook zaken onderbelicht. Neem de rol van de Raad van State: de hoogste bestuursrechter gaf de Belastingdienst aanvankelijk keer op keer gelijk in zaken die ouders hadden aangespannen. Die bevestiging zorgde er mede voor dat de ‘alles of niets’-benadering van het toeslagenbeleid gewoon doorging. De Raad van State werd pas later kritischer. De commissie heeft een onafhankelijke analyse laten uitvoeren van de uitspraken. Die zal pas bekend worden op 17 december.

Premier Mark Rutte na afloop van het verhoor.

Premier Mark Rutte na afloop van het verhoor. © ANP

Ook blijft de kant van de Tweede Kamer zelf onderbelicht. Het viel buiten de opdracht van de commissie om parlementariërs te horen. Toch is onduidelijk hoe het kan dat de toeslagwetgeving zó hard heeft kunnen uitpakken. Ook de Kamer zelf legde na de Bulgarenfraude grote nadruk op fraudebestrijding. Het maakt nieuwsgierig naar een parlementaire zelfanalyse.

Vogels zijn gevlogen

Met uitzondering van premier Rutte zitten alle politiek verantwoordelijken van toen niet meer op hun post. Daardoor konden oud-bewindspersonen de afgelopen week spijt betuigen, zonder daar consequenties uit te (hoeven) trekken.

Gedupeerde ouders praten op het Plein in Den Haag met premier Mark Rutte.

Gedupeerde ouders praten op het Plein in Den Haag met premier Mark Rutte. © ANP

Tekenend was misschien wel de manier waarop oud-staatssecretaris Wiebes bijna terloops aan de commissie opbiechtte dat hij in 2017 de Tweede Kamer verkeerd heeft geïnformeerd. Achteraf was het antwoord dat hij had gegeven op vragen van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt ‘idioot’ en ‘verbijsterend’, zei Wiebes. Het onjuist informeren van het parlement geldt als een politieke doodzonde, maar Wiebes zit inmiddels ergens anders. Hij is nu als minister verantwoordelijk voor Economische Zaken en Klimaat. Zijn opvolger van destijds, Menno Snel, is na zijn aftreden eind 2019 alweer opgevolgd door maar liefst twee staatssecretarissen.

Zo houden slachtoffers een bittere nasmaak: zowel bewindslieden als vrijwel alle topambtenaren uit die tijd zitten allemaal allang op andere posten, terwijl duizenden ouders nog op schadevergoeding wachten.

Dag 8 – 26.11.2020

Kinderopvangtoeslagverhoren klaar: hoe de alarmbellen nooit werden gehoord

NOS 26.11.2020 Het lijkt een eeuwigheid geleden dat advocaat Eva González Pérez in haar verhoor verwees naar Het Proces van Kafka. De gedupeerde ouders waanden zich hoofdpersoon Jozef K. Hun schuld stond blijkbaar vast, maar wat ze hadden misdaan en waarom ze werden gestraft wisten ze niet.

González Pérez was de eerste getuige die verscheen voor de parlementaire ondervragingscommissie van de Tweede Kamer, anderhalve week geleden. Topambtenaren, staatssecretarissen en ministers volgden haar, uitmondend in vele uren aan verhoren onder ede over de kinderopvangtoeslagenaffaire.

De zaak in een notendop: ouders worden vanaf 2012 door de Belastingdienst aangemerkt als fraudeur als zij ook maar iets niet goed hebben ingevuld bij hun toeslagaanvraag of te weinig eigen bijdrage hebben betaald. Een dubbele nationaliteit was reden om als verdacht te worden aangemerkt. De slachtoffers raakten hun toeslag kwijt zonder opgaaf van redenen. Maar erger nog, al ontvangen toeslagen werden teruggevorderd – soms vele tienduizenden euro’s – met grote financiële en sociale problemen als gevolg.

De verhoren in een notendop: iedereen vindt het achteraf erg, ministeries wijzen naar elkaar en signalen kwamen niet waar ze moesten zijn of werden onvoldoende herkend. “Het wereldkampioenschap bestuurlijk onvermogen”, vat commissievoorzitter Chris van Dam het samen.

Halstarrig

De eerste week van de ondervragingen was het de beurt aan de ambtenaren. “Het lelijkste is als we elkaar allemaal de schuld gaan geven”, zegt secretaris-generaal van het ministerie van Sociale Zaken (SZW) Loes Mulder. Dat gebeurt toch.

Ambtenaren van het ministerie van Financiën, waar de Belastingdienst onder valt, zeggen grofweg: het alles-of-niets-beleid dat leidde tot de forse terugvorderingen was niet fraai. Maar het kwam van SZW en wij voerden het alleen uit. De commissie nam daar geen genoegen mee. “U was de hoogste baas, u had toch heel veel invloed?”, werd gevraagd aan voormalig Belastingdiensttopman Peter Veld. Dat was hij en dat had hij, maar Sociale Zaken was “halsstarrig”.

Volgens oud-topambtenaar Jaap Uijlenbroek van de fiscus is er niet één schuldige aan te wijzen:

Leijten ondervraagt Toeslagendirecteur over werkwijze

Ambtenaren van Sociale Zaken zeggen op hun beurt dat de Belastingdienst niet echt hard aan de bel heeft getrokken. “Ik heb nooit iemand boos aan mijn bureau gehad”, aldus oud-topambtenaar Marcelis Boereboom. En, is het punt van een aantal verhoorde SZW-ambtenaren, de Belastingdienst handhaafde hardvochtiger dan ons beleid voorschrijft.

De bewindslieden spreken in de tweede week van de verhoren ook over signalen die niet zijn doorgekomen. “Te weinig alarmbellen op allerlei niveaus”, zegt minister Wopke Hoekstra van Financiën. “Waarom zijn de alarmbellen niet gaan rinkelen? Dat komt omdat ik de informatie niet kreeg”, zegt voormalig minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher.

Een van de memo’s die nooit op de juiste plek naar boven zijn gekomen, is de waarschuwing van juridisch adviseur Sandra Palmen.

De belangrijkste waarschuwingen en adviezen uit het memo

Oud-staatssecretaris van Financiën Frans Weekers heeft het over “een leemlaag” waar niks doorheen komt en zijn opvolger Eric Wiebes “zag de lont niet branden van de bom die later ontplofte”. Toch gaan er gedurende de jaren dat de affaire speelt memo’s, notities, brieven, briefjes, rapporten en opmerkingen naar allerhande bewindspersonen.

Oud-staatssecretaris Wiebes probeert in zijn verhoor uit te leggen dat er sprake was van puzzelstukjes waarbij niemand de hele puzzel overzag. “Ja, hier is zo enorm iets misgegaan.” De commissie vindt dat ook, blijkt uit de soms felle en strenge toon van de verhoren. Commissieleden benadrukken dat bewindspersonen zelf verantwoordelijk zijn voor de informatiestroom op hun eigen departement en zich dus eigenlijk niet kunnen verschuilen achter ambtenaren die alarmbellen niet weten te vinden.

RTL Nieuws en Trouw

Premier Rutte hoorde pas vorig jaar over de volle omvang van de problemen, zegt hij. Hij kan zich niet herinneren dat hij er een gesprek over heeft gehad met een van de betrokken bewindspersonen. “Kan zijn, hoor, dat daarover gesproken is. Maar dat staat mij niet meer bij.”

Besproken wordt ook of de Tweede Kamer wel adequaat is geïnformeerd. “Nee, terugkijkend niet”, zegt Rutte. De afgelopen tijd kwamen veel documenten via RTL Nieuws en Trouw naar buiten, tot frustratie van het parlement. Minister Hoekstra vraagt zich voor de commissie af of “we hier hadden gezeten zonder vragen door de media en vanuit de Kamer”.

Wiebes antwoordde hij op vragen van de Kamer dat er niets bekend was over gedupeerde ouders, terwijl dat wel zo was.

Wiebes over zijn eigen antwoord: dat was schandalig

Gedurende de twee weken worden omstandigheden aangevoerd die een rol spelen bij het uit de hand lopen van de kinderopvangtoeslagaffaire. Zo leidt de Bulgarenfraude begin jaren 2010 tot een streng antifraude-klimaat, wordt geschetst. “Men wilde er een tandje bij”, zegt Weekers. “We hebben oog gehad voor de balans”, zegt Rutte. “Maar het kan zijn dat mensen grenzen hebben overschreden.”

En er was het problematische toeslagensysteem zelf, dat stamt uit 2005. Velen zijn er ongelukkig mee, omdat het te complex is voor burgers, omdat het wordt ingevoerd terwijl de Belastingdienst er nog niet klaar voor is, omdat werken met voorschotten altijd leidt tot correcties en omdat het systeem te rigide is. “Een fabriek zonder menselijke maat”, aldus oud-staatssecretaris Snel, de enige afgetreden bewindspersoon in deze affaire.

Blussen

Asscher wijdt voor de commissie uit over een eenvoudiger systeem waarbij het geld rechtstreeks naar de opvang gaat. “Ik dacht oprecht dat ik met de snelste oplossing bezig was.” Maar in de jaren dat daaraan wordt gewerkt, worden ouders nog steeds vermalen door het oude systeem.

Voorzitter Van Dam: “Ik krijg het beeld dat het huis in de fik staat en dat er een nieuw huis wordt gebouwd zonder het oude te blussen.” En het nieuwe huis komt er uiteindelijk niet, omdat het volgende (en dus huidige) kabinet er toch niet aan wil.

‘Pijn, alleen maar pijn’

Premier Rutte reflecteert in zijn verhoor – het laatste van de commissie- op wat fraudebestrijding eigenlijk is: “Je zoekt mensen die willens en wetens geld willen lospeuteren bij de overheid waar ze geen recht op hebben.” Dat dat hier is misgegaan, wordt nog eens duidelijk buiten het Kamergebouw, waar een aantal gedupeerden zich voor de laatste dag had verzameld. Een van hen vertelt over de “pijn, alleen maar pijn” waarmee ze de afgelopen weken voor tv heeft gezeten. “De betrokkenen eten er geen boterham minder om en ik loop bij de voedselbank.”

De parlementaire commissie presenteert op 17 december de bevindingen aan de Tweede Kamer. Dat document is overigens een reconstructie, zonder conclusies en zonder aanbevelingen.

BEKIJK OOK;

Dit weten we nu door de verhoren over de toeslagenaffaire

RTL 26.11.2020 De verhoren over de affaire met de uit de hand gelopen fraudejacht door de Belastingdienst zijn vandaag afgerond. RTL Nieuws-journalist Pieter Klein bracht samen Trouw-journalist Jan Kleinnijenhuis de affaire aan het licht. Zij wonnen daarvoor de prijs Journalist van het Jaar. Klein legt uit wat de verhoren van de afgelopen twee weken hebben opgeleverd.

Pieter, welke uitspraken vielen je het meeste op?

“Dat ambtenaren zeiden dat ze allemaal ‘buikpijn’ hadden, maar dat er geen enkele ‘buikpijnnotitie’ op het bureau van ministers is gekomen. Dat geen van de topambtenaren, ministers en staatssecretarissen echt snapten hoe heftig het beleid was, en hoe ernstig de fraudejacht was ontspoord.

Dat ze pas vorig jaar, na de onthullingen van RTL Nieuws en Trouw het ‘schaamrood op de kaken’ kregen. Toen ze het brandende lont zagen dat een sociale bom liet ontploffen. Toen ze zagen dat jarenlang ‘een bal richting het ravijn rolde’ en dat niemand had ingegrepen. En dat premier Mark Rutte uiteindelijk zei dat de harde aanpak na de Bulgarenfraude, ambtenaren misschien het idee had gegeven dat ze over de grenzen van de wet mochten gaan, terwijl dat niet de bedoeling was.”

Lees ook:

Toeslagenaffaire: Wiebes zegt niets te weten van ‘buikpijn’ bij topambtenaren

Wat heeft je het meest verbaasd?

“Het patroon van niet goed kijken naar het effect van wetten. Alleen kijken naar grote stelselwijzigingen of abstract naar ‘de schuldenproblematiek’. Niet goed luisteren naar signalen. Niet praten met gewone mensen die in de knel zaten. Dat politieke en ambtelijke bestuurders zelfs niet wisten hoe de wetgeving en regels in elkaar zaten, waardoor mensen onterecht tot fraudeur werden bestempeld en in nog grotere ellende terecht kwamen.

Dat er niet is geluisterd naar het vernietigende memo van die ene jurist uit 2017, die toen al zei dat de Belastingdienst ‘ontoelaatbaar’ handelde. Dat het toen al opgelost had kunnen worden. En dat zoveel belangrijke informatie al die tijd is achtergehouden voor parlement, pers en samenleving.”

Verandert dit nog iets voor de gedupeerden?

“Nee. Veel ouders hebben met afgrijzen en ongeloof naar de verhoren gekeken. Ook met woede, omdat de compensatie nog steeds heel traag gaat. Ze vinden het over het algemeen wel goed wat de parlementaire ondervraging heeft blootgelegd. En ik denk dat het uiteindelijke rapport van de commissie een nog ontluisterender beeld zal schetsen. Het enige voordeel voor de ouders is dat zij gehoord worden, dat hun zaak op de politieke agenda blijft staan, ook in de aanloop naar de verkiezingen, waardoor de druk op Den Haag heel groot zal zijn om het juiste te doen.”

Directeur Toeslagen in tranen tijdens verhoor toeslagenaffaire

Directeur Toeslagen Agaath Cleyndert breekt tijdens het begin van het verhoor van de toeslagenaffaire. Gesprekken voeren met gedupeerde ouders was, zei ze, het moeilijkste wat ze in haar loopbaan heeft gedaan

Komen de verhoorde kopstukken weg met ‘ik wist er niets van’?

“Dat moet blijken. Het is natuurlijk waar dat sommige betrokkenen niet alles wisten, of op sommige momenten niet alles konden weten. Maar de verhoren lieten ook zien dat te vaak niet is doorgevraagd, dat signalen zijn genegeerd. Of betrokkenen onder ede de waarheid en de gehele waarheid hebben verteld, is aan de commissie: als zou blijken dat de commissie tot de conclusie komt dat sommigen niet de hele waarheid hebben gesproken, kan de commissie aangifte doen wegens meineed. Het kan ook zijn dat de commissie het gewoon vaststelt. Daarnaast kijkt het Openbaar Ministerie nog naar mogelijke strafvervolging van de Belastingdienst; ook daar zou nieuwe informatie kunnen opduiken.”

Hoe kan het dat de verantwoordelijken niets wisten van dit enorme probleem?

“Veel van de problematiek was op zich jarenlang wel bekend. Forse terugvorderingen van toeslagen, met name bij de armste mensen. Of dat toeslagen teruggevorderd werden als niet de hele eigen bijdrage was betaald. Maar de meest schrijnende effecten kwamen pas in volle omvang op tafel nadat vorig jaar werd onthuld hoe ernstig de fraudejacht was ontspoord, en hoe duizenden mensen letterlijk zijn ‘aangereden door de overheid’. Of, zoals premier Rutte zei, toen bleek dat de ‘overheid die zó machtig is, en mensen moet beschermen, mensen heeft vermorzeld’.”

Is de belangrijkste bevinding dat binnen een ministerie informatie niet op de juiste plek komt?

“Als het goed functioneert, komen problemen juist wel in volle omvang op tafel. Dan vragen topambtenaren goed door, en leggen zij politici alle mogelijke scenario’s voor om in te grijpen. Minister Hoekstra (Financiën) legde uit dat een van de grootste problemen was dat de Belastingdienst informatie niet boven tafel kreeg, en daarna veel te defensief in het eigen gelijk bleef hangen, waardoor de informatievoorziening ‘verhullend’ was. Uit het verhoor van Mark Rutte bleek vandaag dat er ook op hoog niveau is gestuurd om niet alle informatie ruimhartig openbaar te maken.”

RTL Nieuws en Trouw publiceerden gezamenlijk over de misstanden in de ontspoorde fraudejacht van de Belastingdienst. Ouders werden onterecht aangemerkt als fraudeur en kwamen in grote problemen. Lees hier een overzicht van de affaire die onder meer staatssecretaris Menno Snel ertoe bracht de eer aan zichzelf te houden.

Er werden vaak zinnetjes gebruikt als ‘dat kan ik mij niet meer herinneren’. Werden ambtenaren en politici voorbereid?

“Ambtenaren en politici zijn inderdaad voorbereid op wat ze wel en niet moeten zeggen. Ze zullen niet het advies hebben gekregen om te liegen, omdat ze onder ede staan. Daarom waren ze heel precies in wat ze zich wel en wat ze zich juist niet herinnerden.”

Wat heeft de enquête opgeleverd?

“We hebben een heel ontluisterend inkijkje gekeken in hoe ons bestuur doorschoot in de fraudejacht en niet ingreep bij te harde wetgeving en te lang gemaakte fouten niet wilde toegeven. Daar is inmiddels iedereen van doordrongen. In politiek en bestuurlijk Den Haag zal het signaal zijn: als er ergens een probleem is, kijk er dan veel eerder naar. Een tweede conclusie is: je moet niet twee ministeries twee verschillende wetten laten uitvoeren, en niet goed kijken naar de uitvoering. Een derde conclusie: er moet in de wet veel meer aandacht zijn voor menselijke maat. En, heel simpel: ga gewoon praten met mensen.”

Wat zullen de consequenties zijn van de bevindingen van de verhoorcommissie?

“Dat moet nog blijken, als de commissie 17 december het verslag presenteert. De harde kantjes van het beleid zijn inmiddels al aangepast. In januari komt er een Kamerdebat over wat de politieke conclusies moeten zijn. Over hoe het verder gaat met het hele toeslagenstelsel, dat functioneerde als een ‘fabriek’ waarin geen oog was voor de menselijke maat, wordt in de formatie na de komende verkiezingen besloten.”

Lees ook:

Oud-staatssecretaris Snel: toeslagen is fabriek zonder greintje menselijke maat

RTL Nieuws; Mark Rutte Wopke Hoekstra Menno Snel Pieter Klein Belastingdienst Toeslagenaffaire Belastingdienst Kinderopvang Kinderopvangtoeslag

Rutte maakt nogmaals excuus aan slachtoffers kinderopvangaffaire

NOS 26.11.2020 Voorzitter Van Dam sluit het verhoor van Rutte af. Hij was de laatste getuige die is gehoord. De commissie presenteert op 17 december 2021 het eindverslag.

  • Het was vandaag de laatste dag van de openbare verhoren
  • Twee weken lang hoorde de commissie topambtenaren en politici
  • De commissie hoorde als laatste getuigen minister Hoekstra en premier Rutte

Liveblog gesloten

  • 6 UUR GELEDEN

Verhoor afgelopen

  • 6 UUR GELEDEN

Rutte: nogmaals excuus

Rutte is het met minister Hoekstra eens dat de kindertoeslagaffaire misschien nooit aan het licht was gekomen als de Kamerleden als Omtzigt en Leijten er niet zo hard op hadden “zitten duwen”. De premier herhaalt de excuses die hij eerder aan de betrokken ouders heeft gemaakt. Hij schaamt zich ervoor dat hij tien jaar premier is geweest en dat het probleem niet is opgelost. “Uiteindelijk ben ik de in de ogen van het land de baas is van het spul.”

Rutte gaat ook nog eens met de betrokkenen praten. “Dat was ik al van plan om in de zomer te doen, maar dat is er door corona nog niet van gekomen.

  • 7 UUR GELEDEN

Rutte: Kamer niet adequaat geïnformeerd

Op de vraag of Rutte vindt dat de Kamer adequaat is geïnformeerd over de toeslagenaffaire, zegt de premier: “Nee, terugkijkend niet. Dat memo van mevrouw Palmen had de Kamer natuurlijk moeten bereiken.” Het gaat dan om een memo uit 2017 van een topambtenaar, die vond dat ouders te hard werden aangepakt. Dat memo bleef lang onopgemerkt.

  • 7 UUR GELEDEN

‘Toeslagenaffaire is vergelijkbaar met aardbevingen Groningen’

Het verhoor van premier Rutte gaat verder. Hij gaat in op de vergelijking die hij eerder maakte tussen de toeslagenaffaire en de aardbevingen in Groningen. “Hier is een verschrikkelijk ongeluk gebeurd. Dit is overheidsfalen. Dit is de bal die richting het ravijn rolde en niemand stak een poot uit.”

Hij wijst erop dat de overheid een schild had moeten zijn voor burgers, maar dat in dit geval niet is geweest.

  • 7 UUR GELEDEN

Het verhoor is een kwartier geschorst

Om 15.35 uur gaat het verhoor van premier Rutte verder.

  • 7 UUR GELEDEN

‘Affaire lijkt op bal die richting ravijn rolt’

Rutte zegt stellig dat het helpen van mensen prioriteit had bij het kabinet. De rest, het oplossen van een politiek probleem bijvoorbeeld, was wat hem betreft achtergrondmuziek. “Het ging echt om de mensen die nu ook weer op het Plein staan. Het is verschrikkelijk wat hen is overkomen: huwelijksproblemen, kinderen die het moeilijk hebben.”

Hij vergelijkt de affaire met een bal die richting een ravijn rolt en op een gegeven moment niet meer te stoppen is.

Video afspelen

Rutte: de bal rolde in het ravijn

  • 7 UUR GELEDEN

‘Snel was goede staatssecretaris, had wat mij betreft niet weg gehoeven’

Vanaf juni 2019 is de kinderopvangtoeslagaffaire echt een groot onderwerp, zegt premier Rutte. Vanaf dan heeft hij er bemoeienis mee. Hij biedt staatssecretaris Snel zijn hulp en ondersteuning aan. Hij vindt het overigens onterecht dat Snel moest vertrekken. “Hij was een goede staatssecretaris. Ik had het volste vertrouwen in zijn aanpak.”

  • 8 UUR GELEDEN

Rutte: ik had moeten waarschuwen voor de balans

Rutte geeft toe dat ambtenaren door de verharding van de fraude-aanpak, na onder meer de ‘Bulgaren-fraude’, misschien het gevoel hebben gekregen dat ze verder konden gaan dan ze anders zouden doen. “We hebben oog gehad voor de balans, maar het kan zijn dat u ook gelijk heeft en dat mensen grenzen hebben overschreden.”

De premier zegt dat dit een van de lessen is die hij heeft getrokken: dat hij mensen had moeten waarschuwen dat fraude hard moet worden aangepakt, maar dat de balans ook goed in de gaten moet worden gehouden.

  • 8 UUR GELEDEN

Rutte: ik vind ook dat fraude moet worden aangepakt, maar wel in balans

Rutte heeft in zijn beginperiode als premier regelmatig gezegd dat alles op alles moet worden gezet om fraude te bestrijden. “Jazeker, daar heb ik een opvatting over.” Hij wijst erop dat het destijds niet om deze zaak ging, maar om bijvoorbeeld de ‘Bulgaren-fraude’ met onder meer huursubsidie. Hij vindt dat er wel oog moet zijn voor de menselijke maat.

  • 8 UUR GELEDEN

Rutte: in een keer alle info naar buiten brengen

Rutte zegt dat hij het verstandig vond om met de beantwoording van het wob-verzoek van 7 juni te wachten tot het rapport van de commissie-Donner er was. Dat kwam in oktober uit. Maar de premier vond het een goed idee om zo lang te wachten omdat het hem beter leek om alle informatie in een keer naar buiten te brengen.

Premier Rutte bij de parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag ANP

  • 8 UUR GELEDEN

Rutte ontkent dat hij stukken heeft tegengehouden

Twee dagen na de ministerraad op 7 juni werd er een wob-verzoek gedaan. Het antwoord daarop liet lang op zich wachten, beaamt Rutte. Maar hij ontkent dat hij de beantwoording heeft tegengehouden. Wel heeft hij geadviseerd om alle stukken in een keer naar buiten te brengen. “Maar dat heeft niet geleid tot weken vertraging.”

  • 8 UUR GELEDEN

Rutte: de bom ontplofte op 7 juni 2019

De bom ontplofte wat Rutte betreft tijdens de ministerraad op 7 juni 2019. “Toen was iedereen op de hoogte van de ernst in elk geval wat betreft de CAF-11-ouders.” Dat is de eerste groep van ongeveer 300 ouders, waarvan duidelijk werd dat zij het slachtoffer waren van een keiharde terugvordering van toeslagen.

  • 9 UUR GELEDEN

Rutte: memo-Palmen viel niet onder Rutte-doctrine

Het gaat over de zogenoemde Rutte-doctrine. Zo wordt het uitgangspunt genoemd dat ambtenaren onderling vrijelijk moeten kunnen communiceren. De premier vindt dat hun mails bijvoorbeeld niet mogen worden opgevraagd. Hij maakt een uitzondering voor wat hij klokkenluiderssignalen noemt, zoals het memo van topambtenaar Palmen uit 2017, waar het de afgelopen weken vaak over gaat. Daarin waarschuwde zij dat er sprake was van onbehoorlijk bestuur en dat ouders gecompenseerd moesten worden. Het memo werd genegeerd en dook opnieuw op in 2019.

  • 9 UUR GELEDEN

Rutte: niet bewust weinig aantekeningen gemaakt

Kamerlid Kuiken verbaast zich erover dat er nauwelijks aantekeningen gevonden zijn van gesprekken tussen ambtenaren op het ministerie van Algemene Zaken en de premier. Het lid van de parlementaire ondervragingscommissie vraagt zich af of er bewust heel weinig wordt opgeschreven, zodat die stukken ook niet kunnen worden opgevraagd. Rutte ontkent dat. Hij zegt dat de lijnen binnen AZ gewoon kort zijn. “Het is maar een klein ministerie.” Volgens hem wordt er alleen grappenderwijs weleens gewezen op de Wet Openbaar Bestuur, op basis waarvan journalisten en Kamerleden bijvoorbeeld een Wob-verzoek kunnen indienen. Kuiken: “Maar ik weet uit ervaring dat in elke grap een kern van waarheid zit”.

  • 9 UUR GELEDEN

Ook Rutte werd zich pas in juni 2019 bewust van grote problemen

Ook Rutte hoorde pas in juni 2019 van de omvang van de problemen met de kinderopvangtoeslag. Hij kan zich niet herinneren dat hij hier een gesprek over heeft gehad met een van de betrokken bewindspersonen. “Kan zijn, hoor, dat daarover gesproken is. Maar dat staat mij niet meer bij.”

Rutte zag dat de bal het ravijn in was gerold, maar consequen­ties blijven uit

AD 26.11.2020 Het verhoor onder ede was een primeur voor een premier die van de gelegenheid gebruik maakte om nogmaals zijn excuses aan te bieden voor de toeslagenaffaire. Politieke consequenties verbindt Mark Rutte daar niet aan, maar hij heeft wel een les geleerd, zei hij tegen de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag.

,,Het was een bal die het ravijn inrolde en niemand stak een poot uit.” Aan metaforen had de mini-enquête naar de toeslagenaffaire de afgelopen twee weken geen gebrek, dus deze beeldspraak van minister-president Mark Rutte kon er vanmiddag ook nog wel bij.

Lees ook;

Dat er bij Toeslagen een ramp gaande was, drong maar niet door tot kabinet

Dat er bij Toeslagen een ramp gaande was, drong maar niet door tot kabinet

Wie tussen de wielen van Toeslagen kwam was aan de goden overgeleverd

o Wie tussen de wielen van Toeslagen kwam was aan de goden overgeleverd

Nieuwsgieriger was de commissie echter naar de vraag hoe de premier zijn eigen rol had gezien. Hij is immers het enige politieke kopstuk dat al op zijn post zat toen de kiem voor het schandaal werd gelegd. De rest is vertrokken. Hij zit er nog.

Rutte legt de eed af tijdens zijn verhoor door de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag.

Rutte legt de eed af tijdens zijn verhoor door de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag. © EPA

Excuses

In zijn slotwoorden zei Rutte zich vooral te schamen dat het toeslagensysteem in de tien jaar dat hij in het Torentje zit nog altijd onveranderd is. Pogingen om het stelsel te veranderen strandden keer op keer, terwijl er intussen wel duizenden ouders  onbedoeld ‘tussen de wielen van de overheid’ zijn geraakt. Rutte zei daardoor geraakt te zijn: ,,Ik ben in de ogen van het land de baas van het spul. Ik kan daar niet voor weglopen.” En dus herhaalde hij de excuses die hij in januari van dit jaar tegen de slachtoffers had uitgesproken.

Ik ben in de ogen van het land de baas van het spul. Ik kan daar niet voor weglopen, aldus Mark Rutte.

Toch maakte Rutte zijn rol tijdens zijn verhoor een aantal keren kleiner dan zijn ondervragers lief was. Dat hij leiding had gegeven aan de ministeriële commissie die de fraudeaanpak tijdens zijn tweede kabinet flink opschroefde, deed Rutte eerst nog af als een vooral technisch voorzitterschap, zoals hij er vele heeft. Zo makkelijk kwam hij echter niet weg: had hij wel voldoende oog gehad gehad voor de ‘schaduwkant’ van die verharde aanpak? Immers, ouders die een foutje met de aanvraag van de kinderopvangtoeslag hadden gemaakt zijn het slachtoffer geworden van een nietsontziende fraudejacht, waarbij fundamentele rechtsbeginselen zijn geschaad.

Voorafgaand aan zijn verhoor werd de premier opgewacht door een aantal gedupeerde ouders.

Voorafgaand aan zijn verhoor werd de premier opgewacht door een aantal gedupeerde ouders. © ANP

Vergoelijken

Rutte snapte de vraag en gaf toe dat zijn rol ook weer niet zó klein was geweest. En ja, hij had ook een les getrokken: hij rekent het zichzelf aan dat hij het belang van rechtsbescherming onvoldoende heeft benadrukt toen het kabinet besloot om fraude harder aan te pakken ,,Ik had explicieter moeten zeggen: ja, we gaan het aanpakken, maar het mag niet gebeuren dat we grenzen over gaan.”

Dat die grenzen toch werden overschreden, kan wellicht komen doordat uitvoerende ambtenaren de aansporing van het kabinet niet juist hebben verstaan. ,,U kunt gelijk hebben, dat mensen het gevoel hebben gekregen dat ze verder moesten gaan dan ze normaal zouden doen. Maar ik kan niet vergoelijken dat iemand zoiets gedaan kan hebben”, zei de premier.

Venijn

Minister van Financiën Wopke Hoekstra had even daarvoor een hard oordeel over het functioneren van de Belastingdienst geveld. De CDA-bewindsman had geen goed woord over gehad voor de informatieverstrekking vanuit de fiscus. Dat verwijt kreeg Rutte vervolgens hard door de commissie in het gezicht gesmeten. Want gaf hij door zijn eigen ‘Rutte-doctrine’ om memo’s tussen ambtenaren niet te willen delen met het parlement zelf niet het verkeerde voorbeeld? En is de neiging bij zijn ministerie van Algemene Zaken om zo min mogelijk op papier te zetten niet ingegeven door angst dat informatie door parlement en media kunnen worden opgeëist?

De geheime notulen van de ministerraad die hij had mogen inzien, zo zei voorzitter Chris van Dam, ‘dragen niet bij aan het beeld dat transparantie prioriteit nummer één was bij dit kabinet.’ Over de vasthoudendheid van met name CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt werd tijdens kabinetsberaden niet altijd ‘met vriendelijke toon gesproken’, was de commissie gebleken. SP’er Renske Leijten, die met Omtzigt stapels Kamervragen had moeten stellen, voelde zich vaak met een ‘kluitje in het riet gestuurd’, zei ze. ,,Als de informatieverstrekking beter was geweest hadden we hier vandaag niet gezeten”, wierp zij Rutte met het nodige venijn voor de voeten.

Over de vasthou­dend­heid van met name CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt werd tijdens kabinetsbe­ra­den niet altijd ‘met vriendelij­ke toon gesproken’, was de commissie gebleken

Verschrikkelijk

De premier kon het haar slechts nazeggen, ook al omdat Hoekstra tijdens zijn verhoor het duo Omtzigt-Leijten, net als de vasthoudende verslaggevers van Trouw en RTL Nieuws, lof toezwaaide: ,,Als je kijkt naar dit dossier en je ziet hoe lang het heeft geduurd voor we in de richting van een oplossing zijn gaan bewegen, vraag ik me sterk af of we daar ooit zonder vragen en mediaberichten zouden zijn beland”, aldus de minister van Financiën.

Rutte herinnerde de commissie eraan wat er van hem en de rest van de politiek, ongeacht partijkleur, mag worden verwacht: ,,Niemand gaat de politiek in om mensen in hun diepste bestaan te kwetsen of te raken. Wij moeten zorgen dat mensen nooit tussen raderen van systeem komen.” Dat juist dát is gebeurd, vindt Rutte net als al die andere ex-bewindslieden die deze week te biecht gingen ‘verschrikkelijk’. Maar politieke consequenties trekt hij daar niet uit.

De bode begeleidt de premier naar zijn plek in de enquêtezaal, waar hij vanmiddag, als eerste premier ooit, onder ede werd gehoord.

De bode begeleidt de premier naar zijn plek in de enquêtezaal, waar hij vanmiddag, als eerste premier ooit, onder ede werd gehoord. © ANP

Fraudecommissie van Rutte leidde mogelijk tot hardere aanpak

NU 26.11.2020 Een commissie die in 2013 werd opgericht om fraude te bestrijden, onder leiding van premier Mark Rutte, heeft er mogelijk voor gezorgd dat de aanpak te streng werd. Er is geen directe link met de problemen die nu bekend zijn met de kinderopvangtoeslag, maar het kan ervoor hebben gezorgd dat een klimaat ontstond waarin ambtenaren “over de grens” konden gaan.

“Het kan pervers uitpakken”, zei Rutte donderdag voor de ondervragingscommissie die onderzoek doet naar de toeslagenaffaire.

Als er al een link is tussen de toeslagenaffaire waarbij ouders onterecht als fraudeur werden bestempeld en slachtoffer werden van te harde aanpak van de Belastingdienst, dan had die link er niet mogen zijn, zei de premier. “Er kunnen mensen het gevoel hebben gehad dat zij verder mochten gaan dan normaal”, zei Rutte verder.

Wat er in die anti-fraudecommissie wordt besproken, is geheim. Stukken mogen ook niet openbaar worden gemaakt, maar de ondervragingscommissie heeft ze wel mogen inzien.

“Het beeld is wel: we gaan fraude aanpakken. We zien nu dat het beleid kneiterhard is”, zei commissievoorzitter Chris van Dam (CDA). “Misschien is de indruk gewekt dat ambtenaren over de grens konden gaan”, antwoordde Rutte.

De informatievoorziening in dit dossier is ‘de crux’, zei Van Dam. Of beter gezegd: het gebrek eraan. Stukken die werden opgevraagd door Kamerleden kwamen niet boven tafel. Regelmatig werden zij verrast door berichten via de media, maar ook daar kwam informatie vaak pas boven tafel na Wob-verzoeken.

‘Rutte-doctrine’ hielp niet mee bij openheid

De commissie had het vermoeden dat de zogenoemde ‘Rutte-doctrine’ hier een rol in heeft gespeeld. De term dook op in een sms-bericht van een medewerker van Rutte waarin wordt gesproken over CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt die informatie wil van oud-staatssecretaris van Financiën Menno Snel.

Het betekent dat Rutte over het algemeen niet wil dat ambtelijke stukken zomaar openbaar worden gemaakt. Ambtenaren moeten “in alle veiligheid” kunnen werken en “onderling kunnen brainstormen”, zonder dat die gesprekken later publiekelijk worden, vindt de premier.

Dat heeft tot gevolg dat bijvoorbeeld journalisten die via een Wob-verzoek informatie boven tafel willen krijgen, te lang op informatie moeten wachten. Dat gebeurde regelmatig in de toeslagenaffaire.

Rutte wilde benadrukken dat zijn ministerie, Algemene Zaken, maar een kleine organisatie is waar niet altijd alles wordt bijgehouden. Verwijten van de ondervragingscommissie dat zijn departement belangrijke informatie voor de Kamer achterhield, ontkende hij.

Lees meer over: Politiek Toeslagenaffaire

Rutte: fraudecommissie leidde mogelijk tot ’verder dan normale’ aanpak

Telegraaf 26.11.2020 De speciale ministeriële commissie voor fraude kan ertoe hebben geleid dat ambtenaren ruimte zagen voor een aanpak die ’verder gaat dan normaal’. Dat zegt premier Mark Rutte donderdagmiddag in zijn verhoor over de toeslagenaffaire.

Rutte werd onder meer verhoord over die commissie, die in 2013 werd opgezet, onder meer naar aanleiding van de ’Bulgarenfraude’ met toeslagen. Kamerleden vragen Rutte wat voor impact die focus op fraude had voor de dienstverlening aan burgers. „Er is altijd het risico als je fraude gaat bestrijden, termijnen langer gaan duren”, zegt Rutte over die balans. „Maar het is in elk geval niet de bedoeling dat mensen tussen de wielen van de overheid gaan komen.”

Dat gebeurt in de toeslagenaffaire toch. En Rutte moet in het verhoor toegeven dat zijn fraudecommissie misschien wel aan bij heeft gedragen. „Het kan dat mensen in de uitvoering het gevoel hebben gekregen: we moeten verder gaan dan normaal.” De ministeriële commissie voor fraude-aanpak recenseert hij donderdagmiddag als ’matig geslaagd’.

In de podcast Kwestie van Centen bespreken Herman Stam en parlementair verslaggever Leon Brandsema wat er na de eerste verhoorweek aan het licht is gekomen in de toeslagenaffaire:

’Geen tijd voor alles op papier’

De Tweede Kamer voelt premier Rutte ook stevig aan de tand over de gebrekkige verslaglegging op zijn departement en informatievoorziening van het kabinet. „We hebben niet de tijd om alles op papier te zetten”, verdedigt Rutte zich in zijn verhoor over de toeslagenaffaire.

De ondervragingscommissie met Kamerleden die Rutte donderdagmiddag verhoort, blijkt op zijn ministerie van Algemene Zaken maar weinig documenten te hebben kunnen vinden over het toeslagendossier. „U heeft gekregen wat we hebben”, zegt Rutte. „Het is een heel klein departement. We hebben niet de tijd om alles op papier te zetten.”

De premier ontkent dat er weinig wordt vastgelegd om te voorkomen dat journalisten en Kamerleden later documenten op kunnen vragen. Dat wordt volgens Rutte wel eens ’grappend’ gezegd door zijn ambtenaren. „Maar dat wordt niet in actie omgezet.”

De commissie zet ook vraagtekens bij het gebrek aan openheid. Rutte wordt ondervraagd over wat in Den Haag de ’Rutte-doctrine’ wordt genoemd. De premier wil dat communicatie van ambtenaren onderling of met bewindspersonen niet naar buiten komt, tot het tot besluitvorming overgaat. „Ambtenaren moeten met elkaar vrij kunnen denken”, vindt Rutte. Anders kunnen ’opties niet worden gewogen’ of ’stomme ideeën’ niet worden geopperd, stelt de premier.

Fnuikend

Dat de toeslagenaffaire aan het licht is gekomen, is volgens minister Wopke Hoekstra (Financiën) vooral te danken aan de pers (RTL en Trouw) en Kamerleden (Renske Leijten en Pieter Omtzigt). Die ’fnuikende’ conclusie trekt Hoekstra tijdens zijn verhoor donderdagochtend.Die problemen worden Hoekstra pas in de loop van 2019 duidelijk. Het pijnlijke vindt hij dat het zo lang heeft moeten duren voordat de politieke top doorhad hoe duizenden ouders vermorzeld werden door de eigen overheid. En dan niet eens doordat die overheid dat zelf doorheeft.

Hoekstra donderdagmorgen tijdens de start van het verhoor. Ⓒ POLITIEK 24

„Het echt fnuikende van het dossier is eerlijk gezegd dat er al veel langer iets aan de hand is en dat het pas in 2019 op de agenda komt door berichten in de media en vragen uit de Kamer”, zegt Hoekstra. „En als die dingen niet waren gebeurd, is het de vraag of wij hier nu hadden gezeten.”

Hoekstra wordt geraakt als hij eind 2019, op de dag van het opstappen van zijn staatssecretaris Menno Snel, in de Tweede Kamer even met een paar gedupeerde ouders praat. „Het schaamrood staat je dan op de kaken”, omschrijft de minister zijn gevoel als hij hoort over de ellende die de ouders met hem delen.

„Mensen zitten daar letterlijk met tranen in de ogen te vertellen”, schetst Hoekstra. Hij schetst hoe ze ook verhalen over de problemen in het verlengde van de fraude-aanpak van de fiscus, zoals uithuiszettingen en huwelijksproblemen. „Waren we maar eerder met die ouders zelf in gesprek gegaan”, verzucht Hoekstra. „Dat is echt wel wat anders dan een werkbezoek aan een staatsdeelneming.”

Minister Wopke Hoekstra wordt donderdag gehoord door de parlementaire enquetecommissie Kinderopvangtoeslag. Ⓒ HOLLANDSE HOOGTE / ANP

Hoekstra vertelt donderdagochtend ook dat hem bij zijn aantreden in 2017 nog werd verzekerd dat de toeslagenafdeling van de Belastingdienst er uitstekend voor stond. In zijn overdrachtsdossier van ’zo’n 150 of 160’ pagina’s in totaal één pagina over de kinderopvangtoeslag ging. Maar bij zijn aantreden heeft de CDA-minister de problemen bij de Belastingdienst wel helder op zijn netvlies. „Ik heb die in mijn eerste debat groot, complex en hardnekkig genoemd.”

Volgens politiek commentator Wouter de Winther kunnen de politieke verhoren gevaarlijk zijn voor bewindspersonen, ook omdat het verkiezingstijd is. „Daarom worden ze vooraf getraind”, zegt hij in de parlementaire podcast Afhameren:

In het eerste gesprek met de hoogste ambtenaar van Financiën, Manon Leijten, vraagt Hoekstra naar de problemen bij de Belastingdienst. „Leijten zei: ’Toeslagen is eigenlijk het best functionerende deel van de Belastingdienst.’”, schetst Hoekstra, die zegt tijdens zijn ministerschap hij een ’sterker dan normale bemoeienis’ bij de fiscus heeft gehad.

De minister heeft wat de kinderopvangtoeslag betreft daar zijn vraagtekens bij: „Ik zeg tegen haar: mij als burger is wel opgevallen hoe complex het systeem is.” Hij vertelt over de vele wijzigingen die hij bij het aanvragen van de toeslag door moet geven. „Daarbij krijgen wij telkens meerdere brieven die niet consistent zijn. Dus ik leg bij haar (Leijten, red.) terug: ik hoop dat u gelijk heeft.” Hoekstra stipt daarbij aan dat hij op dat moment nog niet in beeld had hoe diep de toeslagenproblematiek echt is en hoe hard die ouders heeft geraakt.

BEKIJK MEER VAN; overheidsbeleid bedrog Wopke Hoekstra Mark Rutte

Ook premier Rutte kritisch over informatievoorziening binnen Financiën

NOS 26.11.2020 Pas in juni 2019 werd premier Rutte duidelijk hoe hevig de kinderopvangtoeslagaffaire uitpakte en wat de gevolgen waren van het “niet-proportioneel terugvorderen”. “Vanaf toen werd het een heel groot onderwerp, dat ook niet meer van mijn radar is verdwenen”, zei hij voor de parlementaire ondervragingscommissie.

Sinds dat moment heeft Rutte daar ook geregeld contact over gehad met staatssecretaris Snel, die uiteindelijk in december 2019 opstapte. Volgens Rutte verzuchtte Snel in de gesprekken met hem wel eens dat het zo moeilijk was om op het ministerie van Financiën bepaalde stukken boven water te krijgen en hoe groot de druk uit de Tweede Kamer was.

Rutte noemde het ernstig dat de informatievoorziening binnen Financiën niet goed loopt. Dat dat niet naar wens functioneerde, wist hij al langer en hij heeft er bij achtereenvolgende bewindslieden op aangedrongen dat te verbeteren. Volgens hem hebben die dat ook geprobeerd. Dat het bij de kinderopvangaffaire niet gelukt is om signalen dat het niet goed ging eerder boven water te krijgen heeft volgens hem geleid “tot het verschrikkelijke feit waardoor we hier nu zitten”.

De premier is het met minister Hoekstra eens dat de kinderopvangaffaire misschien nooit aan het licht was gekomen als Kamerleden als Omtzigt en Leijten er niet zo hard op hadden “zitten duwen”. Aan het eind van zijn verhoor herhaalde de premier de excuses die hij eerder ook al aan de betrokken ouders had gemaakt.

Bal in het ravijn

De ontwikkelingen in deze affaire vergeleek Rutte met een bal die is gaan rollen tot in het ravijn. Rutte zei dat “goedwillende Nederlanders tussen de wielen van de overheid terecht zijn gekomen en zich op geen enkele manier gesteund wisten in deze afgrijselijke kwestie en de overheid tegen zich zagen.”

De commissie vroeg Rutte of hij Snel niet eerder had moeten aansporen om in actie te komen. Rutte antwoordde daarop dat hem voor juni niet duidelijk was hoe ernstig de situatie was. “Als het bij zo’n groot departement als Financiën al niet zichtbaar is, dan is het bijna onmogelijk buiten zo’n departement. Maar natuurlijk zou ik hopen dat ik op signalen had gereageerd.”

Rutte: de bal rolde in het ravijn…!

Papieren stukken

Tijdens het verhoor van Rutte ging het lang over het al dan niet schriftelijk vastleggen van gesprekken en het al dan niet naar buiten brengen van documenten. De commissie had stukken opgevraagd over de kinderopvang en over fraudebestrijding en is er verbaasd over dat bij het ministerie van Rutte maar zo weinig op papier staat. De premier verklaarde dat doordat Algemene Zaken maar een klein departement is. “We hebben niet de tijd om alles op papier te zetten en er gebeurt veel mondeling.”

Rutte vindt het geen probleem dat er zo maar weinig schriftelijk wordt gerapporteerd. En volgens hem hoeven stukken over gesprekken tussen ambtenaren onderling en tussen ambtenaren en bewindslieden vóór er een besluit is genomen niet naar buiten te komen. “Je moet ideeën kunnen uitwisselen en je moet in veiligheid kunnen discussiëren.” In ambtelijk Den Haag staat dat bekend als de Rutte-doctrine.

Een kritisch memo van ambtenaar Palmen over de kinderopvangtoeslag moet volgens Rutte wel openbaar kunnen worden, omdat het daar om een signaal van een soort klokkenluider ging. Palmen schreef in haar memo dat de Belastingdienst laakbaar handelde, maar met haar memo werd niets gedaan. De premier had liever gezien dat dit memo terecht was gekomen bij de politieke top.

Bestrijding van fraude

De commissie vroeg Rutte ook of er niet te veel nadruk heeft gelegen op bestrijding van fraude, en of daardoor goedwillende burgers niet in de knel zijn gekomen. Het tweede kabinet-Rutte stelde in 2013 een ministeriële commissie in om de fraude aan te pakken en die commissie bleef tot 2015.

Rutte antwoorde daarop dat hij voldoende oog had voor de schaduwkanten van die aanpak en dat hij de balans voldoende in de gaten heeft gehouden. “Maar dat neemt niet weg dat u gelijk kunt hebben dat mensen in de uitvoering het gevoel gehad kunnen hebben dat ze verder moesten gaan dan ze normaal gesproken misschien zouden doen.”

Dit was de laatste dag van de verhoren van de ondervragingscommissie. Vorige week werden ambtenaren gehoord en deze week politici. De commissie komt over drie weken met een ‘verslag van bevindingen’, een onderzoek naar de feiten. De commissie trekt geen conclusies, en doet ook geen aanbevelingen.

BEKIJK OOK;

Rutte: had explicieter grenzen moeten stellen aan fraudejacht

RTL 26.11.2020 Premier Mark Rutte erkent dat hij wellicht ‘explicieter’ had moeten aangeven dat een hardere aanpak van misbruik van belastinggeld geen vrijbrief mocht zijn om rechten van burgers met voeten te treden. Dat zegt hij in een verhoor over de toeslagenaffaire.

Na een aantal veelbesproken fraudezaken hamerde het kabinet sterk op een strengere aanpak van misbruik van belastinggeld. Rutte vindt dat daarbij voldoende oog is geweest voor de balans tussen fraudebestrijding en dienstverlening aan burgers.

“Maar dat neemt niet weg dat in de uitvoering mensen het gevoel kunnen hebben gekregen dat ze wat verder moesten gaan dan ze normaal gesproken zouden doen”, erkent Rutte. “Dat kan nooit een rechtvaardiging daarin vinden. Maar het is wel gebeurd.”

Lees ook:

Oud-staatssecretaris Snel: toeslagen is fabriek zonder greintje menselijke maat

Verdedigend

Rutte kwam aan het begin van de middag aan het woord in het verhoor over de toeslagenaffaire. Vanochtend was minister van Financiën Wopke Hoekstra aan de beurt tijdens de verhoren.

Hoekstra zei zich regelmatig te ergeren aan de houding van ambtenaren van zijn ministerie, en bij de Belastingdienst in het bijzonder. Er werd te ontspannen en te verdedigend gereageerd op schandalen die aan het licht kwamen en van veel politieke onderwerpen leken veel ambtenaren het belang en de urgentie niet in te zien, zegt hij in een verhoor over de toeslagenaffaire.

Laconieke ambtenaren

Hoekstra schetste hoe hij voormalig staatssecretaris Menno Snel moest vervangen tijdens het mondelinge vragenuurtje in de Tweede Kamer over beschuldigingen van etnisch profileren bij de fiscus. De ondersteuning van ambtenaren was niet goed genoeg. “Dat kon echt niet”, blikt hij terug.

Ambtenaren konden hem niet verzekeren dat er geen sprake was, en reageerden te laconiek op de berichten. Ze adviseerden hem aan de ‘veilige kant’ te blijven.

Niet in dank afgenomen

De minister sprak de topambtenaar van zijn ministerie hierop aan en uitte zijn zorgen over het feit dat Snel op deze manier vaak de Kamer werd ingestuurd. Zijn kritiek op de Belastingdienst werd hem niet altijd in dank afgenomen, vertelt Hoekstra. Hij kreeg vaak berichten dat ambtenaren het vervelend vonden dat hij over de ‘hardnekkige problemen’ sprak.

Naarmate steeds meer duidelijk werd over de toeslagenaffaire, bleef de Belastingdienst te defensief, tot ergernis van de bewindsman.

Oud-staatssecretaris Snel: toeslagen is een fabriek zonder greintje menselijke maat

Toeslagen is een ‘enorme fabriek’, zegt Snel, waarbij het alleen maar gaat om het afvinken van velden in formulieren.

RTL Nieuws; Mark Rutte  Wopke Hoekstra  Menno Snel Belastingdienst Toeslagenaffaire Belastingdienst Toeslagenwet Kinderopvang Kinderopvangtoeslag

Rutte steekt hand in eigen boezem rond toeslagen­af­fai­re: ‘Grenzen overgaan mag niet’

AD 26.11.2020 Premier Mark Rutte zegt lessen te hebben getrokken uit de toeslagenaffaire. Een van de dingen die hij zich ‘aanrekent’ is dat hij het belang van rechtsbescherming onvoldoende heeft benadrukt toen het kabinet besloot om fraude harder aan te pakken ,,Ik had explicieter moeten zeggen: ja we gaan het aanpakken, maar het mag niet gebeuren dat we grenzen over gaan.”

In het tweede kabinet-Rutte werd fraudebestrijding een speerpunt van beleid, als gevolg van de Bulgarenfraude en de fraude met persoonsgebonden budgetten. Rutte gaf zelf leiding aan een ministeriële commissie, die een speerpunt maakte van de fraudeaanpak. De commissie die de toeslagenaffaire onderzoekt vroeg Rutte of hij indertijd wel genoeg oog heeft gehad voor de schaduwkant van dit beleid: mede hierdoor kon het gebeuren dat ouders die een klein foutje hadden gemaakt met hun kinderopvangtoeslag als fraudeur werden aangepakt.

Lees ook;

Snel kwam te laat uit de tunnel: ‘Ik zat vast in het defensief’

Rutte zegt dat hij de rechtsbescherming zelf altijd in het oog heeft gehouden, maar kan zich ook voorstellen dat ambtenaren die het beleid moesten uitvoeren dat signaal niet goed hebben verstaan. ,,U kunt gelijk hebben, dat mensen het gevoel hebben gekregen dat ze verder moesten gaan dan ze normaal zouden doen. Maar ik kan niet vergoelijken dat iemand zoiets gedaan kan hebben”, zei de premier.

Premier Mark Rutte

Premier Mark Rutte © Videostill

Informatieverstrekking

Rutte kreeg het in het begin van zijn verhoor flink aan de stok met de commissie, vanwege de manier waarop zijn kabinetten omgaan met het verstrekken van informatie. Juist bij de Belastingdienst duurde het vaak eindeloos voordat informatie naar boven kwam. De commissie vraagt zich af of Rutte niet zelf ook de hand heeft gehad in die trend. Op zijn eigen ministerie van Algemene Zaken worden bijvoorbeeld heel weinig aantekeningen gemaakt, waardoor de commissie moeite had te reconstrueren wat er en met wie wordt besproken. Volgens Rutte heeft hij nou eenmaal een klein ministerie en heeft hij ‘niet de mankracht’ of ‘de tijd’ om dingen op te schrijven.

Dat op Algemene Zaken ambtenaren worden aangespoord om zo min mogelijk op schrift te stellen moet volgens hem vooral ‘in grappende zin’ worden opgevat en heeft niks te maken met de vrees dat aantekeningen of app-verkeer opgevraagd zouden kunnen worden met een beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur (Wob). De commissie vindt die ontkenning opvallend en is bovendien kritisch over het besluit – met medeweten van Algemene Zaken – om in de toeslagenaffaire wettelijke termijnen voor openbaring van informatie op verzoek van journalisten opzettelijk te overschrijden en de boete voor lief te nemen.

Kluitje in het riet

Ook vroeg de Tweede Kamer meermaals vergeefs om ambtelijke memo’s, maar die hoefden volgens Rutte niet verstrekt te worden, omdat ambtenaren volgens hem vrij moeten zijn om ‘stomme ideeën en goede ideeën’ vrijelijk uit te kunnen wisselen, voordat het kabinet een besluit neemt. Deze uitleg wordt door Kamerleden als Pieter Omtzigt (CDA) al een tijdlang aangevochten, omdat die volgens hem in strijd is met artikel 68 van de Grondwet.

SP-Kamerlid Renske Leijten vindt dat het parlement te vaak ‘met een kluitje in het riet is gestuurd’: ,,Als de informatieverstrekking beter was geweest hadden we hier vandaag niet gezeten”, wierp zij Rutte tijdens diens verhoor voor de voeten.

Hoekstra prijst vasthoudende Kamer

Minister van Financiën Wopke Hoekstra stelde tijdens zijn verhoor dat als de Tweede Kamer en de media niet stug hadden doorgevraagd, de omvang van de toeslagenaffaire nog altijd niet bekend geweest. Hoekstra zei dat de stapel Kamervragen van Omtzigt en Leijten vooral door D66-staatssecretaris Menno Snel en zijn partijgenoten in het kabinet ‘bij vlagen als ongemakkelijk’ werd beschouwd.

Toch komt het duo, net als de vasthoudende verslaggevers van Trouw en RTL Nieuws, wat hem betreft vooral lof toe: ,,Als je kijkt naar dit dossier en je ziet hoe lang het heeft geduurd voor we in de richting van een oplossing zijn gaan bewegen, vraag ik me sterk af of we daar ooit zonder vragen en mediaberichten zouden zijn beland.”

Hoekstra denkt dat ook een oplossing nog lang niet in zicht zou zijn geweest. ,,Zonder de Kamer hadden we hier niet gezeten.” Volgens Hoekstra zat het ministerie een hele poos ‘niet aan de goede kant van de lijn’.

Ergernis

Hoekstra velde in zijn verhoor een hard oordeel over het functioneren van de Belastingdienst. Dat leidde bij hemzelf de afgelopen jaren meermaals tot ergernis. Problemen werden niet opgelost en de informatieverstrekking schoot meer dan eens tekort, zei hij tegen de commissie.

Hoekstra zei dat hij er soms pas op de achterbank van de dienstauto achter kwam dat ergens halverwege een ambtelijke notitie een probleem werd gesignaleerd. En als er iets misging, dan proefde hij te vaak een ‘ontspannen houding’.

Ontspannen houding

Dat gebeurde bijvoorbeeld bij de problemen met de inning van de erf- en schenkbelasting, die de schatkist een tegenvaller van 400 miljoen euro bezorgde. ,,Dan werd er gezegd: het is binnenkort opgelost. Maar vervolgens is het niet opgelost. Dat is een soort ontspannen houding die je op meerdere dossiers ziet.”

De Belastingdienst zou bij problemen juist moeten zeggen: ‘wat ontzettend vervelend, we gaan alles op alles zetten’, aldus Hoekstra. In het geval van de toeslagenaffaire was het volgens hem beter geweest als de dwanginvorderingen eerder stop waren gezet, in plaats van eerst nog meer informatie te vergaren en dingen uit te zoeken.

Minister Wopke Hoekstra van Financiën wordt gehoord door de parlementaire enquêtecommissie kinderopvangtoeslag, tijdens de laatste dag van de hoorzittingen van de tijdelijke commissie.

Minister Wopke Hoekstra van Financiën wordt gehoord door de parlementaire enquêtecommissie kinderopvangtoeslag, tijdens de laatste dag van de hoorzittingen van de tijdelijke commissie. © ANP

Terugkerend probleem

Een terugkerend probleem bij de Belastingdienst is volgens Hoekstra dat er ‘te weinig controle is op wat er daadwerkelijk gebeurt’. Toen hij in de Kamer zei dat de problemen ‘hardnekkig’ waren, werd hem dat door de top van de Belastingdienst niet in dank afgenomen. Hoekstra: ,,Het leverde irritatie op, want ik zou de problemen groter maken dan ze zijn.”

Hoekstra ging zich in toenemende mate bemoeien met een aantal problemen bij de Belastingdienst. Verantwoordelijk staatssecretaris Menno Snel vond dat ‘niet altijd makkelijk’, aldus Hoekstra, omdat bewindspersonen nou eenmaal ‘het liefst hun eigen winkel runnen’.

Snel zei gisteren tegen de commissie dat hij zich te lang samen met de Belastingdienst ‘te defensief’ had opgesteld en pas laat ‘uit de tunnel’ kwam. Hoekstra is het daarmee eens. ,,Ik denk dat ik dat onderschrijf, dat die zelfreflectie klopt.”

Verhoren toeslagenaffaire ‘Rutte-doctrine’ voorkomt dat discussiestukken openbaar worden

RTL 26.11.2020 De ‘Rutte-doctrine’ schrijft voor dat de Tweede Kamer en journalisten geen toegang krijgen tot bepaalde stukken bij ministeries. Dat zei premier Mark Rutte tijdens zijn verhoor over zijn rol in de toeslagenaffaire. Rutte wil niet dat mails tussen ambtenaren onderling of tussen ambtenaren en bewindspersonen over bepaalde ideeën of voorstellen openbaar worden.

Een ambtenaar vroeg Rutte een tijd geleden naar het effect van de doctrine, waardoor toenmalig staatssecretaris Menno Snel (Financiën) bepaalde stukken niet aan de Kamer kon geven. De sms die de ambtenaar heeft gestuurd, werd voorgelezen door de ondervragingscommissie tijdens het verhoor.

Rutte wil niet dat mails tussen ambtenaren onderling of tussen ambtenaren en bewindspersonen over bepaalde ideeën of voorstellen openbaar worden. “Daar moet je als ambtenaren gewoon over kunnen mailen zonder dat die mails naar buiten komen”, legt hij uit.

Live:

Rutte verklaart onder ede over toeslagenaffaire, kijk hier live mee

Dat geldt niet voor alle stukken, benadrukt Rutte. Notities of mails waarin ambtenaren aan de bel trekken over de werking van een systeem, moeten wel openbaar worden gemaakt. Een memo waarin wordt gewaarschuwd voor de manier waarop Toeslagen een groep ouders behandelt, had bijvoorbeeld veel eerder naar boven moeten komen. “In een goed functionerend systeem zou je verwachten dat zo’n signaal, dat raakt aan de rechtszekerheid van mensen, zou doordringen tot de hoogste laag.”

 pieter klein

@pieterkleinrtl

Cursus Wob, die immers de ‘goede en democratische bestuursvoering’ dient: Ook uit stukken voor intern beraad moeten tenminste feiten & feitelijke gegevens openbaar worden, geachte minister-president. Volgt uit wet & jurisprudentie. #toeslagenaffaire #rechtsstatelijkheid

2:27 PM · Nov 26, 2020 from Hilversum, Nederland 92 39 people are Tweeting about this

Geen aantekeningen

De commissie stelde ook vast dat er op het ministerie van Algemene Zaken nauwelijks notities zijn. Toen werd gezocht op documenten over de kinderopvangtoeslag, werd bijna niets gevonden. Volgens Rutte komt dat doordat hij nu eenmaal een klein departement heeft. “Bij bijna geen enkel gesprek maken we aantekeningen”, zegt hij.

Rutte ontkent dat er niet wordt genotuleerd om te voorkomen dat documenten via de Wet openbaarheid van bestuur (WOB) naar bovenkomen. Daar wordt weleens over gegrapt maar dat wordt ‘niet omgezet in actie’, aldus de premier.

Lees ook:

Oud-staatssecretaris Snel: toeslagen is fabriek zonder greintje menselijke maat

RTL Nieuws; Mark Rutte Belastingdienst Toeslagenaffaire Belastingdienst Toeslagenwet  Kinderopvangtoeslag Kinderopvang

Hoekstra: omvang toeslagenaffaire pas duidelijk door berichten in media

NOS 26.11.2020 De informatiehuishouding vanuit de Belastingdienst is echt niet op orde. Dat zei minister Hoekstra voor de parlementaire ondervragingscommissie die onderzoek doet naar de kinderopvangtoeslagaffaire.

“Als je ziet wat voor zoektocht ouders hebben moeten ondernemen om hun dossier compleet te maken, dat lijkt in heel veel karakteristieken op hoe dossiers klaargemaakt moesten worden om de staatssecretaris voor te bereiden op een debat in de Kamer”, verduidelijkte hij.

Hoekstra zei ook dat de omvang van de affaire met de kinderopvangtoeslag pas in 2019 echt nadrukkelijk op de agenda is gekomen door een uitspraak van de Raad van State, berichten in de media en vragen van Kamerleden. Hij noemde het fnuikend dat er al veel langer iets aan de hand was. Maar volgens hem was het zeer de vraag “of we hier vandaag zouden hebben gezeten” als die uitspraak en de berichten in de media er niet waren geweest.

Over de slechte informatievoorziening binnen de Belastingdienst gaf hij nog als ander voorbeeld dat hij zelf pas in een laat stadium hoorde dat er een flinke financiële tegenvaller was bij de erf- en schenkbelasting.

Hoekstra: toeslagen pas op agenda door media

Eerder gedupeerden tegemoet komen

Achteraf vindt Hoekstra dat er al eerder actie had kunnen worden ondernomen om de gedupeerden van de toeslagaffaire tegemoet te komen, maar hij had in de zomer van 2019 wel begrip voor de vrees binnen zijn ministerie voor ‘precedentwerking’. Het kabinet wachtte op een rapport van oud-minister Donner over de affaire, waarin ook voorstellen werden gedaan over compensatie van de gedupeerden. Dat rapport kwam later dan werd gedacht, zei Hoekstra.

Hoekstra noemde het verschrikkelijk dat mensen in de steek zijn gelaten en hij zei dat het schaamrood hem op de kaken staat. “Dat de overheid waar deze mensen op vertrouwd hebben dit gedaan heeft, is echt buitengewoon pijnlijk.” Hij vindt dat eerder met de betrokken ouders gesproken had moeten worden en hij zei ook dat staatsecretaris Snel te lang is meegegaan in de “defensieve houding van de Belastingdienst”.

Hoekstra vertelde ook dat hij bij het begin van zijn ambtsperiode van zijn secretaris-generaal te horen kreeg dat de afdeling Toeslagen het best functionerende onderdeel van de Belastingdienst was. Hij vond zelf wel vanaf het begin dat het systeem van kinderopvangtoeslag erg complex was. Hoekstra wist dat ook uit eigen ervaring, omdat hij zelf jonge kinderen heeft.

Kantelmoment

In 2018 was hij zelf nog nauwelijks betrokken bij de kinderopvangaffaire. Volgens hem was het ‘kantelmoment’ de uitspraak van de Raad van de State in april 2019. De strekking van die uitspraak was dat de Belastingdienst wettelijke mogelijkheden had om minder hard met mensen om te gaan die een klein foutje hadden gemaakt bij het invullen van de kinderopslagformulieren.

In mei 2019 werd Hoekstra naar eigen zeggen zelf voor het eerst met de neus op de feiten gedrukt, toen hij in het vragenuur in de Tweede Kamer op het matje werd geroepen over etnisch profileren door de Belastingdienst. Tot ergernis van Hoekstra was toen niet duidelijk hoe dat precies zat.

Het is vandaag de achtste en laatste dag van de verhoren van de ondervragingscommissie. Vanmiddag komt ook nog premier Rutte.

Hoekstra: ‘Waren we maar eerder met gedupeerde ouders in gesprek gegaan’

NU 26.11.2020 Minister van Financiën Wopke Hoekstra had gewild dat hij eerder met gedupeerde ouders van de kinderopvangtoeslagaffaire in gesprek was gegaan. In de gesprekken die Hoekstra met hen heeft gehad, kwam de ellende pas echt goed bij hem binnen en werd er vervolgens actie ondernomen.

“Waren we maar eerder met de ouders in gesprek gegaan”, zei Hoekstra donderdag tegen de ondervragingscommissie die onderzoek doet naar de toeslagenaffaire. “Op zo’n moment komen de problemen veel indringender naar voren en zie je wat er gebeurt in de levens van mensen.”

Bij werkbezoeken aan de Belastingdienst worden volgens Hoekstra “processen uitgelegd”. En dat zijn geen persoonlijke verhalen, vindt hij. Hoekstra hoorde in persoonlijke gesprekken met gedupeerde ouders dat de financiële problemen leidden tot echtscheidingen en andere problemen.

“Dat de overheid waarop zij vertrouwden daar verantwoordelijk voor was, is buitengewoon pijnlijk”, zei Hoekstra. Hij hield een gevoel van “schaamte en boosheid” aan die gesprekken over.

De boosheid zat hem met name in de traagheid van de processen bij de Belastingdienst om de problemen op te lossen, maar ook bij de ambtenaren. Hoekstra wilde op een gegeven moment persoonlijk bij de ouders langsgaan, maar dat werd op het departement als “ingewikkeld” afgedaan. Het was niet eens duidelijk om hoeveel mensen het zou gaan, waarschuwden de Belastingdienst-medewerkers.

“Toen heb ik gezegd: ‘Het maakt me niet uit met hoeveel mensen je naar gedupeerden gaat, maar je regelt het'”, aldus Hoekstra. “Ik was echt boos.”

Hoekstra schetst gemakzuchtige houding bij Belastingdienst

Hoekstra schetste sowieso een gemakzuchtige houding van de ambtenaren bij de Belastingdienst. Hij miste de houding om grote problemen echt aan te pakken. “Er is onvoldoende gevoel voor urgentie en relevantie.”

Een voorbeeld waar hij zelf bij betrokken was, is de schenk- en erfbelasting. Er werd 4 miljoen euro te weinig opgehaald op een totaalbedrag van 2 miljard. Een relatief klein bedrag, maar Hoekstra miste op dat moment de informatie van zijn ambtenaren zodat er tijdig kon worden bijgestuurd.

Hoekstra: “Er was een vrij ontspannen houding van: we hebben het binnenkort wel opgelost. Maar dat was helemaal niet zo.”

Er werd uitgelegd waarom het heeft kunnen gebeuren, waarom het niet erg is en dat het wordt opgelost, maar Hoekstra vond die uitleg niet goed genoeg. “De houding was niet: wat vervelend dat dit zo is gegaan, we gaan nu alles op alles zetten om dit op te lossen. We moesten er heel hard gaan trekken.”

Hoekstra proefde zelfs irritatie bij de medewerkers dat hij zo kritisch op de informatievoorziening was. Dat gebeurde ook toen hij de problemen bij de fiscus in 2018 tijdens een Kamerdebat “groot, hardnekkig en complex” noemde. “Ik hoorde via via dat men dat niet prettig vond.”

Ook kritiek van Hoekstra op oud-staatssecretaris Snel

De defensieve houding die oud-staatssecretaris Menno Snel beschreef toen hij woensdag werd gehoord, herkende Hoekstra.

Overigens ging Snel zelf ook niet vrijuit. “De staatssecretaris was fantastisch op het gebied van fiscaliteit”, zei Hoekstra. “Maar we zagen allebei dat de problemen bij de Belastingdienst hardnekkig waren.”

Daarmee leek Hoekstra Snel, die als staatssecretaris de Belastingdienst in zijn portefeuille had, te verwijten dat hij de toeslagenaffaire niet goed heeft aangepakt.

Lees meer over: Politiek Toeslagenaffaire

Dag 7 – 25.11.2020

Snel: het duurde te lang tot ik in actie kwam voor gedupeerde kindertoeslagouders

NOS 25.11.2020 Aan het eind van het uren durende verhoor wordt Snel gevraagd om terug te kijken naar zijn eigen functioneren. Hij heeft de commissie proberen te overtuigen dat hij niets liever wilde dan de gedupeerde ouders ruimhartig te compenseren voor geleden schade. Hij vindt dat hij te vaak te laat belangrijke informatie kreeg van zijn ambtenaren. “Daarom duurde het zo lang tot ik in actie kon komen.”

  De Tweede Kamer onderzoekt in twee weken hoe het zo mis heeft kunnen gaan met de kinderopvangtoeslag.

  Vanochtend heeft oud-staatssecretaris Tamara van Ark van Sociale Zaken gesproken.

  Daarna gevolgd door voormalig staatssecretaris Menno Snel, die moest aftreden om de affaire.

  Vorige week werden hoge ambtenaren ondervraagd, lees hier hoe ze elkaar de schuld gaven.

Liveblog gesloten

Verhoor afgelopen

Morgen gaan de verhoren door met de huidige minister Hoekstra van Financiën en premier Rutte.

Snel zat vast in ‘defensieve houding’ en betreurt uitblijven snelle hulp

Zelf heeft hij de fout gemaakt door in de soms kleine, signalerende zinnen in nota’s op te pikken dat er iets behoorlijk mis ging. “Ik neem het mezelf kwalijk dat ik die attentiezinnetjes blijkbaar niet heb opgepikt. Ik zat in het defensieve vast. Als dit nog een keer mag meemaken in mijn leven, hoop ik sneller uit die tunnel te komen.”

Snel concludeert: het heeft veel te lang geduurd voor ouders, we liepen teveel achter de bal aan

De voormalige staatssecretaris vindt dat hij

Lees ook: het nieuwsartikel over het verhoor van Snel

BEKIJK OOK;  Ex-staatssecretaris Snel: informatiehuishouding op Financiën was een bende

Mijn broek viel van mijn kont, zegt Snel over de harde aanpak ‘fraude’-ouders

Het verhoor van Snel gaat verder over de harde aanpak van ouders die schuldig werden bevonden aan fraude, terwijl dat – zo als later bleek – eigenlijk bijna altijd onterecht was. “Als je eenmaal in het oog komt van de afdeling toezicht, dan heb je geen schijn van kans.” De afdeling toezicht pikte via de computer ouders eruit die een hoge kinderopvangtoeslag kreeg, vaak mensen met een laag inkomen en van allochtone afkomst. Snel kon zich niet voorstellen dat de Belastingdienst zich schuldig heeft gemaakt aan etnisch profileren. “Het is verschrikkelijk.”

Even pauze tot 15.20 uur

Snel is al meer dan twee uur aan het woord, dus tijd voor een korte pauze.

‘Onze informatiehuishouding was een bende’

Snel spreekt zijn verbazing uit dat hij allerlei belangrijke documenten niet onder ogen kreeg en dat er zelf nog steeds onbekende memo’s naar boven komen. “Er worden 36 miljoen stukken doorzocht en daarna komt er weer een nota boven”, constateert hij, maar heeft geen verklaring. “I don’t get it.” Hij deelt de frustratie van de onderzoekscommissie. “De informatiehuishouding was een bende. Alles werd niet gevonden.”

Video afspelen

Snel: informatiehuishouding Financiën bende

Snel hekelt aanpak ministerie om leed getroffen ouders te verzachten

De D66-politicus wilde in zijn periode de gedupeerde groep ouders “recht doen”, maar dat was niet eenvoudig. Ambtenaren bij de Belastingdienst reageerden “te defensief” op de groeiende kritiek op hun functioneren. Hij wilde de ouders ruimhartig compenseren, maar er was een bedrag van 500 euro vastgesteld. Snel is scherp over de werkwijze van de afdeling Toeslagen. “Het was een fabriek zonder menselijke maat. Als je een vinkje niet goed had ingevuld, werd je toeslag hupsakee ingetrokken.”

Snel vroeg zijn ambtenaren om ruimhartig te zijn bij rechtszaken, die inmiddels liepen tegen als fraudeurs bestempelde ouders. Aan zijn oproep werd nauwelijks gehoor gegeven.

Snel: toeslagen fabriek zonder menselijke maat

Voorzitter Van Dam doet even stapje terug, vanwege voetbalvriendschap dochter

 Jorn Jonker

@Jorn

De dochters van Van Dam en Snel kennen elkaar goed (via voetbal) en daardoor kennen de heren elkaar ook, hoor ik nu. Om elke schijn te vermijden is Van Dam nu geen voorzitter van de ondervragingscommissie maar Attje Kuiken.

Zinnetje in memo 88 niet gezien

De voormalige staatssecretaris Snel dacht dat hij in 2018 met het aanbieden van financiële compensatie en een excuus het probleem voor de gedupeerde ouders adequaat had opgelost. De Nationale Ombudsman was heel pittig geweest. “Maar het goede nieuws was; we nemen deze aanbevelingen over.” Snel beloofde ook nog een aantal aanbevelingen over te nemen. “Daarmee leek dat dossier voor mij minder belangrijk.”

Hij benadrukt dat hij heel veel dossiers over allerlei onderwerpen onder ogen kreeg. In een dossier heeft een zinnetje gestaan waarin gewaarschuwd werd voor een structureler probleem. “Ik kreeg honderden dossiers en het kan zijn dat ik het allerlaatste zinnetje in memo 88 niet heb opgemerkt.”

Snel: in mijn begin ging het niet veel over de kinderopvangtoeslag

D66-politicus Menno Snel was staatssecretaris van Financiën van oktober 2017 tot december 2019, toen hij aftrad vanwege de toeslagaffaire. Bij zijn overdracht kreeg hij geen dossier overhandigd om hem te wijzen op de financiële problemen bij ouders en gastouders. Het dossier werd prangend, zegt hij, in het voorjaar van 2019. Met de minister van Financiën Wopke Hoekstra had hij er ook geen gesprekken over. “In het voorjaar van 2019 was dit geen dossier dat zo hoog opspeelde dat ik daar veel contact over had met de minister.”

Pauze tot 13.00 uur, daarna ex-staatssecretaris Snel aan het woord

Van Ark heeft meerdere malen in het verhoor gezegd dat ze niet heeft gezien dat het zo misging bij het terugvorderen van kinderopvangtoeslagen bij de Belastingdienst. Ze zag wel problemen: de complexiteit van het systeem, de voorschotsystematiek, het vaststellen van de toeslag achteraf en de verantwoordelijkheid die erg bij de ouders lag. “Ik had meer moeten doorvragen toen ik signalen kreeg dat ouders in de problemen zaten.”

Nog even nalezen?

Lees hier een aantal artikelen over de Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag terug:

  • Asscher zag, net als Wiebes, omvang kinderopvangaffaire niet
  • Verhoren kinderopvangtoeslag op de helft, wie krijgt volgende week de schuld?
  • Oud-baas fiscus: toeslagenaffaire is door mensen veroorzaakte ramp
  • Verhoren kinderopvangtoeslagaffaire: van genegeerde ambtenaar tot Rutte

De kern van het verhaal van Van Ark

BEKIJK OOK;  Ex-staatssecretaris Van Ark: ‘Had graag eerder van problemen geweten’

Gedupeerde ouders moeten wachten op compensatie, maar Van Ark weet niet precies waarom

In 2019 erkent het kabinet dat een aantal ouders onterecht hard aangepakt is door de Belastingdienst met het terugvorderen van hoge bedragen kinderopvangtoeslag. Staatssecretaris Snel van Financiën stelt voor om de ouders van de zogenoemde CAF-11-zaak zo snel mogelijk financieel te compenseren. Uiteindelijk gebeurt dit niet en wordt de commissie-Donner aan het werk gezet om de kwestie nog beter uit te zoeken en te kijken hoe hoog die tegemoetkoming moet worden.

Van Ark was voorstander van snelle financiële compensatie, maar weet niet precies waarom er niet meteen is uitbetaald. De commissie vraagt of dit ook komt door een strijd tussen het ministerie van Financiën en het ministerie van Sociale Zaken over het betalen van deze rekening. Er zijn pittige discussies geweest tussen ambtenaren van deze twee ministeries, erkent Van Ark. “Er waren wel lelijke discussies in de machinekamer van het ministerie.”

 Jorn Jonker

@Jorn

Nu over compensatie van ouders. Van Ark maakt duidelijk dat ze aanvankelijk positief reageerde op het voorstel om ouders in de CAF11-zaak snel te compenseren. Maar dat gebeurde destijds uiteindelijk toch niet. Is dat gevolg van druk SZW? “Niet dat ik weet.”

Oud-staatssecretaris Snel: ‘Toeslagensysteem had geen menselijke maat’

NU 25.11.2020 Menno Snel, staatssecretaris van Financiën tussen 2017 en 2019, had graag gezien dat de omgang met klachten van gedupeerden binnen de Belastingdienst veel beter veranderd was. Het toeslagensysteem was volgens hem “een fabriek”.

“De kern van wat er misging bij het systeem Toeslagen, is dat het gebouwd is zonder een greintje menselijke maat”, zei Snel woensdag tegen de ondervragingscommissie die de toeslagenaffaire onderzoekt.

De afdeling Toeslagen van de Belastingdienst is verantwoordelijk voor de uitbetaling van kinderopvangtoeslag aan de ouders. Dat is in duizenden gevallen misgegaan, omdat ouders door de fiscus onterecht werden verdacht van fraude.

De wet schreef toen voor dat bij een kleine fout bij het betalen van de eigen bijdrage, alle uitbetaalde toeslagen werden teruggevorderd. Dat leidde tot stopzetting van toeslagen en rekeningen van soms tienduizenden euro’s, met grote financiële problemen tot gevolg.

Het toeslagensysteem is de afgelopen dagen tijdens de verhoren vaker aangeduid als een “fabrieksproces” dat maar moeilijk te stoppen bleek, ook al doken regelmatig schrijnende verhalen van ouders op.

Snel schetste het beeld dat de afdeling Toeslagen slechts bezig was met een afvinklijst. “Als je ergens het vinkje niet goed zet, gaat het er niet om of het fraude is of niet. Dan is het van: hupsakee, weg met die toeslagen.”

Belastingdienst te vaak in het defensief

De oud-bewindsman vond dat de Belastingdienst soms te defensief reageerde op kritiek van buiten. “Er zit een kern van waarheid in die kritiek. Dat moet je proberen te pakken.”

Naar de reden van die defensieve toon kon Snel alleen maar gissen. “Misschien was het de cultuur, misschien de felheid van de aanvallen? Ik weet het niet.”

“Ik kwam in het defensieve vast te zitten. Ik hoop dat ik daar een volgende keer sneller uitkom.”

Snel wees op risico’s voor nieuw stelsel

Snel werd de afgelopen dagen meerdere keren aangewezen als de persoon die op het laatste moment een wijziging blokkeerde waarmee de ellende met het terugvorderen van de toeslagen wellicht eerder gestopt had kunnen worden.

Op Sociale Zaken, het ministerie dat de regels bepaalt voor de kinderopvang, werd hard aan die oplossing gewerkt, maar Financiën, verantwoordelijk voor de uitvoering, waarschuwde voor de risico’s.

In het plan van Sociale Zaken kwam de uitvoering bij DUO te liggen, in plaats van bij van de Belastingdienst. “Van Ark (destijds staatssecretaris van Sociale Zaken, red.) mocht zelf de beslissing nemen. Ik zei alleen maar dat het risicovol was.”

Tamara van Ark werd eerder op de dag gehoord en verklaarde dat ze uiteindelijk op basis van de informatie die ze van Snel kreeg, besloot ervan af te zien het toeslagenstelsel om te bouwen.

Lees meer over: Politiek  Toeslagenaffaire

Verhoor toeslagenaffaire Snel: toeslagen is fabriek zonder greintje menselijke maat

RTL 25.11.2020 De ‘kern’ van wat er mis is gegaan in het schandaal met de kinderopvangtoeslag is dat Nederland een stelsel kent ‘zonder een druppeltje menselijke maat’. Dat zegt oud-staatssecretaris Menno Snel (Financiën) in een verhoor over zijn rol in de affaire.

Toeslagen is een ‘enorme fabriek’, zegt Snel, waarbij het alleen maar gaat om het afvinken van velden in formulieren.

Te defensief

De Belastingdienst in zijn algemeen was vaak ‘veel te defensief’ als er kritiek kwam. Ja, de fiscus kreeg veel te verduren, maar als kritiek terecht was, moest de Belastingdienst daar beter mee omgaan.

De ondervragingscommissie las bijvoorbeeld een conceptbrief voor van ambtenaren over de handelswijze van de Belastingdienst, die Snel in de uiteindelijke versie veel steviger heeft aangezet.

Oud-staatssecretaris Snel: toeslagen is een fabriek zonder greintje menselijke maat ..

Lees ook:

Staatssecretaris Menno Snel stapt op vanwege toeslagenaffaire

Collega’s bij de afdeling Toeslagen hadden volgens de voormalig bewindsman niet eens het idee dat ze elkaar konden bellen om dossiers of onderwerpen te bespreken. Zijn voorganger Weekers schetste eerder deze week in zijn verhoor een vergelijkbaar beeld.

Ook hij gebruikte het woord ‘fabriek’, met daarin ook nog eens oude, krakkemikkige systemen.

Lees ook:

‘Menno Snel hield vast aan systeem van kinderopvangtoeslag’

RTL Nieuws; Menno Snel Toeslagenaffaire Belastingdienst Toeslagenwet Kinderopvangtoeslag Kinderopvang

Snel: ’Lerend vermogen Belastingdienst is te laag’

Telegraaf 25.11.2020 In een uiterst stroef verhoor kraakt voormalig staatssecretaris van Financiën Menno Snel stevige noten over de Belastingdienst. Die heeft een ’te laag lerend vermogen’. En de fiscus heeft rondom de toeslagen ’een systeem zonder een druppeltje menselijke maat’ gebouwd.

Snel, die vorig jaar opstapte wegens de affaire, geeft woensdagmiddag bij zijn verhoor aan dat hij bij zijn aantreden niks meekrijgt over de problematiek bij de kinderopvangtoeslag. Bij zijn overdracht ging het wat dat onderwerp betreft alleen over het plan dat het vorige kabinet al had om de toeslag te vervangen door directe financiering van de kinderopvang. Snel had met zijn topambtenaren in eerste instantie ook ’niet zo veel’ overleg over de kinderopvangtoeslag. „Omdat daar ook geen aanleiding toe leek. Later werd dat anders.”

Inmiddels ziet Snel wat er allemaal misging rondom toeslagen. „De kern van wat er misgaat bij Toeslagen is dat er een systeem is gebouwd zonder een druppeltje menselijke maat”, zegt hij. Snel wijst erop dat er bij Toeslagen geen ruimte was om even een collega te bellen die met soortgelijke problemen zit: „Dat is nooit ingebouwd.”

De reactie van de fiscus op de problemen noemt hij ’te defensief’. „Het lerend vermogen van de Belastingdienst is veel te laag”, voegt Snel daar nog aan toe.

Volgens Snel liepen hem ’de rillingen over de rug’ toen hij hoorde over het label ’opzet/grove schuld’. Ouders die dat stempeltje kregen, konden bijvoorbeeld geen betalingsregeling meer krijgen. Het leidde bijvoorbeeld tot uithuiszettingen of invorderen van auto’s van gedupeerden. „Een grens die ontzettend slecht uitpakte en kwetsbare mensen sneller tot onderwerp van onderzoek maakte”, noemt Snel het. Als hij erover hoort is dat een ’moment dat de broek van mijn kont zakt’.

’Veelheid aan problemen’

Tamara van Ark zag op haar beurt bij haar aantreden als staatssecretaris van Sociale Zaken in 2017 een ’veelheid aan problemen’ rond de kinderopvangtoeslag, zegt ze in haar verhoor woensdagochtend. Maar het grootste probleem, de ’alles-of-niets-aanpak’ rond de terugvordering, heeft zij niet helder genoeg op het netvlies gehad.

Van Ark, inmiddels minister voor Medische Zorg, heeft spijt van wat er is gebeurd . Dat zegt ze woensdagochtend in de Tweede Kamer tijdens haar verhoor over de toeslagenaffaire. Daarin werden tienduizenden ouders gedupeerd door de eigen overheid. Een van de oorzaken: bij een kleine fout moeten ouders meteen grote bedragen aan toeslagen terugbetalen

Minister Tamara van Ark (Medische Zorg) tijdens een eerder overleg in de Tweede Kamer.

Ⓒ HOLLANDSE HOOGTE / ANP

height_90_width_90_Podcast-Martinen-Herman-Instagram.jpg (90×90) (libsyn.com)

In de podcast Kwestie van Centen bespreken Herman Stam en parlementair verslaggever Leon Brandsema wat er na de eerste verhoorweek aan het licht is gekomen in de toeslagenaffaire:

Maar daar krijgt Van Ark naar eigen zeggen bij haar aantreden bij de start van kabinet-Rutte III in oktober 2017 niks van mee. „Ik had daar graag vanaf willen weten, daarmee had veel leed van ouders kunnen voorkomen”, zegt ze woensdagochtend. Van Ark was tot afgelopen zomer als staatssecretaris van Sociale Zaken verantwoordelijk voor beleid en wetgeving rond de kinderopvang(toeslag).

BEKIJK OOK:

Asscher ’vervuld van schaamte’ over missen signalen toeslagen

BEKIJK OOK:

Wiebes: ’Ik kreeg geen signalen van buikpijn over toeslagen’

Van Ark verhaalt hoe ze bij haar aantreden al wel de problemen meekrijgt over mensen met grote schulden, en dat die ook worden veroorzaakt door flinke terugvorderingen van toeslagen. De VVD-bewindsvrouw spreekt er ook geregeld over met haar topambtenaren. In die gesprekken gaat het over oorzaken zoals de voorschotsystematiek of het late vaststellen van iemands inkomen rond de toeslagen. Maar niet over de alles-of-niets-aanpak. Van Ark: „Ik heb de eerste afslag gemist.”

Tweets by @LeonBrandsema

BEKIJK MEER VAN; overheidsbeleid Menno Snel

Ex-staatssecretaris Snel: informatiehuishouding op Financiën was een bende

NOS 25.11.2020 Ex-staatssecretaris Snel is er gefrustreerd over dat er in zijn tijd bij Financiën vaak stukken pas na lange tijd boven water kwamen. “Hoe kan dat? Uw vraag is de mijne”, zei hij tegen de parlementaire ondervragingscommissie die de kinderopvangtoeslagaffaire onderzoekt. “Hoe kan het als we 36 miljoen stukken hebben doorgezocht en er komt iemand een maand later met iets wat daarop lijkt? Ik weet het niet.”

Hij voegde eraan toe dat hij daarover net zo gefrustreerd is als de commissie en dat hij dat eerder “netjes” heeft aangegeven aan de Kamer door te zeggen dat de informatiehuishouding verre van optimaal is. Tegen de commissie noemde hij het “echt gewoon een bende”.

Volgens hem ging het vooral moeizaam als hij wilde terugzoeken wat er eerder was gebeurd in bijvoorbeeld 2013 en 2014. Maar hij zei ook dat het in de loop van de jaren beter werd. Snel was van 2017 tot eind 2019 staatssecretaris van Financiën en hij stapte uiteindelijk op vanwege de kinderopvangtoeslagaffaire.

Twee departementen

Net als zijn ex-collega Van Ark vanochtend, zei hij dat een deel van de problemen rond de kinderopvangtoeslagen ermee samenhangt dat er twee departementen bij zijn betrokken. Van Ark sprak vanochtend van een “recept voor ellende”. Snel zei dat als je beleid en uitvoering bij verschillende departementen organiseert, de toch al lange lijnen nog langer worden. Verder karakteriseerde hij de afdeling Toeslagen van de Belastingdienst als een enorme fabriek. Volgens hem werd de menselijke maat uit het oog verloren.

Snel: toeslagen fabriek zonder menselijke maat

Als hij eerder had geweten hoe erg de situatie was, was het anders gegaan, stelt hij. In de overdracht bij zijn aantreden als staatssecretaris stond volgens Snel niks over de problemen rond de kinderopvangtoeslag. Kort na zijn aantreden, in oktober 2017, kreeg hij wel een kritisch rapport van de Nationale ombudsman over de toeslagen onder ogen.

Hij dacht toen nog met het overnemen van de aanbevelingen de problemen te hebben opgelost (er waren wat aanpassingen in de uitvoering). En de ouders kregen er excuses voor aangeboden dat ze vaak van het kastje naar de muur werden gestuurd.

Compensatie

Snel zei dat pas vanaf het voorjaar van 2019 de kindertoeslagaffaire zijn agenda ging bepalen. Toen pas zag hij de ernst van de situatie. Hij kreeg toen ook het besef dat het niet meer ging om de vraag óf de ouders gecompenseerd moesten worden, maar over hóe dat moest gebeuren.

Volgens hem had hij midden 2019 de heldere intentie om de betrokkenen “niet te zuinig” te compenseren. Hij vond dat voor de afweging daarover geld geen rol mocht spelen. Maar ondanks zijn wens voor een ruimharige vergoeding, heeft hij daarover in juni toch nog geen concreet voorstel gedaan aan het kabinet.

Hij zag toen toch nog juridische bezwaren, vooral over de mogelijke precedentwerking. Snel voelde zich in de discussie over de compensatie gesteund door Van Ark. En hij besloot een commissie in te stellen die de vergoedingen moest onderzoeken.

Vandaag is de zevende dag van de verhoren van de commissie. Morgen is de achtste en laatste dag. Dan worden achtereenvolgens minister Hoekstra en premier Rutte gehoord.

BEKIJK OOK;

Snel kwam te laat uit de tunnel: ‘Ik zat vast in het defensief’

AD 25.11.2020 De compensatie voor slachtoffers van de toeslagenaffaire heeft volgens oud-staatssecretaris van Financiën Menno Snel veel te lang op zich laten wachten. De Belastingdienst was te defensief en hij is daar te veel in mee gegaan, zei hij tegen de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag. ,,Dit is niet uitlegbaar.”

Pas voor de zomer van 2019 ging op Financiën de knop om en kwam Snel naar eigen zeggen ‘uit de tunnel’. Vanaf dat moment veranderde ook zijn woordkeuze: hij zag slachtoffers niet langer als ‘ongelukkig geval’, maar beschouwde hen als ouders die ‘aangereden waren door de overheid’. Er kwam uiteindelijk een compensatieregeling, maar Snel voerde die zelf niet meer uit: de D66’er trad op 18 december vorig jaar af.

Lees ook;

Verloren jaar

Achteraf, zegt Snel, is 2018 ‘een verloren jaar geweest’. Hij had het gevoel dat hij voortdurend achter de feiten aanliep. Informatie die uit de Belastingdienst moest komen, verkreeg hij zeer moeizaam. Daardoor duurde het lang voor hij in actie kon komen. Snel: ,,Dat vind ik oneindig spijtig.”

Wat volgens hem ook niet hielp was dat hij met de Tweede Kamer ‘eindeloos steggelde’ over incomplete dossiers. Het ging volgens hem toen te veel over ‘bijzaken’. Tegelijkertijd verwijt hij zichzelf dat hij zolang mee is gegaan in de defensieve houding van de fiscus. ,,Ik zat daarin vast.” Snel zegt te hopen dat hij een volgende keer in een dergelijke situatie ‘sneller uit die tunnel’ komt.

Fabriek zonder menselijke maat

Snel zegt geen verklaring te hebben voor het feit dat cruciale informatie bij de Belastingdienst kon ‘verdampen’ en hem niet bereikte. Bij zijn aantreden kreeg hij een overdrachtsdossier. Daarin stonden honderd punten opgesomd, maar het harde invorderingsbeleid bij Toeslagen, waardoor ouders zelfs bij een klein foutje hun volledige kinderopvangtoeslag terug moesten betalen, stond daar niet tussen.

Snel noemt Toeslagen ‘een fabriek zonder menselijke maat’. ,,Kern van het probleem is dat er een systeem is gebouwd waarbij één verkeerd vinkje hupsakee ertoe leidt dat een toeslag wegvalt.” Zulke wetgeving mag de politiek nooit meer maken, meent hij. De gevolgen waren immers ‘snoeihard’, aldus Snel.

Kern van het probleem is dat er een systeem is gebouwd waarbij één verkeerd vinkje hupsakee ertoe leidt dat een toeslag wegvalt, aldus Menno Snel.

Andere afslag

Ook Snels toenmalige evenknie op het ministerie van Sociale Zaken, staatssecretaris Tamara van Ark, zei tijdens haar verhoor er pas later lucht van te hebben gekregen dat de wet, waar zij verantwoordelijk voor was, zo hard uitpakte. ,,Ik had het heel graag toen geweten, want ik denk dat het voor ouders heel erg is geweest”, aldus Van Ark. In dat geval zou zij ‘een andere afslag hebben genomen’.

Dat gebeurde echter niet. Van Ark zag wel dat mensen door toedoen van teruggevorderde toeslagen in de schulden raakten, maar dat dit ook kwam doordat zij bij een kleine fout álles terug moesten betalen ‘stond niet op mijn netvlies’. ,,Dat spijt mij heel erg.”

Tamara van Ark was staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid tussen 2017 en 2020.

Tamara van Ark was staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid tussen 2017 en 2020. © ANP

Van Ark kreeg de opdracht om een stelselwijziging door te voeren: kinderopvangcentra zouden voortaan directe financiering van het Rijk krijgen, zodat de kinderopvangtoeslag aan ouders geschrapt kon worden. De staatssecretaris trok echter in 2018 de stekker uit dit project, omdat ze een ict-debacle vreesde. Ook was haar verteld dat het op dat moment beter liep bij Toeslagen. En dus veranderde er niets en gingen de dwanginvorderingen nog een jaar door.

Achteraf heeft Van Ark, die in juli minister voor Medische Zorg werd, het gevoel dat ze ‘in de voortuin een mooi perkje aan het maken was terwijl de achtertuin in de hens stond’. De ‘grote overheidsbelofte om mensen in nood te helpen’ is volgens de VVD-politica geschaad.

Ik heb het gevoel dat ik in de voortuin een mooi perkje aan het maken was terwijl de achtertuin in de hens stond, aldus Tamara van Ark.

Donderdag komt Rutte

Donderdag is de laatste dag van de verhoren door de commissie. Minister van Financiën Wopke Hoekstra en minister-president Mark Rutte worden dan onder ede verhoord. De commissie komt op 17 december met haar bevindingen.

Ex-staatssecretaris Van Ark: ‘Had graag eerder van problemen geweten’

NOS 25.11.2020 Ex-staatssecretaris Van Ark had de problemen rond de ‘alles-of-niets-benadering’ bij de kinderopvangtoeslagen graag eerder op het netvlies gehad. Ze vindt het heel erg dat dat niet eerder is gebeurd, zei ze in haar verhoor door de Parlementaire Ondervragingscommissie.

VVD’er Van Ark was van 2017 tot juli 2020 staatssecretaris van Sociale Zaken. De alles-of niets-benadering betekende dat mensen die een kleine fout hadden gemaakt bij het aanvragen van de toeslag of die bijvoorbeeld geen eigen bijdrage betaalden, hun hele toeslag moesten terugbetalen en daardoor vaak in grote financiële problemen kwamen.

Wrang

Van Ark, die nu minister voor Medische Zorg is, noemde het wrang dat het ‘grote thema van de ondervragingscommissie’ geen onderdeel was van de informatie die ze in het begin van haar ambtsperiode kreeg. “Ik heb stappen gezet bij de schuldenproblematiek en in de kinderopvangtoeslag, maar ik heb de eerste afslag gemist.”

Pas veel later kreeg ze door hoe schrijnend de situatie was en hoe diep de ellende. Het spijt Van Ark dat ze niet meer heeft doorgevraagd toen de Belastingdienst met voorstellen kwam voor ‘proportioneel terugvorderen’. Dan had ze misschien eerder wat aan de problemen kunnen doen. “Dat vind ik frustrerend, daar word ik boos om en daar ben ik verdrietig om. Het gaat om de mensen die hier last van hebben gehad.” Ook op andere punten steekt ze soms de hand in eigen boezem.

Ander systeem

In het regeerakkoord van de huidige coalitie waren afspraken gemaakt over voorbereiding van een heel ander systeem van financiering van de kinderopvang. Maar na diverse gesprekken besloot het kabinet in 2018 op voorstel van Van Ark de verantwoordelijkheid toch bij de Belastingdienst te laten. Van Ark had de indruk gekregen dat die dienst het wel aankon en dat er dan minder ICT-risico’s zouden zijn dan bij een totale verandering.

Van Ark noemde twee ministeries die met twee wetten over één beleidsterrein moeten werken (Sociale Zaken en Financiën) een recept voor ellende. “Belangrijkste les is misschien wel dat wat er bij mensen buiten gebeurt, dat we dat niet moeten zien vanuit wantrouwen, maar dat we dat zien als een schreeuw om hulp. We moeten mensen niet zien als een casus of een dossier, maar als mensen met een hulpvraag. Daar hebben we de overheid voor in het leven geroepen.”

‘De overheid heeft een belofte verbroken’

Complex stelsel

De oud-staatssecretaris zei dat haar wel meteen na haar aantreden duidelijk werd dat er veel problemen waren bij de kinderopvangtoeslag. Ze werd door haar ambtenaren gewezen op de complexiteit van het stelsel, de systematiek van voorschotten (mensen moeten van tevoren hun inkomen schatten), dat het inkomen pas laat definitief werd vastgesteld en dat de verantwoordelijkheid voor het grootste deel bij de ouders lag.

Vandaag is de zevende dag van de verhoren van de commissie.

BEKIJK OOK;

Van Ark over ‘verkeerde afslag’ toeslagaffaire: ‘Had veel leed kunnen besparen’

NU 25.11.2020 Tamara van Ark, tussen 2017 en 2020 staatssecretaris van Sociale Zaken, was dicht bij een nieuw beleid voor het anders financieren van de kinderopvangtoeslag, waarmee veel gedupeerde ouders geholpen zouden zijn. Op het laatste moment werd daar echter van afgeweken.

“Ik wist van de hoge terugvorderingen, maar niet van de alles-of-nietsbenadering”, zei Van Ark woensdag tijdens haar verhoor door de ondervragingscommissie die de toeslagenaffaire onderzoekt.

Die benadering betekende dat ouders alle verkregen kinderopvangtoeslag moesten terugbetalen als zij (per ongeluk) een fout hadden gemaakt bij het betalen van de eigen bijdragen. Zo ontstonden zaken waarbij de invorderingsbedragen veel hoger lagen dan wat de ouders zelf hadden betaald.

“Als ik toen de afslag had kunnen nemen, dan had ik veel leed kunnen besparen. Dat vind ik heel erg”, zei Van Ark.

‘Wrang dat fraudejacht toen niet op netvlies stond’

Toen Van Ark als nieuwe staatssecretaris op Sociale Zaken kwam, werd er al gewerkt aan een nieuw systeem om de kinderopvangtoeslagen vanuit de overheid direct naar de opvangorganisaties over te maken.

Op die manier hebben ouders niet meer te maken met (hoge) terugvorderingen doordat hun inkomen verandert. Zo’n 80 procent van de ouders die kinderopvangtoeslag kregen, had hiermee te maken.

De ontspoorde fraudejacht stond toen nog niet op het netvlies bij Van Ark. “Het is wrang dat het grote thema geen onderdeel was van de informatie die ik toen had of aangereikt had gekregen.”

Voor de aanpassing was een stelselwijziging nodig. De voorbereidingen daarvoor waren al getroffen – de IT-systemen waren gereed – maar op dat moment kwam toenmalig staatssecretaris van Financiën Menno Snel met bezwaren. De Belastingdienst was tot die tijd verantwoordelijk voor de uitvoering van de kinderopvangtoeslag, Sociale Zaken maakte de regels.

Snel blokkeerde nieuw plan uiteindelijk

Een stelselwijziging brengt veel risico’s met zich mee, waarschuwde Snel. Van Ark: “Van de Belastingdienst kreeg ik ronduit te horen: we hebben problemen gehad, maar die zijn wij te boven gekomen en we kunnen nu met de kinderopvangtoeslag aan de slag.”

Van Ark zei verrast te zijn dat er vanuit de Belastingdienst op het laatste moment een oplossing kwam, maar hakte na veel “gewikt en gewogen te hebben” uiteindelijk de knoop door.

“Als ik toen had geweten wat ik nu weet, dan had ik er geen vertrouwen in gehad de kinderopvangtoeslag bij de Belastingdienst te houden, want er zijn verschrikkelijke dingen gebeurd”, zei Van Ark terugblikkend.

Ze kan zich nu wel “voor het hoofd slaan” omdat ze de problemen toen niet zag. De documenten die ze toen onder ogen kreeg, waren voor de bewindsvrouw toen net niet duidelijk genoeg om de problemen zoals we die nu kennen te zien.

“Als ik het nu teruglees, dan krijg ik het gevoel dat ik in de voortuin een mooi perkje aan het maken ben, terwijl de achtertuin in de hens stond.”

Lees meer over: Politiek  Toeslagenaffaire

Van Ark: ik blokkeerde vroege compensatie toeslagenouders niet

MSN 25.11.2020 Voormalig staatssecretaris Tamara van Ark heeft het besluit om de groep gedupeerde toeslagenouders die in de zomer van 2019 in beeld waren al snel te compenseren, niet geblokkeerd. Dat zegt de bewindsvrouw onder ede tegen de ondervragingscommissie die onderzoek doet naar de Toeslagenaffaire.

Het ministerie van Financiën en toenmalig verantwoordelijk staatssecretaris Menno Snel, zijn zelf tot het besluit gekomen om toen nog niet te compenseren, aldus Van Ark.

Stranden voorstel

De afgelopen weken werd in verhoren opgetekend welke bezwaren haar ministerie van Sociale Zaken maakte tegen de poging om een eerste groep van vele tientallen ouders al vroeg te compenseren. Dat gebeurde uiteindelijk pas na het onderzoek van de commissie-Donner, die eind 2019 de eerste bevindingen publiceerde.

In eerste instantie was Van Ark enthousiast over het plan van Snel om alvast te compenseren, maar enkele dagen later strandde het voorstel in de aanloop naar de ministerraad. De commissie wilde weten welke rol Van Ark en haar departement daarin hebben gespeeld.

Bezwaren tegen compenseren

De ambtenaren van Sociale Zaken hadden inderdaad bezwaren tegen het direct compenseren, geeft de bewindsvrouw toe. Ook vond zij het zelf belangrijk dat de commissie-Donner er kwam. “Maar ik heb niet op voorhand daarop een blokkade gelegd”, zegt Van Ark. Dat er tussen Financiën en Sociale Zaken onderling werd gediscussieerd over wie de rekening voor de compensatie moest betalen, wist ze toen nog niet.

Wel heeft Van Ark met haar collega Snel besproken dat er nog wat haken en ogen aan zijn eerste voorstel zaten. Maar ze heeft naar eigen zeggen geen druk uitgeoefend om het voorstel van tafel te halen. En het is uiteindelijk aan het verantwoordelijke departement zelf, Financiën in dit geval, om daarover een beslissing te nemen, aldus Van Ark.

Aangetoond

In een reeks verhalen van RTL Nieuws en Trouw is afgelopen anderhalf jaar de toeslagenaffaire stukje bij beetje aan het licht gekomen. Duidelijk werd dat intern bij de Belastingdienst al jaren bekend is dat de fraudejacht onschuldige slachtoffers maakte. De vraag is in hoeverre ook de politieke leiding hiervan op de hoogte was.

Van Ark: ik blokkeerde vroege compensatie toeslagenouders niet

MSN 25.11.2020 Voormalig staatssecretaris Tamara van Ark heeft het besluit om de groep gedupeerde toeslagenouders die in de zomer van 2019 in beeld waren al snel te compenseren, niet geblokkeerd. Dat zegt de bewindsvrouw onder ede tegen de ondervragingscommissie die onderzoek doet naar de Toeslagenaffaire.

Het ministerie van Financiën en toenmalig verantwoordelijk staatssecretaris Menno Snel, zijn zelf tot het besluit gekomen om toen nog niet te compenseren, aldus Van Ark. De afgelopen weken werd in verhoren opgetekend welke bezwaren haar ministerie van Sociale Zaken maakte tegen de poging om een eerste groep van vele tientallen ouders al vroeg te compenseren. Dat gebeurde uiteindelijk pas na het onderzoek van de commissie-Donner, die eind 2019 de eerste bevindingen publiceerde.

In eerste instantie was Van Ark enthousiast over het plan van Snel om alvast te compenseren, maar enkele dagen later strandde het voorstel in de aanloop naar de ministerraad. De commissie wilde weten welke rol Van Ark en haar departement daarin hebben gespeeld.

De ambtenaren van Sociale Zaken hadden inderdaad bezwaren tegen het direct compenseren, geeft de bewindsvrouw toe. Ook vond zij het zelf belangrijk dat de commissie-Donner er kwam. “Maar ik heb niet op voorhand daarop een blokkade gelegd”, zegt Van Ark. Dat er tussen Financiën en Sociale Zaken onderling werd gediscussieerd over wie de rekening voor de compensatie moest betalen, wist ze toen nog niet.

Wel heeft Van Ark met haar collega Snel besproken dat er nog wat haken en ogen aan zijn eerste voorstel zaten. Maar ze heeft naar eigen zeggen geen druk uitgeoefend om het voorstel van tafel te halen. En het is uiteindelijk aan het verantwoordelijke departement zelf, Financiën in dit geval, om daarover een beslissing te nemen, aldus Van Ark.

Van Ark: ik zag harde werking toeslagenregels niet

MSN 25.11.2020 In haar tijd als staatssecretaris van Sociale Zaken zag Tamara van Ark een “veelheid aan problemen” met het toeslagenstelsel. Maar in die lijst kwam de harde uitwerking van de regels voor ouders die hun eigen bijdrage niet volledig hebben betaald niet voor. “Dat vind ik nu heel erg”, zegt Van Ark. “Ik heb de eerste afslag gemist.”

Een ondervragingscommissie die onderzoek doet naar de politieke verantwoordelijkheid voor de toeslagenaffaire, hoorde Van Ark woensdagochtend onder ede over haar rol daarin. De commissie kijkt niet alleen naar de ontspoorde fraudejacht, maar ook naar de ouders die in de knel zijn gekomen door de strenge toeslagenwet. Die schreef voor dat ouders enorme bedragen aan ontvangen kinderopvangtoeslag moesten terugbetalen als zij niet volledig de eigen bijdrage hebben betaald, terwijl de eigen bijdrage een veel kleiner bedrag is.

“Het is wrang dat het grote thema waar uw commissie nu onderzoek naar doet, geen onderdeel was van de informatie die ik heb gekregen”, zegt Van Ark. In de dossiers die zij als kersverse bewindsvrouw in oktober 2017 zat, ging het niet over deze problemen met de toeslagen. Als staatssecretaris richtte ze zich vooral op schuldenproblematiek. Volgens de commissie is het opvallend dat een van de oorzaken van de schuldenproblemen, de ‘alles-of-niets-benadering’ van de toeslagenwet, niet door de bewindsvrouw werd onderzocht. De overheid is immers de grootste schuldeiser.

Van Ark keek ook naar kinderopvangtoeslag, maar dat ging vooral over de manier van uitkeren, die veel problemen met zich meebracht. De kinderopvangtoeslag wordt voorgeschoten. Het precieze bedrag waar ouders in een bepaalde periode recht op hadden wordt later vastgesteld. In veel gevallen moet er nog worden bijbetaald omdat ouders niet genoeg kregen, of kregen ze juist te veel, waardoor ze later nog een ‘correctiebedrag’ moesten terugbetalen.

Van Ark: ik zag harde werking toeslagenregels niet

MSN 25.11.2020 In haar tijd als staatssecretaris van Sociale Zaken zag Tamara van Ark een “veelheid aan problemen” met het toeslagenstelsel. Maar in die lijst kwam de harde uitwerking van de regels voor ouders die hun eigen bijdrage niet volledig hebben betaald niet voor. “Dat vind ik nu heel erg”, zegt Van Ark. “Ik heb de eerste afslag gemist.”

Een ondervragingscommissie die onderzoek doet naar de politieke verantwoordelijkheid voor de toeslagenaffaire, hoorde Van Ark woensdagochtend onder ede over haar rol daarin. De commissie kijkt niet alleen naar de ontspoorde fraudejacht, maar ook naar de ouders die in de knel zijn gekomen door de strenge toeslagenwet. Die schreef voor dat ouders enorme bedragen aan ontvangen kinderopvangtoeslag moesten terugbetalen als zij niet volledig de eigen bijdrage hebben betaald, terwijl de eigen bijdrage een veel kleiner bedrag is.

“Het is wrang dat het grote thema waar uw commissie nu onderzoek naar doet, geen onderdeel was van de informatie die ik heb gekregen”, zegt Van Ark. In de dossiers die zij als kersverse bewindsvrouw in oktober 2017 zat, ging het niet over deze problemen met de toeslagen. Als staatssecretaris richtte ze zich vooral op schuldenproblematiek. Volgens de commissie is het opvallend dat een van de oorzaken van de schuldenproblemen, de ‘alles-of-niets-benadering’ van de toeslagenwet, niet door de bewindsvrouw werd onderzocht. De overheid is immers de grootste schuldeiser.

Van Ark keek ook naar kinderopvangtoeslag, maar dat ging vooral over de manier van uitkeren, die veel problemen met zich meebracht. De kinderopvangtoeslag wordt voorgeschoten. Het precieze bedrag waar ouders in een bepaalde periode recht op hadden wordt later vastgesteld. In veel gevallen moet er nog worden bijbetaald omdat ouders niet genoeg kregen, of kregen ze juist te veel, waardoor ze later nog een ‘correctiebedrag’ moesten terugbetalen.

Van Ark over ‘verkeerde afslag’ toeslagaffaire: ‘Had veel leed kunnen besparen’

MSN 25.11.2020 Tamara van Ark, tussen 2017 en 2020 staatssecretaris van Sociale Zaken, was dicht bij een nieuw beleid voor het anders financieren van de kinderopvangtoeslag, waarmee veel gedupeerde ouders geholpen zouden zijn. Op het laatste moment werd daar echter van afgeweken.

“Ik wist van de hoge terugvorderingen, maar niet van de alles-of-nietsbenadering”, zei Van Ark woensdag tijdens haar verhoor door de ondervragingscommissie die de toeslagenaffaire onderzoekt.

Die benadering betekende dat ouders alle verkregen kinderopvangtoeslag moesten terugbetalen als zij (per ongeluk) een fout hadden gemaakt bij het betalen van de eigen bijdragen. Zo ontstonden zaken waarbij de invorderingsbedragen veel hoger lagen dan wat de ouders zelf hadden betaald.

“Als ik toen de afslag had kunnen nemen, dan had ik veel leed kunnen besparen. Dat vind ik heel erg”, zei Van Ark.

‘Wrang dat fraudejacht toen niet op netvlies stond’

Toen Van Ark als nieuwe staatssecretaris op Sociale Zaken kwam, werd er al gewerkt aan een nieuw systeem om de kinderopvangtoeslagen vanuit de overheid direct naar de opvangorganisaties over te maken.

Op die manier hebben ouders niet meer te maken met (hoge) terugvorderingen doordat hun inkomen verandert. Zo’n 80 procent van de ouders die kinderopvangtoeslag kregen, had hiermee te maken.

De ontspoorde fraudejacht stond toen nog niet op het netvlies bij Van Ark. “Het is wrang dat het grote thema geen onderdeel was van de informatie die ik toen had of aangereikt had gekregen.”

Voor de aanpassing was een stelselwijziging nodig. De voorbereidingen daarvoor waren al getroffen – de IT-systemen waren gereed – maar op dat moment kwam toenmalig staatssecretaris van Financiën Menno Snel met bezwaren. De Belastingdienst was tot die tijd verantwoordelijk voor de uitvoering van de kinderopvangtoeslag, Sociale Zaken maakte de regels.

Snel blokkeerde nieuw plan uiteindelijk

Een stelselwijziging brengt veel risico’s met zich mee, waarschuwde Snel. Van Ark: “Van de Belastingdienst kreeg ik ronduit te horen: we hebben problemen gehad, maar die zijn wij te boven gekomen en we kunnen nu met de kinderopvangtoeslag aan de slag.”

Van Ark zei verrast te zijn dat er vanuit de Belastingdienst op het laatste moment een oplossing kwam, maar hakte na veel “gewikt en gewogen te hebben” uiteindelijk de knoop door.

“Als ik toen had geweten wat ik nu weet, dan had ik er geen vertrouwen in gehad de kinderopvangtoeslag bij de Belastingdienst te houden, want er zijn verschrikkelijke dingen gebeurd”, zei Van Ark terugblikkend.

Ze kan zich nu wel “voor het hoofd slaan” omdat ze de problemen toen niet zag. De documenten die ze toen onder ogen kreeg, waren voor de bewindsvrouw toen net niet duidelijk genoeg om de problemen zoals we die nu kennen te zien.

“Als ik het nu teruglees, dan krijg ik het gevoel dat ik in de voortuin een mooi perkje aan het maken ben, terwijl de achtertuin in de hens stond.”

Snel: ’Toeslagen systeem zonder een druppeltje menselijke maat’

MSN 25.11.2020De Belastingdienst heeft rondom de toeslagen ’een systeem zonder een druppeltje menselijke maat’ gebouwd. Dat zegt oud-staatssecretaris van Financiën Menno Snel in zijn verhoor over de toeslagenaffaire.

Volg de berichten van politiek verslaggever Leon Brandsema onderaan dit artikel.

Snel, die vorig jaar opstapte wegens de affaire, geeft woensdagmiddag bij zijn verhoor aan dat hij bij zijn aantreden niks meekreeg over de problematiek. Bij zijn overdracht ging het wat kinderopvangtoeslag betreft alleen om het plan dat het vorige kabinet al had om de toeslag te vervangen door directe financiering van de kinderopvang. Snel had met zijn topambtenaren in eerste instantie ook ’niet zo veel’ overleg over de kinderopvangtoeslag. „Omdat daar ook geen aanleiding toe leek. Later werd dat anders.”

© Hollandse Hoogte / ANP – Minister Tamara van Ark (Medische Zorg) tijdens een eerder overleg in de Tweede Kamer.

Inmiddels ziet Snel wat er allemaal misging rondom toeslagen. „De kern van wat er misgaat bij Toeslagen is dat er een systeem is gebouwd zonder een druppeltje menselijke maat”, zegt hij. Snel wijst erop dat er bij Toeslagen geen ruimte was om even een collega te bellen die met soortgelijke problemen zit: „Dat is nooit ingebouwd.” De reactie van de Belastingdienst op de problemen noemt hij ’te defensief’.

’Veelheid aan problemen’

Tamara van Ark zag op haar beurt bij haar aantreden als staatssecretaris van Sociale Zaken in 2017 een ’veelheid aan problemen’ rond de kinderopvangtoeslag, zegt ze in haar verhoor woensdagochtend. Maar het grootste probleem, de ’alles-of-niets-aanpak’ rond de terugvordering, heeft zij niet helder genoeg op het netvlies gehad.

Van Ark, inmiddels minister voor Medische Zorg, heeft spijt van wat er is gebeurd . Dat zegt ze woensdagochtend in de Tweede Kamer tijdens haar verhoor over de toeslagenaffaire. Daarin werden tienduizenden ouders gedupeerd door de eigen overheid. Een van de oorzaken: bij een kleine fout moeten ouders meteen grote bedragen aan toeslagen terugbetalen

In de podcast Kwestie van Centen bespreken Herman Stam en parlementair verslaggever Leon Brandsema wat er na de eerste verhoorweek aan het licht is gekomen in de toeslagenaffaire:

Maar daar krijgt Van Ark naar eigen zeggen bij haar aantreden bij de start van kabinet-Rutte III in oktober 2017 niks van mee. „Ik had daar graag vanaf willen weten, daarmee had veel leed van ouders kunnen voorkomen”, zegt ze woensdagochtend. Van Ark was tot afgelopen zomer als staatssecretaris van Sociale Zaken verantwoordelijk voor beleid en wetgeving rond de kinderopvang(toeslag).

Van Ark verhaalt hoe ze bij haar aantreden al wel de problemen meekrijgt over mensen met grote schulden, en dat die ook worden veroorzaakt door flinke terugvorderingen van toeslagen. De VVD-bewindsvrouw spreekt er ook geregeld over met haar topambtenaren. In die gesprekken gaat het over oorzaken zoals de voorschotsystematiek of het late vaststellen van iemands inkomen rond de toeslagen. Maar niet over de alles-of-niets-aanpak. Van Ark: „Ik heb de eerste afslag gemist.”

Dag 6 – 23.11.2020

Gedupeerden toeslagenaffaire krijgen slachtofferhulp

NU 23.11.2020 Slachtofferhulp Nederland gaat gedupeerden van de affaire rond de kinderopvangtoeslagen bijstaan. Wie benadeeld is door het handelen van de Belastingdienst, kan net zo getraumatiseerd zijn als slachtoffers van een ongeval of misdrijf, aldus de organisatie.

Omdat de Belastingdienst de gedupeerden niet kan helpen bij hun praktische of psychosociale problemen, heeft staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) Slachtofferhulp gevraagd deze taak op zich te nemen.

De gedupeerden worden ondersteund door medewerkers die getraind zijn in emotionele ondersteuning en het reduceren van stressreacties. Slachtofferhulp kan ook helpen bij het aanvragen van schadevergoedingen en de benadeelde ouders begeleiden in het strafproces.

“Als je onterecht wordt beschuldigd van fraude, dwangbevelen van tienduizenden euro’s krijgt, je huis kwijtraakt en de afwikkeling jaren op zich laat wachten, dan laat dat zijn sporen na”, aldus bestuursvoorzitter Rosa Jansen van Slachtofferhulp Nederland. “Gedupeerden hebben te maken met langdurende stress en spanningen in het gezin. Ze schamen zich voor hun omgeving en zijn het vertrouwen kwijt.”

Politici werden maandag verhoord

In de afgelopen week werden (oud-)topambtenaren en experts opgeroepen om onder ede gehoord te worden over de toeslagenaffaire. Maandag vervolgt de ondervragingscommissie haar onderzoek naar wat er precies fout is gegaan. Dan is het de beurt aan politici die het destijds voor het zeggen hadden, onder wie Eric Wiebes (Financiën) en voormalig minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher.

Ouders die recht hadden op de toeslag werden door de fiscus onterecht beschuldigd van fraude, waarna hun toeslag werd stopgezet en teruggevorderd.

Zie ook: Vervolg verhoren toeslagenaffaire: wat wisten Rutte, Asscher en Wiebes?

Lees meer over: Binnenland  Toeslagenaffaire

Slachtofferhulp voor gedupeerden kinderopvangtoeslag

NOS 23.11.2020 Gedupeerden van de kinderopvangtoeslagaffaire krijgen vanaf vandaag slachtofferhulp aangeboden. Een groot aantal mensen heeft niet alleen financiële maar ook psychische problemen, nadat zij ten onrechte tot fraudeur waren bestempeld door de Belastingdienst. Zij kunnen volgens Slachtofferhulp net zo getraumatiseerd zijn geraakt als mensen die te maken hebben gehad met een misdrijf of ongeval.

“Als je onterecht beschuldigd wordt van fraude, dwangbevelen van tienduizenden euro’s krijgt, je huis kwijtraakt en de afwikkeling jaren op zich laat wachten, dan laat dat zijn sporen na”, zegt voorzitter Rosa Jansen van Slachtofferhulp Nederland. “Gedupeerden hebben te maken met langdurige stress, spanningen in het gezin, schamen zich voor hun omgeving en zijn het vertrouwen kwijt.”

Slachtofferhulp Nederland is door staatssecretaris Alexandra van Huffelen gevraagd om de getroffen groep hulp te verlenen, voor degenen die daar behoefte aan hebben. Gedupeerden kunnen zichzelf melden of ze worden aangemeld door de Belastingdienst.

Wanhoop

De medewerkers van Slachtofferhulp bieden in de eerste plaats emotionele bijstand. “Het is voor slachtoffers van deze affaire belangrijk dat zij gehoor vinden en erkenning krijgen”, legt Jansen uit. “Dat begint met aandacht geven aan de ontstane emoties, zoals woede en wanhoop.” Ook krijgen gedupeerden hulp met het opnieuw oppakken van hun leven en via Slachtofferhulp informatie over procedures.

Toch zullen compensatie en het oplossen van de schulden volgens Jansen pas echt zorgen voor herstel en verwerking bij de ouders. “Dat kunnen wij gedeeltelijk doen, maar het grootste gedeelte zal door de Belastingdienst geleverd moeten worden. Daar zullen we heel nauw mee moeten samenwerken. Dat zij het financiële en juridische deel oplossen en wij het emotionele gedeelte.”

Duizenden gezinnen zijn slachtoffer geworden van de kinderopvangtoeslagaffaire. De toeslag die ze hadden gekregen, moesten ze terugbetalen. Een paar honderd mensen kwamen daardoor in grote problemen.

Verhoor

Sinds vorige week onderzoekt een parlementaire commissie hoe het zo mis kon gaan. Er zijn al verschillende ambtenaren ondervraagd of zij wisten dat de Belastingdienst de ouders ten onrechte hard aanpakte en waarom zij dit niet voorkwamen of oplosten.

Deze week worden (oud-)bewindslieden gehoord. Vandaag staan verhoren van de oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (Financiën) en voormalig minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher op het programma.

De verhoren worden vanaf 09.30 uur rechtstreeks uitgezonden op NPO 1 en zijn ook te volgen op NOS.nl en in de NOS-app. Klik hier voor de livestream.

BEKIJK OOK;

Dat er bij Toeslagen een ramp gaande was, drong maar niet door tot kabinet

AD 23.11.2020 Geen enkel kabinetslid zegt door te hebben gehad dat duizenden ouders na een klein foutje met de kinderopvangtoeslag stelselmatig de vernieling in werden geholpen. Er waren weliswaar signalen, maar of ze nou Eric Wiebes of Lodewijk Asscher heten, echt doorvragen deden ze nooit.

‘Achteraf’ had het anders gemoeten, ‘met de kennis van nu’ hadden ze er wat aan moeten doen. Alle clichés die parlementaire enquêtes doorgaans kenmerken komen dezer dagen ook langs bij de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag.

Lees ook;

0 Wie tussen de wielen van Toeslagen kwam was aan de goden overgeleverd

 

0 Wiebes erkent dat hij Kamer onjuist informeerde: ‘Ik had beter moeten opletten’

De verhoorde (ex-)bewindspersonen zeggen niet alles nog scherp voor de geest kunnen halen. Voormalig minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher (PvdA) overkomt het een paar keer dat hij dingen ‘niet meer precies weet’, oud-staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes (VVD) kan zich een aantal keren iets ‘niet meer herinneren’. Allemaal geven ze toe dat ze er destijds niet echt mee bezig waren.

Wat ze allebei wel op het netvlies hebben staan is dat ze nooit hebben ingezien dat de wet op de kinderopvangtoeslag zó hard uitpakte: ouders die een foutje maakten en hun eigen bijdrage niet (helemaal) hadden betaald moesten de kinderopvangtoeslag volledig terugbetalen. Zo stond het in de wet. En dat ouders vervolgens slachtoffer werden van een nietsontziende fraudejacht heeft zich destijds volledig aan hun waarneming onttrokken, vertellen ze onder ede aan de commissie.

Lodewijk Asscher was als minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid tussen 2012 en 2017 verantwoordelijk voor de kinderopvangtoeslag. Maandag werd hij onder ede gehoord door de parlementaire verhoorcommissie die de toeslagenaffaire onderzoekt. © ANP

Berg onrecht

,,Ik had niet door dat er zo’n berg onrecht en leed onder zat”, zegt Asscher. Natuurlijk heeft hij zich het afgelopen jaar afgevraagd of hij steken heeft laten vallen. ,,Als ik ergens spijt van heb is dat ik niet heb doorgevraagd toen.”

Als ik ergens spijt van heb is dat ik niet heb doorge­vraagd toen, aldus Lodewijk Asscher.

Ook Wiebes is soms schuldbewust, bijvoorbeeld over die keer dat hij de Kamer onjuist informeerde. Commissielid Renske Leijten (SP) brengt hem in herinnering dat de staatssecretaris in september 2017 nog ontkende dat er ouders en kinderopvanginstellingen grote schade hadden geleden van het abrupt stopzetten en terugvorderen van kinderopvangtoeslag. ,,Daar is niets van gebleken”, antwoordde Wiebes destijds op vragen van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt.

Maar de Belastingdienst had toen al een grote nederlaag geleden bij de Raad van State en ook lag er al een vernietigend rapport van de Nationale Ombudsman over de benadeling van ouders die klanten waren bij het Eindhovense gastouderbureau Dadim. Leijten kan er niet bij: ,,Hoe kunt u zulke antwoorden dan laten passeren?” Achteraf bezien is het antwoord dat hij gaf ‘verbijsterend’ en ‘idioot’, erkent Wiebes. ,,Ik had beter moeten opletten.” Verdere consequenties trekt hij echter niet, ook al geldt het onjuist informeren van de Kamer als een politieke doodzonde.

Ik had beter moeten opletten, aldus Eric Wiebes.

Eric Wiebes was als staatssecretaris van Financiën tussen 2014 en 2017 verantwoordelijk voor de Belastingdienst, die de toeslagen uitvoert. © ANP

‘Opa-en-oma-criminaliteit’

Soms lopen de lezingen uiteen over wat er precies is gebeurd. Frans Weekers, die in 2014 als staatssecretaris aftrad vanwege aanhoudende problemen met toeslagen, zegt dat hij Asscher er destijds op heeft aangesproken dat volledige terugvordering van kinderopvangtoeslagen heel hard kon uitpakken. Weekers gaf zijn collega een memo met het verzoek hiernaar te kijken, maar het beleid veranderde niet. ,,Ik heb me erbij neergelegd’’, zegt Weekers over wat er toen gebeurde. ,,Je gaat als staatssecretaris niet over alles. Wat betreft toeslagen zat ik met handen en voeten gebonden aan het beleid van vakministers.”

Asscher ontkent echter dat Weekers alarm sloeg over ouders die hard aangepakt werden. Het bewuste memo gaat volgens hem vooral over de aanpak van wat toen ‘opa- en-oma-criminaliteit’ heette, ofwel een vergoeding voor kinderopvang voor grootouders die voorheen nog gratis oppasten.

Ik heb me erbij neergelegd, aldus Frans Weekers.

Frans Weekers was als staatssecretaris van Financiën tussen 2010 en 2014 verantwoordelijk voor de Belastingdienst, die de toeslagen uitvoert. © ANP

Buikpijn

Ook Wiebes heeft andere ervaringen dan andere getuigen die door de commissie zijn gehoord. Zo zei voormalig directeur Belastingdienst Hans Blokpoel vorige week dat hij meermaals ‘buikpijn’ had gevoeld over de ‘snoeiharde’ wetgeving en die ook had aangekaart. Wiebes zegt daar niks van gemerkt te hebben. ,,Er was geen buikpijnnota of buikpijngesprek’.” Sterker nog: een nota die hij in 2014 van zijn ambtenaren ontving riep bij hem het tegenovergestelde beeld op. ,,Ik las het als: we zijn een beetje te soft.”

Wiebes worstelt vooral met de vraag hoe het kan dat er zoveel mensen slachtoffer konden worden. ,,Ik wist niet dat dit de lont was die een zeer grote sociale bom tot ontploffing zou brengen.” Dat de Belastingdienst de rechtsbescherming van ouders ernstig heeft geschaad is volgens hem buiten zijn medeweten gebeurd.

‘Houtje-touwtjesysteem’

Weekers wijst de commissie er nog op dat de Belastingdienst er destijds ‘beroerd’ voor stond. Er was sprake van een ‘houtje-touwtjesysteem’. Tegelijkertijd lag de nadruk lange tijd op het belang van fraudebestrijding, omdat er ‘gruwelijk veel bezuinigd’ moest worden: ,,Het was destijds zo dat elke cent die in verkeerde zakken terechtkwam als doodzonde werd gezien.’’

Asscher: ik wist niet dat er onder kinderopvangtoeslag zo veel leed zat

  • De Tweede Kamer onderzoekt in twee weken hoe het heeft kunnen misgaan in de kinderopvangtoeslagenaffaire
  • Vanmorgen is oud-staatssecretaris Weekers (VVD) aan het woord geweest, vanmiddag Wiebes, daarna Asscher.
  • Vorige week werden hoge ambtenaren ondervraagd, lees hier hoe ze vooral elkaar de schuld gaven
  • Kijk hier een livestream van de verhoren

ÉÉN UUR GELEDEN

Verhoor afgelopen

NOS 23.11.2020 Het verhoor met oud-minister Asscher is afgelopen. Woensdag gaan de verhoren verder met de voormalig staatssecretarissen Van Ark en Snel.

  • ÉÉN UUR GELEDEN

Asscher: toeslagensysteem had problemen al in zich

Asscher wordt gevraagd naar zijn analyse van het ontstaan van de problemen. “De oorzaak ligt bij het feit dat politici te weinig geconfronteerd worden met de gevolgen van hun beleid.” Het systeem van toeslagen had de problemen met terugvorderingen die later aan het licht kwamen al in zich, vindt Asscher. De uitvoering werd vervolgens neergelegd bij de Belastingdienst. “Een dienst die al enorm onder druk stond. En ook de checks en controles bij die dienst stonden enorm onder druk.” Verder vindt Asscher dat er te veel gehoor is gegeven aan de verontwaardiging in de politiek en de maatschappij over fraude en de roep om harde maatregelen.

“Ik vel over mijn eigen optreden een hard oordeel, namelijk dat ik bij de brief van de bezorgde grootmoeder had moeten onderzoeken of dit niet het topje van de ijsberg was.”

  • ÉÉN UUR GELEDEN

Afstand tussen Financiën en Sociale Zaken te groot, geeft Asscher toe

De afstand tussen de twee ministeries die verantwoordelijk waren voor de kinderopvangtoeslag was te groot, erkent Asscher op vragen van de commissie. Daardoor werd over en weer niet duidelijk hoe groot de problemen waren. “Waarom zijn de alarmbellen niet gaan rinkelen, dat komt omdat ik die informatie niet kreeg”, zegt hij. Hij herhaalt dat hij terugkijkend wel vindt dat hij op individuele signalen van burgers en hun brieven had kunnen reageren door daar meer navraag naar te doen.

Asscher en zijn ministerie waren bezig met een nieuw systeem voor kinderopvangtoeslag

Asscher zegt dat hij als minister werkte aan een systeem voor de kinderopvangtoeslag waarbij geen problematische terugvorderingen meer zouden ontstaan. De financiering zou rechtstreeks naar de opvang gaan, en per kwartaal. Ouders hoefden dan niet meer over hele jaren terug te betalen. “Iedereen zag dat als de snelste en beste oplossing”, zegt Asscher. Aan de schrijnende gevallen die al liepen werd inderdaad niets gedaan, geeft hij toe. “Ik dacht oprecht dat ik met de snelste oplossing bezig was.” Asscher weet ook niet goed waarom niet tegelijkertijd de ouders in nood zijn geholpen.

  • 28 MINUTEN GELEDEN

Het verhoor van oud-minister Asscher gaat weer verder

De ondervragingscommissie wil van Asscher weten hoe het kan dat op het ministerie van SZW soms niet in stukken is terug te vinden of de minister ze nu wel of niet heeft gezien. Asscher is het ermee eens dat de administratie kennelijk onduidelijk is vastgelegd. Hij heeft niet de indruk dat ambtenaren stukken voor hem hebben weggehouden, maar hij is het met de commissie eens dat het tot onduidelijkheid leidt. Zo heeft Asscher een notitie van toenmalig staatssecretaris Wiebes over de problemen bij het terugvorderen van de kinderopvangtoeslagen niet ontvangen. Wiebes bevestigde dat eerder in zijn verhoor.

  • ÉÉN UUR GELEDEN

Er wordt tot 20.15 uur geschorst

Dan gaat het verhoor met oud-minister Asscher weer verder.

  • 2 UUR GELEDEN

Asscher: ik wist niet wat de CAF-teams precies deden

Asscher had wel gehoord van de CAF-aanpak en dat er zeven gevallen van fraude waren geconstateerd, maar wat de CAF-teams precies deden wist hij niet. Ook niet dat bij vermoedens van fraude door het kinderdagverblijf, de ouders als fraudeurs werden aangepakt.

Hij heeft in die tijd in een brief aan een bezorgde grootmoeder geschreven dat hij niets kon doen voor haar zoon en schoondochter omdat het een individueel geval betreft. Zij waren door de CAF-aanpak in de problemen gekomen. Asscher noemt dat nu “een koude brief” waarin hij formalistisch reageerde. “Met die brief had ik het ministerie in moeten roepen: jongens wat is dit?” Hij schaamt zich er voor hoe dit toen is gelopen, zegt hij. “Het blijkt een signaal geweest te zijn van een groter patroon.” Asscher zegt dat het bij zijn oordeel ook niet hielp dat alle dossiers door een “fraudebril” bekeken werden. Daardoor ontbrak begrip voor de situatie van de ouders.

  • 2 UUR GELEDEN

Asscher: de wet- en regelgeving voor toeslagen was erg ingewikkeld

“Er leefde een breed verlangen om de wet- en regelgeving over toeslagen te vereenvoudigen”, zegt Asscher. Mensen moesten voor een jaar van tevoren informatie aanleveren. Als die achteraf niet bleek te kloppen, moesten ze vaak terugbetalen. Het ministerie heeft er in eerste instantie voor gekozen om mensen meer voorlichting te geven, zodat zij op de juiste wijze de formulieren invulden. Asscher dacht dat dit ook misbruik kon voorkomen en kon voorkomen dat ouders met onwettige constructies in zee gingen.

Hij wist toen niet dat mensen “oneerlijk werden getroffen door de bergen aan terugvorderingen”, zegt hij. “Als ik had doorgevraagd had ik kunnen zeggen: hier moeten we wat aan doen. Maar ik wist niet dat er zo veel leed onder zat. Ik kan dat helaas niet terugdraaien.”

  • 2 UUR GELEDEN

Balans was doorgeslagen in fraudebestrijding, zegt Asscher

De wet fraudebestrijding toeslagen, die na de Bulgarenfraude werd ingevoerd, heeft er volgens Asscher toe bijgedragen dat de fraudeaanpak bij de kinderopvangtoeslag nog strenger werd. Asscher zei eerder dat hij in het ministersberaad over fraudeaanpak had gezegd dat dat streng moest, om het draagvlak voor sociale voorzieningen te behouden. Maar de fraudeaanpak moest niet zo streng worden dat daar het draagvlak voor zou verdwijnen.

  • 3 UUR GELEDEN

Asscher: hoge terugvorderingen niet redelijk

Oud-minister Asscher wist niet dat de wet waar hij verantwoordelijk voor was, zo’n grote invloed had op de ouders die te goeder trouw handelden. De wet hield in dat als ouders niet de eigen bijdrage voor de kinderopvang hadden betaald, zij dan de hele toeslag van duizenden euro’s moesten terugbetalen. Dit is de alles-of-niets benadering gaan heten.

Asscher vindt het nu redelijk klinken om in zulke gevallen alleen de eigen bijdrage bij ouders te vorderen. Maar dat is destijds niet door ambtenaren aan hem voorgelegd, zegt hij. Er stond wel in een nota “dit is zuur voor ouders”, zegt Asscher. “Daar had ik op moeten aanslaan, daar heb ik spijt van.” Asscher heeft verschillende signalen gemist die er op wezen dat er harde terugvorderingen plaatsvonden. Hij vindt dat “buitengewoon erg” voor alle ouders die daar last van hebben gehad.

  • 3 UUR GELEDEN

Geen grote waarschuwing toen Asscher minister werd, zegt hij

In de startnota, toen Asscher begon als minister, stond dat er iets werd gedaan aan de fraude met kinderopvangtoeslag. Ook stond er algemene informatie in, zegt Asscher. Verder ging het destijds vooral over de kwaliteit van kinderdagverblijven en gastouderbureaus na de grote zedenzaak bij het Hofnarretje.

In het regeerakkoord hadden de regeringspartijen destijds afgesproken iets te gaan doen aan de ingewikkeldheid van het toeslagensysteem. Ok was er een probleem met het feit dat opa’s en oma’s die altijd gratis op hun kleinkinderen pasten, nu geld kregen als professionele opvang.

  • 3 UUR GELEDEN

Asscher: fraudebestrijding was geen financieel doel

Oud-minister Asscher zegt dat het geen financieel doel was om fraude met kinderopvangtoeslag te bestrijden en daarmee geld te besparen. De ondervragingscommissie heeft in de stukken staan dat de doelstelling 25 miljoen euro was. Asscher bestrijdt dat. “We hadden in die tijd wel grotere problemen, zoals de financiële crisis. Het probleem was ook dat niet genoeg ouders gebruik maakten van de toeslagen.” Met de kinderopvangtoeslag zijn jaarlijks miljarden euro’s gemoeid.

  • 3 UUR GELEDEN

Verhoor voormalig minister Asscher gaat beginnen

Hij is de laatste bewindspersoon die vandaag wordt gehoord. Hij heeft geen schriftelijke verklaring vooraf, en legt de belofte af dat hij de waarheid en niets dan de waarheid zal zeggen.

  • 3 UUR GELEDEN

Voormalig minister Asscher vanaf 18.00 uur aan het woord

De ex-minister van Sociale Zaken komt vanaf 18.00 uur aan het woord, anderhalf uur later dan op de planning stond. De verhoren lopen behoorlijk uit.

  • 3 UUR GELEDEN

Wiebes over zijn ontkennende antwoord op Kamervragen

Video afspelen

Wiebes over zijn eigen antwoord: dat was schandalig

  • 4 UUR GELEDEN

Wiebes klaar, loopt weg en verzucht: ‘wat een verdrietige boel’

Het verhoor is afgelopen. Wiebes heeft aan het slot nog benadrukt dat de mensen bij de Belastingdienst niet uit kwader trouw hebben behandeld. Hij gelooft dat iedereen op het ministerie zijn best heeft gedaan om het werk goed te doen. Hij spreekt over allerlei puzzelstukjes en niemand die de hele puzzel zag. Na het afsluiten van het verhoor doet Wiebes zijn mondkapje op en terwijl hij weg beent, zegt hij; “wat een verdrietige boel. Verschrikkelijk.”

  • 4 UUR GELEDEN

‘Mijn antwoord was fout, er is geen rechtvaardiging voor’

“Verbijsterend”, “onbegrijpelijk”, “idioot”, “fout”. Dit zegt ex-staatssecretaris Wiebes over zijn antwoord op Kamervragen in 2014. Daarin schreef hij dat “er niets van gebleken” was is dat er problemen waren voor ouders, kinderopvanginstellingen, gastouders en bemiddelingsbureaus met het plotseling stopzetten en terugvorderen van de kinderopvangtoeslag. Dat klopte niet. “Ik heb er geen enkele rechtvaardiging voor”, zegt hij enkele malen.

De commissie stelt veel kritische vragen over het functioneren van Wiebes als staatssecretaris Financiën. “Uw periode kan uitgegumd worden. U hebt het niet gezien en heeft niets gedaan”, zegt SP-Kamerlid Leijten van de commissie. “Ja,” verzucht Wiebes. “Hier is zo iets enorms misgegaan.” Wiebes kan niet zeggen hoe het komt. “Dat er iets mis ging, is totaal niet doorgedrongen.”

 Pieter Omtzigt

@PieterOmtzigt

https://pbs.twimg.com/media/EnhPUk6WEAEM6Ur?format=jpg&name=large

Renske Leijten vraagt nu hiernaar. Wiebes zegt dat zijn eigen antwoorden op mijn kamervragen verbijsterend en onbegrijpelijk zijn. (1)

  • 5 UUR GELEDEN

Voorzitter Van Dam: ‘Wat deed u dan als staatssecretaris in het paleis van de grote getallen?’

Het verhoor is twee uur aan de gang en voorzitter Van Dam neemt het woord met een prangende vraag. “Wat is eigenlijk het werk van een staatssecretaris?” Van Dam ziet een beeld van een politicus die de problemen niet heeft gezien, die door ambtenaren op het verkeerde been is gezet (“bent u niet belazerd”) en ook de problemen van de toeslagenwet niet heeft kunnen oplossen. “Ik krijg er een beetje een fatalistisch beeld bij.” Wiebes heeft een advies van de Nationale Ombudsman voor meer maatwerk afgewezen.

Van Dam: “Wat doet u dan daar in het Paleis van Grote Getallen?”
Wiebes is het er niet mee eens. Hij werd zijn hele periode geconfronteerd met allerlei zaken die misgingen op het ministerie. “Je bent aan een stuk door allerlei problemen en ongelukken aan het oplossen.” Hij erkent opnieuw dat hij de problemen van de ouders niet heeft opgemerkt. “Ik heb die lont niet zien branden, waardoor later die bom ontplofte en dat vind ik buitengewoon aangrijpend.”

Eric Wiebes (VVD) was van 2014 tot 2017 staatssecretaris op het ministerie van Financiën ANP

Wiebes heeft kinderopvangaffaire ‘niet gezien’ en betreurt zijn aanpak

NOS 23.11.2020 Ex-staatssecretaris Wiebes heeft naar eigen zeggen niet in de gaten gehad dat ouders en gastouders in grote problemen zaten door het terugvorderen en stopzetten van kinderopvangtoeslag. “Ik heb het niet gezien”, zei Wiebes, van 2014 tot 2017 staatssecretaris Financiën tijdens zijn verhoor door de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag.

Ondanks signalen van ambtenaren in memo’s, kritische rapporten van de Ombudsman en doordringende vragen van Kamerleden, had de VVD’er niet door dat er “bom” ontplofte.

Wiebes vertelde tegen de commissie dat hij het terugvragen van geld bij de ouders en gastouders vooral zag als een teken dat de complete toeslagenwet niet deugde. De lijst met problemen door deze slechte wetgeving was heel lang en dus kwam de kindertoeslagenaffaire niet prominent in zijn vizier.

Sociale bom

Tegen de commissie trekt hij het boetekleed aan. Wiebes zegt dat hij zich “zeer zwaar medeverantwoordelijk voelt” dat hij niet heeft gezien dat deze slechte wet een “brandende lont was die een sociale bom tot ontploffing bracht”.

De commissie stelt veel kritische vragen in het verhoor om te achterhalen waarom Wiebes niet onder ogen zag. “Uw staatssecretarisschap kan eigenlijk uitgegumd worden. U heeft niets gezien”, constateert commissielid Leijten van de SP. Wiebes probeert uit te leggen dat er sprake was van puzzelstukjes waarbij niemand de hele puzzel overzag. “Ja, hier is zo enorm iets misgegaan.”

Kijk hier hoe Wiebes uitlegt dat hij de kinderopvangaffaire zag in een “lange rij” van problemen door de slechte wet:

Wiebes: ‘We hebben niet gezien dat het eigenlijk een brandende lont was’

Frans Weekers, van 2010 tot 2014 verantwoordelijk voor de Belastingdienst, kwam in de ochtend bij de commissie, die vorige week (top-)ambtenaren ondervroeg en deze week (oud-)bewindslieden.

Hij had liever een minder streng fraudebeleid van de fiscus gehad, zo zei hij tijdens zijn verhoor. Hij heeft gezocht naar een manier om het harde toeslagenbeleid te omzeilen. Dat ging dan over ouders die (zonder slechte intentie) hun eigen bijdrage niet hadden betaald en daardoor de hele kinderopvangtoeslag moesten terugbetalen, een veelvoud van het achterstallige bedrag. Weekers vond het een beter idee om alleen de eigen bijdrage alsnog te laten betalen, vertelde hij.

Wijsheid achteraf

Maar dat was niet het beleid van Sociale Zaken en daarbij deed ook de Raad van State in die tijd uitspraak dat het volledige bedrag terugvorderen juridisch het juiste was. “Met wijsheid achteraf zou je kunnen zeggen: was ik mijn gut feeling maar blijven volgen. Dan was mensen wellicht een vreselijke tijd bespaard gebleven.”

Die wijsheid achteraf is dat duizenden ouders onterecht als fraudeur werden aangemerkt, vaak tienduizenden euro’s moesten terugbetalen en in grote financiële en sociale problemen raakten.

Antenne

Weekers zegt dat ambtenaren vaak een “maatschappelijke antenne” ontbeerden. Hij hoorde daardoor niet wat er misging en liep achter de feiten aan. Aan het eind van zijn verhoor zei Weekers dat het onmogelijk is als bewindspersoon “om de ins en outs van een uitvoeringsinstantie als de Belastingdienst in de greep te krijgen”.

Belastingdienst mist maatschappelijke antenne, zegt Weekers

De Tweede Kamer onderzoekt in twee weken hoe het heeft kunnen misgaan in de kinderopvangtoeslagenaffaire. Wat was bedoeld als financiële steun voor gezinnen met jonge kinderen, werd voor duizenden mensen een jarenlang slepende zaak.

Op dit moment is Asscher aan de beurt. Volg de verhoren hier in ons liveblog of hier via een livestream.

Lodewijk Asscher, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 2012 tot 2017 wordt gehoord door de parlementaire enquetecommissie Kinderopvangtoeslag, tijdens de vierde dag van de hoorzittingen van de tijdelijke commissie. Ⓒ ANP

Live: Asscher ’vervuld van schaamte’ over missen signalen toeslagen

Telegraaf 23.11.2020 PvdA-fractieleider Lodewijk Asscher heeft moeten erkennen veel signalen te hebben gemist rond de toeslagenaffaire. Dat zit hem vooral in de harde terugvordering van grote bedragen kinderopvangtoeslag bij kleine fouten: „Ik heb dat toen niet gezien, was me er niet bewust van.”

Dat vertelt Asscher in zijn verhoren over de toeslagenaffaire. Hij moest, net als oud-staatssecretarissen Eric Wiebes en Frans Weekers eerder op de maandag, verantwoording afleggen over hun rol in de affaire waarin tienduizenden ouders klem kwamen te zitten door een fraudejacht van de eigen overheid.

Asscher was in het vorige kabinet als minister van Sociale Zaken verantwoordelijk voor het beleid en de wetgeving rond de kinderopvang(toeslag). Daaronder viel de wet die ervoor zorgde dat de Belastingdienst grote bedragen terugvorderde bij ouders die kleine fouten hadden gemaakt bij aanvraag van de kinderopvangtoeslag.

De eerste week van het grootschalige onderzoek naar de toeslagenaffaire kende een aantal schokkende onthullingen. In de podcast Kwestie van Centen bespreken Herman Stam en parlementair verslaggever Leon Brandsema wat er tot dusver aan het licht is gekomen:

„Ik had niet door dat er zo’n berg onrecht en leed onder zat”, zegt Asscher over die harde terugvordering die duizenden ouders heeft geraakt. De ondervragingscommissie refereert aan een brief die een bezorgde grootmoeder aan Asscher stuurde over de problematiek. De PvdA’er reageerde daarop door te stellen dat hij niet op individuele gevallen in kan gaan. Een soortgelijke reactie stuurde hij naar iemand die hem erop wees dat het om meer gevallen ging.

„Als ik het teruglees, vervult het me met schaamte”, zegt Asscher over die eerste ’koude’ brief. „Ik kan niet in een individueel geval interveniëren, dat is ook zo. Maar als ik die brief nu lees, vind ik het heel pijnlijk. Met name naar deze grootmoeder toe, die bezorgd schrijft hoe het met haar zoon en schoondochter gaat.”

Verschillende terugblik

De twee voormalige staatssecretarissen van Financiën Weekers en Wiebes (nu minister van Economische Zaken) kijken in hun verhoren op een verschillende manier terug op de toeslagenaffaire. Weekers wijst naar Asscher, die niks wilde doen aan het harde terugvorderen van de kinderopvangtoeslag. Maar zijn opvolger Wiebes heeft dat probleem nooit als heel groot ervaren.

Weekers gaf in zijn verhoor aan het probleem aangekaart te hebben bij Asscher. Die moest op zijn ministerie namelijk de wet veranderen om hier wat aan te kunnen doen. Weekers gaf een memo over de problematiek aan Asscher met de boodschap om er persoonlijk aandacht voor te hebben. Maar een paar maanden later kreeg hij van Asschers ministerie een afwijzende reactie over het wijzigen van de wet. Weekers: „Daar heb ik me bij neergelegd.”

Asscher zegt in zijn verhoor overigens dat het memo alleen maar moeilijk uit te voeren oplossingen bevatte, waarbij ingegrepen moest worden in schenkingen binnen families of geen kinderopvangtoeslag meer betaald zou worden bij opvang binnen de familiesfeer.

Opvallend genoeg gaf Wiebes een heel ander beeld. Hij zei helemaal niet veel te hebben gemerkt van de ’buikpijn’ die Belastingdienst-topambtenaren vorige week zeiden te hebben gehad rond de harde terugvordering. „Ik heb vanaf het begin gedacht dat er een groot probleem was met kinderopvangtoeslag, maar niet met disproportioneel terugvorderen”, zei Wiebes.

Hij memoreerde een notitie van zijn ambtenaren waarin hij zelf dat probleem in de kantlijn krabbelde. Maar dat was volgens hem ’geen buikpijnnota’. „Hij leek mij eerder bedoeld om mij voor het tegenovergestelde te waarschuwen: we waren te soft.”

Het probleem zat er volgens hem in dat de kinderopvangtoeslag ’in de praktijk een onuitvoerbaar stuk wetgeving was’ voor ouders bij het aanvragen van de toeslag. „Een soort examen dat je moet doen waar je alleen maar een voldoende krijgt als je alle vragen goed beantwoordt”, noemde Wiebes het.

’Houtje-touwtje’

Weekers vertelde in zijn verhoor ook over wat hij aantrof bij de Belastingdienst toen hij in 2010 aantrad als staatssecretaris van Financiën. Dat was niet best. De afdeling toeslagen stond er ’beroerd’ voor, zegt Weekers. Hij stipt, net als verschillende ambtenaren in hun verhoren vorige week, aan dat de fiscus het uitkeren van toeslagen maar moeilijk aan kon.

De Belastingdienst was volgens Weekers vooral ’een collecterende organisatie’: „Dat zat in het dna.” Het uitkeren kwam er vervolgens bij door het instellen van het toeslagenstelsel, een paar jaar voor Weekers’ aantreden. De systemen konden dat maar moeilijk aan, volgens de VVD’er hing alles ’houtje-touwtje’ aan elkaar.

Volgens politiek commentator Wouter de Winther kunnen de politieke verhoren gevaarlijk zijn voor bewindspersonen, ook omdat het verkiezingstijd is. „Daarom worden ze vooraf getraind”, zegt hij in de politieke podcast Afhameren:

Ook Wiebes, die vier jaar na Weekers aantrad, zag bij zijn start nog allerlei problemen bij de fiscus. Hij schetste het beeld van „een dienst die overrompeld was geweest door allerlei wetgeving, langzaam aan het opkrabbelen was en een achterstand aan het inlopen was. En daar was de hele oproer over fraude bovenop gekomen.”

Later in de week volgen nog meer politieke verhoren. Woensdag is de huidige minister voor Medische Zorg Tamara van Ark, tot deze zomer als staatssecretaris van Sociale Zaken verantwoordelijk voor kinderopvang aan de beurt. En ook Menno Snel, die eind vorig jaar als staatssecretaris van Financiën opstapte vanwege de toeslagenaffaire, aan de beurt. Donderdag volgen de verhoren van minister Wopke Hoekstra (Financiën) en premier Mark Rutte.

Tweets by ‎@LeonBrandsema

BEKIJK MEER VAN; overheidsbeleid Eric Wiebes Lodewijk Asscher Frans Weekers

Wiebes: ’Ik kreeg geen signalen van buikpijn over toeslagen’

Telegraaf 23.11.2020 De ambtelijke ’buikpijn’ over het harde karakter van de regels rond de kinderopvangtoeslag, heeft voormalig staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes nooit bereikt. Hij gelooft dat ambtenaren het moeilijk vonden dat de wet vaak heel hard uitpakte, maar dat is volgens hem nooit aangekaart. „Er is geen buikpijnnota”, zegt de bewindsman.

Verschillende topambtenaren verklaarden vorige week onder ede dat ze hun zorgen over het systeem vaak hebben aangekaart bij de politieke top. Zij konden er moeilijk mee leven dat ouders grote bedragen toeslagen moesten terugbetalen als ze niet volledig aan de eigen bijdrage, een veel kleiner bedrag, hadden voldaan.

BEKIJK OOK:

Snel maakt excuses om blunders met kinderopvangtoeslag

Dit zou zelfs wekelijks zijn aangestipt. Wiebes herkent dat totaal niet. „En de signalen op papier spreken ook echt een andere taal”, zegt hij over documenten die hij als staatssecretaris kreeg. De „buikpijnsignalen” die hij wel kreeg, gingen over het stelsel. Op een gegeven moment is Wiebes terloops wel geïnformeerd over de harde werking van de toeslagen, maar dat was volgens hem alleen in relatie tot één specifieke zaak.

In de podcast Kwestie van Centen bespreken Herman Stam en parlementair verslaggever Leon Brandsema wat er tot dusver aan het licht is gekomen in het onderzoek naar de toeslagenaffaire:

’Te soft’

Een nota die recent in de media verscheen waaruit zou blijken dat Wiebes op de hoogte was van de harde werking van de regels, zag Wiebes juist als een waarschuwing dat de afdeling Toeslagen van de Belastingdienst mogelijk „te soft” was. Hij herkende de nota niet uit die tijd, benadrukte hij. In voorbereiding op het verhoor, heeft hij het document wel gelezen.

Volgens politiek commentator Wouter de Winther kunnen de politieke verhoren gevaarlijk zijn voor bewindspersonen, ook omdat het verkiezingstijd is. „Daarom worden ze vooraf getraind”, zegt hij in de politieke podcast Afhameren:

Wiebes had zelf grote zorgen over de uitvoerbaarheid van de toeslagenwetgeving. „Het is een soort examen waarbij je alleen een voldoende haalt als je acht vragen goed beantwoordt.” Het regende daardoor terugvorderingen, maar ook nabetalingen. „Allebei fout”, vindt Wiebes. Het betekent namelijk dat mensen of meer, of minder kregen dan waar zij recht op hadden. „Dat is twee keer ellende.”

De voormalig staatssecretaris, inmiddels minister, wordt ook gehoord onder ede wegens zijn rol in de toeslagenaffaire. Jarenlang was Wiebes politiek verantwoordelijk voor de Belastingdienst.

BEKIJK MEER VAN; overheid belastingen Eric Wiebes Belastingdienst Toeslagen

Wiebes: ‘Niet gezien dat slechte toeslagenwet gigantische sociale bom was’

NU 23.11.2020 Eric Wiebes, staatssecretaris van Financiën tussen 2014 en 2017, heeft niet zien aankomen dat de strenge wetgeving rondom de kinderopvangtoeslag zou leiden tot de problemen die we nu kennen. Wiebes’ grootste zorg was destijds ook helemaal niet de hoge terugvorderingen van de ouders, maar het toeslagensysteem als geheel.

“We hebben gewoon niet gezien dat wat nu onwelgevallige wetgeving blijkt, eigenlijk een brandende lont was die een gigantische sociale bom tot ontploffing zou brengen”, zei Wiebes maandag tijdens zijn verhoor door de ondervragingscommissie over de toeslagenaffaire.

De centrale vraag die steeds terugkomt in de inmiddels zes dagen durende verhoren is: waarom greep niemand in? Er was bij (oud-)topambtenaren en politici steeds een sterk vermoeden dat de wet te hard was.

“We hebben een tijd lang gedacht dat dit weer zo’n lastig ding in de belastingwetgeving was. We wisten niet dat dit zo groot zou worden”, zei Wiebes daarover.

Commissielid Renske Leijten (SP) vond dit te makkelijk. Er waren namelijk genoeg signalen om de bom te kunnen ontdekken. In een interne memo uit 2017 staat bijvoorbeeld al dat de Belastingdienst laakbaar handelde, in datzelfde jaar kwam de Nationale ombudsman met een kritisch rapport over het handelen van de fiscus.

De memo heeft Wiebes, inmiddels minister van Economische Zaken, nooit gezien, zei hij. “De aanpak is in een optelsom totaal dramatisch geweest. Maar als je die optelsom niet kent, dan houdt het op.”

Verhoren toeslagenaffaire van start: Hoe fraudejacht ontspoorde

Wiebes las en hoorde nergens de buikpijn binnen fiscus

Er gebeurde meer onder het toeziend oog van Wiebes als staatssecretaris. Er woedde een discussie binnen de ambtelijke top van Financiën dat het toeslagenbeleid te hard was. Een van hen verklaarde vorige week “buikpijn” te hebben van de gang van zaken, maar die buikpijn herkende Wiebes niet.

Hij las het nergens terug en hoorde er ook niemand over. “Er was geen buikpijnnota en geen buikpijngesprek. Er was veel buikpijn, maar dat ging over het stelsel.”

Wiebes zag het terugvorderen van de hoge bedragen namelijk niet als probleem, maar de kinderopvangtoeslag met het voorschottenstelsel als geheel. “Je hebt enorme nabetalingen en enorme terugvorderingen. Dat is twee keer ellende.” De bewindsman wilde daarom het mes in het stelsel zetten.

‘Heb maar een paar armzalige verklaringen in de aanbieding’

Even leek het erop dat Wiebes wel actie zou ondernemen. Hij had het plan om alleen de eigen bijdragen van de kinderopvangtoeslag terug te vorderen, in plaats van alle uitbetaalde toeslagen waardoor zoveel ouders in de problemen zijn gekomen.

Hij werd door zijn ambtenaren gevraagd om hierover contact op te nemen met toenmalig minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher, maar dat is nooit meer gebeurd. Wiebes dacht namelijk op zijn beurt dat hij gebeld zou worden door Asscher. Zo bleef een mogelijk vroege oplossing tussen de ministeries hangen.

‘Leemlagen’ belemmeren goede communicatie binnen fiscus

“Ik heb maar een paar armzalige verklaringen in de aanbieding”, zei Wiebes tot slot. Hij was ook boos, maar wist niet op wie.

Een van die Wiebes hieruit heeft getrokken is dat een goede organisatie fouten kan maken, als er maar de honger is om die te herstellen.

Het probleem bij de fiscus is dat de communicatie tussen de verschillende lagen hapert. Het woord “leemlaag” waardoor de informatie nauwelijks doorsijpelt naar andere afdelingen, werd volgens Wiebes veel gebruikt bij de Belastingdienst.

“Al ben je schaal vier in de organisatie, je moet kunnen aankaarten wat er niet deugt”, aldus de bewindsman.

Lees meer over: Politiek  Toeslagenaffaire

Wiebes erkent dat hij Kamer onjuist informeerde: ‘Ik had beter moeten opletten’

AD 23.11.2020 VVD-politicus Eric Wiebes heeft als staatssecretaris van Financiën de Kamer verkeerd geïnformeerd. Dat heeft hij toegegeven aan de ondervragingscommissie die de toeslagenaffaire onderzoekt. ,,Ik had beter moeten opletten”, stelt hij.

Wiebes ontkende in september 2017 dat er ouders en kinderopvanginstellingen grote schade hadden geleden van het abrupt stopzetten en terugvorderen van kinderopvangtoeslag. ,,Daar is niets van gebleken”, antwoordde hij op vragen van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt. Achteraf bezien is dat een ‘verbijsterend antwoord’, zei Wiebes tegen de commissie. ,,Ik had dit antwoord nooit mogen doorlaten.”

Lees ook;

SP-Kamerlid Renske Leijten toonde in haar ondervraging van Wiebes weinig begrip voor de verklaring. Zij wijst erop dat  de Belastingdienst op dat moment al een grote nederlaag bij de Raad van State had geleden en dat er ook al een vernietigend rapport van de Nationale Ombudsman lag over de benadeling van ouders die klanten waren bij het Eindhovense gastouderbureau Dadim. ,,Hoe kunt u zulke antwoorden dan laten passeren?”, vroeg zij zich af.

Idioot

Volgens Wiebes waren de antwoorden aangeleverd door ambtenaren en was het besef wat er aan de hand was nog niet bij hem doorgedrongen. ,,Ik heb het echt te weinig bekeken en het is een idioot antwoord”, erkende hij.

Volgens hem is het moeilijk verantwoordelijkheid te dragen voor ‘dingen in het donker’. ,,Hier is zolang niet gezien wat er aan de hand was. Dit is op een kolossale manier misgegaan.” Toch was er volgens hem geen kwade opzet in het spel.

Hier is zolang niet gezien wat er aan de hand was. Dit is op een kolossale manier misgegaan, aldus Eric Wiebes

Wiebes zei eerder in zijn verhoor niets te hebben gemerkt van de ‘buikpijn’ die topambtenaren van Financiën vorige week nog zeiden te hebben gevoeld over de harde terugvordering van kinderopvangtoeslag. ,,Er was geen buikpijnnota of buikpijngesprek’’, zei de VVD-bewindsman tegen de parlementaire ondervragingscommissie.

Te soft

Volgens Wiebes kan het best zijn dat er op Financiën door sommige mensen buikpijn werd gevoeld, maar die geluiden bereikten hem niet. Sterker nog: een nota die hij in 2014 van zijn ambtenaren ontving riep bij hem het tegenovergestelde beeld op. ,,Ik las het als: we zijn een beetje te soft.”

Voormalig directeur Belastingdienst Hans Blokpoel zei vorige week maandag nog dat hij meermaals ‘buikpijn’ had gevoeld over de ‘snoeiharde’ wet. Die maakte het mogelijk dat mensen die hun eigen bijdrage niet hadden betaald hun kinderopvangtoeslag volledig terug moesten betalen. Door deze ‘alles of niets’-benadering raakten duizenden gezinnen in grote financiële problemen. Volgens voormalig topambtenaren van Financiën werd er over aan de bel getrokken. Dat deze harde praktijk toch doorging was volgens hen te wijten aan het ministerie van Sociale Zaken, dat het beleid niet wilde veranderen.

Sociale bom

Wiebes zet de verwijten van voormalig kopstukken van de fiscus in een ander daglicht. Volgens hem is de belangrijkste vraag hoe het kan dat er zoveel mensen slachtoffer konden worden. ,,Ik wist niet dat dit de lont was die een zeer grote sociale bom tot ontploffing zou brengen’’, zei hij tegen de commissie. Dat de Belastingdienst de rechtsbescherming van ouders ernstig heeft geschaad is volgens hem buiten zijn medeweten gebeurd.

Ik wist niet dat dit de lont was die een zeer grote sociale bom tot ontplof­fing zou brengen, aldus Eric Wiebes.

Eerder vandaag getuigde Wiebes voorganger Frans Weekers voor de commissie. Hij zei dat hij toenmalig minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher er destijds op heeft aangesproken dat volledige terugvordering van kinderopvangtoeslagen heel hard kon uitpakken. Weekers gaf zijn collega een memo met het verzoek hiernaar te kijken, maar het beleid veranderde niet.

Met handen en voeten gebonden

Weekers had aanvankelijk zelf met een ‘coulantere regeling’ willen komen, waarbij ouders door alsnog een eigen bijdrage te betalen hun toeslag mochten houden. Maar hij werd er later door ambtenaren van Financiën op gewezen dat hiervoor een wetswijziging nodig was. De verantwoordelijkheid daarvoor lag echter bij Sociale Zaken. Tijdens een kabinetsberaad wendde Weekers zich tot Asscher met het memo, maar na vier maanden kwam het antwoord dat Sociale Zaken de regeling niet ging aanpassen. Asscher verschijnt later vanmiddag voor de commissie om zijn kant van het verhaal te geven.

,,Ik heb me erbij neergelegd’’, zei Weekers over die repliek. ,,Je gaat als staatssecretaris niet over alles. Wat betreft toeslagen zat ik met handen en voeten gebonden aan het beleid van vakministers.”

Beroerd

Doordat de ‘alles-of-niets’-benadering in stand bleef, kwamen later duizenden ouders in grote problemen doordat hun kinderopvangtoeslag werd stopgezet en zij al ontvangen bedragen volledig terug moesten betalen. Dat dit kon ontaarden in een fraudejacht, is wel een ander verhaal, meent Weekers. ,,Als mensen onterecht als fraudeurs worden aangemerkt, kun je dat met geen enkele wetswijziging opvangen.”

Als mensen onterecht als fraudeurs worden aangemerkt, kun je dat met geen enkele wetswijzi­ging opvangen

Weekers zei het ‘moeilijk te verteren’ te vinden dat zoveel ouders ‘in de ellende zijn gestort’. Volgens hem stond de Belastingdienst er destijds ‘beroerd’ voor en was er sprake van een ‘houtje-touwtjesysteem’. Tegelijkertijd lag de nadruk destijds op het belang van fraudebestrijding, omdat er ‘gruwelijk veel bezuinigd’ moest worden: ,,Het was destijds zo dat elke cent die in verkeerde zakken terechtkwam als doodzonde werd gezien.”

De parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag onderzoekt hoe ouders onterecht als fraudeurs bestempeld konden worden. © ANP

Na zijn aftreden heeft Weekers nooit in het openbaar terug willen blikken op zijn tijd als staatssecretaris. Tot vanmorgen dus. ,,Het was bepaald niet het hoogtepunt van mijn carrière”, zei hij. ,,Ik kijk er nu met meer voldoening op terug.”

Asscher en Rutte nog aan de beurt

Na de ambtenarij zijn deze week (voormalige) politieke kopstukken aan de beurt om zich te verantwoorden voor de toeslagenaffaire. Het verhoor van oud-staatssecretaris van Financiën Frans Weekers is om 09.30 uur begonnen. Later vandaag zullen Eric Wiebes (VVD) en Lodewijk Asscher (PvdA) onder ede moeten getuigen. Ook woensdag en donderdag gaan de verhoren nog door. Minister-president Mark Rutte is donderdag als laatste aan de beurt.

Het zijn allemaal kopstukken die in het vorige kabinet mogelijk kennis hadden van de jacht op mensen die zouden frauderen met kinderopvangtoeslag. Achteraf bleek dat 20.000 Nederlanders door hun aanvraag voor toeslag in een financiële nachtmerrie belandden.

Wiebes: ik kreeg geen signalen van buikpijn over toeslagen

MSN 23.11.2020 De ambtelijke ‘buikpijn’ over het harde karakter van de regels rond de kinderopvangtoeslag, heeft voormalig staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes nooit bereikt. Hij gelooft dat ambtenaren het moeilijk vonden dat de wet vaak heel hard uitpakte, maar dat is volgens hem nooit aangekaart. “Er is geen buikpijnnota”, zegt de bewindsman.

Verschillende topambtenaren verklaarden vorige week onder ede dat ze hun zorgen over het systeem vaak hebben aangekaart bij de politieke top. Zij konden er moeilijk mee leven dat ouders grote bedragen toeslagen moesten terugbetalen als ze niet volledig aan de eigen bijdrage, een veel kleiner bedrag, hadden voldaan.

Dit zou zelfs wekelijks zijn aangestipt. Wiebes herkent dat totaal niet. “En de signalen op papier spreken ook echt een andere taal”, zegt hij over documenten die hij als staatssecretaris kreeg. De “buikpijnsignalen” die hij wel kreeg, gingen over het stelsel. Op een gegeven moment is Wiebes terloops wel geïnformeerd over de harde werking van de toeslagen, maar dat was volgens hem alleen in relatie tot één specifieke zaak.

‘Te soft’

Een nota die recent in de media verscheen waaruit zou blijken dat Wiebes op de hoogte was van de harde werking van de regels, zag Wiebes juist als een waarschuwing dat de afdeling Toeslagen van de Belastingdienst mogelijk “te soft” was. Hij herkende de nota niet uit die tijd, benadrukte hij. In voorbereiding op het verhoor, heeft hij het document wel gelezen.

Wiebes had zelf grote zorgen over de uitvoerbaarheid van de toeslagenwetgeving. “Het is een soort examen waarbij je alleen een voldoende haalt als je acht vragen goed beantwoordt.” Het regende daardoor terugvorderingen, maar ook nabetalingen. “Allebei fout”, vindt Wiebes. Het betekent namelijk dat mensen of meer, of minder kregen dan waar zij recht op hadden. “Dat is twee keer ellende.”

De voormalig staatssecretaris, inmiddels minister, wordt ook gehoord onder ede wegens zijn rol in de toeslagenaffaire. Jarenlang was Wiebes politiek verantwoordelijk voor de Belastingdienst.

Weekers waarschuwde Asscher voor toeslagaffaire: ‘Had ik maar doorgezet’

NU 23.11.2020 Oud-staatssecretaris van Financiën Frans Weekers waarschuwde toenmalig minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher tevergeefs voor het te strenge beleid voor de kinderopvangtoeslag. Weekers vond dit beleid te hard en gaf Asscher een memo waarin hij hier aandacht voor vroeg.

“Dat er iets moest gebeuren, was wel duidelijk”, zei Weekers maandag tijdens zijn verhoor over de toeslagenaffaire.

Hij gaf huidig PvdA-leider Asscher daarom “in de marge” van een kabinetsoverleg een memo mee waarin hij waarschuwde voor de hardheid van het beleid. Hoewel Asschers tas al boordevol notities en beleidsstukken zat, hoopte Weekers dat zijn waarschuwing prioriteit zou krijgen.

“Ik was in de veronderstelling dat Sociale Zaken met aanpassingen zou komen”, zei Weekers. Maar dat gebeurde niet. Het ministerie liet weten dat de wet niet zou worden aangepast en daar bleef het voor Weekers ook bij. “Ik heb geen verdere actie ondernomen.”

De oud-staatssecretaris zegt wat betreft de toeslagen met “handen en voeten gebonden” te zijn geweest. De Belastingdienst was namelijk alleen verantwoordelijk voor de uitvoering van de kinderopvangtoeslag, Asscher ging als minister van Sociale Zaken over het beleid. “Je gaat als bewindsman niet over alles”, zei Weekers. “Ik wilde ook niet dat anderen in mijn portefeuille gingen rommelen.”

Verhoren toeslagenaffaire van start: Hoe fraudejacht ontspoorde

‘Had ik mijn gutfeeling maar gevolgd’

Met de wijsheid van achteraf had Weekers gewild dat hij destijds anders had gehandeld. “Had ik mijn gutfeeling maar gevolgd en doorgezet om tot het uiterste te gaan.”

Hij had namelijk een voorstel klaarliggen om ouders die bij de aanvraag van de kinderopvangtoeslag een fout hadden gemaakt te ontzien. Volgens dat voorstel zouden zij eenmalig alleen de eigen bijdragen hoeven terug te betalen in plaats van alle verkregen toeslagen, waardoor zoveel mensen in de problemen zijn gekomen. Een soort “take it or leave it”.

Nu is het makkelijk praten, erkent Weekers. Dat hij zijn plan toch niet doorzette, had te maken met een belangrijke uitspraak van de Raad van State. Daarin werd bevestigd dat de Belastingdienst het gehele bedrag mocht terugvorderen, zoals in de wet stond. “Mijn handelingsvrijheid was beperkter dan ik dacht.”

Kabinet-Rutte I wilde fraude hard aanpakken

Weekers is de eerste voormalige bewindspersoon die onder ede wordt gehoord door de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag, die de toeslagenaffaire onderzoekt. Hij had tussen 2010 en 2014 als staatssecretaris de Belastingdienst in zijn portefeuille.

Zodoende was hij politiek medeverantwoordelijk voor het alles-of-nietsbeleid, waarmee alle gekregen toeslagen werden teruggevorderd als er een (kleine) fout met de eigen bijdrage werd gemaakt, en de ontspoorde fraudejacht.

Dat beleid was zo afgesproken in het eerste kabinet van Rutte (2010-012). “Onterecht verstrekte uitkeringen zullen daadwerkelijk worden teruggevorderd, ongeacht de hoogte van de fraude”, stond er in het regeerakkoord van de VVD, het CDA en gedoogpartner PVV.

Weekers sprak voor het eerst sinds zijn aftreden over de zaak. De afdeling Toeslagen van de Belastingdienst stond er volgens hem “beroerd” voor. Tot 2012 was het volgens hem een “houtje-touwtjesysteem”.

Later op de dag worden Eric Wiebes, voormalig staatssecretaris van Financiën en nu minister van Economische Zaken, en Asscher gehoord.

Lees meer over: Politiek Toeslagenaffaire

Politieke verhoren kinderopvangtoeslag met Weekers, Wiebes en Asscher

NOS 23.11.2020 Vandaag begint de tweede week van de verhoren onder ede over de affaire van de kinderopvangtoeslag. Deze week is het de beurt aan de politiek.

De (oud-)bewindspersonen Frans Weekers (VVD), Eric Wiebes (VVD) en Lodewijk Asscher (PvdA) worden vandaag gehoord. De voormalige staatssecretarissen Menno Snel (D66) en Tamara van Ark (VVD) komen woensdag en minister Wopke Hoekstra (CDA) en premier Mark Rutte (VVD) donderdag. Nog nooit moesten zo veel kabinetsleden voor een Kamercommissie verschijnen.

De verhoren zijn vanaf 09.30 uur live te volgen op NPO 1, op NOS.nl en in de NOS-app. Klik hier voor de livestream. Geen tijd om te kijken? In een liveblog praten we je voortdurend bij.

De VVD’er Weekers was staatssecretaris tijdens de zogeheten Bulgarenfraude, waarbij Bulgaren via valse inschrijvingen op grote schaal toeslagen aanvroegen. Daarop riepen de Tweede Kamer en de samenleving om een betere fraudebestrijding voor misbruik van toeslagen. Een van de vragen aan Weekers zal zijn of dit consequenties had voor de kinderopvangtoeslag.

In 2014 volgde Wiebes hem op. Waarom deed hij niets aan de compensatie van de ouders? En wist toenmalig minister Asscher van Sociale Zaken hoe groot de financiële problemen van de ouders waren? Volgens ambtenaren die afgelopen week gehoord werden, hadden de bewindspersonen op zijn minst op de hoogte kunnen zijn.

Het is afwachten of de commissieleden net zo streng zijn tegen hen als zij afgelopen week soms tegen de topambtenaren waren. Maar dat het interessante verhoren worden, staat vast.

Lees hier de artikelen over de Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag van vorige week terug:

  • Verhoren kinderopvangtoeslag op de helft, wie krijgt volgende week de schuld?
  • Oud-baas fiscus: toeslagenaffaire is door mensen veroorzaakte ramp

De Kamer onderzoekt in twee weken hoe het heeft kunnen misgaan in de kinderopvangtoeslagenaffaire. Wat was bedoeld als financiële steun voor gezinnen met jonge kinderen, werd voor duizenden mensen een jarenlang slepende zaak. Ouders werden door de Belastingdienst onterecht aangemerkt als fraudeur en moesten soms tienduizenden euro’s terugbetalen, met financiële en sociale problemen als gevolg.

BEKIJK OOK;

Vervolg verhoren toeslagenaffaire: wat wisten Rutte, Asscher en Wiebes?

NU 22.11.2020 Maandag vervolgt de ondervragingscommissie de zoektocht naar wat er fout is gegaan bij de aanpak van fraude met de kinderopvangtoeslag. Nadat ambtenaren zich afgelopen week hebben moeten verantwoorden, is het nu de beurt aan de politici die destijds aan de knoppen draaiden.

Afgelopen week werden (oud-)topambtenaren en experts opgeroepen om onder ede gehoord te worden.

In de tweede week is het de beurt aan (oud-)politici die aan roer stonden. Wat wisten zij?

Maandag 23 november:

Frans Weekers – staatssecretaris van Financiën 2010-2014
Weekers vond volgens toenmalig directeur van de Belastingdienst Peter Veld de alles-of-nietsaanpak te streng. Maar hij was volgens de belastingambtenaar niet specifiek betrokken bij de CAF 11-zaak rond een Eindhovens gastouderbureau.

Weekers gaf zijn zorgen in ieder geval geen politiek vervolg. Mogelijk omdat hij onder grote maatschappelijke en politieke druk een oplossing voor de zogenoemde Bulgarenfraude moest vinden.

Dat was, blijkt nu, de opmaat naar een veel te streng beleid voor de opsporing van fraudeurs. Weekers trad in 2014 af vanwege een andere kwestie.

Eric Wiebes – staatssecretaris van Financiën 2014-2017
Wiebes, nu minister van Economische Zaken, volgde Weekers op. Wiebes heeft in algemene zin aandacht voor de fraudebestrijding, omdat hij weet hoe lastig zijn voorganger het had.

In 2014 bespraken de Belastingdienst en het ministerie van Sociale Zaken, dat het beleid voor de toeslagen bepaalt, de harde opstelling van de fiscus. Volgens oud-directeur van de Belastingdienst Veld vond Wiebes het beleid destijds “ook wel straf” en zag hij in dat de regels veranderd moeten worden. Maar er werd geen actie ondernomen.

Lodewijk Asscher – minister van Sociale Zaken 2012-2017
Het gaat in de toeslagenaffaire veel over de Belastingdienst, maar officieel is het ministerie van Sociale Zaken de beleidsbepaler op dit terrein. De fiscus voert uit en spoort fraude op. Zodoende is PvdA-leider en voormalig minister Asscher opgeroepen voor verhoor.

Er is tot op het hoogste niveau binnen het ministerie van Sociale Zaken en het ministerie van Financiën gewerkt aan een andere aanpak, omdat werd ingezien dat ouders in de knel kwamen.

Vlak voor de Kerst in 2014 zou Asscher daarover worden geïnformeerd, maar volgens toenmalig topambtenaar Marcelis Boereboom zijn de documenten nooit in de tas van de minister beland. Asscher verklaarde zich de stukken niet te kunnen herinneren.

Overigens onderschreef Asscher in 2015 tijdens een Kamerdebat de aanpak van de Belastingdienst, die volledige bedragen terugvordert als ouders een fout hebben gemaakt.

Woensdag 25 november:

Tamara van Ark – staatssecretaris van Sociale Zaken 2017-2020
Van Ark, nu minister voor Medische Zorg, was net als Asscher beleidsmatig verantwoordelijk voor de kinderopvangtoeslag.

Toen oud-staatssecretaris van Financiën Menno Snel in juni 2019 ouders een schadevergoeding wilde toezeggen, ging Van Ark ervoor liggen. Volgens ambtenaren van Sociale Zaken vond ze dat het plan niet goed uitgewerkt was.

Onder het bewind van Van Ark werd lang gewerkt aan een ander toeslagenstelsel voor de kinderopvang, maar dat werd op het allerlaatste moment geblokkeerd door het ministerie van Financiën. Directeur kinderopvang bij Sociale Zaken Maaike van Tuyll zegt dan ook verbaasd te zijn over de draai.

Menno Snel – staatssecretaris van Financiën 2017-2019
Snel was staatssecretaris van Financiën toen Van Ark voorstelde het toeslagenstelsel aan te passen. Het idee was dat ouders dan minder snel de dupe worden van de harde aanpak van de fiscus.

Maar Snel voorzag volgens Van Tuyll financiële risico’s. Bovendien zou de afdeling Toeslagen “het best draaiende onderdeel” van de Belastingdienst zijn.

Volgens oud-directeur van de Belastingdienst Jaap Uijlenbroek besefte Snel op 4 juni 2019 dat het roer rigoureus om moest. Hij kondigde dan ook aan de wet aan te passen. De problemen bleven zich echter voordoen en Snel trad in december van dat jaar af.

Donderdag 26 november:

Wopke Hoekstra – minister van Financiën 2017-heden
Primair is de staatssecretaris van Financiën belast met de Belastingdienst en niet de minister van Financiën, die als politiek leider van het departement wel eindverantwoordelijk is. Hoekstra is redelijk uit de wind gebleven.

Wel gaf hij de opdracht voor een onderzoek dat ertoe leidde dat Financiën aangifte deed tegen de eigen Belastingdienst. Een ongekende stap. Na het aftreden van Snel was Hoekstra even het gezicht van de fiscus, maar dat veranderde toen D66 met Alexandra van Huffelen een nieuwe staatssecretaris leverde.

Mark Rutte – minister-president 2010-heden
Ook premier Rutte werd nooit het gezicht van de toeslagenaffaire, hoewel hij het dossier in januari van dit jaar qua heftigheid vergeleek met de vliegramp met MH17 en de aardbevingen in Groningen.

De rol van Rutte ligt vooral bij de Ministeriële Commissie Aanpak Fraude waar hij leiding aan gaf in zijn vorige kabinet. Tussen 2013 en 2016 schroefde deze commissie de jacht op fraude op.

De documenten van deze commissie zijn geheim. Ook de Kamer kreeg ze niet te zien. De ondervragingscommissie heeft de stukken wel in bezit en kan die gebruiken bij het verhoor van Rutte.

Lees meer over: Belastingdienst  Politiek  Toeslagenaffaire

Verhoren kinderopvangtoeslag op de helft, wie krijgt volgende week de schuld?

NOS 21.11.2020 “Het lelijkste is als we elkaar allemaal de schuld gaan geven.” Dat zei secretaris-generaal van het ministerie van Sociale Zaken Loes Mulder donderdag in haar verhoor in de Tweede Kamer over de kinderopvangtoeslagaffaire. Toch is dat precies het beeld dat blijft hangen, na de eerste week van verhoren door de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag.

Grof gezegd gaven de ministeries van Financiën, waar de Belastingdienst/Toeslagen onder valt, en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid elkaar deze week de schuld van de toeslagenaffaire.

De Kamer onderzoekt in twee weken hoe het heeft kunnen misgaan in de kinderopvangtoeslagenaffaire. Wat was bedoeld als financiële steun voor gezinnen met jonge kinderen, werd voor duizenden mensen een jarenlang slepende zaak. De ouders werden door de Belastingdienst onterecht aangemerkt als fraudeur en moesten soms tienduizenden euro’s terugbetalen. Met financiële en sociale problemen als gevolg.

‘Beleid uitgevoerd’

Topambtenaren van de Belastingdienst en Financiën die werden verhoord, zeiden dat zij het beleid van Sociale Zaken uitvoerden. En dat zij geen juridische ruimte hadden om ouders minder hard aan te pakken.

Oud-staatssecretaris Frans Weekers, tot 2014 verantwoordelijk voor de fiscus, deelde de twijfel van zijn hoogste ambtenaar of het beleid niet te hard was. “Hij schreef ‘ja’ in de marge van mijn notitie daarover”, zei voormalig directeur-generaal Peter Veld van de Belastingdienst. Volgens hem wist toenmalig minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken van de twijfels, maar er veranderde niets.

Nooit aan de bel getrokken

Sociale Zaken zegt juist dat de Belastingdienst nooit hard aan de bel heeft getrokken. En nooit heeft gezegd dat de wetgeving niet deugde en moest worden aangepast.

Directeur-generaal Marcelis Boereboom van Sociale Zaken had wel gehoord dat de Belastingdienst de ‘alles-of-niets aanpak’ “buitenproportioneel” vond. Het betekende dat als ouders hun eigen bijdrage niet hadden betaald, zij de hele kinderopvangtoeslag van duizenden euro’s moesten terugbetalen. Maar ook toen veranderde er niets.

“Wij hadden niet het beeld dat we opdracht hadden gegeven voor een fraudejacht”, zei directeur Kinderopvang bij Sociale Zaken Maaike van Tuyll. Toch gingen de zogeheten Combiteams Aanpak Facilitators (CAF-teams) van de Belastingdienst aan de slag met het volgens haar op extreme wijze verzamelen van fraudebewijzen.

Beleidslawine

Zo kon jarenlang de benadeling van burgers doorgaan, terwijl de ambtelijke molens draaiden.

Ambtenaren dachten het politiek gewenste beleid uit te voeren. Topambtenaren veranderden van functie zonder het kinderopvangdossier over te dragen. Een compensatieplan voor de ouders van staatssecretaris Menno Snel sneuvelde om vage redenen. Een heel nieuw kinderopvangsysteem dat verbetering had moeten brengen werd door het kabinet na twee jaar voorbereiding stopgezet. Er waren expertmeetings, memo’s, powerpointpresentaties en rapporten.

Door de beleidslawine, die ook nog regelmatig van richting veranderde, verloor uiteindelijk iedereen het zicht op wat er werkelijk aan de hand was. Namelijk dat ouders die de overheid financieel wilde helpen, door diezelfde overheid in langdurige schulden geduwd werden. Dat ouders die door de kinderopvangtoeslag makkelijker aan werk moesten komen, hun baan moesten opzeggen om weer zelf op hun kinderen te passen.

Het ‘verdwenen memo’ van juridisch adviseur Sandra Palmen van de Belastingdienst had hier in maart 2017 een eind aan kunnen maken. “Hoe heeft iemand hier ooit toestemming voor kunnen geven?”, vroeg Palmen zich af. Maar haar advies bleef tot een paar weken geleden genegeerd en weggestopt.

Ook de gedupeerde ouders keken deze week naar de verhoren. Geëmotioneerd en met een mengeling van hoop en ergernis.

‘Ik kijk nu naar iemand die zoveel macht heeft gehad over ons leven’

Ligt de schuld van deze affaire bij ministers die een moeilijk uitvoerbare regeling hebben bedacht? Of bij de topambtenaren die te weinig hebben gecontroleerd of het wel goed ging? Of ligt de schuld bij de uitvoerende ambtenaren, die hardvochtige regels op ouders hebben toegepast en dat volgens sommigen hadden moeten weigeren?

Jaap Uijlenbroek, oud-directeur-generaal van de Belastingdienst, voegde daar nog een schuldige partij aan toe: de Tweede Kamer zelf. Hij wijst erop dat de Kamer al in 2015 signalen had dat ouders soms enorme bedragen moesten terugbetalen. De Kamer nam toen genoegen met de uitleg van minister Asscher dat het juridisch niet anders kon.

Dit is een door mensen veroorzaakte ramp, was de conclusie van Uijlenbroek in het verhoor. “Er zijn fouten gemaakt van het hoogste niveau tot het allerlaagste niveau”, zei hij. “Zo ontsporen treinen.”

Beurt aan politiek

Dan is het volgende week de beurt aan de politiek, te weten de (oud-)bewindspersonen Frans Weekers, Eric Wiebes, Lodewijk Asscher, Menno Snel, Tamara van Ark, Wopke Hoekstra en Mark Rutte. Nog nooit moesten zo veel kabinetsleden voor een Kamercommissie verschijnen.

Volgende week zijn de verhoren van de (oud-)bewindspersonen live te volgen op NPO Politiek, NOS.nl en via de NOS-app.

Het is afwachten of de commissieleden in hun verhoren net zo streng tegen hen zijn als zij afgelopen week soms tegen de topambtenaren waren. Maar vast staat dat zij lange vragenlijsten hebben.

Heeft oud-staatssecretaris Weekers een te hard fraudebestrijdingsbeleid mogelijk gemaakt? Of probeerde hij juist iets te regelen voor de ouders? Toen Wiebes hem in 2014 opvolgde, kreeg die toen te horen dat de kinderopvangtoeslag een probleem was?

Waarom deed Asscher, minister van 2012 tot 2017, niets aan de ‘alles-of-niets aanpak’? Waarom gaf hij wel toestemming voor een nieuw kinderopvangsysteem? En waarom trokken de staatssecretarissen Snel en Van Ark daar in een volgend kabinet ogenschijnlijk de stekker uit?

Dacht het kabinet er met het aftreden van Snel eind vorig jaar van af te zijn? Of vinden minister Hoekstra en premier Rutte nog steeds dat zij medeverantwoordelijk zijn? En wat doen zij aan het zo snel mogelijk compenseren van de ouders?

Het worden boeiende verhoren, op zoek naar een reconstructie van deze door mensen veroorzaakte ramp.

Lees hier de artikelen van de afgelopen week terug:

  • Oud-baas fiscus: toeslagenaffaire is door mensen veroorzaakte ramp
  • Topambtenaar SZW: Belastingdienst voerde ‘fraudejacht’ op ouders
  • Toeslagendirecteur: druk op Belastingdienst was hoog en het beleid was niet van ons
  • ‘Er was geen ruimte voor minder strenge aanpak toeslagenouders’
  • Advocaat: toeslagenaffaire doet denken aan Kafka, liep tegen muur aan
  • Oud-fiscusbaas: harde aanpak ‘toeslagenouder’ wens van Sociale Zaken
  • Oud-directeur fiscus: buikpijn over toeslagenaffaire, top wist ervan
  • Juridisch adviseur: top Belastingdienst negeerde keiharde waarschuwing

Tranen, verwijten en buikpijn: de eerste bevindingen over de toeslagenaffaire

NU 21.11.2020 Halverwege de verhoren over de kinderopvangtoeslagaffaire, is er een voorzichtige schets te maken van wat zich binnen de ministeries heeft afgespeeld. Lang bleven de (oud-)topambtenaren buiten beeld, maar deze week kreeg de ondervragingscommissie de kans om met hen in te kleuren hoe de toeslagenfuik is ontstaan.

“De eerste gesprekken met ouders waren het moeilijkste wat ik in mijn carrière heb gedaan”, zei huidig directeur Belastingdienst Agaath Cleyndert woensdag. “Dat we hen niets anders konden bieden dan te luisteren en excuses, was heel pijnlijk.”

“Dit had nooit mogen gebeuren”, sprak Maaike van Tuyll, directeur Kinderopvang bij het ministerie van Sociale Zaken, een dag later. Het leed van de ouders greep beiden zichtbaar aan.

Tot nu toe kwam informatie in het toeslagendossier vaak via Wob-verzoeken, memo’s, Kamerbrieven, factsheets en andere formele wegen. De mensen achter die stukken kregen deze week pas een gezicht.

Belastingdienst-directeur geëmotioneerd door toeslagenaffaire

Nog lang geen compleet beeld van de omvang

De emotie laat ook zien dat het gruwelijk is misgegaan. De ondervragingscommissie probeert deze weken te ontrafelen hoe: wat is er precies gebeurd en wie waren er verantwoordelijk?

Komende week kunnen ze die vragen stellen aan de toenmalige politiek leiders, als ze premier Mark Rutte, staatssecretaris Eric Wiebes (nu minister) en oud-minister en huidig PvdA-leider Lodewijk Asscher onder ede horen.

De vragen zijn nu nog lang niet te beantwoorden op basis van de verhoren met de (oud-)ambtenaren, een advocaat en een hoogleraar.

De overheid heeft zelfs nog niet eens in beeld hoeveel mensen precies de dupe zijn geworden van het hardvochtige beleid van de overheid. “Een ongemakkelijk gevoel”, zei directeur Kinderopvang Van Tuyll daarover. Er zijn nu negenduizend mensen in beeld; zeer waarschijnlijk zijn het er veel meer.

Belastingdienst niet te nemen bastion voor ouders

De wet was te hard en werd daarbovenop ook te streng toegepast. Met het vooringenomen uitgangspunt van de belastingambtenaren dat ouders toch wel schuldig waren, was daar niet tegenop te boksen.

Dat ondervond ook advocaat Eva González Pérez, die sinds het eerste uur bij de toeslagenaffaire betrokken is en tientallen ouders bijstaat. Zij kreeg incomplete dossiers van de fiscus in de rechtbank, werd afgepoeierd door Belastingdienst-medewerkers en stuitte op een muur van onwil tijdens een gesprek met ambtenaren om juist tot een oplossing te komen.

González Pérez werd als eerste gehoord en schetste de Belastingdienst als een niet te nemen bastion voor ouders die hun recht wilden halen.

De olietanker op ramkoers bleek lastig bij te sturen

In zekere zin bevestigden de hoge ambtenaren op Financiën die de dagen erna werden verhoord dat beeld ook wel. Jaap Uijlenbroek, tot begin dit jaar de hoogste ambtenaar bij de Belastingdienst, wist dat vrijdag nog het meest treffend te vertellen.

In juni 2019 was voor Uijlenbroek een kantelpunt waarop hij wist: dit zit helemaal fout, we moeten de ouders anders behandelen. Het kostte hem niet veel moeite om Menno Snel, op dat moment de staatssecretaris van Financiën, ervan te overtuigen dat het roer om moest.

De schrijnende verhalen die de ouders al jaren vertelden, waren eindelijk door de muren van het ministerie van Financiën doorgedrongen.

Maar zelfs na dat besef van de hoogste ambtelijke en politieke top bij de Belastingdienst, werden ouders nog steeds hard aangepakt. De Kamer moest andermaal ingrijpen om erger leed te voorkomen.

“Het besef dat het moet van de wet zat overal heel diep verankerd”, zei Uijlenbroek. “Het is een ramp in slowmotion. Het gaat en gaat maar door. Zelfs tot op de dag vandaag.” De olietanker op ramkoers bleek lastig bij te sturen.

Belastingdienst werkt als een ‘fabrieksproces’

Gerard Blankestijn, tot 2018 directeur Toeslagen bij de fiscus, noemde de werking van de fiscus in bredere zin “een fabrieksproces”.

Uijlenbroek en Blankestijn leken daarmee de verantwoordelijkheid voor de ramp van zich af te schuiven door het bij ‘het systeem’ neer te leggen. “Dé dader gaat u niet vinden”, concludeerde Uijlenbroek dan ook. “Door een fout in het systeem ontsporen treinen.”

Er werd ook gewezen naar de collega’s van Sociale Zaken, het ministerie dat de regels van de kinderopvangtoeslag bepaalt. Er was gewaarschuwd vanuit Financiën dat het terugvorderen buiten alle proporties was. Ze kregen er zelfs buikpijn van.

Men was bij de fiscus kennelijk niet ziek genoeg

Maar kennelijk was men niet ziek genoeg, want op Sociale Zaken konden ze de noodkreten nauwelijks horen. De ambtenaren die donderdag werden gehoord, hadden al die jaren niemand van de Belastingdienst aan hun bureaus gezien. “We zitten niet in een ander land”, merkte Loes Mulder, de hoogste ambtelijke baas op Sociale Zaken, op.

Aan iedereen werd aan het einde gevraagd welke lessen er zijn geleerd. Eén antwoord was misschien het meest treffend, omdat er juist iets ontbrak: het direct onderhouden van contacten met de gedupeerde ouders.

Lees meer over: Politiek  Toeslagenaffaire

november 22, 2020 Posted by | 2e kamer, Belastingdienst, commissie-Donner, etnisch profileren, Frans Weekers, Hans Vijlbrief, Jaap Uijlenbroek, kinderopvangtoeslag, kinderopvangtoeslagaffaire, Maaike van Tuyll van Serooskerken, Manon Leijten, Marcelis Boereboom, Mark rutte, menno snel, Menno Snel D66, onderzoek, parlementaire enquêtecommissie, Parlementaire ondervraging, Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag, POK, Staatssecretaris Hans Vijlbrief, staatssecretaris Van Huffelen, Tamara van Ark, toeslagen, toeslagenaffaire, toeslagenstelsel, tweede kamer | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 2 reacties

De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 25 – nasleep POK

 

Telegraaf 14.11.2020

Aftrap verhoor P.O.K. maandag 16.11.2020

De flitsenquête naar het schandaal met de kinderopvangtoeslag belooft een thriller te worden. Maandagmorgen 16.11.2020 gaat de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) aan de slag.

Met negentien verhoren verdeeld over acht dagen hoopt de Tweede Kamer inzicht te krijgen in hoe het kon gebeuren dat duizenden ouders door doorgeslagen fraudejacht van de Belastingdienst de vernieling in zijn geholpen.

AD 16.11.2020

Voor het eerst in zijn toch lange politieke carrière wordt zelfs ook premier Rutte onder ede gehoord in de Tweede Kamer. En hij is uiteraard niet het enige Haagse kopstuk dat de komende twee weken op de grill wordt gelegd over de toeslagenaffaire.

Kortom, de commissie wil uitzoeken hoe het zo gruwelijk heeft kunnen misgaan bij de Belastingdienst in de jacht op fraudeurs met toeslagen.

Telegraaf 21.11.2020

AD 21.11.2020

AD 20.11.2020

Telegraaf 20.11.2020

AD 19.11.2020

AD 18.11.2020

Telegraaf 18.11.2020

AD 17.11.2020

Telegraaf 17.11.2020

Lees verder ook;

Waar draaide de toeslagaffaire ook alweer om?

In de zomer van 2014 krijgen alle 157 klanten van een gastouderbureau in Eindhoven een brief van de Belastingdienst dat hun kinderopvangtoeslag per direct is stopgezet en dat ze alle verkregen toeslagen moeten terugbetalen. De reden staat er niet bij.

Er volgden jaren van onzekerheid, stress en financiële problemen bij de gedupeerden. Later bleek dat de fiscus ook discrimineerde.

De vraag hoe de terugvordering van kinderopvangtoeslag zó kon ontsporen, leidt op het Binnenhof tot schaamte en verlegenheid. Ouders kwamen financieel aan de afgrond, omdat ze ten onrechte werden aangewezen als fraudeur of omdat ze door een klein foutje enorme bedragen moesten terugbetalen aan de fiscus.

Kleine fout

Ook dook er een document op uit 2009 waarin de landsadvocaat stelde dat de fiscus proportioneel moest terugvorderen. Als mensen een kleine fout hadden gemaakt bij het aanvragen van kinderopvangtoeslag van bijvoorbeeld 100 euro, moest niet de toeslag van een heel jaar van soms tienduizenden euro’s worden teruggevorderd. Omtzigt: ,,Toch vorderde de fiscus jarenlang de hele toeslag terug bij kleine fouten, niet het foutbedrag plus een boete terug, maar de hele toeslag.’’

Morgen verschijnt onder andere Hans Blokpoel. De voormalig directeur Belastingen bij de Belastingdienst was in de periode 2010-2016 verantwoordelijk voor de digitalisering bij de fiscus. Hij was oprichter van de beruchte ‘Broedkamer’, een afdeling die de fraudebestrijding deels uit handen nam van inspecteurs door computersystemen te koppelen.

Dat mensen tussen de wielen kwamen, omdat er in systemen automatisch een vinkje achter hun naam kwam te staan, komt mede door de inmiddels opgeheven Broedkamer, die bovendien slordig omsprong met persoonsgegevens.

Welke politieke besluiten hebben deze wantoestanden mogelijk gemaakt?

Op die vragen wil de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag vanaf maandag, in een serie van verhoren onder ede, antwoord krijgen.

De werkelijke omvang van de zaak kwam aan het licht door verschillende onthullingen van RTL Nieuws en de krant Trouw en door de inspanningen van CDA-Kamerlid Omtzigt en SP-Kamerlid Leijten.

Ook ligt de vraag op tafel waarom het, tot op de dag van vandaag, zo veel moeite kost om informatie van de Belastingdienst en de ministeries van Financiën en Sociale Zaken los te krijgen. Mede daarover wordt een lange lijst topambtenaren van deze ministeries gehoord.

De commissie heeft de inhoudelijke steun van aanjagers Leijten, die in de commissie zit, en Omtzigt. De parlementaire ondervragingscommissie verhoort (voormalige) ministers, staatssecretarissen en topambtenaren onder ede.

Uit vorige kabinetten worden de bewindspersonen Weekers, Asscher en Snel gehoord. Van het huidige kabinet staan Rutte, Wiebes en Van Ark op de agenda. Advocaat Eva González Perez, die sinds 2014 gedupeerde ouders bijstaat, is maandag de eerste persoon die wordt gehoord.

Op het laatste moment is het verhoor van ambtenaar Palmen-Schlangen toegevoegd. Zij schreef al in 2017 in een memo dat ouders compensatie verdienden. Het memo kwam pas een paar weken geleden aan het licht.

Belangrijke momenten in de kinderopvangtoeslagaffaire:

  • Juni 2005: de Belastingdienst, een organisatie die van oudsher geld int, gaat nu voorschotten verstrekken voor de inkomensafhankelijke kinderopvangtoeslag. De afdeling ‘Toeslagen’ wordt opgericht.
  • 2005 tot 2019: verschillende instanties, zoals de Algemene Rekenkamer, waarschuwen voor de fraudegevoeligheid van toeslagen.
  • 2012, 2013, 2014 en verder: ouders worden van fraude beschuldigden moeten tienduizenden euro’s terugbetalen. Zij krijgen geen inzage in hun dossiers en kunnen zich moeilijk verdedigen.
  • November 2019: het eerste onderzoek van de commissie-Donner bewijst dat honderden ouders van het ‘CAF 11 dossier’ onterecht als fraudeur zijn behandeld, en dat nog duizenden anderen zijn benadeeld.
  • December 2019: de zwartgelakte dossiers staan symbool voor de machteloosheid van de ouders en de muur van onwil en geheimzinnigheid die de Belastingdienst opwerpt.
  • December 2019: staatssecretaris Snel die over de Belastingdienst gaat, treedt af. Hij werd voortdurend ingehaald door onthullingen van RTL Nieuws  en Trouw, en verloor het vertrouwen van de Tweede Kamer.
  • Maart 2020: de commissie-Donner zegt dat de kinderopvangtoeslag bij veel ouders voor problemen zorgt, los van de hardhandige fraudeaanpak. Dat komt door de ingewikkeldheid van de regeling.
  • Maart 2020: het kabinet begint met de ‘hersteloperatie’ en belooft 20.000 ouders te compenseren.
  • Juni 2020: de journalisten Pieter Klein (RTL) en Jan Kleinnijenhuis (Trouw) winnen opnieuw een journalistieke prijs voor hun “ontroerende vasthoudendheid”. Het dossier is “ongekend qua aanpak en impact”, zegt de jury.
  • November 2020: de schadeloosstelling van de ouders verloopt moeizaam en nog steeds duiken er stukken op waar de Kamer al 1,5 jaar geleden om vroeg.

Een korte beschrijving van enkele hoofdrolspelers.

Maandag 16 november:

Eva González Pérez – Advocaat bij advocatencollectief Trias
Al in 2014 raakte González Pérez betrokken bij de toeslagenaffaire. Als advocaat staat ze tientallen gedupeerde ouders bij.Aanvankelijk dacht ze dat het zo gepiept was, zo overduidelijk zat de Belastingdienst in haar ogen fout.

“Ik dacht in het begin: ik doe één of twee zaken en als ik win, dringt het besef wel door dat het niet klopt”, zei ze eind vorig jaar tegen het Eindhovens Dagblad.Het werden zes lange jaren en nog steeds is niet alles afgerond. In die periode viel ze van de ene verbazing in de andere over de handelswijze van de fiscus.

Ze schakelde de Ombudsman in, kreeg met veel pijn en moeite de Autoriteit Persoonsgegevens zo ver een onderzoek naar discriminatie te starten, voerde rechtszaken tot aan de Raad van State aan toe en betrok de politiek bij het dossier.

“Ik wilde het eigenlijk afwikkelen en doorgaan met mijn leven, ik had er alleen maar koppijn van”, zei ze dit voorjaar in een interview met One World over haar strijd. Dat is misschien ook niet zo gek, González Pérez werd aantoonbaar tegengewerkt door de Belastingdienst.

Hans Blokpoel – Algemeen directeur Belastingen bij de Belastingdienst 2010-2016
Als directeur Belastingen was Blokpoel ook leidinggevende van het Combinatieteam Aanpak Facilitators (CAF), het team van de fiscus dat fraude met toeslagen opspoort.

Zijn naam dook eind vorig jaar voor het eerst in de media op dankzij onderzoek van RTL Nieuws en door Trouw opgevraagde stukken. Deze media schrijven dan al regelmatig over de zaak en weten steeds weer nieuwe feiten boven tafel te krijgen.

Uit de stukken blijkt dat Blokpoel op de hoogte is van de misstanden en het beleid bewust voortzet. “Blokpoel wil echt alles dichtdraaien, dus ook toeslagen, zelfs als die waarschijnlijk wel goed zijn”, zo valt er te lezen.

Dinsdag 17 november:

Sandra Palmen-Schlangen – Vaktechnisch coördinator Toeslagen 2016-2017
Pas op het allerlaatste moment is Palmen-Schlangen door de commissie opgeroepen voor verhoor. Zij schreef als medewerker bij de Belastingdienst al in maart 2017 een uiterst kritische memo over het handelen van de fiscus.

Uit de memo blijkt dat de top van de Belastingdienst toen al op de hoogte was dat hun aanpak niet deugde. Als de Kamer dat document direct al had gekregen, dan had dat veel leestijd en kostbare tijd kunnen besparen.

Het opvallende is dat de Kamer ook om deze memo had gevraagd, maar niet heeft gekregen. Een pijnlijk patroon in dit dossier.

Peter Veld – Directeur-generaal Belastingdienst 2010-2015
Veld was tussen 2010 en 2015 de hoogste ambtenaar op Financiën. Net als Blokpoel was hij op de hoogte van de misstanden. Desondanks liet hij de toeslagen van mogelijke fraudeurs rücksichtslos stopzetten, ook al wist hij dat maar liefst één op de vijf onschuldig was.

Gerard Blankestijn – Directeur Toeslagen bij de Belastingdienst 2011-2018
Blankestijn is de volgende ambtenaar in een hoge functie die op de hoogte was van het foute beleid en er niet tegen optrad.

Hij mag onder meer aan de ondervragingscommissie uitleggen waarom de memo van Palmen-Schlangen, die een dag eerder aan het woord is, niet al in 2017 naar de Kamer en de Commissie-Donner is gestuurd.

Ook zal men benieuwd zijn naar zijn verklaring waarom hij toenmalig staatssecretaris Menno Snel (Financiën) niet informeerde dat de fiscus een tweede nationaliteit van burgers bijhield, terwijl dit niet is toegestaan.

Vrijdag 20 november:

Jaap Uijlenbroek – Directeur-generaal Belastingdienst 2017-2020
Uijlenbroek kwam als leidinggevende naar de Belastingdienst om de uit de hand gelopen reorganisatie weer op de rails te krijgen, maar hij belandde in het moeras van de toeslagenaffaire.

RTL Nieuws en Trouw meldden dit voorjaar dat Uijlenbroek drie hoofdrolspelers bij de toeslagenaffaire had beloofd geen straf te geven als zij mee zouden werken aan een onderzoek naar de ontspoorde fraudejacht. Uijlenbroek werd uiteindelijk teruggefloten door de top van Financiën. Begin dit jaar moest hij opstappen.

Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag

De Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) gaat het onderzoek doen naar problemen rond de fraudeaanpak bij de kinderopvangtoeslag. De commissie start de verhoren op maandag 16 november 2020.

Verhoren:

De commissie bestaat uit de leden: Jeroen van Wijngaarden (VVD), Roy van Aalst (PVV), Chris van Dam (CDA, voorzitter), Salima Belhaj (D66), Tom van der Lee (GroenLinks), Renske Leijten (SP), Attje Kuiken (PvdA) en Femke Merel van Kooten-Arissen (vKA).Schema verhoren

De verhoren van de parlementaire ondervragingscommissie zijn verdeeld over acht dagen en vinden plaats van maandag 16 november tot en met donderdag 26 november 2020. De commissie, die uit acht Kamerleden bestaat, verhoort negentien personen.

Maandag 16 november

  • 9.30 uur: mevrouw M.E. González Pérez – Advocaat bij advocatencollectief Trias
  • 12.30 uur: de heer A.T. Marseille  – Hoogleraar Bestuurskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen
  • 15.00 uur: de heer H.R. Blokpoel – Algemeen directeur Belastingen bij de Belastingdienst 2010-2016

Dinsdag 17 november

  • 13.00 uur: mevrouw S.T.P.H. Palmen-Schlangen – Vaktechnisch coördinator Toeslagen 2016-2017

Woensdag 18 november

  • 9.30 uur: de heer P.W.A. Veld  – Directeur-generaal Belastingdienst 2010-2015
  • 12.30 uur: de heer G.H. Blankestijn  – Directeur Toeslagen bij de Belastingdienst 2011-2018
  • 15.30 uur: mevrouw A.C. Cleyndert  – Directeur Toeslagen bij de Belastingdienst 2018-heden

Donderdag 19 november

  • 9.30 uur: de heer M.J. Boereboom – Directeur-generaal Werk bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 2013-2017
  • 13.30 uur: mevrouw M.C. van Tuyll – Directeur Kinderopvang bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 2016-heden
  • 16.30 uur: mevrouw L. Mulder – Secretaris-generaal ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 2016-heden

Vrijdag 20 november

  • 9.30 uur: de heer J.J.M. Uijlenbroek – Directeur-generaal Belastingdienst 2017-2020
  • 13.30 uur: mevrouw M. Leijten – Secretaris-generaal ministerie van Financiën 2013-2019

Maandag 23 november

  • 9.30 uur: de heer F.H.H. Weekers – Staatssecretaris van Financiën 2010-2014
  • 13.00 uur: de heer E.D. Wiebes – Staatssecretaris van Financiën 2014-2017
  • 16.30 uur: de heer L.F. Asscher – Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 2012-2017

Woensdag 25 november

  • 9.30 uur: mevrouw T. van Ark  – Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 2017-2020
  • 13.00 uur: de heer M. Snel – Staatssecretaris van Financiën 2017-2019

Donderdag 26 november

  • 9.30 uur: de heer W.B. Hoekstra  – Minister van Financiën 2017-heden
  • 13.00 uur: de heer M. Rutte  – Minister-president 2010-heden

Volg de verhoren live

Lees hier meer over de commissie en het verhoorschema. De verhoren zijn live te volgen op NPO Politiek en NOS.nl.

De verhoren zijn vanaf maandag 16 november 2020 live te volgen via de livestream  op deze website en de app Debat Direct. Alle verhoren zijn terug te kijken via Debat Gemist.

Over de Belastingdienst;

Meer: Menno Snel RTL

Meer: Belastingdienst RTL

Meer: Toeslagenaffaire Belastingdienst RTL

Meer: belastingen Telegraaf

Meer: Jaap Uijlenbroek Telegraaf

Meer: Belastingdienst Telegraaf

Meer: Toeslagenaffaire NU

dossier: Kinderopvangtoeslag Trouw

Lees ook:  Wie wist wat in de toeslagenaffaire? De kluwen van hoofdrolspelers ontward Trouw 12.11.2020
lees: brief 2e kamer verzoek om memo tijdens ao 15 oktober 20.10.2020

lees: bijlage 1 vaktechnisch memo maart 2017

lees: bijlage 2 tekst notitie juni 2019

lees: regeling CAF 11 en_vergelijkbare (CAF-)zaken_en Verzamelbesluit Toeslagen (Kamerstuk 31066-696)

lees: kamerbrief en beantwoording feitelijk vragen over de fraudesignaleringsvoorziening fsv bij de belastingdienst 13.10.2020

lees: bijlage 1 antwoorden op feitelijke vragen

lees: bijlage 2 concept plan van aanpak

Lees: aanbiedingsbrief tk voortgangsrapportage kinderopvangtoeslag 29.09.2020

Lees: bijlage 0 derde voortgangsrapportage kinderopvangtoeslag

Lees: bijlage 1 bcg rapport

Lees: bijlage 2 oudermanifest

Lees: bijlage 3 brief met reactie op oudermanifest

Lees: bijlage 4 brief aan nationale ombudsman 16 juni 2020 monitoring

Lees: bijlage 5 lijst 1 toezeggingen afgerond

Lees: bijlage 6 lijst 2 toezeggingen lopend

Lees: bijlage 7 lijst 3 moties afgerond

Lees: bijlage 8 lijst 4 moties lopend

Lees: bijlage 9 antwoorden kamervragen omtzigt bijlage 1 verklaring van vernietiging 2017 vraag 11

Lees: Bijlage 9A Antwoorden Kamervragen Omtzigt vernietigde dossiers

Lees: bijlage 10 antwoorden kamervragen omtzigt-bijlage 2 verklaring van vernietiging 2018 vraag 11

Lees: bijlage 11 antwoorden kamervragen omtzigt bijlage 3 opdracht belastingen vraag 12

Lees: bijlage 12 antwoorden kamervragen snels

Lees: bijlage 13 antwoorden kamervragen snels bijlage notities vraag 11

Zie: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 24 – nasleep

Zie ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 23 – nasleep

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 22 – nasleep

Zie verder : De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 21 – nasleep

Zie dan verder ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 20 – nasleep

Zie dan ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 19 – nasleep

Zie verder ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 18 – nasleep

Zie ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 17 – nasleep – Parlementaire ondervraging

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 16 – nasleep rapport commissie Donner

Zie verder dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 15 – nasleep rapport commissie Donner

Zie nog meer: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 14 – nasleep rapport commissie Donner

Zie ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 13 – nasleep rapport commissie Donner

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 12 – nasleep rapport commissie Donner

Zie dan ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 11 – nasleep rapport commissie Donner

Zie verder ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 10 – rapport commissie Donner

Zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 9

Zie verder ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 8

Zie  verder dan ook nog: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 7

En zie dan ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 6

Zie dan ook nog verder: Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 5 – commissie Donner

Zie verder dan ook: Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 4 – commissie Donner

en zie dan ook nog: Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 3

en zie verder dan ook: Voorheen Staatssecretaris Eric Wiebes VVD en staatssecretaris Menno Snel (Financiën) het Gedonder met de belastingdienst – deel 2

en verder zie dan ook nog: Staatssecretaris Eric Wiebes VVD en het Gedonder met de belastingdienst deel 1

Dag 5 – 20.11.2020

Verhoren kinderopvangtoeslag op de helft, wie krijgt volgende week de schuld?

NOS 21.11.2020 “Het lelijkste is als we elkaar allemaal de schuld gaan geven.” Dat zei secretaris-generaal van het ministerie van Sociale Zaken Loes Mulder donderdag in haar verhoor in de Tweede Kamer over de kinderopvangtoeslagaffaire. Toch is dat precies het beeld dat blijft hangen, na de eerste week van verhoren door de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag.

Grof gezegd gaven de ministeries van Financiën, waar de Belastingdienst/Toeslagen onder valt, en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid elkaar deze week de schuld van de toeslagenaffaire.

De Kamer onderzoekt in twee weken hoe het heeft kunnen misgaan in de kinderopvangtoeslagenaffaire. Wat was bedoeld als financiële steun voor gezinnen met jonge kinderen, werd voor duizenden mensen een jarenlang slepende zaak. De ouders werden door de Belastingdienst onterecht aangemerkt als fraudeur en moesten soms tienduizenden euro’s terugbetalen. Met financiële en sociale problemen als gevolg.

‘Beleid uitgevoerd’

Topambtenaren van de Belastingdienst en Financiën die werden verhoord, zeiden dat zij het beleid van Sociale Zaken uitvoerden. En dat zij geen juridische ruimte hadden om ouders minder hard aan te pakken.

Oud-staatssecretaris Frans Weekers, tot 2014 verantwoordelijk voor de fiscus, deelde de twijfel van zijn hoogste ambtenaar of het beleid niet te hard was. “Hij schreef ‘ja’ in de marge van mijn notitie daarover”, zei voormalig directeur-generaal Peter Veld van de Belastingdienst. Volgens hem wist toenmalig minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken van de twijfels, maar er veranderde niets.

Nooit aan de bel getrokken

Sociale Zaken zegt juist dat de Belastingdienst nooit hard aan de bel heeft getrokken. En nooit heeft gezegd dat de wetgeving niet deugde en moest worden aangepast.

Directeur-generaal Marcelis Boereboom van Sociale Zaken had wel gehoord dat de Belastingdienst de ‘alles-of-niets aanpak’ “buitenproportioneel” vond. Het betekende dat als ouders hun eigen bijdrage niet hadden betaald, zij de hele kinderopvangtoeslag van duizenden euro’s moesten terugbetalen. Maar ook toen veranderde er niets.

“Wij hadden niet het beeld dat we opdracht hadden gegeven voor een fraudejacht”, zei directeur Kinderopvang bij Sociale Zaken Maaike van Tuyll. Toch gingen de zogeheten Combiteams Aanpak Facilitators (CAF-teams) van de Belastingdienst aan de slag met het volgens haar op extreme wijze verzamelen van fraudebewijzen.

Beleidslawine

Zo kon jarenlang de benadeling van burgers doorgaan, terwijl de ambtelijke molens draaiden.

Ambtenaren dachten het politiek gewenste beleid uit te voeren. Topambtenaren veranderden van functie zonder het kinderopvangdossier over te dragen. Een compensatieplan voor de ouders van staatssecretaris Menno Snel sneuvelde om vage redenen. Een heel nieuw kinderopvangsysteem dat verbetering had moeten brengen werd door het kabinet na twee jaar voorbereiding stopgezet. Er waren expertmeetings, memo’s, powerpointpresentaties en rapporten.

Door de beleidslawine, die ook nog regelmatig van richting veranderde, verloor uiteindelijk iedereen het zicht op wat er werkelijk aan de hand was. Namelijk dat ouders die de overheid financieel wilde helpen, door diezelfde overheid in langdurige schulden geduwd werden. Dat ouders die door de kinderopvangtoeslag makkelijker aan werk moesten komen, hun baan moesten opzeggen om weer zelf op hun kinderen te passen.

Het ‘verdwenen memo’ van juridisch adviseur Sandra Palmen van de Belastingdienst had hier in maart 2017 een eind aan kunnen maken. “Hoe heeft iemand hier ooit toestemming voor kunnen geven?”, vroeg Palmen zich af. Maar haar advies bleef tot een paar weken geleden genegeerd en weggestopt.

Ook de gedupeerde ouders keken deze week naar de verhoren. Geëmotioneerd en met een mengeling van hoop en ergernis:

‘Ik kijk nu naar iemand die zoveel macht heeft gehad over ons leven’

Ligt de schuld van deze affaire bij ministers die een moeilijk uitvoerbare regeling hebben bedacht? Of bij de topambtenaren die te weinig hebben gecontroleerd of het wel goed ging? Of ligt de schuld bij de uitvoerende ambtenaren, die hardvochtige regels op ouders hebben toegepast en dat volgens sommigen hadden moeten weigeren?

Jaap Uijlenbroek, oud-directeur-generaal van de Belastingdienst, voegde daar nog een schuldige partij aan toe: de Tweede Kamer zelf. Hij wijst erop dat de Kamer al in 2015 signalen had dat ouders soms enorme bedragen moesten terugbetalen. De Kamer nam toen genoegen met de uitleg van minister Asscher dat het juridisch niet anders kon.

Dit is een door mensen veroorzaakte ramp, was de conclusie van Uijlenbroek in het verhoor. “Er zijn fouten gemaakt van het hoogste niveau tot het allerlaagste niveau”, zei hij. “Zo ontsporen treinen.”

Beurt aan politiek

Dan is het volgende week de beurt aan de politiek, te weten de (oud-)bewindspersonen Frans Weekers, Eric Wiebes, Lodewijk Asscher, Menno Snel, Tamara van Ark, Wopke Hoekstra en Mark Rutte. Nog nooit moesten zo veel kabinetsleden voor een Kamercommissie verschijnen.

Volgende week zijn de verhoren van de (oud-)bewindspersonen live te volgen op NPO Politiek, NOS.nl en via de NOS-app.

Het is afwachten of de commissieleden in hun verhoren net zo streng tegen hen zijn als zij afgelopen week soms tegen de topambtenaren waren. Maar vast staat dat zij lange vragenlijsten hebben.

Heeft oud-staatssecretaris Weekers een te hard fraudebestrijdingsbeleid mogelijk gemaakt? Of probeerde hij juist iets te regelen voor de ouders? Toen Wiebes hem in 2014 opvolgde, kreeg die toen te horen dat de kinderopvangtoeslag een probleem was?

Waarom deed Asscher, minister van 2012 tot 2017, niets aan de ‘alles-of-niets aanpak’? Waarom gaf hij wel toestemming voor een nieuw kinderopvangsysteem? En waarom trokken de staatssecretarissen Snel en Van Ark daar in een volgend kabinet ogenschijnlijk de stekker uit?

Dacht het kabinet er met het aftreden van Snel eind vorig jaar van af te zijn? Of vinden minister Hoekstra en premier Rutte nog steeds dat zij medeverantwoordelijk zijn? En wat doen zij aan het zo snel mogelijk compenseren van de ouders?

Het worden boeiende verhoren, op zoek naar een reconstructie van deze door mensen veroorzaakte ramp.

Lees hier de artikelen van de afgelopen week terug:

  • Oud-baas fiscus: toeslagenaffaire is door mensen veroorzaakte ramp
  • Topambtenaar SZW: Belastingdienst voerde ‘fraudejacht’ op ouders
  • Toeslagendirecteur: druk op Belastingdienst was hoog en het beleid was niet van ons
  • ‘Er was geen ruimte voor minder strenge aanpak toeslagenouders’
  • Advocaat: toeslagenaffaire doet denken aan Kafka, liep tegen muur aan
  • Oud-fiscusbaas: harde aanpak ‘toeslagenouder’ wens van Sociale Zaken
  • Oud-directeur fiscus: buikpijn over toeslagenaffaire, top wist ervan
  • Juridisch adviseur: top Belastingdienst negeerde keiharde waarschuwing

Tranen, verwijten en buikpijn: de eerste bevindingen over de toeslagenaffaire

NU 21.11.2020 Halverwege de verhoren over de kinderopvangtoeslagaffaire, is er een voorzichtige schets te maken van wat zich binnen de ministeries heeft afgespeeld. Lang bleven de (oud-)topambtenaren buiten beeld, maar deze week kreeg de ondervragingscommissie de kans om met hen in te kleuren hoe de toeslagenfuik is ontstaan.

“De eerste gesprekken met ouders waren het moeilijkste wat ik in mijn carrière heb gedaan”, zei huidig directeur Belastingdienst Agaath Cleyndert woensdag. “Dat we hen niets anders konden bieden dan te luisteren en excuses, was heel pijnlijk.”

“Dit had nooit mogen gebeuren”, sprak Maaike van Tuyll, directeur Kinderopvang bij het ministerie van Sociale Zaken, een dag later. Het leed van de ouders greep beiden zichtbaar aan.

Tot nu toe kwam informatie in het toeslagendossier vaak via Wob-verzoeken, memo’s, Kamerbrieven, factsheets en andere formele wegen. De mensen achter die stukken kregen deze week pas een gezicht.

Belastingdienst-directeur geëmotioneerd door toeslagenaffaire

Nog lang geen compleet beeld van de omvang

De emotie laat ook zien dat het gruwelijk is misgegaan. De ondervragingscommissie probeert deze weken te ontrafelen hoe: wat is er precies gebeurd en wie waren er verantwoordelijk?

Komende week kunnen ze die vragen stellen aan de toenmalige politiek leiders, als ze premier Mark Rutte, staatssecretaris Eric Wiebes (nu minister) en oud-minister en huidig PvdA-leider Lodewijk Asscher onder ede horen.

De vragen zijn nu nog lang niet te beantwoorden op basis van de verhoren met de (oud-)ambtenaren, een advocaat en een hoogleraar.

De overheid heeft zelfs nog niet eens in beeld hoeveel mensen precies de dupe zijn geworden van het hardvochtige beleid van de overheid. “Een ongemakkelijk gevoel”, zei directeur Kinderopvang Van Tuyll daarover. Er zijn nu negenduizend mensen in beeld; zeer waarschijnlijk zijn het er veel meer.

Belastingdienst niet te nemen bastion voor ouders

De wet was te hard en werd daarbovenop ook te streng toegepast. Met het vooringenomen uitgangspunt van de belastingambtenaren dat ouders toch wel schuldig waren, was daar niet tegenop te boksen.

Dat ondervond ook advocaat Eva González Pérez, die sinds het eerste uur bij de toeslagenaffaire betrokken is en tientallen ouders bijstaat. Zij kreeg incomplete dossiers van de fiscus in de rechtbank, werd afgepoeierd door Belastingdienst-medewerkers en stuitte op een muur van onwil tijdens een gesprek met ambtenaren om juist tot een oplossing te komen.

González Pérez werd als eerste gehoord en schetste de Belastingdienst als een niet te nemen bastion voor ouders die hun recht wilden halen.

De olietanker op ramkoers bleek lastig bij te sturen

In zekere zin bevestigden de hoge ambtenaren op Financiën die de dagen erna werden verhoord dat beeld ook wel. Jaap Uijlenbroek, tot begin dit jaar de hoogste ambtenaar bij de Belastingdienst, wist dat vrijdag nog het meest treffend te vertellen.

In juni 2019 was voor Uijlenbroek een kantelpunt waarop hij wist: dit zit helemaal fout, we moeten de ouders anders behandelen. Het kostte hem niet veel moeite om Menno Snel, op dat moment de staatssecretaris van Financiën, ervan te overtuigen dat het roer om moest.

De schrijnende verhalen die de ouders al jaren vertelden, waren eindelijk door de muren van het ministerie van Financiën doorgedrongen.

Maar zelfs na dat besef van de hoogste ambtelijke en politieke top bij de Belastingdienst, werden ouders nog steeds hard aangepakt. De Kamer moest andermaal ingrijpen om erger leed te voorkomen.

“Het besef dat het moet van de wet zat overal heel diep verankerd”, zei Uijlenbroek. “Het is een ramp in slowmotion. Het gaat en gaat maar door. Zelfs tot op de dag vandaag.” De olietanker op ramkoers bleek lastig bij te sturen.

Belastingdienst werkt als een ‘fabrieksproces’

Gerard Blankestijn, tot 2018 directeur Toeslagen bij de fiscus, noemde de werking van de fiscus in bredere zin “een fabrieksproces”.

Uijlenbroek en Blankestijn leken daarmee de verantwoordelijkheid voor de ramp van zich af te schuiven door het bij ‘het systeem’ neer te leggen. “Dé dader gaat u niet vinden”, concludeerde Uijlenbroek dan ook. “Door een fout in het systeem ontsporen treinen.”

Er werd ook gewezen naar de collega’s van Sociale Zaken, het ministerie dat de regels van de kinderopvangtoeslag bepaalt. Er was gewaarschuwd vanuit Financiën dat het terugvorderen buiten alle proporties was. Ze kregen er zelfs buikpijn van.

Men was bij de fiscus kennelijk niet ziek genoeg

Maar kennelijk was men niet ziek genoeg, want op Sociale Zaken konden ze de noodkreten nauwelijks horen. De ambtenaren die donderdag werden gehoord, hadden al die jaren niemand van de Belastingdienst aan hun bureaus gezien. “We zitten niet in een ander land”, merkte Loes Mulder, de hoogste ambtelijke baas op Sociale Zaken, op.

Aan iedereen werd aan het einde gevraagd welke lessen er zijn geleerd. Eén antwoord was misschien het meest treffend, omdat er juist iets ontbrak: het direct onderhouden van contacten met de gedupeerde ouders.

Lees meer over: Politiek  Toeslagenaffaire

Wie tussen de wielen van Toeslagen kwam was aan de goden overgeleverd

AD 20.11.2020 Topambtenaren hadden buikpijn en voelden afschuw, maar niemand voorkwam dat de toeslagenaffaire zó kon ontsporen. In het afschuiven van verantwoordelijkheid verloor de overheid haar menselijke gezicht.

Iedereen erkende dat er een probleem was, maar de oplossing bleef telkens uit. Vijf dagen verhoren door de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag bieden vooral een ontluisterende kijk in het functioneren van de overheid.

Lees ook;

Ambtenaren vergaderden, trokken bij elkaar aan de bel en maakten plannen om het in de toekomst allemaal anders en vooral beter te doen. Maar de mensen die van de één op de andere dag hun kinderopvangtoeslag verloren én volledig terug moesten betalen werden aan hun lot overgelaten.

De invorderingen gingen gewoon door, met alle gruwelijke gevolgen van dien: torenhoge schulden, stress en vooral die knagende vraag waarom hen dit nou overkomen was. Haar cliënten stuitten op ‘een muur van ontkenning’, zei advocate Eva González Pérez, die maandag als eerste werd gehoord.

Hans Blokpoel (L), algemeen directeur Belastingen bij de Belastingdienst tussen 2010 en 2016, Gerard Blankestijn (M), voormalig directeur Toeslagen bij de Belastingdienst (2011-2018) en de heer J.J.M. Uijlenbroek (R), Directeur-generaal Belastingdienst 2017-2020 tijdens de hoorzitting van de tijdelijke commissie die onderzoek doet naar problemen rond de fraudeaanpak bij de kinderopvangtoeslag. © AD fotobewerking

Buikpijn

Zoals verwacht schoven ambtenaren van de Belastingdienst en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) elkaar tijdens de verhoren veelvuldig de bal toe. De wet op de kinderopvangtoeslag was veel te hard, zei voormalig directeur van de Belastingdienst Hans Blokpoel. Wie niet kon aantonen dat de eigen bijdrage aan de kinderopvang volledig was betaald, moest alles terugbetalen.

De directeur van de Belasting­dienst had buikpijn. Maar de telefoon van de secretaris-generaal ging niet

Blokpoel had er zelfs ‘buikpijn’ van gekregen. Maar ja, het ministerie – verantwoordelijk voor de wetgeving – hield eraan vast en dus zat er voor de fiscus niks anders op dan de wet uit te voeren. ,,Wij hebben gevraagd of het anders kon, en het antwoord was dat het niet anders kon”, zei voormalig directeur Toeslagen Gerard Blankestijn.

Voorzitter van de ondervragingscommissie Chris van Dam legt de eed af bij Gerard Blankestijn, voormalig directeur Toeslagen bij de Belastingdienst tussen 2011 en 2018. © ANP

Maar als Blokpoel, Blankestijn en andere collega’s er zo mee in hun maag zaten, waarom lieten ze het er dan zo bij zitten, vroeg secretaris-generaal Loes Mulder zich af. Sinds haar aantreden als hoogste ambtenaar op SZW was er nooit iemand van de Belastingdienst bij haar gekomen die de noodklok luidde. Als ze zoveel buikpijn hadden, waarom belden ze dan niet?

Bovendien, tekent SZW aan, was de wetgeving weliswaar hard, maar de Belastingdienst schond tegelijkertijd de rechtsbescherming van mensen. Bezwaren bleven soms wel een jaar liggen. Aanvragers werden zonder het te weten als fraudeur aangemerkt waardoor een betalingsregeling niet mogelijk was. En het massaal stopzetten van kinderopvangtoeslagen zonder deugdelijk onderzoek was onwettig. En daarbij ging het veel te ver om iemand die een handtekening vergat te zetten aan te pakken als fraudeur, aldus directeur kinderopvang Maaike van TuyllI. ,,Er was een fraudejacht gaande.”

Kans gemist

In 2017 werd een grote kans gemist de invorderingen te staken en de slachtoffers schadevergoeding te geven. De Belastingdienst moest stoppen met procederen en ouders compenseren, adviseerde ambtenaar Sandra Palmen in een veelbesproken memo, dat pas onlangs openbaar werd. Van hogerhand werd besloten de belangrijkste aanbeveling te negeren en het advies in een la te stoppen. Palmen voelde zich machteloos, zei ze tegen de commissie.

Het advies om tot compensa­tie over te gaan wordt in 2017 genegeerd. Twee jaar later moeten ouders nog langer wachten na gesteggel tussen ministe­ries

Pas in juni 2019 ging bij de Belastingdienst eindelijk de knop om. Op dat moment stopte de Belastingdienst met het adagium dat de regels zijn gevolgd en werd besloten uit te leggen dat ‘de burgers gelijk hebben’, aldus toenmalig directeur-generaal Belastingdienst Jaap Uijlenbroek.

Gesteggel

Toch leidde gesteggel tussen Financiën en Sociale Zaken ertoe dat de compensatieregeling ook na dit omslagpunt nog even op zich liet wachten. Wéér hadden slachtoffers het nakijken: anno 2020 wacht het overgrote deel van de zeker 9000 en misschien wel 26.000 ouders die de dupe zijn geworden nog op genoegdoening.

In de verhoren werd vaak verwezen naar de nasleep van de Bulgarenfraude, waardoor fraudeaanpak een politiek speerpunt werd waar de ambtenarij in mee moest. Ook opgelegde bezuinigingen leidden ertoe dat computers steeds meer werk overnamen van de belastinginspecteur.

Volgens Uijlenbroek is de toeslagenaffaire een ‘ontspoorde trein’ en een ‘ramp in slow motion’ waar in zijn ogen de gehele overheid verantwoordelijk voor is, de Tweede Kamer incluis. De schuldvraag kan niet bij één enkele ambtenaar worden gezocht, zei hij. ,,Alle schakels in het systeem faalden.”

Jaap Uijlenbroek moest vanwege de toeslagenaffaire begin dit jaar opstappen als directeur-generaal van de Belastingdienst. Vrijdag werd hij gehoord door de commissie. © ANP

Menselijk gezicht

Juist die verwijzingen naar systemen, structuren en processen leidde de afgelopen week meermaals tot frustratie bij de verhoorcommissie. ,,Ik heb het idee dat het over producten gaat als u over mensen spreekt die werden getroffen”, kreeg ex-toeslagenbaas Blankestijn door de commissie voor de voeten geworpen.

De boodschap van de commissie lijkt te zijn: toon een menselijk gezicht waar zolang een menselijk gezicht heeft ontbroken. De politiek verantwoordelijken die volgende week nog worden gehoord – onder wie Lodewijk Asscher, Eric Wiebes, Mark Rutte – weten wat hen te doen staat.

Jarenlang ‘acceptatie en berusting’ bij Belastingdienst tijdens toeslagaffaire

NU 20.11.2020 Het duurde lang voordat het besef dat het echt goed fout zat bij de fraudejacht rond de kinderopvangtoeslag was doorgedrongen bij de Belastingdienst.

“De oplossing heeft lang op zich laten wachten. Het besef dat het moet van de wet zat overal heel diep verankerd”, zei voormalig Belastingdienst-baas Jaap Uijlenbroek vrijdag tijdens het verhoor over de toeslagaffaire.

Uijlenbroek had het over “een ramp in slowmotion” voor de gedupeerde ouders. “Het gaat maar door en het gaat maar door. Zelfs tot op de dag van vandaag.”

Ook nu weet men nog niet hoe groot het probleem van het stopzetten van toeslagen precies is. “Ik vind het verschrikkelijk om te moeten zeggen.”

In 2018 werd er binnen de Belastingdienst gewerkt aan een plan om de kinderopvangtoeslag minder streng terug te vorderen. Het was tot voor kort zo dat ouders al hun ontvangen kinderopvangtoeslag terug moesten betalen als zij een fout maakten. Deze alles-of-nietsbenadering richtte bij ouders veel (financiële) schade aan.

“Ik had toen niet het besef dat het ontbreken van deze proportionaliteit deze grote consequenties had”, zei Uijlenbroek. “Tegelijkertijd was er een soort acceptatie en berusting bij de Belastingdienst.”

‘Schokkend dat beleid is uitgevoerd waarvan iedereen buikpijn kreeg’

Het was voor Uijlenbroek toen hij in 2017 aantrad bij de fiscus nog lang niet duidelijk wat de omvang van het probleem was, terwijl toen waarschijnlijk al duizenden ouders diep in de financiële problemen zaten door het terugvorderbeleid.

Nu heeft de fiscus 9.000 ouders in beeld die te hard zijn aangepakt, maar er is ook een vermoeden dat het er zelfs 26.000 zijn.

Commissielid Roy van Aalst (PVV) kon er met zijn pet niet bij. “Ik vind het schokkend dat er beleid is uitgevoerd waarvan iedereen buikpijn heeft. Maar we staan zo ver van de maatschappij, dat we niet in de gaten hebben wat we hebben aangericht.”

Uijlenbroek kon hier alleen maar mee instemmen. “Er was blijkbaar de acceptatie dat het dan zo maar moest.”

Verhoren toeslagenaffaire van start: Hoe fraudejacht ontspoorde

Kantelpunt kwam halverwege 2019

Pas halverwege vorig jaar werd het voor Uijlenbroek duidelijk. “Het was 4 juni 2019. Ik herinner mij die dag nog heel goed”, zei hij.

Tijdens een vergadering over het onderzoek naar de teams binnen de fiscus die fraude opsporen – de zogenoemde CAF-zaken – concludeerde een Belastingdienst op een gegeven moment dat het stopzetten van de toeslagen niet is uit te leggen.

“Toen zei ik: als dat waar is, dan hebben die ouders gelijk”, blikte Uijlenbroek terug. Dat was het “omslagmoment” waarbij het besef doordrong “dat de wereld is wat ze is”. Ook bij toenmalig staatssecretaris van Financiën Menno Snel viel toen het kwartje.

“We zijn in crisis”, zei Uijlenbroek toen. “We gaan als de wiedeweerga alle informatie boven tafel halen.”

Achterblijven stukken ‘een ongeluk’

De oud-directeur verzette zich nog fel tegen het beeld dat de Belastingdienst bewust stukken heeft achtergehouden – een claim die voortdurend terugkomt in het toeslagendossier. Het gebeurde regelmatig dat documenten pas na lang doorvragen naar de Kamer werden gestuurd of alleen via Wob-verzoeken openbaar werden.

Zo werd een memo uit 2017 pas op 20 oktober gepubliceerd door de Belastingdienst. Daarin werd het beleid van de fiscus toen al heel kritisch besproken.

Volgens Uijlenbroek is er sprake van een ongeluk in plaats van bewust achterhouden. “We hebben op een gegeven moment 35 miljoen documenten doorzocht op alle relevante informatie.”

Nog steeds verloopt de operatie niet vlekkeloos. Zo duurt bijvoorbeeld de compensatie voor gedupeerden te lang. “Het gaat nog niet soepel. Laat ik het daarbij laten”, aldus Uijlenbroek.

Lees meer over:  Politiek  Toeslagenaffaire

Jaap Uijlenbroek, oud-directeur-generaal Belastingdienst ANP

Oud-baas fiscus: toeslagenaffaire is door mensen veroorzaakte ramp

NOS 20.11.2020 De affaire met de kinderopvangtoeslag is een door mensen veroorzaakte ramp. “Dit is een ontspoorde trein”, zei Jaap Uijlenbroek, oud-directeur-generaal van de Belastingdienst, in zijn verhoor door de parlementaire onderzoekscommissie. Hij constateert dat alle schakelingen en zekeringen hebben gefaald en dat veel te laat is geconstateerd dat er sprake was van een basisfout in het systeem.

Er zijn fouten gemaakt “van het hoogste niveau tot het allerlaagste niveau”, aldus Uijlenbroek, die de fiscus van begin 2017 tot begin 2020 leidde. “Zo ontsporen treinen. Volgens hem zijn er geen individuele schuldigen aan te wijzen, maar is het hele overheidsapparaat verantwoordelijk: “De Tweede Kamer, de regering en het ambtelijk functioneren”.

Ex-topman Belastingdienst: ontspoorde trein

Uijlenbroek kreeg bij zijn aantreden in 2017 een overdrachtsdossier, waarin met geen woord over toeslagen werd gerept. “De problemen zaten op andere vlakken”, zei hij. En dat waren problemen die “door lange veronachtzaming” werden veroorzaakt. “Dat is nog niet opgelost en zal de komende jaren ook nog niet worden opgelost.” Hij spreekt van doorgeslagen efficiency-denken bij de Belastingdienst.

De problemen met de kinderopvangtoeslagen werden te lang gezien als een individueel probleem van ouders bij een bepaald gastouderbureau dat administratieve fouten had gemaakt. Pas in juni 2019, toen RTL en Trouw er over berichtten, werd de volle omvang van deze “ramp in slow motion” hem duidelijk. Tot dan toe had “niemand tegen mij gezegd dat hier een heel groot probleem zat, dat al jaren speelde. Het ging pas heel laat bij mij leven.”

De berichtgeving van RTL en Trouw veroorzaakte een omslag in het denken. Toen pas constateerde ook Uijlenbroek als hoogste baas dat duizenden mensen de dupe waren. “Maar ook toen deden we nog niet de constatering: dit hadden we twee jaar geleden al kunnen herstellen.”

Uylenbroek stond aan het begin van zijn verhoor stil bij de pijn van de ouders. Hij wees erop dat de overheid burgers hoort te beschermen en dat het bij de Belastingdienst “helemaal fout is gegaan”. Hij constateert dat de effecten voor veel mensen enorm groot zijn en dat de zaak tot echtscheidingen en huisuitzettingen heeft geleid. Hij benadrukte dat er tot op de dag van vandaag ouders zijn die wachten op compensatie.

Na Uylenbroek werd Manon Leijten verhoord. Zij was tussen 2013 en 2019 secretaris-generaal bij het ministerie van Financiën en adviseerde de minister en staatssecretaris. In die functie heeft ze veel overleggen bijgewoond en belangrijke stukken gezien. Het dossier over de kinderopvangtoeslag raakt haar erg, zei ze. “Ik voel me vanuit deze verantwoordelijkheid verschrikkelijk over wat er met deze mensen is gebeurd.” Maar op veel vragen van de onderzoekscommissie moest ze het antwoord schuldig blijven. “Ik heb niet zo’n goed geheugen als anderen die hier hebben gezeten.”

Dat bleek toen commissielid Leijten (SP) wilde weten waarom het memo uit 2017 over een compensatieregeling voor de ouders ineens was verdwenen.

‘Waar is het advies om ouders compensatie te geven gebleven?’

Lees hier eerdere artikelen over de Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag terug:

  • Topambtenaar SZW: Belastingdienst voerde ‘fraudejacht’ op ouders
  • Oud-fiscusbaas: harde aanpak ‘toeslagenouder’ wens van Sociale Zaken
  • Toeslagendirecteur: druk op Belastingdienst was hoog en het beleid was niet van ons
  • ‘Er was geen ruimte voor minder strenge aanpak toeslagenouders’
  • Advocaat: toeslagenaffaire doet denken aan Kafka, liep tegen muur aan
  • Oud-directeur fiscus: buikpijn over toeslagenaffaire, top wist ervan
  • Juridisch adviseur: top Belastingdienst negeerde keiharde waarschuwing

De Kamer onderzoekt in twee weken hoe het heeft kunnen misgaan in de kinderopvangtoeslagenaffaire. Wat was bedoeld als financiële steun voor gezinnen met jonge kinderen, werd voor duizenden mensen een jarenlang slepende zaak. De ouders werden door de Belastingdienst onterecht aangemerkt als fraudeur en moesten soms tienduizenden euro’s terugbetalen. Met financiële en sociale problemen als gevolg.

Volgende week zijn de verhoren van de (oud-)bewindspersonen Weekers, Wiebes, Asscher, Snel, Van Ark, Hoekstra en Rutte live te volgen op NPO Politiek en via NOS.nl en de NOS-app.

’Rechtsstatelijkheid was in geding bij fiscus’

Telegraaf 20.11.2020 De rechtsstatelijkheid van burgers is bij de Belastingdienst in het geding geweest. Dat heeft de voormalig hoogste ambtenaar van de fiscus, Jaap Uijlenbroek, al in de eerste maanden na zijn aantreden geconcludeerd.

Onze verslaggever Leon Brandsema twittert live mee. Zijn tweets vindt u onderaan dit bericht.

Uijlenbroek schrijft het op in zijn eigen verslag over de eerste honderd dagen, nadat hij in 2017 aantreedt als directeur-generaal van de Belastingdienst. „Ik hoorde van veel mensen: het is efficiency, efficiency, efficiency”, vertelt Uijlenbroek vrijdag in de Tweede Kamer tijdens het verhoor over zijn rol in de toeslagenaffaire.

In de fiscus leeft volgens hem een breed gevoel dat de kwaliteit van het werk leed onder die ’optimalisatie’ van het werk. Die conclusie trekt hij niet op basis van individuele zaken, want die krijgt hij als hoogste ambtenaar van de fiscus niet voor ogen. Maar: „Als je dat van 20 kanten hoort, zit daar wel een kern van waarheid in.”

Dat Uijlenbroek concludeert dat de rechtsstatelijkheid in het geding is bij de Belastingdienst, staat volgens de topambtenaar los van de CAF-aanpak, de harde fraudejacht bij de fiscus. „Het was een oordeel over de Belastingdienst in de volle breedte”, zegt Uijlenbroek. De rechtsstatelijkheid is volgens hem vooral bij Toeslagen aangetast.

Compensatie

Het heeft even geduurd voordat de Belastingdienst ontdekte dat het zelf flink fout heeft gezeten in de toeslagenaffaire. En dan vooral in de inmiddels beruchte CAF11-zaak, met het Eindhovense gastbureau Dadim. In de zomer van 2019 verandert het beeld, schetst Uijlenbroek. „Dat was het moment dat het uitleggen dat de wereld is zoals ie is, ging naar uitleggen dat de burgers gelijk hebben.”

De Belastingdienst wil de ouders in de CAF11-zaak compenseren, zegt Uijlenbroek. „Begin gewoon en haal de druk van de ketel”, is volgens hem dan de wens van de fiscus. Maar het ministerie van Sociale Zaken is terughoudend. Dat wil dat de kosten van de compensatie bij het ministerie van Financiën ’neerslaan’. En dat er beter onderzoek wordt gedaan of dit niet de deur opent voor meer ouders om compensatie te eisen. Uiteindelijk is het besluit om te wachten op het oordeel van de commissie-Donner, die onderzoek doet naar de toeslagenaffaire. Die volgt pas in het najaar.

In de podcast Kwestie van Centen bespreken Herman Stam en parlementair verslaggever Leon Brandsema wat er tot dusver aan het licht is gekomen in het onderzoek naar de toeslagenaffaire:

Naast Uijlenbroek verhoort de commissie vrijdagmiddag nog Manon Leijten, jaren de hoogste ambtenaar op het ministerie van Financiën. Dat is het laatste verhoor van een ambtenaar, volgende week is de politieke top uit heden en verleden aan de beurt.

BEKIJK MEER VAN; belastingen overheid Jaap Uijlenbroek Belastingdienst

Oud-chef fiscus: dé schuldige toeslagenaffaire gaat u niet vinden

MSN 20.11.2020 De toeslagenaffaire is een “ramp in slow motion” en het gevolg van een slecht systeem, niet van slechte mensen. Dat stelt althans Jaap Uijlenbroek, die tussen 2017 en 2020 de hoogste baas was bij de Belastingdienst, verantwoordelijk voor de toeslagen.

Uijlenbroek is vrijdag een van de laatste topambtenaren die onder ede wordt gehoord over de affaire met de kinderopvangtoeslag. De parlementaire ondervragingscommissie probeert te achterhalen hoe de fraudejacht zo uit de hand heeft kunnen lopen en hoe onderdelen van de overheid burgers zo kil heeft kunnen behandelen. Die vraag is niet zo makkelijk beantwoord, denkt Uijlenbroek.

“U denkt misschien: welke ambtenaar moeten we hier nou van beschuldigen? Ik moet u teleurstellen, die gaat u niet vinden”, zegt hij tegen de commissie. Er zijn fouten gemaakt “van het hoogste niveau tot het allerlaagste niveau. Zo ontsporen treinen”, zegt Uijlenbroek. Tijdens zijn verhoor noemt hij telkens het ‘systeem’ als schuldige, in plaats van de ambtenaren.

Onvrede

Bovendien ging het volgens hem niet alleen fout bij de Belastingdienst, maar bij “de hele overheid, omvattende de Tweede Kamer, de regering en het ambtelijk functioneren”.

Uijlenbroek kwam begin 2017 bij de fiscus, toen de dienst al in grote crisis verkeerde, zij het om heel andere redenen. Begin januari dit jaar vertrok hij bij de dienst, naar verluidt mede door de onvrede van minister van Financiën Wopke Hoekstra over hoe Uijlenbroek de afhandeling van de Toeslagenaffaire had aangepakt.

’Rechtsstatelijkheid was in geding bij fiscus’

MSN 20.11.2020 De rechtsstatelijkheid van burgers is bij de Belastingdienst in het geding geweest. Dat heeft de voormalig hoogste ambtenaar van de fiscus, Jaap Uijlenbroek, al in de eerste maanden na zijn aantreden geconcludeerd.

Onze verslaggever Leon Brandsema twittert live mee. Zijn tweets vindt u onderaan dit bericht.

Uijlenbroek schrijft het op in zijn eigen verslag over de eerste honderd dagen, nadat hij in 2017 aantreedt als directeur-generaal van de Belastingdienst. „Ik hoorde van veel mensen: het is efficiency, efficiency, efficiency”, vertelt Uijlenbroek vrijdag in de Tweede Kamer tijdens het verhoor over zijn rol in de toeslagenaffaire.

In de fiscus leeft volgens hem een breed gevoel dat de kwaliteit van het werk leed onder die ’optimalisatie’ van het werk. Die conclusie trekt hij niet op basis van individuele zaken, want die krijgt hij als hoogste ambtenaar van de fiscus niet voor ogen. Maar: „Als je dat van 20 kanten hoort, zit daar wel een kern van waarheid in.”

Dat Uijlenbroek concludeert dat de rechtsstatelijkheid in het geding is bij de Belastingdienst, staat volgens de topambtenaar los van de CAF-aanpak, de harde fraudejacht bij de fiscus. „Het was een oordeel over de Belastingdienst in de volle breedte”, zegt Uijlenbroek. De rechtsstatelijkheid is volgens hem vooral bij Toeslagen aangetast.

Compensatie

Het heeft even geduurd voordat de Belastingdienst ontdekte dat het zelf flink fout heeft gezeten in de toeslagenaffaire. En dan vooral in de inmiddels beruchte CAF11-zaak, met het Eindhovense gastbureau Dadim. In de zomer van 2019 verandert het beeld, schetst Uijlenbroek. „Dat was het moment dat het uitleggen dat de wereld is zoals ie is, ging naar uitleggen dat de burgers gelijk hebben.”

De Belastingdienst wil de ouders in de CAF11-zaak compenseren, zegt Uijlenbroek. „Begin gewoon en haal de druk van de ketel”, is volgens hem dan de wens van de fiscus. Maar het ministerie van Sociale Zaken is terughoudend. Dat wil dat de kosten van de compensatie bij het ministerie van Financiën ’neerslaan’. En dat er beter onderzoek wordt gedaan of dit niet de deur opent voor meer ouders om compensatie te eisen. Uiteindelijk is het besluit om te wachten op het oordeel van de commissie-Donner, die onderzoek doet naar de toeslagenaffaire. Die volgt pas in het najaar.

Naast Uijlenbroek verhoort de commissie vrijdagmiddag nog Manon Leijten, jaren de hoogste ambtenaar op het ministerie van Financiën. Dat is het laatste verhoor van een ambtenaar, volgende week is de politieke top uit heden en verleden aan de beurt.

Tweets by LeonBrandsema

Jarenlang ‘acceptatie en berusting’ bij Belastingdienst tijdens toeslagaffaire

MSN 20.11.2020 Het duurde lang voordat het besef dat het echt goed fout zat bij de fraudejacht rond de kinderopvangtoeslag was doorgedrongen bij de Belastingdienst.

“De oplossing heeft lang op zich laten wachten. Het besef dat het moet van de wet zat overal heel diep verankerd”, zei voormalig Belastingdienst-baas Jaap Uijlenbroek vrijdag tijdens het verhoor over de toeslagaffaire.

Uijlenbroek had het over “een ramp in slowmotion” voor de gedupeerde ouders. “Het gaat maar door en het gaat maar door. Zelfs tot op de dag van vandaag.”

Ook nu weet men nog niet hoe groot het probleem van het stopzetten van toeslagen precies is. “Ik vind het verschrikkelijk om te moeten zeggen.”

In 2018 werd er binnen de Belastingdienst gewerkt aan een plan om de kinderopvangtoeslag minder streng terug te vorderen. Het was tot voor kort zo dat ouders al hun ontvangen kinderopvangtoeslag terug moesten betalen als zij een fout maakten. Deze alles-of-nietsbenadering richtte bij ouders veel (financiële) schade aan.

“Ik had toen niet het besef dat het ontbreken van deze proportionaliteit deze grote consequenties had”, zei Uijlenbroek. “Tegelijkertijd was er een soort acceptatie en berusting bij de Belastingdienst.”

‘Schokkend dat beleid is uitgevoerd waarvan iedereen buikpijn kreeg’

Het was voor Uijlenbroek toen hij in 2017 aantrad bij de fiscus nog lang niet duidelijk wat de omvang van het probleem was, terwijl toen waarschijnlijk al duizenden ouders diep in de financiële problemen zaten door het terugvorderbeleid.

Nu heeft de fiscus 9.000 ouders in beeld die te hard zijn aangepakt, maar er is ook een vermoeden dat het er zelfs 26.000 zijn.

Commissielid Roy van Aalst (PVV) kon er met zijn pet niet bij. “Ik vind het schokkend dat er beleid is uitgevoerd waarvan iedereen buikpijn heeft. Maar we staan zo ver van de maatschappij, dat we niet in de gaten hebben wat we hebben aangericht.”

Uijlenbroek kon hier alleen maar mee instemmen. “Er was blijkbaar de acceptatie dat het dan zo maar moest.”

Kantelpunt kwam halverwege 2019

Pas halverwege vorig jaar werd het voor Uijlenbroek duidelijk. “Het was 4 juni 2019. Ik herinner mij die dag nog heel goed”, zei hij.

Tijdens een vergadering over het onderzoek naar de teams binnen de fiscus die fraude opsporen – de zogenoemde CAF-zaken – concludeerde een Belastingdienst op een gegeven moment dat het stopzetten van de toeslagen niet is uit te leggen.

“Toen zei ik: als dat waar is, dan hebben die ouders gelijk”, blikte Uijlenbroek terug. Dat was het “omslagmoment” waarbij het besef doordrong “dat de wereld is wat ze is”. Ook bij toenmalig staatssecretaris van Financiën Menno Snel viel toen het kwartje.

“We zijn in crisis”, zei Uijlenbroek toen. “We gaan als de wiedeweerga alle informatie boven tafel halen.”

Achterblijven stukken ‘een ongeluk’

De oud-directeur verzette zich nog fel tegen het beeld dat de Belastingdienst bewust stukken heeft achtergehouden – een claim die voortdurend terugkomt in het toeslagendossier. Het gebeurde regelmatig dat documenten pas na lang doorvragen naar de Kamer werden gestuurd of alleen via Wob-verzoeken openbaar werden.

Zo werd een memo uit 2017 pas op 20 oktober gepubliceerd door de Belastingdienst. Daarin werd het beleid van de fiscus toen al heel kritisch besproken.

Volgens Uijlenbroek is er sprake van een ongeluk in plaats van bewust achterhouden. “We hebben op een gegeven moment 35 miljoen documenten doorzocht op alle relevante informatie.”

Nog steeds verloopt de operatie niet vlekkeloos. Zo duurt bijvoorbeeld de compensatie voor gedupeerden te lang. “Het gaat nog niet soepel. Laat ik het daarbij laten”, aldus Uijlenbroek.

Kijk mee: hoge ambtenaren verhoord over toeslagenaffaire

MSN 20.11.2020 Hoe kon het zo ontzettend misgaan bij de Belastingdienst? En waarom werd er niet ingegrepen? Een commissie onderzoekt hoe deze situatie, waar tienduizenden ouders onterecht als fraudeurs werden aangemerkt en in zware financiële problemen kwamen, kon ontstaan. Via onderstaande livestream volg je vanaf 9.30 uur alle ontwikkelingen.

Vandaag is dag vijf van de openbare verhoren. Dit keer worden twee topambtenaren verhoord.

Allereerst om 9.30 uur Jaap Uijlenbroek. Hij was drie jaar directeur-generaal van de belastingdienst, in de periode 2017-2020.

Vanmiddag, om 13.30 uur: Manon Leijten. Zij was secretaris-generaal van het ministerie van Financiën tussen 2013 en 2019.

Dag 4 – 19.11.2020

Directeur Toeslagen in tranen tijdens verhoor toeslagenaffaire

RTL 19.11.2020 Directeur Toeslagen Agaath Cleyndert breekt tijdens het begin van het verhoor van de toeslagenaffaire. Gesprekken voeren met gedupeerde ouders was, zei ze, het moeilijkste wat ze in haar loopbaan heeft gedaan.

Agaath Cleyndert, directeur Toeslagen bij de Belastingdienst, is woensdag verhoord over de toeslagenaffaire. Daarin werden fouten gemaakt bij de aanpak van fraude met de kinderopvangtoeslag. Duizenden ouders werden onterecht als fraudeurs aangemerkt.

‘Menno Snel hield vast aan systeem van kinderopvangtoeslag’

RTL 19.11.2020 Voormalig staatssecretaris Menno Snel heeft zich in 2017 tegen een plan gekeerd om kinderopvangorganisaties direct vanuit de overheid te betalen. Het nieuwe systeem zou de financiering van kinderopvangtoeslag weghalen bij de Belastingdienst. Maar Snel wilde daar niet aan, zegt een topambtenaar van Sociale Zaken.

Het nieuwe stelsel zou een van de problemen met het systeem van kinderopvangtoeslag oplossen. Ouders zouden bij een verandering van hun situatie niet meer grote bedragen hoeven terug te betalen omdat er een te hoog bedrag aan toeslag was voorgeschoten. Het geld zou namelijk direct naar de kinderopvangorganisaties gaan. Er lag hiervoor een plan klaar, maar Snel, en later ook zijn collega van Sociale Zaken Tamara van Ark, gingen er niet in mee.

Geen politieke steun

Topambtenaar Maaike van Tuyll heeft naar haar zeggen nog een ‘hartstochtelijk’ pleidooi gehouden tegenover Van Ark. Toch wilde zij het plan niet indienen, omdat er geen politieke steun meer voor was. Ook de hoogste ambtenaar van het ministerie, de secretaris-generaal, was voorstander van het systeem. Van Ark (inmiddels minister voor Medische Zorg) zou in eerste instantie overtuigd zijn dat de directe financiering van kinderopvangorganisaties een betere manier zou zijn.

Maar na een overleg met toenmalig staatssecretaris van Snel, zag Van Ark van het voorstel af. Snel zag te veel risico’s aan een nieuw systeem. Bovendien was de kinderopvangtoeslag in goede handen bij de afdeling Toeslagen, die door Snel ‘het best draaiende onderdeel’ van de fiscus werd genoemd, tekent Van Tuyll op. Een aantal problemen met de kinderopvangtoeslag kon in het huidige systeem worden opgelost, zei Snel. Hij beloofde een aantal zaken te verbeteren.

Politieke verantwoordelijkheid

Donderdag werden drie hoge ambtenaren onder ede gehoord, van wie twee nog bij het ministerie van Sociale Zaken werken. Een commissie van Kamerleden doet onderzoek naar de ambtelijke en politieke verantwoordelijkheid in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Volgende week wordt zowel Snel als Van Ark ook onder ede gehoord.

Lees ook:

Ambtenaar waarschuwde al in 2017 over ‘laakbaar handelen’ Belastingdienst rond toeslagen

meer; Menno Snel Tamara van Ark Ministerie van Financiën Ministerie van Economische Zaken en Klimaat Belastingdienst Toeslagenaffaire Belastingdienst Den Haag

Sociale Zaken baalt van sneer fiscus: ‘Lelijk als we elkaar de schuld geven’

NU 19.11.2020 De verwijten over en weer tussen de Belastingdienst en het ministerie van Sociale Zaken over wie het meest in de kinderopvangtoeslagaffaire te verwijten valt, geven geen fraai beeld. Dat vinden ook de betrokken topambtenaren die worden gehoord door de ondervragingscommissie.

“Sparren kan ook met collega’s op een ander departement. We zitten niet in een ander land”, zei Loes Mulder, sinds 2016 de hoogste ambtenaar op het ministerie van Sociale Zaken.

“Ik ben sinds ik secretaris-generaal op Sociale Zaken ben nooit door de top van de Belastingdienst aangesproken van: ‘Loes, er gaat hier iets mis'”, aldus Mulder.

“Het is heel lelijk als we elkaar allemaal de schuld gaan geven.”

Belastingdienst baalde van ‘halsstarrige houding’

Mulder reageerde op uitspraken van haar collega’s van het ministerie van Financiën van eerder deze week. Peter Veld (tot 2015 topambtenaar bij Financiën) had het woensdag tijdens een verhoor over de “halsstarrige houding” van Sociale Zaken.

Volgens Veld was er vanuit Financiën twee keer tevergeefs bij Sociale Zaken aangeklopt om te waarschuwen dat het fout ging met de terugvordering van de kinderopvangtoeslag.

Hans Blokpoel, tussen 2010 en 2016 directeur bij de Belastingdienst, zei dat hij “buikpijn” kreeg van de situatie waarin ouders zijn beland.

Mulder kent Blokpoel, ze hebben samengewerkt bij Vreemdelingenzaken. Even contact zoeken was dus niet zo ingewikkeld, vindt Mulder. “Als Hans Blokpoel tegen mij had gezegd: ‘Loes, ik heb buikpijn’, dan had ik gevraagd: ‘Wat is er aan de hand?'”

‘Het heeft te lang geduurd, dat is heel erg’

Ook Maaike van Tuyll, de huidige directeur kinderopvang bij Sociale Zaken die eerder op de dag werd gehoord, zei dat niemand van Financiën met haar over de kinderopvangtoeslag had gesproken. “Ik heb niemand aan mijn bureau gehad.”

Volgens Mulder klopt het wel dat de Belastingdienst Sociale Zaken heeft gewaarschuwd. “Die signalen hebben wij niet goed opgepakt. Daardoor heeft het allemaal langer geduurd en dat vind ik heel erg.”

Beide ministeries zijn betrokken bij de kinderopvangtoeslagaffaire. De Belastingdienst, die onder Financiën valt, voert het beleid uit en spoort eventuele fraude op. Sociale Zaken gaat over de regels van de kinderopvang.

Plan voor ander toeslagenstelsel mislukte op het laatste moment

De commissieleden bleven met een onbevredigend gevoel zitten na de gesprekken met Mulder en Van Tuyll.

Er werd namelijk door Sociale Zaken aan een plan gewerkt om de kinderopvangtoeslag direct over te maken naar de opvangorganisaties, zodat de toeslagen niet meer nodig waren. Zo werden ouders niet meer de dupe van het alles-of-nietsbeleid, waarbij alle ontvangen toeslagen terugbetaald moesten worden als er een fout was gemaakt met de eigen bijdrage.

Van Tuyll hield er een “hartstochtelijk” pleidooi voor bij toenmalig staatssecretaris Tamara van Ark (Sociale Zaken). Ook Mulder adviseerde de bewindsvrouw met het plan in te stemmen, hoewel het “een spannend project” zou worden.

Maar Van Ark (inmiddels minister voor Medische Zorg) zag er vlak voordat er een beslissing zou worden genomen toch van af. Er was onvoldoende politieke steun. Mulder: “Wij adviseren, de bewindspersoon maakt uiteindelijk een eigen afweging.”

Oud-staatssecretaris Snel wilde toeslagen bij fiscus houden

Dat had misschien te maken met het plan waar oud-staatssecretaris Menno Snel (Financiën) op het laatste moment mee kwam. Volgens dat plan zou de kinderopvangtoeslag bij de Belastingdienst blijven.

Snel zag volgens Van Tuyll financiële risico’s als de toeslagen rechtstreeks naar de kinderopvangorganisaties overgemaakt zouden worden. Bovendien was de kinderopvangtoeslag bij de afdeling Toeslagen volgens de bewindsman in goede handen. Hij zou de afdeling “het best draaiende onderdeel” van de Belastingdienst hebben genoemd.

Mulder concludeerde dat de financiële risico’s in combinatie met “een redelijk alternatief van de Belastingdienst” de doorslag gaf om niet met het oorspronkelijke plan door te gaan.

Commissievoorzitter Chris van Dam (CDA) noemt het “raar” om het voorstel op het “moment suprême” overboord te gooien. Hij zal Snel er ongetwijfeld zelf naar vragen als de oud-staatssecretaris volgende week wordt gehoord.

Lees meer over: Politiek Toeslagenaffaire

Snelle compensatie toeslagenouders strandde na bezwaar ministerie

MSN 19.11.2020 Een plan van toenmalig staatssecretaris van Financiën Menno Snel om de eerste ouders in de toeslagenaffaire in de zomer van 2019 al te compenseren, strandde na bezwaren, vooral afkomstig uit het ministerie van Sociale Zaken. Dat bevestigt topambtenaar van het ministerie Maaike van Tuyll in een verhoor over de affaire.

In eerste instantie was Van Tuyll, directeur Kinderopvang, positief. Dat heeft ze ook aangegeven tegenover toenmalig staatssecretaris van Sociale Zaken Tamar van Ark. Het ging om ouders die hun kinderen lieten opvangen via het gastouderbureau Dadim. Dit werd de eerste zaak waarbij ouders onterecht als fraudeur werden behandeld door de Belastingdienst, met grote geldproblemen tot gevolg.

Ambtenaren van Sociale Zaken hadden drie belangrijke bezwaren tegen het conceptvoorstel van Financiën. Het voorgestelde bedrag van 5000 euro “doet geen recht aan de situatie”, zo werd gedacht volgens Van Tuyll.

Oude zaken

Ook moest er zorgvuldiger omgegaan worden met zaken die vijf jaar of ouder waren. Normaal gesproken is zo’n zaak ‘dicht’ en kan er niets meer veranderd worden. Als de zaken toch opengebroken worden, zou de overheid van dat ‘recht’ in de toekomst ook misbruik kunnen maken, vreesde Sociale Zaken.

Tot slot waren er zorgen over wat de kosten van de compensatieregeling voor de begroting van Sociale Zaken zou doen. “Ik wilde niet dat het ten koste zou gaan van de huidige ouders”, zei Van Tuyll. Minder geld bij haar ministerie zou volgens de ambtenaar mogelijk minder geld betekenen voor de vele ouders die toeslagen ontvangen.

Bredere groep

Ook Financiën zelf had uiteindelijk bezwaren, denkt Van Tuyll. Er is immers nooit een echt voorstel ingediend. Achteraf is ze blij dat er nu meer geld naar de hardst gedupeerde ouders gaat. Bovendien krijgen ouders uit veel meer groepen nu compensatie. “Ik ben blij dat we nu naar een bredere groep wordt gekeken.”

De commissie-Donner adviseerde pas in november 2019 deze groep te compenseren. Veel ouders uit andere zaken of in andere situaties moeten nog gecompenseerd worden.

Sociale Zaken wilde milder toeslagenbeleid, Asscher werd niet ingelicht

MSN 19.11.2020 Ambtenaren van het ministerie van Sociale Zaken hebben geprobeerd om het beleid van de kinderopvangtoeslag minder hard te maken. Maar gaandeweg bleek dat zo ingewikkeld, dat de poging strandde. Toenmalig minister Lodewijk Asscher heeft de plannen nooit gezien.

“Ik vond het verschrikkelijk wat die ouders overkwam”, zei Marcelis Boereboom, hoge ambtenaar op het ministerie van Sociale Zaken tussen 2013 en 2017, donderdag tegen de ondervragingscommissie die de toeslagenaffaire onderzoekt.

Boereboom had een “ongemakkelijk” gevoel dat de kinderopvangtoeslag bij de kleinste fout al werd stopgezet en dat ouders alles moesten terugbetalen; de ‘alles-of-niets-aanpak’.

Ouders werden volledig verantwoordelijk gehouden voor de toeslagen, zij moesten de regels kennen. “Dat vond ik een vrij zware opdracht”, zei Boereboom. “Daarom wilde ik er vanaf.”

Veel ouders belandden in grote financiële problemen, omdat het soms om tienduizenden euro’s ging die zij aan de fiscus moesten overmaken.

Sociale Zaken wilde ‘harde kantjes eraf’

Boereboom wilde “de harde kantjes” van het beleid halen. Daarnaast bedacht hij voor de toekomst dat de kinderopvang direct gefinancierd zou worden zodat de toeslag kon verdwijnen. Maar dat kostte veel tijd en was een ingewikkeld proces, ondervond hij.

Met de kennis van nu, zegt Boereboom, was het beter geweest om ouders te helpen die al in de problemen zaten en het systeem op de lange termijn om te gooien. “Het is veel gecompliceerder dan je op voorhand zou denken.”

Op Sociale Zaken had men sterk de overtuiging dat de kinderopvang niet gratis mag zijn, de eigen bijdrage was een bewuste, politieke keuze. Daarbij was de strenge antifraudeaanpak, als reactie op de Bulgarenfraude, door de rechter goedgekeurd.

Mogelijke oplossing bereikte toenmalig minister Asscher nooit

Toch werd er eind 2014 tussen het ministerie van Financiën, de uitvoerder van de toeslagen, en het ministerie van Sociale Zaken als beleidsbepaler in het dossier een ‘expertmeeting’ georganiseerd. Op beide ministeries had men namelijk het gevoel dat terugvorderen tot schrijnende situaties kon leiden.

Daar kwamen voorstellen uit die ook de ambtelijke top op beide ministeries bereikten, maar daar bleef het bij. Volgens Boereboom hebben de stukken toenmalig minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher nooit bereikt. “Dat is niet gewoon”, moest de oud-topambtenaar erkennen.

De afgelopen dagen beschuldigden ambtenaren van de Belastingdienst hun collega’s op Sociale Zaken ervan dat zij oplossingen in het toeslagendossier blokkeerden.

Dat beeld herkent Boereboom niet. “Ik wilde het anders aanpakken.” Bovendien had hij niet het idee dat de urgentie voor zijn collega’s van Sociale Zaken zo hoog was. “Ze stonden niet op hoge poten aan mijn bureau met de boodschap dat het anders moest.”

Commissievoorzitter Chris van Dam (CDA) bleef met een beetje een ongemakkelijk gevoel zitten. “Ik krijg het beeld dat het huis in de fik staat, maar dat er een nieuw huis wordt gebouwd zonder het oude te blussen.”

Topambtenaar SZW: Belastingdienst voerde ‘fraudejacht’ op ouders

NOS 19.11.2020 Het is niet terecht om de toeslagenaffaire vooral toe te schrijven aan het beleid van het ministerie van Sociale Zaken (SZW). Dat zei Maaike van Tuyll, topambtenaar op dat ministerie, tegen de parlementaire ondervragingscommissie. Ze reageerde op (oud-) ambtenaren van de Belastingdienst, die gisteren voor dezelfde commissie betoogden dat ze door SZW gedwongen werden om hard op te treden tegen ouders.

De Belastingdienst is verantwoordelijk voor de uitvoering van de toeslagen, SZW gaat over het beleid. Volgens Van Tuyll was het geen onderdeel van het beleid om ouders als fraudeur te bestempelen die iets verkeerd ingevuld hadden. Dat stempel gaf de Belastingdienst wel.

Had nooit mogen gebeuren

“Wij hadden niet het beeld dat we opdracht hadden gegeven voor een fraudejacht”, zei Van Tuyll. Speciale teams van de Belastingdienst (CAF-teams) verzamelden volgens haar op extreme manier bewijzen voor fraude. Ouders die eigenlijk niets fout hadden gedaan, kregen geen toeslag meer en moesten soms tienduizenden euro’s terugbetalen. Van Tuyll: “Als je de wet gewoon uitvoert, gaat het niet zo gruwelijk mis.”

Zelf kwam ze er pas ruim een jaar na haar aantreden in 2016 achter dat er zulke grote problemen speelden, na een rapport van de Nationale ombudsman. Van Tuyll vind het achteraf naar eigen zeggen vreselijk dat ze niet eerder zag wat er gebeurde met ouders. “Dit had nooit mogen gebeuren. U hoort het: dat zit me dwars”, zei ze geëmotioneerd.

Niet voldoende politieke steun

Sociale Zaken werkte ondertussen wel aan een geheel nieuw systeem voor de toeslagen, waarbij het geld direct aan het kinderopvangcentrum zou worden overgemaakt, in plaats van aan de ouders. Dat zou volgens Van Tuyll veel problemen hebben opgelost.

Ze pleitte bij de toenmalige staatssecretaris Van Ark naar eigen zeggen “hartstochtelijk” voor het invoeren van dat nieuwe systeem, maar ze kreeg te horen dat daar niet voldoende politieke steun voor was.

Snelle compensatie

In de zomer van 2019 wilde toenmalig staatsecretaris Snel van Financiën een eerste groep gedupeerde ouders compenseren, maar dat sneuvelde na bezwaren van onder meer het ministerie van Sociale Zaken. Van Tuyll zei dat ze aanvankelijk wel enthousiast was over het plan, maar al gauw ook grote nadelen zag.

Zo vond ze het voorgestelde compensatiebedrag, 5000 euro, geen recht doen aan de situatie. Bovendien ging het voor een deel om zaken die ouder waren dan vijf jaar. Die mogen normaal gesproken niet meer worden geopend. Een uitzondering maken zou kunnen betekenen dat de overheid er bij andere zaken ‘misbruik’ van zou kunnen maken.

Tenslotte was Van Tuyll bang dat de compensatieregeling ten laste van de begroting van Sociale Zaken zou komen. Daardoor zou er mogelijk minder geld overblijven voor andere ouders met toeslagen.

Snel zag uiteindelijk af van zijn compensatievoorstel. De commissie-Donner drong in november 2019 alsnog aan op ruimhartige compensatie, maar de meeste ouders hebben nog geen geld gezien.

BEKIJK OOK;

Oplossing voor toeslagproblemen bereikte minister Asscher nooit

Telegraaf 19.11.2020 Oud-topambtenaar van het ministerie van Sociale Zaken Marcelis Boereboom geeft toe dat het harde terugvorderen van de kinderopvangtoeslag ’disproportioneel’ was. Maar verschillende oplossingen voor het probleem, stranden voortijdig. Boereboom zet ook vraagtekens bij de harde fraude-aanpak van de Belastingdienst in de toeslagenaffaire.

Boereboom krijgt donderdag de woorden voorgelegd uit de verhoren van oud-topambtenaren van Financiën. Die zeiden woensdag dat Sociale Zaken dwarslag bij een oplossing voor de harde terugvordering van de kinderopvangtoeslag.

Die aanpak zorgde ervoor dat mensen die een kleine fout met een klein bedrag maakten, zomaar een heel jaar aan toeslagen kwijt konden raken. Volgens de ambtenaren van Financiën, die zelf met een keiharde fraude-aanpak overigens ook een flinke duit in het zakje van het toeslagenleed deden, hadden zij ook ’buikpijn’ van die harde terugvordering. Maar pogingen om de wet aan te passen, liepen volgens hen spaak bij de collega’s van Sociale Zaken.

Boereboom geeft donderdag toe dat die ’alles-of-niets-aanpak’ voortvloeide uit de regels die op zijn ministerie waren gemaakt. En dat een oplossing vanuit Financiën inderdaad bij Sociale Zaken strandde. Sterker nog: een voorstel van Financiën om het probleem op te lossen, strandde in de ambtelijke top en bereikte nooit toenmalig minister Lodewijk Asscher. „Dat is niet gewoon”, moest Boereboom toegeven.

Marcelis Boereboom, voormalig directeur-generaal bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, tijdens de vierde dag van de hoorzittingen van de tijdelijke commissie die onderzoek doet naar problemen rond de fraudeaanpak bij de kinderopvangtoeslag. Ⓒ ANP

Niet alleen Asscher blijkt niet op de hoogte te zijn geweest. In het tweede verhoor van de dag blijkt dat Maaike van Tuyll, vanaf 2016 directeur kinderopvang bij Sociale Zaken, niet eens op de hoogte te zijn van de problemen met de alles-of-niets-aanpak. Terwijl het haar voorganger is die na alle overleggen over de problemen het oplossingsvoorstel vanuit Financiën afschiet. Van Tuyll hoort er pas van in een sessie met ouders en belangenorganisaties, niet in haar eigen organisatie. „Idioot”, noemt ze de harde terugvordering in het verhoor. „Ik begrijp dat nog steeds niet.”

Het ministerie van Sociale Zaken blijkt vooral aan zijn eigen oplossing voor het probleem te hebben gewerkt: directe financiering van de kinderopvang zodat de toeslag helemaal kan verdwijnen. „Als je toch een heel wetgevingstraject in moet, kun je het beter inzetten om van de kinderopvangtoeslag af te komen”, adviseert Boereboom aan Asscher. Die gaat daarmee akkoord.

Maar het plan komt helemaal niet van de grond. Ondanks een volgens Van Tuyll ’hartstochtelijk’ pleidooi, schiet staatssecretaris Tamara van Ark het af vanwege ’te weinig politieke steun’. Van Ark heeft in kabinet-Rutte III het kinderopvang-dossier overgenomen van Asscher.

De harde terugvordering gaat zo nog jaren door. „Als je me het nu vraagt, had ik misschien een andere afweging moeten maken”, blikt Boereboom terug. „We hadden misschien ook met noodwetgeving moeten komen voor de scherpe randjes bij de kinderopvangtoeslag.”

Fraude-aanpak

De focus op fraude-aanpak, vanuit kabinet-Rutte II, speelt volgens Boereboom destijds ook een rol in de toeslagenaffaire. En de bal voor hoe hard die fraude-aanpak ging, legt de ambtenaar op zijn beurt volledig bij het ministerie van Financiën neer. „De methodiek waarlangs de Belastingdienst dat deed, was volledig aan de Belastingdienst”, ziet Boereboom.

Hij vindt die aanpak achteraf gezien veel te hard: „Als ik nu zie hoe dat ontspoord is, kom ik voor mezelf tot conclusie dat je als opdrachtgever dichter op de uitvoering moet staan.”

De ambtenaren van Financiën wezen er woensdag ook nog op dat er vanuit Sociale Zaken veel druk werd gelegd op de fraude-aanpak. Onder meer omdat er op de begroting van Sociale Zaken ook een bepaald bedrag ingeboekt was aan teruggevorderde toeslagen. „Ik heb daar nooit druk op gelegd”, ontkent Boereboom daar zelf op te hebben gedrukt. „Maar in algemene zin is het wel zo dat fraude-aanpak heel belangrijk werd geacht. Dus in overleg zal dat onderwerp vast aan de orde zijn geweest.”

Tweets by ‎@LeonBrandsema

BEKIJK MEER VAN; overheidsbeleid overheid samenleving Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Financiën Marcelis Boereboom

Sociale Zaken wilde milder toeslagenbeleid, Asscher werd niet ingelicht

NU 19.11.2020 Ambtenaren van het ministerie van Sociale Zaken hebben geprobeerd om het beleid van de kinderopvangtoeslag minder hard te maken. Maar gaandeweg bleek dat zo ingewikkeld, dat de poging strandde. Toenmalig minister Lodewijk Asscher heeft de plannen nooit gezien.

“Ik vond het verschrikkelijk wat die ouders overkwam”, zei Marcelis Boereboom, hoge ambtenaar op het ministerie van Sociale Zaken tussen 2013 en 2017, donderdag tegen de ondervragingscommissie die de toeslagenaffaire onderzoekt.

Boereboom had een “ongemakkelijk” gevoel dat de kinderopvangtoeslag bij de kleinste fout al werd stopgezet en dat ouders alles moesten terugbetalen; de ‘alles-of-niets-aanpak’.

Ouders werden volledig verantwoordelijk gehouden voor de toeslagen, zij moesten de regels kennen. “Dat vond ik een vrij zware opdracht”, zei Boereboom. “Daarom wilde ik er vanaf.”

Veel ouders belandden in grote financiële problemen, omdat het soms om tienduizenden euro’s ging die zij aan de fiscus moesten overmaken.

Sociale Zaken wilde ‘harde kantjes eraf’

Boereboom wilde “de harde kantjes” van het beleid halen. Daarnaast bedacht hij voor de toekomst dat de kinderopvang direct gefinancierd zou worden zodat de toeslag kon verdwijnen. Maar dat kostte veel tijd en was een ingewikkeld proces, ondervond hij.

Met de kennis van nu, zegt Boereboom, was het beter geweest om ouders te helpen die al in de problemen zaten en het systeem op de lange termijn om te gooien. “Het is veel gecompliceerder dan je op voorhand zou denken.”

Op Sociale Zaken had men sterk de overtuiging dat de kinderopvang niet gratis mag zijn, de eigen bijdrage was een bewuste, politieke keuze. Daarbij was de strenge antifraudeaanpak, als reactie op de Bulgarenfraude, door de rechter goedgekeurd.

Mogelijke oplossing bereikte toenmalig minister Asscher nooit

Toch werd er eind 2014 tussen het ministerie van Financiën, de uitvoerder van de toeslagen, en het ministerie van Sociale Zaken als beleidsbepaler in het dossier een ‘expertmeeting’ georganiseerd. Op beide ministeries had men namelijk het gevoel dat terugvorderen tot schrijnende situaties kon leiden.

Daar kwamen voorstellen uit die ook de ambtelijke top op beide ministeries bereikten, maar daar bleef het bij. Volgens Boereboom hebben de stukken toenmalig minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher nooit bereikt. “Dat is niet gewoon”, moest de oud-topambtenaar erkennen.

De afgelopen dagen beschuldigden ambtenaren van de Belastingdienst hun collega’s op Sociale Zaken ervan dat zij oplossingen in het toeslagendossier blokkeerden.

Dat beeld herkent Boereboom niet. “Ik wilde het anders aanpakken.” Bovendien had hij niet het idee dat de urgentie voor zijn collega’s van Sociale Zaken zo hoog was. “Ze stonden niet op hoge poten aan mijn bureau met de boodschap dat het anders moest.”

Commissievoorzitter Chris van Dam (CDA) bleef met een beetje een ongemakkelijk gevoel zitten. “Ik krijg het beeld dat het huis in de fik staat, maar dat er een nieuw huis wordt gebouwd zonder het oude te blussen.”

Lees meer over: Politiek  Toeslagenaffaire

Oplossing voor toeslagproblemen bereikte minister Asscher nooit

MSN 19.11.2020 Oud-topambtenaar van het ministerie van Sociale Zaken Marcelis Boereboom geeft toe dat het harde terugvorderen van de kinderopvangtoeslag ’disproportioneel’ was. Maar verschillende oplossingen voor het probleem, stranden voortijdig. Boereboom zet ook vraagtekens bij de harde fraude-aanpak van de Belastingdienst in de toeslagenaffaire.

Boereboom krijgt donderdag de woorden voorgelegd uit de verhoren van oud-topambtenaren van Financiën. Die zeiden woensdag dat Sociale Zaken dwarslag bij een oplossing voor de harde terugvordering van de kinderopvangtoeslag.

Die aanpak zorgde ervoor dat mensen die een kleine fout met een klein bedrag maakten, zomaar een heel jaar aan toeslagen kwijt konden raken. Volgens de ambtenaren van Financiën, die zelf met een keiharde fraude-aanpak overigens ook een flinke duit in het zakje van het toeslagenleed deden, hadden zij ook ’buikpijn’ van die harde terugvordering. Maar pogingen om de wet aan te passen, liepen volgens hen spaak bij de collega’s van Sociale Zaken.

Boereboom geeft donderdag toe dat die ’alles-of-niets-aanpak’ voortvloeide uit de regels die op zijn ministerie waren gemaakt. En dat een oplossing vanuit Financiën inderdaad bij Sociale Zaken strandde. Sterker nog: een voorstel van Financiën om het probleem op te lossen, strandde in de ambtelijke top en bereikte nooit toenmalig minister Lodewijk Asscher. „Dat is niet gewoon”, moest Boereboom toegeven.

Het ministerie van Sociale Zaken blijkt vooral aan zijn eigen oplossing voor het probleem te hebben gewerkt: directe financiering van de kinderopvang zodat de toeslag helemaal kan verdwijnen. „Als je toch een heel wetgevingstraject in moet, kun je het beter inzetten om van de kinderopvangtoeslag af te komen”, adviseert Boereboom aan Asscher. Die gaat daarmee akkoord.

© ANP Archiefbeeld van de hoorzittingen van de tijdelijke commissie die onderzoek doet naar problemen rond de fraudeaanpak bij de kinderopvangtoeslag.

Maar het plan komt helemaal niet van de grond, waardoor de harde terugvordering nog jaren doorgaat. „Als je me nhet u vraagt, had ik misschien een andere afweging moeten maken”, blikt Boereboom terug. „We hadden misschien ook met noodwetgeving moeten komen voor de scherpe randjes bij de kinderopvangtoeslag.”

Fraude-aanpak

De focus op fraude-aanpak, vanuit kabinet-Rutte II, speelt volgens Boereboom destijds ook een rol in de toeslagenaffaire. En de bal voor hoe hard die fraude-aanpak ging, legt de ambtenaar op zijn beurt volledig bij het ministerie van Financiën neer. „De methodiek waarlangs de Belastingdienst dat deed, was volledig aan de Belastingdienst”, ziet Boereboom.

Hij vindt die aanpak achteraf gezien veel te hard: „Als ik nu zie hoe dat ontspoord is, kom ik voor mezelf tot conclusie dat je als opdrachtgever dichter op de uitvoering moet staan.”

De ambtenaren van Financiën wezen er woensdag ook nog op dat er vanuit Sociale Zaken veel druk werd gelegd op de fraude-aanpak. Onder meer omdat er op de begroting van Sociale Zaken ook een bepaald bedrag ingeboekt was aan teruggevorderde toeslagen. „Ik heb daar nooit druk op gelegd”, ontkent Boereboom daar zelf op te hebben gedrukt. „Maar in algemene zin is het wel zo dat fraude-aanpak heel belangrijk werd geacht. Dus in overleg zal dat onderwerp vast aan de orde zijn geweest.”

© ANP Marcelis Boereboom, voormalig directeur-generaal bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, tijdens de vierde dag van de hoorzittingen van de tijdelijke commissie die onderzoek doet naar problemen rond de fraudeaanpak bij de…

Tweets by LeonBrandsema

Tweets by ‎@LeonBrandsema

BEKIJK MEER VAN; overheid overheidsbeleid Marcelis Boereboom Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Financiën

Kijk mee: hoge ambtenaren verhoord over toeslagenaffaire

RTL 19.11.2020 Hoe kon het zo ontzettend misgaan bij de Belastingdienst? En waarom werd er niet ingegrepen? Een commissie onderzoekt hoe deze situatie, waar tienduizenden ouders als fraudeurs werden aangemerkt en in zware financiële problemen kwamen, kon ontstaan. Via onderstaande livestream volg je vanaf 9.30 uur alle ontwikkelingen.

Vanochtend, op de vierde dag, worden drie hoge ambtenaren verhoord. Allereerst is dat Marcelis Boereboom, tussen 2013 en 2017 directeur-generaal Werk bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Vanmiddag komen Maaike van Tuyll van Serooskerken en Loes Mulder aan het woord. Van Tuyll van Serooskerken is directeur Kinderopvang bij het ministerie van Sociale Zaken. Mulder is secretaris-generaal van dat ministerie.

Lees ook:

Toeslagenaffaire onder de loep: hoe kon het zó mis gaan?

RTL Nieuws; Mark Rutte Toeslagenaffaire Belastingdienst Nederland

Oud-ambtenaar Boereboom bij de commissie ANP

‘Er was geen ruimte voor minder strenge aanpak toeslagenouders’

NOS 19.11.2020 De Belastingdienst kon weinig anders dan grote bedragen terugvorderen van ouders die zich niet aan de regels hadden gehouden bij het aanvragen van kinderopvangtoeslag. “Er was wettelijk verankerd dat ze alles moesten terugbetalen, en dat werd ook door de rechter bevestigd”, zei voormalig topambtenaar Boereboom van het ministerie van Sociale Zaken (SZW) tegen de parlementaire ondervragingscommissie.

Boereboom bevestigde dat zijn ministerie verantwoordelijk was voor het beleid, terwijl de Belastingdienst, die onder Financiën valt, de fraudeaanpak moest uitvoeren. Ouders die hun eigen bijdrage niet hadden betaald, moesten al het geld dat ze ontvangen hadden terugbetalen. In overleg werd Boereboom wel duidelijk dat de Belastingdienst die ‘alles-of-niets aanpak’ “buitenproportioneel” vond. (Oud-)topambtenaren van de fiscus zeiden dat gisteren ook voor de commissie.

Maar volgens Boereboom was de sfeer toen dat fraude hard moest worden aangepakt. “Er stond een enorme druk op. Vanuit het perspectief van de staatssecretaris van Financiën had hij geen andere ruimte dan te handelen zoals hij heeft gedaan”, zei de voormalig directeur-generaal.

Gat dichten in begroting

De ambtenaren van de Belastingdienst wezen gisteren vooral naar SZW, dat zou hebben aangedrongen op de harde aanpak. Die moest ook leiden tot minder uitgaven aan kinderopvangtoeslag, om zo een gat in de begroting van het ministerie te dichten. Vandaag hoort de commissie drie (oud)-ambtenaren van Sociale Zaken.

De medewerkers van de Belastingdienst betoogden gisteren dat ze verschillende keren bij SZW aan de bel hebben getrokken omdat ze minder rigide wilden terugvorderen. Boereboom plaatste daar vandaag kanttekeningen bij: “Ik heb nooit iemand boos aan mijn bureau gehad.”

De fraudeaanpak door de fiscus is volgens Boereboom uiteindelijk ontspoord, met grote gevolgen voor de ouders. Hij heeft er achteraf spijt van dat hij zich daar niet meer mee heeft bemoeid. “We hadden veel dichter op de uitvoering moeten zitten.”

Ander systeem

Zelf had hij grote moeite met het systeem van toeslagen die door de Belastingdienst werden betaald. “Ik wilde er eigenlijk vanaf en naar een systeem van directe financiering van de kinderopvang.” Ook de toenmalige minister, Asscher, was het ermee eens om zo’n nieuw systeem te verkennen. Maar zolang daaraan werd gewerkt, werd er niets gedaan aan de acute problemen van veel ouders. “Met de kennis van nu was een tweesporenbeleid op zijn plaats geweest.”

Bij een overleg tussen Financiën en SZW werd er wel een voorstel gedaan om minder streng terug te vorderen als ouders niet hun eigen bijdrage voor de opvang hadden betaald. Volgens Boereboom, zelf niet bij dat overleg aanwezig, was er iemand in de ambtelijke top van Sociale Zaken die daar tegen was. Daarom is het voorstel waarschijnlijk nooit bij minister Asscher terechtgekomen.

BEKIJK OOK;

Dag 3 – 18.11.2020

Gerard Blankestijn, voormalig directeur Toeslagen bij de Belastingdienst, voor zijn verhoor ANP

Ouders volgen verhoren toeslagenaffaire: ‘Hoop dat ze worden gestraft’

NOS 18.11.2020 Geëmotioneerd en met een mengeling van hoop en ergernis. Zo kijken gedupeerde ouders van de toeslagenaffaire naar de verhoren van directeuren van de Belastingdienst. Vandaag, op de derde dag van de hoorzittingen, werd Gerard Blankestijn ondervraagd. Hij was directeur Toeslagen bij de Belastingdienst van 2011 tot 2018.

Blankestijn gaf toe dat er onder zijn leiding fouten zijn gemaakt, maar zegt dat de druk op de dienst groot was om fraude aan te pakken. Ook verwees hij naar “de opdrachtgever”, het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

“In grote lijnen is het verhaal weer: it wasn’t me“, reageert Steve Kuipers op het verhoor. Hij en zijn vrouw zijn gedupeerden van de misstanden bij de Belastingdienst. Ze volgen de verhoren thuis. “Het is weer: ik heb er melding van gemaakt, maar weet niet wat daarmee is gebeurd.”

Het stel kreeg in 2014 te horen dat ze 50.000 euro moesten terugbetalen aan de Belastingdienst. Ze zouden geen recht hebben gehad op de ontvangen toeslag voor de opvang van twee van hun drie kinderen bij een gastouderbureau in Eindhoven. Dat bureau werd, samen met honderden klanten, ten onrechte weggezet als fraudeur, bleek in 2018.

Kuipers noemde het gesteggel met de Belastingdienst vorig jaar “mensonterend”.

Steve vond gesteggel na stopzetten toeslag ‘mensonterend’

Kuipers vindt dat de leidinggevenden geen verantwoordelijkheid nemen. “Na 5 minuten kijken word ik alweer boos. Ze hebben jarenlang verstoppertje gespeeld en nu zeggen ze dat ze de wet hebben gehandhaafd, maar dat is niet zo. Bij ons is niets verkeerd gegaan en toch werd onze toeslag stopgezet. Al die jaren heb ik nog nooit iemand van de Belastingdienst aan de lijn gehad die de waarheid sprak.”

Vorig jaar kreeg het echtpaar een schadevergoeding in de zogeheten CAF-11-zaak, na meerdere malen in hoger beroep te zijn gegaan tegen de terugvordering. Volgens Kuipers is het onvoldoende om de schade te compenseren. “Ik hoop dat door de verhoren de onderste steen toch nog boven komt, want de burger moet weer vertrouwen krijgen in dit soort instanties.”

Gezichten bij de handtekeningen

Ook Angela Sanches is een van de gedupeerden. Haar kinderen zaten bij een kinderopvang die fraudeerde met haar DigiD. De toeslagen die Sanches had ontvangen, werden echter op haar verhaald. Haar schuld liep op tot 100.000 euro.

Sanches volgt de verhoren op de voet. Ze wordt met regelmaat emotioneel. “Ik heb van deze mensen altijd alleen maar brieven met hun naam en handtekening gekregen, nu zie ik eindelijk gezichten”, zegt ze. Van de hoorzittingen wordt ze niet vrolijk, zegt ze na het verhoor van Blankestijn. “Hij geeft niet toe dat ze ouders in de ellende hebben gestort. Hij glimlacht af en toe zelfs, dat maakt me boos. Hij weet niet wat de ouders en kinderen hebben meegemaakt.”

De Rotterdamse moeder van twee kinderen heeft naar eigen zeggen recht op een compensatie, omdat ze tot een groep gedupeerden behoort van de CAF-fraudezaak. De Belastingdienst spreekt dat tegen. “Ik heb een klein deel gehad, omdat ik als nierpatiënt in nood zat.” Nog altijd betaalt ze maandelijks een bedrag terug aan de Belastingdienst. “In bijna acht jaar heb ik 34.000 euro betaald en nog steeds moet ik 400 euro per maand betalen. Ik wil dat ze het dossier sluiten en dat ik met een schone lei verder kan.”

Sanches hoopt dat de (oud-)leidinggevenden bij de Belastingdienst hun fouten toe zullen geven. “Ze wijzen tot nu toe met de vinger naar anderen en verschuilen zich achter wetgeving. maar kijken niet naar het welzijn van de ouders en kinderen. Er werken toch mensen van vlees en bloed? Ik hoop dat de verantwoordelijken worden gestraft.”

Sanches vertelde vorig jaar hoe de handelwijze van de fiscus haar leven bepaalde.

Gedupeerde kinderopvangtoeslag: ‘Ik ben geen crimineel’

BEKIJK OOK;

Peter Veld, voormalig directeur-generaal Belastingdienst (2009-2015), tijdens de derde dag van de hoorzittingen van de tijdelijke commissie die onderzoek doet naar problemen rond de fraudeaanpak bij de kinderopvangtoeslag. Ⓒ ANP

Oud-ambtenaren fiscus: Sociale Zaken lag dwars in toeslagenaffaire

Telegraaf 18.11.2020  Er ging zeker van alles fout bij de Belastingdienst in de toeslagenaffaire. Maar het was toch echt het ‘halsstarrige’ ministerie van Sociale Zaken dat dwarslag bij een oplossing die veel gedupeerde ouders problemen had bespaard. Tenminste, als we oud-topambtenaren van de fiscus moeten geloven.

Die kwamen woensdag op de derde dag van de verhoren in het parlementaire onderzoek in de Tweede Kamer aan het woord. Peter Veld (als voormalig directeur-generaal van 2009 tot en met 2015 de hoogste ambtenaar van de fiscus) en Gerard Blankestijn (directeur van het onderdeel Toeslagen van 2011 tot en met 2018) staken daarin een soortgelijk verhaal af.

Dat verhaal spitste zich toe op een groot onderdeel van het probleem in de toeslagenaffaire: het keiharde terugvorderen van toeslagen, ook als ouders maar een klein foutje maakten. Dus het niet betalen van een eigen bijdrage van 100 euro kon er in de praktijk toe leiden dat ouders 10.000 euro aan toeslagen terug moesten betalen.

’Halsstarrigheid’

Zowel Veld als Blankestijn zette daar naar eigen zeggen al zo’n tien jaar geleden vraagtekens bij. „Ik heb het aan de orde gesteld”, zei Blankestijn in zijn onderzoek. Veld had zelfs een advies uitgebracht aan toenmalig staatssecretaris Frans Weekers (Financiën): „Het zou beter zijn om in deze zaken niet de hele kinderopvangtoeslag terug te vorderen.”

Waarom bleef die harde aanpak dan toch in stand, wilde de commissie weten. Sociale Zaken – dat de wet en het beleid rond de kinderopvangtoeslag maakt – lag dwars, luidde het antwoord. Het was volgens Veld ’de wens van Sociale Zaken om het zo te gaan doen’. Dat ministerie voelde zich daarbij gesteund door rechtsspraak die de behandeling goedkeurde.

De Kamerleden vonden dat Veld en Blankestijn zich er wel heel makkelijk van af maakten. „U maakt zich wel heel klein”, verzuchtte Femke Merel Van Kooten-Arissen tegen Blankestijn. „Ik ben ook klein, want ik ben niet in staat de wet te veranderen”, antwoordde hij. Blankestijn en Veld benadrukten ook een nieuwe poging, inmiddels onder staatssecretaris Eric Wiebes, om de aanpak te verzachten. Maar weer liep dat dood bij Sociale Zaken. „Halsstarrigheid”, noemde Veld het. Blankestijn: „Ik heb daar best een gevoel van onmacht van gehad. Maar als het verhaal steeds is dat er geen ruimte is, dan houdt het een keer op.”

Gebrekkige herinneringen

De verhoren met de twee mannen liepen soms moeizaam en duurden fors langer dan de geplande twee uur. De Kamerleden liepen zich daarbij soms te hoop op de gebrekkige herinneringen van Veld en Blankestijn. Waar zij nog wel scherp voor de geest hadden hoe Sociale Zaken dwarslag, hadden ze soms meer moeite om te reproduceren hoe de Belastingdienst zelf ook een harde aanpak hanteerde.

Zo kreeg Veld een verslag opgediend waarin stond dat oud-directeur Belastingen Hans Blokpoel had gezegd dat alle toeslagen ’dichtgedraaid’ wilde hebben bij fraudezaken, ook de ’goede’. Blokpoel had in zijn eigen verhoor maandag ontkend zoiets gezegd te hebben. Veld kon het zich niet voor de geest halen: „Ik heb wel een goed geheugen, maar zo goed ook niet.”

Wel boden de heren excuses aan voor de fouten die ze wel hadden gemaakt en waarmee ze vele ouders gedupeerd hebben. Ze hadden het bijvoorbeeld over het lang op de plank laten liggen van zaken, het kwijtraken van bewijsstukken en niet genoeg rechtsbescherming bieden aan de ouders. Blankestijn: „Het was wel heel hard als je dat allemaal op elkaar stapelt.”

Commissievoorzitter Chris van Dam bleef achter met de vraag of Veld en Blankestijn niet meer hadden kunnen doen om de harde terugvorderingen te stoppen. „Ik heb het gevoel dat heel veel dokters ernaar hebben gekeken, maar de patiënt intussen is overleden”, zei hij tegen Veld. De commissie kan donderdag meteen wederhoor halen op het zwartepieten van de ambtenaren. Dan schuiven (voormalige) topambtenaren van Sociale Zaken aan.

Tweets by ‎@LeonBrandsema

BEKIJK MEER VAN; overheidsbeleid overheid Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Gerard Blankestijn Peter Veld

Blankestijn zit bij de parlementaire onderzoekscommissie Kinderopvangtoeslag ANP

Toeslagendirecteur: druk op Belastingdienst was hoog en het beleid was niet van ons

NOS 18.11.2020 Net als zijn voormalige baas vanochtend legt oud-toeslagendirecteur Gerard Blankestijn de schuld van de Toeslagenaffaire vooral bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Dat departement maakte het beleid en de Belastingdienst voerde het uit, zei Blankestijn voor de parlementaire onderzoekscommissie Kinderopvangtoeslag.

In de toeslagenaffaire kregen ouders die vaak onterecht als fraudeur werden gezien te maken met ‘een alles-of-nietsaanpak’. Daardoor moesten ouders die te weinig of geen eigen kinderopvangbijdrage hadden betaald die bijdrage terugbetalen én alle ontvangen toeslag teruggeven.

Gastouderbureaus of kinderopvangbedrijven, die vaak de boosdoener waren, konden niet aansprakelijk worden gesteld. Dat leidde ertoe dat ouders tienduizenden euro’s moesten betalen en vaak in de problemen kwamen.

Klein

“De wetgeving is van SZW”, zegt Blankestijn. “Dat is de opdrachtgever.” Op de vraag of de voormalig directeur zich niet klein maakt (“U zat toch hoog in de boom?”), antwoordt hij: “In dat geval ben ik ook klein, ik ben niet in staat om die wet te veranderen.”

De Belastingdienst ging in de bestrijding van de fraude verder dan het vastgelegde beleid, houdt Kamerlid Leijten hem voor.

Leijten ondervraagt Toeslagendirecteur over werkwijze

Blankestijn, die tussen 2011 en 2018 directeur Toeslagen was, geeft toe dat er fouten zijn gemaakt bij de fraudebestrijding. “Dat doet pijn, dat heeft veel leed veroorzaakt.” Maar hij zegt tegelijkertijd dat de druk op de dienst groot was om fraude aan te pakken.

Dat had onder meer te maken met de Bulgarenfraude die speelde in 2013. Die affaire rond huur- en zorgtoeslagen werd toenmalig staatssecretaris Frans Weekers bijna politiek fataal. In een “emotioneel” gesprek met enkele honderden medewerkers van de dienst Toeslagen maakte Weekers duidelijk dat “alles op alles” moest worden gezet om herhaling te voorkomen. “Er moest wat gebeuren, dat voelde iedereen heel stevig.”

Weggezet als dom

De afdeling van Blankestijn voelde zich als “dom” weggezet. “Wij hadden met onze ogen dicht Bulgaren uitbetaald. Kortom, de druk was heel hoog.” In de nasleep werden nieuwe medewerkers aangenomen om meer controles uit te kunnen voeren.

Dat kostte geld, en dat geld moest terugverdiend worden, legde Blankestijn uit. “Departementen werden weleens ongerust als de opbrengst niet leek te worden gehaald.”

 Jorn Jonker@Jorn

Als het er even op leek dat er niet genoeg werd opgehaald met fraudebestrijding, kwam er een signaal van ‘gaat het wel goed?’ En andere ministeries wilden graag graantje meepikken van opbrengsten bestrijding

Volgens de voormalige directeur zijn er fouten gemaakt in de fraudebestrijding, waardoor ouders ernstig zijn gedupeerd. Dat kwam onder meer doordat er haast moet worden gemaakt met nieuwe fraudeaanpak. Zo waren er nog geen geschreven werkinstructies. “Het schip moest nog varen, terwijl het nog niet af was. Dit is niet om het te vergoelijken, maar wel om het te verklaren.”

De enquêtecommissie wilde ook weten van de voormalige directeur hoe hij aankijkt tegen een advies van een juridisch medewerker die gisteren werd gehoord. Die medewerker, Sandra Palmen, waarschuwde in 2017 de leiding van de Belastingdienst.

“Hoe is het mogelijk geweest de toeslag voor driehonderd burgers op deze wijze stop te zetten?”, schreef ze over een specifieke casus. “Hoe is het mogelijk geweest onderzoek in te stellen zonder werkinstructies?” Volgens Palmen is er niets gebeurd met haar memo.

Fabrieksproces

Dat sprak Blankestijn vandaag tegen, tot verbijstering van commissieleden. “We hebben daar lessen uit getrokken”, zei de oud-directeur. En: “Wij hebben het op deze casus betrokken.” Waarom het niet op andere zaken werd betrokken die toen ook speelden, weet Blankestijn niet, omdat dat in een “ander clubje” werd besproken.

Aan het einde van het verhoor, dat flink uitliep, wilde Blankestijn zelf nog even ingaan op het feit dat maatwerk volgens onmogelijk is zoals het nu is geregeld. “Elke maand moeten 8 miljoen mensen hun geld krijgen. Het is een fabrieksproces.”

Vandaag is de derde dag van de verhoren. Lees hier eerdere artikelen over de Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag terug:

  • Advocaat: toeslagenaffaire doet denken aan Kafka, liep tegen muur aan
  • Oud-directeur fiscus: buikpijn over toeslagenaffaire, top wist ervan
  • Verhoren kinderopvangtoeslag-affaire: van genegeerde ambtenaar tot Rutte
  • Juridisch adviseur: top Belastingdienst negeerde keiharde waarschuwing
  • Oud-fiscusbaas: harde aanpak ‘toeslagenouder’ wens van Sociale Zaken

Afschuiven schuld op Sociale Zaken valt verkeerd bij commissie: ‘Hypocriet’

AD 18.11.2020 Oud-directeuren van de Belastingdienst wijzen het ministerie van Sociale Zaken aan als hoofdschuldige voor het hardvochtige toeslagenbeleid. Maar die conclusie is de commissie die het schandaal onderzoekt nét even te makkelijk. ‘Hypocriet’, aldus commissielid Renske Leijten (SP).

Alle ballen op Sociale Zaken en voormalig PvdA-minister Lodewijk Asscher in het bijzonder. Dat was de teneur tijdens de verhoren van twee voormalige directeuren van de fiscus die woensdag werden gehoord door de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag.

Lees ook;

Voormalig directeur-generaal Peter Veld (Belastingdienst) en oud-directeur Gerard Blankestijn (Toeslagen) zeiden allebei onder ede dat ze grote moeite hadden gehad met het stopzetten en terugvorderen van het volledige bedrag aan kinderopvangtoeslag. Ouders moesten daardoor vaak vele duizenden euro’s terugbetalen omdat er is iets mis was met de verplichte eigen betaling. Maar ook al kaartten de directeuren de  kwestie aan, er veranderde niks. Het ministerie van Sociale Zaken wilde als opdrachtgever per se vasthouden aan de  ‘alles of niets’-benadering. En dat had de Belastingdienst als uitvoeringsorganisatie maar te volgen.

Halsstarrig

Veld ervoer de opstelling van het ministerie als ‘halsstarrig’. ,,Als op dat moment was geluisterd naar de dienst had het probleem er heel anders uitgezien”, meent hij. Maar minister Asscher hamerde er ook in de Tweede Kamer op dat ouders die kinderopvangtoeslag aanvragen op de hoogte moeten zijn van de rechten en plichten die daarmee samenhangen en daar ook zelf voor verantwoordelijk zijn. En dus moest bij schending daarvan over worden gegaan tot invordering van het hele bedrag. Zo stond het in de wet, aldus Blankestijn.

De commissie had deze verdedigingslijn wel zien aankomen, getuige de felle reactie van de ondervragers. ,,Waar is de zelfreflectie?”, wierp Salima Belhaj (D66) Veld voor de voeten. Femke van Kooten-Arissen kon haar oren evenmin amper geloven. ,,Ik vind dat u hier nu wel heel makkelijk wegkomt, u zat hoog in de boom!”, hield ze Blankestijn voor.

Hypocriet

De commissieleden vinden het niet terecht dat de ex-directeuren van Financiën de schuld voor de Toeslagenaffaire bij een ander ministerie in de schoenen schuiven. Vooral SP’er Renske Leijten, die zich samen met CDA-collega Pieter Omtzigt vastbeet in de toeslagenaffaire, slaagde er tijdens het verhoor niet in haar frustratie voor zich te houden. Want het feit dat dossiers niet compleet waren, bezwaartermijnen werden overschreden en bewijsstukken zoekraakten kan toch moeilijk Sociale Zaken worden verweten. ,,Hypocriet!”, oordeelde ze. Dat de Belastingdienst in sommige gevallen al tot volledige invordering overging terwijl alleen een handtekening ontbrak, volgt volgens haar niet uit het wetsartikel.

Ook de uitleg die Blankestijn verschafte over het beruchte memo dat onlangs opdook kon de commissie weinig bekoren. In dit stuk uit maart 2017 werd door een jurist binnen de dienst Toeslagen geadviseerd om te stoppen met procederen, de klachten van ouders gegrond te verklaren en hen te compenseren. Dit advies werd echter terzijde geschoven, vertelde ambtenaar Sandra Palmen dinsdag aan de commissie.

Piloot

Blankestijn ontkent echter dat dat zo is gegaan: volgens hem is het advies wel degelijk opgevolgd. Volgens commissielid Attje Kuiken is dat niet zo en is juist de belangrijkste aanbeveling genegeerd: zorg dat ouders in soortgelijke gevallen worden gecompenseerd. Het antwoord van Blankestijn: ,,Het spijt me, ik heb er geen andere herinnering aan.” Dat het memo pas onlangs opdook zei Blankestijn moeilijk te kunnen begrijpen. Volgens hem is er op het ministerie ‘niet goed gezocht’.

Blankestijn toonde zich wel schuldbewust over het feit dat de Belastingdienst bewijzen die ouders aan de balie van het belastingkantoor afgaven is kwijtgeraakt. ,,Dat is niet goed maar het is wel gebeurd.” Ook heeft hij zich ‘geschaamd’ omdat mensen werden geacht binnen vier weken te reageren op post van de Belastingdienst, terwijl een burger die in bezwaar ging soms wel een jaar of zelfs langer moest wachten.

Voorzitter Chris van Dam (CDA) had een rare smaak overgehouden aan de getuigenis van Blankestijn:  ,,Ergens heb ik het idee dat u als piloot in een vliegtuig wel naar de metertjes heeft gekeken, maar niet uit de cockpit bent gekomen hoe het met de mensen gaat.”

Donderdag verschijnen (oud-)topambtenaren van Sociale Zaken voor de commissie. Maandag is oud-minister Asscher aan de beurt.

Peter Veld, voormalig directeur-generaal Belastingdienst (2010-2015), tijdens de derde dag van de hoorzittingen van de tijdelijke commissie die onderzoek doet naar problemen rond de fraudeaanpak bij de kinderopvangtoeslag. © ANP

Oud-fiscusbaas: harde aanpak ‘toeslagenouder’ wens van Sociale Zaken

NOS 18.11.2020 De hardheid in de fraudeaanpak bij de kinderopvangtoeslagen is te wijten aan de opstelling van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Dat betoogde voormalig directeur-generaal Peter Veld van de Belastingdienst in zijn verhoor door de parlementaire onderzoekscommissie Kinderopvangtoeslag.

De Belastingdienst en de destijds verantwoordelijke staatssecretaris Frans Weekers van Financiën wilden af van de zogenoemde alles-of-nietsaanpak, zegt Veld, die tussen 2010 en 2015 de baas was van de fiscus.

Er ontstond in 2012 een discussie over een zaak rond een gastouderbureau waarbij ouders de vereiste eigen bijdrage niet of niet volledig hadden betaald. Volgens de regels moesten zij alsnog de eigen bijdrage betalen én alle ontvangen toeslag teruggeven.

Gastouderbureaus, die vaak de boosdoener waren, konden niet aansprakelijk worden gesteld. Dat kon ertoe kon leiden dat ouders tienduizenden euro’s moesten betalen. “Een of twee jaarsalarissen”, in de woorden van Veld.

Geen juridische twijfels

De voormalige hoogste baas van de Belastingdienst zegt dat hij het “ongewenst” noemde en dat hij heeft voorgesteld om alleen de eigen bijdrage te vorderen, plus eventueel een boete. De toeslagenwet biedt weinig ruimte voor uitvoerders. Veld zei dat hij er niet aan twijfelde dat de aanpak juridisch juist was, maar dat hij wel twijfelde of deze niet te hard was voor de ouders.

Staatssecretaris Weekers deelde die twijfels, zegt Veld. “Hij schreef ‘ja’ in de marge van mijn notitie daarover.” Maar toen ze ermee naar Sociale Zaken gingen, het departement verantwoordelijk voor het toeslagenbeleid, werd daar volgens Veld gezegd: “Dit is bewust beleid, zo is het bedoeld.”

De voormalig directeur-generaal (DG) wijst erop dat dat tot op het hoogste niveau ging, ook toen er later echt met terugvorderen moest worden begonnen. Volgens hem wist de toenmalige minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher daarvan. “Je mag ervan uitgaan in het verkeer tussen directeuren-generaal dat een DG namens de minister of staatssecretaris spreekt.”

De huidige PvdA-leider Asscher verschijnt volgende week voor de parlementaire onderzoekscommissie. Morgen komen (voormalig) hoge ambtenaren van het ministerie aan bod.

Halsstarrigheid

Dat de schuld helemaal bij Sociale Zaken ligt, ging er niet goed in bij Kamerlid Belhaj (D66). “U was de hoogste baas, u had toch heel veel invloed?” Waarop Veld stelde dat het anders was gelopen als er was geluisterd naar hem. “Ik heb halsstarrigheid ervaren.”

Hij vertelde nog over een tweede poging om SZW te overtuigen dat niet alles terugbetaald zou moeten worden. Volgens Veld werd er toen langer over nagedacht, maar was het antwoord weer ‘nee’.

 Jorn Jonker@Jorn

Maar hoe hard heeft de Belastingdienst, die kon zien hoe regels in de praktijk uitpakten, er op aangedrongen dat de regels anders moesten? Dat kon BD wel. Dhr Veld heeft bijvoorbeeld geen advies gegeven om wet te veranderen op het punt van schade verhalen op gastouderbureaus.

Het verhoor onder ede ging niet zonder geharrewar. “Hebt u dit wel voorbereid?”, vroeg Belhaj zich vertwijfeld af toen Veld zei dat hij zich een Kamerbrief niet herinnerde. Ook hekelde ze de zegswijze ‘ik denk’ van Veld, die hij vaak gebruikte. “Dat vraag ik niet, ik vraag wat u weet. Kunt u nauwkeuriger zijn in de beantwoording?”

Slepende affaire

De Kamer onderzoekt in twee weken hoe het mis heeft kunnen gaan in de kinderopvangtoeslagenaffaire. Wat was bedoeld als financiële steun voor gezinnen met jonge kinderen, werd voor duizenden mensen een jarenlang slepende affaire. De ouders werden door de Belastingdienst onterecht aangemerkt als fraudeur en moesten soms tienduizenden euro’s terugbetalen. Met financiële en sociale problemen als gevolg.

Later vandaag komen Gerard Blankestijn, directeur Toeslagen van 2011-2018 en zijn opvolger Agaath Cleyndert aan bod. De verhoren zijn hier live te volgen.

Vandaag is de derde dag van de verhoren. Lees hier eerdere artikelen over de Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag terug:

  • Advocaat: toeslagenaffaire doet denken aan Kafka, liep tegen muur aan
  • Oud-directeur fiscus: buikpijn over toeslagenaffaire, top wist ervan
  • Verhoren kinderopvangtoeslag-affaire: van genegeerde ambtenaar tot Rutte
  • Juridisch adviseur: top Belastingdienst negeerde keiharde waarschuwing

Directeuren erkennen fouten in toeslagaffaire, maar schuiven schuld ook af

NU 18.11.2020 Na urenlange verhoren op de derde dag van de verhoren over de toeslagenaffaire, erkenden twee oud-directeuren van de Belastingdienst dat zij fouten hadden gemaakt, maar het hardvochtige optreden van de fiscus kwam in hun ogen ook vooral door anderen.

Peter Veld, directeur-generaal Belastingdienst tussen 2010 en 2015, en Gerard Blankestijn, directeur Toeslagen bij de Belastingdienst tussen 2011 en 2018, zaten op hoge posities bij de Belastingdienst in de tijd dat de fraudejacht werd opgericht en uiteindelijk volledig ontspoorde.

Zij zagen dingen fout gaan, trokken aan de bel bij hun bazen, maar toen verdere actie uitbleef om iets te veranderen, bleef het daarbij.

“Ik had een gevoel van onmacht”, zei Blankestijn. Veld: “Ik voelde me ongemakkelijk over de regels. Die waren te streng.”

De wet schreef voor dat als er een fout werd gemaakt bij de aanvraag voor kinderopvangtoeslag, het totaal uitgekeerde bedrag terugbetaald moest worden. Dat kon betekenen dat een rekenfout van 100 euro, je een rekening van 30.000 euro opleverde.

Ambtenaren geven ook Sociale Zaken de schuld

Beiden uitten hun zorgen. Toen Blankestijn in 2015 na een aantal pogingen merkte dat er niets zou veranderen, is hij daarmee opgehouden. “Daar had ik mee door moeten gaan”, zegt hij nu achteraf.

Blankestijn en Veld stuitten met name op onwil bij het ministerie van Sociale Zaken, zij bepalen immers het beleid voor de kinderopvangtoeslag. Financiën, waar de Belastingdienst onder valt, was alleen verantwoordelijk voor de uitvoering en de opsporing van fraude.

“Als er toen was geluisterd naar de Belastingdienst, dan hadden we nu niet deze problemen gehad”, zei Veld. Hij noemde de houding van Sociale Zaken “halsstarrig”. Ook de staatssecretarissen Frans Weekers (tot 2014) en Eric Wiebes (2014 – 2017) waren volgens de ambtenaren bereid de wet aan te passen.

Ook moest de context worden begrepen, vonden de oud-directeuren. Toen de fraudejacht werd ingezet, was daar brede politieke en maatschappelijke steun voor vanwege de Bulgarenfraude die in 2013 aan het licht kwam.

De fiscus werd door Bulgaren via de toeslagen voor miljoenen opgelicht, in Nederland riep de Tweede Kamer vervolgens om hard optreden. “De druk was mega”, herinnerde van Blankestijn zich.

Verhoren toeslagenaffaire van start: Hoe fraudejacht ontspoorde

Antwoorden zorgden niet voor duidelijkheid

Er waren in het voorjaar van 2017 al redenen genoeg om de koers te wijzigen: de Belastingdienst verloor een belangrijke rechtszaak bij de Raad van State, de Nationale ombudsman kwam met een kritisch rapport en er verscheen een intern advies (memo) waarin werd opgeroepen het beleid te wijzigen. Toch hield men bij de fiscus daarna nog vast aan de harde lijn.

“U voelde onmacht. Waarom pakte u dat moment niet aan om iets te veranderen?”, vroeg een zichtbaar geïrriteerde Attje Kuiken (PvdA) aan Blankestijn.

Zijn antwoorden zorgden niet per se voor meer duidelijkheid. Zo vond Blankestijn dat hij wel degelijk gevolg had gegeven aan het interne rapport van Palmen, want haar adviezen stonden min of meer ook in het rapport van de Nationale ombudsman en die zijn ter harte genomen.

Het beeld is juist dat het advies van Palmen in een la verdween zonder dat er iets mee gebeurde. Nog opmerkelijker: het bleef daar liggen ondanks dat meerdere commissies, journalisten en Kamerleden ernaar vroegen.

“Er is slecht gezocht”, zei Blankestijn daarover. Het zou namelijk gewoon bij andere verslagen liggen die netjes waren opgeborgen.

De uitspraak van de Raad van State is volgens Blankestijn wél nageleefd door de Belastingdienst. Dat bleef een discussiepunt tussen hem en de commissieleden.

Zie ook: Verhoren toeslagenaffaire week 1: Eindelijk spreken de hoge ambtenaren

Ongeluk of doodzonde?

Na de uitspraak van de Raad van State volgde een gesprek tussen de Belastingdienst en Eva González Pérez, de advocate van tientallen gedupeerde ouders, met de bedoeling om samen tot een oplossing te komen.

Ook daar lopen de lezingen uiteen. González Pérez verscheen maandag voor de commissie en verklaarde daar dat zij tijdens dat gesprek “tegenover een muur van ontkenning” zat. “Een senior jurist van de Belastingdienst liep stampvoetend weg.”

González Pérez zat in de rechtszaal met een incompleet dossier, ontdekte zij later. De Belastingdienst werd verweten stukken voor de rechter achter te houden. “Een doodzonde”, zei González Pérez. “Een ongeluk”, beweerde Blankestijn.

Het was het zoveelste voorbeeld dat (oud) hoge ambtenaren van de Belastingdienst een totaal andere belevenis hebben van de toeslagenaffaire dan de gedupeerde ouders.

Lees meer over: Belastingdienst Politiek Toeslagenaffaire

Directeuren Belastingdienst: Niet wij maar Sociale Zaken hield vast aan harde aanpak ouders

AD 18.11.2020 Dat ouders in grote problemen kwamen doordat ze hun kinderopvangtoeslag volledig terug moesten betalen is te wijten aan het ‘halsstarrige’ ministerie van Sociale Zaken. Die beschuldiging hebben twee kopstukken van de Belastingdienst geuit tijdens hun verhoor door de commissie die de toeslagenaffaire onderzoekt.

Voormalig directeur-generaal Peter Veld (Belastingdienst) en oud-directeur Gerard Blankestijn (Toeslagen) wezen tijdens hun verhoor allebei met de beschuldigende vinger naar Sociale Zaken, dat toen onder leiding stond van PvdA-minister Lodewijk Asscher. Zij hadden naar eigen zeggen grote moeite met het stopzetten en terugvorderen van het volledige bedrag aan kinderopvangtoeslag – vaak vele duizenden euro’s – als ouders niet aan de regels voor eigen betalingen hadden voldaan. Sociale Zaken zou als opdrachtgever van de Belastingdienst echter hebben vastgehouden aan deze ‘alles of niets’-benadering.

Lees ook;

Blankestijn vond toen en vindt ook nu dat die opstelling ‘hard’ was. Hij sprak erover met directeur-generaal Veld, die de bezwaren aankaartte bij de staatssecretaris en bij zijn evenknie op Sociale Zaken, Maarten Camps (tegenwoordig baas van het UWV). Die laatste zat er volgens Veld echter ‘stevig in’ en drong erop aan dat de Belastingdienst doorging met de invorderingen. Veld ervoer die opstelling als ‘halsstarrigheid’. ,,Als op dat moment was geluisterd naar de dienst had het probleem er heel anders uitgezien”, meent hij.

Rigide stelsel

Volgens Veld hield Sociale Zaken vast aan het ‘rigide stelsel’, omdat het ministerie ‘beslist wilde voorkomen dat er een situatie zou ontstaan waarin ouders geen eigen bijdrage zouden betalen aan de opvang’, ook al lag de fout hiervoor vaak bij gastouderbureaus. Minister Asscher omschreef die opstelling tijdens een overleg met de Kamer in 2015, memoreerde Blankestijn, die de uitspraken van de PvdA-bewindsman citeerde in een schriftelijk betoog, dat hij voorafgaand aan het verhoor aan de commissie overhandigde.

De Belastingdienst heeft ‘nooit enige ruimte gevoeld’ om ouders coulanter behandelen, zei Blankestijn. Sociale Zaken maakte de wetten, de Belastingdienst voerde die volgens hem slechts uit. De commissie vindt die uitleg moeilijk te geloven. ,,Ik vind dat u hier nu wel heel makkelijk wegkomt, u zat hoog in de boom!”, aldus Kamerlid Femke van Kooten-Arissen. Blankestijn hield echter voet bij stuk: ,,Wij hebben gevraagd of het anders kon en het antwoord was dat het niet anders kon.”

Blankestijn was tussen 2011 en 2018 verantwoordelijk voor de dienst Toeslagen. Ook zijn opvolger Agaath Cleyndert wordt later vandaag aan de tand gevoeld door de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag.

 Laurens Kok

@lwmkok

De toon lijkt gezet: oud-topambtenaren Belastingdienst/Toeslagen spelen het ministerie van Sociale Zaken de zwarte piet toe: dat wilde vasthouden aan ‘rigide stelsel’, waarbij kinderopvangtoeslag werd stopgezet en volledig teruggevorderd. @LodewijkA kan zijn borst natmaken.

10:21 AM · Nov 18, 2020 7 See Laurens Kok’s other Tweets

Onrechtmatig

De verhoren richten zich woensdag op de vraag waarom de Belastingdienst nog jarenlang doorging met het stopzetten van kinderopvangtoeslagen, terwijl er al veel signalen waren dat de dienst daarmee onrechtmatig handelde. In maart 2017 oordeelde de Raad van State al vernietigend in een zaak die was aangespannen door advocaat Eva González-Pérez, die maandag aan het woord kwam.

Nog diezelfde maand werd in een intern memo door een jurist binnen de dienst Toeslagen geadviseerd om te stoppen met procederen, de klachten van ouders gegrond te verklaren en hen te compenseren. Dit advies werd echter terzijde geschoven, vertelde ambtenaar Sandra Palmen dinsdag aan de commissie. Blankestijn ontkent echter dat dat zo is gegaan: volgens hem is het advies wel degelijk opgevolgd. Volgens commissielid Attje Kuiken is dat niet zo en is juist de belangrijkste aanbeveling genegeerd: zorg dat ouders in soortgelijke gevallen worden gecompenseerd. Het antwoord van Blankestijn: ,,Het spijt me, ik heb er geen andere herinnering aan.”

Blankestijn toonde zich wel schuldbewust over het feit dat de Belastingdienst bewijzen die ouders aan de balie van het belastingkantoor afgaven is kwijtgeraakt. ,,Dat is niet goed maar het is wel gebeurd.” Ook heeft hij zich ‘geschaamd’ omdat mensen werden geacht binnen vier weken te reageren op post van de Belastingdienst, terwijl een burger die in bezwaar ging soms wel een jaar of zelfs langer moest wachten.

Peter Veld, voormalig directeur-generaal Belastingdienst (2010-2015), tijdens de derde dag van de hoorzittingen van de tijdelijke commissie die onderzoek doet naar problemen rond de fraudeaanpak bij de kinderopvangtoeslag. © ANP

 

Kijk mee: voormalig directeur Belastingdienst verhoord over toeslagenaffaire

RTL 18.11.2020 Hoe kon het zo ontzettend misgaan bij de Belastingdienst? En waarom werd er niet ingegrepen? Een commissie onderzoekt hoe deze situatie, waar tienduizenden ouders als fraudeurs werden aangemerkt en in zware financiële problemen kwamen, kon ontstaan. Via onderstaande livestream volg je vanaf 9.30 uur alle ontwikkelingen.

Vanochtend, op de derde dag, wordt Peter Veld gehoord. Hij was tussen 2010 en 2015 generaal-directeur bij de Belastingdienst.

Vanmiddag worden Gerard Blankestijn en Agaath Cleyndert verhoord. Blankestijn was vanaf 2011 directeur Toeslagen bij de Belastingdienst, Cleyndert volgde hem in 2018 op.

Lees ook:

Toeslagenaffaire onder de loep: hoe kon het zó mis gaan?

RTL Nieuws; Mark Rutte Toeslagenaffaire Belastingdienst Nederland

Dag 2 – 17.11.2020

Sandra Palmen-Schlangen, vaktechnisch coördinator Toeslagen in 2016 en 2017, tijdens de tweede dag van de hoorzittingen van de tijdelijke commissie die onderzoek doet naar problemen rond de fraudeaanpak bij de kinderopvangtoeslag. © ANP

Ambtenaar waarschuwde voor ‘laakbaar’ handelen, maar memo verdween in la: ‘Nog nooit meegemaakt’

AD 17.11.2020 De ambtenaar die al in 2017 adviseerde om ouders in de toeslagenaffaire te compenseren, werd straal genegeerd. En zelfs toen haar memo in 2019 opnieuw opdook, werd daar niks mee gedaan.

,,De beginselen van behoorlijk bestuur zijn heel erg geschonden”, zei Sandra Palmen-Schlangen vanmiddag tijdens haar verhoor tegen de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag.

De jurist schreef al in 2017 een intern memo, met daarin het advies om de uitkering van kinderopvangtoeslagen niet langer midden in het jaar volledig stop te zetten en de ouders om bewijs te vragen. Hun rechtsbescherming was geschonden, stelde ze. En dus moest de Belastingdienst stoppen met procederen, de klachten gegrond verklaren en de slachtoffers een compensatie geven.

Lees ook;

Maar in plaats daarvan besloot de dienst Toeslagen om procedures door te zetten. Palmen werd niet eens op de hoogte gesteld van het hoger beroep. ,,Zoiets had ik nog nooit meegemaakt, niet in die mate”, aldus de ambtenaar, die nota bene door het managementteam van de dienst om het memo was gevraagd.

Sluwe Leijten

Het had weinig gescheeld of Palmen had haar verhaal nooit voor de commissie uit de doeken gedaan. Haar memo uit 2017 zat niet bij de stukken die de commissie bij Financiën had opgevraagd. Pas eind vorige maand werd het verstrekt, nadat CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt achter het bestaan was gekomen en om het stuk had gevraagd.

De ontluistering was groot toen het memo alsnog op de mat plofte: de affaire had veel eerder beëindigd kunnen zijn en gedupeerde ouders had veel leed bespaard kunnen blijven, concludeerde Omtzigt vorige week.

Een aantal delen in het memo was door het ministerie witgelakt, maar SP-Kamerlid Renske Leijten liet Palmen vanmiddag op sluwe wijze de tot dusver onbekende passages uit haar eigen schrijven oplezen. Daardoor is de inhoud alsnog openbaar en weten we nu dat Palmen adviseerde niet in hoger beroep te gaan.

Ook stelde ze dat het handelen van de dienst ‘laakbaar’ was en ‘niet de schoonheidsprijs’ verdiende. De alarmbel had moeten afgaan, zei ze in antwoord op Leijten. ,,Dat was bij mij absoluut het geval.”

© ANP

‘Grote schrik’

Volgens Palmen veroorzaakte haar memo ‘grote schrik’ bij de directeur Toeslagen en is het reeds de volgende dag in het managementteam besproken. Maar uiteindelijk werd alleen de aanbeveling opgevolgd dat er meer ‘coördinatie’ nodig was. En daar bleef het bij. ,,Ik kon niet meer doen, behalve het zo duidelijk mogelijk opschrijven”, aldus Palmen.

Toch kwam het memo in 2019 opnieuw onder de aandacht, nadat een superieur zich het memo herinnerde en vroeg het op te sturen. Hij stuurde het weer door naar het ministerie, waar het bij de ambtelijke top op het bureau belandde, maar niet bij staatssecretaris Menno Snel.

Waarom er zo weinig met het memo is gebeurd, zal morgen beantwoord moeten worden. Dan verschijnt Gerard Blankestijn, tot 2018 directeur Toeslagen, voor de commissie. Ook zijn opvolger Agaath Cleyndert komt langs, evenals voormalig directeur-generaal Belastingdienst Peter Veld. Volgende week zijn pas de politieke kopstukken aan de beurt, zoals Snel, zijn voorganger Eric Wiebes en oud-minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher.

‘Staan voor het vakmanschap’

Palmen is de enige ‘gewone’ ambtenaar die voor de commissie verschijnt. Zij werkt nog altijd bij de Belastingdienst, maar niet meer voor de dienst Toeslagen. Daar vertrok ze kort na het verschijnen van haar memo. Over de mensen die er werken is ze mild: ,,Mijn beeld is dat medewerkers deden wat zij dachten dat zij moesten doen van het management.”

Uitgedaagd door de commissie heeft ze echter nog wel een aanbeveling: Toeslagen moet ‘staan voor het vakmanschap’ en dat betekent ‘het juist toepassen van wet- en regelgeving’, aldus Palmen.

Staatssecretaris Menno Snel (Financiën) sneuvelde in 2019 door de toeslagenaffaire.

Sandra Palmen bij de ondervragingscommissie van de Tweede Kamer ANP

Top Belastingdienst negeerde keiharde waarschuwing kinderopvangtoeslag

NOS 17.11.2020 Hoe heeft iemand hier ooit toestemming voor kunnen geven, vroeg juridisch adviseur Sandra Palmen van de Belastingdienst zich al in maart 2017 af. Zij werd vandaag onder ede verhoord door de parlementaire onderzoekscommissie Kinderopvangtoeslag.

Palmen had destijds net het dossier doorgelezen over de zaak van driehonderd ouders van wie de kinderopvangtoeslag in 2014 plotseling was stopgezet. De afdeling Toeslagen van de Belastingdienst vertrouwde het gastouderbureau Dadim uit Eindhoven niet. Het dossier wordt nu de CAF 11-zaak genoemd.

Palmen had veel ervaring bij de Belastingdienst, maar was net gevraagd om bij Toeslagen te komen. Zij bracht advies uit aan haar nieuwe leidinggevenden zoals zij dat gewend was. Haar juridische oordeel was dat Toeslagen onbehoorlijk had gehandeld, dat de bezwaren van de ouders terecht waren en dat zij compensatie verdienden.

Geheim

“Hoe is het mogelijk geweest de toeslag voor driehonderd burgers op deze wijze stop te zetten?” schreef Palmen. “Hoe is het mogelijk geweest dat deze bezwaren twee jaar zijn blijven liggen?” Haar advies uit 2017 bleef tot een paar weken geleden genegeerd en weggestopt.

Op 20 oktober jongstleden stuurde staatssecretaris Van Huffelen het geheime document dan toch naar de Tweede Kamer, op verzoek van Kamerlid Omtzigt. Er waren stukken witgelakt. “In dit memo zijn de persoonlijke beleidsopvattingen van de betrokken ambtenaar conform het staande kabinetsbeleid niet zichtbaar”, was de verklaring van Van Huffelen.

Palmen las de delen van haar juridisch advies, die het kabinet niet openbaar maakte, vandaag voor:

De belangrijkste waarschuwingen en adviezen uit het memo

In het advies schreef Palmen verder dat de Belastingdienst/Toeslagen laakbaar heeft gehandeld en dat het geheel geen schoonheidsprijs verdient. De werkwijze moet veranderen, zei zij. Omdat de Nationale Ombudsman inmiddels bij de zaak betrokken was, adviseerde Palmen de ambtelijke top diens adviezen over te nemen.

“Omdat anders escalatie op het niveau van de staatssecretaris zal plaatsvinden”, voegde zij daaraan toe. Met andere woorden: de hele zaak kan leiden tot grote politieke gevolgen.

De ondervragingscommissie van de Tweede Kamer wil van haar weten waarom er niets met het advies is gebeurd. Dat weet Palmen, inmiddels weer werkzaam bij de ‘gewone’ Belastingdienst, ook niet. Zij weet wel dat er destijds “andere visies waren”.

Reorganisatie ineens stopgezet

Kort nadat Palmen met haar advies kwam, werd de reorganisatie van de juridisch adviseurs bij Toeslagen ineens stopgezet. Palmen had daar mede leiding aan moeten geven, maar werd geplaatst op een juridische afdeling in de ‘oude stijl’. Dat zag zij niet zitten en zij koos voor een andere baan.

Of er een verband is tussen het advies en het terugdraaien van de reorganisatie werd in het verhoor van vandaag niet duidelijk.

De ondervragingscommissie zal daar morgen proberen achter te komen. Dan worden de verantwoordelijke directeuren van de Belastingdienst en Toeslagen verhoord.

De verhoren beginnen om 9.30 uur en zijn live te volgen op NPO Politiek en via NOS.nl en de NOS-app.

Lees hier eerdere artikelen over de Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag terug:

  • Advocaat: toeslagenaffaire doet denken aan Kafka, liep tegen muur aan
  • Oud-directeur fiscus: buikpijn over toeslagenaffaire, top wist ervan
  • Verhoren kinderopvangtoeslag-affaire: van genegeerde ambtenaar tot Rutte

De Kamer onderzoekt hoe het mis heeft kunnen gaan in de kinderopvangtoeslagenaffaire. Wat was bedoeld als financiële steun voor gezinnen met jonge kinderen, werd voor duizenden een jarenlang slepende affaire. De ouders werden door de Belastingdienst onterecht aangemerkt als fraudeur en moesten soms tienduizenden euro’s terugbetalen. Met financiële en sociale problemen als gevolg.

Belastingambtenaar onthult details uit explosief memo over toeslagenaffaire

NU 17.11.2020 De top van de Belastingdienst werd al in 2017 op de vingers getikt over de aanpak van fraude met de kinderopvangtoeslag. In een memo schreef Sandra Palmen, een hooggeplaatste jurist bij de fiscus, dat ouders recht hebben op compensatie. Dinsdag werd tijdens de tweede dag van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag pas echt duidelijk hoe hard de kritiek was.

“Hoe is het mogelijk geweest toeslagen voor driehonderd burgers op deze wijze stop te zetten?”, las Palmen op verzoek van de commissie voor.

Het ontbrak volgens Palmen onder meer aan goede rechtsbescherming, zorgvuldigheid en bewijslast. Ook maakte de Belastingdienst een potje van de bezwaarprocedures, iets dat de ouders al lang aan den lijve hadden ondervonden. “Hoe is het mogelijk geweest dat bezwaren twee jaar zijn blijven liggen?”, staat er in het memo.

Grote delen van Palmens memo waren weggelakt toen staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) het op 20 oktober naar de Tweede Kamer had gestuurd. Door de ontbrekende stukken nu voor te lezen, wordt het beeld duidelijker.

De afdeling Toeslagen binnen de Belastingdienst heeft volgens Palmen “laakbaar gehandeld”. Het geheel “verdient zeker geen schoonheidsprijs”.

Memo toont aan dat Belastingdienst belangrijk advies negeerde

Er was al veel te doen over het advies van Palmen. Het toonde namelijk aan dat de top van de Belastingdienst in 2017 al wist dat de aanpak in de ontspoorde jacht op fraudeurs niet deugde. De top greep echter niet in.

Bovendien werd het document niet gedeeld met de commissie onder leiding van Piet Hein Donner, die precies ging onderzoeken wat uit dat memo bleek. Ook de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag kreeg het stuk niet.

Nadat Van Huffelen het stuk had toegestuurd, werd ook Palmen opgeroepen voor een verhoor onder ede.

Jurist adviseerde fiscus ‘met klem’ werkwijze aan te passen

Palmen was in 2016 en 2017 een hooggeplaatste jurist bij de Belastingdienst en moest erop toezien dat bij de afdeling Toeslagen de regels goed werden nageleefd.

Dat bleek nodig, want enkele dagen voordat ze haar advies gaf, had de fiscus een belangrijke rechtszaak bij de Raad van State over de kinderopvangtoeslag verloren.

Palmen schreef daar in het memo het volgende over: “Hoe is het mt (het managementteam, red.) tot de conclusie gekomen dat hoger beroep wenselijk was ondanks het afbreukrisico?”

De jurist adviseerde “met klem” de werkwijze van de afdeling aan te passen, de klachten van ouders gegrond te verklaren en hen een vorm van compensatie aan te bieden. Ze ziet dan al aankomen dat de zaak zal escaleren zodra die op het bordje van de politieke leiding terechtkomt.

Uiteindelijk vertrekt Palmen uit onvrede over de handelwijze bij Toeslagen.

Timing van publicatie is opvallend

De timing van de uitgebreide verklaring over wat er in het memo staat, is saillant. Uitgerekend woensdag moeten enkele oud-bestuurders van de Belastingdienst voor de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag verschijnen.

Het gaat om Peter Veld (directeur Belastingdienst tussen 2010 en 2015), Gerard Blankestijn (directeur Toeslagen 2011-2018) en zijn opvolger Agaath Cleyndert.

Blankestijn heeft het stuk in 2017 onder ogen gehad, maar het belandde in een la. “Ik kwam er niet doorheen”, zei Palmen. “De escalatielijn stopte bij mij.”

Hoe het kan dat er niets met het memo is gedaan, blijft ook voor Palmen een raadsel. “Ik heb dit nog nooit meegemaakt bij de Belastingdienst. En ik werkte er al sinds 1997.”

Lees meer over: Belastingdienst  Politiek  Toeslagenaffaire

Ambtenaar waarschuwde al in 2017 over ‘laakbaar handelen’ Belastingdienst rond toeslagen

RTL 17.11.2020 Een hoge ambtenaar bij de Belastingdienst waarschuwde haar leidinggevenden al in het voorjaar van 2017 dat de dienst ‘laakbaar’ handelde jegens ouders in wat later bekend zou worden als de toeslagenaffaire. Haar memo werd besproken in de ambtelijke top, maar er gebeurde vervolgens niets mee. De ambtenaar werd na haar advies wel op een zijspoor gezet binnen de organisatie.

De ambtenaar, Sandra Palmen, las delen uit haar advies voor tijdens haar verhoor door de parlementaire ondervragingscommissie die de toeslagenaffaire onderzoekt. Daarmee werd voor het eerst duidelijk hoe kritisch haar memo was. In de versie die onlangs openbaar werd gemaakt, waren de belangrijkste passages onleesbaar gemaakt.

Lees ook:

Eerste dag verhoren toeslagenaffaire: ‘Belastingdienst zag procederen als uitje’

Geen behoorlijk bestuur

Het memo ging om de zaak rond het gastouderbureau Dadim, dat centraal stond in de eerste mediaberichten over de toeslagenaffaire. Palmen adviseerde toen al de klachten in deze zaak gegrond te verklaren en een ‘vorm van compensatie’ te bieden.

Tijdens het verhoor voegde zij daar aan toe dat de basisbeginselen van behoorlijk bestuur ‘wel heel erg geschonden’ waren. Ze las delen voor die tot dusver geheim waren. Daarin zegt ze dat het onbegrijpelijk is dat de top toestemming gaf om door te procederen, terwijl er zulke ernstige fouten werden gemaakt. Daardoor bleven gedupeerde ouders nog langer in de kou staan.

Het managementteam Toeslagen kreeg het advies ook, en zag de impact ervan, aldus Palmen. “Dit gaat een heel groot issue worden”, realiseerde een MT-lid zich volgens Palmen toen al. Maar uiteindelijk is hier weinig mee gedaan. Er is een groep gevormd om de zaak af te handelen, maar daarin bleken ‘verschillende visies’ op de kwestie.

Memo verdween in een la

Het explosieve memo verdween in 2017 in een la en compensatie bleef uit. De inzet van de gesprekken die met een advocaat van gedupeerde ouders door senior-juristen en hoge ambtenaren werden gevoerd, waren volgens Palmen ‘niet oplossingsgericht’. De jurist zei niet te begrijpen waarom haar advies in de prullenbak verdween: “Ik heb nog nooit eerder meegemaakt dat een advies van mij niet werd opgevolgd.”

Toeslagen voerde daarmee een belangrijke uitspraak van de Raad van State niet uit. Die zei dat de toeslagen van ouders, verbonden aan een gastouderbureau in Eindhoven, in 2014 onrechtmatig waren stopgezet. Palmen adviseerde ook om tegenover het gastouderbureau toe te geven dat grote fouten waren gemaakt en over te gaan tot schadevergoeding, maar ook dit werd niet uitgevoerd.

Ambtenaar op zijspoor

Palmen was een jaar eerder special aangetrokken om het hoogste management van Toeslagen ‘onafhankelijk’ en ‘objectief’ te adviseren over hoe wetten en regels moeten worden uitgevoerd en hoe rechten van burgers moeten worden beschermd. Afspraak was dat die onafhankelijkheid was gewaarborgd, doordat zij rechtstreeks aan het Management Team (MT) van Toeslagen zou adviseren.

Het MT kwam hierop terug, in dezelfde vergadering waarin werd besloten haar advies over compensatie niet uit te voeren, op 14 maart 2017. De ambtenaar zou lager in de organisatie worden geplaatst, en dus op een zijspoor worden gezet. Palmen liet toen weten hier ‘niet aan mee te zullen werken’, omdat ze dan haar onafhankelijke rol niet meer kon vervullen.

Lees ook:

Toeslagenaffaire onder de loep: hoe kon het zó mis gaan?

Memo dook vorig jaar al op

Het verhoor van Palmen was een nieuw, ingelast verhoor onder ede, dat eerst niet gepland stond. De Parlementaire Ondervragingscommisie besloot haar toch te willen horen, nadat eind oktober van dit jaar haar memo opdook, na nieuwe Kamervragen. De commissie had dit stuk tot dat moment niet gekregen. Het bestaan ervan was nooit eerder gemeld aan de Kamer.

Eerst zei staatssecretaris Van Huffelen (Toeslagen) nog dat het een memo van ‘een ambtenaar’ was en dat er in het MT Toeslagen in 2017 geen beslissingen over waren genomen. Later moest zij toegeven dat het memo van dé expert was en dat er wel over is besloten in het MT.

Opvallend is dat dat het geheimgehouden advies vorig jaar juni intern al bekend was, toen de toeslagenaffaire intern echt was ontploft. De huidig directeur Toeslagen had het begin juni 2019 op haar bureau en het werd in die periode besproken door tientallen ambtenaren ambtenaren op het ministerie van Financiën. De auteur van het memo noemde het vandaag ‘nogal vreemd’ dat het toen niet alsnog bekend is gemaakt: “Absurd.”

Een bom gelegd

Het memo kwam op tafel na onthullingen van RTL Nieuws en Trouw dat er in deze affaire door de Belastingdienst was gemanipuleerd met bewijsmateriaal, om een ‘vermoeden’ van fraude te rechtvaardigen, waarna toeslagen werden stopgezet.

Na deze onthullingen wilde toenmalig staatssecretaris Menno Snel alsnog heel snel tot compensatie komen voor de groep van 300 gedupeerde ouders, terwijl hij vlak daarvoor juist een commissie had ingesteld om te onderzoeken óf er een ‘passende oplossing’ zou kunnen komen. Snelle compensatie werd toen geblokkeerd.

Volgens RTL Nieuws-journalist Pieter Klein heeft het verhoor van vandaag ‘een bom’ gelegd: “Nu is de vraag: wie wisten nog meer van dat memo. Wist de hoogste ambtelijke baas wat de inhoud was? Wist de staatssecretaris het? En waarom moest een commissie worden ingesteld, terwijl alles al intern bekend was?”

Morgen gaan de ondervragingen verder met hoge ambtelijke functionarissen, zoals de voormalige directeur-generaal van de Belastingdienst en de vorige én huidige Directeur Toeslagen.

RTL nieuws; Belastingdienst  Toeslagenaffaire Belastingdienst  Kinderopvangtoeslag  Toeslagenwet  Kinderopvang

Ambtenaar in weggelakt memo vernietigend over ’laakbaar handelen’ fiscus

Telegraaf 17.11.2020 Een ambtenaar van de Belastingdienst adviseerde al in 2017 om toeslagouders te compenseren en stelde gigantische vraagtekens bij de handelswijze van de fiscus. Dat blijkt uit de verhoren rond de toeslagenaffaire, waarin de jurist van de Belastingdienst voordraagt uit tot nu toe nog gelakte delen van een vernietigend memo dat ze 3,5 jaar geleden al schreef.

Ambtenaar Sandra Palmen schrijft al in 2017 een memo waarin ze de aanpak van de Belastingdienst streng veroordeelt. Dat advies volgt op een bij de Raad van State door de fiscus verloren zaak tegen een gedupeerde ouder uit de inmiddels beruchte CAF 11-zaak. Palmens memo is vernietigend. De fiscus heeft ’onrechtmatig’ en ’onzorgvuldig’ gehandeld en zelfs rechtsbeginselen geschonden.

Delen van het gepubliceerde memo waren nog weggelakt, maar commissielid en SP-Kamerlid Renske Leijten laat Palmen die stukken voordragen. Die inhoud blijkt nog vernietigender dan de rest van de memo. Zo adviseert Palmen in 2017 al expliciet om niet in hoger beroep te gaan, de gedupeerde ouder uit deze zaak te compenseren en alle andere lopende zaken in het dossier ook te heroverwegen.

’Hoe is het mogelijk?’

Palmen veroordeelt het handelen van de fiscus in keiharde woorden. Hoe is het mogelijk geweest om de toeslagen van 300 ouders stop te zetten, vraagt ze zich af. „De Belastingdienst heeft laakbaar gehandeld”, schrijft Palmen, die handelswijze verdient volgens haar ’niet de schoonheidsprijs’. In het verhoor voegt Palmen nog toe dat de aanpak van de Belastingdienst een ’inbreuk op de algemene beginselen van behoorlijk bestuur’ is.

De jurist kijkt ook al vooruit op een onderzoek dat de Nationale Ombudsman naar de gang van zaken doet naar de gang van zaken. Ze verwacht ’een grote uiting van kritiek’ en aanbevelingen van de ombudsman. Ze adviseert het management van de fiscus die aanbevelingen over te nemen, ’omdat anders escalatie op het niveau van de staatssecretaris zal plaatsvinden’.

Tweets by ‎@LeonBrandsema

Palmen vertelt in de Tweede Kamer dat het lid van het managementteam waar zij contact mee heeft was ’geschrokken van het advies’. Die manager vertelt Palmen dat het een ’heel goed advies’ is, maar daaraan toevoegt dat ’dit een issue gaat worden’.

Ondanks de stevige woorden gebeurt er niks met het memo van Palmen, wiens positie al na een half jaar wordt opgeheven. Het advies gaat wel rond binnen de ambtelijke top van de fiscus, maar de harde aanpak van de Belastingdienst gaat vervolgens nog jaren door.

BEKIJK OOK:

Hoge ambtenaar fiscus: ’Heel veel buikpijn over harde terugvordering’

BEKIJK MEER VAN; belastingen overheid Sandra Palmen Belastingdienst

Tweets by ‎@LeonBrandsema

Live: tweede dag verhoren toeslagenaffaire

RTL 17.11.2020 Hoe kon het zo ontzettend misgaan bij de Belastingdienst? En waarom werd er niet ingegrepen? Een commissie onderzoekt hoe deze situatie, waar tienduizenden ouders als fraudeurs werden aangemerkt en in zware financiële problemen kwamen, kon ontstaan. Via onderstaande livestream volg je vanaf 13.00 uur alle ontwikkelingen.

Vandaag, op de tweede dag van de verhoren, wordt ambtenaar Sandra Palmen-Schlangen gehoord. Zij was in 2016 en 2017 vaktechnisch coördinator Toeslagen bij de Belastingdienst.

Lees ook:

Toeslagenaffaire onder de loep: hoe kon het zó mis gaan?

RTL Nieuws; Mark Rutte Toeslagenaffaire Belastingdienst Nederland

Dag 1 – 16.11.2020

Eerste dag verhoren toeslagenaffaire: ‘Belastingdienst zag procederen als uitje’

RTL 16.11.2020 In de toeslagenaffaire leek de Belastingdienst soms ‘zomaar’ te procederen tegen ouders, ook als ze wisten dat het geen zin zou hebben. Dat stelt advocaat Eva González Pérez. Volgens de advocaat zag de Belastingdienst het procederen zelfs als een ‘uitje’.

González Pérez is de eerste getuige die onder ede werd gehoord door een commissie van Kamerleden die de toeslagenaffaire onderzoekt. In die affaire werden tienduizenden ouders onterecht door de Belastingdienst als fraudeurs aangemerkt. In sommige gevallen moesten ze tienduizenden euro’s terugbetalen. Als gevolg daarvan kwamen ze in zware financiële problemen terecht.

Lees ook:

Toeslagenaffaire onder de loep: hoe kon het zó mis gaan?

De parlementaire ondervragingscommissie verhoort daarom vanaf vandaag gedurende twee weken (voormalige) ministers, staatssecretarissen en topambtenaren onder ede. Onder hen premier Mark Rutte, ministers Tamara van Ark en Wopke Hoekstra, oud-minister van Sociale Zaken en PvdA-leider Lodewijk Asscher en minister van Economische Zaken Eric Wiebes.

Eva González Pérez bracht de toeslagenaffaire aan het licht. Het gastouderbureau Dadim van haar man stond centraal in een van de vele fraudeonderzoeken waarbij de Belastingdienst uit de bocht is gevlogen.

‘Zomaar procederen’

Ouders die tekst en uitleg wilden van de Belastingdienst over het stopzetten van hun kindertoeslag, moesten volgens de advocaat steeds meer informatie aanleveren. Vaak duurde het erg lang voordat ze antwoorden kregen, en de Belastingdienst leek soms ook ‘zomaar’ te procederen tegen ouders, ook als ze wisten dat het geen zin zou hebben.

Lees ook:

Boevenstreken van de Belastingdienst: de toeslagenaffaire in vogelvlucht

Volgens González Pérez dacht de Belastingdienst over procedures: “als we ongelijk krijgen, weten we dat ook weer”, vertelt de advocaat. “Ik had het gevoel van: het is gewoon een uitje.”

Dingen verzinnen

“Je gaat het liefst niet procederen”, zei de advocaat. Het liefst zoekt ze samen met de behandelaar naar een oplossing, zei ze. Maar de Belastingdienst leek volgens haar juist halsstarrig op zoek naar onregelmatigheden in de dossiers. “Er kwamen steeds gelegenheidsargumenten om iets goed te praten. Het leek wel of dingen verzonnen werden.”

Lees ook:

Woede in Kamer over trage afhandeling toeslagenaffaire: ‘Grof schandaal’

Het onterecht stopzetten en terugvorderen van de kinderopvangtoeslag had grote financiële en sociale gevolgen, vertelde ze. Zo sprak González Pérez over een vrouw met drie kinderen ‘die helemaal kapot zijn gegaan’, net als veel ouders. “Je kunt je kinderen niet eens meenemen naar de Efteling.”

Een andere cliënt van de advocaat is opgenomen wegens grote mentale problemen.

Buikpijn

Ook oud-directeur van de Belastingdienst Hans Blokpoel werd gehoord. De voormalige baas kreeg ‘buikpijn’ van de hardheid waarmee bepaalde ouders die toeslagen ontvingen werden aangepakt, zei hij. Die zorgen heeft hij naar eigen zeggen gedeeld met oud-staatssecretaris Eric Wiebes en met zijn baas.

Een van de belangrijkste onderdelen van de affaire is de handelwijze van fraudeteams die zich richten op eventueel frauderende tussenpersonen, zoals gastouderbureaus. Blokpoel noemde zichzelf de ‘huisbaas’ van die CAF-teams. Hij werkte tussen 2010 en 2016 bij de fiscus.

Uitschakelen gastouderbureaus

Om de gastouderbureaus ‘uit te schakelen’, werden de toeslagen van de ouders stopgezet, zodat het bureau geen klanten meer had. “Er is breed in de organisatie zorg geweest over de effecten van dit soort ingrepen en ook effecten op mensen die toeslagen kregen”, zei Blokpoel.

Lees ook:

Staatssecretaris op bezoek bij gedupeerde toeslagenaffaire: ‘Nu moet ze het bewijzen’

De topambtenaar zei tijdens het verhoor van veel zaken geen weet te hebben, terwijl de CAF-teams er wel voor verantwoordelijk waren. “Dat vind ik heel vreemd”, zei SP-Kamerlid Renske Leijten. “In welke werkelijkheid heeft u daar gefunctioneerd als huisbaas van het CAF?” vroeg GroenLinkser Tom van der Lee zich af.

De verhoren gaan morgen verder. Om 13.00 uur start dan het verhoor van de vaktechnisch coördinator Toeslagen bij de Belastingdienst. Die verhoren zullen net als vandaag ook morgen live op onze site te zien zijn.

Lees ook:

Wachtende ‘toeslagenouders’ krijgen voor kerstdagen 750 euro

RTL Nieuws; Belastingdienst Toeslagenaffaire Belastingdienst

Oud-directeur fiscus had ‘buikpijn’ van toeslagenaffaire, maar veranderde niets

NU 16.11.2020 Hans Blokpoel, tussen 2010 en 2016 hoge ambtenaar op het ministerie van Financiën, had buikpijn van de harde aanpak die de Belastingdienst hanteerde voor ouders die werden verdacht van fraude met de kinderopvangtoeslag. Toch werd er door niemand iets ondernomen om het beleid aan te passen.

“Ik voelde me medeverantwoordelijk dat ik onderdeel van een situatie was waarin er dingen zijn uitgevoerd die zo hard zijn, dat ik daar buikpijn van kreeg”, zei Blokpoel maandag nadat hij bijna twee uur was gehoord door de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag.

De commissieleden waren verbaasd dat de oud-ambtenaar nu buikpijn heeft van het beleid dat hij onder anderen zelf uitvoerde.

Renske Leijten (SP) wilde bijvoorbeeld weten waarom het CAF-team zich vooral richtte op de kinderopvangtoeslag en niet op belastingontwijking of btw-fraude.

“U vraagt mij om een wet niet te handhaven? Dat kan toch niet?”, antwoordde Blokpoel. “Het is bijna onmogelijk om een wet niet uit te voeren.”

Verhoren toeslagenaffaire van start: Hoe fraudejacht ontspoorde

Wiebes was op de hoogte van strenge aanpak

De wet was toen zo ingericht dat ouders bij een fout niet alleen het te veel betaalde moesten terugbetalen, maar alle ontvangen toeslagen.

Blokpoel besprak het wel met de toenmalig hoogste baas bij de Belastingdienst, Peter Veld. “We hebben elkaar verzuchtend aangekeken: moet je echt alles terugvorderen als je alleen maar één fout maakt?”

Volgens Blokpoel heeft Veld dit besproken met zijn politieke baas van dat moment, VVD’er Eric Wiebes. Zowel Veld (18 november) als Wiebes (23 november) worden nog gehoord.

Zie ook: Verhoren toeslagenaffaire week 1: Eindelijk spreken de hoge ambtenaren

Blokpoel zegt juist te hebben gewaarschuwd voor harde aanpak

Blokpoel zegt intern te hebben gewaarschuwd dat uiteindelijk ouders de dupe konden worden van het beleid. Op dat moment was de inschatting van de fiscus dat 80 procent van de aanpak goed is, maar de overige 20 procent dus niet. Ook daarvoor zou Blokpoel hebben gewaarschuwd.

Het zorgde voor vragen bij de commissie. Blokpoel kwam vorig jaar in de toeslagenaffaire juist in het nieuws als de man die willens en wetens het beleid voortzette, terwijl hij wist dat een vijfde van de ouders mogelijk onterecht als fraudeur werden aangepakt door de Belastingdienst.

“Blokpoel wil alles laten dichtdraaien, dus ook toeslagen, zelfs als die waarschijnlijk wel goed zijn”, stond in een van de opgevraagde stukken. Blokpoel ontkende die uitspraak maandag.

Commissie ziet ‘buikpijn’ niet terug in de stukken

Commissievoorzitter Chris van Dam (CDA) bleef met een ongemakkelijk gevoel zitten.

“U was de huisbaas van het CAF, u was medeverantwoordelijk voor de aanpak, u heeft buikpijn gehad die ik in de stukken niet kan aantreffen. Ik wil dat best geloven, maar ik zie het niet.”

Blokpoel had destijds het gevoel dat er “geen ruimte” was om de wet anders uit te voeren. Op de vraag of hij de wet had willen aanpassen, was het korte antwoord: “Dolgraag.”

Lees meer over: Belastingdienst  Politiek

De verhoren begonnen met Eva González Pérez, de advocaat die de affaire aan het licht bracht. Ⓒ HOLLANDSE HOOGTE / ANP

Verhoren toeslagenaffaire van start: ’Een muur van ontkenning’

Telegraaf 16.11.2020 Bij het hogere management van de Belastingdienst was er ’heel veel buikpijn’ over de terugvordering van hoge bedragen aan toeslagen bij fouten met kleine bedragen. Dat zegt voormalig Belastingdienst-directeur Hans Blokpoel in de verhoren over de affaire rond de kinderopvangtoeslag.

Een speciale commissie van Kamerleden organiseert deze en volgende week verhoren met de hoofdrolspelers in de toeslagaffaire. Daarin werden tienduizenden ouders door de eigen overheid gedupeerd door een te hardvochtige aanpak. Deze week is vooral de ambtelijke top aan de beurt om onder ede gehoord te worden, volgende week komen prominente politici langs.

BEKIJK OOK:

Onderzoek naar missers: hoe liep toeslagenaffaire zo uit de hand?

Maandagmiddag kwam oud-directeur van de Belastingdienst Blokpoel langs. Hij liet zijn licht schijnen over de harde terugvordering van de fiscus. Als een ouder een klein foutje maakte bij de kinderopvangtoeslag, moest die meteen een heel jaar aan toeslag terugbetalen. Dat kon oplopen tot tienduizenden euro’s.

Blokpoel zei ’heel erg buikpijn’ te hebben gehad over die hardvochtige aanpak. „Ik heb meermalen intern gezegd: kon dit nou echt niet anders?” Waarom kwam het dan niet tot een mildere aanpak, vroeg de commissie zich af. Volgens Blokpoel was er ’geen ruimte’ voor een andere aanpak. Volgens hem was bij de afdeling Toeslagen het beeld dat de wet deze aanpak nou eenmaal voorschreef.

De commissie legde Blokpoel voor dat in verslagen staat dat hij juist ervoor pleitte om de toeslagen dicht te draaien. Maar de ambtenaar ontkende dat. Die uitspraak klonk volgens hem als ’iets wat ik niet gezegd kan hebben’.

Waarschuwing

Volgens Blokpoel had hij ook al langer gewaarschuwd voor de harde fraudeaanpak, onder de noemer CAF. Daarbij werd gezocht naar ’intermediairs’ die de fraude faciliteerden. Maar de oud-directeur zei daarbij vaak te hebben gewaarschuwd dat een malafide intermediair niet automatsch betekende dat diens klanten ook allemaal fraudeleus waren.

Alle individuele dossiers moesten volgens hem ook apart onderzocht worden, met ’een open blik’. „Dat kost heel veel tijd”, stipt Blokpoel wel aan. Dat individuele onderzoek was aan de belastinginspecteur, zegt de ambtenaar. Het CAF-team, waarvan hij de ’huisbaas’ was, mocht geen individuele zaken beoordelen.

Vreemd

De verhoren begonnen maandagochtend met Eva González Pérez, de advocaat die de affaire aan het licht bracht. Haar partner was de eigenaar van het Eindhovense gastouderbureau Dadim, dat de spil bleek in de inmiddels beruchte CAF 11-zaak. Zo’n 300 klanten van dat bureau werd door de Belastingdienst als fraudeur bestempeld, bij zo’n 90 procent bleek dat achteraf onterecht.

„Ik zag dingen die ik vreemd vond”, legt Gónzalez Pérez uit waarom ze in de zaak dook. De toeslag van de Dadim-klanten werd stopgezet en ze moesten bewijs aanleveren dat ze wel recht hadden op het geld. Maar de mensen die de stukken aanleverden, kregen vervolgens niks te horen tot een nieuwe afwijzing volgde.

’Geen motivering’

„Die brieven waren niet gemotiveerd”, zegt Gónzalez Perez. Er stond volgens haar alleen in dat mensen niet genoeg gegevens hadden aangeleverd en de bewijsvoering niet compleet was. „Maar dat was geen motivering. Er stond niet in de beslissing wat mensen niet hadden ingeleverd. Het was een heel algemene brief met: u heeft toch geen recht, we hebben alles gecontroleerd, het was onvolledig.”

Bij zaken die Gónzalez Pérez won, ging de Belastingdienst telkens weer in beroep. Volgens de advocaat ging dat onder de noemer ’als we ongelijk krijgen, weten we dat ook weer’. „Ik had hier het gevoel: het is gewoon een uitje”, zegt ze.

Archiefbeeld: gedupeerde ouders van de toeslagenaffaire op het Plein bij de Tweede Kamer. Ⓒ ANP

De advocaat sprak met een keur aan topambtenaren en zelfs toenmalig staatssecretaris Snel (Financiën), die om dit dossier opstapte. Maar ze vat de toon van de gesprekken samen als ’vervelend’ en ’niet zo prettig’. „Ik heb denk ik met iedere medewerker van de Belastingdienst wel een gesprek gehad”, zegt Gónzalez Pérez, die stelt tegen ’een muur van ontkenning’ aan te zijn gelopen. Ze heeft het gevoel dat Snel ook echt niet doorhad wat het probleem precies was. „Maar ik denk dat de rest het wel snapte.”

Niet redelijk

Hoogleraar bestuurskunde Bert Marseille kwam maandagmiddag uitleg geven over behoorlijk bestuur en hoe daar in deze affaire wellicht geen sprake van is geweest. Dat ging onder meer over het harde terugvorderen van bijvoorbeeld een heel jaar aan toeslagen, bij ouders die maar kleine fouten hadden gemaakt.

Die hardheid komt volgens Marseille helemaal niet terug in de wetgeving rond de kinderopvangtoeslag. „Als iemand 100 euro aan toeslagen niet kan verantwoorden en dan 10.000 euro terug moet betalen, moet je dat beoordelen op het redelijke”, zegt Marseille.

Toch handelde de Belastingdienst wel zo hard en gaf de Raad van State daar in zaken vaak zijn goedkeuring aan. ’Niet terecht’, zegt Marseille. „Het is onjuist dat de Raad van State heeft opgeschreven dat Belastingdienst geen speelruimte had. De tekst van de wet dwingt niet om tot die conclusie te moeten komen.”

Tweets by ‎@LeonBrandsema

BEKIJK MEER VAN; overheid bedrog Mark Rutte

Oud-directeur Blokpoel van de Belastingdienst ANP

Oud-directeur fiscus: buikpijn over toeslagenaffaire, top wist ervan

NOS 16.11.2020 Oud-directeur van de Belastingdienst Blokpoel heeft naar eigen zeggen “heel vaak buikpijn” gehad van de situatie bij de dienst Toeslagen, die het middelpunt is van de kinderopvangtoeslagaffaire. Volgens hem leidden “kleine fouten van ouders” tot “heel grote gevolgen”.

Blokpoel werd vanmiddag ondervraagd door de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslagen. De affaire, waarbij ouders onterecht als fraudeurs werden bestempeld en jarenlang met vorderingen te maken kregen waardoor ze in de problemen kwamen, was volgens Blokpoel al jaren bij de top van de dienst bekend. Ook toenmalig staatssecretaris Wiebes van Financiën wist ervan, en Sociale Zaken waarschijnlijk ook, zei hij.

De zorgen en een gevoel van onmacht over de kwestie werden volgens Blokpoel binnen zijn organisatie breder gedeeld. Hoe kwam het dan dat de onderzoeken naar de veronderstelde fouten van ouders niet werden stopgezet, vroeg SP-Kamerlid Leijten hem. “Ik heb meermalen gezegd of het niet anders kon, maar er werd bij Toeslagen geen ruimte gevoeld hoe het anders zou kunnen”, antwoordde Blokpoel. Er ontstond uiteindelijk ook bij hem een beeld dat de wet niet op een andere manier kon worden uitgevoerd.

Dubbel gevoel

Terugkijkend voelt Blokpoel zich naar eigen zeggen medeverantwoordelijk voor “een situatie waarin dingen zijn uitgevoerd die zo hard zijn dat ik er buikpijn van krijg”.

De voormalig directeur zei bij aanvang van het verhoor meteen al met een dubbel gevoel voor de commissie te verschijnen. “Ik ben als oud-directeur trots op sommige dingen bij de dienst, maar dat alles wordt overschaduwd door de ellende die ouders in de affaire opliepen.”

De Kamer onderzoekt hoe het mis heeft kunnen gaan in de kinderopvangtoeslagenaffaire. Wat was bedoeld als financiële steun voor gezinnen met jonge kinderen, werd voor duizenden mensen een jarenlang slepende affaire. De ouders werden door de Belastingdienst onterecht aangemerkt als fraudeur en moesten soms tienduizenden euro’s terugbetalen. Met financiële en sociale problemen als gevolg.

De parlementaire ondervragingscommissie verhoort sinds vandaag gedurende twee weken onder anderen (voormalige) ministers, staatssecretarissen en topambtenaren onder ede.

De eerste die aan het woord kwam, was vanochtend advocaat Eva González Pérez, die tientallen gedupeerde ouders bijstaat. Zij verklaarde dat de toeslagenaffaire haar doet denken aan Kafka en dat ze tegen een muur aanliep.

In het verhoor wilden Kamerleden weten hoe het zo kon lopen dat grote groepen ouders die kleinere fouten maakten massaal als fraudeurs werden bestempeld en aangepakt. Blokpoel, die van 2010 tot 2016 directeur bij de fiscus was, schetste een beeld van een periode waarbij “steeds meer op fraudebestrijding ingezoomd werd”.

Omdat de toeslagendienst zelf geen onderzoeksdienst had, werd een speciaal team opgezet om de fouten met toeslagen te onderzoeken, het zogeheten CAF-team. Als baas van de Belastingdienst was Blokpoel verantwoordelijk.

GroenLinks-Kamerlid Van der Lee ziet in de gespreksverslagen van dit team – die pas recent met de Kamer werden gedeeld – dat Blokpoel vrij vaak over “fraudepatronen” spreekt. Blokpoel zegt dat de organisatie na de grootscheepse fraude met Bulgaren die op grote schaal onterecht toeslagen hadden gekregen steeds vaker signalen kreeg van “georganiseerde fraudes.” Verder waren er signalen op de werkvloer dat de fiscus niet goed in staat was die fraudes aan te pakken.

Hij herinnert zich dat de evaluaties over dit team vaak positief waren: er werd zelfs nog overwogen het team uit te breiden. Dat gebeurde uiteindelijk niet.

“Met welk beeld van uw optreden moeten wij nu vandaag de zaal verlaten?”, aldus Chris van Dam, voorzitter van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag.

Volgens commissielid Van der Lee blijkt uit de gespreksverslagen dat Blokpoel er juist voor pleitte om toeslagen stop te zetten, ook als er niets mis mee was. Maar dat ontkent Blokpoel. “Die uitspraak klinkt als iets wat ik niet gezegd kan hebben”, aldus de oud-directeur.

Commissievoorzitter en CDA-Kamerlid Van Dam zei dat hij de buikpijn waarover Blokpoel sprak niet in alle stukken heeft teruggevonden. “Met welk beeld van uw optreden moeten wij nu vandaag de zaal verlaten?” wilde Van Dam weten. “Klopt het dat de wet in uw ogen niet anders kon worden uitgevoerd? Maar u het wel wilde?”

Daarop antwoordde Blokpoel bevestigend. Hij had dat “dolgraag” gewild.

Morgen gaan de verhoren van de parlementaire ondervragingscommissie verder. Een extra verhoor is ingelast: de schrijver van een onlangs opgedoken intern memo komt naar de commissie.

Uit het memo bleek dat de top van de afdeling Toeslagen van de Belastingdienst al in 2017 het advies kreeg om gedupeerde ouders uit de toeslagenaffaire een schadevergoeding aan te bieden.

BEKIJK OOK;

Hans Blokpoel, algemeen directeur Belastingen bij de Belastingdienst tussen 2010 en 2016, tijdens de hoorzitting van de tijdelijke commissie die onderzoek doet naar problemen rond de fraudeaanpak bij de kinderopvangtoeslag. © ANP

Ondanks ‘buikpijn’ ging terugvorderen toeslagen gewoon door, commissie worstelt met getuigenis

AD 16.11.2020 Dat ouders die een fout hadden gemaakt met de aanvraag van kinderopvangtoeslag álles terug moesten betalen, stuitte de top van de Belastingdienst tegen de borst. Maar aan de bel trekken bij het kabinet had geen zin: de wet moest en zou gewoon uitgevoerd worden, bezweert voormalig directeur bij de Belastingdienst Hans Blokpoel.

Blokpoel was gisteren een van de getuigen die de komende twee weken onder ede worden gehoord door de parlementaire ondervragingscommissie die het schandaal met de kinderopvangtoeslag onderzoekt. Blokpoel zei tijdens zijn verhoor meermaals dat hij ‘buikpijn’ had gehad over de ‘snoeiharde’ wet die ervoor zorgde dat ouders soms tienduizenden euro’s terug moesten betalen omdat er bijvoorbeeld een bonnetje of afschrift miste.

Lees ook;

0 Eindhovense advocaat beschrijft zes jaar strijd, verdriet en onmacht tijdens verhoor over toeslagenaffaire

Haagse kopstukken op de grill: mini-enquête naar toeslagenaffaire belooft thriller te worden

Volgens Blokpoel is de kwestie door toenmalig directeur-generaal Peter Veld destijds aangekaart bij de staatssecretaris van Financiën, toen was dat VVD’er Eric Wiebes. Maar die noch de beleidsmakers op het ministerie stonden ervoor open om de wetgeving te verzachten of coulanter te zijn. ,,Het beeld dat ik kreeg was van ‘nee, dit blijft zo’”, zei Blokpoel.

Spanning

De commissie onder leiding van CDA-Kamerlid Chris van Dam had zichtbaar moeite met het relaas van Blokpoel. ,,Uw verhaal levert bij mij spanning op. U heeft buikpijn gehad die ik in de stukken niet heb kunnen aantreffen”, aldus de voorzitter.

U heeft buikpijn gehad die ik in de stukken niet heb kunnen aantreffen, aldus Chris van Dam, voorzitter.

Genadeloze aanpak

De commissieleden vinden het lastig te begrijpen dat Blokpoel als zelfbenoemd ‘huisbaas’ van het Combiteam Aanpak Facilitators (CAF) vooraf gewaarschuwd zou hebben om individuele burgers niet de dupe te laten worden van de jacht op fraudeurs. SP-Kamerlid Renske Leijten kan er niet over uit dat de invordering van toeslagen gewoon doorging, ook toen al duidelijk was dat gezinnen door de genadeloze aanpak in grote problemen kwamen. ,,Als je er buikpijn van krijgt, dan stop je toch de onderzoeken?” Volgens Blokpoel was dat onmogelijk. ,,Vraagt u mij een wet niet te handhaven? Dat kan toch niet!”

Dat de wet geen ruimte zou hebben geboden om ouders minder hard aan te pakken werd tegengesproken door hoogleraar bestuursrecht Bert Marseille van de Rijksuniversiteit Groningen. Volgens Marseille was er wel degelijk ruimte om ‘proportioneel’ te handelen en was het dus niet noodzakelijk om toeslagen volledig terug te vorderen bij een tekortkoming of fout.

Dat de fiscus desondanks voor de harde aanpak koos kan volgens Marseille niet los gezien worden van de ‘stemming’ die zeven jaar geleden anders was als gevolg van affaires als de Bulgarenfraude: ,,Toen was het belangrijk om streng te doen.” Het belang van instituties werd zwaarder gewogen dan het belang van individuele burgers, concludeert de hoogleraar.

Hans Blokpoel wordt aan de tand gevoeld door de commissie. © ANP

Slachtoffers hebben nooit een eerlijke kans gekregen om zichzelf tegen de aantijgingen te verdedigen, stelde advocaat Eva González Pérez. Ook al kwamen zij met bewijzen, de Belastingdienst bleef bij het standpunt dat zij gefraudeerd zouden hebben. ,,Dat vind ik het ernstigste: dat zij zich niet konden verdedigen”, zei de raadsvrouw.

González Pérez staat ouders bij die klant waren bij het Eindhovense gastouderbureau Dadim – eigendom van haar echtgenoot – dat door het CAF-team op de korrel werd genomen. Dankzij haar vasthoudendheid en spitwerk kwam de kwestie op de parlementaire agenda te staan en groeide de kwestie uit tot een affaire met mogelijk 22.000 slachtoffers.

‘Muur van ontkenning’

De advocaat schetste tijdens haar verhoor een ontluisterend beeld van de Belastingdienst. Zij sprak over een ‘muur van ontkenning’: bewijsstukken werden door de fiscus achtergehouden, aan mensen werd niet verteld wat zij precies fout hadden gedaan. Tot aan de hoogste rechter werd doorgeprocedeerd, ook al was duidelijk dat de Belastingdienst fout had gezeten. ,,Ik had soms het idee dat procederen een uitje was”, aldus González Pérez.

De verhoren begonnen met Eva González Pérez, de advocaat die de affaire aan het licht bracht. Ⓒ HOLLANDSE HOOGTE / ANP

Hoge ambtenaar fiscus: ’Heel veel buikpijn over harde terugvordering’

Telegraaf 16.11.2020 Bij het hogere management van de Belastingdienst was er ’heel veel buikpijn’ over de terugvordering van hoge bedragen aan toeslagen bij fouten met kleine bedragen. Dat zegt voormalig Belastingdienst-directeur Hans Blokpoel in de verhoren over de affaire rond de kinderopvangtoeslag.

Een speciale commissie van Kamerleden organiseert deze en volgende week verhoren met de hoofdrolspelers in de toeslagaffaire. Daarin werden tienduizenden ouders door de eigen overheid gedupeerd door een te hardvochtige aanpak. Deze week is vooral de ambtelijke top aan de beurt om onder ede gehoord te worden, volgende week komen prominente politici langs.

BEKIJK OOK:

Onderzoek naar missers: hoe liep toeslagenaffaire zo uit de hand?

Maandagmiddag kwam oud-directeur van de Belastingdienst Blokpoel langs. Hij liet zijn licht schijnen over de harde terugvordering van de fiscus. Als een ouder een klein foutje maakte bij de kinderopvangtoeslag, moest die meteen een heel jaar aan toeslag terugbetalen. Dat kon oplopen tot tienduizenden euro’s.

Blokpoel zei ’heel erg buikpijn’ te hebben gehad over die hardvochtige aanpak. „Ik heb meermalen intern gezegd: kon dit nou echt niet anders?” Waarom kwam het dan niet tot een mildere aanpak, vroeg de commissie zich af. Volgens Blokpoel was er ’geen ruimte’ voor een andere aanpak. Volgens hem was bij de afdeling Toeslagen het beeld dat de wet deze aanpak nou eenmaal voorschreef.

De commissie legde Blokpoel voor dat in verslagen staat dat hij juist ervoor pleitte om de toeslagen dicht te draaien. Maar de ambtenaar ontkende dat. Die uitspraak klonk volgens hem als ’iets wat ik niet gezegd kan hebben’.

Waarschuwing

Volgens Blokpoel had hij ook al langer gewaarschuwd voor de harde fraudeaanpak, onder de noemer CAF. Daarbij werd gezocht naar ’intermediairs’ die de fraude faciliteerden. Maar de oud-directeur zei daarbij vaak te hebben gewaarschuwd dat een malafide intermediair niet automatsch betekende dat diens klanten ook allemaal fraudeleus waren.

Alle individuele dossiers moesten volgens hem ook apart onderzocht worden, met ’een open blik’. „Dat kost heel veel tijd”, stipt Blokpoel wel aan. Dat individuele onderzoek was aan de belastinginspecteur, zegt de ambtenaar. Het CAF-team, waarvan hij de ’huisbaas’ was, mocht geen individuele zaken beoordelen.

Vreemd

De verhoren begonnen maandagochtend met Eva González Pérez, de advocaat die de affaire aan het licht bracht. Haar partner was de eigenaar van het Eindhovense gastouderbureau Dadim, dat de spil bleek in de inmiddels beruchte CAF 11-zaak. Zo’n 300 klanten van dat bureau werd door de Belastingdienst als fraudeur bestempeld, bij zo’n 90 procent bleek dat achteraf onterecht.

„Ik zag dingen die ik vreemd vond”, legt Gónzalez Pérez uit waarom ze in de zaak dook. De toeslag van de Dadim-klanten werd stopgezet en ze moesten bewijs aanleveren dat ze wel recht hadden op het geld. Maar de mensen die de stukken aanleverden, kregen vervolgens niks te horen tot een nieuwe afwijzing volgde.

’Geen motivering’

„Die brieven waren niet gemotiveerd”, zegt Gónzalez Perez. Er stond volgens haar alleen in dat mensen niet genoeg gegevens hadden aangeleverd en de bewijsvoering niet compleet was. „Maar dat was geen motivering. Er stond niet in de beslissing wat mensen niet hadden ingeleverd. Het was een heel algemene brief met: u heeft toch geen recht, we hebben alles gecontroleerd, het was onvolledig.”

Bij zaken die Gónzalez Pérez won, ging de Belastingdienst telkens weer in beroep. Volgens de advocaat ging dat onder de noemer ’als we ongelijk krijgen, weten we dat ook weer’. „Ik had hier het gevoel: het is gewoon een uitje”, zegt ze.

Archiefbeeld: gedupeerde ouders van de toeslagenaffaire op het Plein bij de Tweede Kamer. Ⓒ ANP

De advocaat sprak met een keur aan topambtenaren en zelfs toenmalig staatssecretaris Snel (Financiën), die om dit dossier opstapte. Maar ze vat de toon van de gesprekken samen als ’vervelend’ en ’niet zo prettig’. „Ik heb denk ik met iedere medewerker van de Belastingdienst wel een gesprek gehad”, zegt Gónzalez Pérez, die stelt tegen ’een muur van ontkenning’ aan te zijn gelopen. Ze heeft het gevoel dat Snel ook echt niet doorhad wat het probleem precies was. „Maar ik denk dat de rest het wel snapte.”

Niet redelijk

Hoogleraar bestuurskunde Bert Marseille kwam maandagmiddag uitleg geven over behoorlijk bestuur en hoe daar in deze affaire wellicht geen sprake van is geweest. Dat ging onder meer over het harde terugvorderen van bijvoorbeeld een heel jaar aan toeslagen, bij ouders die maar kleine fouten hadden gemaakt.

Die hardheid komt volgens Marseille helemaal niet terug in de wetgeving rond de kinderopvangtoeslag. „Als iemand 100 euro aan toeslagen niet kan verantwoorden en dan 10.000 euro terug moet betalen, moet je dat beoordelen op het redelijke”, zegt Marseille.

Toch handelde de Belastingdienst wel zo hard en gaf de Raad van State daar in zaken vaak zijn goedkeuring aan. ’Niet terecht’, zegt Marseille. „Het is onjuist dat de Raad van State heeft opgeschreven dat Belastingdienst geen speelruimte had. De tekst van de wet dwingt niet om tot die conclusie te moeten komen.”

Tweets by ‎@LeonBrandsema

BEKIJK MEER VAN; overheid bedrog Mark Rutte

Advocate toeslagenaffaire: ‘Ouders hebben zich nooit kunnen verdedigen’

NU 16.11.2020 Gedupeerde ouders van de kinderopvangtoeslagaffaire hebben zich nooit kunnen verdedigen tegenover de beschuldigingen van de Belastingdienst omdat dossiers en onderbouwing voor genomen besluiten ontbraken. “De manier van procederen is niet fair”, zei advocate Eva González Pérez maandag tegenover de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag.

González Pérez schetste een ontluisterend beeld van het optreden van de Belastingdienst de afgelopen jaren. “Mijn cliënten hebben geen enkele vorm van wederhoor gehad. Dat ze zichzelf niet hebben kunnen verdedigen, vind ik misschien wel het ergste.”

De raadsvrouw was de eerste die onder ede werd gehoord in de twee weken die de ondervragingscommissie heeft uitgetrokken om uit te zoeken hoe het zo mis heeft kunnen gaan in de toeslagenaffaire.

Haar echtgenoot runde Dadim, het gastouderbureau uit Eindhoven waarmee de toeslagenaffaire begon. Alle 157 klanten kregen in 2014 zonder opgave van reden de mededeling dat hun kinderopvangtoeslag was stopgezet.

Conclusie van commissie-Donner ‘klinkt onschuldig’

Al in 2015 gaf de rechter haar gelijk dat de Belastingdienst niet zomaar de toeslagen had mogen stopzetten. “Ik dacht nu is het klaar”, zei González Pérez tegen de commissieleden, maar de fiscus ging in hoger beroep.

De zaak belandde in 2017 bij de Raad van State, de hoogste bestuursrechter. Ook daar werd geconcludeerd dat de stopzetting van de toeslagen onrechtmatig was en ook toen dacht González Pérez dat de Belastingdienst wel in zou binden.

Maar tijdens een informele ontmoeting met González Pérez en de Belastingdienst om tot een oplossing te komen, liepen de gemoederen hoog op. “Een senior jurist van de Belastingdienst liep stampvoetend weg.”

Een commissie onder leiding van oud-minister Piet Hein Donner deed onderzoek naar de toeslagenaffaire en concludeerde dat de Belastingdienst “vooringenomen” handelde.

“Vooringenomenheid vind ik zo onschuldig klinken”, was de veelzeggende reactie van González Pérez. “Het is niet zozeer een vooringenomen houding. Als je iets ontdekt, dan pak je dat aan. Maar hier is niets gevonden en toch is de Belastingdienst verder gaan zoeken.”

Verhoren toeslagenaffaire van start: Hoe fraudejacht ontspoorde

‘Ik zat tegenover een muur van ontkenning’

Het enige dat de Belastingdienst aan de gedupeerde ouders wilde vergoeden, was de te veel in rekening gebrachte rente over het teruggevorderde bedrag, maar dat dekte volgens González Pérez bij lange na de schade niet. “Ze wilden niet praten over materiële en immateriële schade.”

Er volgde een gesprek met Gerard Blankestijn, toenmalig directeur Toeslagen bij de Belastingdienst, en ook dat gesprek liep niet goed. “Ik zat tegenover een muur van ontkenning”, aldus González Pérez.

Ondertussen kwam González Pérez erachter dat de Belastingdienst stukken in de rechtbankdossiers achterhield. “Een doodzonde in het bestuursrecht.”

Ook bleek dat de tweede nationaliteit van de ouders door de fiscus werd bijgehouden. Vaak waren haar cliënten van Turkse of Marokkaanse komaf. “Dat baarde mij zorgen. Die zorgen heb ik altijd gedeeld met de Belastingdienst, maar ik kreeg geen antwoord.”

Uiteindelijk deed de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) hier onderzoek naar en concludeerde afgelopen zomer dat er sprake was van discriminatie.

De ouders hadden al die tijd geen idee wat er speelde en waarom hun toeslag werd stopgezet. Laat staan hoelang de situatie zou duren. “Ik heb gezien hoe het leven van een vrouw met drie kinderen helemaal kapot is gegaan.”

‘Vermoeden dat fiscus wist dat hun zaak juridisch kansloos was’

De advocate zag de afgelopen zes jaar een opvallend patroon. Zodra er een van haar zaken voor de rechter kwam, leek de Belastingdienst het toch onderling op te willen lossen. Maar dat was voor González Pérez al te laat.

“Ik had vier jaar lang geprocedeerd en eindelijk wilde een rechter naar mijn verhaal luisteren.” Haar vermoeden is dat de fiscus zelf ook wist dat hun zaak juridisch onhoudbaar is.

Een vrouw die zelf naar de rechter stapte en op het punt stond om naar de Raad van State te gaan, heeft haar zaak op verzoek van de Belastingdienst wel ingetrokken. “Zij is er nog steeds niet uit met de Belastingdienst.”

Zie ook: Verhoren toeslagenaffaire week 1: Eindelijk spreken de hoge ambtenaren

Lees meer over: Belastingdienst Politiek

Advocaat: toeslagenaffaire doet denken aan Kafka, liep tegen muur aan

NOS 16.11.2020 Ouders die door de Belastingdienst onterecht als fraudeur werden aangemerkt in de kinderopvangtoeslagenaffaire kregen jarenlang geen antwoorden op vragen wat ze fout zouden hebben gedaan. Ook hun advocaat, Eva González Pérez, die sinds 2014 gedupeerde ouders bijstaat, kreeg dossiers soms niet te zien, of merkte dat stukken werden achtergehouden. Dat zei ze vanmorgen tegen de parlementaire ondervragingscommissie in de Tweede Kamer, die onderzoek doet naar de affaire.

In pogingen van de advocaat om problemen met de Belastingdienst op te lossen, leek het soms of ze werd tegengewerkt, vertelde ze. “Ik liep tegen een muur van ontkenning aan.”

De advocaat vertelde dat de onmacht en onzekerheid die de ouders daarbij voelden haar “heel diep” hebben geraakt. Op de vraag van de commissie wat de onzekerheid met de ouders deed, zei ze te moeten verwijzen naar het boek Het proces van Kafka. Dat beschrijft een proces waarbij de hoofdpersoon beschuldigd wordt maar op geen enkele manier aanknopingspunten krijgt waarom.

De Kamer onderzoekt hoe het mis heeft kunnen gaan in de kinderopvangtoeslagenaffaire. Wat was bedoeld als financiële steun voor gezinnen met jonge kinderen, werd voor duizenden een jarenlang slepende affaire. De ouders werden door de Belastingdienst onterecht aangemerkt als fraudeur en moesten soms tienduizenden euro’s terugbetalen. Met financiële en sociale problemen als gevolg.

De parlementaire ondervragingscommissie verhoort vanaf vandaag gedurende twee weken onder anderen (voormalige) ministers, staatssecretarissen en topambtenaren onder ede.

Om 12.30 uur vandaag komt hoogleraar Bert Marseille van de Rijksuniversiteit Groningen naar de commissie, om 15.00 uur volgt voormalig directeur van de Belastingdienst Hans Blokpoel. De zitting is rechtstreeks te volgen via NPO Politiek en NOS.nl.

“Wat doet rechtsonzekerheid met mensen? Ja, dan verwijs ik naar het boek Het proces van Kafka.”, aldus Eva González Pérez, advocaat.

González Pérez stond de afgelopen jaren tientallen cliënten juridisch bij, maar heeft met meer gedupeerde ouders contact. Ze is de vrouw van de eigenaar van gastouderbureau Dadim uit Eindhoven, waar de affaire begon. Ze kreeg in de loop van de jaren het gevoel dat de Belastingdienst “door bleef zoeken naar misstanden in dossiers waar niets te vinden was”.

Ze kreeg het gevoel dat er “groepsgewijs” te werk werd gegaan. Op vragen van haar daarover aan de Belastingdienst kwamen geen antwoorden. Ze noemt het raar dat de fiscus de afkomst of tweede nationaliteit van mensen leek te registreren, wat volgens haar helemaal niet bij de Belastingdienst bekend mag zijn. In februari 2016 nam ze contact op met de ombudsman over het stagneren van bezwaarprocedures. Die startte eind 2016 een onderzoek.

Uiteindelijk kon de advocaat op gesprek komen bij de Belastingdienst, waarbij González Pérez hoopte op een “eerlijke oplossing” voor de problemen. Dat gebeurde niet: “De Belastingdienst wilde alleen maar dat ik weer gegevens aan zou leveren.”

Podcast De Dag kijkt vandaag naar de rol van Tweede Kamerleden Pieter Omtzigt en Renske Leijten in het aan het licht brengen van de toeslagenaffaire. Je kunt de podcast hier beluisteren.

De advocaat sprak later één keer kort met staatssecretaris Snel en kreeg het gevoel dat hij het “niet begreep”. Bij een gesprek met een topambtenaar gaf de advocaat aan dat er wat haar betreft qua aantallen appels met peren vergeleken werden. Dat kwam niet aan, zegt ze. “Voor hem was het allemaal fruit.”

González Pérez vindt het pijnlijk dat een juridische adviseur van de Belastingdienst al in 2017 in een memo op de misstanden wees. “Waarom ging het toen nog twee jaar door?”

De advocaat richtte zich in de commissie ook tot de Kamer, refererend aan uitspraken van de Kamerleden Omtzigt (CDA) en Leijten (SP), die de zaak veelvuldig hebben aangekaart. “U heeft gezegd dat u zich rechercheurs voelt op zoek naar de waarheid. Zo heb ik mezelf de afgelopen jaren ook gevoeld.”

BEKIJK OOK; 

Eva Gonzalez Perez, advocaat bij advocatencollectief Trias, legt de eed af. © ANP

Advocaat in verhoor toeslagenaffaire: ‘Ernstigste is dat ouders zich nooit hebben kunnen verdedigen’

AD 16.11.2020 Slachtoffers van het schandaal met de kinderopvangtoeslag weten tot op de dag van vandaag niet wat zij fout gedaan hebben. Dat zei advocaat Eva González Pérez vanmorgen tegenover de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag.

Eva González Pérez, advocaat bij advocatencollectief Trias, was vanmorgen de eerste getuige die door de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag onder ede werd gehoord. © ANP

Volgens de raadsvrouw hebben haar cliënten nooit het recht op wederhoor gekregen. Ook al kwamen zij met bewijzen, de Belastingdienst bleef bij het standpunt dat zij gefraudeerd zouden hebben. ,,Dat vind ik het ernstigste: dat zij zich niet konden verdedigen’’, zei ze vanmorgen onder ede.

González Pérez is de advocaat die de affaire aan het rollen bracht. Zij vertegenwoordigt meer dan veertig ouders die van de een op de andere dag hun kinderopvangtoeslag stopgezet zagen en torenhoge bedragen terug moesten betalen. Deze ouders waren klant bij het gastouderbureau Dadim, waarvan de echtgenoot van González Pérez de eigenaar is. Zij werden aangepakt door het Combiteam Aanpak Facilitators (CAF).

Lees ook; 

0 Haagse kopstukken op de grill: mini-enquête naar toeslagenaffaire belooft thriller te worden

Eindhovense advocate in de schijnwerpers bij aftrap verhoren over toeslagenaffaire

‘Muur van ontkenning’

De advocaat schetste tijdens haar verhoor een ontluisterend beeld van de Belastingdienst. Zij sprak over een ‘muur van ontkenning’: bewijsstukken werden door de fiscus achtergehouden, aan mensen werd niet verteld wat zij precies fout hadden gedaan. Tot aan de hoogste rechter werd doorgeprocedeerd, ook al was duidelijk dat de Belastingdienst fout had gezeten. ,,Ik had soms het idee dat procederen een uitje was”, aldus González Pérez.

Ook zegt ze dat haar echtgenoot heeft gezien dat een medewerker van de Belastingdienst een bestand op zijn computer had staan waarbij achter de namen van cliënten een aantekening stond dat zij Turks of Marokkaans waren. Dat een tweede nationaliteit of migratieachtergrond een rol heeft gespeeld kan volgens haar moeilijk alleen toeval zijn geweest: ,,Wat mij de afgelopen zes jaar is opgevallen is dat iedereen van buitenlandse afkomst is als ik word gebeld.”

‘Niet fair’

Dankzij een e-mail van González Pérez aan CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt in 2017 kwam de zaak ook onder de aandacht van het parlement. Vele Kamervragen volgden, toch gingen de praktijken nog jaren door. Pas vorig jaar kwam toenmalig staatssecretaris Menno Snel van Financiën met een voorstel om een commissie onder leiding van oud-minister Piet Hein Donner met een oplossing te laten komen. Toen kwam er een compensatieregeling, waarvoor inmiddels ruim een half miljard euro is gereserveerd.

De commissie-Donner oordeelde in het eindrapport dat er bij de Belastingdienst sprake is geweest van ‘institutionele vooringenomenheid’. Volgens de raadsvrouw is die term ‘onschuldig’ en dekt die de lading niet. Welke kwalificatie dan wel gepast zou zijn, wilde González Pérez niet zeggen, al komt ‘niet fair’ volgens haar dichter in de buurt van de waarheid.

Harde noten

De Groningse hoogleraar bestuurskunde Bert Marseille kraakte in zijn verhoor harde noten over de manier waarop de Belastingdienst de wet jarenlang uitlegde. Volgens Marseille was er wel degelijk ruimte om ‘proportioneel’ te handelen en was het dus niet noodzakelijk om toeslagen volledig terug te vorderen bij een tekortkoming of fout.

Dat de fiscus desondanks voor de harde aanpak koos kan volgens Marseille niet los gezien worden van de ‘stemming’ die zeven jaar geleden anders was als gevolg van affaires als de Bulgarenfraude: ,,Toen was het belangrijk om streng te doen.” Het belang van instituties werd zwaarder gewogen dan het belang van individuele burgers, concludeert de hoogleraar.

Ook de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft eraan bijgedragen dat de koers niet werd bijgesteld, denkt Marseille. ,,De harde lijn werd door de Raad van State voor 100 procent bevestigd”, aldus Marseille. Daardoor was het voor de Belastingdienst ingewikkeld om soepeler te zijn. ,,Dat wordt moeilijker als je net de uitspraak van de afdeling hebt gekregen waarin wordt gezegd: jullie doen het perfect.”

Staatssecretaris Alexandra van Huffelen in gesprek met gedupeerden voorafgaand aan het algemeen overleg in de Tweede Kamer over de start van de hersteloperatie kinderopvangtoeslag.Beeld ANP

Wie wist wat wanneer? Kamer gaat op zoek naar de schuldigen in het kinderopvangtoeslagendrama

VK 16.11.2020 Waarom is er tussen 2014 en 2019 niets gedaan om het drama met de kinderopvangtoeslagen te voorkomen? Waarom negeerden de ambtelijke top van de Belastingdienst en het ministerie van Sociale Zaken, net als de politiek verantwoordelijken, de vele signalen dat ouders ten onrechte van toeslagfraude werden beschuldigd?

Staatssecretaris Alexandra van Huffelen in gesprek met gedupeerden voorafgaand aan het algemeen overleg in de Tweede Kamer over de start van de hersteloperatie kinderopvangtoeslag.Beeld ANP

Deze vragen staan vanaf maandag centraal in een mini-parlementaire enquête over de kinderopvangtoeslagaffaire.

Een commissie van acht Kamerleden hoort negentien hoofdrolspelers onder ede om boven water te krijgen hoe het zo mis kon gaan met de fraudejacht op ouders die kinderopvangtoeslag ontvangen. De verhoren zijn gespreid over acht dagen, waarvan vijf deze week en drie in de week erna. Al op 17 december wil de parlementaire ondervragingscommissie haar ‘verslag van bevindingen’ presenteren.

Het hoofddoel van de parlementaire ondervraging is waarheidsvinding. Sinds de Nationale Ombudsman in de zomer van 2017 een uiterst kritisch rapport uitbracht over de bejegening van kinderopvangtoeslagontvangers door de Belastingdienst is er een karrenvracht aan memo’s, gespreksverslagen, Kamerbrieven en rechtbankvonnissen over de Tweede Kamer uitgestort.

Gaandeweg werd duidelijk dat de Belastingdienst jarenlang belangrijke informatie bewust achterhield voor de gedupeerde ouders, voor het parlement en vaak ook voor de eigen staatssecretaris. Ook is inmiddels duidelijk dat intern – bij de Belastingdienst en ook op de departementen van Sociale Zaken en Financiën – diverse personen al heel lang wisten dat ouders onrechtvaardig behandeld werden.

Toch gingen de onrechtmatige terugvorderingen en stopzettingen van kinderopvangtoeslagen gewoon door. Met als gevolg dat het ministerie van Financiën nu mogelijk 26 duizend ouders financieel moet compenseren vanwege het materiële en immateriële leed dat hun door de overheid is aangedaan.

Maar wie is er nou precies verantwoordelijk voor dit schandaal? De ondervragingscommissie wacht nu de niet zo schone taak om de witte plekken in te vullen. Wie was er vóór 2018 al op de hoogte van de misstanden?

Wie keek er al dan niet bewust van weg? Wie heeft wél gewaarschuwd, maar vond geen gehoor? Waarom hebben het topmanagement en de verantwoordelijke politici niets met dergelijke alarmsignalen gedaan?

De informatie die tot nu toe boven tafel is gekomen duidt erop dat de angst voor precedentwerking een grote rol heeft gespeeld in het wegkijkbeleid; ‘men’ was bang dat tienduizenden ouders schadevergoeding zouden claimen als de Belastingdienst zijn fouten eerlijk zou toegeven.

Die gevreesde uitkomst is alsnog realiteit geworden, met dien verstande dat het aantal slachtoffers veel lager zou zijn geweest als de verantwoordelijken eerder bij zichzelf te rade waren gegaan in plaats van in ontkenningen en een zwijgcultuur te volharden.

De commissie laat, net als in een rechtszaak, eerst de aanklager aan het woord. Die rol is toebedeeld aan de sociaal advocate Eva González-Pérez. Zij heeft sinds 2014 tientallen ouders die bezwaar maakten tegen het stopzetten van hun kinderopvangtoeslag juridisch bijgestaan.

González-Pérez is daarnaast de echtgenote van Ahmet Gökce, de eigenaar van het Eindhovense gastouderbureau Dadim waar de toeslagenaffaire min of meer mee begon. Het toeslagenfraudeteam van de Belastingdienst (CAF) zette in 2014 de toeslagen stop van alle 302 klanten van dit gastouderbureau, omdat zij gefraudeerd zouden hebben.

Achteraf bleek die verdenking slechts voor een handvol Dadim-klanten terecht; het overgrote deel van de ouders was onschuldig en moest zijn toeslagen ten onrechte terugbetalen.

Na González-Pérez mag hoogleraar bestuurskunde Bert Marseille zijn visie op de affaire geven. De rest van week één voelt de commissie oud-directeuren van de Belastingdienst en hoge ambtenaren van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) aan de tand. Het kinderopvangbeleid valt namelijk onder dat ministerie, niet onder Financiën.

De kosten van de kinderopvangtoeslagen komen voor rekening van de SZW-begroting. Op het laatste moment heeft de commissie nog een extra getuige opgeroepen. De fiscaal juriste die intern in 2017 al waarschuwde dat de Belastingdienst onrechtmatig bezig was komt dinsdag aan het woord. Haar advies om de ouders te compenseren sloegen haar leidinggevenden in de wind.

Volgende week is de vloer aan de verantwoordelijke bewindslieden. De verhoren beginnen dan met ex-staatssecretaris Frans Weekers, die in 2014 moest aftreden vanwege problemen met de uitbetaling van toeslagen. Ook de op dit dossier gesneuvelde Menno Snel moet openheid van zaken komen geven.

Het meest pregnant vanuit politiek oogpunt zijn de verhoren van Eric Wiebes (nu minister van Economische Zaken en Klimaat) en Lodewijk Asscher (partijleider van de PvdA). Wiebes mag komen uitleggen waarom hij als staatssecretaris van Financiën niet ingreep, terwijl uit memo’s blijkt dat hij destijds wel besefte dat de ouders wel erg hard werden aangepakt.

Asscher was als minister van Sociale Zaken in het kabinet Rutte II jarenlang politiek verantwoordelijk voor de kinderopvangtoeslagen. Ook hij zou op de hoogte zijn geweest van de problemen, maar om onduidelijke redenen niets hebben gedaan.

Vooral voor Asscher komt het verhoor op een ongelukkig moment. Zo kort voor Tweede Kamerverkiezingen kan hij als lijsttrekker van een partij die op winst staat in de peilingen geen negatieve publiciteit gebruiken.

En die dreigt er wel te komen als hij zijn toenmalige passiviteit ten aanzien van het keiharde terugvorderingsbeleid niet goed kan verklaren. Ook VVD-leider Mark Rutte moet volgende week donderdag in de verhoorbankjes plaatsnemen, maar hij heeft waarschijnlijk niet veel te vrezen. Hij was als premier niet direct verantwoordelijk in dit dossier en kan altijd beweren dat hij niet van de grimmige details op de hoogte was.

Het verhoorschema van de parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag vindt u hier.

Hoe een Haagse fraudejacht ontaardde in een toeslagendrama

MEER OVER; POLITIEK OVERHEIDSBELEID AHMET GÖKCE BELASTINGDIENST BERT MARSEILLE CAF DADIM ERIC WIEBES YVONNE HOFS

De leden van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag TWEEDE KAMER

Verhoren affaire kinderopvangtoeslag van start

NOS 16.11.2020 Vandaag beginnen de verhoren in de Tweede Kamer over de affaire met de kinderopvangtoeslag. Advocaat Eva González Perez, die sinds 2014 gedupeerde ouders bijstaat, is de eerste persoon die wordt gehoord.

Het verhoor begint om 9.30 uur en is live te volgen op NPO Politiek en via NOS.nl en de NOS-app.

Wat was bedoeld als financiële hulp voor ouders met jonge kinderen, werd voor duizenden een jarenlang slepend probleem. Ze werden door de Belastingdienst onterecht aangemerkt als fraudeur en moesten soms tienduizenden euro’s terugbetalen, met alle financiële en sociale gevolgen van dien. De Tweede Kamer onderzoekt hoe dit kon gebeuren.

De parlementaire ondervragingscommissie verhoort de komende twee weken onder anderen (voormalige) ministers, staatssecretarissen en topambtenaren onder ede.

Kabinetten

Uit vorige kabinetten worden de bewindspersonen Frans Weekers, Lodewijk Asscher en Menno Snel gehoord. Van het huidige kabinet staan premier Mark Rutte, minister Eric Wiebes en minister Tamara van Ark op de agenda.

Op het laatste moment is het verhoor van ambtenaar Sandra Palmen-Schlangen toegevoegd. Zij schreef al in 2017 in een memo dat ouders compensatie verdienden. Het memo kwam pas een paar weken geleden aan het licht.

BEKIJK OOK;

Politiek begint aan zoektocht naar waarheid achter toeslagenaffaire

Elsevier 16.11.2020 De Tweede Kamer is maandag 16 november 2020 begonnen aan de verhoren over de toeslagenaffaire. De affaire stortte duizenden ouders in financiële nood, nadat zij ten onrechte als fraudeur waren bestempeld. De Kamer wil te weten komen welke informatie wanneer bij ambtelijke en politieke kopstukken terechtkwam. En waarom de affaire jaren voortwoekerde zonder dat iemand ingreep.

De verhoren van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) worden voorgezeten door CDA-Kamerlid Chris van Dam. Zeven andere Kamerleden staan hem bij. Volgens Van Dam worden het twee intensieve en lange weken voor de commissie. Tot en met donderdag 26 november worden in totaal negentien mensen verhoord – zo’n twee tot drie per dag.

Onrechtmatig handelen van Belastingdienst

Maandag begon het verhoor van advocaat Eva González Pérez. Zij stond als eerste ouders bij van wie kinderopvangtoeslag door de Belastingdienst ten onrechte was teruggevorderd. Haar man was eigenaar van een gastouderbureau, waarbij kinderen thuis worden opgevangen door gastouders, in Eindhoven.

Dat gastouderbureau werd verdacht van fraude waarna een speciaal fraudebestrijdingsteam van de Belastingdienst zo’n driehonderd ouders zonder bewijs als fraudeur bestempelde. Inzicht in het dossier dat de Belastingdienst over de ouders aanlegde, kregen de ouders vaak niet.

Lees ook dit interview met staatssecretaris Van Huffelen: ‘Het is heel erg wat er met die ouders is gebeurd’

Volgens González Pérez trad de Belastingdienst onrechtmatig op. Zij kreeg gelijk van de Raad van State, maar de Belastingdienst weigerde over de brug te komen. Pas na journalistiek onderzoek van RTL Nieuws en dagblad Trouw, en politieke vragen van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt en SP-Kamerlid Renske Leijten, werd de affaire een onderwerp van discussie in de politiek.

De behandeling van de ouders van het gastouderbureau in Eindhoven bleek het topje van de ijsberg te zijn. Het speciale fraudebestrijdingsteam trad keihard op in nog eens 630 andere onderzoeken. Ook daar moesten ouders tienduizenden euro’s terugbetalen, inclusief boetes, aan de Belastingdienst.

Keihard systeem

Ook strafte het kinderopvangtoeslagsysteem van de Belastingdienst doelbewust fouten af die ouders maakten in hun aanvraag. Zo werden ouders van wie werd  gedacht dat zij doelbewust fraudeerden met de aanvraag, ingedeeld in een categorie ‘opzet/grove schuld’ waardoor een betalingsregeling onmogelijk was. Zij kampen vaak met schulden van tienduizenden euro’s.

In totaal zijn bij de Belastingdienst 22.000 gedupeerde ouders bekend. Om hen te compenseren, is door de staatssecretaris Alexandra van Huffelen (D66) een half miljard euro uitgetrokken.

Na González Pérez worden in de eerste week van de verhoren van de POK ook kopstukken van de Belastingdienst gehoord. Zo worden voormalig ambtelijke kopstukken komende woensdag, donderdag en vrijdag gehoord. De belangrijkste vraag aan hen is wat zij wisten van de meedogenloze behandeling van de getroffen ouders.

Politieke kopstukken worden ook gehoord

Eerder onthulden RTL Nieuws en Trouw op basis van een klokkenluider dat de misstanden tot op het hoogste ambtelijke niveau waren gemeld. Maar met die meldingen zou niets zijn gebeurd.

Lees ook: Ondervraag ook Kamerleden bij toeslagenaffaire

Volgende week worden ook politieke kopstukken verhoord. Op maandag 23 november 2020 wordt Lodewijk Asscher gehoord. Hij was van 2012 tot 2017 minister van Sociale Zaken. Op dat ministerie zouden signalen zijn genegeerd over de onrechtmatige behandeling van de ouders. Voor de politiek leider van de PvdA kan dat een gevoelig moment worden. Op donderdag 26 november wordt premier Mark Rutte (VVD) verhoord. Ook van hem zal de commissie willen weten: wat wist u?

Haagse kopstukken op de grill: mini-enquête naar toeslagenaffaire belooft thriller te worden

AD 15.11.2020 Voor het eerst in zijn toch lange politieke carrière wordt premier Rutte onder ede gehoord in de Tweede Kamer. En hij is niet het enige Haagse kopstuk dat de komende twee weken op de grill wordt gelegd over de toeslagenaffaire.

De flitsenquête naar het schandaal met de kinderopvangtoeslag belooft een thriller te worden. Morgen gaat de parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag aan de slag. Met negentien verhoren verdeeld over acht dagen hoopt de Tweede Kamer inzicht te krijgen in hoe het kon gebeuren dat duizenden ouders door doorgeslagen fraudejacht van de Belastingdienst de vernieling in zijn geholpen.

Lees ook;

De vraag hoe de terugvordering van kinderopvangtoeslag zó kon ontsporen, leidt op het Binnenhof tot schaamte en verlegenheid. Ouders kwamen financieel aan de afgrond, omdat ze ten onrechte werden aangewezen als fraudeur of omdat ze door een klein foutje enorme bedragen moesten terugbetalen aan de fiscus.

De affaire maakt sommigen ook zenuwachtig: veel politieke spelers die op het verhoorbankje plaatsnemen zijn nog altijd politiek actief, van premier Rutte tot voormalig staatssecretaris van Financiën, Eric Wiebes (nu minister van EZK) en ex-minister van Sociale Zaken, Lodewijk Asscher (nu PvdA-leider).

Ambtenaren

Het voordeel van deze commissie is dat zij mensen onder ede hoort en alle documenten kan vorderen, aldus Pieter Omtzigt, CDA.

Zij zijn echter pas volgende week aan de beurt. Deze week zijn het vooral ambtenaren die worden gehoord door een commissie onder leiding van CDA-Kamerlid Chris van Dam. Hij zal zijn ervaring als politieman en officier van justitie goed kunnen gebruiken. Verder zit in de commissie ook SP-Kamerlid Renske Leijten die de affaire mede aan het licht bracht. CDA’er Pieter Omtzigt met wie zij samen optrok, zit niet in de commissie.

,,Het voordeel van deze commissie is dat zij mensen onder ede hoort en alle documenten kan vorderen’’, zegt Omtzigt. De verhoren moeten aan het licht brengen wie wanneer wist dat er iets gruwelijk misging en hoe het kan dat interne signalen werden genegeerd of de politieke top nooit bereikten. Zo dook onlangs nog een intern memo op uit 2017 waarin werd gesteld dat ouders gecompenseerd moesten worden. Daar werd niets mee gedaan. De schrijver van dat memo, topambtenaar Palmen-Schlangen, is halsoverkop door de commissie opgeroepen. Zij verschijnt dinsdag.

Omtzigt: ,,In plaats van het advies gewoon uit te voeren, werd het verborgen en werden twee commissies ingesteld, die gingen onderzoeken of er dingen fout waren gegaan bij de Belastingdienst en of mensen moesten worden gecompenseerd. Maar die vraag was door de eigen topjurist allang beantwoord met een helder ja.’’

Kleine fout

Ook dook er een document op uit 2009 waarin de landsadvocaat stelde dat de fiscus proportioneel moest terugvorderen. Als mensen een kleine fout hadden gemaakt bij het aanvragen van kinderopvangtoeslag van bijvoorbeeld 100 euro, moest niet de toeslag van een heel jaar van soms tienduizenden euro’s worden teruggevorderd. Omtzigt: ,,Toch vorderde de fiscus jarenlang de hele toeslag terug bij kleine fouten, niet het foutbedrag plus een boete terug, maar de hele toeslag.’’

Morgen verschijnt onder andere Hans Blokpoel. De voormalig directeur Belastingen bij de Belastingdienst was in de periode 2010-2016 verantwoordelijk voor de digitalisering bij de fiscus. Hij was oprichter van de beruchte ‘Broedkamer’, een afdeling die de fraudebestrijding deels uit handen nam van inspecteurs door computersystemen te koppelen. Dat mensen tussen de wielen kwamen, omdat er in systemen automatisch een vinkje achter hun naam kwam te staan, komt mede door de inmiddels opgeheven Broedkamer, die bovendien slordig omsprong met persoonsgegevens.

Politieke bazen

Volgende week zijn de politieke bazen aan de beurt. Bij de PvdA zijn ze zich ervan bewust dat het verhoor met Asscher glad ijs kan zijn. Hij was als minister beleidsverantwoordelijke voor de kinderopvangtoeslag. Een stamelende beantwoording of plots opkomend geheugenverlies doet afbreuk aan het imago van de lijsttrekker.

Dat geldt evengoed voor VVD-lijsttrekker Rutte, die volgende week donderdag als laatste wordt gehoord. De premier was voorzitter van de Ministeriële Commissie Aanpak Fraude, die na de zogeheten Bulgarenfraude in zijn tweede kabinet werd opgericht. Na die toeslagenfraude heerste in Den Haag een klimaat van ‘harder aanpakken’.

Half december komt de commissie met haar eindverslag. Nog voor de verkiezingen van 17 maart zal de Tweede Kamer erover debatteren. Daarmee is de kous mogelijk niet af: een aantal partijen, de SP voorop, ziet de flitsenquête slechts als een tussenstap naar een uitgebreidere parlementaire enquête, waarbij de hoofdrolspelers van toen en nu opnieuw op mogen komen draven.

Verhoren toeslagenaffaire week 1: Eindelijk spreken de hoge ambtenaren

NU 15.11.2020 Maandag start de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag. De commissie, bestaande uit acht Tweede Kamerleden, willen uitzoeken hoe het zo gruwelijk heeft kunnen misgaan bij de Belastingdienst in de jacht op fraudeurs met toeslagen.

Waar draaide de toeslagaffaire ook alweer om?

In de zomer van 2014 krijgen alle 157 klanten van een gastouderbureau in Eindhoven een brief van de Belastingdienst dat hun kinderopvangtoeslag per direct is stopgezet en dat ze alle verkregen toeslagen moeten terugbetalen. De reden staat er niet bij.

Er volgden jaren van onzekerheid, stress en financiële problemen bij de gedupeerden. Later bleek dat de fiscus ook discrimineerde.

Niet alleen ouders van het Eindhovense gastouderbureau zijn zomaar als fraudeur bestempeld. Het gaat naar schatting om zo’n 26.000 gevallen.

In de eerste week zijn vooral (oud-) topambtenaren opgeroepen om onder ede te worden gehoord. Hun namen doken tot nu toe alleen op in opgevraagde documenten. Niet eerder kwamen zij aan het woord.

Daarna is het de beurt aan politici zoals premier Mark Rutte, PvdA-leider Lodewijk Asscher (minister van Sociale Zaken in het vorige kabinet) en minister Eric Wiebes van Economische Zaken.

Een korte beschrijving van enkele hoofdrolspelers.

Maandag 16 november:

Eva González Pérez
– Advocaat bij advocatencollectief Trias
Al in 2014 raakte González Pérez betrokken bij de toeslagenaffaire. Als advocaat staat ze tientallen gedupeerde ouders bij.

Aanvankelijk dacht ze dat het zo gepiept was, zo overduidelijk zat de Belastingdienst in haar ogen fout. “Ik dacht in het begin: ik doe één of twee zaken en als ik win, dringt het besef wel door dat het niet klopt”, zei ze eind vorig jaar tegen het Eindhovens Dagblad.

Het werden zes lange jaren en nog steeds is niet alles afgerond. In die periode viel ze van de ene verbazing in de andere over de handelswijze van de fiscus. Ze schakelde de Ombudsman in, kreeg met veel pijn en moeite de Autoriteit Persoonsgegevens zo ver een onderzoek naar discriminatie te starten, voerde rechtszaken tot aan de Raad van State aan toe en betrok de politiek bij het dossier.

“Ik wilde het eigenlijk afwikkelen en doorgaan met mijn leven, ik had er alleen maar koppijn van”, zei ze dit voorjaar in een interview met One World over haar strijd. Dat is misschien ook niet zo gek, González Pérez werd aantoonbaar tegengewerkt door de Belastingdienst.

Hans Blokpoel
– Algemeen directeur Belastingen bij de Belastingdienst 2010-2016
Als directeur Belastingen was Blokpoel ook leidinggevende van het Combinatieteam Aanpak Facilitators (CAF), het team van de fiscus dat fraude met toeslagen opspoort.

Zijn naam dook eind vorig jaar voor het eerst in de media op dankzij onderzoek van RTL Nieuws en door Trouw opgevraagde stukken. Deze media schrijven dan al regelmatig over de zaak en weten steeds weer nieuwe feiten boven tafel te krijgen.

Uit de stukken blijkt dat Blokpoel op de hoogte is van de misstanden en het beleid bewust voortzet. “Blokpoel wil echt alles dichtdraaien, dus ook toeslagen, zelfs als die waarschijnlijk wel goed zijn”, zo valt er te lezen.

Dinsdag 17 november:

Sandra Palmen-Schlangen
– Vaktechnisch coördinator Toeslagen 2016-2017
Pas op het allerlaatste moment is Palmen-Schlangen door de commissie opgeroepen voor verhoor. Zij schreef als medewerker bij de Belastingdienst al in maart 2017 een uiterst kritische memo over het handelen van de fiscus.

Uit de memo blijkt dat de top van de Belastingdienst toen al op de hoogte was dat hun aanpak niet deugde. Als de Kamer dat document direct al had gekregen, dan had dat veel leestijd en kostbare tijd kunnen besparen.

Het opvallende is dat de Kamer ook om deze memo had gevraagd, maar niet heeft gekregen. Een pijnlijk patroon in dit dossier.

Peter Veld
– Directeur-generaal Belastingdienst 2010-2015
Veld was tussen 2010 en 2015 de hoogste ambtenaar op Financiën. Net als Blokpoel was hij op de hoogte van de misstanden. Desondanks liet hij de toeslagen van mogelijke fraudeurs rücksichtslos stopzetten, ook al wist hij dat maar liefst één op de vijf onschuldig was.

Gerard Blankestijn
– Directeur Toeslagen bij de Belastingdienst 2011-2018
Blankestijn is de volgende ambtenaar in een hoge functie die op de hoogte was van het foute beleid en er niet tegen optrad.

Hij mag onder meer aan de ondervragingscommissie uitleggen waarom de memo van Palmen-Schlangen, die een dag eerder aan het woord is, niet al in 2017 naar de Kamer en de Commissie-Donner is gestuurd.

Ook zal men benieuwd zijn naar zijn verklaring waarom hij toenmalig staatssecretaris Menno Snel (Financiën) niet informeerde dat de fiscus een tweede nationaliteit van burgers bijhield, terwijl dit niet is toegestaan.

Vrijdag 20 november:

Jaap Uijlenbroek
– Directeur-generaal Belastingdienst 2017-2020
Uijlenbroek kwam als leidinggevende naar de Belastingdienst om de uit de hand gelopen reorganisatie weer op de rails te krijgen, maar hij belandde in het moeras van de toeslagenaffaire.

RTL Nieuws en Trouw meldden dit voorjaar dat Uijlenbroek drie hoofdrolspelers bij de toeslagenaffaire had beloofd geen straf te geven als zij mee zouden werken aan een onderzoek naar de ontspoorde fraudejacht. Uijlenbroek werd uiteindelijk teruggefloten door de top van Financiën. Begin dit jaar moest hij opstappen.

Lees meer over: Belastingdienst Politiek Toeslagen

Gedupeerden van de affaire bij het Kamergebouw in De Haag ANP

Verhoren kinderopvangtoeslag-affaire: van genegeerde ambtenaar tot Rutte

NOS 14.11.2020 Het is niemand ontgaan dat de overheid in de kinderopvangtoeslagaffaire een grote groep burgers in de steek heeft gelaten en ten onrechte als fraudeurs heeft behandeld. Hoe heeft dat zover kunnen komen? Welke politieke besluiten hebben deze wantoestanden mogelijk gemaakt?

Op die vragen wil de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag vanaf maandag, in een serie van verhoren onder ede, antwoord krijgen.

De werkelijke omvang van de zaak kwam aan het licht door verschillende onthullingen van RTL Nieuws en de krant Trouw en door de inspanningen van CDA-Kamerlid Omtzigt en SP-Kamerlid Leijten.

Ook ligt de vraag op tafel waarom het, tot op de dag van vandaag, zo veel moeite kost om informatie van de Belastingdienst en de ministeries van Financiën en Sociale Zaken los te krijgen. Mede daarover wordt een lange lijst topambtenaren van deze ministeries gehoord.

De commissie heeft de inhoudelijke steun van aanjagers Leijten, die in de commissie zit, en Omtzigt. De parlementaire ondervragingscommissie verhoort (voormalige) ministers, staatssecretarissen en topambtenaren onder ede.

Uit vorige kabinetten worden de bewindspersonen Weekers, Asscher en Snel gehoord. Van het huidige kabinet staan Rutte, Wiebes en Van Ark op de agenda. Advocaat Eva González Perez, die sinds 2014 gedupeerde ouders bijstaat, is maandag de eerste persoon die wordt gehoord.

Op het laatste moment is het verhoor van ambtenaar Palmen-Schlangen toegevoegd. Zij schreef al in 2017 in een memo dat ouders compensatie verdienden. Het memo kwam pas een paar weken geleden aan het licht.

Lees hier meer over de commissie en het verhoorschema. De verhoren zijn live te volgen op NPO Politiek en NOS.nl.

Een belangrijk deel van de verhoren gaat over de rol van het ministerie van Sociale Zaken en oud-minister en PvdA-leider Asscher. Wist hij dat ouders ongekend hard werden aangepakt en onterecht van fraude werden beschuldigd?

Op de laatste verhoordag is het de beurt aan premier Rutte. Ook hij zal vragen moeten beantwoorden over waarom de politiek ooit voor dit fouten- en fraudegevoelige toeslagensysteem heeft gekozen.

En: heeft het leed van de door de overheid in financiële problemen geraakte ouders ooit serieus op de politieke agenda heeft gestaan? Of is dit weggemoffeld en verzwegen? Dit zijn lastige vragen over een uiterst gevoelig dossier van 15 jaar deels mislukt kinderopvangtoeslagbeleid.

Politieke gevolgen

Voor de lijsttrekkers Rutte en Asscher komt het moment van de verhoren vervelend uit. Het Kamerdebat over dit parlementaire onderzoek wordt in januari of uiterlijk februari verwacht, vlak voor de verkiezingen in maart.

“Asscher heeft tot nu toe geprobeerd weg te blijven bij dit dossier”, zegt politiek verslaggever Ron Fresen. “Maar zijn vingerafdrukken zitten er op. De vraag is alleen hoe dik.”

Aan de andere kant zijn in de afgelopen 15 jaar verschillende politieke partijen medeverantwoordelijk geweest. De schuld van het debacle is daarom lastig in de schoenen van een partij of een individu te schuiven.

De getroffen ouders zullen geen antwoord krijgen op de vraag waarom de afhandeling van hun zaak zo stroperig verloopt, want daar gaat de commissie niet over.

Wel is de hoop dat zij beter begrijpen wat hen is overkomen en dat de politiek dergelijke wantoestanden in de toekomst kan voorkomen.

Belangrijke momenten in de kinderopvangtoeslagaffaire:

  • Juni 2005: de Belastingdienst, een organisatie die van oudsher geld int, gaat nu voorschotten verstrekken voor de inkomensafhankelijke kinderopvangtoeslag. De afdeling ‘Toeslagen’ wordt opgericht.
  • 2005 tot 2019: verschillende instanties, zoals de Algemene Rekenkamer, waarschuwen voor de fraudegevoeligheid van toeslagen.
  • 2012, 2013, 2014 en verder: ouders worden van fraude beschuldigden moeten tienduizenden euro’s terugbetalen. Zij krijgen geen inzage in hun dossiers en kunnen zich moeilijk verdedigen.
  • November 2019: het eerste onderzoek van de commissie-Donner bewijst dat honderden ouders van het ‘CAF 11 dossier’ onterecht als fraudeur zijn behandeld, en dat nog duizenden anderenzijn benadeeld.
  • December 2019: de zwartgelakte dossiers staan symbool voor de machteloosheid van de ouders en de muur van onwil en geheimzinnigheid die de Belastingdienst opwerpt.
  • December 2019: staatssecretaris Snel die over de Belastingdienst gaat, treedt af. Hij werd voortdurend ingehaald door onthullingenvan RTL Nieuws en Trouw, en verloor het vertrouwen van de Tweede Kamer.
  • Maart 2020: de commissie-Donner zegt dat de kinderopvangtoeslag bij veel ouders voor problemen zorgt, los van de hardhandige fraudeaanpak. Dat komt door de ingewikkeldheid van de regeling.
  • Maart 2020: het kabinet begint met de ‘hersteloperatie’ en belooft 000 ouders te compenseren.
  • Juni 2020: de journalisten Pieter Klein(RTL) en Jan Kleinnijenhuis (Trouw) winnen opnieuw een journalistieke prijs voor hun “ontroerende vasthoudendheid”. Het dossier is “ongekend qua aanpak en impact”, zegt de jury.
  • November 2020: de schadeloosstelling van de ouders verloopt moeizaamen nog steeds duiken er stukken op waar de Kamer al 1,5 jaar geleden om vroeg.

BEKIJK OOK;

november 15, 2020 Posted by | 2e kamer,  Agaath Cleyndert, Belastingdienst, commissie-Donner, etnisch profileren, Flitsenquête, fraude, Gerard Blankestijn, Hans Vijlbrief, Jaap Uijlenbroek, kinderopvangtoeslag, kinderopvangtoeslagaffaire, Loes Mulder, Maaike van Tuyll van Serooskerken, Manon Leijten, Marcelis Boereboom, menno snel, Menno Snel D66, onderzoek, Parlementaire ondervraging, Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag, POK, politiek, racisme, Staatssecretaris Hans Vijlbrief, Staatssecretaris Menno Snel D66, staatssecretaris Van Huffelen, toeslagen, toeslagenaffaire, toeslagenstelsel, topambtenaar Boereboom, tweede kamer | , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 reactie

De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 8

De nieuwe staatssecretarissen van Financiën

De D66’ers Alexandra van Huffelen en Hans Vijlbrief worden aangesteld als de nieuwe staatssecretarissen van Financiën, melden politieke bronnen zondag aan de NOS. Zij volgen Menno Snel op, die eind vorig jaar vertrok vanwege de kinderopvangtoeslagaffaire.

Telegraaf 27.01.2020

Vijlbrief en Van Huffelen nemen de taken over van Menno Snel. Die trad vorig jaar december af vanwege de affaire rond de kinderopvangtoeslag. Waarschijnlijk duizenden ouders werden daarbij onterecht als fraudeur aangemerkt door de belastingdienst. Ze moesten in sommige gevallen tienduizenden euro’s terugbetalen zonder dat ze iets fout hadden gedaan. Het kabinet besloot daarna dat Snels post te zwaar was voor één persoon en twee mensen zijn plek moesten innemen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Vijlbrief (56) kent het ministerie goed. Hij was in het verleden thesaurier-generaal, een van de belangrijkste ambtelijke posten op het ministerie. Sinds 2018 is hij voorzitter van de ambtelijke werkgroep die de bijeenkomsten van de Europese ministers van Financiën voorbereid. Dat is een van de meest invloedrijke posten die Nederland in Brussel heeft. Onlangs werd zijn termijn verlengd tot 2022.

AD 27.01.2020

Opmerkelijk

Dat Vijlbrief de overgang naar Den Haag maakt is opmerkelijk. Niet alleen raakt Nederland een belangrijke post in Brussel kwijt. Ook was Vijlbrief naar verluidt bij de formatie van dit kabinet al een keer gevraagd. Toen viel de keus echter op Menno Snel die nog snel lid moest worden gemaakt van D66.

Vijlbrief moet nu in het laatste jaar dat het kabinet er nog zit de Belastingdienst onder zijn hoede nemen. Daar zijn veel problemen. De inning loopt niet goed, er is een tekort aan goede inspecteurs, de computersystemen haperen en het kabinet heeft al weer een nieuwe reorganisatie aangekondigd. De dienst moet worden opgeknipt in drie delen: belastingdienst, douane en toeslagen.

Telegraaf 06.02.2020

Telegraaf 29.01.2020

Telegraaf 29.01.2020

Directeur

Van Huffelen (51) is nu nog directeur van het Gemeentelijk Vervoersbedrijf in Amsterdam en sinds afgelopen juni ook Eerste Kamerlid voor D66. Daarvoor was ze onder andere wethouder Duurzaamheid in Rotterdam. In 2013 deed ze tevergeefs een gooi naar het partijvoorzitterschap van haar partij.

Van Huffelen moet zich als staatssecretaris over de afwikkeling van de toeslagenaffaire te buigen. De commissie Donner komt binnenkort met een tweede rapport over de kwestie. Daaruit moet duidelijk worden hoeveel ouders er precies zijn vermangeld in de bureaucratie van het systeem. Van Huffelen moet zorgen dat zij allemaal worden gecompenseerd.

Toeslagen

Daarnaast moet Van Huffelen een plan voor een nieuw toeslagensysteem maken. Het kabinet wil af van de manier waarop burger nu huur-, zorg en kinderopvangtoeslag krijgen. Nu is dat nog te ingewikkeld voor veel burgers waardoor ze in de problemen komen. Wie achteraf niet kan aantonen of hij wel recht heeft gehad op die toeslag, moet in een klap een enorm bedrag terugbetalen.

Dit kabinet zal zo’n nieuw systeem niet meer doorvoeren, heeft premier Mark Rutte al gezegd. Dat zal een volgend kabinet pas doen. En ook de reorganisatie van de Belastingdienst zal niet overhaast worden doorgevoerd, heeft minister Wopke Hoekstra (Financiën) al aangekondigd.

Telegraaf 31.01.2020

Bellers met vragen over toeslagen kregen vaak geen antwoord.

De bereikbaarheid van de Belastingtelefoon was vorig jaar onvoldoende. In 2019 haalden nog ruim 600.000 telefoontjes wegens drukte niet eens de wachtrij, ruim een miljoen bellers hingen op terwijl ze in de wacht stonden.

Dat betekent, op een totaal van 11,7 miljoen telefoontjes, dat van de honderd bellers er vijftien nooit iemand aan de lijn kregen. Dat blijkt uit een analyse van gegevens van de Belastingtelefoon. De fiscus blijft daarmee nog altijd achter bij de doelstelling van 90 procent bereikbaarheid.

Vooral bellers met vragen over toeslagen kregen afgelopen jaar vaak geen antwoord. Die problemen werden in de tweede helft van het jaar steeds groter. Tienduizenden mensen per maand haalden de wachtrij niet wegens de drukte en nog eens tienduizenden hingen zelf op.

Telegraaf 15.02.2020

Gewaarschuwd

De Belastingdienst is flink in de problemen gekomen sinds die in 2005 niet alleen belasting int maar ook geld is gaan uitkeren in de vorm van toeslagen. Hoewel ambtenaren gewaarschuwd hadden dat de dienst er niet op berekend was, duwde de politiek het idee toch door. Al vanaf het begin ging het mis. Mensen kregen te laat hun geld en het systeem bleek erg fraudegevoelig.

Eerder sneuvelde ook staatssecretaris Frans Weekers door de problemen met het systeem en in december dus Menno Snel. Het kabinet wil dat in de toekomst een aparte dienst verantwoordelijk wordt voor de toeslagen. Eerdere plannen om het systeem te veranderen liepen op niets uit. Zo wilde het vorige kabinet de kinderopvangtoeslag niet meer uitkeren aan de ouders maar aan de crèches zelf, zodat die dat konden verrekenen met de rekening die ouders daarna moesten betalen. Dat bleek te ingewikkeld.

Lees ook:

Twee D66-staatssecretarissen moeten problemen Belastingdienst aanpakken

Menno Snel 

Vijlbrief gaat zich ontfermen over het innen van belastingen en de hervorming van de Belastingdienst.

Van Huffelen wordt verantwoordelijk voor de uitbetaling van toeslagen en voor de douane. Die laatste moet zich dus storten op de toestand met de toeslagenaffaire, waar uiteindelijk Menno Snel over viel.

Bekijk deze video op RTL XL

In deze video kun je zien hoe de toeslagenaffaire Menno Snel fataal werd.

Duizenden ouders werden door de Belastingdienst ten onrechte van fraude beschuldigd en kwamen door de toeslagenaffaire in grote financiële problemen terecht.

Twijfels

Vanwege de toeslagenaffaire kondigde minister Wopke Hoekstra aan dat de Belastingdienst op de schop gaat. De Tweede Kamer gaf afgelopen week aan twijfels te hebben of de Belastingdienst – waar 30.000 ambtenaren werken – de reorganisatie wel aankan.

Volgens minister Wopke Hoekstra is het een proces ‘dat jaren gaat duren’.

Slachtoffer toeslagenaffaire doet verhaal:

Bekijk deze video op RTL XL

Boete op boete: moeder Jolanda in diepe schulden door Belastingdienst

Meer weten over de misstanden die ontstonden door de toeslagenaffaire bij de Belastingdienst, lees hier verder.

Dossier Kinderopvangtoeslag Trouw

dossier “Toeslagenaffaire” AD

Zie verder:

lees: stand van zaken en overdrachtsbrief 04.02.2020

lees: bijlage 1 brief aan ouders en verslag bijeenkomst 20 januari

lees: bijlage 2 brief van de nationale ombudsman

lees: bijlage 3 brief aan de nationale ombudsman

lees: bijlage 4 antwoorden op Kamervragen toeslagen

lees: bijlage 5 reactie op vragen over brief van 31oktober 2019

lees: Kamerbrief uitkomsten IV-portfolioproces Belastingdienst (Tweede Kamer) 21.01.2020

lees: Bijlage 1 Rapport EY 31.10.2019

lees: Bijlage 2 Rapport KPMG 03.12.2019

lees: Versterken besturing Belastingdienst 11.01.2020

lees: Dossierinzage ouders kinderopvangtoeslag 07.01.2020

lees: Stand van zaken uitbetaling compensatie CAF 11 24.12.2019

lees: Uitnodiging voor een gesprek met de Minister-President en de Minister van Financien  20.12.2019

lees: Gesprek met verschillende betrokken ouders in het kinderopvangdossier 19.12.2019

lees: Kamerbrief compensatie ouders CAF 11 en gedane toezeggingen 17.12.2019

lees: Bijlage 1 Antwoord Kamervragen over stopzetting van kinderopvangtoeslag 13.12.2019

lees: Bijlage 2 Brief staatssecretaris wel compensatie 17.12.2019

lees: Bijlage 3 Brief Toeslagen wel compensatie 17.12.2019

lees: Bijlage 4 Brief staatssecretaris geen compensatie 17.12.2019

lees: Bijlage 5 Brief van Toeslagen geen compensatie 17.12.2019

lees: Bijlage 6 Verzamelbesluit toeslagen proportioneel terugvorderen

lees: Bijlage 7 Instellingsbesluit Commissie van onafhankelijke deskundigen CAF Toeslagen 16.12.2019

lees: Bijlage 8 Cases en situaties schrijnende gevallen

lees: notitie vervolging ambtsmisdrijven 28.11.2019

Zie ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 7

En zie ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 6

Zie dan ook nog:  Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 5 – commissie Donner

Zie verder dan ook:  Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 4 – commissie Donner

en zie dan ook nog: Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 3

en zie verder dan ook: Voorheen Staatssecretaris Eric Wiebes VVD en staatssecretaris Menno Snel (Financiën) het Gedonder met de belastingdienst – deel 2

en verder zie dan ook nog: Staatssecretaris Eric Wiebes VVD en het Gedonder met de belastingdienst deel 1

Zie ook: Staat het krakende kabinet Rutte 2 op ploffen meneer Weekers ??

Zie ook: Staatssecretaris Frans Weekers VVD – Tot ziens dan maar ???

Belastingdienst: ellende met btw-id voor starters is opgelost

MSN 25.02.2020 Nadat duizenden nieuwe ondernemers niet konden factureren omdat zij geen btw-id hadden ontvangen van de Belastingdienst, zijn inmiddels alle achterstanden weggewerkt. Hiervoor is vorige maand onder meer een spoedproces ingericht door de fiscus.

Dat blijkt uit antwoorden van staatssecretaris van Financiën Hans Vijlbrief (D66) op Kamervragen van de VVD naar aanleiding van berichtgeving van RTL Z.

Eind vorige maand bleek dat veel starters al weken op hun btw-identificatienummer van de Belastingdienst moesten wachten. Zonder dat nummer konden zij geen facturen sturen en hadden zij dus tijdelijk geen inkomen, zo lieten meerdere gedupeerden weten.

14.000 aanvragen vertraagd

Nu blijkt dat bijna 14.000 ondernemers langer hebben moeten wachten op hun btw-id. Sinds twee weken worden alle aanvragen weer zonder vertraging verwerkt, blijkt uit de antwoorden van Vijlbrief.

Dat betekent dat starters hun omzetbelastingnummer en het nieuwe btw-id binnen twee weken na aanvraag ontvangen.

Lees ook: Belastingdienst heeft geen btw-id voor starters: ‘Ik zit weken op zwart zaad’

Om de achterstanden weg te werken heeft de Belastingdienst extra capaciteit ingezet en medio januari ook een spoedproces ingericht voor ondernemers die aangaven in de problemen te komen doordat zij geen btw-id hadden.

‘Geen dossiers kwijtgeraakt’

“Voor deze ondernemers gold dat hun registratie door deze telefonische melding versneld werd opgepakt en dat zij binnen enkele werkdagen hun brief met btw-id kregen”, schrijft de nieuwe staatssecretaris van Financiën aan de Tweede Kamer.

Hoewel enkele ondernemers hierover klaagden, zijn er volgens hem geen aanvragen of dossiers kwijtgeraakt bij de fiscus.

Btw-id?

Het btw-identificatienummer is dit jaar nieuw en moet sinds 1 januari verplicht op facturen, webshops en andere communicatiemiddelen van ondernemers gezet worden. Het btw-id bestaat uit 14 tekens: eerst landcode NL, dan 9 cijfers, de letter ‘B’ en tot slot een controlegetal van 2 cijfers.

Het btw-id is er gekomen na ingrijpen van de Autoriteit Persoonsgegevens omdat de Belastingdienst met het oude btw-nummer de privacywet schond. Uit het oude nummer was namelijk eenvoudig het burgerservicenummer (bsn) van een ondernemer te herleiden.

Vijlbrief deelt de mening van VVD-Kamerleden Helma Lodders en Thierry Aartsen, die de vragen instuurden, dat het bijzonder vervelend en onwenselijk is wanneer ondernemers zich moeten bezighouden met administratieve rompslomp en tekortkomingen bij de Belastingdienst in plaats van met ondernemen.

“Daarom streeft de Belastingdienst ernaar dat ondernemingen niet langer dan twee weken moeten wachten op het omzetbelastingnummer en het btw-id, en zijn hiervoor ook maatregelen genomen”, aldus Vijlbrief.

Lees verder: Deze twee staatssecretarissen moeten puinhoop bij Belastingdienst oplossen

Tussenoplossing

Het btw-id is een tussenoplossing om het bsn-nummer van zelfstandigen te beschermen. Uiteindelijk moet er een nieuw systeem worden opgezet.

Maar dat gaat nog wel even duren, zo blijkt uit de antwoorden van de staatssecretaris. Vijlbrief kan op dit moment nog geen datum noemen wanneer dit nieuwe systeem gebouwd zal worden en spreekt van een ‘meerjarig portfolioproces’.

Heeft u op 10 februari of later een btw-id aangevraagd als starter en nog steeds problemen ondervonden? Laat het ons weten en mail de redactie.

Meer: Bron • RTL Z / Chris Koenis; Hans Vijlbrief Belastingdienst Kamer van Koophandel Omzetbelasting / BTW ZZP’ers Ondernemerszaken Privacy

Teruggavefiasco: fiscus kan zelfs inkomsten eigen medewerkers niet schatten

MSN 20.02.2020 Het massaal stopzetten van voorlopige teruggaven door de Belastingdienst veroorzaakt een hoop ellende en ergernis. Uit een stroom aan reacties blijkt hoe de nieuwe regels van de fiscus in de praktijk uitwerken. Zelfs het eigen personeel wordt niet gespaard.

Vorige week bleek uit onderzoek van RTL Z dat de voorlopige teruggave bij een 124.000 mensen was stopgezet. In duizenden gevallen was dit onterecht.

Bovendien werden mensen hier vaak pas van op de hoogte gebracht net voor of zelfs op de dag dat ze het geld eigenlijk op de rekening hadden verwacht.

Selectieregel

De enorme stijging van het aantal stopgezette voorlopige teuggaven had te maken met het hanteren van een nieuwe zogenoemde ‘selectieregel’. De teruggave van mensen die in 2018 inkomsten hadden uit zowel werk als een vorm van uitkering zoals pensioen, aow, transitievergoeding en ww, werd daardoor automatisch stopgezet.

Als dat het geval is, meent de dienst namelijk niet goed te kunnen inschatten wat het inkomen anno 2020 is. Met het stopzetten van de teruggave wil de Belastingdienst voorkomen dat er onterecht geld gestort wordt dat later weer moet worden terugbetaald.

Raadsel

Uit de reacties blijkt dat het voor veel mensen een raadsel is waarom de teruggave is gestopt. “Er is helemaal niets veranderd in mijn situatie”, of een variant op die zin komt tientallen keren voor in de reacties.

Zo reageert iemand vol verbazing op een brief van de Belastingdienst dat zijn teruggave is gestopt omdat hij ‘pensioen of uitkering genoten’ zou hebben. Iets dat niet kan. “Ik ben al vast aan het werk sinds 1985.”

Belastingdienst kan inkomen medewerker niet schatten

Een andere gedupeerde van de strenge selectie kent de dienst wel van heel dichtbij, maar begrijpt er nog steeds niets van. “Het moet toch niet gekker worden”, zegt een Belastingdienst-veteraan die al meer dan 40 jaar bij de dienst zelf werkt.

“Ook ik kreeg de mededeling dat mijn voorlopige teruggave voor 2020 was stopgezet omdat men mijn inkomen niet kon inschatten voor 2020”, zegt de fiscusmedewerker over zijn eigen baas.

Pensioen?

Ook bij mensen van wie het wel duidelijk is dat hun teruggave is stopgezet door de nieuwe selectieregel, blijkt dat de toepassing daarvan maar al te vaak veel te rigide gebeurt.

Door de nieuwe regels te hanteren meende de fiscus bijvoorbeeld niet te kunnen schatten wat het inkomen van Sander zou zijn in 2020. De reden? Hij had in 2018 zowel pensioen als loon ontvangen.

Maar die pensioenuitkering was helemaal geen echt pensioen, maar een eenmalige afkoop van een erg klein pensioen. De pensioenfondsen willen van dat soort kleine potjes af, meestal opgebouwd tijdens vakantiebaantjes, omdat het beheer ervan meer geld kost dan het oplevert.

Niet nodig om verder te kijken

En hoewel zo’n eenmalige uitkering natuurlijk niets zegt over het inkomen in 2020, schrijft de selectieregel voor dat de Belastingdienst daardoor het inkomen van 2020 niet kan schatten. En dus werd de teruggave stopgezet.

“Blijkbaar vinden ze het niet nodig om verder te kijken dan hun selectiecriteria en het de belastingbetaler makkelijk te maken door ze maar te vragen een nieuwe aanvraag in te sturen.”

‘Bizar’

Tweede Kamerlid Renske Leijten van de SP noemt de meldingen ‘bizar’. Volgens haar zijn dit soort gevallen te voorkomen als de Belastingdienst na de automatische selectie ook nog een paar mensenogen naar de casussen laat kijken, om te beoordelen of een teruggave wel terecht wordt stopgezet.

Tijdens het Vragenuurtje in de Tweede Kamer afgelopen dinsdag wilde staatssecretaris van Financiën Hans Vijlbrief dit trouwens niet toezeggen, hoewel hij erkent dat er fouten zijn gemaakt. “Ik weet niet of ik precies dat kan toezeggen. Ik kan mevrouw Leijten wel toezeggen dat we proberen te voorkomen dat die brief zo laat komt”, aldus de staatssecretaris.

De brief waarover Vijlbrief het hier heeft is de brief waarin aangekondigd wordt dat de voorlopige teruggave wordt stopgezet.

Fouten gemaakt 

De staatssecretaris erkent dat mensen door toedoen van de Belastingdienst in geldnood kwamen in januari. “Wat er echt misgegaan is in het systeem is dat mensen dat zo laat hoorden dat ze een gat kregen in januari, waar u terecht op wijst, en dat ze daardoor geld tekort kwamen. Dat is volgens mij wat er mis is gegaan.”

Tik op vingers Belastingdienst: stel krijgt alsnog kinderopvangtoeslag uit 2014 terug

MSN 19.02.2020 De Belastingdienst moet alsnog toeslag voor kinderopvang uitbetalen aan een gedupeerde ouder die in 2014 in de knel kwam. Volgens de hoogste rechter heeft de vrouw wel degelijk recht op een deel van de toeslag en heeft de Belastingdienst dit onterecht van de hand gewezen.

Dit blijkt uit een nieuwe uitspraak van de Raad van State, die belangrijk kan zijn voor andere ouders die in het verleden door de Belastingdienst te hard zijn aangepakt.

11.000 euro terugbetalen

Het gaat in deze zaak om een ouder die kon aantonen wel degelijk kosten te hebben gemaakt voor kinderopvang en die voor een groot deel ook had betaald. Maar omdat volgens de fiscus niet álle kosten waren voldaan, zou er geen enkel recht zijn en daarom werd de toeslag op nul gezet. De Raad van State verwijst dit nu naar de prullenbak en zegt dat de Belastingdienst alsnog ruim 11.000 euro moet betalen. De fiscus verzette zich daar tot vlak voor de zitting nog tegen.

Lees ook:

Belastingdienst moet menselijker worden bij toeslagen kinderopvang

De rechters borduren voort op een baanbrekende uitspraak van oktober, waarin de Raad van State terugkwam op eigen jurisprudentie. Toen werd gezegd dat de menselijke maat uit het oog was verloren, en dat als ouders konden aantonen dat zij een deel van de kosten hadden voldaan, dat ze voor dat deel wel recht hadden op toeslagen voor kinderopvang. Veel ouders kwamen eerder in grote problemen door terugvorderingen van tienduizenden euro’s.

Met terugwerkende kracht

Na het aftreden van staatssecretaris Snel (Financiën) paste minister Hoekstra de regeling in december aan en hij kondigde toen aan dat de regeling met terugwerkende kracht vanaf oktober 2019 zou gelden. In de uitspraak van de Raad van State van vandaag wordt die lijn nu voor het eerst doorgetrokken naar de betaling van toeslag voor kinderopvang in 2014. Binnen enkele maanden moet het de Belastingdienst duidelijk maken of de fiscus ook anderen tegemoet gaat komen.

Lees ook:

Deze twee staatssecretarissen moeten puinhoop bij Belastingdienst oplossen

De nieuwe uitspraak van de Raad van State is ook van belang voor het rapport van de commissie-Donner. Die bekijkt niet alleen of meer ouders slachtoffer waren van een doorgeslagen fraudejacht, maar Donner zal ook adviseren of er meer groepen ouders op een andere manier de dupe zijn van een hardvochtige behandeling door de Belastingdienst en of zij alsnog moeten worden gecompenseerd, en over welke jaren.

Ouders wachten al maanden

Duizenden ouders wachten al maanden op duidelijkheid hierover. Het rapport-Donner komt naar verwachting half maart, zo liet de nieuwe staatssecretaris Alexandra Van Huffelen anderhalve week geleden weten.

In de zaak die nu diende bij de Raad van State ging het om een ouder die verbonden was aan een kinderopvanginstelling in Almere. Tegen die instelling werd in het najaar van 2014 een fraudeonderzoek ingesteld, zo blijkt uit het dossier dat de Belastingdienst na aanvankelijk verzet vrijgaf. In dat dossier duikt nu bewijs op dat er geen fraude werd vastgesteld, maar dat bij alle andere ouders wél de toeslag voor kinderopvang onterecht werd stopgezet, waardoor zij – en de kinderopvanginstelling – in grote problemen kwamen.

Staatssecretaris Vijlbrief op het Binnenhof ANP

Staatssecretaris over brief belastingteruggave: ‘Had anders gemoeten’

NOS 14.02.2020 Staatssecretaris Vijlbrief wil dat mensen voortaan eerder te horen krijgen dat ze geen voorlopige belastingteruggave meer krijgen. Hij zei dat naar aanleiding van een bericht van RTL Nieuws dat de Belastingdienst begin dit jaar de voorlopige belastingteruggave van 124.000 mensen heeft stopgezet en dat de betrokkenen daarover pas rond de jaarwisseling of half januari zijn ingelicht.

De stopzetting kan mensen soms honderden euro’s per maand schelen.

Mensen kunnen een voorlopige teruggave aanvragen als ze vermoedelijk bij hun definitieve aangifte geld terugkrijgen. In de meeste gevallen gaat de voorlopige teruggave van jaar op jaar op door. Maar omdat de regels elk jaar een beetje veranderen, kijkt de Belastingdienst aan het begin van het jaar of mensen nog aanspraak maken op een teruggave.

Het had anders gemoeten

De manier waarop dat gebeurt, is dit jaar aangepast en dat heeft er dus toe geleid dat 124.000 mensen geen voorlopige teruggave meer kregen. In de drie jaar hiervoor lag dat aantal tussen de 79.000 en 82.000.

Vijlbrief benadrukte vanochtend dat de betrokkenen nog steeds om een voorlopige teruggave kunnen vragen en dat mensen zich geen zorgen hoeven te maken. Maar hij vindt dat ze nu te laat op de hoogte zijn gesteld. “Dit had anders gemoeten. Volgend jaar gaan we het beter doen.”

Achteraf terugbetalen

De Belastingdienst zei eerder vandaag met de stopzetting te willen voorkomen dat mensen achteraf veel moeten terugbetalen. De definitieve aanslag wordt altijd pas het jaar erop vastgesteld.

Kamerleden willen opheldering over de gang van zaken. SP-Kamerlid Leijten noemde het in het NOS Radio 1 Journaal prima dat je mensen selecteert die een risico vormen. “Maar het probleem is dat de teruggave automatisch wordt stopgezet als je een aantal kenmerken hebt. Dan moeten mensen eerst weer bezwaar aantekenen om het recht te breien. Het zou veel beter zijn, als mensen vantevoren een seintje krijgen.”

Belastingdienst schrapt teruggaves

Telegraaf 14.02.2020  De Belastingdienst heeft de voorlopige belastingteruggave van 124.000 mensen stopgezet. Die beslissing is in januari gevallen. Veel mensen hoorden pas dat zij het geld niet meer kregen toen het eigenlijk zou moeten worden overgemaakt.

Door het besluit lopen mensen vaak honderden euro’s per maand mis. In duizenden gevallen is de beslissing ook nog eens onterecht, zo schrijft RTL.

Terugvorderen

De stopzetting is het gevolg van een nieuw regel die de belastingdienst heeft ingevoerd. De dienst wil minder risico’s lopen bij het terugvorderen van ten onrechte uitgekeerde bedragen.

Wie geld terugkrijgt van de Belastingdienst, bijvoorbeeld vanwege hypotheekrenteaftrek of betaalde partneralimentatie, kan ervoor kiezen dat maandelijks te laten uitkeren.

Omstandigheden

Op basis van gegevens uit eerdere jaren krijg je dan een bedrag. Als er het jaar erop aangifte wordt gedaan, wordt dit al uitgekeerde bedrag verrekend. Als regels of omstandigheden zijn veranderd, moet je het uitgekeerde bedrag terugbetalen of krijg je extra.

BEKIJK OOK:

’Ze pakken alles zomaar af en ik weet werkelijk niet waarom’

De Belastingdienst kiest er dus nu voor om bij mensen van wie ze vermoeden dat het uitgekeerde bedrag later weer terugbetaald moet worden, al pro-actief stop te zetten. Dat doet de fiscus dit jaar in veel meer gevallen dan in voorgaande jaren.

BEKIJK OOK:

Geen gehoor bij Belastingtelefoon

De omroep voert een gedupeerde op die plotseling 600 euro per maand niet meer terugkreeg. Hij kreeg de brief pas op de dag dat het geld overgemaakt zou worden. Later bleek dat de belastingdienst fout zat. Het vermoeden is dat dat voor veel meer mensen geldt.

BEKIJK OOK:

Klantvriendelijkheid moet bij fiscus omhoog

Bent u ook gedupeerd en wil u hiervoor ook met foto in de krant?

Mail naar onze verslaggeefster Maria van Loosdrecht m.van.loosdrecht@telegraaf.nl

BEKIJK MEER VAN; economische sector belastingen Amsterdam Belastingdienst RTL

Woede en geldproblemen door fout Belastingdienst: ‘Smeerlappen’

RTL 14.02.2020 Het zonder waarschuwing vooraf per direct stoppen van de voorlopige teruggave heeft bij talloze mensen tot frustratie en zelfs acute problemen geleid. “Smeerlappen”, zegt een gedupeerde over de Belastingdienst.

Uit onderzoek van RTL Z bleek vandaag dat de Belastingdienst de maandelijkse voorlopige teruggave van 124.000 mensen heeft stopgezet dit jaar, zonder waarschuwing vooraf. Dat aantal is veel hoger dan andere jaren, door een nieuwe strenge regel die de Belastingdienst hanteert.

Onterecht stopgezet

De Belastingdienst stopt die teruggaven, om te voorkomen dat mensen onterecht geld krijgen dat later moet worden terugbetaald. Maar duidelijk is dat in duizenden gevallen de teruggave onterecht is stopgezet en mensen vaak geen kans hadden om de fout van de fiscus op tijd te herstellen.

Doordat veel mensen pas hoorden dat ze hun geld niet kregen op het moment dat ze het eigenlijk al op de rekening hadden verwacht, dreigen sommigen ook acuut in de problemen te komen.

‘Een hoop geld’

Het nieuws viel Patty (achternaam bekend bij de redactie) en vele duizenden andere mensen dan ook rauw op het dak. “Ik ben alleen maar van baan gewisseld, maar moet nu ruim 100 euro missen”, zegt ze tegen RTL Nieuws. “Dat is voor mij een hoop geld. Ik ben maar alleen.”

Ook Patty werd slachtoffer: ‘113 euro mis ik nu. Dat is voor mij een hoop geld’.

Hard nodig voor zieke dochter

Een gedupeerde laat weten dat ook haar teruggave opeens was gestopt, maar dat ze het geld hard nodig heeft om (dure) boodschappen te kopen voor het dieet van haar ernstig zieke dochter.

“Elke euro is er 1.”

“Dat krijg ik allemaal niet vergoed, dus dat de belasting ineens stopt met betalen komt echt niet goed uit. Ik zal kijken of het terug te draaien is, want elke euro is er weer 1.” En: “Het valt gewoon vies tegen.”

Meer van RTL Z

Fiscus stopt zonder waarschuwing voorlopige teruggave van tienduizenden mensen

Willekeur

Een ander windt er geen doekjes om: “Smeerlappen”, noemt Nicole de mensen van de Belastingdienst. Na 15 jaar gewoon teruggave te hebben gehad, werd vorig jaar de teruggave uit het niets stopgezet. “Zonder enige reden. Helemaal niks”, bezweert ze. Volgens haar vertelde een medewerker haar dat er ‘willekeurig mensen uitgepikt werden’.

Nadat ze een nieuwe aanvraag had gedaan, moest ze uiteindelijk nog acht maanden wachten tot ze haar geld weer kreeg, 150 euro per maand. “Dat is best veel voor mij en mijn kleine meid”, aldus de alleenstaande moeder.

“Smeerlappen”

Waarom?

En zo zijn er nog vele reacties binnengekomen. Vrijwel iedereen zegt geen enkele waarschuwing vooraf te hebben gekregen. Al te vaak wisten ook de medewerkers van de Belastingdienst niet te vertellen waarom nou opeens de geldkraan werd dichtgedraaid.

Bianca (44) uit Zoetermeer bijvoorbeeld: “Ik kreeg een brief met als dagtekening 15 januari. Er stond in de brief dat ik geen voorlopige teruggave meer krijg. Waarom? Geen idee. Het scheelt me per maand 100 euro.”

Een boel geld, voor Bianca. “Ik heb een koopappartement. Door een reorganisatie van het verzekeringsbedrijf waar ik werkte, ben ik mijn baan kwijtgeraakt. Ik kom dus elke maand al tekort. 100 euro is een hoop geld dat ik misloop. En ik weet ook niet waarom.”

Gedupeerde Mark van der Drift. © RTL Z

400 euro minder

Voor Mark van der Drift is het erg herkenbaar. “In januari kreeg ik opeens een brief dat mijn voorlopige teruggave helemaal was stopgezet. Zonder opgaaf. Ik snapte er niets van. De toon van de brief irriteerde me ook. Geen reden, niets.”

En het gaat niet om niets. Mark loopt maandelijks nu 400 euro mis. “We hebben het niet slecht, maar in ons budget houden we toch rekening met dit geld. En het vertrouwen in de Belastingdienst is toch wel een beetje geschaad. En het kost weer een hoop werk om het allemaal terug te zetten.”

Moet beter

De nieuwe staatssecretaris van Financiën, Hans Vijlbrief, heeft inmiddels beterschap beloofd. “Dat had anders gemoeten. Dat gaan we volgend jaar beter doen”, zei hij vanmorgen.

“Het is te laat gekomen, dat bericht”, vervolgde Vijlbrief over de manier waarop de Belastingdienst over de ingrijpende wijziging met mensen heeft gecommuniceerd. “Ze hebben wat veranderd aan de criteria, dat had dan eerder gemeld moeten worden.” Wie bang is dat er bij hem of haar ook iets is misgegaan, kan alsnog een voorlopige aanslag aanvragen, adviseert de fiscus.

Matthias Pauw & Agnes de Goede; Belastingdienst  Ministerie van Financiën  Belasting  Belastingaangifte

Belastingdienst stopt bij meer mensen voorlopige teruggave

AD 14.02.2020 Door aangepaste regels heeft de Belastingdienst de voorlopige belastingteruggave van 124.000 mensen stopgezet. Dat zijn er tienduizenden meer dan in vorige jaren. Als betrokkenen menen dat het besluit onterecht is, dan kunnen ze alsnog teruggave vragen, aldus een woordvoerder van de fiscus.

Betrokkenen kregen rond de jaarwisseling of zelfs medio januari een brief over het stopzetten van het bedrag. Het besluit scheelt deze mensen vaak honderden euro’s per maand. Het is waarschijnlijk bij duizenden gevallen ook nog onterecht, meldt RTL Nieuws.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Verantwoordelijk staatssecretaris Hans Vijlbrief (Financiën) vindt dat dit niet zo had moeten gaan: ,,Dit had anders gemoeten, en dit gaan we volgend jaar anders doen. Het had eerder gemeld moeten worden. Maar mensen hoeven zich geen zorgen te maken. Als ze recht hebben op voorlopige teruggave, kunnen ze dat nog steeds aanvragen.”

De fiscus zegt te willen voorkomen dat mensen achteraf moeten terugbetalen. Als blijkt dat ze toch recht hebben op teruggave, wordt het bedrag over de rest van het jaar uitgekeerd. Normaal wordt de verwachte teruggave over twaalf maanden verdeeld.

De Belastingdienst wil de risico’s beperken als bijvoorbeeld het inkomen niet goed kan worden ingeschat. Normaal gaat de voorlopige teruggave van jaar op jaar automatisch door.

‘Strafrechtelijk onderzoek nodig naar ambtsmisdrijven Belastingdienst’

RTL 12.02.2020 Er moet een strafrechtelijk onderzoek komen naar mogelijke ambtsmisdrijven, gepleegd door ambtenaren van de Belastingdienst in de toeslagenaffaire. Minister Hoekstra (Financiën) en de nieuwe staatssecretarissen Vijlbrief en Van Uffelen moet zélf het initiatief nemen tot zo’n onderzoek.

Deze opmerkelijke oproep doet Frank Herreveld, een gezaghebbend advocaat en belastingadviseur aan de politiek in het Weekblad Fiscaal Recht (WFR).

Geen doofpot worden

Herreveld is ook verbonden aan de Orde van Belastingadviseurs. Hij waarschuwt dat de zaak ‘geen doofpot’ mag worden. Volgens de fiscalist lijkt het er nu op dat er politiek wordt ‘gedoken’ door geen antwoord te geven op de vraag of ambtenaren zich schuldig hebben gemaakt aan misdrijven.

“Ik kom tot de conclusie dat strafrechtelijk onderzoek gewenst is; er zijn voldoende aanwijzingen dat er strafbare feiten zijn gepleegd.” Volgens Herreveld is daarom ‘onafhankelijk onderzoek’ nodig naar illegale handelingen, onder leiding van het Openbaar Ministerie. De fiscalist erkent dat het een lastige kwestie is, maar zegt dat een onderzoek daarom juist nodig is. Transparantie over de ‘uitkomsten en afwegingen lijkt mij een eerste vereiste’.

Opzettelijk gehandeld

In zijn analyse van de affaire concludeert de fiscalist dat er goede juridische gronden zijn om topambtenaren van de directie Toeslagen en van het ministerie van Financiën aan te pakken. Belangrijk daarbij is dat zij willens en wetens toeslagen voor kinderopvang hebben laten stopzetten, terwijl zij wisten dat dit in 20 procent van de gevallen onjuist was. Daarmee is aangetoond dat dit opzettelijk is gedaan, en dat is een belangrijke voorwaarde om een ambtsmisdrijf te bewijzen.

Ook wijst hij erop dat de Belastingdienst willens en wetens documenten achterhield in rechtszaken en dat zo bewijs voor illegaal handelen werd ‘verduisterd’. Ook is volgens Herreveld sprake van witwassen door de overheid – het onterecht afpakken van geld waar ouders gewoon recht op hadden.

Lees ook:

Kamer onderzoekt strafvervolging Menno Snel en ambtenaren om toeslagenaffaire

Bewindslieden ‘ernstig nalatig’

De fiscalist denkt dat ministers en staatssecretarissen in een strafrechtelijk onderzoek waarschijnlijk niet zelf in de vuurlinie komen, omdat zij niet op de hoogte zouden zijn van de gevolgen van ontspoorde fraudejacht. Maar hij vraagt zich wel hardop af of politiek verantwoordelijken destijds – en de afgelopen periode – mogelijk ‘ernstig nalatig’ zijn geweest, toen de problemen bekend werden en daarom zouden kunnen worden vervolgd.

Minister Hoekstra zei in januari, na het aftreden van staatssecretaris Snel, dat hij geen aanwijzingen had dat er ambtsmisdrijven zijn gepleegd. Onder druk van de Kamer zegde hij toen toch een ‘nader onderzoek’ toe, door een ‘second opinion‘ uit te laten voeren. Later meldde Hoekstra dat hij in overleg was met het ministerie van Justitie over de zaak. Over de uitkomst daarvan is nog niets bekend.

Het Openbaar Ministerie moet nog beslissen over aangiften die tegen de Belastingdienst zijn gedaan, wegens onder meer machtsmisbruik en illegaal handelen. Eerder werd door ambtenaren van de Belastingdienst intern al aangedrongen op het aanpakken van de top.

RTL Nieuws; Wopke Hoekstra  Belastingdienst  Ministerie van Financiën  Toeslagenaffaire Belastingdienst  Toeslagenwet  Kinderopvangtoeslag

Staatssecretaris Van Huffelen (D66) ANP

Presentatie rapport toeslagenaffaire uitgesteld

NOS 07.02.2020 Het eindrapport van de commissie-Donner over de toeslagenaffaire bij de Belastingdienst verschijnt een paar weken later dan eerder aangekondigd.

Dat komt doordat staatssecretaris Van Huffelen de commissie ook naar ‘nieuwe’ gevallen wil laten kijken. Bij het ministerie van Financiën zijn mensen in beeld gekomen die in de fraudeonderzoeken van de fiscus niet worden genoemd, maar zich wel gedupeerd voelen.

“Ik vind het van groot belang ook déze ouders te betrekken in mijn acties om de situatie van gedupeerde ouders op te lossen”, schrijft Van Huffelen aan de Tweede Kamer.

Begin maart

Door de uitbreiding van het onderzoek verschijnt het eindrapport van de commissie-Donner niet komende week, maar begin volgende maand. De commissie onderzoekt hoe ouders die onterecht van fraude werden beticht en duizenden euro’s aan kinderopvangtoeslag moesten terugbetalen, gecompenseerd moeten worden.

De commissie stelde vorig jaar in een tussenrapportage vast dat de Belastingdienst duizenden gezinnen onbehoorlijk heeft behandeld. “Mensen hebben hun baan verloren, loonbeslag gekregen”, zei voorzitter Donner bij de presentatie. “De ellende kun je nooit goedmaken, dat is altijd het probleem met het vergoeden van schade. Dus zul je echt moeten zorgen dat de vergoedingen ruimhartig zijn.”

Bekijk ook;

Minister Wopke Hoekstra van Financiën moet zich het hoofd breken over de reorganisatie bij de Belastingdienst. Ⓒ ANP

Fiscus keert zich tegen opsplitsing

Telegraaf 06.02.2020 Ambtenaren van de Belastingdienst keren zich tegen de door CDA-minister Hoekstra (Financiën) gepresenteerde kabinetsplannen om de fiscus in drie onderdelen op te knippen. Ze voelen zich niet gehoord en ’monddood’ gemaakt.

Verzamelde vakbonden ventileren hun boosheid in een brief aan de CDA-bewindsman. Die lanceerde begin dit jaar het voorstel om de Belastingdienst te ’ontvlechten’. De onderdelen belastingdienst, toeslagen en douane moeten uit elkaar gehaald worden, met elk hun eigen verantwoordelijke topambtenaar.

Maar de medewerkers van de Belastingdienst vinden dat Hoekstra helemaal niet uitlegt hoe deze opsplitsing gaat helpen om de problemen met toeslagen op te lossen. Voormalig staatssecretaris Snel (Financiën) sneuvelde door die problemen in de affaire rond de kinderopvangtoeslag. „Deze brief maakt niet duidelijk op welke wijze het versterken van de besturing de problemen in de uitvoering van toeslagen gaat oplossen”, schrijven de vakbonden.

Monddood

De bonden spreken van ’politieke besluitvorming’ en balen ervan dat medewerkers niet mee hebben kunnen praten over de opsplitsplannen. „Wetende dat medewerkers al jarenlang zich niet gehoord voelen, passeert u door uw handelswijze wederom de mogelijkheid om de stem van de medewerkers mee te wegen in uw beslissing”, staat in de brief.

Een woordvoerder van het ministerie van Financiën laat in een reactie dat de vakbonden en de medezeggenschapsraad van de Belastingdienst ’ook betrokken zijn bij de uitvoering van de splitsing’. „Het betrekken van onze medewerkers vinden we belangrijk”, zegt de woordvoerder, die er ook op wijst dat het ministerie nog aan het begin van het proces staat.

De medewerkers van de Belastingdienst leggen in de brief ook een wensenpakket op tafel. Ze willen onder meer dat er meer mensen met belastingkennis in de top van de dienst komen en vragen om een veilige werkomgeving.

 BEKIJK OOK: 

 Met zak geld vertrokken fiscus-personeel is al terug 

Zorgen rond reorganisatie

De fiscus-medewerkers staan niet alleen in hun kritiek op de opsplitsing van de fiscus. Ook in de Tweede Kamer, bij oppositie en coalitie, waren er de nodige vraagtekens. De nieuwe staatssecretaris Vijlbrief, een van de twee opvolgers van Snel, mag zich nu gaan buigen over de reorganisatie.

BEKIJK OOK: 

Zo overleef je het toeslagendoolhof 

BEKIJK OOK: 

Geen gehoor bij Belastingtelefoon 

BEKIJK MEER VAN; overheid vakbonden belastingen Hoekstra Belastingdienst Financiën

Betalen voor belastingaangifte? ‘Gratis inloggen moet mogelijk blijven’

MSN 05.02.2020 Betalen voor digitale overheidsdiensten? Na ondernemers zouden ook burgers rekening moeten houden met extra kosten voor bijvoorbeeld het doen van online belastingaangifte. Veel politieke partijen vinden het van de zotte.

Minister Raymond Knops van Binnenlandse Zaken zaaide vandaag verwarring in de Tweede Kamer door te suggereren dat er betaald moet worden voor digitale overheidsdiensten, zoals aangifte bij de Belastingdienst.

In een toelichting aan RTL Z nuanceert het ministerie de uitspraken. De voorkeur ligt bij het gratis houden van digitale diensten. Toch worden extra kosten niet helemaal uitgesloten. Zo kan het bijvoorbeeld zijn dat nieuwe rijbewijzen of ID-kaarten met een speciale chip erin om te kunnen inloggen duurder worden.

Er moet een nieuw systeem komen 

Er moet namelijk een nieuw, veiliger systeem worden ontwikkeld voor de digitale diensten, vergelijkbaar met de DigiD. Dat wordt dan ontwikkeld door een bedrijf en dat kost geld.

Betalen voor het doen van belastingaangifte leidde onder ondernemers al tot veel ophef, vooral vanwege de extra kosten: zo’n 40 euro per jaar.

‘Gratis moet blijven’

Veel politieke partijen reageren verbolgen op de uitspraken van de minister. Zo wil het CDA dat er altijd een gratis, publieke inlogmethode beschikbaar blijft. Tweede Kamerlid Harry van der Molen noemt het ‘een doorn in het oog’ dat ondernemers die keuze nu niet hebben. Inloggen via zoiets als e-herkenning? “Dat moet voor burgers niet kunnen”, zegt hij.

Jan Middendorp (VVD) noemt de uitspraken van Knops ‘zorgelijk’ en wil ook dat burgers en ondernemers gratis belastingaangifte kunnen blijven doen. “We hebben vandaag een motie ingediend over e-herkenning. Het kabinet moet met maatregelen komen om dit voor ondernemers goed te organiseren”, zegt hij.

‘Krankzinnig gevolg van nieuwe wet’ 

“Dit is een krankzinnig gevolg van een wet die dinsdag in stemming komt”, reageert Tweede Kamerlid Renske Leijten (SP). Ze doelt op de Wet Digitale Overheid die het mogelijk maakt dat marktpartijen het digitale contact tussen de overheid en burgers gaan organiseren.

“Wij hebben in het eerdere debat al gehakt gemaakt van deze wet en stemmen zeker tegen”, aldus Leijten. “De overheid moet zelf het contact met burgers organiseren. En desnoods hiervoor de beste ontwikkelaars inhuren.”

Het is namelijk raar dat marktpartijen dit zouden kunnen doen, vindt Leijten. Die kunnen namelijk geld verdienen over de rug van burgers en beschikken dan ook nog eens over gevoelige data. “Die horen de kassa nu al rinkelen”, aldus Leijten.

Minister: Ook burger moet straks mogelijk betalen voor belastingaangifte

AD 05.02.2020 Burgers moeten in de toekomst mogelijk gaan betalen voor hun belastingaangifte. Nu is het gratis om aangifte te doen maar ‘de vraag is natuurlijk of dit zo blijft’, zegt minister Raymond Knops van Binnenlandse Zaken.

Hij sluit niet uit dat er een systeem wordt ontwikkeld waardoor burgers beter geholpen worden bij hun aangifte of andere zaken. Daar zouden ze – als een soort identiteitskaart – eventueel voor moeten betalen. ,,Het is allemaal toekomstmuziek, maar dan zou je niet meer kunnen betogen dat het gratis is.”

Knops reageert op vragen van de VVD in de Tweede Kamer. De liberale partij vindt dat je belastingaangifte gratis moet kunnen doen, maar dat is nu bijvoorbeeld voor kleine ondernemers niet het geval. Zij moeten gebruikmaken van zogenoemde eHerkenning, waardoor ze veilig kunnen inloggen bij loketten van de overheid, zoals de Belastingdienst.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

DigiD voor bedrijven

De overheid geeft eHerkenning, een soort DigiD voor bedrijven, niet zelf uit. Bedrijven moeten de software bij commerciële partijen kopen voor zo’n 40 euro per jaar.

Het systeem zorgt overigens voor problemen bij veel kleine bedrijven, die vaak lang moeten wachten voordat de software geleverd kan worden. Zo’n 24.000 ondernemers die voor het eerst gebruikmaken van de software kregen daarom uitstel van hun belastingaangifte. Deze hoeven ze pas voor 1 juli in te voeren in plaats van voor 1 maart 2020.

Belastingaangifte mogelijk niet meer gratis

Telegraaf 05.02.2020 Burgers moeten mogelijk in de toekomst gaan betalen om belastingaangifte te doen. Dat is nu nog gratis, maar minister Knops (Binnenlandse Zaken) zegt dat het nog maar de vraag is of dat in de toekomst zo blijft.

Bedrijven moeten sinds dit jaar betalen om in te kunnen loggen voor de belastingaangifte. Voor burgers is dat via DigiD nog altijd gratis. Maar daar komt in de toekomst mogelijk verandering in. Als er voor burgers ook een inlogmiddel komt ’zal dat mogelijk tot kosten leiden’, zegt Knops. „Hoe hoog deze zijn, is nu nog niet bekend.”

VVD-Kamerlid Middendorp vindt dat aangifte doen voor burgers en bedrijven gratis moet zijn, maar dat wil de minister niet toezeggen. „Ik kan dat voor de toekomst niet beloven.”

Bedrijven moeten 30 tot 45 euro per jaar gaan betalen voor het inlogsysteem, dat door private partijen wordt geleverd. Knops benadrukt dat ze daarmee niet alleen de belastingaangifte kunnen bereiken, maar ook met steeds meer andere overheidsdiensten kunnen communiceren. In tegenstelling tot bij bedrijven, zegt Knops bij burgers wel te kunnen sturen op hoe hoog de kosten worden.

BEKIJK MEER VAN; belastingen overheid Knops

Mogelijk betalen voor aangifte belasting: ‘Gratis bestaat niet’

MSN 05.02.2020 Ook burgers moeten er rekening mee houden dat ze op termijn moeten betalen om belastingaangifte te kunnen doen. Dat zei minister Raymond Knops van Binnenlandse Zaken vandaag in de Tweede Kamer. Ondernemers moeten sinds deze maand al betalen om in te loggen in het aangiftesysteem van de fiscus.

Het klinkt als de omgekeerde wereld. Betalen om je belastingaangifte te kunnen doen. Maar de kans bestaat dat het straks wel moet. Burgers gaan daarmee ondernemers achterna, die nu zo’n 45 euro moeten betalen voor het nieuwe inlogsysteem e-herkenning van de Belastingdienst.

‘Gratis bestaat niet’

Dat systeem kost geld en dat wordt doorberekend aan de gebruiker. Op een vraag van Kamerlid Jan Middendorp (VVD) of dit in de toekomst wellicht ook voor burgers gaat gelden, zegt de minister: “Ik kan niet uitsluiten wat er in de toekomst gebeurt.”

Daarna trekt hij de vergelijking met de identiteitskaart, waar ook voor betaald moet worden. “Gratis bestaat niet”, aldus de minister. “Er moet nu al betaald worden voor bepaalde middelen.”

Niet op korte termijn

Toch lijkt het er niet op dat er snel betaald moet worden om aangifte te doen. “Ik ga niet zeggen dat er tarieven in rekening worden gebracht voor burgers. Ik zie dat niet op korte termijn.”

Lees ook:

‘Ondernemers boos over nieuw aangiftesysteem Belastingdienst’

‘Machtsmisbruik’

Ondernemers zijn boos dat ze moeten betalen om aan hun belastingplicht te voldoen. Wie geen account heeft voor e-herkenning, een soort DigiD, kan een boete krijgen. Het ministerie van Financiën zei eerder dat het niet meer dan logisch is dat betaald moet worden voor het afnemen van een dienst.

Critici wijzen er juist op dat het raar is dat je moet betalen om aan je belastingverplichtingen te kunnen voldoen. Oud-hoogleraar belastingrecht Jaap Zwemmer van de Universiteit van Amsterdam noemde dat eerder zelfs ‘machtsmisbruik’.

Meer: Gert-Jan Verstegen Raymond Knops  Belastingdienst  Belasting  Belastingaangifte

Meer ouders krijgen adempauze in kinderopvangtoeslagaffaire

NU 04.02.2020 Ouders die menen door de Belastingdienst gedupeerd te zijn in de kinderopvangtoeslagaffaire hoeven voorlopig niets terug te betalen. Dat schrijven minister Wopke Hoekstra (Financiën) en staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) dinsdag in een Kamerbrief.

Het gaat om de groep waarvan officieel nog niet is vastgesteld of de fiscus daadwerkelijk de toeslag ten onrechte heeft stopgezet en teruggevorderd. Deze ouders moesten echter wel de toeslag terugbetalen.

De onlangs afgetreden staatssecretaris Menno Snel (Belastingdienst) maakte in november vorig jaar bekend dat er voor ouders die betrokken waren bij een zogeheten CAF-zaak van de Belastingdienst een “pauzeknop” in het leven was geroepen. Voor deze groep werden de dwangvorderingen stopgezet. Het gaat om mogelijk duizenden gedupeerden.

Tegelijkertijd meldden zich steeds meer ouders die niet onder een CAF-zaak vallen, maar wel menen te zijn benadeeld door de Belastingdienst. Voor hen gold de pauzeknop niet. “Dit bleek voor verwarring te zorgen; enkele ouders die buiten die groepen vielen waren in de veronderstelling dat bij hen ook de dwanginvordering was gepauzeerd”, schrijven Hoekstra en Van Huffelen.

Voorlopig geen nieuwe dwanginvorderingsmaatregelen

De bewindspersonen hebben daarom besloten om de ouders met een problematische kinderopvangtoeslagschuld die zich gemeld hebben of die zich zullen melden onder dezelfde regeling te laten vallen als de gedupeerde CAF-ouders.

“Dit houdt in dat de Belastingdienst voor schulden van deze ouders voorlopig geen nieuwe dwanginvorderingsmaatregelen neemt, zoals een loonbeslag, verrekening en inbeslagname van een auto.”

‘Pauzeknop is niet voor iedereen een oplossing’

De bewindspersonen waarschuwen wel dat de opschorting van de terugbetalingen mogelijk kan zorgen voor nieuwe problemen. “Van belang hierbij is dat deze pauzeknop niet voor iedere ouder een adequate oplossing biedt.”

“Zo kan pauzering van de invordering in individuele gevallen juist leiden tot stapeling van schulden omdat er gedurende een bepaalde periode niets wordt afgelost.”

Ook is niet gezegd dat deze ouders in aanmerking komen voor een compensatie of vermindering van de schuld. Hoekstra en Van Huffelen verwachten de ouders hierover meer duidelijkheid te kunnen geven als het kabinet met een reactie komt op het eindrapport van de commissie-Donner en het rapport van de Auditdienst Rijk.

Lees meer over: Toeslagen

Toeslagenaffaire: meer ouders hoeven voorlopig niet terug te betalen

NOS 04.02.2020 Meer ouders hoeven voorlopig hun kinderopvangtoeslag niet terug te betalen. Minister Hoekstra en de nieuwe staatssecretaris Van Huffelen schrijven aan de Tweede Kamer dat eerder gedane toezeggingen voor verwarring hebben gezorgd en dat de groep wordt uitgebreid.

In de kinderopvang-affaire is mogelijk van duizenden ouders de toeslag ten onrechte ingetrokken. De inmiddels afgetreden staatssecretaris Snel maakte in november bekend dat voor ouders die betrokken waren bij een ‘CAF-zaak’ en mensen die beschuldigd waren van opzet of grove schuld de ‘dwanginvordering’ tijdelijk zou worden stopgezet. Er zijn ouders die formeel buiten deze groep vallen, maar die dachten dat ze toch wel voor een ‘pauzeknop’ in aanmerking kwamen.

Herstel van vertrouwen

Hoekstra en Van Huffelen hebben nu besloten dat ouders met problematische schulden die vinden dat ze in een soortgelijke situatie zitten ook van de pauze kunnen profiteren. Dat betekent dat de Belastingdienst ook in die gevallen geen dwanginvordering zal toepassen, zoals loonbeslag of inbeslagname van een auto. “Hiermee scheppen we duidelijkheid voor deze ouders en werken we aan het herstellen van het vertrouwen”, schrijven de bewindslieden.

Van Huffelen, die vorige week woensdag aantrad als staatssecretaris, heeft inmiddels ook met een aantal ouders gepraat. Volgens de brief aan de Kamer heeft ook zij soms schrijnende verhalen gehoord.

Bekijk ook;

Belastingdienst zet terugvordering stop voor meer ‘toeslagenouders’

AD 04.02.2020 De Belastingdienst gaat tijdelijk geen toeslagen terugvorderen van meer ouders die denken onterecht als fraudeur te zijn bestempeld. In november werd het terugvorderen al stopgezet voor duizenden ouders die vermoedelijk slachtoffer zijn geworden van de aanpak van specifieke fraudeteams.

Tijdens het gesprek van minister van Financiën Wopke Hoekstra vorige maand met zo’n tweehonderd gedupeerden in de kinderopvangtoeslagaffaire, kreeg hij veel vragen over deze regeling. Ouders die in speciale ‘CAF-zaken’ mogelijk onterecht als fraudeurs zijn behandeld, hoeven daarom even geen toeslagen terug te betalen. Die regeling zal nu ook gelden voor andere ouders die zich melden omdat ze vermoeden in een vergelijkbare situatie te zitten

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

In oktober oordeelde de Raad van State dat de Belastingdienst zich menselijker moet opstellen bij het uitkeren en stopzetten van toeslagen. De hoogste bestuursrechter vindt dat er een einde moet komen aan het terugvorderen van de volledige kinderopvangtoeslag – die wordt overgemaakt als voorschot – als blijkt dat ouders iets te veel hebben ontvangen. Die ‘alles-of-niets’-regeling moest fraude tegengaan, maar bracht sommige ouders in grote financiële problemen.

Harde ingreep

In een brief aan de Tweede Kamer schrijft de nieuwe staatssecretaris van Toeslagen, Alexandra van Huffelen, dat in 2014 al werd ingezien dat het volledig terugvorderen een ‘harde ingreep’ was. Hier is tussen ambtenaren van het ministerie van Sociale Zaken en het ministerie van Financiën over gesproken. Maar doordat nieuwe fraudezaken de kop opstaken, is ‘dit signaal op de achtergrond geraakt’, aldus Van Huffelen. ,,Dit betreuren we zeer.”

Aanleiding

De ‘toeslagenaffaire’ begon nadat de Belastingdienst in 2014 besloot voor circa 300 ouders – de tellingen lopen uiteen – de kinderopvangtoeslag volledig stop te zetten en terug te vorderen. Aanleiding daarvoor was een onderzoek door een antifraudeteam. Zo bleek dat ouders onvolledige of onjuiste informatie hadden aangeleverd toen zij de toeslag aanvroegen. Soms ging het om een verkeerd ingevuld getal of een ontbrekend bonnetje. Toch greep de Belastingdienst keihard in.

Staatssecretaris Menno Snel van Financien maakt in december 2019 zijn aftreden bekend tijdens een debat in de Tweede Kamer over de door ouders ontvangen dossiers inzake de kinderopvangtoeslagaffaire. © ANP

Doordat gezinnen opeens honderden euro’s per maand misliepen en daarnaast ook bedragen uit jaren ervoor moesten terugbetalen, kwamen zij in grote financiële problemen. Zij moesten bijvoorbeeld gedwongen hun auto verkopen of hun woning uit.

Schadevergoeding

De Raad van State oordeelde in 2017 dat de toeslag niet direct stopgezet had mogen worden, omdat ouders nauwelijks tot geen kans hadden gekregen om hun fout te herstellen. Eind vorig jaar werd besloten dat de gezinnen recht hadden op een schadevergoeding. In ruim tweehonderd gevallen ging het om een bedrag tot 20.000 euro. Bij zeventig anderen viel de schadevergoeding hoger uit.

Tijdelijke pauzering dwanginvordering kinderopvangtoeslagschuld uitgebreid

RO 04.02.2020 Meer ouders met een kinderopvangtoeslagschuld kunnen gebruik maken van de pauzeknop, waardoor de dwanginvordering van hun schuld bij de Belastingdienst tijdelijk wordt stop gezet. Vanaf vandaag krijgen ouders met een kinderopvangtoeslagschuld die problematisch is en die vinden dat zij in een vergelijkbare situatie zitten als de CAF-ouders, ook de mogelijkheid tijdelijk de inning van hun schuld te laten pauzeren.

CAF-ouders en degenen die te maken hadden met een opzet of ‘grove schuld’-kwalificatie konden vorig jaar al gebruik maken van de pauzeknop. Met de toevoeging van de nieuwe groep ouders komt er ook voor hen duidelijkheid. Dit schrijven minister Hoekstra (Financiën) en staatssecretaris Van Huffelen (Toeslagen) vandaag in een brief aan de Tweede Kamer.

Ouders kunnen zich melden bij het ‘Serviceteam gedupeerden Kinderopvangtoeslag’ van de Belastingdienst, telefoonnummer: 0800 2358358. Als ze voldoen aan de voorwaarden, stopt de Belastingdienst tijdelijk met het innen van schulden via bijvoorbeeld loonbeslag, verrekening of beslaglegging.

Ouders die zich al eerder hebben gemeld hoeven dat niet nogmaals te doen. In deze pauze-periode gaat de Belastingdienst de dossiers individueel beoordelen op de vraag of en in hoeverre de ouder in aanmerking komt voor compensatie of vermindering van de toeslagschuld. Deze beoordeling gebeurt aan de hand van de uitkomsten van de onderzoeken van Adviescommissie Uitvoering Toeslagen onder leiding van de heer Donner en de Auditdienst Rijk en zal de nodige tijd kosten.

Documenten;

Stand van zaken en overdrachtsbrief

Kamerstuk: Kamerbrief | 04-02-2020

Zie ook; Kinderopvangtoeslag Ontwikkelingen Belastingdienst

Belastingdienst onbereikbaar: miljoen telefoontjes in 2019 niet opgenomen

RTL 31.01.2020 De Belastingdienst is doorgaans niet de leukste gesprekspartner aan de telefoon. Toch mag je blij zijn als je de fiscus überhaupt te spreken krijgt: ruim een miljoen telefoontjes kwamen in 2019 niet verder dan de wachtrij. Soms pas na een wachttijd van een uur.

Van de 11,7 miljoen telefoontjes kreeg 86,1 procent van de bellers een medewerker aan de lijn. Eén miljoen mensen hingen op terwijl ze in de wachtrij stonden en ruim 600.000 gesprekken werden geweigerd door de Belastingdienst vanwege ondercapaciteit. Dat blijkt uit cijfers van de fiscus.

‘Structureel vol’

“Je staat machteloos”, geeft zzp’er Kevin Wijnberg uit Nijverdal aan. Hij belde afgelopen week meerdere malen met de Belastingdienst voor zijn eigen onderneming. Zonder succes. “Ik heb een keer of tien gebeld, voornamelijk in de avonduren. Dan is de wachtrij eigenlijk structureel vol. Je krijgt letterlijk te horen ‘de wachtrij is vol’.”

De cijfers over de Belastingtelefoon blijven achter op de doelstelling van minister Wopke Hoekstra, minister van Financiën. Die streeft een bereikbaarheid van minimaal 90 procent na. Met een percentage van 86,1 procent in 2019 is dat dus niet gelukt. “Daar blijven we natuurlijk hard aan werken”, laat een woordvoerder weten.

Een investering van 250 voltijdbanen bij de Belastingtelefoon bleek onvoldoende.

In de wachtrij van de Belastingtelefoon kan je niet onbeperkt blijven hangen. Na maximaal twee uur wordt het gesprek automatisch afgekapt. “Kon dat maar”, gaat Kevin verder. “Je wacht soms liever een extra uur dan dat je de volgende keer weer niet kunt aansluiten. Nu ging het bij mij niet om veel geld, maar ik kan het mij voorstellen dat mensen er gek van worden.”

De Consumentenbond veroordeelt de onbereikbaarheid scherp. “Dat er zoveel telefoontjes überhaupt niet worden opgenomen is waardeloos”, meldt woordvoerder Joyce Donat. “Dat levert een hoop frustratie op.”

‘Schieten voor open doel’

In het verleden deed de Consumentenbond jaarlijks onderzoek naar de Belastingtelefoon. Zes keer op rij gaf de belangenbehartiger de fiscus een onvoldoende. “Dat was vooral gericht op de kwaliteit van de gesprekken. De wachttijd namen wij nooit mee in de beoordeling omdat die heel wisselend is.”

Het laatste rapportcijfer werd over het jaar 2018 uitgedeeld. “Wij gaven de Belastingdienst het jaar daarna de kans om orde op zaken te stellen. Want het was zo rommelig, dat een nieuw onderzoek weinig zin had. Dat zou schieten voor open doel zijn.”

Lees ook:

Reconstructie: hoe ouders ‘efficiënt en effectief’ kapot werden gemaakt

In de tweede helft van 2019 nam het aantal telefoontjes aan de afdeling ‘Toeslagen’ flink toe vanwege de affaire rond de kindertoeslag. Zeker in de maand december stond de telefoon op die afdeling roodgloeiend.

‘Wrang grapje’

Tijdens het Kamerdebat over de affaire waar 300 gedupeerde ouders bij aanwezig waren, ging de inmiddels opgestapte staatssecretaris Snel de mist in. Hij verwees ouders voor eventuele compensatie voor onterecht betaalde bedragen naar de Belastingtelefoon. Dat leverde hem hoongelach vanaf de tribune op. “Blijkbaar maak ik een wrang grapje”, reageerde Snel toen.

Begin januari verstuurde minister Hoekstra een Kamerbrief waarin hij zijn plan besprak om de Belastingdienst te versterken. ‘Het gaat nog niet goed genoeg’, schreef Hoekstra. ‘Dat geldt in het bijzonder voor de Belastingtelefoon, wat voor veel burgers een eerste middel is om in contact te komen met de Belastingdienst.’ Een externe partij zal door het ministerie worden ingeschakeld om de bereikbaarheid te verbeteren.

Er is intussen ook een apart telefoonnummer ingesteld voor ouders die vermoeden dat hun kinderopvangtoeslag in het verleden onterecht is stopgezet.

Zo werd de toeslagenaffaire Menno Snel fataal

Bekijk deze video op RTL XL

Staatssecretaris Menno Snel stapt op. Zijn functie was onhoudbaar na de toeslagenaffaire.

Lees ook:

Belastingtelefoon gaat burgers terugbellen

RTL: Daan Keijzer Wopke Hoekstra  Belastingdienst  Ministerie van Financiën  Consumentenbond  Economie Belasting Nederland

© ANP Vooral bellers met vragen over toeslagen kregen vaak geen antwoord.

Geen gehoor bij Belastingtelefoon

MSN 31.01.2020 De bereikbaarheid van de Belastingtelefoon was vorig jaar onvoldoende. In 2019 haalden nog ruim 600.000 telefoontjes wegens drukte niet eens de wachtrij, ruim een miljoen bellers hingen op terwijl ze in de wacht stonden.

Dat betekent, op een totaal van 11,7 miljoen telefoontjes, dat van de honderd bellers er vijftien nooit iemand aan de lijn kregen. Dat blijkt uit een analyse van gegevens van de Belastingtelefoon. De fiscus blijft daarmee nog altijd achter bij de doelstelling van 90 procent bereikbaarheid.

Vooral bellers met vragen over toeslagen kregen afgelopen jaar vaak geen antwoord. Die problemen werden in de tweede helft van het jaar steeds groter. Tienduizenden mensen per maand haalden de wachtrij niet wegens de drukte en nog eens tienduizenden hingen zelf op.

Hoongelach voor staatssecretaris

Het aantal vragen over toeslagen nam in de tweede helft van het jaar toe, toen ook de affaire met de kinderopvangtoeslag steeds meer aan het licht kwam. De bereikbaarheid werd steeds minder, met als dieptepunt de maand december, toen het aantal beantwoorde telefoontjes over toeslagen daalde tot onder 65 procent. Aan het begin van die maand oogstte de inmiddels opgestapte staatssecretaris Snel (Financiën) dan ook hoongelach van gedupeerde ouders in de toeslagenaffaire toen hij suggereerde dat zij met hun vragen bij de Belastingtelefoon terechtkonden.

De fiscus is aan het herstellen van rampjaar 2018, toen in sommige maanden een kwart tot een derde van de telefoontjes vruchteloos was.

Snel greep destijds in en voegde 250 voltijdbanen aan de bemanning van de Belastingtelefoon toe. Dat heeft ervoor gezorgd dat de bereikbaarheid afgelopen jaar wel verbeterde. Maar het gaat ’nog niet goed genoeg’, tekende Snels tijdelijke vervanger minister Hoekstra eerder deze maand op. Hij kondigde aan dat een externe partij gaat adviseren over hoe de Belastingtelefoon getransformeerd kan worden.

Koning beëdigt nieuwe staatssecretarissen ANP

Nieuwe staatssecretarissen Financiën kunnen aan de slag

NOS 29.01.2020 Koning Willem-Alexander heeft op paleis Huis ten Bosch de twee nieuwe staatssecretarissen van Financiën beëdigd. De D66’ers Alexandra van Huffelen en Hans Vijlbrief volgen samen hun partijgenoot Menno Snel op, die vorige maand aftrad vanwege de problemen met de toeslagen voor kinderopvang. Van mogelijk duizenden ouders werd de toeslag stopgezet, nadat ze ten onrechte beschuldigd waren van fraude.

Van Huffelen (51) wordt in haar nieuwe rol verantwoordelijk voor de toeslagen. Gisteren zei ze dat de overheid het vertrouwen van de getroffen ouders moet terugwinnen en dat ze snel bij ouders op bezoek gaat. Van Huffelen was algemeen directeur van het Gemeentelijk Vervoerbedrijf in Amsterdam en Eerste Kamerlid voor D66. Daarvoor was ze onder meer wethouder in Rotterdam.

Vijlbrief (56) moet de Belastingdienst gaan reorganiseren. Hij wil de tijd tot aan de verkiezingen van volgend jaar gebruiken om daarvoor de basis te leggen, zei hij gisteren. Vijlbrief was ambtelijk voorzitter van de Eurogroep en eerder onder meer topambtenaar op het ministerie waar hij nu staatssecretaris wordt.

Na hun beëdiging gingen de nieuwe bewindslieden naar het departement voor het tekenen van de zogenoemde overdrachtsdossiers.

Bekijk ook;

‘Ze zal moeten puinruimen en oplossingen bieden’

Telegraaf 28.01.2020 De nieuwe staatssecretarissen van Financiën gingen vandaag langs bij premier Rutte. Morgenochtend volgt de beëdiging bij de koning.

Bekijk meer van; binnenlandnieuwspolitiek

Reconstructie: Ditmaal wil Vijlbrief de klus wél klaren – ‘excellente casting’

AD 28.01.2020 Alexandra van Huffelen en Hans Vijlbrief worden vandaag beëdigd als nieuwe staatssecretarissen van Financiën. De zoektocht naar nieuwe bewindslieden op dit probleemministerie had de nodige voeten in de aarde.

Terwijl de schemer valt over het Haagse Plein, fietst een man voor het Kamergebouw langs. Binnen voeren premier Mark Rutte en minister van Financiën Wopke Hoekstra het debat over hoe het nu verder moet met de Belastingdienst. Maar hoe die discussie vanavond afloopt, zal Menno Snel deze dinsdag 21 januari een zorg zijn. Hij heeft een andere missie. Als ambteloos burger is hij op zijn Adidas-sneakers op weg naar de KPN-winkel aan de Lange Poten.

Noem het ironie; Snel is op een bureaucratische hindernis gestuit. Hij kan niet meer gebeld worden. Toen hij in 2017 staatssecretaris werd, liet hij zijn privénummer omzetten in een werknummer. Maar sinds hij geen bewindspersoon meer is, heeft de staat zijn nummer ingeslikt en is hij even onbereikbaar. ,,Ik probeer mijn nummer nu terug te krijgen’’, lacht hij in het voorbijgaan.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Alexandra van Huffelen dinsdag op weg naar het Torentje voor een gesprek met Mark Rutte © ANP

Herculeswerk

Snel weet dan al dat hij niet één maar liefst twee opvolgers krijgt. Wie, dat is dan nog de vraag. Wel heeft hij de vrijdagavond ervoor, vier weken na zijn aftreden op 18 december, afscheid genomen van zijn voormalige collega’s. Op het Catshuis is hij geknuffeld en op zijn schouders geslagen. Allemaal hebben ze met hem meegeleefd, op weg naar zijn ondergang. Dat doen ze goed, die dinertjes, meent hij.

Snel is op het Catshuis met zijn vrouw. Ook de anderen van het ‘team’ hebben hun partner meegenomen. Tussen de gangen van het diner door wordt er gespeecht. Rutte heeft het over de onmogelijke opgave die Snel had. En dat hij het als een compliment moet zien dat zijn Herculeswerk nu door twee mensen zal worden gedaan.

Staatssecretaris Menno Snel van Financiën maakt zijn aftreden bekend tijdens een debat in de Tweede Kamer. © ANP

Op zijn beurt speecht Snel. Dat hij in zijn vriendenkring te horen kreeg dat het onrechtvaardig was dat hij eruit vloog. En dat hij zijn vrienden moest uitleggen dat dit nu eenmaal zo gaat in de politiek. Hij is niet verbolgen en voelt zich niet onrechtvaardig behandeld.

Als het aan Rutte had gelegen, was Snel nooit opgestapt. Hij heeft lang gesputterd. ‘Een van mijn beste mensen’, die wil hij niet zomaar laten gaan, zegt hij meer dan eens.

Maanden verspild

Maar Snel voelt in het najaar de grond langzaam onder zich verdwijnen. Ook al slurpt de toeslagenaffaire inmiddels driekwart van zijn tijd op, de incidenten blijven zich opstapelen. Zijn partij had voor de zomer al een compensatieregeling op poten willen zetten voor de slachtoffers, maar dit idee stuit op weerstand in de ministerraad. Ook bij andere uitvoeringsorganisaties zijn problemen, het is beter om het al bestelde rapport van Piet Hein Donner af te wachten.

Daardoor worden drie maanden verspild, zeggen betrokken. In de tussentijd wordt de Kamer steeds ongeduldiger: nóg meer documenten, nog maar eens een tijdlijn, wéér een debat. De zwartgelakte dossiers die gedupeerden opgestuurd krijgen, blijken de druppel.

Ook GroenLinks, dat Snel tot die tijd door dik en dun heeft gesteund, laat doorschemeren het vertrouwen in de staatssecretaris te zullen opzeggen. De D66’er weet na het telefoontje van Jesse Klaver genoeg. Als hij het Belastingplan door de Eerste Kamer heeft geloodst en zijn vrouw heeft bijgestaan tijdens een zware operatie, schrijft hij zijn afscheidsbrief, die hij tot tevredenheid van voorzitter Khadija Arib in de Kamer voorleest.

‘No-brainer’

Premier Mark Rutte en minister Wopke Hoekstra (Financiën) staan de pers te woord na een gesprek met gedupeerde ouders in de kinderopvangtoeslagaffaire. © ANP

De volgende dag is er vierkoppig topberaad op het Torentje. Rutte ontvangt Wopke Hoekstra, Waarnemend D66-vicepremier Wouter Koolmees en D66-fractieleider Rob Jetten. Zomaar een partijgenoot benoemen en op dezelfde voet doorgaan, dat wil D66 niet. De politieke aansturing moet anders. Maar hoe?

Wellicht kan Hoekstra taken overnemen. Of is misschien tijd voor een extra minister, zoals de Belgen hebben. Hier valt ook al het idee voor een tweede staatssecretaris. Die optie is dan al de meest serieuze – een ‘no brainer’, aldus een betrokkene. Zelfs Rutte sputtert niet: zijn stokpaardje om met zo min mogelijk bewindslieden te regeren heeft hij al losgelaten bij de formatie van dit vierpartijenkabinet.

Maar om geen overhaast besluit te nemen, wordt eerst besloten dat de vier hoogste ambtenaren van Algemene Zaken, Financiën, Binnenlandse Zaken en Sociale Zaken in het kerstreces bij elkaar gaan zitten om de voor- en nadelen te schetsen.

Kwartetspel

Andere topambtenaren zijn dan al bezig met een nog door Snel aangevraagd advies over ontvlechting van de Belastingdienst, waaruit het plan voorkomt om de Toeslagen en de Douane los te koppelen.

Onder de kerstboom prakkiseert Jetten intussen een longlist van kandidaten bij elkaar. Er zijn sinds de dag van Snels vertrek al tientallen spontane sollicitaties binnengekomen, maar de meeste kan Jetten amper serieus nemen.

In de pers duiken de namen van Udo Kock en Francine Giskes op. Zelfs onwaarschijnlijke ‘kanshebbers’ als Alexander Pechtold (nu baas van het CBR) en NS-directeur Roger van Boxtel worden in dit Haagse kwartetspel genoemd. Jetten pleegt plagerige telefoontjes naar hen, of ze toevallig verstand hebben van een uitvoeringsorganisatie. Jetten weet heel goed dat Pechtold bij de vorige formatie lang moest zoeken naar een staatssecretaris van Financiën. De post werd door weinigen begeerd.

Pieter Omtzigt (CDA). © ANP

Een van de kandidaten die toen weigerde is Hans Vijlbrief, Brussels topambtenaar die de bijeenkomsten van Europese ministers van Financiën voorbereidt. Ook nu valt zijn naam al snel. Maar eerst wil D66 zekerheid over de verdeling van de portefeuilles. De democraten willen sowieso zelf de staatssecretaris leveren die het Belastingplan maakt en nog voorstellen moet doen voor een CO2-belasting en een vliegtaks.

‘Grote mond’

Met Rutte en Hoekstra heeft de D66-top dan al besloten dat er twee staatssecretarissen komen. Toch kan Jetten het in het coalitieoverleg op 13 januari niet laten de CDA-minister een onwelkom aanbod te doen. ,,Is het geen idee om Hoekstra de Belastingdienst er bij te laten doen?’’, vraagt hij. De vermoeide Hoekstra wimpelt de suggestie beleefd weg. Hij is veel te druk.

Hoewel de andere deelnemers ervan uit gaan dat D66 beide posten wil claimen, polst Jetten nog wel even of de andere partijen belangstelling hebben voor een tweede staatssecretaris. ChristenUnie en VVD staan niet te springen. Fractieleiders Gert-Jan Segers en Klaas Dijkhoff kijken naar CDA-collega Pieter Heerma: die heeft met Pieter Omtzigt een Kamerlid in de fractie die ‘zo’n grote mond heeft’, kan hij het niet doen? Heerma antwoordt niet. De CDA’ers hebben genoeg van dit spelletje.

Nog diezelfde maandag belt Jetten met Alexandra van Huffelen. Ze is voormalig Rotterdams wethouder en directeur van het Gemeentelijk Vervoersbedrijf in Amsterdam. Zij heeft ervaring met een uitvoeringsorganisatie in stormachtige tijden en doet het goed als nieuw D66-senator. Van Huffelen schrikt even als Jetten haar het voorstel doet, omdat ze zich realiseert dat het geen makkelijke klus wordt waarvoor ze wordt gevraagd.

Dat méén je niet. Hoe heb je Vijlbrief zover gekregen?, aldus Mark Rutte.

Thalys

Twee dagen later belt Jetten met Vijlbrief. Hij moet hard lachen in de Thalys tussen Parijs en Brussel als hij het smsje van Jetten leest: ‘Je voelt hem zeker al aankomen…’ Ze maken een afspraak, een gesprek in de trein kan weleens uitlekken.

Zonder dat ze van elkaar weten wie de andere kandidaat is, hebben ze een gesprek met vicepremier Koolmees en Jetten. Van Huffelen doet dat op het ministerie van Sociale Zaken, Vijlbrief bij hem thuis. Als Jetten en Koolmees de indruk hebben dat ze het willen doen, wordt het nieuwe duo bij elkaar gezet en brainstormen ze over hoe ze het gaan aanpakken in het laatste missionaire jaar en de demissionaire nasleep.

Pas als dat beklonken is, worden Hoekstra en Rutte ingelicht. ,,Dat méén je niet!’’, roept Rutte. ,,Hoe heb je Vijlbrief zover gekregen?’’ Rutte herinnert zich zijn ‘nee’ uit 2017. Maar hij toont zich tevreden dat D66 twee zware kandidaten vindt. En ook Hoekstra is aangenaam verrast, ook al verliest Nederland met de aanstelling van Vijlbrief een zware post in Brussel. ,,Excellente casting’’, zo reageert hij.

Van Huffelen staat na het gesprek met Rutte de pers te woord. © ANP

Ook nieuwe staatssecretarissen Financiën hebben de tijd nodig voor herstel

NU 28.01.2020 De twee nieuwe bewindspersonen op Financiën zijn dinsdagavond op bezoek geweest bij premier Mark Rutte, die voor even weer formateur van zijn derde kabinet was. Alexandra van Huffelen en Hans Vijlbrief (beiden D66) hebben laten weten de baan te accepteren en worden met minister Wopke Hoekstra verantwoordelijk voor de hervormingen op het departement.

“De problemen in het toeslagendossier zijn groot. Ouders zijn flink in de knoei gekomen”, zei Van Huffelen dinsdag na haar gesprek met de premier.

Zij zal zich de resterende kabinetsperiode vooral richten op de afhandeling van de toeslagenaffaire. Het kostte haar voorganger Menno Snel zijn politiek carrière, hij kreeg het dossier waarin ouders door de fiscus onterecht als fraudeurs werden bestempeld niet onder controle en stapte vlak voor de Kerst op.

Van Huffelen, de eerste vrouwelijke bewindspersoon op Financiën, zal nadat ze woensdag door de koning wordt beëdigd zo snel mogelijk met gedupeerde ouders in gesprek gaan. “Het is heel ernstig als mensen hun vertrouwen in de overheid zijn kwijtgeraakt”, aldus Van Huffelen.

Hoelang het gaat duren voordat deze zaak is afgerond, kan de beoogd staatssecretaris nog niet zeggen. “We moeten eerst in kaart krijgen hoe groot de problemen zijn en hoe we het gaan oplossen.”

Vijlbrief: ‘Fiscus twintig jaar geleden beste dienst ter wereld’

Vijlbrief gaat zich vooral bezighouden met de kerntaken van de fiscus zoals het innen van de belastingen. “Ik zou de Belastingdienst eigenlijk weer saai willen maken”, zei Vijlbrief na zijn gesprek met Rutte.

“Het was twintig jaar geleden een van de beste diensten ter wereld. Mensen moeten er weer met plezier werken. Dat is de opdracht.”

De politiek is ervan doordrongen dat het toeslagensysteem zoals we dat nu kennen niet meer goed functioneert en aan vernieuwing toe is. Dat is alleen een zeer ingewikkelde operatie, realiseert Vijlbrief zich ook. “Ik kan de basis leggen. Dat zal langer duren dan één jaar.”

De meeste fiscale zaken zoals die zijn afgesproken in het regeerakkoord, zoals de invoering van een tweeschijvenstelsel, de verhoging van het btw-tarief en het versoberen van de hypotheekrenteaftrek, zijn al afgerond.

Van Huffelen verruilt directie vervoersbedrijf GVB voor politiek

Van Huffelen werkte in de jaren negentig bij het toenmalige ministerie Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM). Daarna gaf ze tien jaar leiding aan energiebedrijf Essent en was ze van 2010 tot 2014 wethouder Duurzaamheid, Binnenstad en Buitenruimte voor D66 in Rotterdam.

Ze staat sindsdien aan het hoofd van het Amsterdamse vervoersbedrijf GVB, een ingewikkelde organisatie. Een baan die ze bovendien sinds afgelopen zomer combineert met het Eerste Kamerlidmaatschap voor D66.

Vijlbrief steun en toeverlaat Dijsselbloem tijdens eurocrisis

Vijlbrief is een bekende aan het Binnenhof. Hij was tot dit moment de hoogste ambtenaar van de Eurogroep, de groep ministers van Financiën van de eurolanden. Een belangrijke en invloedrijke post die Nederland zo goed als zeker verliest met zijn aanstelling als staatssecretaris. “Dat was nodig. Ik heb dat heel bewust gedaan”, zegt Vijlbrief daarover.

Daarvoor was hij tussen 2011 en 2018 topambtenaar op het ministerie van Financiën en was in die hoedanigheid nauw betrokken bij de eurocrisis en de Griekse crisis.

Vijlbrief gold als een belangrijke steunpilaar voor oud-minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem, zowel in Den Haag als in Brussel. “Hij heeft ongelooflijk veel betekend voor de eurozone en achter de schermen menig spreekwoordelijke bom onschadelijk gemaakt”, schreef Dijsselbloem over hem in zijn in 2018 gepubliceerde boek De Eurocrisis: Het verhaal van binnenuit.

In totaal werkte Vijlbrief bijna dertig jaar bij Financiën en het ministerie van Economische Zaken.

Hoekstra liet na het vertrek van Snel weten dat de Belastingdienst wordt opgesplitst in Toeslagen en Douane en de andere kerntaken van de Belastingdienst zoals inning en opsporingsdienst FIOD. De Belastingdienst, Douane en de Toeslagen krijgen binnen de organisatie ieder een eigen ambtelijke aansturing.

Lees meer over: Belastingdienst  Politiek

Nieuwe staatssecretaris direct in gesprek met toeslagouders

Telegraaf 28.01.2020 De nieuwe staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Financiën) gaat meteen in gesprek met gedupeerde toeslagouders. Dat gaat ze woensdagmiddag meteen na de beëdiging doen.

Dat zei Van Huffelen nadat ze bij premier Mark Rutte langs was geweest. In haar nieuwe functie wordt ze verantwoordelijk voor toeslagen en douane, daarnaast wordt Hans Vijlbrief ook als staatssecretaris voor de belastingen benoemd.

Bekijk ook: 

Afspraak met toeslagouders ’op laatste moment’ afgezegd 

Bekijk ook: 

Vijf miljoen voor eerste toeslagouders 

Het belangrijkste dossier voor Van Huffelen wordt het compenseren van de duizenden ouders die door de Belastingdienst onterecht als fraudeurs met de kinderopvangtoeslag werden bestempeld.

Om de eerste plooien glad te strijken gaat Van Huffelen meteen het gesprek met een paar ouders aan. Ze wil zo snel mogelijk een oplossing voor de ouders, maar weet nog niet hoe lang daarvoor nodig is. „Ik vind het belangrijk dat hen recht wordt gedaan en zij het vertrouwen in de overheid weer terug kunnen krijgen”, zegt Van Huffelen.

’Saai maken’

Vijlbrief zei de Belastingdienst ’eigenlijk weer saai’ te willen maken. „Gewoon dat die er is, zoals het vroeger ooit was.” Vijlbrief moet werken aan de reorganisatie van de Belastingdienst, maar heeft nog minder dan anderhalf jaar tot het einde van de kabinetsperiode. „Ik kan de basis leggen”, zei hij dan ook, „maar dat zal langer duren dan een jaar.”

Nieuwe staatssecretaris direct naar gedupeerden toeslagenaffaire

RTL 28.01.2020 De nieuwe staatssecretaris voor de toeslagen, Alexandra van Huffelen, gaat meteen na haar beëdiging morgen praten met een aantal gedupeerden van de toeslagenaffaire. “De ouders zijn flink in de knoei gekomen”, aldus Van Huffelen.

Ze zegt zo snel mogelijk het vertrouwen van de gedupeerden in de overheid en de Belastingdienst te willen herstellen.

De gedupeerden van de toeslagenaffaire werden beschuldigd van fraude. Duizenden ouders raakten niet alleen hun kinderopvangtoeslag kwijt, ze moesten ook eerder ontvangen toeslag terugbetalen.

Lees ook:

Deze twee staatssecretarissen moeten puinhoop bij Belastingdienst oplossen

Weer saai maken

Van Huffelen is één van de twee bewindslieden die staatssecretaris Menno Snel gaan vervangen. Hij zag zich eind vorig jaar gedwongen af te treden in verband met de affaire. Minister Wopke Hoekstra van Financiën, die de taken van Snel tijdelijk op zich nam, en premier Mark Rutte spraken onlangs nog met honderden gedupeerden.

Rutte maakte vanavond kennis met Van Huffelen en de andere nieuwe staatssecretaris, Hans Vijlbrief. Die laatste gaat de geplaagde Belastingdienst op de schop nemen. Op de vraag na zijn bezoek aan premier Rutte wat zijn taakopvatting nu is, antwoordde hij: “De Belastingdienst op orde brengen. Gewoon dat-ie er is. De Belastingdienst weer saai maken.”

Tranen bij de gedupeerde ouders tijdens het debat over de toeslagenaffaire

Bekijk deze video op RTL XL

“Het is vreselijk, al die onmacht. Ik hoop vandaag te horen dat er eindelijk een oplossing komt voor mij en al die anderen”, zij één van de gedupeerde ouders tegen RTL Nieuws voorafgaand aan het debat.

RTL Nieuws; Alexandra van Huffelen  Belastingdienst  Toeslagenwet  Toeslagenaffaire Belastingdienst

Nieuwe staatssecretaris wil vertrouwen gedupeerde ouders herstellen

NOS 28.01.2020 Alexandra van Huffelen, een van de twee nieuwe staatssecretarissen van Financiën, gaat als een van haar eerste daden op bezoek bij ouders die zijn gedupeerd door de toeslagen-affaire bij de Belastingdienst. Dat zei ze nadat ze was ontvangen door premier Rutte op het Torentje.

Van Huffelen wordt morgen, samen met de andere nieuwe staatssecretaris Hans Vijlbrief, beëdigd door koning Willem-Alexander. “Ik wil het heel graag doen”, zei ze. “Ik heb er wel goed over nagedacht, want ik had een goede baan als directeur van het Gemeentelijk Vervoerbedrijf in Amsterdam.”

In haar nieuwe rol wordt Van Huffelen verantwoordelijk voor het oplossen van de problemen met de toeslagen voor kinderopvang. Zeker enige honderden ouders werden ten onrechte beschuldigd van fraude en kwamen daardoor in grote problemen. Staatssecretaris Snel moest vanwege die affaire aftreden.

Vertrouwen kwijtgeraakt

“De problemen zijn groot, ouders zijn in de knoei gekomen en zijn het vertrouwen in de overheid kwijtgeraakt. Er moet recht worden gedaan en we moeten hun vertrouwen weer terugwinnen”, zei ze.

De nieuwe staatssecretaris weet nog niet hoe lang het zal duren voordat alle ouders uit de problemen zijn. “Eerst moeten we in kaart brengen hoe groot de problemen precies zijn, hoeveel ouders gedupeerd zijn. Ik ga mijn uiterste best doen om het vertrouwen zo snel mogelijk te herstellen.”

Hans Vijlbrief in het Torentje ANP

Hans Vijlbrief moet de Belastingdienst gaan reorganiseren. De bedoeling is dat er een grotere scheiding komt tussen de inning van belastingen, het verstrekken van toeslagen en de Douane. Na afloop van zijn bezoek aan Rutte zei Vijlbrief dat hij de Belastingdienst de komende tijd vooral “saaier” wil maken. “Zoals het twintig jaar geleden was. Een dienst waar mensen met plezier werkten.”

Vijlbrief denkt dat hij in de tijd tot de volgende verkiezingen, in 2021, ieder geval de basis kan leggen voor die reorganisatie. “Maar het hele proces gaat zeker langer dan een jaar duren.” Hij vindt het “een grote eer” om staatssecretaris te zijn.

Bekijk ook;

Nieuwe staatssecretaris meteen naar gedupeerden toeslagenaffaire

MSN 28.01.2020 De nieuwe staatssecretaris voor de toeslagen laat er geen gras over groeien. Meteen na haar beëdiging woensdag, gaat Alexandra van Huffelen praten met een aantal gedupeerden van de toeslagenaffaire.

Van Huffelen is een van de twee bewindslieden die staatssecretaris Menno Snel gaan vervangen. Hij zag zich eind vorig jaar gedwongen af te treden in verband met de affaire. Minister Wopke Hoekstra van Financiën, die de taken van Snel tijdelijk op zich nam, en premier Mark Rutte spraken onlangs nog met honderden gedupeerden.

“De ouders zijn flink in de knoei gekomen”, aldus Van Huffelen. Ze zegt zo snel mogelijk het vertrouwen van de gedupeerden in de overheid en de belastingdienst te willen herstellen.

De gedupeerden van de toeslagenaffaire werden beschuldigd van fraude. Duizenden ouders raakten niet alleen hun kinderopvangtoeslag kwijt, ze moesten ook eerder ontvangen toeslag terugbetalen.

Nieuwe staatssecretarissen Financiën langs bij Rutte

Telegraaf 28.01.2020 De aspirant-staatssecretarissen Alexandra van Huffelen en Hans Vijlbrief kunnen waarschijnlijk woensdag beginnen aan hun herculesklus op het ministerie van Financiën. De twee D66’ers gaan dinsdagmiddag op gesprek bij premier Mark Rutte, en als dat goed afloopt kunnen ze de volgende dag worden beëdigd door de koning, zeggen Haagse bronnen.

Vijlbrief en Van Huffelen staan voor de zware taak het werk van hun opgestapte partijgenoot Menno Snel over te nemen. Als het kabinet niet eerder valt, hebben ze nog ruim een jaar om respectievelijk de Belastingdienst en de afdeling Toeslagen weer op orde te krijgen. De eerste kan het werk nauwelijks aan en de laatste ligt zwaar onder vuur sinds aan het licht kwam dat fraudebestrijders van de dienst onschuldige toeslagontvangers veel te hard aanpakten.

BEKIJK OOK: 

Van lucratieve topbaan EU tot nationale schietschijf 

De taken van Snel worden over twee staatssecretarissen verdeeld, omdat de regeringspartijen tot de slotsom zijn gekomen dat ze voor eentje te zwaar zijn. De 56-jarige Vijlbrief is nu nog topambtenaar bij de eurogroep van de Europese Unie in Brussel. Van Huffelen (51) zit in de Eerste Kamer en leidt het Gemeentelijk Vervoersbedrijf in Amsterdam.

BEKIJK OOK: 

D66’ers Vijlbrief en Van Huffelen nieuwe staatssecretarissen Financiën 

Deze twee staatssecretarissen moeten puinhoop bij Belastingdienst oplossen

RTL 26.01.2020 Hans Vijlbrief en Alexandra van Huffelen (D66) worden de nieuwe staatssecretarissen van Financiën. Zij volgen de opgestapte Menno Snel op. Snel trad af na de ophef die ontstond door de toeslagenaffaire.

Eerder werd al bekend dat er twee staatssecretarissen zouden komen om de problemen bij de Belastingdienst aan te pakken.

Problemen te groot

De problemen zijn zo groot, dat één staatssecretaris alleen ze niet zou kunnen oplossen, vond de coalitie.

Vijlbrief is nu nog topambtenaar bij de Europese Unie in Brussel. Van Huffelen zit in de Eerste Kamer en leidt het Gemeentelijk Vervoersbedrijf in Amsterdam.

Lees ook:

Twee D66-staatssecretarissen moeten problemen Belastingdienst aanpakken

Menno Snel 

Vijlbrief gaat zich ontfermen over het innen van belastingen en de hervorming van de Belastingdienst.

Van Huffelen wordt verantwoordelijk voor de uitbetaling van toeslagen en voor de douane. Die laatste moet zich dus storten op de toestand met de toeslagenaffaire, waar uiteindelijk Menno Snel over viel.

Bekijk deze video op RTL XL

In deze video kun je zien hoe de toeslagenaffaire Menno Snel fataal werd.

Duizenden ouders werden door de Belastingdienst ten onrechte van fraude beschuldigd en kwamen door de toeslagenaffaire in grote financiële problemen terecht.

Twijfels

Vanwege de toeslagenaffaire kondigde minister Wopke Hoekstra aan dat de Belastingdienst op de schop gaat. De Tweede Kamer gaf afgelopen week aan twijfels te hebben of de Belastingdienst – waar 30.000 ambtenaren werken – de reorganisatie wel aankan.

Volgens minister Wopke Hoekstra is het een proces ‘dat jaren gaat duren’.

Slachtoffer toeslagenaffaire doet verhaal:

Bekijk deze video op RTL XL

Boete op boete: moeder Jolanda in diepe schulden door Belastingdienst

RTL Nieuws; D66  Belastingdienst  Toeslagenaffaire Belastingdienst  Nederland

‘Vijlbrief en Van Huffelen zijn nieuwe staatssecretarissen van Financiën’

NU 26.01.2020 De D66’ers Alexandra van Huffelen en Hans Vijlbrief worden aangesteld als de nieuwe staatssecretarissen van Financiën, melden politieke bronnen zondag aan de NOS. Zij volgen Menno Snel op, die eind vorig jaar vertrok vanwege de kinderopvangtoeslagaffaire.

Van Huffelen (51) heeft een primeur te pakken: ze wordt de eerste vrouwelijke bewindspersoon ooit op het ministerie van Financiën. Ze is nu Eerste Kamerlid voor D66 en directeur van het Gemeentelijk Vervoersbedrijf in Amsterdam. Daarvoor was ze onder meer wethouder in in Rotterdam.

Vijlbrief (56) is als ambtelijk voorzitter van de Eurogroep een van de topambtenaren van de EU. Daarvoor was hij onder meer onderdirecteur van het Centraal Planbureau en werkte hij jarenlang als topambtenaar bij Financiën.

Volgens de NOS wordt Van Huffelen verantwoordelijk voor de Douane. Ook zal zij zich buigen over de toeslagaffaire. Honderden ouders werden door de Belastingdienst ten onrechte aangemerkt als fraudeur. Zij moesten grote bedragen terugbetalen, wat in sommige gevallen leidde tot ernstige financiële en persoonlijke problemen. Van Huffelen moet uitzoeken hoeveel mensen slachtoffer zijn geworden van die fraudeaanpak en de gedupeerden compenseren.

Vijlbrief krijgt de Belastingdienst in zijn portefeuille en komt aan het hoofd te staan van een grondige hervorming. Na het vertrek van staatssecretaris Snel maakte minister Hoekstra van Financiën bekend dat de fiscus wordt opgesplitst in drie onderdelen: de Douane en de Dienst Toeslagen zullen worden losgekoppeld. Ook wordt Vijlbrief verantwoordelijk voor de vliegtaks en de CO2-belasting die het kabinet wil instellen.

Volgens de bronnen zullen Van Huffelen en Vijlbrief dinsdag door premier Mark Rutte worden ontvangen in het Torentje en worden zij woensdag beëdigd.

Lees meer over: Politiek  Binnenland

D66’ers Vijlbrief en Van Huffelen nieuwe staatssecretarissen Financiën

NOS 26.01.2020 De D66’ers Hans Vijlbrief en Alexandra van Huffelen worden de nieuwe staatssecretarissen van Financiën. Haagse bronnen zeggen dat tegen de NOS.

Vijlbrief en Van Huffelen nemen de taken over van Menno Snel. Die trad vorig jaar december af vanwege de affaire rond de kinderopvangtoeslag. Honderden ouders werden daarbij onterecht als fraudeur aangemerkt door de belastingdienst. Ze moesten in sommige gevallen tienduizenden euro’s terugbetalen zonder dat ze iets fout hadden gedaan.

Eurogroep

De benoeming van Vijlbrief (56) is opvallend. Hij is sinds 2017 ambtelijk voorzitter van de Eurogroep, een van de belangrijkste functies bij de Europese Unie. Hij zou nog zeker een jaar op die post zitten. Nu hij die functie opgeeft, verliest Nederland een invloedrijk ambtenaar aan de top van de Eurogroep.

Vijlbrief kent het ministerie van Financiën goed. Hij was jarenlang topambtenaar op het departement. Daarvoor was hij onder meer onderdirecteur van het Centraal Planbureau.

Eerste vrouw

Van Huffelen (51) wordt de eerste vrouwelijke bewindspersoon ooit op het ministerie van Financiën. Ze is nu nog directeur van het Gemeentelijk Vervoersbedrijf in Amsterdam en Eerste Kamerlid voor D66.

Daarvoor was ze onder meer wethouder in Rotterdam. Ze zat in hetzelfde college van burgemeester en wethouders als Hugo de Jonge, de huidige minister van Volksgezondheid.

Van Huffelen krijgt de toeslagenaffaire in haar portefeuille. Ze moet onder meer de gedupeerde ouders compenseren en in kaart brengen hoeveel mensen slachtoffer zijn geworden van de fraudeaanpak van de belastingdienst. Binnenkort komt de commissie Donner met haar eindrapport. Daarin moet duidelijk worden hoeveel ouders gedupeerd zijn en waar zij recht op hebben.

Daarnaast moet ze een begin maken met de hervorming van het toeslagenstelsel. Het kabinet besloot al eerder dat dit stelsel niet werkt. Ook wordt Van Huffelen verantwoordelijk voor de douane.

Hervormen

Vijlbrief moet de belastingdienst gaan aansturen. Hij krijgt de opdracht die dienst grondig te hervormen. Minister Hoekstra van Financiën kondigde na het vertrek van Snel aan dat de belastingdienst wordt opgeknipt in drie onderdelen. De Douane en de Dienst Toeslagen worden afgesplitst.

De oud-topambtenaar wordt ook verantwoordelijk voor de vliegtaks en de CO2-belasting die het kabinet wil invoeren. Daarnaast moet hij een einde maken aan belastingontwijking.

Dinsdag worden de nieuwe bewindspersonen ontvangen door premier Rutte op het Torentje.

Vijlbrief en Van Huffelen worden staatssecretaris Financiën

MSN 26.01.2020 Alexandra van Huffelen en Hans Vijlbrief worden voor D66 de nieuwe staatssecretarissen van Financiën. Ze nemen het werk van de opgestapte Menno Snel over, bevestigen Haagse bronnen na berichtgeving van de NOS.

Vijlbrief is nu nog topambtenaar bij de Europese Unie in Brussel. Van Huffelen zit in de Eerste Kamer en leidt het Gemeentelijk Vervoersbedrijf in Amsterdam.

Twee nieuwe staatssecretarissen Financiën: D66’ers Vijlbrief en Van Huffelen

AD 26.01.2020 De D66’ers Hans Vijlbrief en Alexandra van Huffelen worden de nieuwe staatssecretarissen van Financiën. Dat bevestigen bronnen rond het kabinet. Alexandra van Huffelen is daarmee de eerste vrouwelijke bewindspersoon op het ministerie van Financiën. De twee gaan woensdag aan de slag.

Vijlbrief en Van Huffelen nemen de taken over van Menno Snel. Die trad vorig jaar december af vanwege de affaire rond de kinderopvangtoeslag. Waarschijnlijk duizenden ouders werden daarbij onterecht als fraudeur aangemerkt door de belastingdienst. Ze moesten in sommige gevallen tienduizenden euro’s terugbetalen zonder dat ze iets fout hadden gedaan. Het kabinet besloot daarna dat Snels post te zwaar was voor één persoon en twee mensen zijn plek moesten innemen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Vijlbrief (56) kent het ministerie goed. Hij was in het verleden thesaurier-generaal, een van de belangrijkste ambtelijke posten op het ministerie. Sinds 2018 is hij voorzitter van de ambtelijke werkgroep die de bijeenkomsten van de Europese ministers van Financiën voorbereid. Dat is een van de meest invloedrijke posten die Nederland in Brussel heeft. Onlangs werd zijn termijn verlengd tot 2022.

Opmerkelijk

Dat Vijlbrief de overgang naar Den Haag maakt is opmerkelijk. Niet alleen raakt Nederland een belangrijke post in Brussel kwijt. Ook was Vijlbrief naar verluidt bij de formatie van dit kabinet al een keer gevraagd. Toen viel de keus echter op Menno Snel die nog snel lid moest worden gemaakt van D66.

Vijlbrief moet nu in het laatste jaar dat het kabinet er nog zit de Belastingdienst onder zijn hoede nemen. Daar zijn veel problemen. De inning loopt niet goed, er is een tekort aan goede inspecteurs, de computersystemen haperen en het kabinet heeft al weer een nieuwe reorganisatie aangekondigd. De dienst moet worden opgeknipt in drie delen: belastingdienst, douane en toeslagen.

Directeur

Van Huffelen (51) is nu nog directeur van het Gemeentelijk Vervoersbedrijf in Amsterdam en sinds afgelopen juni ook Eerste Kamerlid voor D66. Daarvoor was ze onder andere wethouder Duurzaamheid in Rotterdam. In 2013 deed ze tevergeefs een gooi naar het partijvoorzitterschap van haar partij.

Van Huffelen moet zich als staatssecretaris over de afwikkeling van de toeslagenaffaire te buigen. De commissie Donner komt binnenkort met een tweede rapport over de kwestie. Daaruit moet duidelijk worden hoeveel ouders er precies zijn vermangeld in de bureaucratie van het systeem. Van Huffelen moet zorgen dat zij allemaal worden gecompenseerd.

Toeslagen

Daarnaast moet Van Huffelen een plan voor een nieuw toeslagensysteem maken. Het kabinet wil af van de manier waarop burger nu huur-, zorg en kinderopvangtoeslag krijgen. Nu is dat nog te ingewikkeld voor veel burgers waardoor ze in de problemen komen. Wie achteraf niet kan aantonen of hij wel recht heeft gehad op die toeslag, moet in een klap een enorm bedrag terugbetalen.

Dit kabinet zal zo’n nieuw systeem niet meer doorvoeren, heeft premier Mark Rutte al gezegd. Dat zal een volgend kabinet pas doen. En ook de reorganisatie van de Belastingdienst zal niet overhaast worden doorgevoerd, heeft minister Wopke Hoekstra (Financiën) al aangekondigd.

Gewaarschuwd

De Belastingdienst is flink in de problemen gekomen sinds die in 2005 niet alleen belasting int maar ook geld is gaan uitkeren in de vorm van toeslagen. Hoewel ambtenaren gewaarschuwd hadden dat de dienst er niet op berekend was, duwde de politiek het idee toch door. Al vanaf het begin ging het mis. Mensen kregen te laat hun geld en het systeem bleek erg fraudegevoelig.

Eerder sneuvelde ook staatssecretaris Frans Weekers door de problemen met het systeem en in december dus Menno Snel. Het kabinet wil dat in de toekomst een aparte dienst verantwoordelijk wordt voor de toeslagen. Eerdere plannen om het systeem te veranderen liepen op niets uit. Zo wilde het vorige kabinet de kinderopvangtoeslag niet meer uitkeren aan de ouders maar aan de crèches zelf, zodat die dat konden verrekenen met de rekening die ouders daarna moesten betalen. Dat bleek te ingewikkeld.

D66’ers Vijlbrief en Van Huffelen nieuwe staatssecretarissen Financiën

Telegraaf 26.01.2020 Hans Vijlbrief en Alexandra van Huffelen worden de nieuwe staatssecretarissen van Financiën. Zij nemen het stokje over van de voor de kerst opgestapte Menno Snel.

Bronnen rond de coalitie melden dat Vijlbrief zich gaat ontfermen over de belastingen en dat Van Huffelen verantwoordelijk wordt voor de toeslagen en de douane.

D66 was op zoek naar twee staatssecretarissen na het opstappen van Snel vanwege het drama kinderopvangtoeslag. Begin dit jaar besloot de coalitie om hem te laten opvolgen door twee bewindspersonen. Sindsdien heeft minister Wopke Hoekstra tijdelijk de verantwoordelijkheid.

Van Huffelen wordt nu verantwoordelijk voor de toeslagen en de douane. Ze moet aan de slag met het meest gevoelige gedeelte van de portefeuille: het compenseren van de duizenden gedupeerde ouders. Daarnaast wordt van haar verwacht dat ze een aanzet geeft voor het hervormen van het toeslagenstelsel.

Ze komt daarvoor over van de GVB, het openbaarvervoerbedrijf van Amsterdam. Van Huffelen is een betrekkelijke nieuweling in politiek Den Haag. Sinds de Provinciale Statenverkiezingen zit ze wel als senator in de Eerste Kamer voor D66.

Vijlbrief gaat zich richten op de belastinginning en mag in die rol ook een opzet maken voor de hervorming van de Belastingdienst en het belastingstelsel. Minister Hoekstra bracht begin dit jaar naar buiten dat het kabinet de dienst in drie delen wil opknippen: belastingen, toeslagen en douane.

Vijlbrief is nu nog ambtelijk voorzitter van de Eurogroep, een topbaan in Brussel. In die functie werd hij vlak voor het opstappen van Snel nog voor twee jaar herbenoemd. Daarvoor was Vijlbrief zeven jaar topambtenaar op het ministerie van Financiën, hij is dus bekend met het departement.

De planning is nu dat de twee staatssecretarissen dinsdag door premier Rutte worden ontvangen op het Torentje, woensdag volgt dan de beëdiging.

Bekijk meer van; overheid overheidsbeleid Hans Vijlbrief Alexandra van Huffelen Menno Snel Ministerie van Financiën

januari 26, 2020 Posted by | 2e kamer, Belastingdienst, commissie donner, commissie-Donner, debat, Frans Weekers, kinderopvangtoeslagaffaire, menno snel, Menno Snel D66, Rutte 3, Staatssecretaris Menno Snel, Staatssecretaris Menno Snel D66, toeslagen, toeslagenaffaire, tweede kamer, Wopke Hoekstra | , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 8

De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 7

AD 13.01.2020

Nieuwe reorganisatie Belastingdienst

De Belastingdienst gaat op de schop. Het kabinet deelt de Belastingdienst op in drie stukken na de problemen rond de kinderopvangtoeslag. De onderdelen Toeslagen en Douane worden losgemaakt van de rest van de organisatie.

AD 21.01.2020

Telegraaf 13.01.2020

Directeur-generaal

Die twee onderdelen en de Belastingdienst zelf krijgen elk een eigen directeur-generaal. schrijft minister Wopke Hoekstra (Financiën) zaterdag 11.01.2020 in een brief aan de Tweede Kamer. De afsplitsing is onderdeel van een reorganisatie. Voor de fiscus is nu nog één directeur-generaal verantwoordelijk.

Telegraaf 10.01.2020

Vrijdag 10.01.2020 werd al bekend dat de hoogste ambtenaar van de Belastingdienst ook opstapt naar aanleiding van de affaire.

Kortom, Directeur-generaal Jaap Uijlenbroek vertrekt op korte termijn..

AD 13.01.2020

Staatssecretaris en de portefeuille 

Minister van Financiën Wopke Hoekstra verwacht dat de opvolger van de opgestapte staatssecretaris Menno Snel binnen een maand gevonden zal zijn. Eerst wordt nog gekeken of de aansturing van de Belastingdienst anders moet, zo zei hij na afloop van de Ministerraad.

Volgens Haagse bronnen liggen er verschillende scenario’s op tafel om de Belastingdienst beter te laten functioneren. De problemen binnen de Belastingdienst zijn zo groot dat er meerdere bewindspersonen voor nodig zijn, melden bronnen aan de NOS.

Telegraaf 14.01.2020

Zo is er de optie om niet één maar twee staatssecretarissen aan te stellen, zodat het loodzware takenpakket van de staatssecretaris over twee personen kan worden verdeeld. De extra staatssecretaris komt op Financiën.

Volgens Haagse bronnen zou er ook overeenstemming zijn over opsplitsing van de portefeuille die eerder aan D66’er Menno Snel toebehoorde, maar is het de vraag welke partij de extra staatssecretaris mag leveren.

Betrokkenen rekenen erop dat D66 in ieder geval de fiscale kant van Snels vroegere portefeuille zal claimen. Daarbij gaat het hoofdzakelijk om belastingwetgeving. Wie vervolgens verantwoordelijk wordt voor de Belastingdienst is een vraag die in coalitieverband moet worden beantwoord.

Over de vermoedelijke aanstelling van deze twee staatssecretarissen die verantwoordelijk worden voor de Belastingdienst zegt Hoekstra dat hij en premier Rutte eerst willen overleggen met de coalitiepartijen. “Ik wil het in de juiste volgorde doen.” Het overleg tussen het kabinet en de coalitiepartijen is maandagmorgen 13.01.2020.

Telegraaf 17.01.2020

Stelsel op schop

Een van hen moet zich richten op het innen van belasting en op fiscale wetgeving, de ander is verantwoordelijk voor de afdelingen Toeslagen en de Douane. Een van de twee nieuwe staatssecretarissen op Financiën moet de komende maanden werken aan een plan om het toeslagenstelsel te herzien.

Dat plan moet na de eerstvolgende Tweede Kamerverkiezingen worden aangeboden aan partijen die het nieuwe kabinet gaan vormen, vindt premier Mark Rutte. Een grote meerderheid van de Tweede Kamer wil inmiddels ook dat het stelsel op de schop gaat.

Telegraaf 14.01.2020

2 maal D66 Staatssecretaris

De afgetreden staatssecretaris van Financiën Menno Snel krijgt definitief twee opvolgers, die allebei lid zijn van D66. Dat heeft de regeringscoalitie vandaag besloten tijdens het wekelijks coalitieberaad op maandag 13.01.2020 , zo zei fractieleider Rob Jetten zojuist na afloop. De taken van Snel zijn te zwaar voor één opvolger, vinden de regeringspartijen.

D66 zoekt niet één maar twee staatssecretarissen. Eén daarvan moet zich buigen over de afdeling Toeslagen, een glibberig terrein. D66 krijgt hieraan een hele kluif aan het vinden van maar liefst twee staatssecretarissen voor financiën.

De een krijgt de politieke leiding over de Belastingdienst, de ander moet de problemen bij de afdeling Toeslagen oplossen. Beide zijn loodzware klussen, ook al zit het kabinet er nog maar relatief kort, tot de volgende verkiezingen in maart volgend jaar.

Bij de formatie van het huidige kabinet was de staatssecretaris van financiën een van de laatste posten die werden ingevuld. D66 wist Menno Snel weg te halen bij de Nederlandse Waterschapsbank. Hij werd met spoed lid van D66 voordat hij eind oktober 2017 aan het werk ging. Hij kreeg heel lang van alle kanten lof en waardering in de Tweede Kamer maar struikelde uiteindelijk toch over het echec met de kinderopvangtoeslag.

Jetten zei zo snel mogelijk aan de slag te gaan om twee geschikte kandidaten te vinden. Een van de staatssecretarissen zal zich daarbij richten op de belastinginning en de hervorming van het fiscale stelsel en de andere staatssecretaris wordt verantwoordelijk voor de Toeslagen en de Douane.

In december besloot D66-staatssecretaris Snel op te stappen vanwege de affaire met de kinderopvangtoeslag. De Belastingdienst had bij een groot aantal gezinnen onterecht de kinderopvangtoeslagen stopgezet en dat bracht gedupeerde gezinnen in grote problemen.

Minister van Financiën Wopke Hoekstra grijpt in bij de Belastingdienst. De onderdelen toeslagen en douane worden afgesplitst en de hoogste ambtenaar ruimt het veld. Ingrijpender hervormingen zijn volgens hem nodig, maar allerminst eenvoudig. ,,We moeten oppassen voor nog grotere brokken.”

Het einde van de toeslagenaffaire is nog lang niet in zicht. Duizenden mensen wachten nog altijd op een oordeel over compensatie, nadat de Belastingdienst hun toeslag ten onrechte stopzette en terugvorderde. Toch vindt minister van Financiën Wopke Hoekstra het nú tijd om de Belastingdienst anders te organiseren, zo maakte hij reeds eerder bekend.

Ok, ik heb binnenkort een nieuwe baan !! Wat is het probleem ???

Nieuwe baan Topambtenaar Jaap Uijlenbroek

Vertrekkend Topambtenaar Jaap Uijlenbroek van de Belastingdienst wordt de nieuwe gemeentesecretaris van de gemeente Den Haag, melden bronnen aan NOS en Omroep West. In die functie wordt Uijlenbroek, als eerste beleidsadviseur voor het college van burgemeester en wethouders, de hoogste ambtenaar op het Haagse stadhuis.

De gemeente Den Haag moest sinds maart op zoek naar een nieuwe gemeentesecretaris, nadat Peter Hennephof afscheid nam. Hij kon er naar eigen zeggen ‘zijn ei niet kwijt’ en vertrok daarom al na 1,5 jaar. Zijn vertrek ging op 1 juni in. Dineke ten Hoorn Boer is sindsdien waarnemend gemeentesecretaris.

Dat Belastingdienstbaas Jaap Uijlenbroek, de man die er binnenkort bij de fiscus uitvliegt na de toeslagenaffaire, mogelijk de hoogste ambtenaar bij de gemeente Den Haag wordt, leidt tot ophef.

In de stad Den Haag wordt geschokt gereageerd. Lokale partij Groep De Mos heeft een spoeddebat aangevraagd. Raadslid Ralf Sluijs rept van een ’bizarre transfer’. „Iemand die duizenden gezinnen tot de rand van de afgrond bracht, doodleuk hier laten werken. No Way!”

De gemeente Den Haag heeft het nog niet bevestigd. Uit de brief die minister Hoekstra (Financiën) zaterdag naar de Tweede Kamer stuurde valt op te maken dat het bedje van Uijlenbroek hoe dan ook wel gespreid is. De vertrekkende fiscusbaas ’wordt bijzonder adviseur’ bij de Algemene Bestuursdient (ABD) en ’zal zich richten op werkzaamheden buiten het ministerie van Financiën’.

AD 25.01.2020

De Algemene Bestuursdienst is een soort banenpoule voor hoge ambtenaren, waaruit ministeries en andere overheden kunnen putten. Ook hoge ambtenaren die enorme missers hebben gemaakt komen erin terecht.

lees: Ophef om nieuwe baan belastingdienstbaas Telegraaf 12.01.2020

lees: Baas Belastingdienst nieuwe topambtenaar Den Haag Den HaagFM 11.01.2020

lees: Baas Belastingdienst nieuwe topambtenaar Den Haag OmroepWest 11.01.2010

lees: Topman Belastingdienst wordt hoogste ambtenaar Den Haag AD 11.01.2020

Telegraaf 21.01.2020

Terugblik;

De Belastingdienst is al jaren een zorgenkindje van de overheid. Het toeslagensysteem geldt als moeilijk uitvoerbaar, met als dieptepunt de toeslagenaffaire, waarin duizenden ouders ten onrechte werden beschuldigd van fraude met de kinderopvangtoeslag.

Een van de gedupeerden was Angela Sanches. Zij zit op een schuld van 100.000 euro en deed in november haar verhaal, aldus Gedupeerde kinderopvangtoeslag: ‘Ik ben geen crimineel’.

Bij de reorganisatie hoort ook dat de dienst meer oog krijgt voor “de menselijke maat”. Om dat te bereiken worden er twee functies in het leven geroepen, waar medewerkers misstanden kunnen melden.

Ruimhartige vertrekregeling

De reorganisatie is de tweede in vijf jaar tijd. In 2015 ging de dienst op de schop om de ICT te verbeteren en jonge medewerkers aan te trekken.

Dat ging verkeerd, omdat veel ervaren medewerkers vertrokken door een ruimhartige vertrekregeling. De toenmalige topman van de Belastingdienst stapte in 2017 op.

Eerder werd de Belastingdienst in verlegenheid gebracht door een uit de hand gelopen ICT-project. Vanaf 2005 werd aan een systeem gewerkt dat alle aangiften en toeslagen moest verwerken. Maar dat bleek veel lastiger dan gedacht en in 2014 werd na negen jaar proberen de stekker uit het project gehaald. Het kostte 203 miljoen euro.

De huidige reorganisatie gaat mogelijk jaren duren, blijkt uit een persbericht van het ministerie van Financiën. “Sommige van de noodzakelijke veranderingen om de Belastingdienst duurzaam te verbeteren kunnen op korte termijn worden gerealiseerd. Tegelijkertijd zullen andere onderdelen jaren vergen.”

Nasleep

Een deel van de ouders van wie onterecht kinderopvangtoeslag is teruggevorderd, gaat niet akkoord met de schadevergoeding die de Belastingdienst heeft geboden. Dat meldt Trouw zaterdag.

De krant schrijft dat de groep, die uit ongeveer vijftig gedupeerden uit Eindhoven bestaat, via hun advocaat de Belastingdienst wil dwingen een beter voorstel te doen.

Fraude

In totaal werd in deze zaak de toeslag van ruim 300 ouders stopgezet omdat fraude werd vermoed bij een Eindhovens gastouderbureau. Ouders moesten duizenden tot tienduizenden euro’s terugbetalen. De meeste betrokken ouders kregen voor Kerstmis een deel van de schadevergoeding uitbetaald.

In een brief aan deze ouders bood de inmiddels afgetreden staatssecretaris Snel nogmaals zijn excuses aan voor de moeilijke omstandigheden waarin de ouders zijn gebracht en voor het onterecht bestempelen als fraudeur. Het uiteindelijke compensatiebedrag kan nog hoger uitvallen, bijvoorbeeld als zij juridische bijstand hebben gehad of andere kosten hebben gemaakt.

Meer weten over de misstanden die ontstonden door de toeslagenaffaire bij de Belastingdienst, lees hier verder.

Dossier Kinderopvangtoeslag Trouw

dossier “Toeslagenaffaire” AD

Zie verder:

lees: Kamerbrief uitkomsten IV-portfolioproces Belastingdienst (Tweede Kamer) 21.01.2020

lees: Bijlage 1 Rapport EY 31.10.2019

lees: Bijlage 2 Rapport KPMG 03.12.2019

lees: Versterken besturing Belastingdienst 11.01.2020

lees: Dossierinzage ouders kinderopvangtoeslag 07.01.2020

lees: Stand van zaken uitbetaling compensatie CAF 11 24.12.2019

lees: Uitnodiging voor een gesprek met de Minister-President en de Minister van Financien  20.12.2019

lees: Gesprek met verschillende betrokken ouders in het kinderopvangdossier 19.12.2019

lees: Kamerbrief compensatie ouders CAF 11 en gedane toezeggingen 17.12.2019

lees: Bijlage 1 Antwoord Kamervragen over stopzetting van kinderopvangtoeslag 13.12.2019

lees: Bijlage 2 Brief staatssecretaris wel compensatie 17.12.2019

lees: Bijlage 3 Brief Toeslagen wel compensatie 17.12.2019

lees: Bijlage 4 Brief staatssecretaris geen compensatie 17.12.2019

lees: Bijlage 5 Brief van Toeslagen geen compensatie 17.12.2019

lees: Bijlage 6 Verzamelbesluit toeslagen proportioneel terugvorderen

lees: Bijlage 7 Instellingsbesluit Commissie van onafhankelijke deskundigen CAF Toeslagen 16.12.2019

lees: Bijlage 8 Cases en situaties schrijnende gevallen

lees: notitie vervolging ambtsmisdrijven 28.11.2019

Zie ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 6

Zie dan ook:  Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 5 – commissie Donner

Zie verder dan ook:  Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 4 – commissie Donner

en zie dan ook nog: Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 3

en zie verder dan ook: Voorheen Staatssecretaris Eric Wiebes VVD en staatssecretaris Menno Snel (Financiën) het Gedonder met de belastingdienst – deel 2

en verder zie dan ook nog: Staatssecretaris Eric Wiebes VVD en het Gedonder met de belastingdienst deel 1

Verzet binnen fiscus tegen nieuw aangiftesysteem ondernemers

Telegraaf 22.01.2020 Het nieuwe aangiftesysteem van de Belastingdienst voor ondernemers stuit op veel verzet. Bij ondernemers, Kamerleden, maar ook medewerkers van de fiscus zelf is er weerstand tegen het systeem.

Dat blijkt uit een presentatie die de Belastingdienst eind oktober heeft gegeven op een evenement van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten over het nieuwe systeem, dat eHerkenning heet.

De fiscus signaleert daarin binnen eigen gelederen verzet tegen dat nieuwe inlogportaal, waarmee honderdduizenden ondernemers vanaf het begin van dit jaar verplicht moeten inloggen om hun aangifte te doen. Dat is volgens de fiscus veiliger in het nieuwe systeem.

Maar medewerkers hebben vraagtekens bij de invoer van eHerkenning. „Ook intern is er weerstand tegen implementatie van eHerkenning”, valt te lezen in de presentatie. „Interne communicatie vraagt aandacht.”

’Politiek risico’

De fiscus had ook al voorzien dat de problemen bij de invoer van eHerkenning een ’politiek risico’ zouden zijn. „Betrokkenheid ambtelijke top is noodzakelijk”, waarschuwt de Belastingdienst-medewerker daarom in de presentatie. CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt, die al meerdere vragen stelde over eHerkenning bij de Belastingdienst, is geschrokken van de presentatie. „Dit geeft wel een behoorlijk inzicht in de problemen.”

Dat het aangiftesysteem ondanks de weerstand toch ingevoerd wordt, vindt Kamerlid Eppo Bruins (ChristenUnie) typerend voor de problemen bij de fiscus. „Als er signalen van onderuit de organisatie komen dat het niet goed gaat, moet je het proces meteen stilleggen.”

Terug naar de tekentafel

Daar sluit VVD’er Helma Lodders zich bij aan. „Als ik lees dat er op de werkvloer bij de Belastingdienst weerstand is tegen het systeem, dan denk ik dat een terugkeer naar de tekentafel een goed idee is.”

Volgens een woordvoerder van de Belastingdienst is de weerstand binnen de fiscus tegen eHerkenning de afgelopen periode af zou zijn genomen, omdat de medewerkers van de fiscus inmiddels beter geïnformeerd zijn over het systeem.

De coalitie-Kamerleden zijn niet over de snelle invoering van eHerkenning te spreken. Zij wijzen erop dat de wettelijke basis daarvoor lijkt te ontbreken, omdat de wet digitale overheid nog niet door de Tweede Kamer is behandeld. D66-Kamerlid Steven van Weyenberg vindt het ’onverstandig’ en ’vreemd’ dat het portaal nu al wordt ingevoerd, voor die wetsbehandeling.

eHerkenning

Ook ondernemers bokken tegen het aangifteportaal. De kosten zijn voor hen de steen des aanstoots. Want zij moeten zo’n 30 tot 45 euro per jaar betalen om eHerkenning aan te schaffen. Aangifte doen gaat dus geld kosten. VNO-NCW en MKB Nederland eisen daarom compensatie voor de aanschafkosten. „Dat kan eenvoudig verrekend worden met de aangifte”, stelt een woordvoerder van de werkgeversclubs.

Van Weyenberg begrijpt die frustratie: „Ik snap dat de beveiliging beter moet. Maar waarom moet je betalen om aangifte te doen, kan dat niet anders?”

In de presentatie duikt ook nog op dat er 60.000 belastingplichtige organisaties zijn waarvoor eHerkenning helemaal niet beschikbaar is. Dat komt omdat ze niet ingeschreven staan bij de Kamer van Koophandel.

Zonder die inschrijving kunnen ze geen eHerkenning aanschaffen en dus geen aangifte voor de loonheffing en de winstbelasting doen. Dat gaat bijvoorbeeld om kerkgenootschappen of goede doelen.

’Bizar’

„Dat geeft aan dat er onvoldoende over nagedacht is en wat de gevolgen van deze invoering zijn”, zegt Lodders. Bruins noemt het ’bizar’ en ’een groot probleem’. Hij vraagt samen met Omtzigt aan minister Hoekstra (Financiën) hoe kerkgenootschappen straks aangifte moeten doen.

Volgens de woordvoerder van de Belastingdienst geldt voor de 60.000 partijen grotendeels dat ze aangifte voor de omzetbelasting moeten doen. Dat kan vooralsnog via het oude portaal. Er blijven volgens de zegsman dan nog wel een paar honderd partijen over die eHerkenning wel nodig hebben, maar het niet aan kunnen schaffen.

Die hebben in november een brief van de fiscus gekregen dat ze hun aangifte moeten uitbesteden aan een adviseur of dat ze een commercieel administratiepakket moeten kopen.

Een commissie onder leiding van oud-minister Piet Hein Donner kijkt naar de mensen die in zogenoemde CAF-zaken mogelijk onterecht van fraude zijn beschuldigd. Ⓒ ANP

Nieuw rapport toeslagenaffaire commissie-Donner wederom vertraagd

Telegraaf 22.01.2020 Het nieuwe rapport van de commissie-Donner over de toeslagenaffaire bij de Belastingdienst verschijnt pas volgende maand, in plaats van eind januari. Ingewijden verwachten dat het rapport in de eerste helft van februari naar buiten komt.

De publicatie van het rapport, dat naar verwachting meer duidelijkheid zal bieden over de omvang van de affaire, was al eerder uitgesteld. In een debat over de Belastingdienst liet Hoekstra al doorschemeren dat het rapport mogelijk niet voor het einde van deze maand naar buiten komt, zoals eerder aan de Kamer toegezegd.

Een commissie onder leiding van oud-minister Piet Hein Donner kijkt naar de mensen die in zogenoemde CAF-zaken mogelijk onterecht van fraude zijn beschuldigd. In zijn eerste rapport oordeelde Donner snoeihard over de gang van zaken bij de afdeling Toeslagen, en adviseerde het kabinet de gedupeerden te compenseren.

Bekijk meer van; bedrog belastingen Piet Hein Donner Den Haag Belastingdienst

Rutte wil af van het toeslagensysteem, kabinet gaat alternatieven voorbereiden

NOS 21.01.2020 Premier Rutte wil af van het toeslagensysteem, waarbij zorgtoeslag, huurtoeslag en kinderopvangtoeslag worden uitgekeerd door de Belastingdienst. Rutte wil alternatieven klaar hebben voor het nieuwe kabinet dat na de komende verkiezingen in 2021 aantreedt.

Dat zei hij in het Kamerdebat over de affaire met de kinderopvangtoeslag. Rutte: “Dat 7 miljoen mensen alleen al een zorgtoeslag krijgen, dat wil je natuurlijk niet. Dat moet op een eenvoudiger manier met het inkomen verrekend worden.”

De nieuwe D66-staatssecretaris die de afdeling Toeslagen van de Belastingdienst onder zich krijgt, gaat ermee aan de slag. Rutte spreekt van een grote klus, waarbij geen taboes gelden. “Anders gaat het niet lukken.”

Wie de nieuwe staatssecretarissen op Financiën worden, is nog niet bekend.

Waarschuwingen

De toeslagen zijn in 2005 ingevoerd met brede politieke steun. Wel waren er toen al waarschuwingen dat het niet verstandig was de organisatie die is ingericht op het innen van geld, de Belastingdienst, ook verantwoordelijk te maken voor het uitkeren van geld.

Inmiddels zijn de meeste politieke partijen om. Ze vinden dat het toeslagensysteem niet werkt, en dat het burgers in de problemen brengt. Dat komt mede doordat er eerst geld wordt uitgekeerd, en pas achteraf wordt gecontroleerd of iemand er wel recht op heeft. Daardoor komen mensen soms in de schulden terecht.

In de affaire met de kinderopvangtoeslagen moesten honderden en mogelijk zelfs duizenden ouders ten onrechte geld terugbetalen, soms tienduizenden euro’s.

Bekijk ook;

Kamerbrede kritiek op Hoekstra’s reorganisatieplannen Belastingdienst

NU 21.01.2020 Meerdere partijen hebben dinsdag tijdens een debat in de Tweede Kamer vragen gesteld bij de plannen van CDA-minister Wopke Hoekstra (Financiën) om de Belastingdienst op te knippen. Niet alleen de oppositie, maar ook coalitiepartijen VVD, D66 en ChristenUnie vragen zich af waarom Hoekstra heeft gekozen voor het opknippen van de organisatie. Ook het CDA is kritisch.

Hoekstra, die na het aftreden van staatssecretaris Menno Snel de portefeuille tijdelijk overneemt, kondigde onlangs aan de Belastingdienst rigoureus te reorganiseren.

De dienst wordt opgeknipt in drie diensten: Belastingen, Toeslagen en Douane met ieder een eigen ambtelijke top en twee staatssecretarissen.

Kamer wijst op risico’s bij te snelle reorganisatie

Meerdere parlementariërs wezen in het debat op een rapport waaruit blijkt dat een te snelle ontvlechting van Toeslagen en het fiscale deel van de Belastingdienst een risico is voor de continuïteit en de dienstverlening aan burgers. Naast de kinderopvangtoeslag kampt de fiscus al jaren met grote ict-problemen en personeelswerving.

Henk Nijboer (PvdA) vroeg zich af waarom Hoekstra de Belastingdienst zo snel wil reorganiseren, nog voordat de vervangers van Snel zijn begonnen. GroenLinks-Kamerlid Bart Snels noemde de plannen “onverstandig” en vindt dat het kabinet de opsplitsing moet heroverwegen.

Opvallend is dat ook de coalitie vraagtekens heeft.”Waarom komen er meer koks in de keuken?” wilde VVD’ers Helma Lodders weten. Steven van Weyenberg (D66): “Wie wordt er verantwoordelijk voor de ict? En wie voor de Belastingtelefoon? Waarom is voor deze vorm gekozen?” Ook CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt toonde zich kritisch. Hij wil dat het takenpakket en de invulling van de verantwoordelijkheden kunnen worden aangepast.

Als het aan VVD, D66 en ChristenUnie ligt, blijft de minister ook in de toekomst betrokken bij de drie nieuwe departementen en in het bijzonder bij de afhandeling van de kinderopvangtoeslag.

Volgens Hoekstra zijn de “hoofdcontouren helder” en wordt het volledige takenpakket en de verdeling bekend na de benoeming van de twee nieuwe staatssecretarissen. Hij zegde toe dat hij “absoluut” betrokken blijft bij de Belastingdienst en de afhandeling van de opvangtoeslagfraude.

Waardering voor bezoek Rutte, Kamer blijft kritisch

De Kamer debatteerde dinsdag met premier Mark Rutte en Hoekstra over de reorganisatieplannen en de afhandeling van de kinderopvangtoeslagaffaire.

In de Kamer klonk brede waardering voor de bijeenkomst met 200 gedupeerde ouders waar Rutte en Hoekstra maandag bij aanwezig waren. Naar eigen zeggen liet Rutte meerdere malen een traan vallen bij het horen van de verhalen van de ouders.

Tegelijkertijd bleef de Kamer kritisch. Zo vroegen Snels en Omtzigt om opheldering over een speciale ministeriële commissie waar onder meer de harde fraudeaanpak in zou zijn besproken. Premier Rutte was voorzitter van die commissie.

Volgens de premier is de keiharde fraudeaanpak nooit besproken. Ook is volgens Rutte niet terug te vinden wanneer precies en door wie is besloten op welk moment door de gaan met de uit de hand gelopen fraudejacht.

Dat er niets terug te vinden is, noemde Omtzigt “doodeng”. “Wat is dit voor overheid? De overheid houdt alles bij van de burger, maar wanneer de overheid een besluit neemt, met grote gevolgen voor de burgers, kan er niets worden gereconstrueerd.”

Premier Rutte zegde toe nogmaals na te gaan wat er kan worden gevonden en met een tijdlijn te komen.

Kamer wil deadline voor rapporten Donner

Daarnaast wees de Kamer erop dat het het enige waar mogelijk duizenden gedupeerde ouders iets aan hebben is dat zij zo snel mogelijk gecompenseerd worden voor de materiële en immateriële schade.

Zo wil SP’er Renske Leijten dat de Belastingdienst de verjaringstermijn loslaat, zodat ouders niet bij de rechter hun gelijk moeten halen.

Om daar stappen in te kunnen maken herhaalde Hoekstra dat het onderzoek van de commissie-Donner moet worden afgewacht. Die had vorige maand al de resultaten moeten presenteren, maar om onduidelijke redenen is de presentatie een maand uitgesteld.

De Kamer wilde weten wanneer dat onderzoek uiterlijk is afgerond. Ook het onderzoek naar het mogelijk etnisch profileren door de Belastingdienst van de gedupeerde ouders laat op zich wachten. Hoekstra kon daar geen uitsluitsel over geven, maar benadrukte dat het kabinet er alles aan doet om de ouders snel, maar op een zorgvuldige manier, te helpen.

In de toeslagenaffaire zette de Belastingdienst de opvangtoeslag waar ouders recht op hadden in veruit de meeste gevallen onterecht stop en vorderde voor tienduizenden euro’s terug, terwijl er geen bewijs voor fraude was. Duizenden ouders raakten in de financiële problemen.

Zowel de Tweede Kamer als het kabinet is het er eerder over eens geworden dat het toeslagenstelsel op de schop moet. Het kan echter jaren duren voordat er een nieuw systeem is; het is de bedoeling dat het nog uit te werken voorstel pas bij de volgende formatie op tafel komt.

Premier Rutte (VVD), minister Hoekstra (CDA) en SP-Kamerlid Leijten met dossiers van gedupeerde ouders. ANP

Tweede Kamer zet vraagtekens bij reorganisatie Belastingdienst

NOS 21.01.2020 Partijen in de Tweede Kamer hebben veel vragen over de reorganisatie van de Belastingdienst zoals die is voorgesteld door minister Hoekstra van Financiën. Dat blijkt in het debat over de Belastingdienst met Hoekstra en premier Rutte.

Hoekstra stelde de reorganisatie voor naar aanleiding van de affaire rond de kinderopvangtoeslag, waarbij ouders ten onrechte van fraude werden beschuldigd en in grote financiële problemen kwamen.

Het plan is om de Belastingdienst op te splitsen in drie delen: Douane, Toeslagen en de rest van de Belastingdienst. Elk deel krijgt een eigen ambtelijke leiding. Twee nog te benoemen staatssecretarissen worden politiek verantwoordelijk.

Ei van Columbus

GroenLinks ziet dit plan niet meteen zitten. “Het gaat om inkomens van miljoenen huishoudens, dan zijn toeslagen en belastingen toch niet als twee aparte zaken te zien?” vraagt Kamerlid Snels aan het kabinet.

CDA-Kamerlid Omtzigt vindt dat er nog discussie over de plannen mogelijk moet zijn. “Er komen twee nieuwe staatssecretarissen aan, die misschien een hele interessante mening over deze reorganisatie hebben.”

Ook regeringspartijen ChristenUnie en VVD vragen zich af of een grootscheepse reorganisatie wel verstandig is. “Ik zal eerlijk zijn”, zegt VVD-Kamerlid Lodders. “Het is mij nog niet duidelijk of we met de voorgestelde reorganisatie nu het ei van Columbus hebben gevonden.” De ChristenUnie wil helemaal van het toeslagensysteem af.

Hoekstra beloofde de Tweede Kamer geen overhaaste beslissingen te nemen. Maar sommige knelpunten moeten gewoon snel worden opgelost, zei hij. Als voorbeeld noemde hij de dienstverlening door de Belastingtelefoon.

Duurt lang

De PVV vindt dat D66 er lang over doet om twee nieuwe staatssecretarissen te vinden. Kamerlid Mulder: “Bij D66 is kennelijk heel veel ervaring met harddrugs, maar bij de Belastingdienst duurt het nu wel heel lang.”

D66 stelt niet te hebben geëist dat beide staatssecretarissen van D66 zijn. “Wij zaten daar open in, maar dit hebben de coalitiepartijen afgesproken”, zegt Kamerlid Van Weyenberg.

De vragen van de verschillende fracties gingen ook over hoe het nu staat met de regelingen voor de benadeelde ouders. Rutte en Hoekstra, die gisteren met gedupeerde ouders spraken, beloofden nogmaals zo snel mogelijk alle gedupeerde ouders te compenseren. Zij willen wel het tweede advies van de commissie-Donner afwachten, dat waarschijnlijk begin februari wordt gepresenteerd.

Vandaag maakte het OM ook bekend dat vier gedupeerden aangifte hebben gedaan. Meer details zijn daarover niet bekendgemaakt.

Bekijk ook;

’Hoekstra moet betrokken blijven bij fiscus’

Telegraaf 21.01.2020 De reorganisatie van de Belastingdienst moet ook de verantwoordelijkheid van minister Wopke Hoekstra (Financiën) worden. Coalitiepartijen D66, VVD en ChristenUnie willen dat de CDA-bewindspersoon samen met de twee nieuwe staatssecretarissen het voortouw neemt bij de fiscus.

Hoekstra moet ’eigenaar’ worden van de problematiek bij de Belastingdienst, zei D66-Kamerlid Steven van Weyenberg. Hij volgde daarmee de oproep van zijn coalitiegenoten van VVD en ChristenUnie aan de minister om ook betrokken te blijven bij het toeslagendossier en de reorganisatie van de fiscus.

Die zette Hoekstra zelf eerder deze maand in gang door aan te kondigen dat de Belastingdienst in drie delen op wordt geknipt met elk een eigen topambtenaar: belastingen, toeslagen en de douane. De coalitie koos er daarna voor om daar twee staatssecretarissen op te zetten om de vanwege de toeslagaffaire opgestapte Menno Snel op te volgen.

Omtzigt werd gepolst

Die twee nieuwe bewindspersonen worden allebei geleverd door D66, ondanks een poging van die partij om een deel van Snels erfenis te parkeren bij het CDA: bij Hoekstra zelf, of door CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt tot een van de twee staatssecretarissen te benoemen.

In het debat over de reorganisatie van de Belastingdienst probeerden VVD, D66 en ChristenUnie weer een deel van de verantwoordelijkheid voor de fiscus bij Hoekstra te parkeren. Hoekstra zei dat hij zich sinds de zomer al meer met de portefeuille van de staatssecretaris bemoeide en daar ook mee door te gaan. „Maar ik wil de nieuwe staatssecretarissen niet voor de voeten lopen”, zette hij daar als kanttekening bij.

Pieter Omtzigt (CDA). Ⓒ ANP

Omtzigt probeerde op zijn beurt de ook aanwezige minister-president Mark Rutte betrokken te houden bij het toeslagendossier. Dat vond de premier geen goed plan. „Ik kan dat niet over gaan nemen”, zei Rutte. „Dat gold ook voor andere grote dossiers als Groningen of MH17.”

Haalbaarheid reorganisatie

Vanuit de Kamer werden ook veel vraagtekens gezet bij de plannen voor de reorganisatie en de benoeming van twee staatssecretarissen en drie verschillende topambtenaren. „We kunnen niet elke dag het spelletje ’wie van de drie’ gaan spelen”, zei Van Weyenberg. „Ik neem aan dat vooraf na is gedacht wie voor welke zaken verantwoordelijk is?”

Omtzigt en Kamerlid Helma Lodders (VVD) vroegen Hoekstra om een concreet plan van aanpak uit te werken voor de reorganisatie. Lodders: „Daarin moet staan wat het einddoel is, hoe lang het gaat duren en wat het gaat kosten.”

De VVD’er wil ook dat getoetst wordt of de Belastingdienst de reorganisatie wel uit kan voeren. Daar maakt Kamerlid Eppo Bruins (ChristenUnie) zich ook zorgen om. „Kan de dienst dit wel aan?”, vroeg hij zich af. „Is ‘laten we weer eens reorganiseren’ niet een te makkelijke oplossing van het probleem?”

Kamer niet gerust op nieuwe reorganisatie Belastingdienst

AD 21.01.2020 Het plan om de Belastingdienst op te knippen stuit op onverwacht felle weerstand in de coalitie. Kamerleden vragen zich af of minister van Financiën Wopke Hoekstra er wel goed over heeft nagedacht. Zij willen de CDA’er ter verantwoording kunnen roepen als het straks wéér mis zou gaan.

Hoekstra wil de onderdelen Douane en Toeslagen weghalen bij de Belastingdienst en onderbrengen in drie aparte ambtelijke organisaties, zo kondigde hij onlangs aan. Ook komen er niet één, maar twee D66-staatssecretarissen die hun opgestapte partijgenoot Menno Snel zullen gaan opvolgen.

De Tweede Kamer heeft echter grote twijfel of de fiscus een nieuwe reorganisatie wel aankan, zo bleek gisteravond in een debat met Hoekstra en minister-president Mark Rutte.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

‘Grote risico’s’

Vooral de regeringspartijen lieten zich ongemeen kritisch uit. ,,Gaan meer koks in de keuken het gerecht beter maken?”, vroeg VVD-Kamerlid Helma Lodders zich hardop af. Zij wil dat Hoekstra vooraf toetst of de Belastingdienst bestand is tegen de veranderingen die Hoekstra wil doorvoeren.

De Kamer is vooral geschrokken van een alarmerende passage in een adviesrapport van de Algemene Bestuursdienst (ABD). Daarin wordt gewaarschuwd dat een ‘te snelle en volledige ontvlechting’ van de dienst Toeslagen uit de Belastingdienst ‘grote risico’s oplevert voor de continuïteit en de dienstverlening aan burgers’.

Houtje-touwtje

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt (CDA). © ANP

De Kamer maakt zich toch al grote zorgen over de wankele ict-infrastructuur bij de fiscus en de aanhoudende problemen bij de Belastingtelefoon. Zij moet er niet aan denken dat een reorganisatie bij de Belastingdienst de problemen nog groter maken.

,,De ict hangt nog steeds houtje-touwtje aan elkaar. Waarom moet het zo snel?”, aldus PvdA-Kamerlid Henk Nijboer. Daarnaast is het de Kamer onduidelijk welke ambtenaar en welke staatssecretaris straks nou precies waar over gaat. ,,Dat zorgt voor veel onrust bij ambtenaren”, stelde CDA’er Pieter Omtzigt.

Desondanks blijft het voorlopig gissen wat de Belastingdienst precies te wachten staat. Hoekstra wil de drie nieuwe directeuren eerst een plan laten opstellen om de onderdelen Toeslagen en Douane los te knippen van de Belastingdienst. Daarbij is de borging van de stabiliteit en continuïteit ‘van cruciaal belang’, aldus de minister.

,,Bij haast is niemand geholpen”, erkende Hoekstra. Ook al zal de nieuwe structuur niet onmiddellijk het ei van Columbus zijn, het is volgens hem wel noodzakelijk dat nu de bestuurlijke ‘flessenhals’ bij de Belastingdienst wordt aangepakt.

Hoofdpijndossier

De Kamer is er echter niet gerust op. Zij vinden bovendien dat Hoekstra zich in het verleden wel wat meer had kunnen bemoeien met het hoofdpijndossier van zijn staatssecretaris. Vooral VVD en D66 – die de afgelopen jaren beide een partijgenoot hierop zagen sneuvelen – willen voorkomen dat de CDA-minister een reorganisatieplan over de schutting van de nieuwe staatssecretarissen deponeert en er vervolgens zijn handen van aftrekt.

D66-Kamerlid Steven van Weyenberg riep Hoekstra op zich meer ‘eigenaar’ te tonen. Lodders kwam nog scherper uit de hoek: ,,Hoe blijft de minister betrokken bij een proces dat hijzelf begonnen is? Zal hij meer dan de afgelopen jaren betrokkenheid tonen bij de reorganisatie?”

De CDA-minister merkte op dat hij zich sinds afgelopen zomer al meer met de portefeuille van de staatssecretaris heeft bemoeid. Hoekstra: ,,Vanzelfsprekend ga ik daarmee door. Al moet ik ook niet de nieuwe staatssecretarissen voor de voeten willen lopen.”

Accountants kraken ruggengraat Belastingdienst in harde rapporten

RTL 21.01.2020 In een van de belangrijkste onderdelen van de Belastingdienst is van alles niet in de haak, blijkt uit twee onderzoeken. Het gaat om de ruggengraat van de dienst, namelijk de afdeling Informatievoorziening (IV) die gaat over alle informatie binnen de dienst.

De Belastingdienst is een van de belangrijkste organisaties van ons land, vanwege het innen van grofweg 1 miljard euro aan belastingen per werkdag. Iedere dag verstuurt de dienst zo’n 600.000 berichten over onder meer toeslagen, premies en invoerheffingen.

Om dit goed te kunnen doen, is het van het grootste belang dat alle onderdelen van de dienst over dezelfde informatie kunnen beschikken. Daar is het onderdeel Informatievoorziening voor, een van de negen onderdelen van de fiscus.

‘Niet in control’

Deze afdeling ontwerpt en beheert de IT-systemen waarmee de andere onderdelen het werk van de Belastingdienst uitvoeren. Bij dit onderdeel zijn zo’n 3000 mensen in dienst, daarnaast huurt het onderdeel ongeveer 800 externe krachten in. In totaal heeft de fiscus zo’n 30.000 mensen in dienst.

De afdeling is ‘niet in control’ als het gaat om het uitvoeren van de doelen op het gebied van ICT, meldt accountant EY in een rapport. Die doelen zijn niet helder en er worden te weinig eisen gesteld aan wat het mag kosten.

Te veel dure inhuur

EY is ook kritisch over het personeelsbeleid van de afdeling. Het lukt niet om geschikt nieuw personeel te vinden, met als gevolg dat er veel dure externen moeten worden ingehuurd.

De inhuur van mensen van buiten gebeurt bovendien meer dan bij bedrijven gebruikelijk is. Om bezuinigingsdoelen te halen, worden er minder vaste contracten uitgedeeld met als gevolg dat ingehuurde experts bijna permanent aan het werk zijn, ook op belangrijke posities. En dat zorgt weer voor hogere kosten én vertroebelt het carrièreperspectief van talent dat wel in dienst is.

Een klein lichtpuntje in het rapport van EY: het niveau van bestaande programma’s is net zo goed als dat van bedrijven. Maar als het gaat om het bedenken en programmeren van nieuwe IT-applicaties dan is de fiscus 30 procent duurder dan de markt.

Te weinig aandacht voor uitvoering

Een ander groot probleem is dat niet zeker is of de data waarmee gewerkt wordt, helemaal correct en volledig zijn, zien zowel EY als KPMG, dat ook een onderzoek naar de afdeling deed. Het gevolg daarvan is dat deze data eigenlijk niet geschikt zijn om te gebruiken bij het nemen van besluiten.

Een ander probleem volgens de accountants: er worden wel veel plannen gemaakt, maar de uitvoering ervan krijgt ‘onvoldoende aandacht’.

Van de gewenste cultuuromslag bij de Belastingdienst, aangekondigd in 2012, is op de afdeling nog weinig terechtgekomen. Het zogenaamde ‘volwassenheidsniveau’ is laag, aldus KPMG.

Dat is een term om uit te drukken hoe ver een organisatie is in een veranderproces van traditioneel werken naar een situatie waarin de klant centraal staat. Dat komt omdat het ontbreekt aan een goede planning en omdat er te weinig aandacht wordt gegeven aan het financiële aspect en de kwaliteit.

Lees ook:

FNV: ‘afrekencultuur’ Belastingdienst, angst bij medewerkers

Murw van onderzoeken

Dat het niet loopt zoals het zou moeten, is niet alleen de schuld van de organisatie zelf, nuanceert EY, zonder daar overigens onderzoek naar te hebben gedaan.

Goede krachten vinden is lastig vanwege de krappe arbeidsmarkt, er is niet altijd voldoende geld om verbeteringen door te voeren en de organisatie is ‘murw’ van alle tijdrovende onderzoeken naar het functioneren van de dienst.

Minister van Financiën Wopke Hoekstra (CDA) erkent de problemen: de dienst heeft nog een ‘aanzienlijke weg’ te gaan, schrijft hij aan de Tweede Kamer.

De conclusies zijn ‘stevig en kritisch’, die vragen om een ‘forse en gedegen’ plan van aanpak, aldus Hoekstra. De uitkomsten van de rapporten neemt hij mee bij het verder uitwerken van de plannen om orde op zaken te stellen bij de Belastingdienst.

Lees ook:

Drastische ingreep: kabinet knipt Belastingdienst in drieën

Drastisch ingrijpen

Dat ingrijpende plan, waarbij Toeslagen en Douane losse onderdelen worden, volgt op de toeslagenaffaire. De totaal uit de hand gelopen meedogenloze jacht op duizenden ouders die onterecht kinderopvangtoeslag zouden hebben ontvangen, kostte staatssecretaris Menno Snel en de hoogste ambtenaar van de fiscus, Jaap Uijlenbroek, hun baan.

Om een eind te maken aan de jarenlange interne chaos en het wanbeleid bij de fiscus, krijgen de nieuwe zelfstandige onderdelen allemaal een eigen directeur-generaal. Bovendien wordt Snel niet door één, maar twee staatssecretarissen opgevolgd.

Lees ook:

Waar begin je met de Belastingdienst-puinhoop op te ruimen?

meer: Michaël Niewold Wopke Hoekstra  Menno Snel  Belastingdienst  KPMG  EY  Ministerie van Financiën  Belasting  Belastingaangifte

Rutte laat traan om gedupeerden toeslagenaffaire: ‘Geen normaal mens houdt het droog’

RTL 20.01.2020 Premier Rutte hield het vanavond niet droog bij een bijeenkomst in Rijswijk met een paar honderd ouders die de dupe zijn van de toeslagenaffaire bij de Belastingdienst. Hun verhalen raakten Rutte, liet hij weten. “Het was heel indrukwekkend.”

Sommige verhalen waren zo heftig, dat volgens Rutte ‘geen normaal mens het droog zou houden’. Tot dusver vond de premier de MH17-ramp en het gaswinningsdrama in Groningen ‘de twee grote onderwerpen’ waar hij sinds zijn aantreden mee te maken kreeg. “Dit begint wel in de buurt te komen.”

De bijeenkomst heeft volgens Rutte duidelijk gemaakt wat er moet gebeuren om het goed te maken met alle getroffen ouders. Dat aantal loopt waarschijnlijk in de duizenden. Die klus kan nog wel dit hele jaar duren. “Het heeft geen zin om de indruk te wekken dat het heel veel sneller kan. Het moet ook zo zorgvuldig mogelijk.”

‘Een hoop drama’

Eén van de ouders, Roger Derikx, vertelde eerder op de avond wat de kwestie voor hem had betekend. Tienduizenden euro’s aan toeslagen werden van hem teruggevorderd. “Ik kreeg te maken met beslagleggingen, ik ben diverse keren ontslagen, kortom: een hoop drama.” Ruim tien jaar lang vocht hij tegen de Belastingdienst.

Aan excuses hecht hij weinig waarde. “Wat is in dit dossier een excuus waard? Ik vind dat lastig.” Wel heeft Derikx er vertrouwen in dat er nu schot in de zaak komt. “We hopen nu op een punt te zijn dat we het drama achter ons kunnen laten.”

Weer excuses

Eerder bood staatssecretaris Menno Snel, die inmiddels in verband met de affaire is opgestapt, al zijn verontschuldigingen aan. Rutte en Hoekstra deden dat vanavond opnieuw. Het gesprek achter gesloten deuren had plaats mede op verzoek van de Tweede Kamer.

Miniatuurvoorbeeld

Lees ook:

Premier Rutte biedt gedupeerden toeslagenaffaire excuses aan

“Ook na de excuses van Rutte en Hoekstra zijn de problemen niet meteen opgelost”, zegt politiek verslaggever Roel Schreinemachers. “Duizenden mensen weten nog niet of ze in aanmerking komen voor compensatie en het gaat nog zeker nog een jaar – of langer – duren voordat dit voor iedereen is vastgesteld.”

Daden van kabinet

Aanwezigen hebben volgens Schreinemachers vandaag wel het gevoel dat nu eindelijk naar hen wordt geluisterd. “En dat er serieus werk van wordt gemaakt om de toeslagenaffaire op te lossen.”

Maar om het vertrouwen echt te herstellen is een gesprek niet voldoende, zegt Schreinemachers. “Dat vertrouwen zal vooral moeten komen van de daden van het kabinet en compensatie voor de mensen die onterecht hun toeslagen zijn kwijtgeraakt.”

‘Verschrikkelijk, die onmacht van mensen’

Bekijk deze video op RTL XL

Met zijn collega Jan Kleinnijenhuis van dagblad Trouw beet Pieter Klein van RTL Nieuws zich vast in de toeslagenaffaire. Hij vertelt hoe de zaak ook hem aangreep.

RTL Nieuws / ANP; Mark Rutte Wopke Hoekstra Belastingdienst Toeslagenaffaire Belastingdienst

Rutte ‘laat traan’ bij excuses voor aanpak opvangtoeslagfraude

NU 20.01.2020 Premier Mark Rutte heeft maandag in een emotionele bijeenkomst excuses aangeboden voor het handelen van de Belastingdienst in de kinderopvangtoeslagaffaire.

“Waar de rechtsstaat de burger heeft moeten beschermen tegen de almacht van de staat, zijn hier in gevallen dingen echt heel erg misgegaan”, zei Rutte na afloop van een bijeenkomst met tweehonderd gedupeerde ouders.

“Met wat dit met het persoonlijk leven van deze mensen heeft gedaan, zou geen normaal mens het droog houden”, zei de premier die het bij sommige verhalen naar eigen zeggen een traan heeft moeten laten.

Rutte zei dat in zijn premierschap twee grote onderwerpen zijn voorbijgekomen die een extra impact hebben gemaakt, de aanslag op MH17 en de aardbevingen in Groningen. “Dit begint in de buurt te komen.”

“Het vertrouwen in overheid heeft grote schade opgelopen. Deze bijeenkomst gaat dat niet herstellen”, aldus de premier. “Dat vertrouwen in mij herstel ik misschien ook niet in een bijeenkomst. Dat is niet het doel, het doel is een begin te maken met luisteren en laten zien hoe wij proberen de zaak vanaf hier verder te helpen.”

Rutte over toeslagaffaire: ‘Geen mens houdt het droog’

Nog geen duidelijkheid voor veel ouders

Het kabinet heeft bij monde van de onlangs opgestapte staatssecretaris van Financiën Menno Snel al meerdere malen excuses aangeboden voor de onrechtmatige fraudeaanpak van de Belastingdienst in de kinderopvangtoeslagaffaire.

De fiscus zette de opvangtoeslag waar ouders recht op hadden in veruit de meeste gevallen onterecht stop en vorderde voor tienduizenden euro’s terug, terwijl er geen bewijs voor fraude was.

Het debacle kostte Snel vorige maand de kop. Tegelijkertijd is na het aftreden van de staatssecretaris en de excuses van premier Rutte nog geen zicht op duidelijkheid voor een groot deel van de ouders.

Ouders hebben nog veel vragen, weinig antwoorden

Hoewel er maandag 20.01.2020 bij de ouders waardering was voor de erkenning dat zij door de fiscus ten onrechte zijn bestempeld als fraudeur, blijven meerdere ouders in onzekerheid.

“Er waren vooral veel vragen en weinig antwoorden”, zegt de 33-jarige Debby over de bijeenkomst. Vanwege de persoonlijke omstandigheden wil ze liever niet met haar achternaam op de site. Zij kampt met een schuld van ruim 48.000 euro die zij moet terugbetalen.

Toch is ze blij dat ze naar de bijeenkomst is geweest. “Ik ben vooral blij dat ik met andere gedupeerde ouders heb kunnen praten. Om ervaringen te delen en te horen dat jij niet gek bent.”

Naciye Polat, moeder van drie, heeft het gesprek met Rutte als “prettig” ervaren. “Het is fijn om eindelijk gehoord te worden”, zegt ze. Maar het vertrouwen in de overheid is zij kwijt. Polat kampte met een schuld van 80.000 euro.

“Ik ben mijn ondernemingen kwijt, mijn gezondheid is eronder gaan leiden, ik ben afgekeurd. Ik heb twee keer geprobeerd mijzelf van het leven te beroven.”

Groot deel van ouders ontving compensatie

Een groot deel van de ouders van wie vaststaat dat zij gedupeerd zijn, hebben compensatie ontvangen. Maar de groep is mogelijk nog veel groter. Het kabinet moet rekening houden met duizenden ouders die slachtoffer zijn geworden van het optreden van de Belastingdienst.

Rutte kon de ouders die nog in onzekerheid zitten geen duidelijkheid bieden. Voor deze groep geldt dat zij het advies van de commissie-Donner moeten afwachten. Daaruit moet blijken hoe groot de groep van ongeveer 9000 ouders uit de zogeheten CAF-zaken is die in aanmerking komt voor compensatie.

Kamer debatteert dinsdag 21.01.2020 over kwestie

Premier Rutte verwacht dat het zeker nog een jaar – en waarschijnlijk wel langer – zal duren voordat de problemen van alle gedupeerde ouders zijn opgelost.

Het kabinet heeft een reorganisatie van de Belastingdienst aangekondigd met niet één, maar twee nieuwe staatssecretarissen. De nieuwe bewindspersoon die verantwoordelijk wordt voor de toeslagen mag direct aan de slag met een voorstel om het toeslagensysteem te veranderen. Dat plan zal echter pas bij de volgende kabinetsformatie aan bod komen.

De Tweede Kamer debatteert dinsdag 21.01.2020 over de reorganisatieplannen.

Zie ook: Vijf vragen over gesprek Rutte met gedupeerde ouders in toeslagaffaire

Rutte en Hoekstra bieden excuses aan voor toeslagenaffaire

NOS 20.01.2020 Premier Rutte en minister Hoekstra van Financiën hebben ouders hun excuses aangeboden voor de toeslagenaffaire bij de Belastingdienst. In Rijswijk spraken ze vanmiddag zo’n 300 ouders die gedupeerd zijn.

“Ik begrijp het”, zei Rutte vooraf over de boosheid van ouders die getroffen zijn. De premier denkt niet dat excuses en een luisterend oor de geleden schade kunnen goedmaken. Hij denkt ook niet het vertrouwen op korte termijn terug te winnen. “Niet in een week.”

Onder de aanwezigen zijn ouders uit de ‘CAF11’-zaak die al een compensatie hebben gekregen. Een deel van hen vindt die compensatie niet voldoende.

Maar er is in Rijswijk ook een veel grotere groep die nog geen compensatie heeft gekregen. Er gingen ook uitnodigingen naar ouders die inzage in hun dossier hebben gevraagd en andere mensen die te kennen hebben gegeven dat ze zijn gedupeerd.

56.000 euro

“Ik ben net onder bewind vandaan”, zegt Saskia Gantvoort, die ook bij de bijeenkomst is. Ze moest bij elkaar 56.000 euro terugbetalen. Volgens Gantvoort heeft ze nog geen geld, excuus, of een bevestiging dat ze geen fraude heeft gepleegd gekregen. “Ik verwacht in ieder geval bevestiging dat ik niet de fraudeur ben. Dat betekent voor mij al heel veel.”

“Ik wil meer dan sorry”, zegt Nazmiye Yigit-Karaduman. “Niet alleen sorry in woorden, ook sorry in daden. 30.000 euro heeft het ons gekost.” Yigit-Karaduman zat ook vijf jaar zonder werk en zonder kinderopvang. “De schade is gewoon groot.”

Mogelijk veel meer gevallen

De uit de hand gelopen aanpak van veronderstelde fraude met kinderopvangtoeslagen door de Belastingdienst, heeft de afgelopen jaren veel ouders in grote moeilijkheden gebracht. Honderden, mogelijk zelfs duizenden mensen werden ten onrechte aangemerkt als fraudeurs en moesten enorme bedragen terugbetalen.

Eind deze maand wordt het tweede rapport verwacht van de commissie-Donner, die onderzoek doet naar de toeslagenaffaire. De verwachting is dat dat nog veel meer gevallen oplevert van ouders die ten onrechte van fraude zijn beschuldigd, zei minister Hoekstra eerder deze maand.

Volgens de minister heeft de Belastingdienst het hele jaar nodig om in al die gevallen te bepalen wat er is gebeurd en hoe dat wordt rechtgezet. “Het is een heel complexe puzzel, de commissie-Donner is nog bezig en ik vind het heel belangrijk dat we dit zorgvuldig doen. Dat betekent ook dat we hier nog een lange tijd mee bezig zullen zijn.”

“Er is zo veel gebeurd. Ik durf niet eens te hopen”, zegt Yigit-Karaduman. “Maar ja, we wachten geduldig af.”

Bekijk ook;

Gedupeerde ouders in de kinderopvangtoeslagaffaire verlaten De Broodfabriek na een gesprek met premier Mark Rutte en minster Wopke Hoekstra (Financiën). © ANP

Gesprek Rutte en gedupeerden toeslagenaffaire: ouders voorzichtig positief

AD 20.01.2020 Steve Kuipers was één van de tweehonderd ouders die vanmiddag naar Rijswijk kwam om te praten met premier Mark Rutte en minister Wopke Hoekstra (Financiën). De gedupeerden konden hun verhaal doen, Rutte heeft zijn excuses aangeboden en er is beloofd dat er meer zal worden gedaan om hen tegemoet te komen. Ouders reageerden positief, al zijn de meesten door schade en schande wijs geworden;  ‘eerst zien dan geloven’.

Honderden, mogelijk zelfs duizenden mensen werden door de Belastingdienst ten onrechte aangemerkt als fraudeurs en moesten enorme bedragen terugbetalen. Dat Rutte en Hoekstra nu naar de ouders hebben geluisterd, betekende voor de meesten al heel veel.

Er werd ruim de tijd genomen om de ervaringen van de betrokkenen te horen. En dat voelt goed, zegt Kuipers. De emoties zitten bij iedereen nog hoog. Jarenlang onterecht als fraudeurs betiteld worden, gaat je niet in de koude kleren zitten. Ook bij Kuipers thuis in Almelo is nog lang niet alles bij het oude: financieel en psychisch heeft de episode er flink in gehakt.

Lees ook;

Lees meer

Concrete toezeggingen over de tegemoetkoming zijn er vandaag niet gedaan. ,,Samen met de advocaat hebben we gevraagd om een compensatie richting de kinderen. Want die zijn uiteindelijk de dupe van alles wat er is gebeurd.

De financiële gevolgen en de stress bij alle gezinnen, dat heeft op hen ook grote invloed. Rutte heeft gezegd dat ze daarnaar gaan kijken. We zullen zien. Er zijn eerder dingen beloofd die niet waargemaakt zijn, maar ik heb het gevoel dat de premier het nu wel echt serieus neemt. Dat geeft wel hoop.’’

Eerste stap

Het vertrouwen in de overheid krijgt Kuipers er niet meteen mee terug. ,,Ik ben benieuwd naar wat er gaat gebeuren de komende tijd.  We moeten gewoon afwachten, meer kunnen we niet doen. Als er passende maatregelen komen komt het geloof langzaamaan wel terug. De excuses zijn een eerste stap. Al kan uiteindelijk geen geldbedrag goedmaken wat ons de afgelopen jaren is aangedaan.’’

Eerder bood staatssecretaris Menno Snel, die inmiddels in verband met de affaire is opgestapt, al zijn verontschuldigingen aan. In een poging de fouten enigszins te herstellen, gaan ook Rutte en Hoekstra nu door het stof.

Steve Kuipers, gedupeerde kinderopvangtoeslag. © VINCENT JANNINK

Gedupeerde kinderopvangtoeslag: ‘Ik wil Rutte zeggen: we laten het er niet bij zitten’

AD 20.01.2020 Tweehonderd ouders die door de fiscus als fraudeur werden afgeschilderd in de rel om de kinderopvangtoeslag gaan vandaag in gesprek met premier Rutte en minister Hoekstra (Financiën). Steve Kuipers uit Almelo is één van hen.

Hij kan nog steeds niet bevatten dat het zo misging met de kinderopvangtoeslag. ,,Als je mij vijf jaar geleden had gezegd dat we nu bij de minister-president zouden zitten vanwege kinderopvangtoeslag, dan had ik je voor gek verklaard. Het blijft bizar dit!’’

Jarenlang als fraudeur bestempeld worden, het is het gezin Kuipers niet in de koude kleren gaan zitten. Dat is wat vader Steve vandaag op de bijeenkomst voor gedupeerden tegen premier Rutte hoopt te kunnen zeggen.

Want: financieel hebben ze er nog steeds last van en ook psychisch is het leed nog niet geleden. Zo is hun vertrouwen in de overheid volledig weg: ,,Er is ons vaker aangeraden om weer kinderopvangtoeslag aan te vragen, maar geen haar op mijn hoofd die eraan denkt. Ik ben veel te bang dat ik over twee jaar weer een blauwe envelop op de mat krijg en alle ellende opnieuw begint.’’

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Terug naar het begin: in 2014 ontving het gezin uit Almelo de eerste brief. Er werd 56.000 euro teruggeëist aan te veel ontvangen toeslagen voor de opvang van twee van hun drie kinderen. Die opvang hadden ze geregeld via het gastouderbureau Dadim uit Eindhoven en dat bureau werd, evenals de honderden klanten, weggezet als fraudeur.

Dreiging

Steve en zijn vrouw spanden direct een rechtszaak aan. De halve ton hebben ze niet betaald, maar de dreiging hing lange tijd boven hun hoofd en eiste zijn tol. ,,We hebben heel wat slapeloze nachten gehad. De angst om in de schuldsanering te komen met je drie kleine kindertjes, is onbeschrijflijk.

Mijn vrouw ging twaalf uur minder werken omdat we de opvang niet meer konden betalen. Ik ben gedegradeerd als vestigingsmanager. Door alle spanningen functioneerde ik minder op mijn werk. Ik begreep het besluit van mijn baas wel, maar ik heb hem of mijn collega’s nooit verteld wat er thuis speelde. Ik wilde ze er niet mee lastigvallen en dacht: wat schieten zij ermee op.’’

Zoals de familie Kuipers zijn er zeker nog honderden gezinnen slachtoffer geworden van de Belastingdienst, die onterecht toeslagen terugvorderde. In 2018 begon het tij te keren: er kwam meer naar buiten over het grillige optreden van de Belastingdienst.

Zo liet toenmalig staatssecretaris Menno Snel vorig jaar in een document aan de Tweede Kamer weten dat het gastouderbureau Dadim weinig te verwijten viel en ook de honderden ouders niets verkeerd deden.

Uiteindelijk leidde de rel half december tot de val van de bewindsman. Inmiddels, een schrale troost, heeft het Almelose gezin – evenals andere gedupeerden – een compensatie op hun bankrekening gestort gekregen. ,,We hebben het vooral te danken aan onze advocaat Eva Gonzalez Perez, Kamerlid Pieter Omtzigt en het gastouderbureau Dadim, zij hebben echt voor ons geknokt.’’

Toch is voor de familie Kuipers de zaak hiermee niet afgedaan. ,,Tja… compensatie… We vinden die echt te mager.’’ Hoe hoog het bedrag is, wil Steve niet kwijt. Samen met andere gedupeerde klanten van het gastouderbureau Dadim overweeg hij een rechtszaak aan te spannen om een hogere compensatie af te dwingen. ,,We zijn daarover nog in overleg met de Belastingdienst’’, voegt hij eraan toe.

We vinden de compensa­tie echt te mager, aldus Gedupeerde Steve Kuipers.

Ingehakt

Stapje voor stapje gaat het weer wat beter, maar ze zijn er nog niet. Dat is wat Steve vandaag ook persoonlijk tegen de minister-president hoopt te kunnen zeggen: dat het er diep ingehakt heeft. Een ander punt dat hij de premier op het hart wil drukken is om niet alle zaken van gedupeerden hetzelfde te behandelen, zoals nu het plan is.

,,Ons gastouderbureau heeft zich 100 procent aan de regels gehouden en geen van die klanten heeft iets fout gedaan. Maar er zijn gastouderbedrijven die met de noorderzon zijn vertrokken of waar toch iets niet helemaal klopte. Bijvoorbeeld met urenregistratie of met contracten. Dat wil ik Rutte meegeven: let daar op.’’

Althans, als hij die gelegenheid krijgt, want er zijn vandaag nog zo’n tweehonderd gedupeerden aanwezig bij de bijeenkomst in Rijswijk. Meer mensen zullen hun zegje willen doen, beseft hij. Hoewel de Almeloër er niet veel van verwacht, vindt hij het toch belangrijk om erbij te zijn. ,,En het is positief dat de minister-president ons een luisterend oor biedt.’’

Politiek

Vijf vragen over gesprek Rutte met gedupeerde ouders in toeslagaffaire

NU 19.01.2020 Terwijl de Belastingdienst bezig is om enkele honderden nieuwe mensen te werven om waarschijnlijk duizenden gedupeerden ouders in de kinderopvangtoeslagaffaire nu wel te helpen, spreken premier Mark Rutte en minister Wopke Hoekstra (Financiën) maandag met tweehonderd gedupeerde ouders.

Zij gaan vooral om te luisteren, want ook na het aftreden van verantwoordelijk staatssecretaris Menno Snel zijn de problemen nog niet opgelost.

Steeds meer mensen willen weten of de fiscus ook bij hen de kinderopvangtoeslag of ook de huurtoeslag ten onrechte heeft stopgezet.

Waar gaat de kinderopvangtoeslagenaffaire ook al weer over?

De affaire draait om de onrechtmatige fraudeaanpak van de Belastingdienst in 170 zogeheten CAF-zaken, waardoor waarschijnlijk duizenden ouders in financiële problemen zijn gekomen. De fiscus zette de toeslag in veruit de meeste gevallen onterecht stop en vorderde voor tienduizenden euro’s terug, terwijl er geen bewijs voor fraude was.

Na aanhoudende publicaties van RTL Nieuws en Trouw en Kamervragen van het CDA en de SP kwam aan het licht dat de Belastingdienst grove fouten heeft gemaakt. Er kwamen excuses van de D66-staatssecretaris en er werd beterschap beloofd.

Maar nadat Snel de Tweede Kamer meerdere malen te laat en verkeerd had geïnformeerd en de fiscus zwartgelakte dossiers naar de gedupeerde ouders had gestuurd, was voor de Kamer de maat vol. Vorige maand trad de staatssecretaris af, maar de toeslagenproblematiek blijft bestaan.

Wat is er in de tussentijd gebeurd?

Minister Hoekstra heeft de portefeuille tijdelijk overgenomen, terwijl coalitiepartner D66 op zoek mag naar niet één, maar twee nieuwe staatssecretarissen. De dienst gaat na het debacle op de schop: de diensten Toeslagen en Douane komen los te staan van Belastingen.

De zoektocht naar twee nieuwe bewindspersonen duurt al een paar weken en volgens ingewijden is het eerder een kwestie van weken dan van dagen voordat de posten worden ingenomen. De Tweede Kamer debatteert dinsdag over de nieuwe ontwikkelingen.

Intussen heeft Hoekstra afscheid genomen van Jaap Uijlenbroek, de hoogste ambtenaar van de Belastingdienst. Het wordt de top van de fiscus verweten dat die wist van de misstanden, deze negeerde en de keiharde aanpak zelfs door de organisatie heen drukte.

Hoewel de CDA-minister zegt geen aanwijzingen te hebben dat ambtenaren in strafrechtelijke zin over de schreef zijn gegaan, roept hij iedereen op om alle informatie die op ambtsmisdrijven duidt te melden. “Laat ik benadrukken dat ik geen enkele reden heb om te zuinigjes te zijn om dit te willen uitzoeken. Integendeel”, zei hij vorige week.

Blijft na het fiasco het toeslagenstelsel nog bestaan?

Op het Binnenhof is inmiddels ook duidelijk dat het huidige toeslagensysteem, waarbij eerst wordt uitbetaald en pas achteraf wordt gecontroleerd, zijn langste tijd heeft gehad. Een meerderheid van de Tweede Kamer wil verandering en de nieuwe staatssecretaris mag direct werken aan een voorstel voor de vervanging van het toeslagensysteem. “Het stelsel is te ingewikkeld”, concludeerde Rutte vorige week.

Het kan echter jaren duren voordat er een nieuw systeem is; het is de bedoeling dat het nog uit te werken voorstel pas bij de volgende formatie op tafel komt.

Daar hebben de ouders die de afgelopen jaren door toedoen van de fiscus in financiële problemen zijn geraakt nu niets aan. “De gedupeerden hebben het meeste aan zo snel en zo goed mogelijk orde op zaken stellen en dat er recht wordt gedaan aan hun specifieke situatie”, zei Hoekstra vorige week bij RTL Z.

Hoe wordt er dan recht gedaan aan hun situatie?

De zaak die de affaire aan het licht bracht, is het CAF 11-fraudeonderzoek naar een gastouderbureau in Eindhoven. Van de onderzochte groep van ongeveer 300 ouders hebben 287 gedupeerden recht op compensatie.

Maar de groep gedupeerde ouders is nog veel groter: waarschijnlijk gaat het om een groep van in totaal negenduizend ouders. De Adviescommissie uitvoering toeslagen onder leiding van Piet Hein Donner komt naar verwachting eind januari met een advies over de compensatie van deze ouders. In dat advies wordt ook meegenomen of de fiscus zich schuldig heeft gemaakt aan etnisch profileren van de gedupeerden.

Er is voor een compensatieregeling gekozen om zo snel mogelijk tot betaling over te gaan. Gedupeerden die vinden dat de compensatie de schade onvoldoende dekt, kunnen bezwaar aantekenen en eventueel ook naar de rechter stappen. Het kabinet wil de ouders in dat proces helpen en begeleiden, ook als wordt gekozen voor een gang naar de rechter.

Hoelang gaat het duren voordat de problemen zijn opgelost?

Ondertussen melden zich bij de Belastingdienst mensen die niet onder het zogeheten CAF-onderzoek vallen, maar ook opheldering over hun dossier eisen.

Het gaat om mensen die de fiscus vragen om een herbeoordeling van hun dossier. Bij de Belastingtelefoon hebben zich inmiddels 3.510 mensen gemeld die te maken hebben gehad met terugvorderingen of stopzetting van de kinderopvangtoeslag of de huurtoeslag. Hoeveel anderen zich de komende maanden zullen melden met een soortgelijk verzoek, kan de Belastingdienst niet inschatten.

Wel is de fiscus alvast begonnen met het werven van “enkele honderden” nieuwe personeelsleden. Minister Hoekstra verwacht dat het zeker nog een jaar – en waarschijnlijk wel langer – zal duren voordat de problemen van de gedupeerde ouders zijn opgelost.

Lees meer over: Belastingdienst  Politiek  Mark Rutte

Ondernemers boos over verplicht aangiftesysteem Belastingdienst

NOS 19.01.2020 Ondernemers met een besloten vennootschap klagen over een verplicht aangiftesysteem voor de belasting, waar ze ineens voor moeten betalen. Waar ze voorheen gratis met een gebruikersnaam en wachtwoord via de site aangifte konden doen, moeten ze dat nu doen via “E-herkenning”. Daardoor moeten ze extra kosten maken, zeggen ze.

120.000 ondernemers met een BV hebben al een brief gekregen met het bericht dat ze op de nieuwe manier aangifte moeten doen, terwijl de Tweede Kamer het systeem nog niet heeft goedgekeurd. CDA, ChristenUnie en VVD zijn niet te spreken over weer een kwestie bij de Belastingdienst.

Wie een BV heeft kan sinds 1 januari van dit jaar alleen inloggen via E-herkenning. Daarvoor moet je een account aanmaken bij een van de zes commerciële aanbieders. De kosten zijn tussen de 45 en 50 euro per jaar.

Wie geen account aanmaakt kan geen aangifte doen en loopt het risico op een boete die kan oplopen tot honderden euro’s. E-herkenning is een communicatiesysteem waar verschillende overheidsdiensten al mee werken. Het wordt bijvoorbeeld gebruikt voor het aanvragen van vergunningen.

“Het is toch van de gekke dat ik als ondernemer een commerciële partij in de arm moet nemen om aangifte te doen”, aldus Jaap Zwemmer, oud-hoogleraar belastingrecht.

Emeritus hoogleraar belastingrecht Zwemmer van de Universiteit van Amsterdam maakt zich kwaad en spreekt van “machtsmisbruik” door de Belastingdienst. Volgens hem is het systeem ook onwettig, omdat het dus nog niet goedgekeurd is door de Tweede Kamer. Behalve ondernemers moeten ook stichtingen, goede doelen en organisaties die bij de Kamer van Koophandel ingeschreven staan via E-herkenning werken.

Volgens het ministerie van Financiën gaat het om een dienstverlening, omdat ondernemers via E-herkenning kunnen communiceren met de overheid. Dan is het logisch dat daar kosten aan verbonden zijn, zo is de redenering.

Oud-hoogleraar Zwemmer bestrijdt dat. “Het is zeker geen dienst die verleend wordt, ik verleen de overheid een dienst door aangifte te doen. De overheid hoort te zorgen voor een gratis veilige digitale omgeving waar ondernemers aangifte kunnen doen.

Het is toch van de gekke dat ik als ondernemer een commerciële partij in de arm moet nemen om aangifte te doen. Het is principieel onjuist, dat het geld kost om aan je fiscale verplichtingen te doen.”

Wettelijke basis ontbreekt

Regeringspartijen ChristenUnie, CDA, VVD en D66 vinden dat de Belastingdienst, net als bij eerdere affaires, over de schreef gaat en zich niet aan de wet houdt. CDA-Kamerlid Omtzigt, betrokken bij het aan het licht komen van de problemen met de ten onrechte teruggevorderde kindertoeslagen, weet niet op basis van welke wet de Belastingdienst nu geld vraagt voor het doen van aangifte. “Die lijkt te ontbreken”.

Daarbij heeft hij veel vragen over de uitvoering. Want veel partijen zoals kerkgenootschappen, opgeheven bedrijven, en bedrijven uit het buitenland die hier mensen in dienst hebben kunnen niet eens E-herkenning aanvragen.

ChristenUnie-Kamerlid Bruins wil dat er uitstel komt. Hij merkt op dat het motto “Leuker kunnen we het niet maken, wel makkelijker” van de Belastingdienst zo langzamerhand niet meer van toepassing is. Bruins wil dat de Belastingdienst snel besluit om de maatregel uit te stellen.

Steven van Weyenberg (D66) zegt te begrijpen dat de overheid digitale communicatie beter wil beveiligen, maar vraagt zich af waarom E-herkenning al wordt ingevoerd terwijl de Kamer het wetsvoorstel nog moet behandelen.

Heel veel vragen

Niet alleen voor ondernemers met een BV, ook voor kerken en sommige goede doelen is invoering van E-herkenning een probleem. “Wat tot voor kort in vijf minuten was gebeurd, is nu een hels karwei”, aldus Bruins.

VVD-Kamerlid Lodders stoort zich eraan dat ondernemers onnodig op kosten worden gejaagd. “Ik heb heel veel brieven en e-mails gehad van ondernemers.” Volgens haar is het systeem te snel geïntroduceerd. “Er is iets minder goed nagedacht over de gevolgen. Nu wordt al duidelijk dat bij een aantal mensen grote problemen ontstaan.”

Voor sommige ondernemers is het niet mogelijk om een E-herkenning aan te vragen omdat ze geen KvK-nummer hebben. “Heel veel vragen waar ik opheldering over wil voordat we hiermee verder gaan.”

Reactie ministerie van Financiën

Het ministerie van Financiën wijst erop dat de Belastingdienst zich moet houden aan de privacyregels en gegevens adequaat moet beveiligen. E-herkenning is daar een middel voor. De fiscus is een van de eerste overheidsdiensten die het middel gaat gebruiken en heeft daarom nu al aan veel ondernemers gevraagd om het aan te schaffen.

Bekijk ook;

Als de Belastingdienst bezwijkt, worden we een ontwikkelingsland

AD 19.01.2020 Weinig organisaties zijn zo gehaat als de Belastingdienst. Maar de fiscus is van vitaal belang voor ons allemaal. De dienst piept en kraakt al jaren. Nu het kabinet de boel wéér op de schop gooit, moeten we allemaal ons hart vast houden.

Waarom moeten we ons zorgen maken?

1 miljard euro. Dat is het gemiddelde bedrag dat de Belastingdienst elke werkdag ophaalt. Doen de 30.000 medewerkers van de fiscus hun werk niet meer, dan komt het land letterlijk stil te liggen.

Dan worden dijken niet meer verstevigd, slibben wegen dicht, gaat het licht uit in ziekenhuizen, lopen er geen agenten meer op straat, worden militairen niet meer betaald en staan schoolkinderen voor een dichte deur.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

En dat is nog niet alles: dan kunnen mensen hun huur of zorgverzekering niet meer betalen. Want de Belastingdienst int in 2020 niet alleen voor bijna 200 miljard euro aan belastingen en voor ruim 100 miljard euro aan premies.

De dienst is óók verantwoordelijk voor de uitbetaling van zorgtoeslag, huurtoeslag, kinderopvangtoeslag en het kindgebonden budget. In 2018 werd in totaal 12,9 miljard euro aan toeslagen uitgekeerd aan ruim 7 miljoen ontvangers.

© ANP XTRA

Duizelingwekkende getallen

Minister Wopke Hoekstra van Financien staat de pers te woord na afloop van een gesprek met gedupeerde ouders over de toeslagenaffaire © ANP

Het zijn duizelingwekkende getallen. De fiscus vervult dan ook een scharnierfunctie waar álles om draait. Zonder goed functionerende Belastingdienst vallen we terug naar het niveau van een ontwikkelingsland. Geen politicus wil zo’n meltdown op zijn geweten hebben. Geen wonder dat de dienst al tijden onder het parlementaire vergrootglas ligt.

De dienst die ooit te boek stond als ‘de beste Belastingdienst ter wereld’ is van Neerlands trots een zorgenkindje geworden. Politieke partijen weten heel goed dat ze al hun mooie plannen in de prullenbak kunnen kieperen als de inningsmachine hapert. En dus zitten zij de verantwoordelijk staatssecretaris continu achter de vodden.

De bewindspersonen liggen voortdurend onder vuur en struikelen tussentijds, zoals Frans Weekers in 2014 en Menno Snel eind vorig jaar. Dan weer is de dienst niet streng genoeg, zoals bij de Bulgarenfraude. Dan weer is die juist veel te streng, zoals recent bij de toeslagen affaire.

Staatssecretaris Menno Snel (Financiën) is opgestapt vanwege de toeslagenaffaire.

Hardnekkig

Hardnekkig zijn de problemen met ict-systemen en het gebrek aan expertise in het personeels­be­stand dat bovendien een relatief hoge gemiddelde leeftijd van 53 jaar kent

Hardnekkig zijn de problemen met ict-systemen en het gebrek aan expertise in het personeelsbestand dat bovendien een relatief hoge gemiddelde leeftijd van 53 jaar kent. Een reorganisatie die ervoor moest zorgen dat afscheid werd genomen van overtollig ‘lager’ personeel mislukte: juist de hooggekwalificeerde medewerkers die de Belastingdienst had willen behouden, liepen met een forse vertrekpremie de deur uit.

De dienst kampt ondertussen met een gesloten cultuur. Daardoor signaleert de top vaak pas (te) laat dat er zaken misgaan. De fiscus verslikte zich daardoor ook lelijk in een nieuw ict-systeem voor de erf en schenkbelasting. De staatskas liep zo tot complete verrassing van Snel en minister Hoekstra plots honderden miljoenen euro’s mis.

Wat is er al gedaan?

© Shutterstock

Om ervoor te zorgen dat de miljarden binnen blijven stromen, heeft de politiek al jaren hetzelfde antwoord: reorganiseren. Al in 2008 greep toenmalig staatssecretaris Jan Kees de Jager (CDA) in nadat door een fout in de computersystemen 730.000 belastingaangiftes onbruikbaar werden.

De Jager riep een afdeling ‘ict regie en architectuur’ in het leven die direct onder de ambtelijke en politieke leiding kwam te staan. Maar reorganiseren is lastig bij een organisatie waar zo veel mensen werken en waar zulke ingewikkelde wetgeving moet worden uitgevoerd die bovendien elk jaar weer wijzigt (alleen al vorig jaar negentig wetswijzigingen).

En tijdens de verbouwing moet de winkel absoluut open blijven. Die 1 miljard euro die dagelijks wordt opgehaald, is immers keihard nodig om de BV Nederland draaiende te houden.

Systemen

Het kabinet kan niet tegen tienduizen­den wegenbou­wers, agenten en leraren zeggen: ga vooral door met jullie werk, we betalen jullie later wel een keer

Daardoor is het zo lastig ict-problemen voor eens en altijd op te lossen. In de loop der jaren is het systeem telkens uitgebreid. Meer dan de helft van die systemen is verouderd, constateerde de Algemene Rekenkamer.

Neem het systeem voor de omzetbelasting. Dat dateert uit 1982. Op zich draait het nog, maar het is niet mogelijk om nieuwe belastingpercentages in te voeren. Daar zijn weer nieuwe systemen voor nodig. Ondertussen hapert de boel en is het duur in onderhoud.

Het meest effectief zou het zijn om de machinerie stil te leggen en een nieuw systeem te bouwen dat alle andere oude, ruim negenhonderd ict-applicaties in één keer vervangt. Maar dat kan niet. Het kabinet kan niet tegen tienduizenden wegenbouwers, agenten en leraren zeggen: ga vooral door met jullie werk, we betalen jullie later wel een keer.

Dus moet het systeem werkendeweg gemoderniseerd worden. Dat duurt nog jaren en jaren. Ondertussen staan de medewerkers te tollen van de ene na de andere reorganisatie. En daar kwam nog eens een forse bezuiniging bovenop. In het tweede kabinet Rutte spraken VVD en PvdA af dat er 400 miljoen euro op de dienst bespaard moest worden.

Staatssecretaris Eric Wiebes (Financien) gaf het startsein voor de campagne die het afscheid van de blauwe envelop van de Belastingdienst inluidt. Na 100 jaar neemt de Belastingdienst afscheid van de envelop, en worden de eerste stappen gezet naar volledig digitaal berichtenverkeer © ANP

VVD’er Weekers wilde onder meer in de kosten snijden door kantoren te sluiten. Zijn opvolger Eric Wiebes (ook VVD) gooide het weer over een andere boeg: hij zette in op meer automatisering van de controle op aangiftes en ging uiteindelijk het schip in met de totaal mislukte vertrekregeling.

Vervolgens kwam D66’er Menno Snel die een pas op de plaats maakte: in zijn agenda lag de nadruk op meer personeel aantrekken en de problemen met ict-systemen stap voor stap oplossen. En minister Hoekstra (die zolang er nog geen opvolger is voor Snel waarneemt) kondigt alweer de vólgende structuurwijziging aan: Toeslagen en Douane worden losgesneden van de Belastingdienst en gaan door als aparte onderdelen.

Hoe gaat het nu verder?

Stoor ons niet, wij halen elke dag 1 miljard euro binnen voor de Staat

De inning, controle en service aan burgers en bedrijven komt in gevaar, waarschuwde toenmalig staatssecretaris Snel twee jaar geleden al. De dienst dreigt te bezwijken onder een tekort aan personeel. Mede door de mislukte vertrekregeling verdwenen duizenden goede krachten.

Het personeel dat overbleef, is murw door de opeenstapeling van reorganisaties. De onophoudelijke stroom negatieve publiciteit doet het moreel evenmin goed. Een commissie van wijzen omschreef de ingesleten mentaliteit in 2017 als: ‘Stoor ons niet, wij halen elke dag 1 miljard euro binnen voor de Staat.’

De waarschuwing van Snel is twee jaar na dato nog steeds actueel. Volgens de vakbond FNV heerst er een angstcultuur. Medewerkers klagen anoniem bij deze krant over de verkokering. Terwijl op de ene afdeling medewerkers duimen zitten te draaien, worden burgers op een andere afdeling slecht geholpen omdat ze het werk niet aankunnen.

Gekwalificeerd personeel

© ANP

Het maakt de dienst in een periode dat het toch al lastig is voldoende gekwalificeerd personeel te vinden niet bepaald aantrekkelijk als werkgever. Niemand kan het zich veroorloven de boel nog verder in het zand te laten rijden. Een plan voor een nieuwe belasting op vervuilende dieselauto’s moest al een jaar worden uitgesteld.

De schenkbelasting kan nog steeds niet goed worden gecontroleerd. En intern is al vaker gewaarschuwd dat de inning van loonbelasting en btw (het leeuwendeel van het geld dat wordt opgehaald) gevaar loopt. En tegelijkertijd moet een heel nieuw toeslagensysteem worden ingevoerd.

Van links tot rechts: iedereen is ontevreden over hoe het nu gaat. Het systeem is te omslachtig en razend ingewikkeld. Burgers kunnen een toeslag simpel aanvragen, maar moeten daarna veel moeite doen om te bewijzen dat het ontvangen bedrag wel klopt. Gaat er iets mis, dan kan er nog jaren later geld worden teruggevorderd.

Het moet simpeler, vindt iedereen. Maar hoe?

Dat moet simpeler, vindt iedereen. Maar hoe? Elke minieme verandering heeft gevolgen voor het inkomen van grote groepen mensen. Toen het vorige kabinet besloot de zorgtoeslag af te schaffen om iedereen naar draagkracht zorgpremie te laten betalen, trok Rutte II dat plan schielijk in. Midden- en hogere inkomens zouden anders te duur uit zijn.

En een plan om de kinderopvangtoeslag voortaan over te maken naar de crèches, strandde omdat het onuitvoerbaar bleek. Het kabinet wil een plan maken waar een volgend kabinet mee aan de slag kan. Maar er is nog geen begin van een oplossing voor een toeslagensysteem dat simpeler en uitvoerbaar is.

Minister weigert huurders te compenseren

Telegraaf 18.01.2020 Honderden huurders bij wie de huurtoeslag de afgelopen jaren door een misser van de Belastingdienst ten onrechte is stopgezet en teruggevorderd, moeten dit geld terugkrijgen. Minister Van Veldhoven (Milieu en Wonen) stelt ten onrechte dat zij niet hoeven te worden gecompenseerd.

Dit zeggen belastingdeskundigen zaterdagavond tegen consumentenprogramma Kassa (BnnVara). Het gaat om huurders met een zogeheten verworven recht op huurtoeslag.

Uit een uitspraak van de Raad van State van 24 juli 2029 jl. blijkt dat deze huurders hun recht op huurtoeslag niet definitief kwijtraken als zij tijdelijk te veel inkomen of vermogen hebben. Bijvoorbeeld door een ontslagvergoeding of uitkering van een begrafenisverzekering. Zodra het inkomen en vermogen weer is gezakt tot onder de toeslaggrens, hebben huurders weer recht op huursubsidie.

Geen juridische status

Tot aan deze uitspraak raakten huurders wel definitief hun recht kwijt als hun inkomen of vermogen te hoog was. De fiscus besloot zo te handelen op basis van een zogenoemd circulair ministerieel geschrift uit 1998. Dit geschrift maakt echter geen deel uit van de Wet op de huurtoeslag en heeft daardoor geen juridische status, concludeerde de Raad van State.

Omdat de toeslag als voorschot wordt uitgekeerd, moesten huurders soms duizenden euro’s terugbetalen als bleek dat in het verleden te veel geld op hun rekening stond. Sommige huurders zitten nog steeds in een betalingsregeling, blijkt uit meldingen die bij Kassa en de Woonbond binnen kwamen. Minister Van Veldhoven maakte onlangs bekend dat ze deze mensen niet wil compenseren omdat het om nieuwe jurisprudentie zou gaan.

’Dat moeten ze netjes oplossen’

Hoogleraar belastingrecht Hans Gribnau van de Universiteit Leiden is buitengewoon kritisch over de gang van zaken. „De Belastingdienst heeft de wet verkeerd uitgelegd en een fout gemaakt. Dat moeten ze gewoon netjes oplossen.”

Ook oud-inspecteur van de Belastingdienst Huub Rijnders heeft er geen goed woord voor over: „Het is volstrekt onacceptabel dat de Belastingdienst in 2017 haar beleid heeft gewijzigd zonder de belastingbetaler daarover te informeren. Daardoor zijn mensen onterecht in grote problemen gekomen.”

De kritiek op de Belastingdienst komt terwijl de dienst nog steeds in zwaar weer zit vanwege de kinderopvangaffaire waardoor duizenden gezinnen in financiële problemen zijn gekomen. Staatssecretaris Snel (Financiën) stapte hierom in december op.

Bekijk meer van; overheid belastingen Belastingdienst Raad van State Kassa

FNV: schaf kinderopvang- en zorgtoeslag af

MSN 18.01.2020 De kinderopvangtoeslag en de zorgtoeslag kunnen beter worden afgeschaft. Dat zegt FNV-vicevoorzitter Tuur Elzinga in De Telegraaf. Volgens hem is het huidige toeslagenstelsel “nodeloos gecompliceerd” en moet nodig op de schop.

Door de toeslagen kan het voorkomen dat mensen erop achteruitgaan als ze meer gaan verdienen, omdat ze geen recht meer hebben op toeslag. “Liefst een op de drie toeslagen wordt later weer teruggevorderd. Dat leidt tot financiële onzekerheid”, legt Elzinga uit.

Zijn oplossing is om het geld van de kinderopvangtoeslag te gebruiken voor de kinderopvang en geld van de zorgtoeslag in te zetten om de zorgpremie te verlagen. “De afschaffing van deze toeslagen kun je financieren door de hogere inkomens meer belasting te laten betalen.”

Hoekstra laat onderzoek doen naar verdwenen stukken in toeslagenaffaire

NU 17.01.2020 Er wordt een onafhankelijk onderzoek ingesteld naar het verdwijnen van bewijsstukken van gedupeerde ouders in de toeslagenaffaire. Dat laat minister van Financiën Wopke Hoekstra de Kamer vrijdag weten.

Ouders bij wie de kinderopvangtoeslag onterecht werd stopgezet, kregen het idee dat bewijsstukken die zij zelf bij de Belastingdienst hebben aangeleverd, kwijt zijn geraakt door de fiscus.

Hoekstra erkent dat die signalen – soms via de media – de afgelopen weken weer naar boven zijn gekomen. “Hoewel ik geen indicatie heb dat stukken of bezwaarschriften bewust zijn kwijtgemaakt of vernietigd, ben ik van mening dat de aanhoudende signalen van burgers en de media dienen te worden onderzocht.”

De minister wil dit door een onafhankelijke instantie laten onderzoeken. Dit onderzoek staat weer los van andere onderzoeken die al lopen rondom de affaire, laat Hoekstra’s woordvoerder weten. Zo maakte de bewindsman eerder deze week bekend dat hij een buitenstaander onderzoek laat doen naar ambtsmisdrijven binnen de Belastingdienst in de toeslagenaffaire.

De fiscus heeft inmiddels erkend dat de gedupeerde ouders onterecht als fraudeurs zijn aangemerkt. Zij worden hiervoor financieel gecompenseerd. Vorig weekend kwam Hoekstra met maatregelen om de Belastingdienst op te knippen in drie onderdelen: de Belastingdienst, Toeslagen en de Douane. Elk onderdeel krijgt een eigen ambtelijke aansturing.

Lees meer over: Belastingdienst  Politiek

Minister laat onafhankelijk onderzoek doen naar strafbaar handelen belastingambtenaren

AD 17.01.2020 Minister van Financiën Wopke Hoekstra bevestigt dat hij een externe instantie laat onderzoeken of ambtenaren van de Belastingdienst strafbaar hebben gehandeld in de toeslagenaffaire. Hoekstra laat ook bekijken of er mogelijk zaken bij zijn die voorgelegd moeten worden aan het Openbaar Ministerie.

,,Hoewel ik geen incidatie heb dat stukken of bezwaarschriften bewust zijn kwijtgemaakt of vernietigd, ben ik van mening dat de aanhoudende signalen van burgers en de media dienen te worden onderzocht’’, schrijft Hoekstra aan de Tweede Kamer. Een onafhankelijke externe instantie moet de beschikbare informatie nog eens bekijken. Hij roept iedereen die meent ‘belastende informatie’ te hebben zich te melden.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Uit een aantal dossiers van ouders bij wie de kinderopvangtoeslag onterecht werd stopgezet, zou blijken dat de afdeling Toeslagen van de Belastingdienst de door ouders aangeleverde stukken ‘structureel’ niet meer lijkt te hebben. Het gaat daarbij om bewijsstukken, waarmee zij de aanspraak op de toeslagen wilden aantonen of om bezwaren tegen het stoppen ervan. Hoekstra laat weten dat het kan zijn dat stukken niet bewaard zijn, of ‘zeer moeizaam terug te vinden’.

Signalen van ouders

Volgens Hoekstra zijn er geen aanwijzingen waaruit blijkt dat stukken of bezwaren ‘op systematische wijze zijn vernietigd’. Hoewel er ‘aanhoudende signalen’ van ouders zijn over het incomplete beeld dat dossiers van de Belastingdienst geven, heeft de dienst gezegd dat dit niet bewust is gebeurd. Desondanks laat de minister de zaak onafhankelijk onderzoeken. Hoekstra voert daarover overleg met de Auditdienst Rijk, dat al onderzoek doet naar 9000 gevallen waarin ouders zijn gedupeerd.

Het gaat hierbij om zaken, waarin gezinnen het slachtoffer zijn geworden van ‘een politiek en bestuurlijk klimaat waarin fraudebestrijding vooropstond’. De Tweede Kamer zal, zo zegt Hoekstra, worden betrokken bij het formuleren van de opdracht voor dit onderzoek. Hij benadrukte dat het een omvangrijke en ingewikkelde klus is, waarvan de conclusies nog wel even op zich zullen laten wachten. In de nasleep van de toeslagenaffaire moest deze maand directeur-generaal van de Belastingdienst Jaap Uijlenbroek al het veld ruimen.

Dossiers

Hoekstra beloofde in de kerstvakantie dat dertien mensen die nog altijd op hun dossier zaten te wachten dat uiterlijk deze week toegestuurd zouden krijgen. De minister meldt in een brief aan de Kamer dat dit in 12 gevallen is gelukt. Eén dossier is volgens hem zeer omvangrijk en daardoor ‘complexer dan verwacht’. De desbetreffende ouder heeft over het uitstel een telefoontje gehad en krijgt nu voor 1 maart, ‘en waar mogelijk aanzienlijk eerder’, het dossier thuisgestuurd.

De dossiers die wel zijn verstuurd zijn ditmaal allemaal voorzien van extra informatie over de inhoud. Zo is een toelichting op de werkwijze opgenomen, is een afkortingenlijst toegevoegd en zit er een samenvatting bij met antwoord op de vraag waarom er toeslag moest worden terugbetaald en of deze persoon door de Belastingdienst als fraudeur is aangemerkt. Ook zijn de ouders gebeld over het tijdstip waarop de dossiers aan hen overhandigd konden worden.

Deze aanpak verschilt nogal van de manier waarop de Belastingdienst in december een aantal dossiers verstuurde. Toen kregen mensen een dik pak papier waarbij sommige gedeelten helemaal zwart bleken te zijn gelakt zonder enige toelichting. Toen de Tweede Kamer daar lucht van had gekregen, moest toenmalig staatssecretaris Menno Snel voor de tweede keer die maand op het matje komen. Dat debat bleek zijn laatste: nadat de Kamer zijn zegje had gedaan, besloot hij de eer aan zichzelf te houden en zijn ontslag in te dienen.

Ouders krijgen inzage in toeslagdossiers, dit keer met witte lak

NOS 17.01.2020 Een groep van twaalf ouders die nog wachtten op inzage in hun dossier in de toeslagenaffaire, heeft de relevante stukken gekregen. Er zitten dit keer geen volledig weggelakte pagina’s bij, en de Belastingdienst heeft ervoor gekozen geen zwarte maar witte lak te gebruiken.

Eerder was er ophef over dossiers die voor het grootste deel waren zwartgelakt. Dat werd door de ouders als een nieuwe klap in het gezicht ervaren en droeg bij aan de val van staatssecretaris Snel van Financiën.

De twaalf ouders die hun dossier nu hebben gekregen, horen bij de groep die in november bij de Belastingdienst in Rotterdam hun dossier opeiste. Zij wilden weten waarom ze als fraudeur werden gezien, en grote bedragen moesten terugbetalen.

Uit de informatie die ze nu hebben gekregen, blijkt dat de problemen vaak begonnen als er een verandering in inkomen was, bijvoorbeeld doordat mensen gingen scheiden of na ziekte weer aan het werk gingen. Als de Belastingdienst daarachter kwam, werd de volledige kinderopvangtoeslag teruggevraagd.

Persoonlijke aanpak

Minister Hoekstra heeft na het vertrek van Snel besloten dat mensen die hun dossier hebben opgevraagd, anders benaderd moeten worden. Hij is persoonlijk bij een aantal ouders op bezoek geweest.

De twaalf ouders uit Rotterdam hebben hun dossier vandaag persoonlijk overhandigd gekregen door een medewerker van de Belastingdienst. Er is vantevoren gebeld wanneer het hun goed uitkwam.

Maandag spreekt Hoekstra, samen met premier Rutte, 250 slachtoffers toe. Rutte zei in zijn persconferentie vanmiddag dat hij dan vooral goed wil luisteren.

De toeslagenaffaire ging naar schatting in totaal over zo’n 9000 mensen. Inmiddels hebben nog eens 3500 mensen op eigen initiatief om een herbeoordeling van hun dossier gevraagd.

In een brief aan de Tweede Kamer schrijft Hoekstra dat dossiers “op onderdelen onvolledig zijn”. De afgelopen tijd heeft hij ook van gedupeerde ouders en media signalen gekregen dat er mogelijk stukken zijn verdwenen. Hij wil hier onafhankelijk onderzoek naar laten doen.

Bekijk ook;

Onderzoek naar onvolledige dossiers toeslagenaffaire

MSN 17.01.2020 Minister Wopke Hoekstra (Financiën) laat onafhankelijk onderzoek doen naar de onvolledige dossiers die naar gedupeerden in de toeslagenaffaire zijn gestuurd. Dat schrijft de bewindsman aan de Tweede Kamer.

Tijdens het samenstellen “is al gebleken dat de dossiers op onderdelen onvolledig zijn”, schrijft Hoekstra. De afgelopen tijd heeft hij ook van gedupeerde ouders en de media signalen ontvangen dat er mogelijk stukken ontbreken. Hij gaat kijken welke organisatie dit het beste kan onderzoeken. Mogelijk nemen de accountants van het Rijk die taak op zich. Zij doen al onderzoek naar de toeslagenaffaire en de problemen bij de Belastingdienst.

Hoekstra roept personeel fiscus op informatie ambtsmisdrijf te delen

NU 14.01.2020 Minister Wopke Hoekstra van Financiën roept medewerkers van de Belastingdienst op om informatie te delen die erop zou kunnen duiden dat er sprake was van ambtsmisdrijven bij de toeslagenaffaire. Dat kan anoniem bij de twee vertrouwenspersonen die dit jaar bij de fiscus aan de slag gaan.

“Ik wil een appel doen op degenen die zeggen over informatie te beschikken waar een strafrechtelijke component aan zit. Die informatie moet dan gedeeld worden met het Openbaar Ministerie en het ministerie”, zei Hoekstra dinsdag in de Tweede Kamer tijdens het Vragenuur.

Het is de vraag of ambtenaren strafrechtelijk vervolgd kunnen worden vanwege hun werkwijze bij het onterecht afwijzen en terugvorderen van de kinderopvangtoeslag bij enkele honderden ouders. Hoekstra liet zondag in de uitzending van het televisieprogramma Buitenhof weten dat hij tot dusver niet over dergelijke informatie beschikt.

“Ik kan naar eer en geweten zeggen dat ik geen indicatie heb van strafbare feiten”, antwoordde hij dinsdag op vragen van SP-Kamerlid Renske Leijten. Dat betekent volgens Hoekstra overigens niet dat er geen strafbare feiten zijn gepleegd. “Laat ik benadrukken dat ik geen enkele reden heb om te zuinigjes te zijn om dit te willen uitzoeken. Integendeel”, aldus de bewindsman.

Staatssecretaris Snel stapte op vanwege toeslagenaffaire

Hoekstra heeft sinds drie weken ook de Belastingdienst onder zijn hoede, omdat Menno Snel net voor de kerstvakantie aftrad als staatssecretaris van Financiën. Snel dacht de Kamer er niet meer van te kunnen overtuigen dat hij een deel van de oplossing kon zijn in het toeslagendossier.

Inmiddels erkent de fiscus dat gedupeerde ouders onterecht als fraudeurs zijn aangemerkt en worden zij financieel gecompenseerd. Het is nu de vraag of medewerkers van de Belastingdienst bij de afdeling Toeslagen de wet hebben overtreden en vervolgd moeten worden.

Hoekstra laat nu eerst door een buitenstaander onderzoek doen. Als deze persoon concludeert dat vervolging mogelijk is, dan wordt het Openbaar Ministerie (OM) ingeschakeld. “Ik kan niet zonder een specifiek delict het OM of wie dan ook de dienst insturen. Zo werkt het niet”, zei Hoekstra.

SP wil dat Hoekstra zelf onderzoek doet

SP’er Leijten ziet liever dat Hoekstra zelf onderzoek gaat doen. Uit opgevraagde documenten bleek namelijk dat medewerkers instructie hadden gekregen om bezwaren van gedupeerde ouders niet in behandeling te nemen. “Dat is een overtreding. Onderzoek dat!”, zegt Leijten.

“Er is onrechtmatig gehandeld bij het stopzetten en terugvorderen. Er zijn geen dossiers dat mensen fraudeurs waren en die behandeling verdienden. Dan kijk je toch wie heeft dat besloten? Wie wist daarvan? Was dat strafbaar?” Dit is volgens de SP’er zo’n groot dossier, dat Hoekstra het onderzoek zelf moet uitvoeren.

De minister kondigde het afgelopen weekend maatregelen aan. Zo wordt de fiscus opgeknipt in drie onderdelen: de Belastingdienst, Toeslagen en de Douane. Elk onderdeel krijgt een eigen ambtelijke aansturing.

Er komt ook een extra staatssecretaris op het ministerie. Een voor de belastinginning en de hervorming van het fiscale stelsel en een voor de Douane en de Toeslagen. Beide bewindslieden zullen voor de resterende kabinetsperiode D66’ers zijn.

Lees meer over: Belastingdienst  Politiek

Hoekstra: nader onderzoek naar strafbare feiten toeslagenaffaire

NOS 14.01.2020 Minister Hoekstra wil een onafhankelijke derde inschakelen om uit te zoeken of ambtenaren van de Belastingdienst in de toeslagenaffaire strafbare feiten hebben gepleegd. Hij antwoordde dat in de Tweede Kamer op vragen over zijn uitspraken van afgelopen zondag.

De minister zei toen in het tv-programma Buitenhof dat hij geen aanwijzingen heeft dat in de toeslagenaffaire ambtenaren ook in strafrechtelijke zin fouten hebben gemaakt. Die uitspraak leidde tot verbazing bij onder meer SP en Denk.

Sommige advocaten zeggen dat er wel degelijk strafbare feiten zijn gepleegd en ook volgens SP-Kamerlid Leijten zijn er aanwijzingen voor machtsmisbruik, ambtsmisdrijven en plichtsverzuim door ambtenaren.

Buitenstaander van kaliber

Hoekstra herhaalde vandaag dat hij die aanwijzingen niet heeft. Maar hij voegde eraan toe dat hij geen enkele reden heeft “om te zuinigjes te zijn om dit te willen uitzoeken”, omdat het gaat om herstel van vertrouwen. De minister wil een second opinion vragen aan een “buitenstaander van groot kaliber”.

Ook doet hij een oproep aan mensen die denken dat er strafbare feiten zijn gepleegd, om zich te melden bij het Openbaar Ministerie en bij Financiën. Verder ligt hier volgens Hoekstra ook een taak voor de “personeelsvertrouwenspersonen” die hij wil benoemen.

De minister maakte dit weekeinde bekend dat hij de Belastingdienst ingrijpend wil reorganiseren. Gisteren werd duidelijk dat de kort voor Kerstmis afgetreden D66-staatssecretaris Snel zal worden vervangen door twee bewindslieden. Door de toeslagenaffaire is bij mogelijk duizenden gezinnen ten onrechte de kinderopvangtoeslag ingetrokken.

Bekijk ook;

Toch onderzoek naar ambtsmisdrijven in toeslagenaffaire Belastingdienst

RTL 14.01.2020 Er komt toch een onderzoek naar misdrijven of overtredingen door ambtenaren van de Belastingdienst in de toeslagenaffaire. Dit kondigde minister Hoekstra (Financiën) zojuist aan in de Tweede Kamer.

De minister, die de afgetreden staatssecretaris Snel vervangt, herhaalde dat hij zelf nog ‘geen indicaties’ heeft dat ambtenaren strafrechtelijk vervolgd moeten worden. “Ik heb daarover nog geen informatie op mijn bureau gekregen.”

Maar hij noemde aanhoudende signalen over mogelijk machtsmisbruik en plichtsverzuim zo ernstig, dat hij een externe functionaris gaat inschakelen voor een ‘second opinion’.

Bronnen in Den Haag zeggen dat de minister er niet zeker van is dat hij door eigen ambtenaren goed genoeg is voorgelicht over wat er in de toeslagenaffaire allemaal is voorgevallen en of hij door hen juist is geïnformeerd over de stappen die hij moet nemen.

Lees ook:

Hoogste baas Belastingdienst weggestuurd om toeslagenaffaire

Ver over de schreef

De buitenstaander moet onderzoek doen of ambtenaren bij het stopzetten van toeslagen en het onrechtmatig behandelen van burgers niet toch ver over de schreef zijn gegaan. Hoekstra informeert de kamer later over hoe dit onderzoek er precies uit moet zien.

De minister deed zijn toezegging naar aanleiding van vragen van SP-Kamerlid Renske Leijten, die zei: “Er is een misdaad gegaan tegen burgers.” Na het onderzoek zal Hoekstra de Kamer laten weten ‘of er aanleiding is een andere weg in te slaan’, zoals via een aangifte bij het Openbaar Ministerie (OM).

Lees ook:

Pieter Klein en Jan Kleinnijenhuis ‘journalist van het jaar’ voor onthullingen toeslagenaffaire

Onderzoek misstanden Belastingdienst

Het onderzoek komt naast het aanstellen van twee prominente vertrouwenspersonen, die ook onderzoek gaan doen naar misstanden bij de Belastingdienst. Verder wilde de inmiddels opgestapte staatssecretaris Snel niet gaan; in december werd in overleg in de coalitie nog besloten dat het hier bij zou blijven.

Uit eerder onderzoek bleek dat wetten willens en wetens niet werden nageleefd en dat burgers in grote problemen werden gebracht, onder meer door stopzetting van toeslagen en terugvorderingen van tienduizenden euro’s.

Er zijn inmiddels al diverse aangiften gedaan tegen topambtenaren wegens machtsmisbruik, plichtsverzuim, en knevelarij: het willens en wetens mensen geld laten (terug-) betalen van geld, terwijl daar geen reden voor was. Het Openbaar Ministerie heeft hierover nog geen besluit genomen.

Meer weten over de misstanden die ontstonden door de toeslagenaffaire bij de Belastingdienst, lees hier verder.

Zo werd de toeslagenaffaire Menno Snel fataal:

Bekijk deze video op RTL XL

Lees ook:

Wie wist wat wanneer, meneer Rutte?

RTL Nieuws; Wopke Hoekstra  Menno Snel Belastingdienst  Toeslagenwet  Toeslagenaffaire Belastingdienst

Toch onderzoek naar ambtsmisdrijven in toeslagenaffaire Belastingdienst

MSN 14.01.2020 Er komt toch een onderzoek naar misdrijven of overtredingen door ambtenaren van de Belastingdienst in de toeslagenaffaire. Dit kondigde minister Hoekstra (Financiën) zojuist aan in de Tweede Kamer.

De minister, die de afgetreden staatssecretaris Snel vervangt, herhaalde dat hij zelf nog ‘geen indicaties’ heeft dat ambtenaren strafrechtelijk vervolgd moeten worden. “Ik heb daarover nog geen informatie op mijn bureau gekregen.”

Maar hij noemde aanhoudende signalen over mogelijk machtsmisbruik en plichtsverzuim zo ernstig, dat hij een externe functionaris gaat inschakelen voor een ‘second opinion’.

Bronnen in Den Haag zeggen dat de minister er niet zeker van is dat hij door eigen ambtenaren goed genoeg is voorgelicht over wat er in de toeslagenaffaire allemaal is voorgevallen en of hij door hen juist is geïnformeerd over de stappen die hij moet nemen.

Ver over de schreef

De buitenstaander moet onderzoek doen of ambtenaren bij het stopzetten van toeslagen en het onrechtmatig behandelen van burgers niet toch ver over de schreef zijn gegaan. Hoekstra informeert de kamer later over hoe dit onderzoek er precies uit moet zien.

De minister deed zijn toezegging naar aanleiding van vragen van SP-Kamerlid Renske Leijten, die zei: “Er is een misdaad gegaan tegen burgers.” Na het onderzoek zal Hoekstra de Kamer laten weten ‘of er aanleiding is een andere weg in te slaan’, zoals via een aangifte bij het Openbaar Ministerie (OM).

Onderzoek misstanden Belastingdienst

Het onderzoek komt naast het aanstellen van twee prominente vertrouwenspersonen, die ook onderzoek gaan doen naar misstanden bij de Belastingdienst. Verder wilde de inmiddels opgestapte staatssecretaris Snel niet gaan; in december werd in overleg in de coalitie nog besloten dat het hier bij zou blijven.

Uit eerder onderzoek bleek dat wetten willens en wetens niet werden nageleefd en dat burgers in grote problemen werden gebracht, onder meer door stopzetting van toeslagen en terugvorderingen van tienduizenden euro’s.

Er zijn inmiddels al diverse aangiften gedaan tegen topambtenaren wegens machtsmisbruik, plichtsverzuim, en knevelarij: het willens en wetens mensen geld laten (terug-) betalen van geld, terwijl daar geen reden voor was. Het Openbaar Ministerie heeft hierover nog geen besluit genomen.

Meer weten over de misstanden die ontstonden door de toeslagenaffaire bij de Belastingdienst, lees hier verder.

Rutte: volgend kabinet krijgt nieuw plan toeslagenstelsel na drama bij Belastingdienst

AD 13.01.2020 Een van de twee nieuwe staatssecretarissen op Financiën moet de komende maanden werken aan een plan om het toeslagenstelsel te herzien. Dat plan moet na de eerstvolgende Tweede Kamerverkiezingen worden aangeboden aan partijen die het nieuwe kabinet gaan vormen, vindt premier Mark Rutte.

De coalitie besloot maandag dat er twee staatssecretarissen op het departement moeten komen na het vertrek van voormalig staatssecretaris Menno Snel. Hij stapte op vanwege de toeslagenaffaire.

Stelsel op schop

Een van hen moet zich richten op het innen van belasting en op fiscale wetgeving, de ander is verantwoordelijk voor de afdelingen Toeslagen en de Douane. Die laatste moet ook werk maken van een plan om het toeslagensysteem te veranderen, vindt Rutte. Een grote meerderheid van de Tweede Kamer wil inmiddels ook dat het stelsel op de schop gaat.

,,Het probleem bij de vorige formatie was dat er geen voorstel lag voor de aanpak van het toeslagensysteem’’, zegt Rutte. Het is een goed idee om de nieuwe staatssecretaris wel zo’n plan op te laten stellen. ,,Het stelsel is te ingewikkeld, maar het hervormen is ook niet zo makkelijk’’, aldus de minister-president. ,,Het vraagt een plan. Dat heeft wel vijf tot tien jaar nodig om uitgewerkt te worden.’’

Rob Jetten (D66) staat de pers te woord na afloop van het wekelijkse coalitieoverleg. Beeld ANP

D66 wacht lastige speurtocht naar twee nieuwe staatssecretarissen

Trouw 13.01.2020 D66 zoekt niet één maar twee staatssecretarissen. Eén daarvan moet zich buigen over de afdeling Toeslagen, een glibberig terrein.

D66 krijgt een hele kluif aan het vinden van maar liefst twee staatssecretarissen voor financiën. De een krijgt de politieke leiding over de Belastingdienst, de ander moet de problemen bij de afdeling Toeslagen oplossen. Beide zijn loodzware klussen, ook al zit het kabinet er nog maar relatief kort, tot de volgende verkiezingen in maart volgend jaar.

Bij de formatie van het huidige kabinet was de staatssecretaris van financiën een van de laatste posten die werden ingevuld. D66 wist Menno Snel weg te halen bij de Nederlandse Waterschapsbank. Hij werd met spoed lid van D66 voordat hij eind oktober 2017 aan het werk ging. Hij kreeg heel lang van alle kanten lof en waardering in de Tweede Kamer maar struikelde uiteindelijk toch over het echec met de kinderopvangtoeslag.

D66 blijft aan zet, besloot de coalitie maandag. In de formatie kreeg die partij het beleidsterrein belastingen en daar houden VVD, CDA, D66 en ChristenUnie aan vast, ook al gebeurt het werk straks door twee personen.

De andere coalitiepartijen staan niet te springen om een extra staatssecretaris te leveren voor deze risicovolle posten. Na Menno Snel waarschuwde ook minister van financiën Wopke Hoekstra afgelopen weekeinde dat de problemen niet voorbij zijn na het debacle met de kinderopvangtoeslag.

De reorganisatie van de Belastingdienst zelf is ook nog lang niet op orde. En eigenlijk moet er een nieuw en simpeler belastingstelsel worden ontworpen. D66-fractievoorzitter Rob Jetten kondigde maandag aan dat hij op zoek gaat naar geschikte kandidaten.

Innen en uitgeven gaan niet samen

Hoekstra schreef zaterdag al aan de Tweede Kamer dat hij de Belastingdienst wil reorganiseren. Hij doet na het aftreden van staatssecretaris Snel zijn taken er tijdelijk bij. De afdelingen Toeslagen en de douane worden apart gezet en dit maakte de weg vrij voor de benoeming van een aparte staatssecretaris. De gewone Belastingdienst en de afdelingen Toeslagen en Douane krijgen ook alle drie een aparte directeur-generaal.

De nieuwe staatssecretaris die over de afdeling Toeslagen gaat, kan hoop putten uit het besef bij een groot deel van de Kamer dat het toeslagen-systeem moet worden hervormd. De nieuwe politieke baas kan ook gaan bouwen aan iets nieuws.

Vorig jaar verscheen al een analyse van een groep ambtenaren waarin haarfijn duidelijk werd gemaakt dat het innen van geld (de taak van de Belastingdienst) en het uitgeven van geld (de opdracht van de afdeling Toeslagen) niet samengaan. Premier Mark Rutte zei maandag dat er bij de formatie van een volgend kabinet een plan op tafel moet liggen. Het gaat daarna nog vijf tot tien jaar duren om dat uit te voeren, voegde hij er aan toe.

Ruime steun in Kamer

Het idee om twee staatssecretarissen te zoeken voor het ministerie van financiën ondervindt ruime steun in politiek Den Haag. De eerste die dit opperde was anderhalf jaar geleden het toenmalig Tweede Kamerlid voor 50Plus Martin van Rooijen (inmiddels zit hij voor die partij in de Eerste Kamer). Hij was in de jaren zeventig al eens (namens de KVP) staatssecretaris fiscale zaken. Er ligt te veel werk, concludeerde Van Rooijen al 2018.

Steven van Eijck, kortstondig staatssecretaris van financiën voor de LPF, in het eerste kabinet Balkenende, zou graag een strikte scheiding zien tussen belasting innen en toeslagen uitbetalen. Hij treedt regelmatig op als adviseur van diverse ministeries. De dienst toeslagen zou een zelfstandige organisatie moeten worden of een onderdeel van de Sociale Verzekeringsbank (die nu ook onder meer AOW betaalt) of het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (die WW uitbetaalt) . “Dit is een goede eerste stap op weg naar de uitgang”, zegt Van Eijck.

Lees ook:

Grote reorganisatie Belastingdienst na affaire; afdeling Toeslagen wordt apart onderdeel

Toeslagen voor kinderopvang, huren en zorg zullen niet langer door de Belastingdienst worden uitgekeerd. Het onderdeel Toeslagen krijgt een aparte plek binnen het ministerie van Financiën. Dat heeft het ministerie zaterdagavond in een brief aan de Kamer gemeld. 

De Belastingdienst gaat voortaan niet meer over toeslagen (want dat gaf vanaf het begin al problemen)

Minister Wopke Hoekstra van financiën liet de Kamer zaterdag per brief weten dat de onderdelen Toeslagen en Douane niet meer onder de Belastingdienst vallen en zelfstandig binnen het ministerie verder gaan.  Vijf vragen over die verandering.

meer: Kinderopvangtoeslag dossier

MEER OVER; BELASTINGDIENST POLITIEK D66 ECONOMIE, BUSINESS EN FINANCIËN KINDEROPVANGTOESLAG JELLE BRANDSMA

 

Extra staatssecretaris voor Belastingdienst

Trouw 13.01.2020 Het ministerie van Financiën krijgt een extra staatssecretaris om de problemen bij de Belastingdienst op te lossen. De taken van de afgetreden Menno Snel zijn te zwaar voor één opvolger, vinden de regeringspartijen.

D66, de partij van de opgestapte Snel, mag twee kandidaten voordragen. De ene staatssecretaris gaat zich ontfermen over het innen van belastingen en de hervorming van het belastingstelsel. De ander wordt verantwoordelijk voor de uitbetaling van toeslagen en voor de douane.

Afgelopen weekeinde kondigde minister van Financiën Wopke Hoekstra al aan dat de Belastingdienst wordt opgeknipt. De afdelingen Toeslagen en Douane worden zelfstandige diensten.

De staatssecretaris die zich gaat richting op de toeslagen en de douane gaat aan de gang met richting geven aan de oplossing. Dat wordt veel en belangrijk werk, zei Hoekstra.

Over de hervorming van het stelsel temperde Hoekstra wel meteen de verwachtingen. “De echte transfer naar een nieuw stelsel, zoals ik en de meerderheid van de Tweede Kamer willen, dat is echt een proces van jaren. Juist om ervoor te zorgen dat er geen nieuwe brokken ontstaan.” Ook premier Rutte zei dat er een lange adem nodig is.

Lees ook:
Grote reorganisatie Belastingdienst na affaire; afdeling Toeslagen wordt apart onderdeel

Toeslagen voor kinderopvang, huren en zorg zullen niet langer door de Belastingdienst worden uitgekeerd. Het onderdeel Toeslagen krijgt een aparte plek binnen het ministerie van Financiën. 

De Belastingdienst gaat voortaan niet meer over toeslagen (want dat gaf vanaf het begin al problemen)

Gaat dit plan van Hoekstra werken? Vijf vragen en antwoorden over de reorganisatie van de Belastingdienst. Kinderopvangtoeslag dossier

MEER OVER; BELASTINGDIENST POLITIEK WOPKE HOEKSTRA ECONOMIE, BUSINESS EN FINANCIËN OVERHEIDSBELEID KINDEROPVANGTOESLAG REDACTIE

Twee D66-staatssecretarissen moeten problemen Belastingdienst aanpakken

RTL 13.01.2020 Het kabinet gaat twee staatssecretarissen bij het ministerie van Financiën aanstellen om de grote problemen van de Belastingdienst op te lossen. D66 zal allebei de staatssecretarissen leveren, is zojuist bekend geworden.

De problemen bij de Belastingdienst zijn zo groot, dat één staatssecretaris alleen ze niet meer kan oplossen, vindt de coalitie.

Zo moet onder meer de schade van de toeslagenaffaire worden hersteld, waarvan duizenden ouders de dupe werden. Maar daarnaast moet de dienst ook nodig hervormd worden en moet er gekeken worden naar de toekomst van het toeslagenstelsel.

Opsplitsing

D66, de partij van de in december opgestapte staatssecretaris Menno Snel, mag de twee kandidaten voordragen. De een gaat zich ontfermen over het innen van belastingen en de hervorming van de Belastingdienst. Volgens ministerie Wopke Hoekstra is dit een proces ‘dat jaren gaat duren’.

De tweede staatssecretaris wordt verantwoordelijk voor de uitbetaling van toeslagen en voor de douane.

Opknippen Belastingdienst

Zaterdag maakte het kabinet al bekend fors in te grijpen bij de Belastingdienst. De douane, de afdeling toeslagen en de klassieke belastingdienst worden drie naast elkaar bestaande, losse onderdelen, met elk een eigen hoogste ambtenaar.

Met die ingreep hoopt het kabinet sneller verbeteringen te kunnen doorvoeren en vertrouwen te kunnen herstellen. Het vertrouwen in de Belastingdienst is de afgelopen jaren ‘ernstig beschaamd’, schreef minister van Financiën Wopke Hoekstra aan de Tweede Kamer.

Lees ook:

Drastische ingreep: kabinet knipt Belastingdienst in drieën

Nog geen namen

Wie de nieuwe staatssecretarissen worden, is nog onbekend. Rob Jetten, de fractievoorzitter van D66 in de Tweede Kamer, zegt snel aan de slag te gaan om twee kandidaten te vinden. Die staan voor ‘een van de meest ingewikkelde’ klussen binnen dit kabinet, zegt Jetten.

Zo werd de toeslagenaffaire Menno Snel fataal

Bekijk deze video op RTL XL

RTL Nieuws; Belastingdienst  Toeslagenaffaire Belastingdienst

 

Twee D66-staatssecretarissen om problemen Belastingdienst op te lossen

NOS 13.01.2020 Er komt op het ministerie van Financiën een extra staatssecretaris om de problemen bij de Belastingdienst aan te pakken. De ene staatssecretaris gaat zich bezighouden met het innen van belasting en de hervorming van het fiscale stelsel, de andere met de douane en de toeslagen, hebben de coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie besloten.

“Twee is echt nodig. Er ligt een enorme hoop werk”, zei Rutte na afloop van het wekelijkse coalitieoverleg.

De twee nieuwe bewindslieden zullen allebei van D66 zijn, dat nu naar de opvolgers van staatssecretaris Snel op zoek gaat. “Ik ga na vandaag zo snel mogelijk twee geschikte kandidaten zoeken en hoop dat ze snel aan de slag kunnen”, zegt fractievoorzitter Jetten.

Excuus

In december besloot D66-staatssecretaris Snel op te stappen vanwege de affaire met de kinderopvangtoeslag. De Belastingdienst had bij een groot aantal gezinnen onterecht de kinderopvangtoeslagen stopgezet en dat bracht gedupeerde gezinnen in grote problemen.

Snel erkende de fouten en bood zijn excuus aan. Hij trad af omdat hij er niet in slaagde de afhandeling en het uitkeren van de schadevergoedingen goed te laten verlopen.

De problemen bij de Belastingdienst zijn groot, erkent de coalitie. De hoop bestaat nu dat een extra staatssecretaris een oplossing naderbij kan brengen.

Minister Hoekstra van Financiën maakte zaterdag bekend dat hij de Belastingdienst gaat opsplitsen, in de onderdelen Toeslagen, Douane en Belastinginning.

Bekijk ook;

Twee staatssecretarissen bij Belastingdienst

Telegraaf 13.01.2020 De Belastingdienst krijgt twee opvolgers voor de opgestapte staatssecretaris Snel (Financiën). Dat hebben coalitiepartijen maandagochtend afgesproken.

De bewindslieden zullen beide van D66 zijn. De partij moet nog op zoek naar gegadigden. Partijleider Jetten belooft snel aan de slag te gaan om die te vinden.

Eén staatssecretaris wordt verantwoordelijk voor het innen van belastingen en de hervorming van het belastingstelsel, de andere gaat over de toeslagen en de Douane. „Ik ga na vandaag aan de slag om zo snel mogelijk twee geschikte kandidaten te vinden”, zegt D66-leider Jetten.

Bekijk ook: 

Grote reorganisatie Belastingdienst na toeslagenaffaire 

Aanleiding voor de wijziging zijn de problemen met de kinderopvangtoeslag, waarbij duizenden ouders onterecht als fraudeurs werden aangemerkt en grote bedragen moesten terugbetalen. Verantwoordelijk bewindsman Snel stapte vlak voor het reces op nadat problemen hardnekkig bleven terugkeren.

„Er ligt een enorme hoop werk”, licht premier Rutte de opsplitsing toe. „Op de traditionele Belastingdienst, maar juist ook op het terrein van toeslagen en Douane. Zowel de afwikkeling van de vreselijkheden waar we nu naar kijken. Maar ook het voorbereiden van hoe je het toeslagstelsel gaat hervormen.”

Uit de debatten bleek steevast dat de dubbele taak – het innen van belastingen en het uitkeren van toeslagen – de fiscus boven het hoofd gegroeid is. Nu het fiscale stelsel de komende jaren ook nog op de schop moet, acht het kabinet het wijs de dienst bestuurlijk te scheiden. Het toeslagensysteem moet eenvoudiger worden. Daarnaast komen er belastingen bij, zoals de vliegtaks en de CO2-heffing.

Op de staatssecretaris-functie ligt vaak veel politieke druk. Snel stapte op, zijn voorganger Wiebes werd net op tijd minister in het nieuwe kabinet en diens voorganger Weekers stapte ook op.

Minister Hoekstra (Financiën) denkt toch niet dat het moeilijk wordt om kandidaten te vinden voor de twee posities. „Voor elke portefeuille in de politiek geldt dat er fantastische dingen in zitten, maar ook dat het hard werken is en niet makkelijk. Maar het zal ook heel eervol zijn om deze mooie maar moeilijke klus te vervullen.”

Bekijk ook: 

Brief 1 ’Ophef waait snel weer over’ 

Bekijk ook: 

Brief 2 ’Ontslagen voor de bühne’ 

Bekijk ook: 

Brief 3 ’Op naar de volgende topbaan’ 

Bekijk meer van; overheid overheidsbeleid Jetten Snel Hoekstra Dijkhoff Den Haag Belastingdienst

D66 krijgt twee nieuwe staatssecretarissen na toeslagenaffaire

AD 12.01.2020 De afgetreden  staatssecretaris van Financiën Menno Snel krijgt twee opvolgers, die allebei lid zijn van D66. Dat heeft de regeringscoalitie vandaag besloten tijdens het wekelijks coalitieberaad, zo zei fractieleider Rob Jetten zojuist na afloop. De taken van Snel zijn te zwaar voor één opvolger, vinden de regeringspartijen.

Jetten zei zo snel mogelijk aan de slag te gaan om twee geschikte kandidaten te vinden. Een van de staatssecretarissen zal zich daarbij richten op de belastinginning en de hervorming van het fiscale stelsel en de andere staatssecretaris wordt verantwoordelijk voor de Toeslagen en de Douane.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Volgens Jetten is er binnen de coalitie een ‘fundamentele discussie’ gevoerd. Daarbij is geconstateerd dat er ‘grote opgaven’ liggen. Allereerst moet recht worden gedaan aan de getroffen ouders in de toeslagenaffaire en moet het toeslagensysteem simpeler. Daarnaast heeft het kabinet echter ook ambities op het gebied van belastingwetgeving, zoals fiscale vergroening.

Rutte

Volgens minister-president Mark Rutte ligt er ‘een enorme hoop werk’ te wachten op de nieuwe bewindspersonen en zal er moeten worden gewerkt aan herstel van vertrouwen binnen de Belastingdienst. ,,Wat je nu moet doen is zorgen dat de structuur goed is.”

Volgens Rutte zitten er ‘geen diepere gedachten’ achter het besluit dat de twee nieuwe bewindspersonen allebei van D66-huize zullen zijn. ,,Zij hadden natuurlijk de post, dus het ligt voor de hand dat er in eerste instantie naar hen gekeken wordt. En zij zeggen dat ze die verantwoordelijkheid willen proberen in te vullen.”

‘Oppassen voor nog grotere brokken bij Belastingdienst’

AD 13.01.2020 Minister van Financiën Wopke Hoekstra grijpt in bij de Belastingdienst. De onderdelen toeslagen en douane worden afgesplitst en de hoogste ambtenaar ruimt het veld. Ingrijpender hervormingen zijn volgens hem nodig, maar allerminst eenvoudig. ,,We moeten oppassen voor nog grotere brokken.”

Het einde van de toeslagenaffaire is nog lang niet in zicht. Duizenden mensen wachten nog altijd op een oordeel over compensatie, nadat de Belastingdienst hun toeslag ten onrechte stopzette en terugvorderde. En ook de nieuwe staatssecretaris van Financiën – mogelijk worden het er zelfs twee – is nog altijd niet bekend. Toch vindt minister van Financiën Wopke Hoekstra het nú tijd om de Belastingdienst anders te organiseren, zo maakte hij dit weekend bekend.

De toeslagen­af­fai­re is niet alléén de aanleiding voor deze maatrege­len. Het is mede de aanleiding

U laat er geen gras over groeien. Wat schieten gedupeerde ouders hier concreet mee op?
,,De splitsing van de Belastingdienst moet ervoor zorgen dat de drie onderdelen op termijn effectiever gaan functioneren. Dus op de korte termijn merken mensen daar niet meteen iets van. Wat de ouders betreft ligt er een dure plicht om recht te doen aan zaken die op een verschrikkelijke manier verkeerd zijn gegaan. Binnen Toeslagen betekent dit bijvoorbeeld concreet dat honderden medewerkers bezig zullen gaan met herstelwerk. Maar de toeslagenaffaire is niet alléén de aanleiding voor deze maatregelen. Het is mede de aanleiding.”

U bedoelt dat de problemen veel groter zijn.
,,Absoluut. En niet alleen bij Toeslagen. Ook bij ‘blauw’, ofwel het deel van de Belastingdienst dat zich met de belastinginning bezighoudt, zijn er veranderingen nodig. Sommige problemen zijn hardnekkig, zoals met de Belastingtelefoon. Menno Snel heeft al veel van deze bewegingen in gang gezet, maar de aanpak zal een lange adem vergen.”

Intussen laat u medewerkers zitten die het onderling hadden over ‘afpakjesdag’ en meenden dat zij over een ‘license to disturb’ beschikten, terwijl tegelijkertijd mogelijk de wet is overtreden. Hoe kan dat?
,,Laat ik duidelijk zijn: Ik heb geen aanleiding om te denken dat er reden is voor een strafrechtelijk onderzoek. Tegelijkertijd weet ik ook dat er verontrustende signalen bij Kamerleden zijn beland. Daarom komen er nu voor het personeel tijdelijk twee externe raadsmannen – het kunnen ook vrouwen zijn – van grote statuur bij wie misstanden kunnen worden gemeld. Maar ik wil ook benadrukken dat er 30.000 mensen bij de Belastingdienst werken die met hart en ziel aan de slag zijn.”

© ANP

Vindt u het acceptabel dat er bij de Belastingdienst mensen werken die een kwalificatie als ‘afpakjesdag’ gebruiken als ze beslagleggen?
,,Ik vind het ingewikkeld om personele gesprekken via de media te voeren.”

De vraag is of u een dergelijke bejegening acceptabel vindt.
,,Het is volstrekt helder: burgers mogen van de Belastingdienst verwachten dat integer over hen wordt gecommuniceerd. In de voorbeelden die u noemt, waarvan ik gehoord heb maar waar ik de precieze achtergrond niet van ken, is dat niet gebeurd. Dat is natuurlijk kwalijk en moet worden aangepakt.”

Het toeslagensysteem is bedacht door uw partij. Wat heeft het CDA verkeerd gezien?
,,Als je de film terugdraait denk ik dat men destijds echt de hoop had dat dit systeem beter voor het land zou zijn. Het is anders uitgepakt. Dat is ook meteen de waarschuwing die ik geef. Ja, dit stelsel moet anders, moet fundamenteel op de schop. Maar iedereen die doet alsof het kinderlijk eenvoudig is om een alternatief te bedenken zal bedrogen uitkomen. Het zal veel tijd en aandacht vragen.”

U vreest onderschatting?
,,Het is de politiek die verantwoordelijkheid draagt voor het stelsel. De nadelen ervan kun je ambtenaren niet kwalijk nemen, en al helemaal niet de burgers. Kennelijk is het ingewikkeld, anders hadden we deze problemen nu niet. Daarom moeten we niet halsoverkop over naar een nieuw stelsel. Dan zouden de brokken nog weleens groter kunnen zijn. Daar moeten we echt voor oppassen.”

Iedereen die doet alsof het kinderlijk eenvoudig is om een alterna­tief te bedenken zal bedrogen uitkomen

Zou uw partijgenoot Pieter Omtzigt, die de toeslagenaffaire op de kaart zette, geschikt zijn als aparte staatssecretaris voor alleen de Belastingdienst?
Lacht: ,,Ik ga met de minister-president en de fractievoorzitters van de coalitie het gesprek aan over de politieke aansturing. Kijk, dit is een portefeuille met een grote complexiteit en er ligt een grote veranderingsopgave. Tegelijkertijd hebben we ook nog een Brexit waarop de Douane voorbereid moet zijn en is er een fiscale agenda die dit kabinet nog wil uitvoeren.”

Dus u ziet een tweede staatssecretaris wel zitten?
,,Luister, ik begrijp die vraag, maar het is aan de coalitiefracties.”

‘Plan voor twee staatssecretarissen bij de Belastingdienst’

NU 12.01.2020 Er komen waarschijnlijk twee opvolgers voor staatssecretaris Menno Snel, die verantwoordelijk was voor de Belastingdienst. De problemen binnen de Belastingdienst zijn zo groot dat er twee bewindspersonen voor nodig zijn, melden bronnen aan de NOS.

De coalitiepartijen moeten eerst nog overleggen of het mogelijk is om twee staatssecretarissen aan te stellen. Dat overleg zal maandag plaatsvinden.

De Belastingdienst staat al langere tijd onder druk, met als laatste ontwikkeling de toeslagaffaire waarin ouders onterecht werden beschuldigd van fraude met de kinderopvangtoeslag. Mogelijk zijn er duizenden gedupeerden. Als gevolg van deze affaire trad staatssecretaris Snel vorige maand af.

Minister van Financiën Wopke Hoekstra maakte zaterdag al bekend dat de Belastingdienst in drie stukken wordt opgedeeld naar aanleiding van de toeslagenaffaire. Elk onderdeel krijgt een eigen directeur-generaal. Op dit moment heeft de volledige organisatie er één, Jaap Uijlenbroek. Hij zal zijn functie neerleggen en wordt bijzonder adviseur bij de Algemene Bestuursdienst.

Ook binnen de werkcultuur worden wijzigingen aangebracht. Zo komen er bijvoorbeeld twee onafhankelijke personeelsraadspersonen, bij wie medewerkers misstanden binnen de organisatie kunnen melden. Het tweetal wordt later deze maand nog aangesteld.

Lees meer over: Belastingdienst Politiek

Kabinet denkt aan extra staatssecretaris voor aansturing Belastingdienst

NOS 12.01.2020 Oud-staatssecretaris Snel, die verantwoordelijk was voor de Belangdienst, krijgt waarschijnlijk twee opvolgers. De problemen bij de dienst zijn te groot om één bewindsman of -vrouw verantwoordelijk te maken, melden bronnen aan de NOS.

Snel trad af vanwege de misstanden rond de kinderopvangtoeslagen. Duizenden ouders kwamen in grote financiële en persoonlijke problemen nadat ze ten onrechte waren beschuldigd van fraude en werden gekort.

Bij Angela Sanches is de schuld opgelopen tot 100.000 euro. Ze deed eerder bij ons haar verhaal, aldus Gedupeerde kinderopvangtoeslag: ‘Ik ben geen crimineel’

Gisteren werd bekend dat de Belastingdienst wordt opgesplitst. De onderdelen Toeslagen en Douane worden losgetrokken van de dienst en zullen worden geleid door aparte topambtenaren. Nu is nog één directeur-generaal verantwoordelijk voor de hele Belastingdienst. Verder werd bekend dat er twee vertrouwenspersonen worden aangesteld, waar medewerkers van de fiscus anoniem terechtkunnen als ze misstanden signaleren.

Minister Hoekstra zei erbij dat er “een heleboel nodig is om recht te zetten wat verkeerd is gegaan”. Volgens hem moet iedereen er rekening mee houden dat er ook de komende maanden, of zelfs jaren, nog dingen fout zullen gaan. “Het is het begin van een lange weg die we inslaan.”

Overleg morgen

Over de vermoedelijke aanstelling van twee staatssecretarissen die verantwoordelijk worden voor de Belastingdienst zegt Hoekstra dat hij en premier Rutte eerst willen overleggen met de coalitiepartijen. “Ik wil het in de juiste volgorde doen.”

Het overleg tussen het kabinet en de coalitiepartijen is morgen.

Bekijk ook;

Tweede staatssecretaris na hard ingrijpen bij Belastingdienst

AD 12.01.2020 De coalitietop besluit waarschijnlijk morgen dat er een extra staatssecretaris op Financiën komt. Volgens Haagse bronnen zou er overeenstemming zijn over opsplitsing van de portefeuille die eerder aan D66’er Menno Snel toebehoorde, maar is het de vraag welke partij de extra staatssecretaris mag leveren.

Betrokkenen rekenen erop dat D66 in ieder geval de fiscale kant van Snels vroegere portefeuille zal claimen. Daarbij gaat het hoofdzakelijk om belastingwetgeving. Wie vervolgens verantwoordelijk wordt voor de Belastingdienst is een vraag die in coalitieverband moet worden beantwoord.

De tweede staatssecretaris zal leiding moeten geven aan de organisatorische veranderingen die minister van Financiën Wopke Hoekstra dit weekend aankondigde. De onderdelen Toeslagen en Douane worden losgeknipt van de Belastingdienst en krijgen elk een eigen directeur-generaal. Ook de Belastingdienst krijgt een nieuwe topambtenaar. De huidige, Jaap Uijlenbroek, stapt op. Hij zou het niet eens zijn met de veranderingen die Hoekstra wil doorvoeren.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Belastingtelefoon

Doel van de operatie is verbetering van de dienstverlening. Ook de Belastingtelefoon wordt tegen het licht gehouden. Ondanks extra personeel in het afgelopen jaar gaat het daar nog niet goed genoeg: mensen staan te lang in de wacht of krijgen niet de juiste informatie. Een externe partij gaat nu bekijken hoe ‘een fundamentele transformatie’ bij de Belastingtelefoon tot stand kan komen. Doel is om ‘burgers en bedrijven beter en effectiever te woord te kunnen staan’.

Hoekstra oogstte dit weekend bijval, al staan niet alle Kamerleden te juichen bij de maatregelen die hij aankondigde. SP-Kamerlid Renske Leijten vindt dat het kabinet eerst een onderzoek naar de verantwoordelijken rond de toeslagenaffaire moet laten uitvoeren door de Rijksrecherche. ,,Anders organiseren kan zaken oplossen, maar brengt geen moraal of juridische kennis in de top. Als de verziekte cultuur binnen de Belastingdienst niet wordt aangepakt, dan gaat een reorganisatie niet werken.”

Hoekstra: geen aanwijzingen voor strafbaar handelen bij Belastingdienst

NOS 12.01.2020 Minister van Financiën Hoekstra zegt dat hij geen aanwijzingen heeft dat ambtenaren van de Belastingdienst strafrechtelijk vervolgd zullen worden voor hun rol in de toeslagenaffaire. “Wij hebben geen aanwijzingen dat er strafrechtelijk iets verkeerd is gegaan”, zei hij in het tv-programma Buitenhof op NPO 1.

Omdat de Tweede Kamer de onderste steen boven wil hebben, worden er twee vertrouwenspersonen aangesteld, zo bleek gisteren uit een brief aan de Kamer. Daar kunnen medewerkers van de fiscus dan anoniem terecht.

Later in het gesprek vraagt presentator Rob Trip of het klopt dat de hoogste ambtenaar van de Belastingdienst een hoge functie bij de gemeente Den Haag krijgt, aldus Hoekstra bij Buitenhof: geen aanwijzing voor strafbaar handelen.

De toeslagenaffaire leidde tot het opstappen van staatssecretaris Snel. Volgens bronnen wordt binnen de coalitie serieus nagedacht over de vraag of hij twee opvolgers moet krijgen nu de diensten Douane en Toeslagen van de Belastingdienst worden afgesplitst.

Hoekstra wilde daar niet op ingaan. “Het ligt voor de hand in dit specifieke geval te kijken hoe je de politieke aansturing op een verstandige manier vormgeeft. Daar gaan de minister-president en ik naar alle waarschijnlijkheid ook morgen met de coalitiepartners over in gesprek.”

Hoekstra verwacht niet dat de problemen met de toeslagen snel worden opgelost en er geen fouten meer worden gemaakt, daarvoor is de problematiek te moeilijk. “Ik denk dat het reëel is dat we nog minstens het hele jaar bezig zullen zijn met recht doen aan de ouders. En de transformatie naar een nieuw stelsel, dan hebben we het echt over een periode van jaren.”

Bekijk ook

Hoekstra: ambtenaren Belastingdienst niet strafrechtelijk over de schreef

AD 12.01.2020 Er zijn de afgelopen jaren veel dingen misgegaan bij de Belastingdienst, maar er zijn geen signalen dat ambtenaren bij de fiscus strafrechtelijk iets te verwijten valt. Dat zei minister Hoekstra (Financiën, CDA) vanmiddag in het televisieprogramma Buitenhof.

Hoekstra: ,,Er zijn geen aanwijzingen dat er strafrechtelijk iets verkeerd is gegaan, maar de Tweede Kamer wil weten wat er gebeurd is. Dus komen er twee vertrouwenspersonen waar mensen aan de bel kunnen trekken.”

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Daarnaast komt er volgens de minister van Financiën geen grote reorganisatie voor de 30.000 mensen die bij Belastingdienst werken. Vooral de ambtelijke aansturing in de top verandert, aldus Hoekstra.

Niet via de media

CDA‘er Hoekstra wil afzonderlijke personeelsgesprekken met betrokken ambtenaren bij de toeslagen-rel niet via de media voeren, zei hij ook in Buitenhof. Verder weigerde hij in te gaan op het gerucht dat een vertrekkende topambtenaar bij de fiscus alweer in de race is voor een baan bij de gemeente Den Haag. Veel ouders en politici vinden het onverteerbaar dat hij en andere verantwoordelijken in hun ogen wegkomen met hun daden.

Wat betreft de toekomstige politieke aansturing van de opgesplitste onderdelen van de fiscus zei Hoekstra dat hij en de premier morgen met de coalitieleiders in gesprek gaan over de invulling daarvan. Dat kan door een of meerdere staatssecretarissen gebeuren.

Geduld hebben

Specifieker wil de bewindsman nu nog niet zijn over wie de vertrokken staatssecretaris Menno Snel (D66) gaat ofwel gaan opvolgen. ,,U moet echt even geduld hebben.” De naam van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt, expert op het dossier van de Belastingdienst, wordt genoemd. Het is onduidelijk of Omtzigt zelf wel wil.

Hoekstra wil nog steeds niet kwijt of hij lijsttrekker van het CDA wil worden bij de aankomende landelijke verkiezingen, die uiterlijk maart 2021 plaatsvinden. ,,Ik ga daar eens goed met mijn vrouw over praten als dat opportuun is.”

‘Deel van ouders in toeslagenaffaire niet tevreden met schadevergoeding’

NU 11.01.2020 Een deel van de ouders van wie onterecht kinderopvangtoeslag is teruggevorderd, gaat niet akkoord met de schadevergoeding die de Belastingdienst heeft geboden. Dat meldt Trouw zaterdag.

De krant schrijft dat de groep, die uit ongeveer vijftig gedupeerden uit Eindhoven bestaat, via hun advocaat de Belastingdienst wil dwingen een beter voorstel te doen.

De bedragen die de gedupeerden in de zogenoemde CAF 11-zaak krijgen, lopen uiteen van 20.000 euro tot 66.000 euro. Volgens Trouw stapt de groep gedupeerden zelf naar de rechter als het niet lukt om via hun advocaat met de Belastingdienst tot een hogere schadevergoeding te komen.

De ouders zijn volgens de krant van mening dat de Belastingdienst te weinig rekening houdt met hun situatie. Het voorstel zou niet genoeg recht doen aan de verdere schade die de ouders hebben geleden, zoals het verlies van een woning of baan.

Honderden en waarschijnlijk duizenden ouders zijn door de Belastingdienst willens en wetens ten onrechte aangemerkt als fraudeur. Ambtenaren gingen over tot stopzetting en terugvordering van de kinderopvangtoeslag, waardoor meerdere ouders in grote financiële problemen kwamen. Verantwoordelijken bij de fiscus omschreven de praktijk als “afpakjesdag”.

Verantwoordelijk staatssecretaris Menno Snel trad afgelopen december af na nieuwe onthullingen waaruit bleek dat het ministerie de Kamer wederom niet actief informeerde en nadat meerdere ouders zwartgelakte dossiers kregen waaruit niet bleek waarom zij door de Belastingdienst als fraudeur zijn bestempeld.

Man verlaat Tweede Kamer in tranen: ‘Mijn leven is naar de klote’

Lees meer over: Binnenland

Geëmotioneerde gedupeerden bij het Kamerdebat met toenmalig staatssecretaris Snel ANP

Deel ouders niet tevreden met compensatie kinderopvangtoeslag

NOS 11.01.2020 Een groep ouders uit Eindhoven is niet tevreden met het compensatiebedrag dat zij van de Belastingdienst hebben gekregen. Hun advocaat bevestigt een bericht daarover van Trouw. De ouders werden gedupeerd doordat zij onterecht kinderopvangtoeslag moesten terugbetalen. De bedragen liepen zo hoog op dat een aantal van hen in grote problemen kwam.

De schadevergoeding die zo’n 200 ouders uit de zogeheten CAF11-zaak hebben gekregen, varieert van 20.000 tot 66.000 euro. Ongeveer vijftig ouders nemen geen genoegen met het bedrag. Via hun advocaat roepen zij de Belastingdienst in een brief op een nieuw voorstel te doen. Ze stellen daarbij een ultimatum tot donderdag. Als er dan nog geen reactie is, willen ze verdere stappen zetten. Welke dat zijn, wil de advocaat nog niet zeggen.

Werkelijke schade

De ouders vinden dat de schade die zij hebben geleden, soms zelfs het verlies van hun huis of baan, niet voldoende wordt gecompenseerd. Er zou nauwelijks rekening zijn gehouden met hun situatie. “Het voelt niet goed om alleen het standaardbedrag te krijgen dat ook wordt toegekend bij vertraging van een uitkering”, zegt de advocaat.

De gedupeerde ouders krijgen een bedrag ter grootte van 25 procent van het onterecht teruggevorderde bedrag aan toeslagen. Ze willen dat de Belastingdienst de werkelijke schade vergoedt, naast het bedrag dat ze ten onrechte hadden betaald. Ook de vergoeding voor immateriële schade vinden ze te laag.

Fraude

In totaal werd in deze zaak de toeslag van ruim 300 ouders stopgezet omdat fraude werd vermoed bij een Eindhovens gastouderbureau. Ouders moesten duizenden tot tienduizenden euro’s terugbetalen. De meeste betrokken ouders kregen voor Kerstmis een deel van de schadevergoeding uitbetaald.

In een brief aan deze ouders bood de inmiddels afgetreden staatssecretaris Snel nogmaals zijn excuses aan voor de moeilijke omstandigheden waarin de ouders zijn gebracht en voor het onterecht bestempelen als fraudeur. Het uiteindelijke compensatiebedrag kan nog hoger uitvallen, bijvoorbeeld als zij juridische bijstand hebben gehad of andere kosten hebben gemaakt.

Gisteren werd bekend dat de hoogste ambtenaar van de Belastingdienst ook opstapt naar aanleiding van de affaire. Directeur-generaal Jaap Uijlenbroek vertrekt op korte termijn.

Bekijk ook;

Drastische ingreep: kabinet knipt Belastingdienst in drieën

RTL 11.01.2020 Het kabinet komt met een keiharde ingreep bij de Belastingdienst. De dienst wordt opgeknipt in drie delen, schrijft minister Hoekstra van Financiën in een brief aan de Tweede Kamer.

Naast de Belastingdienst gaat het om Toeslagen en de Douane. Die worden alle drie een zelfstandig onderdeel, met een eigen directeur-generaal.

Wanbeleid

Gisteren maakte RTL Nieuws bekend dat de directeur-generaal van de huidige Belastingdienst, Jaap Uijlenbroek, op korte termijn vertrekt. Zijn positie kwam onder druk te staan door de slechte afhandeling van de affaire rondom de kinderopvangtoeslag. Bij de dienst is al jaren sprake van interne chaos en wanbeleid.

Lees ook:

Hoogste baas Belastingdienst weggestuurd om toeslagenaffaire

Minister Wopke Hoekstra hoopt met de drastische ingreep sneller verbeteringen te kunnen doorvoeren en vertrouwen te kunnen herstellen. De Belastingdienst staat onder druk. Het vertrouwen is geschaad, benadrukt hij in zijn brief aan de Tweede Kamer.

Burgers gedupeerd

Hoekstra wijst op de misstanden rond de kinderopvangtoeslag en bij andere zaken, waardoor burgers gedupeerd raakten. Ook dreigen door de huidige aanpak van de acute problemen de vernieuwingen binnen de Belastingdienst in het slop te raken.

Klokkenluider kon misstanden Belastingdienst niet langer aanzien

Bekijk deze video op RTL XL

Lange tijd zag Pierre Niessen van binnenuit hoe het misging bij de Belastingdienst en hoe duizenden burgers slecht werden behandeld. Hij kaartte de misstanden aan, maar dat werd hem niet in dank afgenomen.

Ook bij de Belastingtelefoon gaat het nog niet goed genoeg, ondanks extra capaciteit het afgelopen jaar, zegt Hoekstra. Er wordt dan ook onderzocht hoe die dienst burgers en bedrijven ‘beter en effectiever’ te woord kan staan.

Veilige werkomgeving

Verder zal de bedrijfscultuur bij de fiscus intensiever en uitgebreider dan nu onder de loep worden genomen. Een cultuur met oog voor de menselijke maat en een veilige werkomgeving is van groot belang, vindt Hoekstra. Medewerkers kunnen binnenkort terecht bij twee onafhankelijke zogenoemde personeelsraadspersonen om misstanden te melden.

Het is ook de vraag of de Belastingdienst nog onder de staatssecretaris van Financiën blijft vallen, gezien ‘het grote pakket aan verantwoordelijkheden’ en de ‘veranderingen die nodig zijn’, meldt Hoekstra. Er doen verschillende scenario’s de ronde, zoals het aanstellen van twee staatssecretarissen. Premier Mark Rutte en de leiders van de vier regeringsfracties zouden zich er maandag tijdens hun coalitieoverleg over gaan buigen.

Lees ook:

Boevenstreken van de Belastingdienst: de toeslagenaffaire in vogelvlucht

RTL Nieuws; Wopke Hoekstra  Belastingdienst  Ministerie van Financiën  Douane  Toeslagenaffaire Belastingdienst

Toeslagen en Douane weg bij Belastingdienst

MSN 11.01.2020 Door aanhoudende problemen bij de Belastingdienst zullen de onderdelen Toeslagen en Douane worden afgesplitst. Zij gaan zelfstandig verder binnen het ministerie van Financiën, waar de fiscus ook onder valt.

Verantwoordelijk bewindsman Wopke Hoekstra hoopt met zijn ingreep sneller verbeteringen te kunnen doorvoeren en vertrouwen te kunnen herstellen. De Belastingdienst staat onder druk. Het vertrouwen is geschaad, benadrukt hij aan de Tweede Kamer. Hoekstra wijst op de misstanden rond de kinderopvangtoeslag en bij andere zaken, waardoor burgers gedupeerd raakten. Ook dreigen door de huidige aanpak van de acute problemen de nodige vernieuwingen binnen de Belastingdienst in het slop te raken.

Belastingen, Toeslagen en Douane krijgen ieder een topman. Vrijdag werd al bekend dat de huidige directeur-generaal van de fiscus, Jaap Uijlenbroek, vertrekt. Dat gebeurt komende week. Hij zat er sinds 2017. De toeslagenaffaire kostte vorige maand staatssecretaris Menno Snel van Financiën de kop.

Kabinet deelt Belastingdienst op in drie stukken na toeslagaffaire

NU 11.01.2020 Het kabinet deelt de Belastingdienst op in drie stukken na de problemen rond de kinderopvangtoeslag. De onderdelen Toeslagen en Douane worden losgemaakt van de rest van de organisatie, schrijft minister Wopke Hoekstra (Financiën) zaterdag in een brief aan de Tweede Kamer.

Elk onderdeel krijgt een eigen directeur-generaal. Op dit moment heeft de volledige organisatie er één, Jaap Uijlenbroek. Hij zal zijn functie neerleggen en wordt bijzonder adviseur bij de Algemene Bestuursdienst.

“In Nederland moeten we kunnen rekenen op een betrouwbare overheid”, zegt Hoekstra. “Helaas is ondanks grote inspanningen van de Belastingdienst dit de afgelopen periode niet altijd goed gegaan. Dat gaan we veranderen met een aantal maatregelen.”

Door de top van de Belastingdienst anders in te vullen, hoopt hij de dienstverlening van de organisatie te verbeteren. Er wordt ook actie ondernomen om de Belastingtelefoon te verbeteren, omdat het daar ook “nog niet goed genoeg” gaat. Een externe partij gaat hierbij helpen.

Een andere maatregel die genomen wordt, is het op orde maken van de managementinformatie. “De informatie is nu nog niet snel en adequaat genoeg beschikbaar om risico’s in de organisatie vroegtijdig te kunnen signaleren en aan te pakken”, legt Hoekstra uit.

Reorganisatie duurt mogelijk jaren

Ook binnen de werkcultuur worden wijzigingen aangebracht. Zo komen er bijvoorbeeld twee onafhankelijke personeelsraadspersonen bij wie medewerkers misstanden binnen de organisatie kunnen melden. Het tweetal wordt later deze maand nog aangesteld. Bij de reorganisatie, die mogelijk jaren zal duren, komt ook meer oog voor “de menselijke maat”.

De Belastingdienst staat al langere tijd onder druk, met als laatste ontwikkeling de toeslagaffaire waarin ouders onterecht werden beschuldigd van fraude met de kinderopvangtoeslag. Mogelijk zijn er duizenden gedupeerden. Als gevolg van deze affaire en andere incidenten is het vertrouwen in de organisatie geschaad, benadrukt Hoekstra in zijn brief.

Lees meer over: Belastingdienst  Politiek

Kabinet grijpt in bij Belastingdienst: opsplitsing in drie delen

NOS 11.01.2020 De Belastingdienst gaat op de schop. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft minister Hoekstra van Financiën dat de diensten Douane en Toeslagen worden afgesplitst. Die twee en de Belastingdienst zelf krijgen elk een eigen directeur-generaal.

De afsplitsing is onderdeel van een reorganisatie. Voor de fiscus is nu nog één directeur-generaal verantwoordelijk. Gisteren werd bekend dat die vertrekt.

De Belastingdienst is al jaren een zorgenkindje van de overheid. Het toeslagensysteem geldt als moeilijk uitvoerbaar, met als dieptepunt de toeslagenaffaire, waarin duizenden ouders ten onrechte werden beschuldigd van fraude met de kinderopvangtoeslag.

Een van de gedupeerden was Angela Sanches. Zij zit op een schuld van 100.000 euro en deed in november haar verhaal, aldus Gedupeerde kinderopvangtoeslag: ‘Ik ben geen crimineel’.

Bij de reorganisatie hoort ook dat de dienst meer oog krijgt voor “de menselijke maat”. Om dat te bereiken worden er twee functies in het leven geroepen, waar medewerkers misstanden kunnen melden.

Ruimhartige vertrekregeling

De reorganisatie is de tweede in vijf jaar tijd. In 2015 ging de dienst op de schop om de ICT te verbeteren en jonge medewerkers aan te trekken.

Dat ging verkeerd, omdat veel ervaren medewerkers vertrokken door een ruimhartige vertrekregeling. De toenmalige topman van de Belastingdienst stapte in 2017 op.

Eerder werd de Belastingdie