Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 8

De nieuwe staatssecretarissen van Financiën

De D66’ers Alexandra van Huffelen en Hans Vijlbrief worden aangesteld als de nieuwe staatssecretarissen van Financiën, melden politieke bronnen zondag aan de NOS. Zij volgen Menno Snel op, die eind vorig jaar vertrok vanwege de kinderopvangtoeslagaffaire.

Telegraaf 27.01.2020

Vijlbrief en Van Huffelen nemen de taken over van Menno Snel. Die trad vorig jaar december af vanwege de affaire rond de kinderopvangtoeslag. Waarschijnlijk duizenden ouders werden daarbij onterecht als fraudeur aangemerkt door de belastingdienst. Ze moesten in sommige gevallen tienduizenden euro’s terugbetalen zonder dat ze iets fout hadden gedaan. Het kabinet besloot daarna dat Snels post te zwaar was voor één persoon en twee mensen zijn plek moesten innemen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Vijlbrief (56) kent het ministerie goed. Hij was in het verleden thesaurier-generaal, een van de belangrijkste ambtelijke posten op het ministerie. Sinds 2018 is hij voorzitter van de ambtelijke werkgroep die de bijeenkomsten van de Europese ministers van Financiën voorbereid. Dat is een van de meest invloedrijke posten die Nederland in Brussel heeft. Onlangs werd zijn termijn verlengd tot 2022.

AD 27.01.2020

Opmerkelijk

Dat Vijlbrief de overgang naar Den Haag maakt is opmerkelijk. Niet alleen raakt Nederland een belangrijke post in Brussel kwijt. Ook was Vijlbrief naar verluidt bij de formatie van dit kabinet al een keer gevraagd. Toen viel de keus echter op Menno Snel die nog snel lid moest worden gemaakt van D66.

Vijlbrief moet nu in het laatste jaar dat het kabinet er nog zit de Belastingdienst onder zijn hoede nemen. Daar zijn veel problemen. De inning loopt niet goed, er is een tekort aan goede inspecteurs, de computersystemen haperen en het kabinet heeft al weer een nieuwe reorganisatie aangekondigd. De dienst moet worden opgeknipt in drie delen: belastingdienst, douane en toeslagen.

Telegraaf 06.02.2020

Telegraaf 29.01.2020

Telegraaf 29.01.2020

Directeur

Van Huffelen (51) is nu nog directeur van het Gemeentelijk Vervoersbedrijf in Amsterdam en sinds afgelopen juni ook Eerste Kamerlid voor D66. Daarvoor was ze onder andere wethouder Duurzaamheid in Rotterdam. In 2013 deed ze tevergeefs een gooi naar het partijvoorzitterschap van haar partij.

Van Huffelen moet zich als staatssecretaris over de afwikkeling van de toeslagenaffaire te buigen. De commissie Donner komt binnenkort met een tweede rapport over de kwestie. Daaruit moet duidelijk worden hoeveel ouders er precies zijn vermangeld in de bureaucratie van het systeem. Van Huffelen moet zorgen dat zij allemaal worden gecompenseerd.

Toeslagen

Daarnaast moet Van Huffelen een plan voor een nieuw toeslagensysteem maken. Het kabinet wil af van de manier waarop burger nu huur-, zorg en kinderopvangtoeslag krijgen. Nu is dat nog te ingewikkeld voor veel burgers waardoor ze in de problemen komen. Wie achteraf niet kan aantonen of hij wel recht heeft gehad op die toeslag, moet in een klap een enorm bedrag terugbetalen.

Dit kabinet zal zo’n nieuw systeem niet meer doorvoeren, heeft premier Mark Rutte al gezegd. Dat zal een volgend kabinet pas doen. En ook de reorganisatie van de Belastingdienst zal niet overhaast worden doorgevoerd, heeft minister Wopke Hoekstra (Financiën) al aangekondigd.

Telegraaf 31.01.2020

Bellers met vragen over toeslagen kregen vaak geen antwoord.

De bereikbaarheid van de Belastingtelefoon was vorig jaar onvoldoende. In 2019 haalden nog ruim 600.000 telefoontjes wegens drukte niet eens de wachtrij, ruim een miljoen bellers hingen op terwijl ze in de wacht stonden.

Dat betekent, op een totaal van 11,7 miljoen telefoontjes, dat van de honderd bellers er vijftien nooit iemand aan de lijn kregen. Dat blijkt uit een analyse van gegevens van de Belastingtelefoon. De fiscus blijft daarmee nog altijd achter bij de doelstelling van 90 procent bereikbaarheid.

Vooral bellers met vragen over toeslagen kregen afgelopen jaar vaak geen antwoord. Die problemen werden in de tweede helft van het jaar steeds groter. Tienduizenden mensen per maand haalden de wachtrij niet wegens de drukte en nog eens tienduizenden hingen zelf op.

Telegraaf 15.02.2020

Gewaarschuwd

De Belastingdienst is flink in de problemen gekomen sinds die in 2005 niet alleen belasting int maar ook geld is gaan uitkeren in de vorm van toeslagen. Hoewel ambtenaren gewaarschuwd hadden dat de dienst er niet op berekend was, duwde de politiek het idee toch door. Al vanaf het begin ging het mis. Mensen kregen te laat hun geld en het systeem bleek erg fraudegevoelig.

Eerder sneuvelde ook staatssecretaris Frans Weekers door de problemen met het systeem en in december dus Menno Snel. Het kabinet wil dat in de toekomst een aparte dienst verantwoordelijk wordt voor de toeslagen. Eerdere plannen om het systeem te veranderen liepen op niets uit. Zo wilde het vorige kabinet de kinderopvangtoeslag niet meer uitkeren aan de ouders maar aan de crèches zelf, zodat die dat konden verrekenen met de rekening die ouders daarna moesten betalen. Dat bleek te ingewikkeld.

Lees ook:

Twee D66-staatssecretarissen moeten problemen Belastingdienst aanpakken

Menno Snel 

Vijlbrief gaat zich ontfermen over het innen van belastingen en de hervorming van de Belastingdienst.

Van Huffelen wordt verantwoordelijk voor de uitbetaling van toeslagen en voor de douane. Die laatste moet zich dus storten op de toestand met de toeslagenaffaire, waar uiteindelijk Menno Snel over viel.

Bekijk deze video op RTL XL

In deze video kun je zien hoe de toeslagenaffaire Menno Snel fataal werd.

Duizenden ouders werden door de Belastingdienst ten onrechte van fraude beschuldigd en kwamen door de toeslagenaffaire in grote financiële problemen terecht.

Twijfels

Vanwege de toeslagenaffaire kondigde minister Wopke Hoekstra aan dat de Belastingdienst op de schop gaat. De Tweede Kamer gaf afgelopen week aan twijfels te hebben of de Belastingdienst – waar 30.000 ambtenaren werken – de reorganisatie wel aankan.

Volgens minister Wopke Hoekstra is het een proces ‘dat jaren gaat duren’.

Slachtoffer toeslagenaffaire doet verhaal:

Bekijk deze video op RTL XL

Boete op boete: moeder Jolanda in diepe schulden door Belastingdienst

Meer weten over de misstanden die ontstonden door de toeslagenaffaire bij de Belastingdienst, lees hier verder.

Dossier Kinderopvangtoeslag Trouw

dossier “Toeslagenaffaire” AD

Zie verder:

lees: stand van zaken en overdrachtsbrief 04.02.2020

lees: bijlage 1 brief aan ouders en verslag bijeenkomst 20 januari

lees: bijlage 2 brief van de nationale ombudsman

lees: bijlage 3 brief aan de nationale ombudsman

lees: bijlage 4 antwoorden op Kamervragen toeslagen

lees: bijlage 5 reactie op vragen over brief van 31oktober 2019

lees: Kamerbrief uitkomsten IV-portfolioproces Belastingdienst (Tweede Kamer) 21.01.2020

lees: Bijlage 1 Rapport EY 31.10.2019

lees: Bijlage 2 Rapport KPMG 03.12.2019

lees: Versterken besturing Belastingdienst 11.01.2020

lees: Dossierinzage ouders kinderopvangtoeslag 07.01.2020

lees: Stand van zaken uitbetaling compensatie CAF 11 24.12.2019

lees: Uitnodiging voor een gesprek met de Minister-President en de Minister van Financien  20.12.2019

lees: Gesprek met verschillende betrokken ouders in het kinderopvangdossier 19.12.2019

lees: Kamerbrief compensatie ouders CAF 11 en gedane toezeggingen 17.12.2019

lees: Bijlage 1 Antwoord Kamervragen over stopzetting van kinderopvangtoeslag 13.12.2019

lees: Bijlage 2 Brief staatssecretaris wel compensatie 17.12.2019

lees: Bijlage 3 Brief Toeslagen wel compensatie 17.12.2019

lees: Bijlage 4 Brief staatssecretaris geen compensatie 17.12.2019

lees: Bijlage 5 Brief van Toeslagen geen compensatie 17.12.2019

lees: Bijlage 6 Verzamelbesluit toeslagen proportioneel terugvorderen

lees: Bijlage 7 Instellingsbesluit Commissie van onafhankelijke deskundigen CAF Toeslagen 16.12.2019

lees: Bijlage 8 Cases en situaties schrijnende gevallen

lees: notitie vervolging ambtsmisdrijven 28.11.2019

Zie ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 7

En zie ook: De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 6

Zie dan ook nog:  Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 5 – commissie Donner

Zie verder dan ook:  Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 4 – commissie Donner

en zie dan ook nog: Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) en het verdere gedonder met de belastingdienst – deel 3

en zie verder dan ook: Voorheen Staatssecretaris Eric Wiebes VVD en staatssecretaris Menno Snel (Financiën) het Gedonder met de belastingdienst – deel 2

en verder zie dan ook nog: Staatssecretaris Eric Wiebes VVD en het Gedonder met de belastingdienst deel 1

Zie ook: Staat het krakende kabinet Rutte 2 op ploffen meneer Weekers ??

Zie ook: Staatssecretaris Frans Weekers VVD – Tot ziens dan maar ???

Teruggavefiasco: fiscus kan zelfs inkomsten eigen medewerkers niet schatten

MSN 20.02.2020 Het massaal stopzetten van voorlopige teruggaven door de Belastingdienst veroorzaakt een hoop ellende en ergernis. Uit een stroom aan reacties blijkt hoe de nieuwe regels van de fiscus in de praktijk uitwerken. Zelfs het eigen personeel wordt niet gespaard.

Vorige week bleek uit onderzoek van RTL Z dat de voorlopige teruggave bij een 124.000 mensen was stopgezet. In duizenden gevallen was dit onterecht.

Bovendien werden mensen hier vaak pas van op de hoogte gebracht net voor of zelfs op de dag dat ze het geld eigenlijk op de rekening hadden verwacht.

Selectieregel

De enorme stijging van het aantal stopgezette voorlopige teuggaven had te maken met het hanteren van een nieuwe zogenoemde ‘selectieregel’. De teruggave van mensen die in 2018 inkomsten hadden uit zowel werk als een vorm van uitkering zoals pensioen, aow, transitievergoeding en ww, werd daardoor automatisch stopgezet.

Als dat het geval is, meent de dienst namelijk niet goed te kunnen inschatten wat het inkomen anno 2020 is. Met het stopzetten van de teruggave wil de Belastingdienst voorkomen dat er onterecht geld gestort wordt dat later weer moet worden terugbetaald.

Raadsel

Uit de reacties blijkt dat het voor veel mensen een raadsel is waarom de teruggave is gestopt. “Er is helemaal niets veranderd in mijn situatie”, of een variant op die zin komt tientallen keren voor in de reacties.

Zo reageert iemand vol verbazing op een brief van de Belastingdienst dat zijn teruggave is gestopt omdat hij ‘pensioen of uitkering genoten’ zou hebben. Iets dat niet kan. “Ik ben al vast aan het werk sinds 1985.”

Belastingdienst kan inkomen medewerker niet schatten

Een andere gedupeerde van de strenge selectie kent de dienst wel van heel dichtbij, maar begrijpt er nog steeds niets van. “Het moet toch niet gekker worden”, zegt een Belastingdienst-veteraan die al meer dan 40 jaar bij de dienst zelf werkt.

“Ook ik kreeg de mededeling dat mijn voorlopige teruggave voor 2020 was stopgezet omdat men mijn inkomen niet kon inschatten voor 2020”, zegt de fiscusmedewerker over zijn eigen baas.

Pensioen?

Ook bij mensen van wie het wel duidelijk is dat hun teruggave is stopgezet door de nieuwe selectieregel, blijkt dat de toepassing daarvan maar al te vaak veel te rigide gebeurt.

Door de nieuwe regels te hanteren meende de fiscus bijvoorbeeld niet te kunnen schatten wat het inkomen van Sander zou zijn in 2020. De reden? Hij had in 2018 zowel pensioen als loon ontvangen.

Maar die pensioenuitkering was helemaal geen echt pensioen, maar een eenmalige afkoop van een erg klein pensioen. De pensioenfondsen willen van dat soort kleine potjes af, meestal opgebouwd tijdens vakantiebaantjes, omdat het beheer ervan meer geld kost dan het oplevert.

Niet nodig om verder te kijken

En hoewel zo’n eenmalige uitkering natuurlijk niets zegt over het inkomen in 2020, schrijft de selectieregel voor dat de Belastingdienst daardoor het inkomen van 2020 niet kan schatten. En dus werd de teruggave stopgezet.

“Blijkbaar vinden ze het niet nodig om verder te kijken dan hun selectiecriteria en het de belastingbetaler makkelijk te maken door ze maar te vragen een nieuwe aanvraag in te sturen.”

‘Bizar’

Tweede Kamerlid Renske Leijten van de SP noemt de meldingen ‘bizar’. Volgens haar zijn dit soort gevallen te voorkomen als de Belastingdienst na de automatische selectie ook nog een paar mensenogen naar de casussen laat kijken, om te beoordelen of een teruggave wel terecht wordt stopgezet.

Tijdens het Vragenuurtje in de Tweede Kamer afgelopen dinsdag wilde staatssecretaris van Financiën Hans Vijlbrief dit trouwens niet toezeggen, hoewel hij erkent dat er fouten zijn gemaakt. “Ik weet niet of ik precies dat kan toezeggen. Ik kan mevrouw Leijten wel toezeggen dat we proberen te voorkomen dat die brief zo laat komt”, aldus de staatssecretaris.

De brief waarover Vijlbrief het hier heeft is de brief waarin aangekondigd wordt dat de voorlopige teruggave wordt stopgezet.

Fouten gemaakt 

De staatssecretaris erkent dat mensen door toedoen van de Belastingdienst in geldnood kwamen in januari. “Wat er echt misgegaan is in het systeem is dat mensen dat zo laat hoorden dat ze een gat kregen in januari, waar u terecht op wijst, en dat ze daardoor geld tekort kwamen. Dat is volgens mij wat er mis is gegaan.”

Tik op vingers Belastingdienst: stel krijgt alsnog kinderopvangtoeslag uit 2014 terug

MSN 19.02.2020 De Belastingdienst moet alsnog toeslag voor kinderopvang uitbetalen aan een gedupeerde ouder die in 2014 in de knel kwam. Volgens de hoogste rechter heeft de vrouw wel degelijk recht op een deel van de toeslag en heeft de Belastingdienst dit onterecht van de hand gewezen.

Dit blijkt uit een nieuwe uitspraak van de Raad van State, die belangrijk kan zijn voor andere ouders die in het verleden door de Belastingdienst te hard zijn aangepakt.

11.000 euro terugbetalen

Het gaat in deze zaak om een ouder die kon aantonen wel degelijk kosten te hebben gemaakt voor kinderopvang en die voor een groot deel ook had betaald. Maar omdat volgens de fiscus niet álle kosten waren voldaan, zou er geen enkel recht zijn en daarom werd de toeslag op nul gezet. De Raad van State verwijst dit nu naar de prullenbak en zegt dat de Belastingdienst alsnog ruim 11.000 euro moet betalen. De fiscus verzette zich daar tot vlak voor de zitting nog tegen.

Lees ook:

Belastingdienst moet menselijker worden bij toeslagen kinderopvang

De rechters borduren voort op een baanbrekende uitspraak van oktober, waarin de Raad van State terugkwam op eigen jurisprudentie. Toen werd gezegd dat de menselijke maat uit het oog was verloren, en dat als ouders konden aantonen dat zij een deel van de kosten hadden voldaan, dat ze voor dat deel wel recht hadden op toeslagen voor kinderopvang. Veel ouders kwamen eerder in grote problemen door terugvorderingen van tienduizenden euro’s.

Met terugwerkende kracht

Na het aftreden van staatssecretaris Snel (Financiën) paste minister Hoekstra de regeling in december aan en hij kondigde toen aan dat de regeling met terugwerkende kracht vanaf oktober 2019 zou gelden. In de uitspraak van de Raad van State van vandaag wordt die lijn nu voor het eerst doorgetrokken naar de betaling van toeslag voor kinderopvang in 2014. Binnen enkele maanden moet het de Belastingdienst duidelijk maken of de fiscus ook anderen tegemoet gaat komen.

Lees ook:

Deze twee staatssecretarissen moeten puinhoop bij Belastingdienst oplossen

De nieuwe uitspraak van de Raad van State is ook van belang voor het rapport van de commissie-Donner. Die bekijkt niet alleen of meer ouders slachtoffer waren van een doorgeslagen fraudejacht, maar Donner zal ook adviseren of er meer groepen ouders op een andere manier de dupe zijn van een hardvochtige behandeling door de Belastingdienst en of zij alsnog moeten worden gecompenseerd, en over welke jaren.

Ouders wachten al maanden

Duizenden ouders wachten al maanden op duidelijkheid hierover. Het rapport-Donner komt naar verwachting half maart, zo liet de nieuwe staatssecretaris Alexandra Van Huffelen anderhalve week geleden weten.

In de zaak die nu diende bij de Raad van State ging het om een ouder die verbonden was aan een kinderopvanginstelling in Almere. Tegen die instelling werd in het najaar van 2014 een fraudeonderzoek ingesteld, zo blijkt uit het dossier dat de Belastingdienst na aanvankelijk verzet vrijgaf. In dat dossier duikt nu bewijs op dat er geen fraude werd vastgesteld, maar dat bij alle andere ouders wél de toeslag voor kinderopvang onterecht werd stopgezet, waardoor zij – en de kinderopvanginstelling – in grote problemen kwamen.

Staatssecretaris Vijlbrief op het Binnenhof ANP

Staatssecretaris over brief belastingteruggave: ‘Had anders gemoeten’

NOS 14.02.2020 Staatssecretaris Vijlbrief wil dat mensen voortaan eerder te horen krijgen dat ze geen voorlopige belastingteruggave meer krijgen. Hij zei dat naar aanleiding van een bericht van RTL Nieuws dat de Belastingdienst begin dit jaar de voorlopige belastingteruggave van 124.000 mensen heeft stopgezet en dat de betrokkenen daarover pas rond de jaarwisseling of half januari zijn ingelicht.

De stopzetting kan mensen soms honderden euro’s per maand schelen.

Mensen kunnen een voorlopige teruggave aanvragen als ze vermoedelijk bij hun definitieve aangifte geld terugkrijgen. In de meeste gevallen gaat de voorlopige teruggave van jaar op jaar op door. Maar omdat de regels elk jaar een beetje veranderen, kijkt de Belastingdienst aan het begin van het jaar of mensen nog aanspraak maken op een teruggave.

Het had anders gemoeten

De manier waarop dat gebeurt, is dit jaar aangepast en dat heeft er dus toe geleid dat 124.000 mensen geen voorlopige teruggave meer kregen. In de drie jaar hiervoor lag dat aantal tussen de 79.000 en 82.000.

Vijlbrief benadrukte vanochtend dat de betrokkenen nog steeds om een voorlopige teruggave kunnen vragen en dat mensen zich geen zorgen hoeven te maken. Maar hij vindt dat ze nu te laat op de hoogte zijn gesteld. “Dit had anders gemoeten. Volgend jaar gaan we het beter doen.”

Achteraf terugbetalen

De Belastingdienst zei eerder vandaag met de stopzetting te willen voorkomen dat mensen achteraf veel moeten terugbetalen. De definitieve aanslag wordt altijd pas het jaar erop vastgesteld.

Kamerleden willen opheldering over de gang van zaken. SP-Kamerlid Leijten noemde het in het NOS Radio 1 Journaal prima dat je mensen selecteert die een risico vormen. “Maar het probleem is dat de teruggave automatisch wordt stopgezet als je een aantal kenmerken hebt. Dan moeten mensen eerst weer bezwaar aantekenen om het recht te breien. Het zou veel beter zijn, als mensen vantevoren een seintje krijgen.”

Belastingdienst schrapt teruggaves

Telegraaf 14.02.2020  De Belastingdienst heeft de voorlopige belastingteruggave van 124.000 mensen stopgezet. Die beslissing is in januari gevallen. Veel mensen hoorden pas dat zij het geld niet meer kregen toen het eigenlijk zou moeten worden overgemaakt.

Door het besluit lopen mensen vaak honderden euro’s per maand mis. In duizenden gevallen is de beslissing ook nog eens onterecht, zo schrijft RTL.

Terugvorderen

De stopzetting is het gevolg van een nieuw regel die de belastingdienst heeft ingevoerd. De dienst wil minder risico’s lopen bij het terugvorderen van ten onrechte uitgekeerde bedragen.

Wie geld terugkrijgt van de Belastingdienst, bijvoorbeeld vanwege hypotheekrenteaftrek of betaalde partneralimentatie, kan ervoor kiezen dat maandelijks te laten uitkeren.

Omstandigheden

Op basis van gegevens uit eerdere jaren krijg je dan een bedrag. Als er het jaar erop aangifte wordt gedaan, wordt dit al uitgekeerde bedrag verrekend. Als regels of omstandigheden zijn veranderd, moet je het uitgekeerde bedrag terugbetalen of krijg je extra.

BEKIJK OOK:

’Ze pakken alles zomaar af en ik weet werkelijk niet waarom’

De Belastingdienst kiest er dus nu voor om bij mensen van wie ze vermoeden dat het uitgekeerde bedrag later weer terugbetaald moet worden, al pro-actief stop te zetten. Dat doet de fiscus dit jaar in veel meer gevallen dan in voorgaande jaren.

BEKIJK OOK:

Geen gehoor bij Belastingtelefoon

De omroep voert een gedupeerde op die plotseling 600 euro per maand niet meer terugkreeg. Hij kreeg de brief pas op de dag dat het geld overgemaakt zou worden. Later bleek dat de belastingdienst fout zat. Het vermoeden is dat dat voor veel meer mensen geldt.

BEKIJK OOK:

Klantvriendelijkheid moet bij fiscus omhoog

Bent u ook gedupeerd en wil u hiervoor ook met foto in de krant?

Mail naar onze verslaggeefster Maria van Loosdrecht m.van.loosdrecht@telegraaf.nl

BEKIJK MEER VAN; economische sector belastingen Amsterdam Belastingdienst RTL

Woede en geldproblemen door fout Belastingdienst: ‘Smeerlappen’

RTL 14.02.2020 Het zonder waarschuwing vooraf per direct stoppen van de voorlopige teruggave heeft bij talloze mensen tot frustratie en zelfs acute problemen geleid. “Smeerlappen”, zegt een gedupeerde over de Belastingdienst.

Uit onderzoek van RTL Z bleek vandaag dat de Belastingdienst de maandelijkse voorlopige teruggave van 124.000 mensen heeft stopgezet dit jaar, zonder waarschuwing vooraf. Dat aantal is veel hoger dan andere jaren, door een nieuwe strenge regel die de Belastingdienst hanteert.

Onterecht stopgezet

De Belastingdienst stopt die teruggaven, om te voorkomen dat mensen onterecht geld krijgen dat later moet worden terugbetaald. Maar duidelijk is dat in duizenden gevallen de teruggave onterecht is stopgezet en mensen vaak geen kans hadden om de fout van de fiscus op tijd te herstellen.

Doordat veel mensen pas hoorden dat ze hun geld niet kregen op het moment dat ze het eigenlijk al op de rekening hadden verwacht, dreigen sommigen ook acuut in de problemen te komen.

‘Een hoop geld’

Het nieuws viel Patty (achternaam bekend bij de redactie) en vele duizenden andere mensen dan ook rauw op het dak. “Ik ben alleen maar van baan gewisseld, maar moet nu ruim 100 euro missen”, zegt ze tegen RTL Nieuws. “Dat is voor mij een hoop geld. Ik ben maar alleen.”

Ook Patty werd slachtoffer: ‘113 euro mis ik nu. Dat is voor mij een hoop geld’.

Hard nodig voor zieke dochter

Een gedupeerde laat weten dat ook haar teruggave opeens was gestopt, maar dat ze het geld hard nodig heeft om (dure) boodschappen te kopen voor het dieet van haar ernstig zieke dochter.

“Elke euro is er 1.”

“Dat krijg ik allemaal niet vergoed, dus dat de belasting ineens stopt met betalen komt echt niet goed uit. Ik zal kijken of het terug te draaien is, want elke euro is er weer 1.” En: “Het valt gewoon vies tegen.”

Meer van RTL Z

Fiscus stopt zonder waarschuwing voorlopige teruggave van tienduizenden mensen

Willekeur

Een ander windt er geen doekjes om: “Smeerlappen”, noemt Nicole de mensen van de Belastingdienst. Na 15 jaar gewoon teruggave te hebben gehad, werd vorig jaar de teruggave uit het niets stopgezet. “Zonder enige reden. Helemaal niks”, bezweert ze. Volgens haar vertelde een medewerker haar dat er ‘willekeurig mensen uitgepikt werden’.

Nadat ze een nieuwe aanvraag had gedaan, moest ze uiteindelijk nog acht maanden wachten tot ze haar geld weer kreeg, 150 euro per maand. “Dat is best veel voor mij en mijn kleine meid”, aldus de alleenstaande moeder.

“Smeerlappen”

Waarom?

En zo zijn er nog vele reacties binnengekomen. Vrijwel iedereen zegt geen enkele waarschuwing vooraf te hebben gekregen. Al te vaak wisten ook de medewerkers van de Belastingdienst niet te vertellen waarom nou opeens de geldkraan werd dichtgedraaid.

Bianca (44) uit Zoetermeer bijvoorbeeld: “Ik kreeg een brief met als dagtekening 15 januari. Er stond in de brief dat ik geen voorlopige teruggave meer krijg. Waarom? Geen idee. Het scheelt me per maand 100 euro.”

Een boel geld, voor Bianca. “Ik heb een koopappartement. Door een reorganisatie van het verzekeringsbedrijf waar ik werkte, ben ik mijn baan kwijtgeraakt. Ik kom dus elke maand al tekort. 100 euro is een hoop geld dat ik misloop. En ik weet ook niet waarom.”

Gedupeerde Mark van der Drift. © RTL Z

400 euro minder

Voor Mark van der Drift is het erg herkenbaar. “In januari kreeg ik opeens een brief dat mijn voorlopige teruggave helemaal was stopgezet. Zonder opgaaf. Ik snapte er niets van. De toon van de brief irriteerde me ook. Geen reden, niets.”

En het gaat niet om niets. Mark loopt maandelijks nu 400 euro mis. “We hebben het niet slecht, maar in ons budget houden we toch rekening met dit geld. En het vertrouwen in de Belastingdienst is toch wel een beetje geschaad. En het kost weer een hoop werk om het allemaal terug te zetten.”

Moet beter

De nieuwe staatssecretaris van Financiën, Hans Vijlbrief, heeft inmiddels beterschap beloofd. “Dat had anders gemoeten. Dat gaan we volgend jaar beter doen”, zei hij vanmorgen.

“Het is te laat gekomen, dat bericht”, vervolgde Vijlbrief over de manier waarop de Belastingdienst over de ingrijpende wijziging met mensen heeft gecommuniceerd. “Ze hebben wat veranderd aan de criteria, dat had dan eerder gemeld moeten worden.” Wie bang is dat er bij hem of haar ook iets is misgegaan, kan alsnog een voorlopige aanslag aanvragen, adviseert de fiscus.

Matthias Pauw & Agnes de Goede; Belastingdienst  Ministerie van Financiën  Belasting  Belastingaangifte

Belastingdienst stopt bij meer mensen voorlopige teruggave

AD 14.02.2020 Door aangepaste regels heeft de Belastingdienst de voorlopige belastingteruggave van 124.000 mensen stopgezet. Dat zijn er tienduizenden meer dan in vorige jaren. Als betrokkenen menen dat het besluit onterecht is, dan kunnen ze alsnog teruggave vragen, aldus een woordvoerder van de fiscus.

Betrokkenen kregen rond de jaarwisseling of zelfs medio januari een brief over het stopzetten van het bedrag. Het besluit scheelt deze mensen vaak honderden euro’s per maand. Het is waarschijnlijk bij duizenden gevallen ook nog onterecht, meldt RTL Nieuws.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Verantwoordelijk staatssecretaris Hans Vijlbrief (Financiën) vindt dat dit niet zo had moeten gaan: ,,Dit had anders gemoeten, en dit gaan we volgend jaar anders doen. Het had eerder gemeld moeten worden. Maar mensen hoeven zich geen zorgen te maken. Als ze recht hebben op voorlopige teruggave, kunnen ze dat nog steeds aanvragen.”

De fiscus zegt te willen voorkomen dat mensen achteraf moeten terugbetalen. Als blijkt dat ze toch recht hebben op teruggave, wordt het bedrag over de rest van het jaar uitgekeerd. Normaal wordt de verwachte teruggave over twaalf maanden verdeeld.

De Belastingdienst wil de risico’s beperken als bijvoorbeeld het inkomen niet goed kan worden ingeschat. Normaal gaat de voorlopige teruggave van jaar op jaar automatisch door.

‘Strafrechtelijk onderzoek nodig naar ambtsmisdrijven Belastingdienst’

RTL 12.02.2020 Er moet een strafrechtelijk onderzoek komen naar mogelijke ambtsmisdrijven, gepleegd door ambtenaren van de Belastingdienst in de toeslagenaffaire. Minister Hoekstra (Financiën) en de nieuwe staatssecretarissen Vijlbrief en Van Uffelen moet zélf het initiatief nemen tot zo’n onderzoek.

Deze opmerkelijke oproep doet Frank Herreveld, een gezaghebbend advocaat en belastingadviseur aan de politiek in het Weekblad Fiscaal Recht (WFR).

Geen doofpot worden

Herreveld is ook verbonden aan de Orde van Belastingadviseurs. Hij waarschuwt dat de zaak ‘geen doofpot’ mag worden. Volgens de fiscalist lijkt het er nu op dat er politiek wordt ‘gedoken’ door geen antwoord te geven op de vraag of ambtenaren zich schuldig hebben gemaakt aan misdrijven.

“Ik kom tot de conclusie dat strafrechtelijk onderzoek gewenst is; er zijn voldoende aanwijzingen dat er strafbare feiten zijn gepleegd.” Volgens Herreveld is daarom ‘onafhankelijk onderzoek’ nodig naar illegale handelingen, onder leiding van het Openbaar Ministerie. De fiscalist erkent dat het een lastige kwestie is, maar zegt dat een onderzoek daarom juist nodig is. Transparantie over de ‘uitkomsten en afwegingen lijkt mij een eerste vereiste’.

Opzettelijk gehandeld

In zijn analyse van de affaire concludeert de fiscalist dat er goede juridische gronden zijn om topambtenaren van de directie Toeslagen en van het ministerie van Financiën aan te pakken. Belangrijk daarbij is dat zij willens en wetens toeslagen voor kinderopvang hebben laten stopzetten, terwijl zij wisten dat dit in 20 procent van de gevallen onjuist was. Daarmee is aangetoond dat dit opzettelijk is gedaan, en dat is een belangrijke voorwaarde om een ambtsmisdrijf te bewijzen.

Ook wijst hij erop dat de Belastingdienst willens en wetens documenten achterhield in rechtszaken en dat zo bewijs voor illegaal handelen werd ‘verduisterd’. Ook is volgens Herreveld sprake van witwassen door de overheid – het onterecht afpakken van geld waar ouders gewoon recht op hadden.

Lees ook:

Kamer onderzoekt strafvervolging Menno Snel en ambtenaren om toeslagenaffaire

Bewindslieden ‘ernstig nalatig’

De fiscalist denkt dat ministers en staatssecretarissen in een strafrechtelijk onderzoek waarschijnlijk niet zelf in de vuurlinie komen, omdat zij niet op de hoogte zouden zijn van de gevolgen van ontspoorde fraudejacht. Maar hij vraagt zich wel hardop af of politiek verantwoordelijken destijds – en de afgelopen periode – mogelijk ‘ernstig nalatig’ zijn geweest, toen de problemen bekend werden en daarom zouden kunnen worden vervolgd.

Minister Hoekstra zei in januari, na het aftreden van staatssecretaris Snel, dat hij geen aanwijzingen had dat er ambtsmisdrijven zijn gepleegd. Onder druk van de Kamer zegde hij toen toch een ‘nader onderzoek’ toe, door een ‘second opinion‘ uit te laten voeren. Later meldde Hoekstra dat hij in overleg was met het ministerie van Justitie over de zaak. Over de uitkomst daarvan is nog niets bekend.

Het Openbaar Ministerie moet nog beslissen over aangiften die tegen de Belastingdienst zijn gedaan, wegens onder meer machtsmisbruik en illegaal handelen. Eerder werd door ambtenaren van de Belastingdienst intern al aangedrongen op het aanpakken van de top.

RTL Nieuws; Wopke Hoekstra  Belastingdienst  Ministerie van Financiën  Toeslagenaffaire Belastingdienst  Toeslagenwet  Kinderopvangtoeslag

Staatssecretaris Van Huffelen (D66) ANP

Presentatie rapport toeslagenaffaire uitgesteld

NOS 07.02.2020 Het eindrapport van de commissie-Donner over de toeslagenaffaire bij de Belastingdienst verschijnt een paar weken later dan eerder aangekondigd.

Dat komt doordat staatssecretaris Van Huffelen de commissie ook naar ‘nieuwe’ gevallen wil laten kijken. Bij het ministerie van Financiën zijn mensen in beeld gekomen die in de fraudeonderzoeken van de fiscus niet worden genoemd, maar zich wel gedupeerd voelen.

“Ik vind het van groot belang ook déze ouders te betrekken in mijn acties om de situatie van gedupeerde ouders op te lossen”, schrijft Van Huffelen aan de Tweede Kamer.

Begin maart

Door de uitbreiding van het onderzoek verschijnt het eindrapport van de commissie-Donner niet komende week, maar begin volgende maand. De commissie onderzoekt hoe ouders die onterecht van fraude werden beticht en duizenden euro’s aan kinderopvangtoeslag moesten terugbetalen, gecompenseerd moeten worden.

De commissie stelde vorig jaar in een tussenrapportage vast dat de Belastingdienst duizenden gezinnen onbehoorlijk heeft behandeld. “Mensen hebben hun baan verloren, loonbeslag gekregen”, zei voorzitter Donner bij de presentatie. “De ellende kun je nooit goedmaken, dat is altijd het probleem met het vergoeden van schade. Dus zul je echt moeten zorgen dat de vergoedingen ruimhartig zijn.”

Bekijk ook;

Minister Wopke Hoekstra van Financiën moet zich het hoofd breken over de reorganisatie bij de Belastingdienst. Ⓒ ANP

Fiscus keert zich tegen opsplitsing

Telegraaf 06.02.2020 Ambtenaren van de Belastingdienst keren zich tegen de door CDA-minister Hoekstra (Financiën) gepresenteerde kabinetsplannen om de fiscus in drie onderdelen op te knippen. Ze voelen zich niet gehoord en ’monddood’ gemaakt.

Verzamelde vakbonden ventileren hun boosheid in een brief aan de CDA-bewindsman. Die lanceerde begin dit jaar het voorstel om de Belastingdienst te ’ontvlechten’. De onderdelen belastingdienst, toeslagen en douane moeten uit elkaar gehaald worden, met elk hun eigen verantwoordelijke topambtenaar.

Maar de medewerkers van de Belastingdienst vinden dat Hoekstra helemaal niet uitlegt hoe deze opsplitsing gaat helpen om de problemen met toeslagen op te lossen. Voormalig staatssecretaris Snel (Financiën) sneuvelde door die problemen in de affaire rond de kinderopvangtoeslag. „Deze brief maakt niet duidelijk op welke wijze het versterken van de besturing de problemen in de uitvoering van toeslagen gaat oplossen”, schrijven de vakbonden.

Monddood

De bonden spreken van ’politieke besluitvorming’ en balen ervan dat medewerkers niet mee hebben kunnen praten over de opsplitsplannen. „Wetende dat medewerkers al jarenlang zich niet gehoord voelen, passeert u door uw handelswijze wederom de mogelijkheid om de stem van de medewerkers mee te wegen in uw beslissing”, staat in de brief.

Een woordvoerder van het ministerie van Financiën laat in een reactie dat de vakbonden en de medezeggenschapsraad van de Belastingdienst ’ook betrokken zijn bij de uitvoering van de splitsing’. „Het betrekken van onze medewerkers vinden we belangrijk”, zegt de woordvoerder, die er ook op wijst dat het ministerie nog aan het begin van het proces staat.

De medewerkers van de Belastingdienst leggen in de brief ook een wensenpakket op tafel. Ze willen onder meer dat er meer mensen met belastingkennis in de top van de dienst komen en vragen om een veilige werkomgeving.

 BEKIJK OOK: 

 Met zak geld vertrokken fiscus-personeel is al terug 

Zorgen rond reorganisatie

De fiscus-medewerkers staan niet alleen in hun kritiek op de opsplitsing van de fiscus. Ook in de Tweede Kamer, bij oppositie en coalitie, waren er de nodige vraagtekens. De nieuwe staatssecretaris Vijlbrief, een van de twee opvolgers van Snel, mag zich nu gaan buigen over de reorganisatie.

BEKIJK OOK: 

Zo overleef je het toeslagendoolhof 

BEKIJK OOK: 

Geen gehoor bij Belastingtelefoon 

BEKIJK MEER VAN; overheid vakbonden belastingen Hoekstra Belastingdienst Financiën

Betalen voor belastingaangifte? ‘Gratis inloggen moet mogelijk blijven’

MSN 05.02.2020 Betalen voor digitale overheidsdiensten? Na ondernemers zouden ook burgers rekening moeten houden met extra kosten voor bijvoorbeeld het doen van online belastingaangifte. Veel politieke partijen vinden het van de zotte.

Minister Raymond Knops van Binnenlandse Zaken zaaide vandaag verwarring in de Tweede Kamer door te suggereren dat er betaald moet worden voor digitale overheidsdiensten, zoals aangifte bij de Belastingdienst.

In een toelichting aan RTL Z nuanceert het ministerie de uitspraken. De voorkeur ligt bij het gratis houden van digitale diensten. Toch worden extra kosten niet helemaal uitgesloten. Zo kan het bijvoorbeeld zijn dat nieuwe rijbewijzen of ID-kaarten met een speciale chip erin om te kunnen inloggen duurder worden.

Er moet een nieuw systeem komen 

Er moet namelijk een nieuw, veiliger systeem worden ontwikkeld voor de digitale diensten, vergelijkbaar met de DigiD. Dat wordt dan ontwikkeld door een bedrijf en dat kost geld.

Betalen voor het doen van belastingaangifte leidde onder ondernemers al tot veel ophef, vooral vanwege de extra kosten: zo’n 40 euro per jaar.

‘Gratis moet blijven’

Veel politieke partijen reageren verbolgen op de uitspraken van de minister. Zo wil het CDA dat er altijd een gratis, publieke inlogmethode beschikbaar blijft. Tweede Kamerlid Harry van der Molen noemt het ‘een doorn in het oog’ dat ondernemers die keuze nu niet hebben. Inloggen via zoiets als e-herkenning? “Dat moet voor burgers niet kunnen”, zegt hij.

Jan Middendorp (VVD) noemt de uitspraken van Knops ‘zorgelijk’ en wil ook dat burgers en ondernemers gratis belastingaangifte kunnen blijven doen. “We hebben vandaag een motie ingediend over e-herkenning. Het kabinet moet met maatregelen komen om dit voor ondernemers goed te organiseren”, zegt hij.

‘Krankzinnig gevolg van nieuwe wet’ 

“Dit is een krankzinnig gevolg van een wet die dinsdag in stemming komt”, reageert Tweede Kamerlid Renske Leijten (SP). Ze doelt op de Wet Digitale Overheid die het mogelijk maakt dat marktpartijen het digitale contact tussen de overheid en burgers gaan organiseren.

“Wij hebben in het eerdere debat al gehakt gemaakt van deze wet en stemmen zeker tegen”, aldus Leijten. “De overheid moet zelf het contact met burgers organiseren. En desnoods hiervoor de beste ontwikkelaars inhuren.”

Het is namelijk raar dat marktpartijen dit zouden kunnen doen, vindt Leijten. Die kunnen namelijk geld verdienen over de rug van burgers en beschikken dan ook nog eens over gevoelige data. “Die horen de kassa nu al rinkelen”, aldus Leijten.

Minister: Ook burger moet straks mogelijk betalen voor belastingaangifte

AD 05.02.2020 Burgers moeten in de toekomst mogelijk gaan betalen voor hun belastingaangifte. Nu is het gratis om aangifte te doen maar ‘de vraag is natuurlijk of dit zo blijft’, zegt minister Raymond Knops van Binnenlandse Zaken.

Hij sluit niet uit dat er een systeem wordt ontwikkeld waardoor burgers beter geholpen worden bij hun aangifte of andere zaken. Daar zouden ze – als een soort identiteitskaart – eventueel voor moeten betalen. ,,Het is allemaal toekomstmuziek, maar dan zou je niet meer kunnen betogen dat het gratis is.”

Knops reageert op vragen van de VVD in de Tweede Kamer. De liberale partij vindt dat je belastingaangifte gratis moet kunnen doen, maar dat is nu bijvoorbeeld voor kleine ondernemers niet het geval. Zij moeten gebruikmaken van zogenoemde eHerkenning, waardoor ze veilig kunnen inloggen bij loketten van de overheid, zoals de Belastingdienst.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

DigiD voor bedrijven

De overheid geeft eHerkenning, een soort DigiD voor bedrijven, niet zelf uit. Bedrijven moeten de software bij commerciële partijen kopen voor zo’n 40 euro per jaar.

Het systeem zorgt overigens voor problemen bij veel kleine bedrijven, die vaak lang moeten wachten voordat de software geleverd kan worden. Zo’n 24.000 ondernemers die voor het eerst gebruikmaken van de software kregen daarom uitstel van hun belastingaangifte. Deze hoeven ze pas voor 1 juli in te voeren in plaats van voor 1 maart 2020.

Belastingaangifte mogelijk niet meer gratis

Telegraaf 05.02.2020 Burgers moeten mogelijk in de toekomst gaan betalen om belastingaangifte te doen. Dat is nu nog gratis, maar minister Knops (Binnenlandse Zaken) zegt dat het nog maar de vraag is of dat in de toekomst zo blijft.

Bedrijven moeten sinds dit jaar betalen om in te kunnen loggen voor de belastingaangifte. Voor burgers is dat via DigiD nog altijd gratis. Maar daar komt in de toekomst mogelijk verandering in. Als er voor burgers ook een inlogmiddel komt ’zal dat mogelijk tot kosten leiden’, zegt Knops. „Hoe hoog deze zijn, is nu nog niet bekend.”

VVD-Kamerlid Middendorp vindt dat aangifte doen voor burgers en bedrijven gratis moet zijn, maar dat wil de minister niet toezeggen. „Ik kan dat voor de toekomst niet beloven.”

Bedrijven moeten 30 tot 45 euro per jaar gaan betalen voor het inlogsysteem, dat door private partijen wordt geleverd. Knops benadrukt dat ze daarmee niet alleen de belastingaangifte kunnen bereiken, maar ook met steeds meer andere overheidsdiensten kunnen communiceren. In tegenstelling tot bij bedrijven, zegt Knops bij burgers wel te kunnen sturen op hoe hoog de kosten worden.

BEKIJK MEER VAN; belastingen overheid Knops

Mogelijk betalen voor aangifte belasting: ‘Gratis bestaat niet’

MSN 05.02.2020 Ook burgers moeten er rekening mee houden dat ze op termijn moeten betalen om belastingaangifte te kunnen doen. Dat zei minister Raymond Knops van Binnenlandse Zaken vandaag in de Tweede Kamer. Ondernemers moeten sinds deze maand al betalen om in te loggen in het aangiftesysteem van de fiscus.

Het klinkt als de omgekeerde wereld. Betalen om je belastingaangifte te kunnen doen. Maar de kans bestaat dat het straks wel moet. Burgers gaan daarmee ondernemers achterna, die nu zo’n 45 euro moeten betalen voor het nieuwe inlogsysteem e-herkenning van de Belastingdienst.

‘Gratis bestaat niet’

Dat systeem kost geld en dat wordt doorberekend aan de gebruiker. Op een vraag van Kamerlid Jan Middendorp (VVD) of dit in de toekomst wellicht ook voor burgers gaat gelden, zegt de minister: “Ik kan niet uitsluiten wat er in de toekomst gebeurt.”

Daarna trekt hij de vergelijking met de identiteitskaart, waar ook voor betaald moet worden. “Gratis bestaat niet”, aldus de minister. “Er moet nu al betaald worden voor bepaalde middelen.”

Niet op korte termijn

Toch lijkt het er niet op dat er snel betaald moet worden om aangifte te doen. “Ik ga niet zeggen dat er tarieven in rekening worden gebracht voor burgers. Ik zie dat niet op korte termijn.”

Lees ook:

‘Ondernemers boos over nieuw aangiftesysteem Belastingdienst’

‘Machtsmisbruik’

Ondernemers zijn boos dat ze moeten betalen om aan hun belastingplicht te voldoen. Wie geen account heeft voor e-herkenning, een soort DigiD, kan een boete krijgen. Het ministerie van Financiën zei eerder dat het niet meer dan logisch is dat betaald moet worden voor het afnemen van een dienst.

Critici wijzen er juist op dat het raar is dat je moet betalen om aan je belastingverplichtingen te kunnen voldoen. Oud-hoogleraar belastingrecht Jaap Zwemmer van de Universiteit van Amsterdam noemde dat eerder zelfs ‘machtsmisbruik’.

Meer: Gert-Jan Verstegen Raymond Knops  Belastingdienst  Belasting  Belastingaangifte

Meer ouders krijgen adempauze in kinderopvangtoeslagaffaire

NU 04.02.2020 Ouders die menen door de Belastingdienst gedupeerd te zijn in de kinderopvangtoeslagaffaire hoeven voorlopig niets terug te betalen. Dat schrijven minister Wopke Hoekstra (Financiën) en staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) dinsdag in een Kamerbrief.

Het gaat om de groep waarvan officieel nog niet is vastgesteld of de fiscus daadwerkelijk de toeslag ten onrechte heeft stopgezet en teruggevorderd. Deze ouders moesten echter wel de toeslag terugbetalen.

De onlangs afgetreden staatssecretaris Menno Snel (Belastingdienst) maakte in november vorig jaar bekend dat er voor ouders die betrokken waren bij een zogeheten CAF-zaak van de Belastingdienst een “pauzeknop” in het leven was geroepen. Voor deze groep werden de dwangvorderingen stopgezet. Het gaat om mogelijk duizenden gedupeerden.

Tegelijkertijd meldden zich steeds meer ouders die niet onder een CAF-zaak vallen, maar wel menen te zijn benadeeld door de Belastingdienst. Voor hen gold de pauzeknop niet. “Dit bleek voor verwarring te zorgen; enkele ouders die buiten die groepen vielen waren in de veronderstelling dat bij hen ook de dwanginvordering was gepauzeerd”, schrijven Hoekstra en Van Huffelen.

Voorlopig geen nieuwe dwanginvorderingsmaatregelen

De bewindspersonen hebben daarom besloten om de ouders met een problematische kinderopvangtoeslagschuld die zich gemeld hebben of die zich zullen melden onder dezelfde regeling te laten vallen als de gedupeerde CAF-ouders.

“Dit houdt in dat de Belastingdienst voor schulden van deze ouders voorlopig geen nieuwe dwanginvorderingsmaatregelen neemt, zoals een loonbeslag, verrekening en inbeslagname van een auto.”

‘Pauzeknop is niet voor iedereen een oplossing’

De bewindspersonen waarschuwen wel dat de opschorting van de terugbetalingen mogelijk kan zorgen voor nieuwe problemen. “Van belang hierbij is dat deze pauzeknop niet voor iedere ouder een adequate oplossing biedt.”

“Zo kan pauzering van de invordering in individuele gevallen juist leiden tot stapeling van schulden omdat er gedurende een bepaalde periode niets wordt afgelost.”

Ook is niet gezegd dat deze ouders in aanmerking komen voor een compensatie of vermindering van de schuld. Hoekstra en Van Huffelen verwachten de ouders hierover meer duidelijkheid te kunnen geven als het kabinet met een reactie komt op het eindrapport van de commissie-Donner en het rapport van de Auditdienst Rijk.

Lees meer over: Toeslagen

Toeslagenaffaire: meer ouders hoeven voorlopig niet terug te betalen

NOS 04.02.2020 Meer ouders hoeven voorlopig hun kinderopvangtoeslag niet terug te betalen. Minister Hoekstra en de nieuwe staatssecretaris Van Huffelen schrijven aan de Tweede Kamer dat eerder gedane toezeggingen voor verwarring hebben gezorgd en dat de groep wordt uitgebreid.

In de kinderopvang-affaire is mogelijk van duizenden ouders de toeslag ten onrechte ingetrokken. De inmiddels afgetreden staatssecretaris Snel maakte in november bekend dat voor ouders die betrokken waren bij een ‘CAF-zaak’ en mensen die beschuldigd waren van opzet of grove schuld de ‘dwanginvordering’ tijdelijk zou worden stopgezet. Er zijn ouders die formeel buiten deze groep vallen, maar die dachten dat ze toch wel voor een ‘pauzeknop’ in aanmerking kwamen.

Herstel van vertrouwen

Hoekstra en Van Huffelen hebben nu besloten dat ouders met problematische schulden die vinden dat ze in een soortgelijke situatie zitten ook van de pauze kunnen profiteren. Dat betekent dat de Belastingdienst ook in die gevallen geen dwanginvordering zal toepassen, zoals loonbeslag of inbeslagname van een auto. “Hiermee scheppen we duidelijkheid voor deze ouders en werken we aan het herstellen van het vertrouwen”, schrijven de bewindslieden.

Van Huffelen, die vorige week woensdag aantrad als staatssecretaris, heeft inmiddels ook met een aantal ouders gepraat. Volgens de brief aan de Kamer heeft ook zij soms schrijnende verhalen gehoord.

Bekijk ook;

Belastingdienst zet terugvordering stop voor meer ‘toeslagenouders’

AD 04.02.2020 De Belastingdienst gaat tijdelijk geen toeslagen terugvorderen van meer ouders die denken onterecht als fraudeur te zijn bestempeld. In november werd het terugvorderen al stopgezet voor duizenden ouders die vermoedelijk slachtoffer zijn geworden van de aanpak van specifieke fraudeteams.

Tijdens het gesprek van minister van Financiën Wopke Hoekstra vorige maand met zo’n tweehonderd gedupeerden in de kinderopvangtoeslagaffaire, kreeg hij veel vragen over deze regeling. Ouders die in speciale ‘CAF-zaken’ mogelijk onterecht als fraudeurs zijn behandeld, hoeven daarom even geen toeslagen terug te betalen. Die regeling zal nu ook gelden voor andere ouders die zich melden omdat ze vermoeden in een vergelijkbare situatie te zitten

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

In oktober oordeelde de Raad van State dat de Belastingdienst zich menselijker moet opstellen bij het uitkeren en stopzetten van toeslagen. De hoogste bestuursrechter vindt dat er een einde moet komen aan het terugvorderen van de volledige kinderopvangtoeslag – die wordt overgemaakt als voorschot – als blijkt dat ouders iets te veel hebben ontvangen. Die ‘alles-of-niets’-regeling moest fraude tegengaan, maar bracht sommige ouders in grote financiële problemen.

Harde ingreep

In een brief aan de Tweede Kamer schrijft de nieuwe staatssecretaris van Toeslagen, Alexandra van Huffelen, dat in 2014 al werd ingezien dat het volledig terugvorderen een ‘harde ingreep’ was. Hier is tussen ambtenaren van het ministerie van Sociale Zaken en het ministerie van Financiën over gesproken. Maar doordat nieuwe fraudezaken de kop opstaken, is ‘dit signaal op de achtergrond geraakt’, aldus Van Huffelen. ,,Dit betreuren we zeer.”

Aanleiding

De ‘toeslagenaffaire’ begon nadat de Belastingdienst in 2014 besloot voor circa 300 ouders – de tellingen lopen uiteen – de kinderopvangtoeslag volledig stop te zetten en terug te vorderen. Aanleiding daarvoor was een onderzoek door een antifraudeteam. Zo bleek dat ouders onvolledige of onjuiste informatie hadden aangeleverd toen zij de toeslag aanvroegen. Soms ging het om een verkeerd ingevuld getal of een ontbrekend bonnetje. Toch greep de Belastingdienst keihard in.

Staatssecretaris Menno Snel van Financien maakt in december 2019 zijn aftreden bekend tijdens een debat in de Tweede Kamer over de door ouders ontvangen dossiers inzake de kinderopvangtoeslagaffaire. © ANP

Doordat gezinnen opeens honderden euro’s per maand misliepen en daarnaast ook bedragen uit jaren ervoor moesten terugbetalen, kwamen zij in grote financiële problemen. Zij moesten bijvoorbeeld gedwongen hun auto verkopen of hun woning uit.

Schadevergoeding

De Raad van State oordeelde in 2017 dat de toeslag niet direct stopgezet had mogen worden, omdat ouders nauwelijks tot geen kans hadden gekregen om hun fout te herstellen. Eind vorig jaar werd besloten dat de gezinnen recht hadden op een schadevergoeding. In ruim tweehonderd gevallen ging het om een bedrag tot 20.000 euro. Bij zeventig anderen viel de schadevergoeding hoger uit.

Tijdelijke pauzering dwanginvordering kinderopvangtoeslagschuld uitgebreid

RO 04.02.2020 Meer ouders met een kinderopvangtoeslagschuld kunnen gebruik maken van de pauzeknop, waardoor de dwanginvordering van hun schuld bij de Belastingdienst tijdelijk wordt stop gezet. Vanaf vandaag krijgen ouders met een kinderopvangtoeslagschuld die problematisch is en die vinden dat zij in een vergelijkbare situatie zitten als de CAF-ouders, ook de mogelijkheid tijdelijk de inning van hun schuld te laten pauzeren.

CAF-ouders en degenen die te maken hadden met een opzet of ‘grove schuld’-kwalificatie konden vorig jaar al gebruik maken van de pauzeknop. Met de toevoeging van de nieuwe groep ouders komt er ook voor hen duidelijkheid. Dit schrijven minister Hoekstra (Financiën) en staatssecretaris Van Huffelen (Toeslagen) vandaag in een brief aan de Tweede Kamer.

Ouders kunnen zich melden bij het ‘Serviceteam gedupeerden Kinderopvangtoeslag’ van de Belastingdienst, telefoonnummer: 0800 2358358. Als ze voldoen aan de voorwaarden, stopt de Belastingdienst tijdelijk met het innen van schulden via bijvoorbeeld loonbeslag, verrekening of beslaglegging.

Ouders die zich al eerder hebben gemeld hoeven dat niet nogmaals te doen. In deze pauze-periode gaat de Belastingdienst de dossiers individueel beoordelen op de vraag of en in hoeverre de ouder in aanmerking komt voor compensatie of vermindering van de toeslagschuld. Deze beoordeling gebeurt aan de hand van de uitkomsten van de onderzoeken van Adviescommissie Uitvoering Toeslagen onder leiding van de heer Donner en de Auditdienst Rijk en zal de nodige tijd kosten.

Documenten;

Stand van zaken en overdrachtsbrief

Kamerstuk: Kamerbrief | 04-02-2020

Zie ook; Kinderopvangtoeslag Ontwikkelingen Belastingdienst

Belastingdienst onbereikbaar: miljoen telefoontjes in 2019 niet opgenomen

RTL 31.01.2020 De Belastingdienst is doorgaans niet de leukste gesprekspartner aan de telefoon. Toch mag je blij zijn als je de fiscus überhaupt te spreken krijgt: ruim een miljoen telefoontjes kwamen in 2019 niet verder dan de wachtrij. Soms pas na een wachttijd van een uur.

Van de 11,7 miljoen telefoontjes kreeg 86,1 procent van de bellers een medewerker aan de lijn. Eén miljoen mensen hingen op terwijl ze in de wachtrij stonden en ruim 600.000 gesprekken werden geweigerd door de Belastingdienst vanwege ondercapaciteit. Dat blijkt uit cijfers van de fiscus.

‘Structureel vol’

“Je staat machteloos”, geeft zzp’er Kevin Wijnberg uit Nijverdal aan. Hij belde afgelopen week meerdere malen met de Belastingdienst voor zijn eigen onderneming. Zonder succes. “Ik heb een keer of tien gebeld, voornamelijk in de avonduren. Dan is de wachtrij eigenlijk structureel vol. Je krijgt letterlijk te horen ‘de wachtrij is vol’.”

De cijfers over de Belastingtelefoon blijven achter op de doelstelling van minister Wopke Hoekstra, minister van Financiën. Die streeft een bereikbaarheid van minimaal 90 procent na. Met een percentage van 86,1 procent in 2019 is dat dus niet gelukt. “Daar blijven we natuurlijk hard aan werken”, laat een woordvoerder weten.

Een investering van 250 voltijdbanen bij de Belastingtelefoon bleek onvoldoende.

In de wachtrij van de Belastingtelefoon kan je niet onbeperkt blijven hangen. Na maximaal twee uur wordt het gesprek automatisch afgekapt. “Kon dat maar”, gaat Kevin verder. “Je wacht soms liever een extra uur dan dat je de volgende keer weer niet kunt aansluiten. Nu ging het bij mij niet om veel geld, maar ik kan het mij voorstellen dat mensen er gek van worden.”

De Consumentenbond veroordeelt de onbereikbaarheid scherp. “Dat er zoveel telefoontjes überhaupt niet worden opgenomen is waardeloos”, meldt woordvoerder Joyce Donat. “Dat levert een hoop frustratie op.”

‘Schieten voor open doel’

In het verleden deed de Consumentenbond jaarlijks onderzoek naar de Belastingtelefoon. Zes keer op rij gaf de belangenbehartiger de fiscus een onvoldoende. “Dat was vooral gericht op de kwaliteit van de gesprekken. De wachttijd namen wij nooit mee in de beoordeling omdat die heel wisselend is.”

Het laatste rapportcijfer werd over het jaar 2018 uitgedeeld. “Wij gaven de Belastingdienst het jaar daarna de kans om orde op zaken te stellen. Want het was zo rommelig, dat een nieuw onderzoek weinig zin had. Dat zou schieten voor open doel zijn.”

Lees ook:

Reconstructie: hoe ouders ‘efficiënt en effectief’ kapot werden gemaakt

In de tweede helft van 2019 nam het aantal telefoontjes aan de afdeling ‘Toeslagen’ flink toe vanwege de affaire rond de kindertoeslag. Zeker in de maand december stond de telefoon op die afdeling roodgloeiend.

‘Wrang grapje’

Tijdens het Kamerdebat over de affaire waar 300 gedupeerde ouders bij aanwezig waren, ging de inmiddels opgestapte staatssecretaris Snel de mist in. Hij verwees ouders voor eventuele compensatie voor onterecht betaalde bedragen naar de Belastingtelefoon. Dat leverde hem hoongelach vanaf de tribune op. “Blijkbaar maak ik een wrang grapje”, reageerde Snel toen.

Begin januari verstuurde minister Hoekstra een Kamerbrief waarin hij zijn plan besprak om de Belastingdienst te versterken. ‘Het gaat nog niet goed genoeg’, schreef Hoekstra. ‘Dat geldt in het bijzonder voor de Belastingtelefoon, wat voor veel burgers een eerste middel is om in contact te komen met de Belastingdienst.’ Een externe partij zal door het ministerie worden ingeschakeld om de bereikbaarheid te verbeteren.

Er is intussen ook een apart telefoonnummer ingesteld voor ouders die vermoeden dat hun kinderopvangtoeslag in het verleden onterecht is stopgezet.

Zo werd de toeslagenaffaire Menno Snel fataal

Bekijk deze video op RTL XL

Staatssecretaris Menno Snel stapt op. Zijn functie was onhoudbaar na de toeslagenaffaire.

Lees ook:

Belastingtelefoon gaat burgers terugbellen

RTL: Daan Keijzer Wopke Hoekstra  Belastingdienst  Ministerie van Financiën  Consumentenbond  Economie Belasting Nederland

© ANP Vooral bellers met vragen over toeslagen kregen vaak geen antwoord.

Geen gehoor bij Belastingtelefoon

MSN 31.01.2020 De bereikbaarheid van de Belastingtelefoon was vorig jaar onvoldoende. In 2019 haalden nog ruim 600.000 telefoontjes wegens drukte niet eens de wachtrij, ruim een miljoen bellers hingen op terwijl ze in de wacht stonden.

Dat betekent, op een totaal van 11,7 miljoen telefoontjes, dat van de honderd bellers er vijftien nooit iemand aan de lijn kregen. Dat blijkt uit een analyse van gegevens van de Belastingtelefoon. De fiscus blijft daarmee nog altijd achter bij de doelstelling van 90 procent bereikbaarheid.

Vooral bellers met vragen over toeslagen kregen afgelopen jaar vaak geen antwoord. Die problemen werden in de tweede helft van het jaar steeds groter. Tienduizenden mensen per maand haalden de wachtrij niet wegens de drukte en nog eens tienduizenden hingen zelf op.

Hoongelach voor staatssecretaris

Het aantal vragen over toeslagen nam in de tweede helft van het jaar toe, toen ook de affaire met de kinderopvangtoeslag steeds meer aan het licht kwam. De bereikbaarheid werd steeds minder, met als dieptepunt de maand december, toen het aantal beantwoorde telefoontjes over toeslagen daalde tot onder 65 procent. Aan het begin van die maand oogstte de inmiddels opgestapte staatssecretaris Snel (Financiën) dan ook hoongelach van gedupeerde ouders in de toeslagenaffaire toen hij suggereerde dat zij met hun vragen bij de Belastingtelefoon terechtkonden.

De fiscus is aan het herstellen van rampjaar 2018, toen in sommige maanden een kwart tot een derde van de telefoontjes vruchteloos was.

Snel greep destijds in en voegde 250 voltijdbanen aan de bemanning van de Belastingtelefoon toe. Dat heeft ervoor gezorgd dat de bereikbaarheid afgelopen jaar wel verbeterde. Maar het gaat ’nog niet goed genoeg’, tekende Snels tijdelijke vervanger minister Hoekstra eerder deze maand op. Hij kondigde aan dat een externe partij gaat adviseren over hoe de Belastingtelefoon getransformeerd kan worden.

Koning beëdigt nieuwe staatssecretarissen ANP

Nieuwe staatssecretarissen Financiën kunnen aan de slag

NOS 29.01.2020 Koning Willem-Alexander heeft op paleis Huis ten Bosch de twee nieuwe staatssecretarissen van Financiën beëdigd. De D66’ers Alexandra van Huffelen en Hans Vijlbrief volgen samen hun partijgenoot Menno Snel op, die vorige maand aftrad vanwege de problemen met de toeslagen voor kinderopvang. Van mogelijk duizenden ouders werd de toeslag stopgezet, nadat ze ten onrechte beschuldigd waren van fraude.

Van Huffelen (51) wordt in haar nieuwe rol verantwoordelijk voor de toeslagen. Gisteren zei ze dat de overheid het vertrouwen van de getroffen ouders moet terugwinnen en dat ze snel bij ouders op bezoek gaat. Van Huffelen was algemeen directeur van het Gemeentelijk Vervoerbedrijf in Amsterdam en Eerste Kamerlid voor D66. Daarvoor was ze onder meer wethouder in Rotterdam.

Vijlbrief (56) moet de Belastingdienst gaan reorganiseren. Hij wil de tijd tot aan de verkiezingen van volgend jaar gebruiken om daarvoor de basis te leggen, zei hij gisteren. Vijlbrief was ambtelijk voorzitter van de Eurogroep en eerder onder meer topambtenaar op het ministerie waar hij nu staatssecretaris wordt.

Na hun beëdiging gingen de nieuwe bewindslieden naar het departement voor het tekenen van de zogenoemde overdrachtsdossiers.

Bekijk ook;

‘Ze zal moeten puinruimen en oplossingen bieden’

Telegraaf 28.01.2020 De nieuwe staatssecretarissen van Financiën gingen vandaag langs bij premier Rutte. Morgenochtend volgt de beëdiging bij de koning.

Bekijk meer van; binnenlandnieuwspolitiek

Reconstructie: Ditmaal wil Vijlbrief de klus wél klaren – ‘excellente casting’

AD 28.01.2020 Alexandra van Huffelen en Hans Vijlbrief worden vandaag beëdigd als nieuwe staatssecretarissen van Financiën. De zoektocht naar nieuwe bewindslieden op dit probleemministerie had de nodige voeten in de aarde.

Terwijl de schemer valt over het Haagse Plein, fietst een man voor het Kamergebouw langs. Binnen voeren premier Mark Rutte en minister van Financiën Wopke Hoekstra het debat over hoe het nu verder moet met de Belastingdienst. Maar hoe die discussie vanavond afloopt, zal Menno Snel deze dinsdag 21 januari een zorg zijn. Hij heeft een andere missie. Als ambteloos burger is hij op zijn Adidas-sneakers op weg naar de KPN-winkel aan de Lange Poten.

Noem het ironie; Snel is op een bureaucratische hindernis gestuit. Hij kan niet meer gebeld worden. Toen hij in 2017 staatssecretaris werd, liet hij zijn privénummer omzetten in een werknummer. Maar sinds hij geen bewindspersoon meer is, heeft de staat zijn nummer ingeslikt en is hij even onbereikbaar. ,,Ik probeer mijn nummer nu terug te krijgen’’, lacht hij in het voorbijgaan.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Alexandra van Huffelen dinsdag op weg naar het Torentje voor een gesprek met Mark Rutte © ANP

Herculeswerk

Snel weet dan al dat hij niet één maar liefst twee opvolgers krijgt. Wie, dat is dan nog de vraag. Wel heeft hij de vrijdagavond ervoor, vier weken na zijn aftreden op 18 december, afscheid genomen van zijn voormalige collega’s. Op het Catshuis is hij geknuffeld en op zijn schouders geslagen. Allemaal hebben ze met hem meegeleefd, op weg naar zijn ondergang. Dat doen ze goed, die dinertjes, meent hij.

Snel is op het Catshuis met zijn vrouw. Ook de anderen van het ‘team’ hebben hun partner meegenomen. Tussen de gangen van het diner door wordt er gespeecht. Rutte heeft het over de onmogelijke opgave die Snel had. En dat hij het als een compliment moet zien dat zijn Herculeswerk nu door twee mensen zal worden gedaan.

Staatssecretaris Menno Snel van Financiën maakt zijn aftreden bekend tijdens een debat in de Tweede Kamer. © ANP

Op zijn beurt speecht Snel. Dat hij in zijn vriendenkring te horen kreeg dat het onrechtvaardig was dat hij eruit vloog. En dat hij zijn vrienden moest uitleggen dat dit nu eenmaal zo gaat in de politiek. Hij is niet verbolgen en voelt zich niet onrechtvaardig behandeld.

Als het aan Rutte had gelegen, was Snel nooit opgestapt. Hij heeft lang gesputterd. ‘Een van mijn beste mensen’, die wil hij niet zomaar laten gaan, zegt hij meer dan eens.

Maanden verspild

Maar Snel voelt in het najaar de grond langzaam onder zich verdwijnen. Ook al slurpt de toeslagenaffaire inmiddels driekwart van zijn tijd op, de incidenten blijven zich opstapelen. Zijn partij had voor de zomer al een compensatieregeling op poten willen zetten voor de slachtoffers, maar dit idee stuit op weerstand in de ministerraad. Ook bij andere uitvoeringsorganisaties zijn problemen, het is beter om het al bestelde rapport van Piet Hein Donner af te wachten.

Daardoor worden drie maanden verspild, zeggen betrokken. In de tussentijd wordt de Kamer steeds ongeduldiger: nóg meer documenten, nog maar eens een tijdlijn, wéér een debat. De zwartgelakte dossiers die gedupeerden opgestuurd krijgen, blijken de druppel.

Ook GroenLinks, dat Snel tot die tijd door dik en dun heeft gesteund, laat doorschemeren het vertrouwen in de staatssecretaris te zullen opzeggen. De D66’er weet na het telefoontje van Jesse Klaver genoeg. Als hij het Belastingplan door de Eerste Kamer heeft geloodst en zijn vrouw heeft bijgestaan tijdens een zware operatie, schrijft hij zijn afscheidsbrief, die hij tot tevredenheid van voorzitter Khadija Arib in de Kamer voorleest.

‘No-brainer’

Premier Mark Rutte en minister Wopke Hoekstra (Financiën) staan de pers te woord na een gesprek met gedupeerde ouders in de kinderopvangtoeslagaffaire. © ANP

De volgende dag is er vierkoppig topberaad op het Torentje. Rutte ontvangt Wopke Hoekstra, Waarnemend D66-vicepremier Wouter Koolmees en D66-fractieleider Rob Jetten. Zomaar een partijgenoot benoemen en op dezelfde voet doorgaan, dat wil D66 niet. De politieke aansturing moet anders. Maar hoe?

Wellicht kan Hoekstra taken overnemen. Of is misschien tijd voor een extra minister, zoals de Belgen hebben. Hier valt ook al het idee voor een tweede staatssecretaris. Die optie is dan al de meest serieuze – een ‘no brainer’, aldus een betrokkene. Zelfs Rutte sputtert niet: zijn stokpaardje om met zo min mogelijk bewindslieden te regeren heeft hij al losgelaten bij de formatie van dit vierpartijenkabinet.

Maar om geen overhaast besluit te nemen, wordt eerst besloten dat de vier hoogste ambtenaren van Algemene Zaken, Financiën, Binnenlandse Zaken en Sociale Zaken in het kerstreces bij elkaar gaan zitten om de voor- en nadelen te schetsen.

Kwartetspel

Andere topambtenaren zijn dan al bezig met een nog door Snel aangevraagd advies over ontvlechting van de Belastingdienst, waaruit het plan voorkomt om de Toeslagen en de Douane los te koppelen.

Onder de kerstboom prakkiseert Jetten intussen een longlist van kandidaten bij elkaar. Er zijn sinds de dag van Snels vertrek al tientallen spontane sollicitaties binnengekomen, maar de meeste kan Jetten amper serieus nemen.

In de pers duiken de namen van Udo Kock en Francine Giskes op. Zelfs onwaarschijnlijke ‘kanshebbers’ als Alexander Pechtold (nu baas van het CBR) en NS-directeur Roger van Boxtel worden in dit Haagse kwartetspel genoemd. Jetten pleegt plagerige telefoontjes naar hen, of ze toevallig verstand hebben van een uitvoeringsorganisatie. Jetten weet heel goed dat Pechtold bij de vorige formatie lang moest zoeken naar een staatssecretaris van Financiën. De post werd door weinigen begeerd.

Pieter Omtzigt (CDA). © ANP

Een van de kandidaten die toen weigerde is Hans Vijlbrief, Brussels topambtenaar die de bijeenkomsten van Europese ministers van Financiën voorbereidt. Ook nu valt zijn naam al snel. Maar eerst wil D66 zekerheid over de verdeling van de portefeuilles. De democraten willen sowieso zelf de staatssecretaris leveren die het Belastingplan maakt en nog voorstellen moet doen voor een CO2-belasting en een vliegtaks.

‘Grote mond’

Met Rutte en Hoekstra heeft de D66-top dan al besloten dat er twee staatssecretarissen komen. Toch kan Jetten het in het coalitieoverleg op 13 januari niet laten de CDA-minister een onwelkom aanbod te doen. ,,Is het geen idee om Hoekstra de Belastingdienst er bij te laten doen?’’, vraagt hij. De vermoeide Hoekstra wimpelt de suggestie beleefd weg. Hij is veel te druk.

Hoewel de andere deelnemers ervan uit gaan dat D66 beide posten wil claimen, polst Jetten nog wel even of de andere partijen belangstelling hebben voor een tweede staatssecretaris. ChristenUnie en VVD staan niet te springen. Fractieleiders Gert-Jan Segers en Klaas Dijkhoff kijken naar CDA-collega Pieter Heerma: die heeft met Pieter Omtzigt een Kamerlid in de fractie die ‘zo’n grote mond heeft’, kan hij het niet doen? Heerma antwoordt niet. De CDA’ers hebben genoeg van dit spelletje.

Nog diezelfde maandag belt Jetten met Alexandra van Huffelen. Ze is voormalig Rotterdams wethouder en directeur van het Gemeentelijk Vervoersbedrijf in Amsterdam. Zij heeft ervaring met een uitvoeringsorganisatie in stormachtige tijden en doet het goed als nieuw D66-senator. Van Huffelen schrikt even als Jetten haar het voorstel doet, omdat ze zich realiseert dat het geen makkelijke klus wordt waarvoor ze wordt gevraagd.

Dat méén je niet. Hoe heb je Vijlbrief zover gekregen?, aldus Mark Rutte.

Thalys

Twee dagen later belt Jetten met Vijlbrief. Hij moet hard lachen in de Thalys tussen Parijs en Brussel als hij het smsje van Jetten leest: ‘Je voelt hem zeker al aankomen…’ Ze maken een afspraak, een gesprek in de trein kan weleens uitlekken.

Zonder dat ze van elkaar weten wie de andere kandidaat is, hebben ze een gesprek met vicepremier Koolmees en Jetten. Van Huffelen doet dat op het ministerie van Sociale Zaken, Vijlbrief bij hem thuis. Als Jetten en Koolmees de indruk hebben dat ze het willen doen, wordt het nieuwe duo bij elkaar gezet en brainstormen ze over hoe ze het gaan aanpakken in het laatste missionaire jaar en de demissionaire nasleep.

Pas als dat beklonken is, worden Hoekstra en Rutte ingelicht. ,,Dat méén je niet!’’, roept Rutte. ,,Hoe heb je Vijlbrief zover gekregen?’’ Rutte herinnert zich zijn ‘nee’ uit 2017. Maar hij toont zich tevreden dat D66 twee zware kandidaten vindt. En ook Hoekstra is aangenaam verrast, ook al verliest Nederland met de aanstelling van Vijlbrief een zware post in Brussel. ,,Excellente casting’’, zo reageert hij.

Van Huffelen staat na het gesprek met Rutte de pers te woord. © ANP

Ook nieuwe staatssecretarissen Financiën hebben de tijd nodig voor herstel

NU 28.01.2020 De twee nieuwe bewindspersonen op Financiën zijn dinsdagavond op bezoek geweest bij premier Mark Rutte, die voor even weer formateur van zijn derde kabinet was. Alexandra van Huffelen en Hans Vijlbrief (beiden D66) hebben laten weten de baan te accepteren en worden met minister Wopke Hoekstra verantwoordelijk voor de hervormingen op het departement.

“De problemen in het toeslagendossier zijn groot. Ouders zijn flink in de knoei gekomen”, zei Van Huffelen dinsdag na haar gesprek met de premier.

Zij zal zich de resterende kabinetsperiode vooral richten op de afhandeling van de toeslagenaffaire. Het kostte haar voorganger Menno Snel zijn politiek carrière, hij kreeg het dossier waarin ouders door de fiscus onterecht als fraudeurs werden bestempeld niet onder controle en stapte vlak voor de Kerst op.

Van Huffelen, de eerste vrouwelijke bewindspersoon op Financiën, zal nadat ze woensdag door de koning wordt beëdigd zo snel mogelijk met gedupeerde ouders in gesprek gaan. “Het is heel ernstig als mensen hun vertrouwen in de overheid zijn kwijtgeraakt”, aldus Van Huffelen.

Hoelang het gaat duren voordat deze zaak is afgerond, kan de beoogd staatssecretaris nog niet zeggen. “We moeten eerst in kaart krijgen hoe groot de problemen zijn en hoe we het gaan oplossen.”

Vijlbrief: ‘Fiscus twintig jaar geleden beste dienst ter wereld’

Vijlbrief gaat zich vooral bezighouden met de kerntaken van de fiscus zoals het innen van de belastingen. “Ik zou de Belastingdienst eigenlijk weer saai willen maken”, zei Vijlbrief na zijn gesprek met Rutte.

“Het was twintig jaar geleden een van de beste diensten ter wereld. Mensen moeten er weer met plezier werken. Dat is de opdracht.”

De politiek is ervan doordrongen dat het toeslagensysteem zoals we dat nu kennen niet meer goed functioneert en aan vernieuwing toe is. Dat is alleen een zeer ingewikkelde operatie, realiseert Vijlbrief zich ook. “Ik kan de basis leggen. Dat zal langer duren dan één jaar.”

De meeste fiscale zaken zoals die zijn afgesproken in het regeerakkoord, zoals de invoering van een tweeschijvenstelsel, de verhoging van het btw-tarief en het versoberen van de hypotheekrenteaftrek, zijn al afgerond.

Van Huffelen verruilt directie vervoersbedrijf GVB voor politiek

Van Huffelen werkte in de jaren negentig bij het toenmalige ministerie Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM). Daarna gaf ze tien jaar leiding aan energiebedrijf Essent en was ze van 2010 tot 2014 wethouder Duurzaamheid, Binnenstad en Buitenruimte voor D66 in Rotterdam.

Ze staat sindsdien aan het hoofd van het Amsterdamse vervoersbedrijf GVB, een ingewikkelde organisatie. Een baan die ze bovendien sinds afgelopen zomer combineert met het Eerste Kamerlidmaatschap voor D66.

Vijlbrief steun en toeverlaat Dijsselbloem tijdens eurocrisis

Vijlbrief is een bekende aan het Binnenhof. Hij was tot dit moment de hoogste ambtenaar van de Eurogroep, de groep ministers van Financiën van de eurolanden. Een belangrijke en invloedrijke post die Nederland zo goed als zeker verliest met zijn aanstelling als staatssecretaris. “Dat was nodig. Ik heb dat heel bewust gedaan”, zegt Vijlbrief daarover.

Daarvoor was hij tussen 2011 en 2018 topambtenaar op het ministerie van Financiën en was in die hoedanigheid nauw betrokken bij de eurocrisis en de Griekse crisis.

Vijlbrief gold als een belangrijke steunpilaar voor oud-minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem, zowel in Den Haag als in Brussel. “Hij heeft ongelooflijk veel betekend voor de eurozone en achter de schermen menig spreekwoordelijke bom onschadelijk gemaakt”, schreef Dijsselbloem over hem in zijn in 2018 gepubliceerde boek De Eurocrisis: Het verhaal van binnenuit.

In totaal werkte Vijlbrief bijna dertig jaar bij Financiën en het ministerie van Economische Zaken.

Hoekstra liet na het vertrek van Snel weten dat de Belastingdienst wordt opgesplitst in Toeslagen en Douane en de andere kerntaken van de Belastingdienst zoals inning en opsporingsdienst FIOD. De Belastingdienst, Douane en de Toeslagen krijgen binnen de organisatie ieder een eigen ambtelijke aansturing.

Lees meer over: Belastingdienst  Politiek

Nieuwe staatssecretaris direct in gesprek met toeslagouders

Telegraaf 28.01.2020 De nieuwe staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Financiën) gaat meteen in gesprek met gedupeerde toeslagouders. Dat gaat ze woensdagmiddag meteen na de beëdiging doen.

Dat zei Van Huffelen nadat ze bij premier Mark Rutte langs was geweest. In haar nieuwe functie wordt ze verantwoordelijk voor toeslagen en douane, daarnaast wordt Hans Vijlbrief ook als staatssecretaris voor de belastingen benoemd.

Bekijk ook: 

Afspraak met toeslagouders ’op laatste moment’ afgezegd 

Bekijk ook: 

Vijf miljoen voor eerste toeslagouders 

Het belangrijkste dossier voor Van Huffelen wordt het compenseren van de duizenden ouders die door de Belastingdienst onterecht als fraudeurs met de kinderopvangtoeslag werden bestempeld.

Om de eerste plooien glad te strijken gaat Van Huffelen meteen het gesprek met een paar ouders aan. Ze wil zo snel mogelijk een oplossing voor de ouders, maar weet nog niet hoe lang daarvoor nodig is. „Ik vind het belangrijk dat hen recht wordt gedaan en zij het vertrouwen in de overheid weer terug kunnen krijgen”, zegt Van Huffelen.

’Saai maken’

Vijlbrief zei de Belastingdienst ’eigenlijk weer saai’ te willen maken. „Gewoon dat die er is, zoals het vroeger ooit was.” Vijlbrief moet werken aan de reorganisatie van de Belastingdienst, maar heeft nog minder dan anderhalf jaar tot het einde van de kabinetsperiode. „Ik kan de basis leggen”, zei hij dan ook, „maar dat zal langer duren dan een jaar.”

Nieuwe staatssecretaris direct naar gedupeerden toeslagenaffaire

RTL 28.01.2020 De nieuwe staatssecretaris voor de toeslagen, Alexandra van Huffelen, gaat meteen na haar beëdiging morgen praten met een aantal gedupeerden van de toeslagenaffaire. “De ouders zijn flink in de knoei gekomen”, aldus Van Huffelen.

Ze zegt zo snel mogelijk het vertrouwen van de gedupeerden in de overheid en de Belastingdienst te willen herstellen.

De gedupeerden van de toeslagenaffaire werden beschuldigd van fraude. Duizenden ouders raakten niet alleen hun kinderopvangtoeslag kwijt, ze moesten ook eerder ontvangen toeslag terugbetalen.

Lees ook:

Deze twee staatssecretarissen moeten puinhoop bij Belastingdienst oplossen

Weer saai maken

Van Huffelen is één van de twee bewindslieden die staatssecretaris Menno Snel gaan vervangen. Hij zag zich eind vorig jaar gedwongen af te treden in verband met de affaire. Minister Wopke Hoekstra van Financiën, die de taken van Snel tijdelijk op zich nam, en premier Mark Rutte spraken onlangs nog met honderden gedupeerden.

Rutte maakte vanavond kennis met Van Huffelen en de andere nieuwe staatssecretaris, Hans Vijlbrief. Die laatste gaat de geplaagde Belastingdienst op de schop nemen. Op de vraag na zijn bezoek aan premier Rutte wat zijn taakopvatting nu is, antwoordde hij: “De Belastingdienst op orde brengen. Gewoon dat-ie er is. De Belastingdienst weer saai maken.”

Tranen bij de gedupeerde ouders tijdens het debat over de toeslagenaffaire

Bekijk deze video op RTL XL

“Het is vreselijk, al die onmacht. Ik hoop vandaag te horen dat er eindelijk een oplossing komt voor mij en al die anderen”, zij één van de gedupeerde ouders tegen RTL Nieuws voorafgaand aan het debat.

RTL Nieuws; Alexandra van Huffelen  Belastingdienst  Toeslagenwet  Toeslagenaffaire Belastingdienst

Nieuwe staatssecretaris wil vertrouwen gedupeerde ouders herstellen

NOS 28.01.2020 Alexandra van Huffelen, een van de twee nieuwe staatssecretarissen van Financiën, gaat als een van haar eerste daden op bezoek bij ouders die zijn gedupeerd door de toeslagen-affaire bij de Belastingdienst. Dat zei ze nadat ze was ontvangen door premier Rutte op het Torentje.

Van Huffelen wordt morgen, samen met de andere nieuwe staatssecretaris Hans Vijlbrief, beëdigd door koning Willem-Alexander. “Ik wil het heel graag doen”, zei ze. “Ik heb er wel goed over nagedacht, want ik had een goede baan als directeur van het Gemeentelijk Vervoerbedrijf in Amsterdam.”

In haar nieuwe rol wordt Van Huffelen verantwoordelijk voor het oplossen van de problemen met de toeslagen voor kinderopvang. Zeker enige honderden ouders werden ten onrechte beschuldigd van fraude en kwamen daardoor in grote problemen. Staatssecretaris Snel moest vanwege die affaire aftreden.

Vertrouwen kwijtgeraakt

“De problemen zijn groot, ouders zijn in de knoei gekomen en zijn het vertrouwen in de overheid kwijtgeraakt. Er moet recht worden gedaan en we moeten hun vertrouwen weer terugwinnen”, zei ze.

De nieuwe staatssecretaris weet nog niet hoe lang het zal duren voordat alle ouders uit de problemen zijn. “Eerst moeten we in kaart brengen hoe groot de problemen precies zijn, hoeveel ouders gedupeerd zijn. Ik ga mijn uiterste best doen om het vertrouwen zo snel mogelijk te herstellen.”

Hans Vijlbrief in het Torentje ANP

Hans Vijlbrief moet de Belastingdienst gaan reorganiseren. De bedoeling is dat er een grotere scheiding komt tussen de inning van belastingen, het verstrekken van toeslagen en de Douane. Na afloop van zijn bezoek aan Rutte zei Vijlbrief dat hij de Belastingdienst de komende tijd vooral “saaier” wil maken. “Zoals het twintig jaar geleden was. Een dienst waar mensen met plezier werkten.”

Vijlbrief denkt dat hij in de tijd tot de volgende verkiezingen, in 2021, ieder geval de basis kan leggen voor die reorganisatie. “Maar het hele proces gaat zeker langer dan een jaar duren.” Hij vindt het “een grote eer” om staatssecretaris te zijn.

Bekijk ook;

Nieuwe staatssecretaris meteen naar gedupeerden toeslagenaffaire

MSN 28.01.2020 De nieuwe staatssecretaris voor de toeslagen laat er geen gras over groeien. Meteen na haar beëdiging woensdag, gaat Alexandra van Huffelen praten met een aantal gedupeerden van de toeslagenaffaire.

Van Huffelen is een van de twee bewindslieden die staatssecretaris Menno Snel gaan vervangen. Hij zag zich eind vorig jaar gedwongen af te treden in verband met de affaire. Minister Wopke Hoekstra van Financiën, die de taken van Snel tijdelijk op zich nam, en premier Mark Rutte spraken onlangs nog met honderden gedupeerden.

“De ouders zijn flink in de knoei gekomen”, aldus Van Huffelen. Ze zegt zo snel mogelijk het vertrouwen van de gedupeerden in de overheid en de belastingdienst te willen herstellen.

De gedupeerden van de toeslagenaffaire werden beschuldigd van fraude. Duizenden ouders raakten niet alleen hun kinderopvangtoeslag kwijt, ze moesten ook eerder ontvangen toeslag terugbetalen.

Nieuwe staatssecretarissen Financiën langs bij Rutte

Telegraaf 28.01.2020 De aspirant-staatssecretarissen Alexandra van Huffelen en Hans Vijlbrief kunnen waarschijnlijk woensdag beginnen aan hun herculesklus op het ministerie van Financiën. De twee D66’ers gaan dinsdagmiddag op gesprek bij premier Mark Rutte, en als dat goed afloopt kunnen ze de volgende dag worden beëdigd door de koning, zeggen Haagse bronnen.

Vijlbrief en Van Huffelen staan voor de zware taak het werk van hun opgestapte partijgenoot Menno Snel over te nemen. Als het kabinet niet eerder valt, hebben ze nog ruim een jaar om respectievelijk de Belastingdienst en de afdeling Toeslagen weer op orde te krijgen. De eerste kan het werk nauwelijks aan en de laatste ligt zwaar onder vuur sinds aan het licht kwam dat fraudebestrijders van de dienst onschuldige toeslagontvangers veel te hard aanpakten.

BEKIJK OOK: 

Van lucratieve topbaan EU tot nationale schietschijf 

De taken van Snel worden over twee staatssecretarissen verdeeld, omdat de regeringspartijen tot de slotsom zijn gekomen dat ze voor eentje te zwaar zijn. De 56-jarige Vijlbrief is nu nog topambtenaar bij de eurogroep van de Europese Unie in Brussel. Van Huffelen (51) zit in de Eerste Kamer en leidt het Gemeentelijk Vervoersbedrijf in Amsterdam.

BEKIJK OOK: 

D66’ers Vijlbrief en Van Huffelen nieuwe staatssecretarissen Financiën 

Deze twee staatssecretarissen moeten puinhoop bij Belastingdienst oplossen

RTL 26.01.2020 Hans Vijlbrief en Alexandra van Huffelen (D66) worden de nieuwe staatssecretarissen van Financiën. Zij volgen de opgestapte Menno Snel op. Snel trad af na de ophef die ontstond door de toeslagenaffaire.

Eerder werd al bekend dat er twee staatssecretarissen zouden komen om de problemen bij de Belastingdienst aan te pakken.

Problemen te groot

De problemen zijn zo groot, dat één staatssecretaris alleen ze niet zou kunnen oplossen, vond de coalitie.

Vijlbrief is nu nog topambtenaar bij de Europese Unie in Brussel. Van Huffelen zit in de Eerste Kamer en leidt het Gemeentelijk Vervoersbedrijf in Amsterdam.

Lees ook:

Twee D66-staatssecretarissen moeten problemen Belastingdienst aanpakken

Menno Snel 

Vijlbrief gaat zich ontfermen over het innen van belastingen en de hervorming van de Belastingdienst.

Van Huffelen wordt verantwoordelijk voor de uitbetaling van toeslagen en voor de douane. Die laatste moet zich dus storten op de toestand met de toeslagenaffaire, waar uiteindelijk Menno Snel over viel.

Bekijk deze video op RTL XL

In deze video kun je zien hoe de toeslagenaffaire Menno Snel fataal werd.

Duizenden ouders werden door de Belastingdienst ten onrechte van fraude beschuldigd en kwamen door de toeslagenaffaire in grote financiële problemen terecht.

Twijfels

Vanwege de toeslagenaffaire kondigde minister Wopke Hoekstra aan dat de Belastingdienst op de schop gaat. De Tweede Kamer gaf afgelopen week aan twijfels te hebben of de Belastingdienst – waar 30.000 ambtenaren werken – de reorganisatie wel aankan.

Volgens minister Wopke Hoekstra is het een proces ‘dat jaren gaat duren’.

Slachtoffer toeslagenaffaire doet verhaal:

Bekijk deze video op RTL XL

Boete op boete: moeder Jolanda in diepe schulden door Belastingdienst

RTL Nieuws; D66  Belastingdienst  Toeslagenaffaire Belastingdienst  Nederland

‘Vijlbrief en Van Huffelen zijn nieuwe staatssecretarissen van Financiën’

NU 26.01.2020 De D66’ers Alexandra van Huffelen en Hans Vijlbrief worden aangesteld als de nieuwe staatssecretarissen van Financiën, melden politieke bronnen zondag aan de NOS. Zij volgen Menno Snel op, die eind vorig jaar vertrok vanwege de kinderopvangtoeslagaffaire.

Van Huffelen (51) heeft een primeur te pakken: ze wordt de eerste vrouwelijke bewindspersoon ooit op het ministerie van Financiën. Ze is nu Eerste Kamerlid voor D66 en directeur van het Gemeentelijk Vervoersbedrijf in Amsterdam. Daarvoor was ze onder meer wethouder in in Rotterdam.

Vijlbrief (56) is als ambtelijk voorzitter van de Eurogroep een van de topambtenaren van de EU. Daarvoor was hij onder meer onderdirecteur van het Centraal Planbureau en werkte hij jarenlang als topambtenaar bij Financiën.

Volgens de NOS wordt Van Huffelen verantwoordelijk voor de Douane. Ook zal zij zich buigen over de toeslagaffaire. Honderden ouders werden door de Belastingdienst ten onrechte aangemerkt als fraudeur. Zij moesten grote bedragen terugbetalen, wat in sommige gevallen leidde tot ernstige financiële en persoonlijke problemen. Van Huffelen moet uitzoeken hoeveel mensen slachtoffer zijn geworden van die fraudeaanpak en de gedupeerden compenseren.

Vijlbrief krijgt de Belastingdienst in zijn portefeuille en komt aan het hoofd te staan van een grondige hervorming. Na het vertrek van staatssecretaris Snel maakte minister Hoekstra van Financiën bekend dat de fiscus wordt opgesplitst in drie onderdelen: de Douane en de Dienst Toeslagen zullen worden losgekoppeld. Ook wordt Vijlbrief verantwoordelijk voor de vliegtaks en de CO2-belasting die het kabinet wil instellen.

Volgens de bronnen zullen Van Huffelen en Vijlbrief dinsdag door premier Mark Rutte worden ontvangen in het Torentje en worden zij woensdag beëdigd.

Lees meer over: Politiek  Binnenland

D66’ers Vijlbrief en Van Huffelen nieuwe staatssecretarissen Financiën

NOS 26.01.2020 De D66’ers Hans Vijlbrief en Alexandra van Huffelen worden de nieuwe staatssecretarissen van Financiën. Haagse bronnen zeggen dat tegen de NOS.

Vijlbrief en Van Huffelen nemen de taken over van Menno Snel. Die trad vorig jaar december af vanwege de affaire rond de kinderopvangtoeslag. Honderden ouders werden daarbij onterecht als fraudeur aangemerkt door de belastingdienst. Ze moesten in sommige gevallen tienduizenden euro’s terugbetalen zonder dat ze iets fout hadden gedaan.

Eurogroep

De benoeming van Vijlbrief (56) is opvallend. Hij is sinds 2017 ambtelijk voorzitter van de Eurogroep, een van de belangrijkste functies bij de Europese Unie. Hij zou nog zeker een jaar op die post zitten. Nu hij die functie opgeeft, verliest Nederland een invloedrijk ambtenaar aan de top van de Eurogroep.

Vijlbrief kent het ministerie van Financiën goed. Hij was jarenlang topambtenaar op het departement. Daarvoor was hij onder meer onderdirecteur van het Centraal Planbureau.

Eerste vrouw

Van Huffelen (51) wordt de eerste vrouwelijke bewindspersoon ooit op het ministerie van Financiën. Ze is nu nog directeur van het Gemeentelijk Vervoersbedrijf in Amsterdam en Eerste Kamerlid voor D66.

Daarvoor was ze onder meer wethouder in Rotterdam. Ze zat in hetzelfde college van burgemeester en wethouders als Hugo de Jonge, de huidige minister van Volksgezondheid.

Van Huffelen krijgt de toeslagenaffaire in haar portefeuille. Ze moet onder meer de gedupeerde ouders compenseren en in kaart brengen hoeveel mensen slachtoffer zijn geworden van de fraudeaanpak van de belastingdienst. Binnenkort komt de commissie Donner met haar eindrapport. Daarin moet duidelijk worden hoeveel ouders gedupeerd zijn en waar zij recht op hebben.

Daarnaast moet ze een begin maken met de hervorming van het toeslagenstelsel. Het kabinet besloot al eerder dat dit stelsel niet werkt. Ook wordt Van Huffelen verantwoordelijk voor de douane.

Hervormen

Vijlbrief moet de belastingdienst gaan aansturen. Hij krijgt de opdracht die dienst grondig te hervormen. Minister Hoekstra van Financiën kondigde na het vertrek van Snel aan dat de belastingdienst wordt opgeknipt in drie onderdelen. De Douane en de Dienst Toeslagen worden afgesplitst.

De oud-topambtenaar wordt ook verantwoordelijk voor de vliegtaks en de CO2-belasting die het kabinet wil invoeren. Daarnaast moet hij een einde maken aan belastingontwijking.

Dinsdag worden de nieuwe bewindspersonen ontvangen door premier Rutte op het Torentje.

Vijlbrief en Van Huffelen worden staatssecretaris Financiën

MSN 26.01.2020 Alexandra van Huffelen en Hans Vijlbrief worden voor D66 de nieuwe staatssecretarissen van Financiën. Ze nemen het werk van de opgestapte Menno Snel over, bevestigen Haagse bronnen na berichtgeving van de NOS.

Vijlbrief is nu nog topambtenaar bij de Europese Unie in Brussel. Van Huffelen zit in de Eerste Kamer en leidt het Gemeentelijk Vervoersbedrijf in Amsterdam.

Twee nieuwe staatssecretarissen Financiën: D66’ers Vijlbrief en Van Huffelen

AD 26.01.2020 De D66’ers Hans Vijlbrief en Alexandra van Huffelen worden de nieuwe staatssecretarissen van Financiën. Dat bevestigen bronnen rond het kabinet. Alexandra van Huffelen is daarmee de eerste vrouwelijke bewindspersoon op het ministerie van Financiën. De twee gaan woensdag aan de slag.

Vijlbrief en Van Huffelen nemen de taken over van Menno Snel. Die trad vorig jaar december af vanwege de affaire rond de kinderopvangtoeslag. Waarschijnlijk duizenden ouders werden daarbij onterecht als fraudeur aangemerkt door de belastingdienst. Ze moesten in sommige gevallen tienduizenden euro’s terugbetalen zonder dat ze iets fout hadden gedaan. Het kabinet besloot daarna dat Snels post te zwaar was voor één persoon en twee mensen zijn plek moesten innemen.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Vijlbrief (56) kent het ministerie goed. Hij was in het verleden thesaurier-generaal, een van de belangrijkste ambtelijke posten op het ministerie. Sinds 2018 is hij voorzitter van de ambtelijke werkgroep die de bijeenkomsten van de Europese ministers van Financiën voorbereid. Dat is een van de meest invloedrijke posten die Nederland in Brussel heeft. Onlangs werd zijn termijn verlengd tot 2022.

Opmerkelijk

Dat Vijlbrief de overgang naar Den Haag maakt is opmerkelijk. Niet alleen raakt Nederland een belangrijke post in Brussel kwijt. Ook was Vijlbrief naar verluidt bij de formatie van dit kabinet al een keer gevraagd. Toen viel de keus echter op Menno Snel die nog snel lid moest worden gemaakt van D66.

Vijlbrief moet nu in het laatste jaar dat het kabinet er nog zit de Belastingdienst onder zijn hoede nemen. Daar zijn veel problemen. De inning loopt niet goed, er is een tekort aan goede inspecteurs, de computersystemen haperen en het kabinet heeft al weer een nieuwe reorganisatie aangekondigd. De dienst moet worden opgeknipt in drie delen: belastingdienst, douane en toeslagen.

Directeur

Van Huffelen (51) is nu nog directeur van het Gemeentelijk Vervoersbedrijf in Amsterdam en sinds afgelopen juni ook Eerste Kamerlid voor D66. Daarvoor was ze onder andere wethouder Duurzaamheid in Rotterdam. In 2013 deed ze tevergeefs een gooi naar het partijvoorzitterschap van haar partij.

Van Huffelen moet zich als staatssecretaris over de afwikkeling van de toeslagenaffaire te buigen. De commissie Donner komt binnenkort met een tweede rapport over de kwestie. Daaruit moet duidelijk worden hoeveel ouders er precies zijn vermangeld in de bureaucratie van het systeem. Van Huffelen moet zorgen dat zij allemaal worden gecompenseerd.

Toeslagen

Daarnaast moet Van Huffelen een plan voor een nieuw toeslagensysteem maken. Het kabinet wil af van de manier waarop burger nu huur-, zorg en kinderopvangtoeslag krijgen. Nu is dat nog te ingewikkeld voor veel burgers waardoor ze in de problemen komen. Wie achteraf niet kan aantonen of hij wel recht heeft gehad op die toeslag, moet in een klap een enorm bedrag terugbetalen.

Dit kabinet zal zo’n nieuw systeem niet meer doorvoeren, heeft premier Mark Rutte al gezegd. Dat zal een volgend kabinet pas doen. En ook de reorganisatie van de Belastingdienst zal niet overhaast worden doorgevoerd, heeft minister Wopke Hoekstra (Financiën) al aangekondigd.

Gewaarschuwd

De Belastingdienst is flink in de problemen gekomen sinds die in 2005 niet alleen belasting int maar ook geld is gaan uitkeren in de vorm van toeslagen. Hoewel ambtenaren gewaarschuwd hadden dat de dienst er niet op berekend was, duwde de politiek het idee toch door. Al vanaf het begin ging het mis. Mensen kregen te laat hun geld en het systeem bleek erg fraudegevoelig.

Eerder sneuvelde ook staatssecretaris Frans Weekers door de problemen met het systeem en in december dus Menno Snel. Het kabinet wil dat in de toekomst een aparte dienst verantwoordelijk wordt voor de toeslagen. Eerdere plannen om het systeem te veranderen liepen op niets uit. Zo wilde het vorige kabinet de kinderopvangtoeslag niet meer uitkeren aan de ouders maar aan de crèches zelf, zodat die dat konden verrekenen met de rekening die ouders daarna moesten betalen. Dat bleek te ingewikkeld.

D66’ers Vijlbrief en Van Huffelen nieuwe staatssecretarissen Financiën

Telegraaf 26.01.2020 Hans Vijlbrief en Alexandra van Huffelen worden de nieuwe staatssecretarissen van Financiën. Zij nemen het stokje over van de voor de kerst opgestapte Menno Snel.

Bronnen rond de coalitie melden dat Vijlbrief zich gaat ontfermen over de belastingen en dat Van Huffelen verantwoordelijk wordt voor de toeslagen en de douane.

D66 was op zoek naar twee staatssecretarissen na het opstappen van Snel vanwege het drama kinderopvangtoeslag. Begin dit jaar besloot de coalitie om hem te laten opvolgen door twee bewindspersonen. Sindsdien heeft minister Wopke Hoekstra tijdelijk de verantwoordelijkheid.

Van Huffelen wordt nu verantwoordelijk voor de toeslagen en de douane. Ze moet aan de slag met het meest gevoelige gedeelte van de portefeuille: het compenseren van de duizenden gedupeerde ouders. Daarnaast wordt van haar verwacht dat ze een aanzet geeft voor het hervormen van het toeslagenstelsel.

Ze komt daarvoor over van de GVB, het openbaarvervoerbedrijf van Amsterdam. Van Huffelen is een betrekkelijke nieuweling in politiek Den Haag. Sinds de Provinciale Statenverkiezingen zit ze wel als senator in de Eerste Kamer voor D66.

Vijlbrief gaat zich richten op de belastinginning en mag in die rol ook een opzet maken voor de hervorming van de Belastingdienst en het belastingstelsel. Minister Hoekstra bracht begin dit jaar naar buiten dat het kabinet de dienst in drie delen wil opknippen: belastingen, toeslagen en douane.

Vijlbrief is nu nog ambtelijk voorzitter van de Eurogroep, een topbaan in Brussel. In die functie werd hij vlak voor het opstappen van Snel nog voor twee jaar herbenoemd. Daarvoor was Vijlbrief zeven jaar topambtenaar op het ministerie van Financiën, hij is dus bekend met het departement.

De planning is nu dat de twee staatssecretarissen dinsdag door premier Rutte worden ontvangen op het Torentje, woensdag volgt dan de beëdiging.

Bekijk meer van; overheid overheidsbeleid Hans Vijlbrief Alexandra van Huffelen Menno Snel Ministerie van Financiën

januari 26, 2020 Posted by | 2e kamer, Belastingdienst, commissie donner, commissie-Donner, debat, Frans Weekers, kinderopvangtoeslagaffaire, menno snel, Menno Snel D66, Rutte 3, Staatssecretaris Menno Snel, Staatssecretaris Menno Snel D66, toeslagen, toeslagenaffaire, tweede kamer, Wopke Hoekstra | , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor De erfenis van (ex) Staatssecretaris Menno Snel D66 (Financiën) met de belastingdienst – deel 8

VVD in 2017 nog steeds aan de top !!!!

Premier Mark Rutte legt de hand op de arm van Halbe Zijlstra. Foto: Phil Nijhuis/Hollandse Hoogte

VVD weer aan de Top !!

De VVD heeft in 2017 met elf politici opnieuw de meeste affaires achter haar naam. Dat blijkt uit de jaarlijkse Politieke integriteits-Index van Vrij Nederland

Het is het zesde jaar op rij dat de liberalen de lijst van het maandblad Vrij Nederland aanvoeren.

Het begint een trieste traditie te worden op de jaarlijkse Vrij Nederland Politieke Integriteits Index (PII): de VVD had in 2017 met een totaal van elf weer de meeste affaires én de ernstigste.

Het CDA kende afgelopen jaar zes integriteitskwesties, de PvdA vier. De andere landelijke partijen waren opmerkelijk schoon. Lokale partijen scoorden in 2017 bij elkaar vijftien affaires. Het leverde in totaal 39 integriteitskwesties op, begaan door 35 mannen en vier vrouwen. Dat zijn er minder dan de 47 affaires van 2016.

De bekendste affaire die de VVD in 2016 op haar naam schreef, bleef de partij ook in 2017 achtervolgen. Oud-poliiticus Jos van Rey werd ook in hoger beroep tot een jaar voorwaardelijke celstraf veroordeeld voor corruptie, stembusfraude, lekken van vertrouwelijke informatie en witwassen.

Terugblik

Ook was de VVD al in 2016, met vijftien politici, in opspraak met de meeste affaires. D66 had er vijf, het CDA vier, PvdA drie en PVV één. Dit is het vijfde jaar op rij dat de VVD de meeste affaires telt. In 2016 werden drie VVD-politici strafrechtelijk veroordeeld.

Opstelten, Hennis, de Liefde, Zijlstra: bij de VVD stapelen de affaires zich op. Er rest de partij nog maar één ontslag en het kabinet is zijn krappe meerderheid kwijt, 

AD 14.02.2018

De afgelopen jaren moesten al diverse VVD-bewindslieden het veld ruimen. Deze VVD-be­winds­lie­den gingen Zijlstra voor;

© ANP

Staatssecretaris Frans Weekers (Financiën), moest aftreden op 30 januari 2014 om problemen bij de Belastingdienst met de invoering van een nieuw systeem van huur- en zorgtoeslagen.

© ANP

Minister Ivo Opstelten (Veiligheid), trad af op 9 maart 2015 om de zogeheten Teeven-deal. De minister had de Kamer laten weten dat er geen afschriften of bewijzen meer waren te vinden van de deal met een drugscrimineel. Nadat alsnog duidelijk werd dat er 4,7 miljoen gulden mee gemoeid was, ontstond de suggestie dat Opstelten de Tweede Kamer verkeerd had ingelicht. Een ‘doodzonde’ in de politiek.

© ANP

Staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid), trad tegelijkertijd af met Opstelten omdat hij vond dat hij niet meer geloofwaardig kon functioneren.

Ard van der Steur © anp

Minister Ard van der Steur (Veiligheid), moest op 27 januari 2017 ook wijken om de Teevendeal. Hij had als Kamerlid in een conceptversie van een Kamerbrief van voorganger Opstelten wijzigingen voorgesteld, die er de schijn van hadden dat hij de minister opriep informatie achter te houden.

© ANP

Minister Jeanine Hennis (Defensie), trad af op 4 oktober 2017 om het ongeluk in Mali waarbij twee militairen om het leven kwamen. Hennis kwam in de problemen door een kritisch rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid Affaires stepelen op(OVV). Die oordeelt dat Defensie ernstig tekort is geschoten in de zorg voor de veiligheid van Nederlandse militairen.

zie ook: Wonderboy Camiel Eurlings CDA is van zijn voetstuk gevallen – deel 3 – nasleep

zie ook: Gedonder met Tweede Kamerlid William Moorlag PvdA

En dan verder nog wat hoogtepuntjes:

Gaan we hier toch maar een punt van maken ??

zie ook: ex-minister Hans Hillen CDA verzweeg corruptiezaak bij ministerie Defensie

zie ook: Gedonder met Alexander Pechtold D66

zie ook: Weer gedonder met gemeenteraadslid Anneke van der Veer uit Haarlemmermeer

Ik ben echt zielig hoor !!!

zie ook: Gedonder met ex-wethouder Roermond Jos van Rey VVD – deel 9 uitspraak

zie ook: Gedonder met Kamerlid Wybren van Haga VVD

zie ook: Gedonder met wethouder Jo Palmen (BBB Lijst Palmen) in Brunssum

Hoe integer is de lokale politiek nog?

Steekpenningen, witwassen, bedreigingen, steeds meer gemeentebesturen krijgen te maken met infiltratie door de onderwereld. De bestuurlijke en juridische middelen om dat tegen te gaan zijn beperkt. Alertheid is nu het magische woord.

In 2015 beschreven Thijs Broer en ik de paniek binnen de VVD-top aan de vooravond van de Provinciale Statenverkiezingen. De ene na de andere affaire had zich voorgedaan.

Minister Ivo Opstelten van Veiligheid en Justitie en zijn staatssecretaris Fred Teeven waren afgetreden vanwege de deal met drugsbaron Kees H., waarover de minister de Kamer verkeerd had geïnformeerd. Ondanks het feit dat premier Rutte zijn politieke mentor Opstelten tot het allerlaatste moment had gesteund: ‘Hij zit er bovenop, full focus, ik zou hem zo weer benoemen’. Limburg was in de ban van het proces tegen Jos van Rey, de oud-VVD-wethouder van Roermond die van vriendjespolitiek, omkoping en corruptie werd verdacht.

Tweede Kamerlid Mark Verheijen, oud-wethouder van Venlo, kwam in opspraak vanwege onjuist declaratiegedrag. De VVD-integriteitscommissie concludeerde dat ‘alles bij elkaar opgeteld de feiten en de dynamiek rondom de persoon van Verheijen niet passen in het integriteitskader van de partij.’ Vlak voor de Statenverkiezingen trad hij af. En dan was er nog Kathalijne de Kruif, VVD-fractievoorzitter in de Utrechtse gemeente Stichtse Vecht. Ze zat in de cel vanwege de verdenking van witwassen en contacten met een hennepbende.

Alles leek tegen te zitten voor de grootste regeringspartij. Maar de kiezers bleken niet onder de indruk van al die affaires. Op 18 maart wonnen de liberalen even veel Statenzetels als het CDA. Op de uitslagenavond van de VVD in café De Haagsche Kluis aan het Plein was het feest. Vele tientallen liberalen stonden elkaar vrolijk te verdringen bij de bar. De deejay draaide ‘Uptown Funk’ van Mark Ronson en Bruno Mars. Tegen halftwaalf ’s avonds stapte een zegevierende partijleider Rutte het café binnen.

Hij riep spontaan ‘Hai!’ tegen journalisten en partijgenoten, schudde talloze handen en hield zijn overwinningsspeech. De val van Opstelten en Teeven en de affaires rond De Kruif en Verheijen hadden hem niet gedeerd. In een portret van de premier noemden Thijs en ik hem een politieke trapezewerker die altijd met de schrik vrijkwam. Zijn jeugdvriend Jort Kelder omschreef hem als een ‘nat zeepje waar niemand greep op kan krijgen’.

Het geheim van politiek trapezewerker en ‘nat zeepje’ Mark RutteLees verder

Zo is het sinds 2015 gebleven. Nog nooit in de de parlementaire geschiedenis stapten zoveel bewindslieden voortijdig op als tijdens het tweede kabinet-Rutte. Vaak waren het liberalen. In januari 2017 vertrok ook Opsteltens opvolger Ard van der Steur vanwege de Teeven-deal. In oktober van dat jaar leidde een rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid over een dodelijk ongeluk met een mortiergranaat in Mali tot het opstappen van Jeanine Hennis, de minister van Defensie. Staatssecretaris Frans Weekers van Financiën was hen voorgegaan.

Hij had geen eind kunnen maken aan de chaos bij de belastingdienst. Ook de Tweede Kamerfractie bleef niet gevrijwaard van schandalen en schandaaltjes: na Johan Houwes (aangifte wegens valsheid in geschrifte, oplichting en witwassen), Matthijs Huizing (te veel drank op achter het stuur) en René Leegte (betaalde nevenfunctie per abuis niet opgegeven) vertrok in 2016 Bart de Liefde. Hij werd liever lobbyist voor Uber.

Er was niemand die er de sober levende premier op aankeek. Veel meer zonden dan een sateetje te veel bij zijn lievelingsrestaurant Soeboer had Rutte niet.Ondertussen bleef de VVD koploper in affaires in VN’s Politieke Integriteits-Index: veertien affaires in 2015vijftien in 2016. Meestal ging het om wethouders, raadsleden en andere plaatselijke grootheden. Maar ook de VVD-top ging niet vrijuit.

Loek Hermans, fractieleider in de Eerste Kamer, raakte in opspraak vanwege zijn grote aantal nevenfuncties (het COA, zorgbedrijf Meavita). Hij zag zich in 2015 gedwongen zijn lidmaatschap van de senaat neer te leggen. Twee jaar later volgde het aftreden van partijvoorzitter Henry Keizer, nadat de site Follow the Money had onthuld hoe hij zich verrijkt had bij uitvaartbedrijf de Facultatieve. Hermans en crematoriumkoning Keizer waren vertrouwelingen van Rutte maar niemand die er de sober levende premier op aankeek. Veel meer zonden dan een sateetje te veel bij zijn lievelingsrestaurant Soeboer had Rutte niet.

Integriteits-index 2017  Lees verder

Het moet voor de VVD-leider dan ook een teken aan de wand zijn dat de Tweede Kamer tijdens het debat over het vertrek van de jokkebrokkende minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra ook zo tegen zijn persoon te keer ging. Het waren niet alleen usual suspects als Wilders en Baudet maar ook Lodewijk Asscher en Jesse Klaver die dat deden.

Zijlstra was vijf jaar lang de rechterhand van Rutte als fractieleider in de Kamer (hij werd wel de rechterhersenhelft van de premier genoemd) en blijkt nu een fantast die de fabel verspreidde dat hij in de datsja van Poetin de Russische leider had horen zeggen dat hij Groot-Rusland terug wilde veroveren. Hoe kan Rutte die man zo lang de hand boven het hoofd hebben gehouden?

Intussen dient de volgende integriteitsaffaire binnen de VVD-Tweede Kamerfractie zich al aan. Het gaat om ex-commando Wybren van Haga die als pandjesbaas in Amsterdam de verhuurregels zou hebben overtreden. De integriteitscommissie van de partij doet sinds eind vorig jaar onderzoek naar de parlementariër die ook huisjesmelker is. Complicatie: als Van Haga uit de VVD wordt gezet maar als eenmansfractie in de Kamer blijft, is het kabinet zijn krappe meerderheid kwijt.

De vraag dringt zich op hoeveel affaires binnen zijn partij een premier kan overleven. Zelfs als het een ‘nat zeepje’ is.

Meer van Max van WeezelLees hier over ‘De standoff van Alexander en Thierry,’ over de strijd van de D66 en FvD in de Amsterdamse gemeenteraadsverkiezingen.

Meer voor Politieke integriteits-Index van Vrij Nederland

zie ook: Gerommel in de Politiek versus Integriteit deel 2 – VVD nummer 1

zie ook: Tot ziens maar weer Minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra VVD

zie ook: Aftrap 2018 – het politiek gedonder gaat verder !!!!

zie ook: Gedonder met Mister BACO Burgemeester Stefan Huisman VVD Oosterhout

zie ook: Gedonder met Kamerlid Wybren van Haga VVD

zie ook: De affaire Meavita versus Loek Hermans VVD – Gerommel in de zorg – deel 5

zie ook: Gedonder met ex-wethouder Roermond Jos van Rey VVD – deel 9 uitspraak

zie ook: Staat het krakende kabinet Rutte 2 op ploffen meneer Weekers ??

zie ook: Staatssecretaris Frans Weekers VVD – Tot ziens dan maar ???

zie ook: Goedendag Minister Ivo Opstelten VVD en staatssecretaris Fred Teeven VVD

zie ook: De nasleep van de ‘Teeven-deal’

zie ook: Commissie-Oosting – heropening onderzoek ‘Teeven-deal’ – deel 3 nasleep

zie ook: Commissie-Oosting – Heropening onderzoek ‘Teeven-deal’ – deel 2

zie ook: Commissie-Oosting – Heropening onderzoek ‘Teeven-deal’ – deel 1

zie ook: Commissie-Oosting – Onderzoek ‘Teeven-deal’

Zie ook: Ex-Staatssecretaris C. Verdaas PvdA rommelt met Euro’s

zie verder ook: Ook CvK Jacques Tichelaar PvdA begrijpt de integriteitsregels in Drente niet helemaal

zie ook: Oud-staatssecretaris Robin Linschoten VVD vanwege fraude voor de rechter

zie ook: Ook Zelfverrijking Henry Keizer VVD ?

Lees verder over De Politieke Integriteits-Index

lees: Vind hier alle artikelen over de PI-Index 2016.

zie ook: Gerommel in de Politiek versus Integriteit deel 1

zie ook: Politici en het gerommel met wachtgeld – deel 2

zie ook: De politieke draaideur versus lobby

zie ook: Wethouders ten val vanwege Integriteit

Of ga direct naar:

Dit zijn de meest spraakmakende politieke affaires van 2016

VVD-politici komen het meest in aanraking met strafrecht

De lijst: politieke affaires van 1983 tot 2013 – Vrij Nederland

Meer voor VVD integriteit schandalen

Vorige 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Volgende

VVD’er na drankrijden terug in politiek

Telegraaf 04.06.2018 Voormalig VVD-Kamerlid Matthijs Huizing, die in 2013 opstapte nadat hij was aangehouden voor rijden onder invloed, keert terug in de politiek. De liberaal wordt wethouder in zijn woonplaats Oegstgeest.

Huizing vertrok in 2013 zonder opgaaf van reden per direct uit de Tweede Kamer. Een dag later onthulde de politicus dat hij was betrapt op alcohol in het verkeer. Later bleek de VVD’er twee keer eerder te zijn betrapt. De politierechter gaf Huizing een forse boete en een voorwaardelijk rijverbod van vier maanden.

Smetje

Landelijk partijvoorzitter Christianne van der Wal zei vorige week nog dat VVD’ers ’van onbesproken gedrag’ moeten zijn. Het smetje op het blazoen van Huizing is voor het partijbestuur geen reden om in te grijpen. „Wat hij heeft gedaan kan niet, maar dat betekent niet dat iemand de rest van zijn leven nooit meer iets kan doen”, reageert een woordvoerder.

VVD Oegstgeest is bekend met het verleden van Huizing. De liberalen in het deftige dorp bij Leiden vinden dat hij ’zijn straf heeft gehad’ en wijzen op de integriteitstoets van de gemeente zelf.

LEES MEER OVER rijverbod matthijs huizing vvd

Steekpenningen, witwassen, bedreiging: de onderwereld infiltreert in de gemeente

Hoe integer is de lokale politiek nog?

VK 16.03.2018 Steekpenningen, witwassen, bedreiging, steeds meer gemeentebesturen krijgen te maken met infiltratie door de onderwereld. De bestuurlijke en juridische middelen om dat tegen te gaan zijn beperkt. Alertheid is nu het magische woord.

Burgemeester Winants van Brunssum waart op een voorjaarsdag in 2015 verbijsterd rond in de catacomben van een huis op een heuvel. Het is het chalet van de gearresteerde drugsdealer Cor van R. Bij een inval zijn wapens, drugs en een amfetaminelaboratorium aangetroffen. Dat het huis onderaardse gewelven heeft met bars en dark roomachtige vertrekken heeft de burgemeester nooit geweten. Hoe kan dit? Wie heeft hiervoor de vergunningen verleend?

Terug op het gemeentehuis vertellen een paar ambtenaren dat ooit een aanvraag voor vergunning is ingediend. Die is in een kast beland, er is gewacht totdat de termijn waarbinnen de gemeente moest reageren was verstreken. Dan is volgens de regels de vergunning automatisch verleend.

De burgemeester vermoedt opzet, hij denkt dat een of meerdere ambtenaren zijn omgekocht. Hier klopt geen moer van, denkt hij. Hij ziet ambtenaren met een keurig salaris een uitbundig rijk leven leiden. Hij verdenkt met name zijn ambtenaar John P., verantwoordelijk voor het onderhoud van gemeentelijke voorzieningen. P. rijdt in een dikke BMW, heeft een tweede huis in Hongarije. De burgemeester stapt najaar 2015 naar de politie. Uit het proces-verbaal: ‘Ik had het vermoeden dat door Van R. (de drugscrimineel) feesten zijn gehouden in de kelder en dat daar ook gemeenteambtenaren kwamen. Ik denk dat daar toen is geregeld dat de bouwtekeningen voor de vergunning (…) bewust ergens zijn blijven liggen.’ De aanvrage zou door bouw- en woningtoezicht nooit zijn goedgekeurd, verklaart de burgemeester.

Ambtenaren die steekpenningen aannemen, kandidaat-raadsleden met criminele antecedenten, een burgemeester die op 3 meter afstand met een vuurwapen wordt bedreigd er lijkt geen week voorbij te gaan of er is nieuws over de onderwereld die de lokale bovenwereld binnendringt. Hoe integer is de lokale politiek nog? Worden ambtenaren, maar ook raadsleden en wethouders voor grof geld omgekocht? Laten criminelen zich in met de gemeenteraadsverkiezingen van aanstaande woensdag om hun belangen veilig te stellen? En hoe pak je de brede waaier aan van integriteitsschendingen van niet strafbare leugens tot ambtelijke corruptie?

‘Het is een illusie te menen dat dit aan uw gemeente voorbijgaat’, schreven burgemeester Paul Depla van Breda en John Jorritsma van Eindhoven aan hun collega’s in Brabant en Zeeland in oktober vorig jaar. Ze betoogden dat de onderwereld op allerlei manieren probeert een plek te veroveren in de bovenwereld en dat infiltratie in de lokale politiek daarbij hoort. Ze vroegen lokale partijen goed op te letten wie men op de kandidatenlijst zou plaatsen.

Minister Kajsa Ollongron van Binnenlandse Zaken zou gisteren met een uitgebreide brief komen over de integriteit van het lokale bestuur. Het PvdA-Kamerlid Attje Kuiken had daar in januari om gevraagd; ze vindt dat de minister maatregelen moet nemen en het bijvoorbeeld mogelijk moet maken om raadsleden en wethouders die strafrechtelijk worden vervolgd te schorsen. De minister beloofde nog voor de raadsverkiezingen met een pakket te komen. Dit blijkt nu gisteren in de ministerraad te zijn opgehouden, om onbekende redenen. Ollongren had zich in december gemengd in de discussie over de integriteit van de omstreden wethouder Jo Palmen uit Brunssum. Ze vond dat hij weg moest. Ze sloot niet uit dat zij zelf zou ingrijpen.

Burgemeester Depla van Breda had een voorzienende blik. Lijsttrekker Paul de Jong van de nieuwe Stadspartij heeft vastgezeten voor een overval. Op zichzelf geen reden om niet verkozen te kunnen worden. Een partijgenoot moet binnenkort voorkomen vanwege drugshandel en witwassen. De Stadspartij wil als enige in Breda niet meedoen aan de afspraak om de partijfinanciën voor te leggen aan een accountant. Deze moet vaststellen dat de partij niet met zwart geld werkt. Lijsttrekker De Jong: ‘Wij doen niet mee aan een initiatief dat bedoeld is om ons dwars te zitten.’ Burgemeester Depla spreekt van ‘betonrot in onze democratie’. Hij zegt: ‘Als wij dit toelaten in onze gemeenteraden zijn we heel ver van huis.’

In Trouw waarschuwde hoogleraar criminologie Emile Kolthoff voor mollen in het stadhuis. ‘Zeker in Noord-Brabant, Limburg en Zeeland waar de politie de druk op de georganiseerde drugsgerelateerde misdaad opvoert, zoeken criminelen actief naar mogelijkheden die strijd te beïnvloeden.’

Volgens de Politiebond is Nederland een narcostaat geworden. Het CBS schatte in 2016 de omvang van de criminele economie in Nederland op 2,7 miljard. Het lijkt te bescheiden. Het gemeentebestuur van Tilburg heeft geverifieerde gegevens over de hennepindustrie in de stad. Jaarlijks wordt voor zo’n 800 miljoen omgezet, alleen in Tilburg.

Dat geld zoekt deels zijn weg naar de bovenwereld. Het kan criminele organisaties helpen, zo is de redenering, een zekere greep te krijgen op lokale projectontwikkeling. Daarom schuiven zij volgens Kolthoff kandidaten voor de gemeenteraad naar voren die ogenschijnlijk van voorbeeldig gedrag zijn, maar wel onder invloed staan van criminelen.

Ambtenaar John P. is in 2015 door burgemeester Winants met strafontslag gestuurd. Vorige week stond P. in Maastricht voor de rechter. Hij is in 1957 op Oost-Java geboren, zijn Limburgse tongval is naadloos. Hij is hevig verongelijkt: ‘Af en toe heb ik tegen mezelf gezegd: wat moet je nog op deze wereld.’ De aanklacht luidt witwassen. Het gaat om een bedrag van bijna twee ton. Een eenvoudige ambtenaar als hij had zoveel geld nooit op zijn bankrekeningen kunnen hebben.

Johan Remkes, oud-minister van Binnenlandse Zaken, nu commissaris van de koning in Noord-Holland, denkt dat het probleem in het zuiden van het land groter is. ‘Toch zou het ontzettend dom zijn aan te nemen dat ondermijnende, aan drugs gerelateerde criminaliteit hier in de Randstad niet voorkomt. Ik zie het vaker dan pakweg twintig jaar geleden.’

‘Die criminelen verdienen ongelofelijke bakken met geld’, zegt Joop van den Berg, emeritus hoogleraar parlementaire geschiedenis en oud-hoofddirecteur van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Hij gelooft er ‘geen lor’ van dat criminelen zich in persoon naar binnen wurmen in gemeenteraden. ‘Dat is toch veel te veel moeite voor die lui. Maar als zij hun belangen, vooral in het vastgoed, bedreigd zien, worden ze vals. Je krijgt als overheid last als je hen aanpakt. Reken vooral niet op een gewillig oor wanneer je als burgemeester zegt: ik geloof dat ik uw panden maar eens ga sluiten.’ Uit een enquête onder burgemeesters in 2016 kwam naar voren dat een kwart van hen een of meerdere keren is bedreigd.

Commissaris Remkes heeft ervaringen met pogingen tot regelrechte infiltratie in de gemeenteraad. In 2014 besloot de VVD in de Noord-Hollandse gemeente Heemskerk af te zien van deelname aan de raadsverkiezingen. De plaatselijke afdeling dreigde te worden overgenomen door wat Remkes ‘cowboys’ noemt, ‘mensen die niet in de eerste plaats erop uit waren het algemeen belang te dienen. Het landelijke bestuur van de VVD is toen zo verstandig geweest te zeggen: wij doen in Heemskerk even niet mee aan de verkiezingen.’

Remkes doelt op een paar bouwbedrijven uit Heemskerk die zich een machtspositie hadden verworven binnen de afdeling van de partij. Daarover ontstonden conflicten waarbij onder andere een wethouder dreigbrieven ontving; op papier geplakte krantenletters met teksten als: ‘We weten je te vinden als je niet van de lijst af gaat.’

Veel integriteitskwesties lopen vast in een gebrek aan bewijs. De rechter kan niets met het woord integriteit, aldus Wim Derksen, hoogleraar bestuurskunde.

Gemeenteraden zijn kwetsbaarder geworden voor sjoemelaars in de raadszaal. Dat komt onder andere doordat niet meer ruim te kiezen valt uit geschikte kandidaten. Nagenoeg alle partijen worstelen ermee. Je moet hard werken als raadslid, voor weinig geld en als het tegenzit voor nog minder waardering. Wie doen zoiets? Steeds minder gegadigden. Het verschijnsel wordt versterkt doordat steeds minder mensen lid zijn van politieke partijen. Uit de leden moeten kandidaten voor de gemeenteraad worden gerekruteerd. Het maakt dat de partijen het zich niet kunnen veroorloven kieskeurig te zijn. De kans op brokkenpiloten, non-valeurs en sjoemelaars in de raadszaal wordt groter.

De grote moeilijkheid met integriteitskwesties in het openbaar bestuur is dat zij zo netelig zijn. Dikwijls is er vermoeden in overvloed, maar schort het aan bewijs. Het komt doordat ondermijning het per definitie moet hebben van duistere krochten.

Daarnaast is er een subtiel, maar wezenlijk onderscheid tussen niet-integer en ondermijnend. Wat niet integer is, hoeft nog niet ondermijnend te zijn. Menigeen zal het onzuiver vinden als de wethouder sportzaken tevens voorzitter is van de plaatselijke atletiekvereniging. Ondermijnend wordt het pas als hij de bouw van de nieuwe kantine van de vereniging gunt aan zijn zoon die aannemer is. Bij ondermijning heeft de rechtsstaat het nakijken.

De Tilburgse hoogleraar bestuurskunde Stavros Zouridis spreekt over integriteit als een rubberen term: ‘Je kunt het naar believen uitrekken en oprekken.’ Hij bestudeerde vijftig onderzoeken naar kwesties waarin belangen verstrengeld waren. Hij kwam vijf verschillende interpretaties tegen van belangenverstrengeling. Zouridis: ‘Er is geen eenduidig normenkader.’

Op het gemeentehuis in Brunssum spookt het vermoeden van ambtelijke corruptie. John P. zou geweten hebben van de dubieuze wijze waarop de drugscrimineel zijn ondergrondse ruimtes verkreeg. De ambtenaar zou ook geweten hebben van een voorgenomen inval in een café in Brunssum dat in handen was van zijn zus en haar man. De politie had reden om aan te nemen dat er in cocaïne werd gehandeld. Nauwgezet was een inval voorbereid. Men was zeker van zijn zaak. Op de avond waarop het arrestatieteam toesloeg, werd geen gram coke aangetroffen. John P. keek van afstand toe, verklaarde later een ambtenaar die bij de inval aanwezig was.

Ofschoon het lekken over de inval buiten de tenlastelegging valt, brengt P. de kwestie ter zitting zelf te berde. ‘Ik zou het lek zijn, hè. Maar ik kwam gewoon langs toen ze bezig waren in het café. Een collega heeft tegen de burgemeester gezegd: ik zag John staan, hij is het lek. Dan krijg je met een burgemeester te maken die je erin duwt. Ik heb hem gevraagd: burgemeester, wat doet u mij en mijn gezin aan? Hij bleef mij aankijken. Ik zei: weet u wel wat u iemand aandoet die al 32 jaar in gemeentedienst is? Het enige wat hij zei was: ik doe mijn burgerplicht.’

Er mag een vermoeden zijn van ambtelijke corruptie, John P. wordt er niet van beschuldigd. Het gaat ter zitting louter om witwassen. Resie Peters, hoofd strategie en recherche bij justitie in Limburg, legt uit: ‘Naar de mate waarin de onderlinge strijd heviger wordt, zie je vaak dat heftiger geprobeerd wordt het strafrecht in de politieke arena te trekken. Partijen hebben de neiging over en weer aangiftes te doen. Van smaad, van belediging, van het lekken van vertrouwelijke informatie. Daar gaan wij niet in mee. Het Openbaar Ministerie moet buiten het gekrakeel van de lokale politiek blijven.’

Ze sprak deze woorden nog voordat vorige week de hoofdofficier van justitie in Den Haag, Bart Nieuwenhuizen, zijn gal spuwde over politici die ‘fop-, sjoemel- en showaangiftes’ doen. Zonder dat hij deze bij naam noemde, doelde hij op Geert Wilders en Thierry Baudet, die aangifte deden tegen respectievelijk minister Kajsa Ollongren en premier Mark Rutte. Nieuwenhuizen: ‘Die doen aangifte, niet omdat ze willen dat er recht wordt gedaan, maar omdat ze aandacht willen.’

Er is bijval van hoogleraar bestuurskunde Wim Derksen. Volgens hem moet je voor integriteitskwesties niet bij justitie en de rechter zijn. ‘Veel integriteitskwesties’, meent Derksen, ‘lopen vast in een gebrek aan bewijs.’ Sterker: ‘De rechter kan niets met het woord integriteit.’ Voor integriteit bestaat geen eensluidende, harde definitie. Een liegende wethouder is die niet integer? Vermoedelijk wel, maar wat moet een rechter daarmee? Een rechter heeft strafbare feiten nodig, de rest is rompslomp en oponthoud.

Ondermijning: serie in de krant en boek

Onder de titel Bedreigd bestuur schreef Jan Tromp over ondermijning al in 2015 een serie verhalen in de Volkskrant. Begin vorig jaar publiceerde hij samen met de Tilburgse hoogleraar bestuurskunde Pieter Tops het boek De achterkant van Nederland over de verstrengeling van onder- en bovenwereld. Tops en Tromp werken aan een vervolg op dit boek.

Voor integriteitsschendingen ook van de zwaarste soort is het strafrecht een lange, moeizame weg. Zie de zaak-Jos van Rey, de onderkoning van Roermond. Van Rey heeft geld aangenomen voor zijn verkiezingskas en hij heeft zich feestelijk laten verzorgen door een vriend, tevens projectontwikkelaar ter stede. Het Openbaar Ministerie is er al ruim vijf jaar mee bezig en nog is het werk niet af. De kwestie ligt nu bij de Hoge Raad. Van Rey is in cassatie gegaan nadat eind vorig jaar het gerechtshof in Den Haag hem vanwege witwassen en omkoping had veroordeeld tot een jaar voorwaardelijke gevangenisstraf en hem voor twee jaar de uitoefening van een publiek ambt ontzegde.

In de zomer van 2016 had de rechtbank in Rotterdam een taakstraf van 240 uur opgelegd. ‘Het kan toch niet waar zijn’, noteerde hoogleraar Derksen, ‘dat je bij bewezen corruptie wegkomt met 240uur maaltijden rondbrengen in het verpleegtehuis van je schoonmoeder?’ Hij gaf zelf het antwoord: ‘Het Openbaar Ministerie speelde de kaart van integriteit, de rechter mag slechts oordelen over strafbare feiten. Ja, dan is de kans erg groot dat een muisje wordt gebaard.’

Van Rey staat weer op de kieslijst van zijn Liberale Volkspartij Roermond. De partij heeft nu 10 van de 31 raadszetels. Het kan heel goed dat Van Rey in het nieuwe college terugkeert als wethouder. In afwachting van het arrest van de Hoge Raad is de deur naar de wethouderskamer niet gesloten.

Voor de Roermondse burgemeester Rianne Donders is het een schrikbeeld. Ze voorziet dan eindeloze proceduregevechten, verdachtmakingen en obstructie, zowel in vergaderingen van B en W als in die van de gemeenteraad. Donders verwijst naar de gang van zaken in het bedrijfsleven. Ze zegt: ‘Als je als directeur van een bedrijf wordt vervolgd voor een strafbaar feit, ben je voor dat bedrijf niet meer de ambassadeur die je zou moeten zijn. Dan wordt jou gevraagd je sleutels in te leveren. In het openbaar bestuur kennen we zo’n instrument niet. Dat is eigenlijk heel raar.’

De gemeenteraad van Roermond heeft in het najaar van 2016 een protocol opgesteld op grond waarvan Van Rey niet in de raad zou thuishoren. Maar het protocol is een oproep, geen gebod. Donders: ‘Meer kan de politiek op dit moment niet doen en ik ook niet als burgemeester.’

In de rechtszaal verklaart John P. dat hij zegge en schrijve één keer bij de crimineel thuis is geweest. ‘Ze hebben mij gevolgd, ze hebben mij getapt, er is geen enkel bewijs.’ De burgemeester heeft zich tegenover vrienden en vertrouwde ambtenaren dan al vaak beklaagd over zijn onmachtige rol: ‘Je hebt het gevoel dat je Louis de Funès bent, kinderlijk naïef. We hebben vaak geen idee van wat er echt speelt. We zijn geen geoefende tegenpartij. Dat is heel zorgelijk.’

Is het strafrecht voor integriteitskwesties een kronkelpad vol doornen, de politiek-bestuurlijke weg is nauwelijks begaanbaarder. Het geval-Palmen is illustratief. Hij is de tantaluskwelling van bestuurlijk Brunssum. Palmen zou eigenbelang en partijbelang laten samenvallen. Hij zou er als jurist een hobby van maken burgers bij te staan in conflicten met de gemeente. Al in 1981 werd Jo Palmen als raadslid beschuldigd van fraude. Het CDA zette hem in 1990 uit de partij.

Burgemeester Winants smeekte de gemeenteraad eind vorig jaar het raadslid Palmen niet tot wethouder te verheffen. Hij merkte hem aan als ‘een hoog integriteitsrisico’; een onderzoeksbureau had hem in deze zin geadviseerd. Toen een kleine meerderheid in de raad niet met hem meeging, trad hij af. Luc Winants: ‘Ik kan en wil geen deel uitmaken van een gemeentebestuur dat zo nadrukkelijk de regels van integer bestuur aan de laars lapt.’

De hoogleraren bestuurskunde Korsten en Elzinga gingen in op een uitnodiging van dezelfde kleine meerderheid in de raad voor een contra-expertise (kosten 40 duizend euro). Ze kwamen uit op een omgekeerd oordeel: de opvatting dat Palmen niet zou deugen als wethouder ‘kan niet worden gedragen door de feiten die wij aan het licht hebben gebracht’.

Het zou ontzettend dom zijn aan te nemen dat ondermijnende, aan drugs gerelateerde criminaliteit in de Randstad niet voorkomt, aldus Johan Remkes, commissaris van de koning in Noord-Holland.

Dat pronte oordeel vestigde een beeld, maar weinig media meldden vervolgens dat verschillende Limburgse politici zware kritiek hadden op het rapport. Het voornaamste verwijt was dat de twee hoogleraren louter juridische criteria hebben aangelegd voor de beoordeling van integriteit. De gouverneur van Limburg, Theo Bovens: ‘De heren Elzinga en Korsten hebben de bestuurlijke en morele component van het integriteitsbeleid bewust buiten beschouwing gelaten.’ Hij noemde deze vorm van relativeren ‘niet wenselijk, niet opportuun en niet verstandig’.

In 2012 likte het provinciebestuur van Noord-Holland de wonden van een corruptieschandaal van een gedeputeerde. In het onderzoeksrapport Schoon Schip speelden morele overwegingen een hoofdrol: ‘De commissie verstaat onder onregelmatigheden ook laakbaar en onrechtmatig gedrag dat als zodanig niet strafwaardig is, maar dat wel onwenselijk of onaanvaardbaar wordt geacht.’ Belangenverstrengeling, nepotisme, intimidatie, misbruik van bevoegdheden het was de commissie uit 2012 om het even: ‘Al deze gedragingen doen afbreuk aan (…) de integriteit van het openbaar bestuur.’

De hoogleraren Korsten en Elzinga bestrijden het oordeel van de burgemeester, maar benoemen wethouder Palmen in hun rapport toch tot een risicofactor. Het maakt een dubbelzinnige indruk. Ze schrijven: ‘Wat betreft de collegeperiode na de verkiezingen van 21 maart 2018 spreken wij de vrees en de verwachting uit dat de kwetsbaarheden die aan de figuur Palmen op het vlak van bestuurlijke professionaliteit, communicatief vermogen en integriteit zijn gaan kleven, hem blijvend zullen achtervolgen. (…) Dit schept een bijzondere verantwoordelijkheid voor de gemeenteraad van Brunssum, maar zou ook voor Palmen reden voor bezinning moeten zijn.’ Hier staat toch dat after all Palmen niet lelieblank is en dat hij maar beter van het politieke schouwtoneel kan verdwijnen.

Elzinga: ‘Hij is ook wel degelijk een risico gezien zijn trackrecord, maar niet zo ernstig als de burgemeester beweerde. Kijk, het is een risicotoetsing vooraf, voor wethouders die nog moeten beginnen. Dan moet je uitsluitend harde criteria, de regels van de rechtsstaat aanleggen, vinden wij. Als je zaken als politieke moraal daarbij gaat betrekken, wordt het een heel ingewikkeld verhaal.’ Korsten: ‘Of iemand met bestek eet en hoe iemand zijn columns schrijft, rekenen we tot de communicatieve competentie en niet tot integriteit.’ Waar gouverneur Bovens spreekt van ‘een relativering die niet wenselijk is’, waarschuwt Elzinga voor ‘integrititis’, voor een ziekte om van alles ook een integriteitskwestie te maken. Het is zoals hoogleraar Stavros Zouridis al vaststelde: het ontbreekt onder bestuurders en bestuurskundigen aan ‘een eenduidig normenkader’.

Er is een bedrag van bijna twee ton dat ambtenaar John P. volgens de Belastingdienst en in diens spoor de officier van justitie niet verdiend kan hebben. Minutieus zijn de politiemensen van het Team Criminele Inlichtingen te werk gegaan. Er is het hondje Gianelli, knuffel van de vrouw van P. Uit haar in beslag genomen agenda’s blijkt dat Gianelli vier keer per jaar naar de trimsalon gaat. Maar bankafschriften ontbreken. P. moet volgens de recherche tussen 2010 en 2016 een bedrag van 21.195 euro aan brandstof hebben uitgegeven voor zijn auto’s. Geen bankafschriften, op een bedrag van 221,67euro na. P. moet in de genoemde periode 521 couverts hebben genoten in diverse restaurants voor een bedrag van ten minste 14.700 euro. Geen bankafschriften.

Hoe zou je in weerwil van alle moeizaamheid de risico’s van integriteitsschendingen kunnen verkleinen? Van politieke partijen wordt tegenwoordig verwacht dat ze hun kandidaten vooraf screenen. Burgemeesters voeren standaard goede gesprekken met aantredende wethouders over mogelijke verstrengeling van belangen. In 2012 zei commissaris van de koning Johan Remkes nog dat integriteitsproblemen niet zijn op te lossen met meer regels. Hij denkt daar inmiddels genuanceerder over. Hij wil dat raadsleden geschorst kunnen worden door de minister of de provinciale commissaris. En de rechter moet een bestuurder het passief kiesrecht, het recht om gekozen te worden, kunnen ontnemen. Remkes: ‘Nu kun je niks als puntje bij paaltje komt. Uiteindelijk heb je als burgemeester of als commissaris in dit soort zaken een stok achter de deur nodig.’

Remkes schetst patronen van rare vastgoedtransacties of van tien dezelfde winkeltypes in één straat die nooit alle tien rendabel kunnen zijn. Remkes: ‘Langs die weg komt het illegale geld naar boven. Het komt regelmatig voor, nu nog vooral in de grotere steden, maar er is een gerede kans op uitzaaiing.’ Ambtenaren, lokale politici, maar ook burgers moeten zich afvragen: hoe komen die winkels daar? Wie heeft de vergunning afgegeven?

Alertheid is tegenwoordig het magische woord op gemeentehuizen. Ferd Crone, burgemeester van Leeuwarden, heeft een tijdje geleden veertig ambtenaren in de buitendienst wijkagenten, milieuhandhavers, mensen van de sociale dienst een bijzondere opdracht gegeven. Kom bij mij terug, had Crone hun gezegd, met twee foto’s van situaties waarvan jij denkt: hier klopt iets niet. Er komt nooit een mens in die kapperswinkel en toch blijft hij maar geopend. Of: nu ik erop let, merk ik dat er nooit enige bedrijvigheid is in die loods op het bedrijventerrein. Crone: ‘Juist omdat het voor het strafrecht moeilijk is om ondermijning aan te pakken, moeten burgerlijke bestuurders burgemeesters, mensen van de Belastingdienst, van woningcorporaties in onderlinge samenwerking willen optreden. Mijn ervaring is: als je eenmaal gaat kijken, zie je veel.’

‘Het openbaar bestuur moet de baas blijven in onze gemeenschappen.’ Aan het woord is burgemeester Jan Boelhouwer van het Brabantse Gilze-Rijen. ‘Als dat op de tocht komt te staan en dat dreigt, dat dreigt echt , kunnen we inpakken. Hier in het dorp rijden mensen rond in vreselijk dikke auto’s, hun arm vorstelijk buiten het raam gestoken. Ze willen maar één ding laten zien: hier zijn wij de baas.’

Boelhouwer noemt het overeind houden van de rechtsstaat ‘mijn belangrijkste taak’. Hij kan het niet alleen, benadrukt hij. Hij instrueert medewerkers op het gemeentehuis en in de buitendiensten. ‘Dus als er hier iemand aan het loket komt en die wil een of andere vergunning… Alert! Alert! Wat gebeurt hier? En direct allemaal erin springen, hè. Alert!’

Integriteit in regels vangen blijft, zo lijkt het, een draconische opgave. Verplichte screening bijvoorbeeld van aanstaande raadsleden zal zeker helpen, maar het is een momentopname. Als door omstandigheden het gekozen raadslid chantabel wordt, is nog niets bereikt. Integriteit van bestuur gaat uiteindelijk over moraal en burgermansfatsoen, van bestuurders én van burgers. Daarover had de Limburgse gouverneur Theo Bovens het toen hij deze week de doodsbedreiging van de Voerendaalse burgemeester Houben besprak. Bovens zei: ‘Vaker dan voorheen zeggen bestuurders dat ze crimineel gedrag in hun gemeente niet langer pikken. Het is dan heel belangrijk dat de samenleving achter de burgemeesters en het openbaar bestuur gaat staan.’

Ambtenaar John P. betoogt dat hij in ‘een slechte film’ is beland, ‘in een nachtmerrie’. De president van de rechtbank, nuchter: ‘Ik zal u helpen. De kern van de zaak is dat u veel meer geld had dan u zou kunnen hebben.’ P. zegt dat hij cadeaus kreeg van gasten voor wie hij feesten gaf. Geld in envelopjes. Alleen al in de enveloppes moet 50 duizend euro hebben gezeten. Hij ontving geld van zijn schoonvader. Bankbiljetten. Altijd alles cash. De president: ‘Het is mij nog nooit gelukt om met verjaardagsfeesten vijftig mille op te halen.’

De officier eist een gevangenisstraf van acht maanden, de advocaat houdt het bij gebrek aan bewijs op vrijspraak.

Bedreigd bestuur

Onder de titel Bedreigd bestuur schreef Jan Tromp over ondermijning al in 2015 een serie verhalen in de Volkskrant. Begin vorig jaar publiceerde hij samen met de Tilburgse hoogleraar bestuurskunde Pieter Tops het boek De achterkant van Nederland over de verstrengeling van onder- en bovenwereld. Tops en Tromp werken aan een vervolg op dit boek.

Lees hier nog eens alle artikelen terug die eerder over dit onderwerp verschenen.

Volg en lees meer over:  CRIMINALITEIT  MENS & MAATSCHAPPIJ   POLITIEK   NEDERLAND

Illustratie: Bas van der Schot

De zesde Integriteits Index: de VVD heeft weer de meeste én de grootste schandalen

VN 23.02.2018 Voor de zesde keer brengt Vrij Nederland de Politieke Integriteits Index, het overzicht van alle politieke schandalen van het afgelopen jaar. De VVD blijft de partij met de meeste en de ernstigste affaires.

Het begint een trieste traditie te worden op de jaarlijkse Vrij Nederland Politieke Integriteits Index (PII): de VVD had in 2017 met een totaal van elf weer de meeste affaires én de ernstigste. Het CDA kende afgelopen jaar zes integriteitskwesties, de PvdA vier. De andere landelijke partijen waren opmerkelijk schoon. Lokale partijen scoorden in 2017 bij elkaar vijftien affaires. Het leverde in totaal 39 integriteitskwesties op, begaan door 35 mannen en vier vrouwen. Dat zijn er minder dan de 47 affaires van 2016.

Ook iets verder terugkijkend telde 2017 minder kwesties: het gemiddelde over de voorgaande vier jaar was 55. Het is nog te vroeg om te spreken van een fundamenteel dalende trend omdat we nog te kort meten, maar het gaat al wel een paar jaar de goede kant op. Politieke partijen besteden nu expliciet aandacht aan integriteit, vragen een Verklaring Omtrent Gedrag, screenen en trainen hun nieuwe kandidaten en dringen sneller aan op aftreden bij integriteitskwesties. Dat was een jaar of vijf geleden wel anders, toen bijvoorbeeld een partij als de VVD onthullingen over fraude en corruptie laconiek wegwuifde.

Traditiegetrouw was de grootste categorie weer ‘misdragingen in de vrije tijd’.

Zoals gebruikelijk vond het merendeel van de affaires in 2017 plaats op gemeentelijk en provinciaal niveau: 32 van de 39 gevallen. Bijna de helft daarvan – zestien – kwam voor rekening van lokale partijen. Dat lijkt erop te wijzen dat de landelijke partijen hun zaken op orde beginnen te krijgen, maar dat de lokale partijen minder professioneel zijn. Traditiegetrouw was de grootste categorie weer ‘misdragingen in de vrije tijd’. Denk bijvoorbeeld aan Jos van Son, die moest aftreden als wethouder voor Rosmalens Belang in Den Bosch omdat hij met te veel drank achter het stuur zat. Of Fred Wozniak, die uit de raadsfractie van het CDA in Moerdijk stapte omdat de FIOD hem van belastingfraude verdenkt.

In 2016 waren problemen rond lokaal vastgoed en bestemmingsplannen goed voor een kwart van de gevallen. In 2017 was dat met tien van de 39 affaires weer zo. Meestal gaat het om raadsleden of wethouders die onvoldoende afstand nemen van hun eigen vastgoedbelangen of die van anderen. Het bekendste voorbeeld is de Brunssumse wethouder Jo Palmen, van wie de vastgoedbelangen zelfs de aandacht van minister Kajsa Ollongren trokken.

LOKAAL VASTGOED: GEDOE

‘Lokale partijen en lokaal vastgoed: altijd gedonder’ was een van de koppen in de PII van 2016. Een kwart van de lokale affaires had met vastgoed, bouwvergunningen of grondzaken te maken. Ook vorig jaar bleken problemen rond vastgoed of bestemmingsplannen goed voor tien affaires, ruim een kwart. Wethouder Jo Palmen van Brunssum kwam uitgebreid in het nieuws. Palmen (BBB/Lijst Palmen) heeft al sinds 1976 een geschil met de gemeente over een stuk grond en claimt naar verluidt ruim een miljoen. Een integriteitsonderzoek had uitgewezen dat hij als wethouder een ‘hoog risico’ zou vormen, vooral omdat grondzaken in zijn portefeuille zitten.

Palmen ziet zelf geen problemen en alle lokale partijen staan achter hem. De plaatselijke afdelingen van de landelijke partijen willen dat Palmen aftreedt, maar zij zijn in de minderheid. Burgemeester Luc Winants trad af omdat hij ‘niet meer garant kan staan voor een integer bestuur’. Hij staat, net als gouverneur Theo Bovens, met lege handen: ze worden geacht de integriteit van het lokale bestuur te bewaken, maar hebben nauwelijks instrumenten. Kajsa Ollongren heeft als minister van Binnenlandse Zaken wel de mogelijkheid om in te grijpen, maar dat paardenmiddel is bedoeld voor gemeentes die onbestuurbaar zijn.

Gemeentehuis van Brunssum. Foto: Marcel van den Bergh

HARDNEKKIGE PROBLEMEN

Hoewel het de goede kant op lijkt te gaan met politieke integriteit, zijn er zeker nog zorgen. In het zeventig pagina’s tellende regeerakkoord valt het woord ‘integriteit’ precies één keer, onder het kopje ‘Koninkrijksrelaties’. Kennelijk ziet het kabinet het vooral als een Antilliaans probleem. Toch zijn er ook hier, naast het gedoe met lokaal vastgoed, nog een paar andere hardnekkige problemen rond integriteit.

Het Huis voor Klokkenluiders functioneert totaal niet, waardoor misstanden in politiek en openbaar bestuur mogelijk onopgemerkt blijven. De Tweede Kamer heeft nog steeds geen gedragscode, de partijfinanciering blijft soms troebel, er blijft een tekort aan kandidaten (zeker lokaal) en – de olifant in de kamer – de VVD heeft als grootste landelijke partij hardnekkig de meeste én de grootste schandalen.

In het zeventig pagina’s tellende regeerakkoord valt het woord ‘integriteit’ precies één keer.

De Tweede Kamer heeft wel integriteitsregels, maar dat is meer een verzameling wettelijke regelingen met toelichting dan een heldere code. Toch zijn er genoeg kwesties waar de Kamer eens principieel over zou moeten debatteren om vast te stellen wat wel en niet hoort. Wanneer mag een Kamerlid bijvoorbeeld overstappen naar een andere baan?

VVD’er Sjoerd Potters werd direct na de verkiezingen burgemeester van De Bilt. Daarna stapte zijn partijgenoot Pieter Duisenberg over naar de Vereniging van Universiteiten. In oktober liet PvdA’er Jeroen Dijsselbloem weten toch niet in de Kamer te gaan zitten, terwijl hij voor de verkiezingen nog een hogere plaats op de kieslijst had afgedwongen. Daarmee stelde hij 51.695 voorkeursstemmers teleur: ‘Het is niet fraai,’ gaf hij toe.

Spelen politici elkaar baantjes toe? Op zoek naar de Haagse banendraaimolenLees verder

De drie hebben geen regels overtreden en komen niet op de PII. Maar tegenover de kiezers is het inderdaad ‘niet fraai’. Potters en Duisenberg blijven met hun kennis en vaardigheden de publieke zaak dienen. Tegelijk is dat bij Duisenberg ook een mogelijk bezwaar: hij was onderwijswoordvoerder in de Kamer en is dus in zijn oude sector beland.

Zoiets is sinds de invoering in mei van een nieuwe gedragscode verboden voor oud-ministers en oud-staatssecretarissen: die mogen de eerste twee jaar na hun aftreden niet meer lobbyen bij hun oude departement. Aangezien het verloop onder Kamerleden helaas hoog is, zou het goed zijn daar algemeen aanvaarde normen voor af te spreken: wanneer mag je met goed fatsoen weg en naar welke functie wel en niet?

Een andere kwestie die schrééuwt om een heldere gedragscode is het geschenkenregister. Kamerleden melden de meest onnozele cadeaus (kookboeken, repen chocola) maar het appartement dat Alexander Pechtold kreeg van een Canadese diplomaat staat niet op de lijst.

LASTIG: PARTIJFINANCIERING

Nederland lag in Europa jarenlang onder vuur omdat de partijfinanciering hier niet wettelijk geregeld was. Sinds 2013 is er de Wet financiering politieke partijen, maar die verplicht alleen openbaarmaking van giften boven de 4500 euro. Zelfs die soepele regels worden soms nog overtreden. In mei onthulde NRC dat verschillende partijen zich niet aan de regels houden. De VVD overtrad de belastingwetgeving door geen financiële verantwoording te publiceren van de Ivo Opstelten Foundation en drie andere stichtingen.

Deze bieden als Algemeen Nut Beogende Instellingen fiscale voordelen en zijn verplicht om cijfers te publiceren. De VVD had in 2014 beloofd om transparanter te worden over donaties, maar uit onderzoek van NRCblijkt dat de partij onder voorzitter Henry Keizer juist minder financiële details is gaan melden. Na publicatie kwam de VVD alsnog met jaarverslagen, met daarin voor zo’n twee ton donaties. Ook (dochterorganisaties van) D66, PvdA en PVV waren nalatig.

De SP is een geval apart. SP’ers laten hun salaris direct overboeken naar de partij, waarna zij een veel lagere vergoeding uitgekeerd krijgen. Dat levert de socialisten jaarlijks naar schatting zo’n vijf miljoen euro op. Ronald Plasterk opende als minister van Binnenlandse Zaken de aanval op die praktijk: volksvertegenwoordigers moeten zonder ‘last’ hun werk doen en dat kan niet als ze in dienst zijn van hun partij. De gemeente Noordoostpolder weigerde als eerste het geld aan de SP te storten en kreeg gelijk van de rechter. Zeker twee provincies en vijftien gemeentes maken de salarissen nu rechtstreeks over aan SP-politici. De partij verliest daarmee ook belastingvoordelen.

Lastig: partijfinanciering. Foto: Studio Oostrum

EEN PSYCHOLOGISCH DRAMA

En dan de VVD. Deze partij staat sinds de start van de Politieke Integriteits Index in 2013 elk jaar bovenaan. Gemeten over de volle lengte van onze database (vanaf 1980) neemt de VVD met 118 van de 505 politici in opspraak eveneens de eerste plaats in. De partij heeft ook verreweg de meeste leden met een strafblad. VVD’ers kwamen decennialang nauwelijks in aanraking met het strafrecht, maar sinds het aantreden van Mark Rutte in 2007 liepen maar liefst 25 VVD’ers tegen een strafblad aan – van wie drie in 2017.

Ter vergelijking: tussen 2007 en 2017 waren dat er zeven bij de PvdA, drie bij D66 en CDA en twee bij de PVV. Khalid Tatou, raadslid voor de PvdA in Gouda, werd in september 2017 gearresteerd op verdenking van ontucht met een dertienjarig meisje. Michael Heemels, de voormalige woordvoerder van Geert Wilders en fractievoorzitter van de PVV in Limburg, werd in oktober veroordeeld tot veertien maanden cel wegens het verduisteren van 180.000 euro uit de partijkas (niet in de PII over 2017, omdat we affaires meetellen in het jaar waarin ze voor het eerst in het nieuws komen).

De VVD’ers die in 2017 werden veroordeeld, hadden twee dingen gemeen: ze hadden gefraudeerd en ze zeiden niet te weten dat het strafbaar was.

De drie VVD’ers die in 2017 werden veroordeeld, hadden twee dingen gemeen: ze hadden gefraudeerd en ze beriepen zich er bij de strafrechter op dat ze niet wisten dat het strafbaar was. Huib van Vliet trad af als Statenlid in Flevoland omdat hij verdacht werd van verduistering.

Hij wikkelde in 2009 een erfenis van een tante af, waarbij hij zonder overleg 110.000 euro overboekte naar zijn eigen rekening. Een andere erfgenaam pikte dat niet en deed aangifte. Van Vliet meende dat hij recht had op het geld, zo tekende Omroep Flevoland op tijdens de zitting. Hoewel hij volhield dat hij alleen een fout had gemaakt en niets strafbaars had gedaan, werd hij in februari 2017 veroordeeld tot 180 uur taakstraf.

Robin Linschoten werd in september 2017 als eerste oud-bewindsman ooit (in de PII van dit jaar komt hij niet voor, want hij is uit de politiek) veroordeeld tot twee maanden celstraf wegens belastingfraude. De rechtbank was strenger dan het OM, dat een taakstraf had gevraagd.

Zijn zaak trok veel belangstelling. Niet alleen omdat de veroordeling van een oud-bewindsman uniek is in Nederland, maar ook omdat Linschoten zelf in jaren negentig als Kamerlid en staatssecretaris van Sociale Zaken fel van leer trok tegen fraude. Hij noemde de fraudebestrijding in Nederland ‘brandhout’, hield minister van Justitie Ernst Hirsch Ballin voor dat fraudeurs lachten om zijn slappe aanpak en vond dat ook kleine fraude hard aangepakt moest worden: ‘Fraude mag nooit lonen.’

Robin Linschoten. Foto: Gerhard van Roon/Hollandse Hoogte

Het contrast met de Robin Linschoten die in 2017 voor de rechter stond, was groot. Volgens de FIOD had hij tussen 2010 en 2012 ongeveer een ton te weinig btw afgedragen: dus over ongeveer een half miljoen euro omzet geen belasting betaald. Zijn optreden voor de rechtbank was onbegrijpelijk. Linschoten had talloze blauwe enveloppen domweg niet opengemaakt.

De man die staatssecretaris van Sociale Zaken was geweest, kroonlid van de SER, voorzitter van het Advies College Toetsing Administratieve Lasten en die in de directie van DSB Bank verantwoordelijk was voor het risicobeheer, verklaarde tegen de rechters: ‘Ik heb niets met administratie.’ Hij zei niet te weten dat een ondernemer zelf btw-aangifte moet doen en gaf zijn boekhouder de schuld: ‘Mijn enige fout is dat ik mijn boekhouder onvoldoende heb gecontroleerd.’

‘Ik heb niets met administratie. Mijn enige fout is dat ik mijn boekhouder onvoldoende heb gecontroleerd.’

Tijdens de zitting bleek dat de fiscus Linschoten privé in de jaren negentig – dezelfde periode waarin hij als politicus strengere fraudewetgeving invoerde – al boetes oplegde omdat hij achterliep met zijn belastingafdrachten. Het is zelfdestructief gedrag dat zich niet rationeel laat verklaren. ‘Het is een psychologisch drama. Als je als scherp en briljant Kamerlid een grote toekomst wordt toegedicht en enkele decennia later maak je geen blauwe enveloppen meer open, dan is er iets heel erg misgegaan,’ zo zei een oud-fractiegenoot anoniem in het AD.

CREATIEVE OPLOSSING

De derde VVD’er die veroordeeld werd wegens fraude is Matthieu van Sint Truiden. Hij kreeg in juni 2017 zes maanden voorwaardelijk wegens belastingfraude. Deze zaak heeft weinig aandacht gekregen, terwijl hij toch opvallend genoeg was: een voormalig advocaat-generaal die verantwoordelijk was voor fraudebestrijding, werd zelf voor fraude veroordeeld. Van Sint Truiden was geen beroepspoliticus (daarom komt hij ook niet in de PII van dit jaar voor), maar had, naast zijn werk als advocaat-generaal, als voorzitter van de landelijke partijcommissie Politie en Justitie wel een prominente rol binnen de VVD. In die commissie zat ook Leo de Wit, destijds hoofdofficier van Justitie in Amsterdam.

NRC Handelsblad onthulde in 2014 dat De Wit ervoor had gezorgd dat zijn partijgenoot Van Sint Truiden zonder screening aan slag kon als fraudebestrijder bij het OM. Als hij wel gescreend was, dan zou ontdekt zijn dat hij bij zijn vorige kantoor, Nauta Dutilh, onenigheid had over declaraties. Van Sint Truiden was al sinds 2006 in een vechtscheiding gewikkeld en zat in financiële problemen. Omdat hij niet kon rondkomen van zijn salaris bij het OM had hij bedongen dat hij als advocaat mocht bijverdienen. Normaal gesproken zijn financiële problemen een bekende ‘rode vlag’ bij benoemingen op gevoelige posities, hier werd een creatieve oplossing verzonnen.

Vennootschapsjurist Matthieu van Sint Truiden stelde dat ‘hele fiscale recht niet te snappen. Ik vind het één groot gezever.’

Pas in 2011 ontdekten ze bij het OM dat een dergelijke combinatie wettelijk verboden is: aanklager en advocaat zijn rollen die haaks op elkaar staan. Om zijn ex dwars te zitten, probeerde Van Sint Truiden een groot deel van zijn inkomsten als advocaat via buitenlandse bankrekeningen en limiteds in belastingparadijzen aan het zicht te onttrekken. Daarbij verzweeg hij zo’n 2,5 ton aan inkomsten. Van Sint Truiden werd al in 2012 op non-actief gesteld bij het OM.

Dat hij pas in 2017 is veroordeeld, komt omdat hij het onderzoek op alle mogelijke manieren heeft tegengewerkt. Voor de rechter hield Van Sint Truiden vol dat hij het slachtoffer was van een complot, ‘doelbewuste treiteracties’ van het OM. Hij stelde ook als vennootschapsjurist dat ‘hele fiscale recht niet te snappen. Ik vind het één groot gezever,’ zo noteerde NRC tijdens de zitting. Het was een argument dat, net als bij zijn partijgenoten Van Vliet en Linschoten, géén indruk maakte op de rechters toen ze hun vonnis schreven.

EEN VERONTRUSTEND PATROON

Deze zaken staan hier zo uitgebreid beschreven omdat zich een verontrustend patroon aftekent. Er zijn, zoals gezegd, inmiddels 25 VVD’ers met een strafblad. Het pijnlijke is dat die de aanklachten tegen hen vaak bagatelliseren, ontkennen, zeggen dat er een complot is, beweren dat ze de wet niet kennen of dat officieren van justitie, rechters en journalisten het niet begrijpen. Ton Hooijmaijers, Jos van Rey, Robin Linschoten en Matthieu van Sint Truiden vinden allemaal dat ze niets verkeerds hebben gedaan.

Hooijmaijers, Van Rey, Linschoten en Van Sint Truiden vinden allemaal dat ze niets verkeerds hebben gedaan.

Die houding leverde Van Rey vlak voor de kerst nog een veel hogere straf op in hoger beroep. Hij was bij de rechtbank veroordeeld tot 240 uur taakstraf. Bij het Hof kreeg hij een jaar voorwaardelijk voor witwassen, aannemen van giften, stembusfraude en het lekken van vertrouwelijke informatie. Omdat Van Rey nog steeds niet snapt wat hij verkeerd heeft gedaan, legt het Hof een extra straf op: ‘De verdachte heeft ter terechtzitting in hoger beroep niet de indruk gewekt dat hij het verkeerde van zijn handelen inziet. Integendeel, hij heeft steeds volgehouden dat hem geen verwijt in strafrechtelijke zin kan worden gemaakt.’

Daarom heeft het hof ‘ter bescherming van de integriteit van het openbaar bestuur’ als bijkomende straf opgelegd dat Van Rey twee jaar geen bestuurlijk ambt mag bekleden. Van Rey is in cassatie gegaan en het zou kunnen dat hij na de komende gemeenteraadsverkiezingen, totdat de Hoge Raad het arrest bevestigt, alsnog wethouder wordt.

Uitspraak Jos van Rey. Foto: Maarten Hartman/Hollandse Hoogte

Omdat VVD’ers zich met hand en tand verzetten, bezorgen ze de opsporingsdiensten handen vol werk. Jos van Rey weigerde zijn iPads te ontsleutelen, zijn broer Hennie verstopte geld tussen de bevroren kippen en Sjoerd Swane, voormalig VVD-raadslid en -wethouder in Maarssen, gooide zijn harde schijf in de Vecht – hij moest er door een duiker uit worden gevist. Matthieu van Sint Truiden hield zijn geld in het buitenland verborgen en diende eindeloos klachten in. Daarmee leggen de VVD’ers een serieus beslag op de financiële opsporingscapaciteit in dit land.

De FIOD heeft maar een beperkt aantal teams voor serieuze fraude en iedere rechercheur die bezig is met de iPads van Van Rey of de Luxemburgse rekeningen of het Antilliaanse trustkantoor van Van Sint Truiden, kan niet achter andere criminelen aan. Omdat ze bovendien massaal in hoger beroep gaan, leggen ze ook een serieus beslag op de rechterlijke macht. Dat is hun goed recht, maar dat betekent wel dat er een vrijwel permanent circus is van VVD’ers die voor de rechter moeten verschijnen.

Dat leidt vervolgens binnen de partij weer tot complotdenken. In maart 2015 noemde Edith Schippers het in De Telegraaf niet toevallig dat vlak voor de verkiezingen affaires bovenkwamen: ‘Er zit ergens een kracht achter.’ Maar als een partij zoveel slepende affaires heeft, zijn er altijd wel een paar die vlak voor de verkiezingen tot ontploffing komen.

GOEDE MENSEN VINDEN…

Het is al jaren een vast ritueel voor politiek journalisten: voor de verkiezingen opschrijven dat het moeilijk is om kandidaten te vinden. Ook voor deze raadsverkiezingen was het weer ploeteren, al krijgen alle partijen de lijsten uiteindelijk wel vol. Tom-Jan Meeus maakte een inzichtelijk rekensommetje in NRC. De VVD, al sinds 2010 bij bijna alle verkiezingen de grootste partij, heeft nog maar 26.500 leden. Bij vierhonderd gemeenten, met twintig kandidaten per lijst, betekent dat dus dat één op de drie leden kandidaat is. Voor andere partijen gelden vergelijkbare sommetjes.

Partijen kunnen dus niet kieskeurig zijn: als het googlen van een naam geen rare dingen oplevert, is de kans groot dat iemand op de lijst komt. Gek genoeg nam Geert Wilders zelfs die moeite niet toen hij zijn nieuwe lijsttrekker in Rotterdam presenteerde. Binnen een dag moest hij Géza Hegedüs al weer afvoeren, toen de Volkskrant onthulde dat de man racistische ideeën heeft en een bewonderaar is van Holocaust-ontkenner David Irving. Onbegrijpelijk, na alle slechte ervaringen van Wilders met types als James Sharpe, Hero Brinkman en Eric Lucassen.

…EN HOUDEN

Een ander terugkerend thema is dat lokale politiek zwaar is. Raadsleden moeten naast hun werk stukken lezen, vergaderingen bijwonen en lokale contacten onderhouden – sommige zitten in tientallen WhatsApp-groepen. Uit een onderzoek van het SCP onder griffiers blijkt dat in minder dan een derde van de gemeentes raadsleden voldoende tijd hebben om hun werk goed te doen. Wethouders hebben, nog meer dan raadsleden, te maken met assertieve burgers. Zo’n 40 procent van de wethouders haakt vroegtijdig af, schrijft Martin Knol in zijn boek Waarom wethouder.

Knol, zelf voormalig wethouder in Deventer en Zwolle, schreef het om zijn ervaringen te delen en te wijzen op valkuilen. Waar wethouders voorheen vielen door budgetoverschrijdingen, falend toezicht en verstoorde coalitieverhoudingen, sneuvelt nu maar liefst één op de drie wethouders op niet-integer handelen of de schijn ervan. Dat is ernstig. ‘Burgers moeten op die overheid kunnen vertrouwen,’ schrijft Knol. Dat vertrouwen is cruciaal om burgers bij het bestuur te betrekken.

Knol heeft ook een belangrijke tip: ‘Drink geen alcohol!’ Drank is overal, maar Knol heeft ‘bijna persoonlijk de Spa-rood-fabriek overeind gehouden’. En terecht, want de PII bevat een lange lijst van politici die dronken een ongeluk veroorzaakt hebben, een vechtpartij zijn begonnen of iets gestolen hebben.

Goede mensen vinden… en houden. Foto: Jan de Groen, Hollandse Hoogte.

MOREEL KAPITAAL

Daarmee komen we bij de VVD zelf. Het patroon van individuele ontkenning lijkt zich voort te zetten op het collectieve niveau. Alle partijen worstelen met affaires (zie bijvoorbeeld het gedoe rond Moorlag bij de PvdA), maar omdat de VVD er zo veel heeft, valt het extra op. De afgelopen jaren hebben we de forse oververtegenwoordiging van de VVD steeds verklaard door te stellen dat de VVD als grootste partij (in de Kamer) nu eenmaal meer actieve politici heeft.

Bovendien zijn VVD’ers vaker geassocieerd met het bedrijfsleven, met meer geld en verlokkingen. ‘En minder moreel kapitaal?’ vroeg Folkert Jensma zich na de veroordeling van Linschoten af in NRC Handelsblad. Dat de VVD nu eenmaal een grote bestuurderspartij is die dicht tegen het bedrijfsleven aan zit, kan de aanhoudende stroom van ernstige integriteitsschendingen niet meer verklaren: qua ledental en bestuursfuncties is de VVD vergelijkbaar met andere grote partijen.

Opvallend is dat Mark Rutte als politiek leider maar geen greep lijkt te krijgen op alle integriteitskwesties. Dat was bij de afgang van Henry Keizer weer goed te zien. Keizer was sinds 2014 partijvoorzitter van de VVD. Hij was vertrouweling van Rutte en had als voorman de taak een eind te maken aan de lange reeks affaires. Onder zijn leiding was de partij aanzienlijk strenger geworden. ‘Je kunt niet een beetje integer zijn,’ zei Keizer tegen omroep Human. ‘Je bent integer of je bent het niet.’

Henry Keizer, voormalig partijvoorzitter van de VVD. Foto: Phil Nijhuis/Hollandse Hoogte

MEERDERE PETTEN

‘Ironisch genoeg is het nu Henry Keizer zelf wiens integriteit ter discussie staat,’ schreef platform voor onderzoeksjournalistiek Follow the Money (FTM) in april na het blootleggen van een omstreden overname door Keizer. In het kort kwam het hier op neer: in 2012 kocht Keizer als directeur samen met drie zakenpartners de aandelen van de B.V. Beheermaatschappij ‘de Facultatieve’ van de Koninklijke Vereniging voor Facultatieve Crematie, waar hij als adviseur bij betrokken was.

Volgens accountant EY was het bedrijf (met een omzet van 106 miljoen euro) minstens 31,5 miljoen euro waard. Door handig schuiven met leningen en dividend betaalden Keizer en zijn zakenpartners slechts dertigduizend euro. ‘Daarmee werd de verkopende partij – de vereniging – ernstig benadeeld en werd de VVD-partijvoorzitter in één klap multimiljonair,’ zo concludeerde FTM.

Na zich een tijdje stilgehouden te hebben, gaf Keizer op 28 april op het kantoor van de Facultatieve een persconferentie, waarin hij een poging deed de overname te verdedigen. Daarbij weigerde hij de onderzoeksjournalisten Eric Smit en Kim van Keken van FTM en een ploeg van PowNed de toegang. Donald Trump boycot kritische journalisten en DENK ook, maar verder is het in Nederland ongehoord – zeker voor een partij die zichzelf liberaal noemt. Keizer kwam die dag met stukken die de verkoopprijs moesten onderbouwen, maar die waren niet overtuigend.

Zeker voor een partij die zichzelf liberaal noemt, is het ongehoord dat journalisten bij een persconferentie worden geweigerd.

Keizer had de schijn tegen, omdat hij De Facultatieve als directeur niet alleen voor een prikkie had gekocht, maar daarbij ook als adviseur van de verkopende vereniging was opgetreden. ‘Juist als er meerdere petten een rol spelen, is het heel erg goed dat die informatie onafhankelijk wordt aangeleverd en dat er een toetsing plaatsvindt van die aangeleverde informatie,’ zei hoogleraar accountancy en oud-FIOD-rechercheur Marcel Pheijffer in Nieuwsuur. ‘De stukken roepen bij mij meer vragen op dan dat ze antwoorden geven.’

De deal van Keizer werd goedgekeurd door de Raad van Commissarissen, waarin de VVD-senatoren Loek Hermans en Anne-Wil Duthler zaten. Dit duo hield ook toezicht bij het Centraal Orgaan Asielzoekers, waar hun partijgenoot Nurten Albayrak in opspraak kwam. Zij werd veroordeeld tot 140 uur taakstraf wegens valsheid in geschrifte (deze affaire telt ook niet mee voor de PII over 2017, omdat Albayrak ambtenaar was en geen politicus, en omdat we affaires meetellen in het jaar dat ze voor het eerst in het nieuws komen).

Met een minister, staatssecretaris én topambtenaar die allemaal van de VVD waren, ontbrak de kritische tegenspraak: rijen gesloten en luiken dicht.

Voor Hermans was het debacle bij De Facultatieve een hattrick, want hij faalde ook als voorzitter van de Raad van Commissarissen bij de failliete zorgorganisatie Meavita. Hier speelt hetzelfde verontrustende patroon dat we zagen bij de bonnetjesaffaire: met een minister (Ivo Opstelten), staatssecretaris (Fred Teeven) én topambtenaar (Pieter Cloo) die allemaal van de VVD waren, ontbrak de kritische tegenspraak: rijen gesloten en luiken dicht. Kamerlid Ard van der Steur, die geacht werd de macht te controleren, deed mee door zelf brieven aan de Kamer over de bonnetjes-affaire te censureren. (‘Schrappen. Komt gedonder van.’)

Rutte omhelst de afgetreden minister Ard van der Steur. Foto: Bart Maat/ANP/Hollandse Hoogte

HANDIG VEHIKEL

Ook in de affaire-Keizer hield de VVD de gelederen gesloten. Kort na de publicaties op FTM paste Annemarie Jorritsma een Trumpiaanse truc toe. In de studio van BNR verdedigde ze Keizer: ‘Je mag niet afgaan op een oppervlakkig onderzoek van een journalist.’ Dat was een gotspe: FTM had maanden gewerkt aan het verhaal en had aanzienlijk dieper gespit in het leven van Keizer dan de VVD zelf. Zo is er tot op de dag van vandaag nog geen cv van Keizer beschikbaar – wat sterk de indruk wekt dat de VVD voor zijn benoeming nooit naar zijn verleden heeft gevraagd. Dat is vreemd, want als partijvoorzitter zat hij bij veel vertrouwelijke besprekingen.

Op de reactie van de interviewer dat FTM wél goed naar de boeken van De Facultatieve had gekeken, zei Jorritsma nog iets vreemds: ‘Ze hebben de jaarverslagen bekeken. En dat is wel iets anders dan de boeken.’ Daarmee suggereerde ze dat de boekhouding van De Facultatieve een ander beeld biedt dan het jaarverslag. Dat zou wijzen op boekhoudfraude, want een jaarverslag moet altijd een getrouw beeld bieden van de boekhouding. Jorritsma verwees vervolgens naar de Integriteitscommissie van de VVD, die een onderzoek was gestart.

Op 18 mei trad Keizer af om zichzelf beter te kunnen verdedigen. De Integriteitscommissie schortte meteen haar onderzoek op. Het vreemde is dat Keizer al sinds mei de tijd heeft om met een goed verhaal over de zakendeal te komen – en dat nog steeds niet heeft gedaan. Op deze manier is de Integriteitscommissie vooral een handig vehikel om niets te hoeven zeggen: zo lang het onderzoek loopt, geven we geen commentaar en als hij is afgetreden, hoeft het niet meer.

De nieuwe partijvoorzitter, Christianne van der Wal, wil vaker discussiëren over integriteitskwesties om het bewustzijn binnen de partij te vergroten. Ze wil ook dat VVD’ers kritischer op elkaar worden. Daarmee heeft ze de kern van het probleem te pakken: de rode draad in alle grote schandalen die de VVD de afgelopen jaren hebben getroffen, is het onderling en informeel zaken willen regelen. Maar voor een gezonde, liberale en integere democratie is tegenspraak essentieel.

Met dank aan Leo Huberts, Muel Kaptein, Martijn Wessels, Sanne-Minouk van den Broek en Klaas Postma.

MISBRUIK VAN STRAFRECHT

De stadions vol Trump-fans die ‘Lock her up!’ scandeerden tegen Hillary Clinton waren geen aanwinst voor de Amerikaanse democratie. Helaas wordt misbruik van het strafrecht voor politieke doeleinden ook hier populair. Wie de (sociale) media doorzoekt op termen als ‘raadslid’ en ‘aangifte’ komt talloze affairetjes tegen waarbij een lokale politicus zich beledigd voelt en met veel bombarie aangifte gaat doen.

Daar horen we dan nooit meer wat van – de politie heeft wel wat beters te doen. Een treurig nieuw verschijnsel is de aangifte tegen de burgemeester omdat hij is opgetreden tegen bepaalde (groepen) burgers of bepaalde uitspraken heeft gedaan.

De Bond van Wetsovertreders deed bijvoorbeeld twee keer aangifte tegen burgemeester Jos Heijmans van Weert wegens zijn aanpak van asielzoekers. Uiteraard mag iedereen kritiek hebben op Heijmans, maar het strafrecht is niet bedoeld om politiek te bedrijven.

Het is een kwalijke ontwikkeling als politici aangepakt worden op hun persoonlijke integriteit terwijl het om hun beleidsopvattingen gaat. Ook Geert Wilders heeft goed naar Trump gekeken: hij deed aangifte tegen Mark Rutte, omdat de premier de Nederlander zou discrimineren ten gunste van asielzoekers. Zelfs de conservatieve site De Dagelijkse Standaard vond het niks: ‘Dit soort problematiek los je op in het parlement, door met elkaar in debat te gaan, niet door aangifte tegen elkaar te doen.’

HEE, LIMBURG WEER!

Vlak voor de affaire-Palmen ontplofte en Jos van Rey in hoger beroep meer straf kreeg, verzette gouverneur Theo Bovens zich in de Volkskrant tegen het corrupte beeld van Limburg: ‘Dat imago plakt helaas nog steeds aan ons, maar dat is volstrekt onterecht. Ik durf te stellen dat wij hier in Limburg het strengste integriteitsbeleid van heel Nederland hebben.’ Maar mocht er weer een affaire opduiken, zo voorspelde Bovens: ‘Dan krijg je te horen: hee, daar heb je Limburg weer. Als Ton Hooijmaijers met enkele tonnen aan de haal gaat, hoor je niemand zeggen: daar heb je Noord-Holland weer.’

Inderdaad komen in alle provincies integrititeitskwesties voor, maar normaal gesproken is dat het einde van iemands carrière. Limburg is de enige provincie waar veroordeelde politici zoals Jos van Rey en Jo Palmen (in de jaren negentig veroordeeld wegens het niet opgeven van een uitkering) gewoon hun eigen partij oprichten én lokaal mateloos populair blijven. In Utrecht trad raadslid Oostveen af wegens een vastgoedbelang, in Brunssum kun je er wethouder mee worden – met grondzaken in je portefeuille.

Gemeten naar integriteitsschendingen per provincie staat Limburg met 53 affaires sinds 1980 op de vierde plaats, na Noord- en Zuid-Holland en Noord-Brabant. Maar dat zijn provincies die twee of drie keer zoveel inwoners hebben en meer gemeenten en bestuurders. Overijssel, qua inwoners en aantallen gemeentes vergelijkbaar met Limburg, had maar 21 affaires. Limburg heeft wel degelijk een groter probleem dan de rest van Nederland.

PECHTOLD EN PRIVACY

Over de vraag of Pechtold op de PII thuishoort, kun je lang praten. Zijn persoonlijke integriteit is niet in het geding: het appartement dat hij kreeg van een Canadese oud-diplomaat is een geschenk van een oude vriend en staat los van de politiek. Niemand gelooft dat de liberale D66’er omgekocht is om vóór het vrijhandelsverdrag met Canada te stemmen.

Of Pechtold het volgens de interne integriteitsregels van de Kamer toch had moeten melden, is de vraag, omdat het hier om een open norm gaat: ‘Als een willekeurige toeschouwer zonder veel omwegen zou kunnen denken dat een bepaalde private omstandigheid van een lid van invloed is op diens stellingname in een publiek vraagstuk, kan het raadzaam zijn omstandigheid in het register te doen opnemen. Dan kan immers nooit gesteld worden dat die omstandigheid verborgen is gehouden. Het gaat er niet om of die omstandigheid daadwerkelijk van invloed is geweest. Dat, noch het tegendeel, is immers te bewijzen.’

Omdat je volgens Pechtold altijd wel zo’n ‘willekeurige toeschouwer’ kan vinden, zou je dus alles moeten melden en blijft er van privacy niets over. Hier botsen twee principes op elkaar: het recht op privacy van de politicus en de openbaarheid van bestuur. Pechtold heeft zijn privéleven altijd zoveel mogelijk afgeschermd en dat is zijn goed recht. (Een dieptepunt in de Nederlandse journalistiek was het doorzoeken van het vuilnis van Pechtold en Femke Halsema door HP/De Tijd in 2010).

Tegelijkertijd ontkomt een politicus niet aan openheid. Amerikanen verwachten bijvoorbeeld dat presidentskandidaten hun belastingaangiftes openbaar maken en het is heel vreemd dat Donald Trump dat als eerste president niet doet. Nederland gaat minder ver, maar hier kijken we vreemd op dat de VVD geen cv van Henry Keizer kan of wil laten zien. Pechtold had al openbaar gemaakt dat hij een appartement had gekregen, omdat het wettelijk verplicht in het Kadaster geregistreerd moet worden. Door het ook in het geschenkenregister te zetten, had hij veel vragen kunnen voorkomen.

VERANTWOORDING

Vrij Nederland stelt deze jaarlijks verschijnende Index sinds 2013 op in samenwerking met Leo Huberts, hoogleraar bestuurskunde aan de VU, en Muel Kaptein, hoogleraar integriteit aan de Erasmus Universiteit. De criteria voor opname in de Politieke Integriteits Index zijn ontleend aan het werk van de VU-onderzoeksgroep ‘Quality of Governance’.

  • Het gaat om gekozen (of benoemde) Nederlandse politici die een functie hebben of hadden (of daarvoor kandidaat waren) bij gemeente, provincie, rijk, een Europese of internationale instelling of met een relevante (bestuurs)functie in een politieke partij.
  • Bij integriteitsaffaires gaat het om het overtreden van geldende morele waarden, normen en regels. De integriteit van de betrokkene is in het geding, wordt ter discussie gesteld, het gaat om (mogelijke) integriteitsschendingen. Andere politieke affaires, zoals bij budgetoverschrijdingen of verbroken verkiezingsbeloften, vallen erbuiten.
  • Het gaat om een publieke affaire die ‘de pers’ heeft gehaald. Het jaar waarin de affaire publiek wordt via de media is het jaar waarin de affaire in de index terecht komt (niet het jaar waarin de feiten zich voordeden).
  • De betrokken politicus is wegens de affaire afgetreden en/of gesanctioneerd (formeel of informeel, bijvoorbeeld blijkend uit excuses, erkenning van schuld, terugbetaling). Ook als een politicus de affaire heeft ‘overleefd’ kan de zaak in de lijst worden genoemd, maar alleen als de feiten vaststaan of uit geloofwaardige bron komen, ze voldoende ernstig zijn en in de publiciteit tot serieuze vraagtekens over iemands integriteit hebben geleid. Dit betekent niet dat als iemand op de lijst staat, er automatische sprake is van een integriteitschending, noch dat er een gedragsregel is overschreden.
  • De volgende typen integriteitsschendingen worden onderscheiden: corruptie (omkoping, favoritisme); fraude of diefstal; dubieuze giften; onverenigbare functies; misbruik van bevoegdheden; misbruik van informatie; ongewenste omgangsvormen en bejegening (in functie); wanprestatie en verspilling; wangedrag in de privésfeer. Deze indeling is, net als de criteria voor opname in de PII, ontleend aan werk van de VU-onderzoeksgroep ‘Quality of Governance’.

‘VVD voor zesde maal partij met meeste integriteitsschandalen’

NU 19.02.2018 De VVD heeft in 2017 met elf politici opnieuw de meeste affaires achter haar naam. Dat blijkt uit de jaarlijkse Politieke integriteits-Index van Vrij Nederland

Het is het zesde jaar op rij dat de liberalen de lijst van het maandblad aanvoeren.

De bekendste affaire die de VVD in 2016 op haar naam schreef, bleef de partij ook in 2017 achtervolgen. Oud-poliiticus Jos van Rey werd ook in hoger beroep tot een jaar voorwaardelijke celstraf veroordeeld voor corruptie, stembusfraude, lekken van vertrouwelijke informatie en witwassen.

De lijst met integriteitsschandalen staat komende week in Vrij Nederland. De uitslag werd zondagavond bekendgemaakt in het programma College Tour,waar fractieleider Klaas Dijkhoff te gast was.

Geen patroon

De VVD-coryfee stelde in een reactie dat hij “geen patroon ziet om te zeggen dat het door de partij komt.” Volgens presentator Twan Huys zou het argument dat de liberalen eerder gebruikten, namelijk dat bij een partij met meer bestuurders de kans op affaires groter is, dit jaar niet meer op gaan.

Dijkhoff zegt dat zijn partij “alles op dit gebied heeft aangescherpt. Dit soort gedrag heeft echt wel consequenties. Soms is het onhandigheid, soms gaat het om verantwoordelijkheid nemen. Er was laatst een burgemeester die aan vrouwen zat; dan is er geen excuus, weg.”

Fout gedrag

Verder adviseert hij zijn partijgenoten elkaar op mogelijk ‘fout gedrag’ aan te spreken. Overigens stelde Dijkhoff met klem dat hij “liever een collega in het kabinet verliest die mij dierbaar is door de vrije pers, dan dat wij onbeperkt aan de macht kunnen blijven doordat wij de pers in handen hebben.”

De VVD-fractieleider verwees hiermee na het vertrek van minister Halbe Zijlstra na een leugen over een ontmoeting met Vladimir Poetin die nooit had plaatsgevonden.

De Politieke Integriteits-Index wordt sinds 2013 elk jaar opgesteld door Vrij Nederland in samenwerking met Leo Huberts, hoogleraar bestuurskunde aan de Vrije Universiteit en Muel Kaptein, hoogleraar integriteit aan de Erasmus Universiteit.

Lees meer over: VVD

Jos van Rey.

VVD voor de zesde keer de partij met meeste integriteitsschandalen

NPO 20.02.2018 Uit de jaarlijkse Politieke Integriteits-Index van Vrij Nederland blijkt dat de VVD vorig jaar opnieuw de meeste affaires achter haar naam heeft staan. Sterker nog, er heeft sinds het maken van de Politieke Integriteits-Index nog nooit een andere partij bovenaan de lijst gestaan. Ineke Dezentjé-Hamming, voorzitter de werkgeversorganisatie voor de technologische sector FME én oud-Kamerlid voor de VVD kan het niet plaatsen, zegt ze in Spraakmakers.

Sinds 2013 wordt de Integriteits-Index elk jaar opgesteld door Bart de Koning van Vrij Nederland in samenwerking met twee hoogleraren. Donderdag publiceert Vrij Nederland de zesde editie, maar in het gesprek met Klaas Dijkhoff in College Tour werd al bekend gemaakt dat de VVD met elf politici opnieuw de meeste affaires achter haar naam heeft staan. Eén van die politici is Jos van Rey, de affaire rond hem bleef de partij ook vorig jaar achtervolgen.

‘Intrinsiek probleem van de partij’

“Lang dachten we dat dit te maken had met de ondernemersachtergrond van de VVD-ers, maar eigenlijk blijkt steeds meer dat het een intrinsiek probleem is van de partij”, aldus Ward Wijndelts, hoofdredacteur van Vrij Nederland.

Ineke Dezentjé-Hamming wil voorop stellen dat het helemaal niet goed is dat de partij steeds bovenaan deze lijst staat, maar ze kan er de vinger niet op leggen hoe dit komt. “Het is te simpel om te zeggen: de partij is groter, dus er zijn meer gevallen. Je moet er echt dieper op in gaan om erachter te komen waar het nou knelt.”

Cultuur van vergoelijking binnen de VVD

Volgens Wijndelts mag de VVD wel wat kritischer naar elkaar toe zijn. “Het is vaak ook een soort glibberige houding van ‘ik wist niet dat het niet mocht’.” Wijndelts denkt dat er wel echt een cultuur van vergoelijking is binnen de VVD waar de partij echt iets aan moet doen. “Dan komt het goed, dan wint het CDA volgend jaar de bokaal.”

Dezentje-Hamming is blij dat de nieuwe voorzitter van de VVD, Christianne van der Wal, hier iets aan wil doen. Bij haar verkiezing in november zei Van de Wal dat ze de partij wil verlossen van ‘de integriteitskwesties’. “Belangrijk dat zij het benoemt en ik denk dat iedereen binnen de partij het nodig vindt want wie is hier blij mee?”

februari 14, 2018 Posted by | Eric Wiebes, fraude, fred teeven vvd, Halbe Zijlstra, Henry Keizer VVD, integriteit, Jos van Rey, Meavita, politiek, Staatssecretaris Eric Wiebes, Teeven-deal, VVD | , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor VVD in 2017 nog steeds aan de top !!!!