Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

De spanningen op weg naar een nieuwe Koude Oorlog lopen weer op !!!

De Nederlandse ambassade in Moskou.

Weer Heibel in de tent

Opnieuw is er heibel tussen Nederland en Rusland: onze inlichtingendiensten zouden spionageapparatuur in een Russisch diplomatiek voertuig hebben geplaatst. Experts zien een ‘Wraakoefening voor MH17 en de mislukte Russische spionage bij de OPCW in Den Haag.

Het is de zoveelste deuk in de al jaren verstoorde betrekkingen tussen Rusland en ons land. In de dienstwagen van de assistent van de Russische militair-attaché in Nederland is volgapparatuur aangetroffen, maakte het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken vandaag 17.08.2020 bekend. De Russen zijn woedend en hebben plaatsvervangend ambassadeur Dominique Kuhling op het matje geroepen.

Lees ook;

Lees meer

In 2013 vierden Nederland en Rusland hun al vier eeuwen lange relatie met onder meer dit officiële diner in Amsterdam waarbij het voltallige kabinet Rutte aanschoof. Ook toen waren de betrekkingen al flink bekoeld door diverse akkefietjes.

Lees meer

Dit zou ook een set-up kunnen zijn van de Russen om Nederland zwart te maken, aldus Paul Abels, hoogleraar inlichtingenstudies.

Als de beschuldigingen kloppen is vooral sprake van selectieve verontwaardiging, zegt Ben de Jong, kenner van de Russische inlichtingendiensten. ,,Elke veiligheidsdienst probeert dit bij vijandige inlichtingendiensten, het is volstrekt normaal. De Russen doen dit in Moskou evengoed.”

Hoogleraar Inlichtingenstudies Paul Abels betwijfelt of de AIVD en/of MIVD inderdaad hebben gespioneerd. ,,Het zou net zo goed een set-up van de Russen kunnen zijn om Nederland zwart te maken. De spionagewereld is een schijnwereld, waar niets is wat het lijkt.”

AD 18.08.2020

Geen sinecure

De aangetroffen apparatuur betreft volgens Moskou traceerapparatuur. Daarmee kunnen Nederlandse veiligheidsdiensten nagaan welke ontmoetingen de Russische militaire attaché heeft. Het plaatsen van dergelijke elektronica is echter bepaald geen sinecure, stelt De Jong. ,,De Russen weten dat de kentekens van hun diplomatieke voertuigen bij de AIVD bekend zijn en parkeren die echt niet op een willekeurige hoek van de straat.”

Mocht een auto onverhoopt defect raken dan zal deze zo mogelijk op het ambassadeterrein door een eigen monteur gerepareerd worden. ,,En als er toch een garagebezoek vereist is, willen ze er met hun neus bovenop zitten.” Sowieso zullen inlichtingendiensten hun eigen diplomatieke auto’s regelmatig binnenstebuiten keren om eventuele spionageapparatuur op te sporen.

De MIVD verijdelde in 2018 een cyberaanval van Russische spionnen op de OPCW. Nederland organiseerde in april vervolgens een persconferentie om de zaak wereldwijd bekend te maken.

De MIVD verijdelde in 2018 een cyberaanval van Russische spionnen op de OPCW. Nederland organiseerde in april vervolgens een persconferentie om de zaak wereldwijd bekend te maken. © ANP

Al met al is het vrijwel ondoenlijk om apparatuur ongezien te installeren, stelt kenner van de Russische inlichtingendiensten De Jong. Het gemakkelijkst lijkt nog het plaatsten van een gps-tracker onderop de auto. ,,Zoiets is snel te doen, de technologie is ook al decennia oud.”

MH17

Dit besluit is op hoog niveau genomen, door Poetin of de Russische veilig­heids­raad, aldus Ben de Jong, kenner Russische inlichtingendiensten.

Waar of niet, de vraag rijst waarom Rusland de spionagezaak zo hoog opspeelt. Normaliter worden dergelijke affaires diplomatiek in alle stilte opgelost. Experts Abels en De Jong hebben een vermoeden. ,,Met weinig westerse landen is de relatie momenteel zo beroerd als met Nederland”, zeggen beiden. ,,Dat Nederland al jarenlang stelt dat Rusland achter de crash van MH17 zit, is tegen het zere been van Moskou.” Zo besloot het kabinet begin juli nog Rusland voor het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) te dagen.

De Jong gaat er vanuit dat Rusland belang heeft bij publiciteit. ,,Rusland probeert in zijn betrekkingen met het Westen momenteel overal stennis te schoppen.”

De beschuldigingen kunnen volgens hoogleraar inlichtingenstudies Abels verder een wraakoefening zijn voor hoe Nederland Rusland te kijk zette na de mislukte spionagepoging bij de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag in 2018. Russische spionnen probeerden de systemen te hacken, maar werden op heterdaad betrapt door de MIVD. ,,Nederland organiseerde vervolgens een persconferentie om de zaak wereldkundig te maken.”

Het besluit om er een diplomatieke rel van te maken is op hoog niveau genomen, denken Abels en De Jong. Minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov bezit niet het statuur om dit alleen te doen, de machtsstructuren zijn veel hiërarchischer dan in Nederland. ,,Het is zeker langs Vladimir Poetin zelf of de Russische veiligheidsraad gegaan.”

Moet Nederland nu diep door het stof en nederig excuses maken? Geenszins, stelt De Jong: ,,Als je ziet wat de Russen ons de afgelopen jaren allemaal geflikt hebben zou ik dat zeker niet doen”, wijst hij op de vele affaires die in 2012 startten met de arrestatie van Russische spion Raymond P, die als ambtenaar op het ministerie van Buitenlandse Zaken jarenlang honderden gevoelige documenten doorspeelde aan de Russen.

‘Glashard ontkennen’

Volgens hoogleraar inlichtingendiensten Abels is glashard ontkennen altijd het devies, of de beschuldigingen nu waar zijn of niet. Hoe je dat doet liet Rusland zien na de verijdelde spionagezaak bij de OPCW. Daar klopte niets van, de beschuldigingen van Nederland en het Westen getuigden van een ‘levendige fantasie’ en waren een ‘absurditeit’, stelde het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken in 2018.

Actiefilm

De Nederlandse ambassadeur in Moskou is maandag bij het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken op het matje geroepen, omdat er volgapparatuur bij een Russische diplomaat in Nederland zou zijn aangetroffen, aldus een verklaring van het Russische ministerie.

Het is in menig actiefilm te zien; een spion die de opdracht krijgt een voertuig te tracken. Sluipend van schuilplek naar schuilplek bereikt hij de auto in kwestie. Een handlanger leidt intussen de chauffeur af door een vuurtje te vragen. En dan plakt hij een zwart kastje onder de auto: mission accomplished.

Zo zal het in het echt vast niet gaan. Maar dat veiligheidsdiensten volgapparatuur op auto’s plaatsen is zeker. Rusland zei vandaag dat het zulke apparatuur heeft aangetroffen op de auto van een militair attaché in Nederland. Wat zou daar achter kunnen zitten?

Oppositie wil opheldering kabinet over gasoverleg met Rusland

De oppositiepartijen SP, PvdA en GroenLinks willen opnieuw opheldering van het kabinet over het overleg tussen Nederland, Rusland en bedrijven zoals Gazprom en Shell over energieprojecten. De werkzaamheden binnen de speciaal hiervoor bedoelde werkgroep Energie gingen mogelijk toch verder dan demissionair premier Mark Rutte in maart de Tweede Kamer voorspiegelde, stellen de drie partijen naar aanleiding van een artikel dinsdag van Follow the Money en The Investigative Desk. De onderzoeksplatforms ontvingen stukken hierover na een Wob-verzoek (Wet openbaarheid van bestuur).

Lees: Oppositie wil opheldering kabinet over gasoverleg met Rusland MSN 27.07.2021

Lees: Oppositie hekelt verkeerde informatie van Rutte over gesprekken met Rusland MSN 27.07.2021

AD 25.02.2021

Telegraaf 24.02.2021

Gasruzie beslecht: Amerika zwicht voor Nord Stream 2

Jarenlang ruzieden Amerika en Duitsland over Nord Stream 2, maar die twist is nu bijgelegd in een diplomatiek akkoord: Amerika staakt het verzet tegen de omstreden nieuwe gaspijpleiding van Rusland naar Duitsland. Het laatste deel zal spoedig worden voltooid.

Verenigde Staten houdt troostprijs over aan gascompromis

Sinds 2015 vormt de aanleg van de gasleiding een splijtzwam tussen Duitsland en de Verenigde Staten. Barack Obama, Donald Trump en de huidige Amerikaanse president Joe Biden, alle drie zagen ze niets in de pijp die Duitsland tot een belangrijk gasknooppunt maakt in Europa, de Russische invloed op de Europese energievoorziening vergroot, en de Amerikaanse bondgenoot Oekraïne buitenspel zet.

Nord Stream 2: gasruzie nadert kookpunt Waarom is de peperdure gaspijpleiding zo’n probleem voor de Amerikanen en veel Europese landen? Waarom houdt Duitsland er toch aan vast? Lees het in dit verhaal

Door het sluiten van een diplomatiek akkoord houdt Biden er nog enkele troostprijzen aan over. In een verklaring zeggen Duitsland en de Verenigde Staten samen omgerekend zo’n 59 miljoen euro te zullen investeren in duurzame energie-infrastructuur in Oekraïne. Daarnaast belooft Duitsland zich in te zetten voor het Driezeeëninitiatief, de rondetafelgesprekken tussen de twaalf EU-lidstaten die grenzen aan de Baltische Zee, Zwarte Zee en Adriatische Zee.

Vooral Oekraïne wordt benadeeld door Nord Stream 2

Ook zullen de Verenigde Staten en Duitsland proberen Oekraïne te compenseren voor de ruim 2 miljard euro die Rusland nu jaarlijks betaalt voor gasdoorvoerrechten. Door de aanleg van Nord Stream 2 is Kiev plots niet langer cruciaal in het op temperatuur houden van Europa in de winter. In 2009 bleek die afhankelijkheid nog toen Rusland de gaskraan dichtdraaide en delen van Centraal-Europa en de Balkan tijdens een koude winter zonder gas kwamen te zitten.

Voor Duitsland betekende die winter een keerpunt. Het wilde niet langer  afhankelijk zijn van het wispelturige Oekraïne. Bovendien bezweren de Duitsers dat Rusland niet nog meer wordt gespekt dan nu al het geval is: de Duitsers zullen niet meer gas afnemen van de Russen, alleen de aanvoerroute wordt verlegd.

Lees ook: Russische gaspijp splijt het westen

Afwachten hoe de gasleiding in de praktijk zal werken

Toch zijn niet alleen Oekraïne en de Verenigde Staten door de nieuwe gasroute voor het hoofd gestoten. Veel voormalige Oostbloklanden noemen de Duits-Russische gasleiding een schande. De Baltische staten Estland, Letland en Litouwen vrezen schade aan de ecosystemen in de Oostzee. In Polen zijn zelfs vergelijkingen gemaakt met de Tweede Wereldoorlog, toen Rusland en Duitsland in het geheim afspraken om Polen te verdelen. De Poetin-gezinde extreem-rechtse partij Konfederacja noemt Nord Stream 2 de ­‘Molotov-Ribbentrop-pijpleiding’.

Door het akkoord zal de gasruzie tussen Duitsland, de Verenigde Staten, Oekraïne en de voormalige Oostbloklanden bekoelen. In het akkoord belooft Duitsland tegen Rusland te zullen optreden als het de energiebevoorrading als wapen inzet. Met die verzekering zullen Oekraïne en Oost-Europa genoegen moeten nemen. Daarmee is het acute gevaar van de gasruzie weliswaar geweken, maar een kleine vonk kan de diplomatieke ruzie weer doen oplaaien.

Lees: MH17 geen obstakel voor gasonderhandelingen met Poetin – het moest alleen stiekem – Follow the Money – Platform voor onderzoeksjournalistiek FtM 27.07.2021

Lees: Gasruzie voorbij: Amerika zwicht voor Nord Stream 2 Elsevier 22.07.2021

Lees: Akkoord over omstreden Duits-Russische gaspijpleiding: ‘Overwinning voor Poetin’ RTL 22.07.2021

Lees: VS en Duitsland akkoord over omstreden gaspijpleiding Nord Stream 2 NOS 21.07.2021

Diplomatiek onschendbaar

In de Koude Oorlog was spionage door militair attachés schering en inslag, zegt Peter Wijninga van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. “Maar wij deden het andersom net zo goed.”

“Veel landen sturen spionnen ook gewoon onder officiële titels”, aldus Willemijn Aerdts, universiteit Leiden.

Als het al waar is dat de Nederlandse inlichtingendiensten de Russische militair attaché met een elektronische tracker hebben gevolgd, dan moet die iets gedaan hebben om op te vallen, zegt Wijninga: “Van militair attachés wordt altijd wel op een bepaalde manier bijgehouden waar ze zijn. Vaak door ze gewoon een bezoekje te brengen.”

Het kan zijn dat Nederland extra op z’n hoede is na 2018. Toen werden Russen in Den Haag betrapt op het moment dat ze de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) probeerden te hacken. Ze kwamen Nederland binnen op een toeristenvisum en werden vervoerd door ambassadepersoneel. Mogelijk heeft de huidige militair attaché iets vergelijkbaars gedaan.

Gissen

Maar het is maar de vraag of het echt klopt, zegt Peter Wijninga: “Totdat Rusland met tastbaar bewijs komt, en dan bedoel ik meer dan een foto van een tracker, of Nederland met een verklaring, blijft het gissen wat er gebeurd is.”

Nog maar wat geïnformeerd giswerk dan. Volgens Aerdts en Wijninga kan er ook diplomatieke onenigheid aan dit nieuws ten grondslag liggen, na de in de kiem gesmoorde hackpoging van de OPCW in 2018. De MIVD bracht dat vrij gedetailleerd naar buiten. Niet bepaald gebruikelijk. Rusland heeft altijd ontkend, maar het leverde het land wel gezichtsverlies op.

Terugblik cyberoperatie tegen de OPCW

Twee jaar geleden bracht de Nederlandse militaire inlichtingendienst MIVD naar buiten dat de Russische geheime dienst een hackaanval wilde plegen op het kantoor van de OPCW, de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag. Volgens de MIVD werd de aanval gepleegd door vier Russische officieren, die met een diplomatiek paspoort naar Nederland waren gereisd.

Russische hackaanval in Den Haag

De hackaanval kon volgens de MIVD worden verhinderd en de vier betrokken officieren werden dezelfde dag het land uit gezet. Rusland deed de beschuldigingen toen af als fantasieën.

Dit zijn de 4 Russen die de aanval moesten uitvoeren. Ze blijken onderdeel van de Russische inlichtingendienst GROe en heten Aleksei Sergejvitsj Morenets, Jevgeni Michajlovitsj Serebrjiakov, Oleg Miajlovitsj Sotnikov en Alexej Valeryvitsj Minin.

Alexey Minin MIVD

Oleg Sotnikov MIVD

Evgenii Serebriakov MIVD

Aleksei Morenets MIVD

“Deze cyberoperatie tegen de OPCW is onacceptabel. Door deze Russische actie te onthullen, sturen we een duidelijke boodschap: Rusland moet hiermee stoppen”, reageert minister Ank Bijleveld van Defensie. “De OPCW is een gerespecteerd internationaal instituut dat 193 staten van over de hele wereld vertegenwoordigt, om gezamenlijk te werken aan een wereld zonder chemische wapens. Als gastland heeft Nederlandse de verantwoordelijkheid om internationale organisaties hier te beschermen. Dat hebben we gedaan.”

AD 06.10.2018

De 4 Russische inlichtingenofficieren zijn met een diplomatiek paspoort via Schiphol, Nederland binnengekomen. Ze huurden daarna een auto en parkeerden die op de parkeerplaats van het Marriot Hotel in Den Haag, vlakbij de OPCW.

Apparatuur

De bagageruimte van de auto lag vol met apparatuur om WiFi-netwerken te hacken. Die was geïnstalleerd om op het OPCW-netwerk in te breken. De antenne van deze setup lag op de hoedenplank en was verborgen onder een jas. De apparatuur stond aan, toen de MIVD ingreep.

“Digitale manipulatie en sabotage vormen een serieuze dreiging. Vandaag hebben we laten zien dat deze dreiging van de GRU ook hier in Nederland met al zijn internationale organisaties actueel is”, concludeert de directeur van de MIVD, generaal-majoor Onno Eichelsheim. “Daarom is het van essentieel belang dat we die dreiging stoppen. Dat is gelukt. Ik ben dan ook trots op onze inlichtingenmensen.”

Telegraaf 06.10.2018

MH17

Uit vervolgonderzoek is gebleken dat een van de in Nederland actieve Russische inlichtingenofficieren ook in Maleisië actief was, gericht op het MH17-onderzoek. Bijleveld: “We hebben de Tweede Kamer eerder geïnformeerd over de interesse van Russische inlichtingendiensten in het MH17-onderzoek.

AD 11.10.2018

Zoals al eerder gemeld vormen manipulatie en beïnvloeding bijvoorbeeld een voorstelbare dreiging voor het MH17-proces. Alle organisaties die betrokken zijn bij het strafrechtelijk onderzoek omtrent MH17 zijn zich bewust van digitale dreigingen en hebben daar gepaste maatregelen tegen getroffen.”

Het is niet gebruikelijk om met resultaten van inlichtingendiensten naar buiten te komen. Het kabinet heeft er nu bewust voor gekozen om deze operatie en de daarbij betrokken Russische inlichtingenofficieren wel publiek te maken, om hen het internationaal opereren moeilijker te maken.

Telegraaf 06.10.2017

Ondermijnen

“Het ondermijnen van de integriteit van internationale organisaties is onaanvaardbaar“, benadrukt Bijleveld. “De Russische ambassadeur is ontboden om hem deze boodschap over te brengen.”

AD 11.10.2018

Nederland deelt de zorgen van de internationale partners over het schadelijke en ondermijnende gedrag van de GRU. Nederland ondersteunt de conclusie van het Verenigd Koninkrijk, zoals vandaag gepresenteerd: de GRU ondermijnt de internationale rechtsorde met dit soort cyberoperaties.

Telegraaf 06.10.2017

Telegraaf 06.10.2017

AD 01.11.2018

Aanklacht

Vandaag treedt de VS naar buiten met een aanklacht tegen verschillende Russische inlichtingenofficieren. Op 6 augustus 2018 diende het Amerikaanse ministerie van Justitie een rechtshulpverzoek in bij het Openbaar Ministerie in Nederland. Dat gebeurde in een strafrechtelijk onderzoek naar ongeoorloofde Russische cyberoperaties. Het OM heeft aan dit rechtshulpverzoek verzoek voldaan en de Amerikanen informatie verstrekt. Het OM doet daarnaast ook eigen onderzoek in deze zaak.

In opvallende openheid maakte minister Bijleveld van Defensie details bekend over de Russische hackaanval. In zeven vragen en antwoorden praten we u bij.

Agenten van de Russische inlichtingendienst GROe probeerden in april 2018 binnen te dringen in het wifi-netwerk van de OPCW in Den Haag. Het bewijs tegen de dienst stapelt zich op, Poetin ging in de tegenaanval.

Op vrijdag 13 april 2018 parkeerden de Russen een auto dicht bij de OPCW. In de auto zat hoogwaardige apparatuur om op korte afstand hacks uit te voeren. Om die reden besloot de MIVD de operatie te verstoren. Lees meer in ons liveblog

AD 15.10.2018

Daarmee is er opnieuw bewijs van spionage-operaties van de Russische militaire inlichtingendienst. Poetin gaat in de tegenaanval.

De Russische inlichtingendienst GROe is met afstand de meest avontuurlijke van de drie Russische inlichtingendiensten, schreef correspondent Steven Derix onlangs in dit profiel.

Lees: En ineens zijn ze weg… beruchte Russische cyberbende is online verdwenen AD 14.07.2021

Lees: Website Russische hackersgroep REvil verdwenen NOS 13.07.2021

Lees: Servers achter gijzelsoftware REvil abrupt offline RTL 13.07.2021

zie ook: Op weg naar een nieuwe Koude Oorlog ???

zie ook: En weer kijkt de hele wereld naar Rusland en de OPCW in Den Haag

zie ook: De hele wereld kijkt naar de OPCW in Den Haag en Rusland

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 23

Zie: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 22 – proces deel 5

Zie verder: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 21 – proces deel 4

Zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 20 – proces deel 3

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 19 – proces deel 2

En zie ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 18 – proces deel 1

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 17

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 16

En zie ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 15

Zie dan ook nog: Dick Schoof versus de Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 14

Zie dan verder ook nog: Herdenking MH17 17.07.2014 – 17.07.2018 – Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 13

En zie verder dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 12

En zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 11

Zie dan verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 10

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 9

Zie ook dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 8

Zie dan ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 7

Zie verder ook: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 6

Zie verder ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 5

Zie dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 4

En zie ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 3

Zie dan verder dan ook nog: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 2

En dan ook nog dan: Nasleep afwikkeling MH17 vliegtuigcrash Oekraïne – deel 1

dossier OPCW NOS

dossier “Hackaanval OPCW” AD

Gasruzie voorbij: Amerika zwicht voor Nord Stream 2

Elsevier 22.07.2021 Jarenlang ruzieden Amerika en Duitsland over Nord Stream 2, maar die twist is nu bijgelegd in een diplomatiek akkoord: Amerika staakt het verzet tegen de omstreden nieuwe gaspijpleiding van Rusland naar Duitsland. Het laatste deel zal spoedig worden voltooid.

De 1.200 kilometer lange pijpleiding ligt naast de bestaande gaspijp door de Oostzee, Nord Stream. Zodra nummer 2 operationeel is, kan er twee keer zoveel gas van Siberië naar Duitsland worden gepompt, 110 miljard kubieke meter per jaar.

Verenigde Staten houdt troostprijs over aan gascompromis

Sinds 2015 vormt de aanleg van de gasleiding een splijtzwam tussen Duitsland en de Verenigde Staten. Barack Obama, Donald Trump en de huidige Amerikaanse president Joe Biden, alle drie zagen ze niets in de pijp die Duitsland tot een belangrijk gasknooppunt maakt in Europa, de Russische invloed op de Europese energievoorziening vergroot, en de Amerikaanse bondgenoot Oekraïne buitenspel zet.

Ook zullen de Verenigde Staten en Duitsland proberen Oekraïne te compenseren voor de ruim 2 miljard euro die Rusland nu jaarlijks betaalt voor gasdoorvoerrechten. Door de aanleg van Nord Stream 2 is Kiev plots niet langer cruciaal in het op temperatuur houden van Europa in de winter. In 2009 bleek die afhankelijkheid nog toen Rusland de gaskraan dichtdraaide en delen van Centraal-Europa en de Balkan tijdens een koude winter zonder gas kwamen te zitten.

Voor Duitsland betekende die winter een keerpunt. Het wilde niet langer  afhankelijk zijn van het wispelturige Oekraïne. Bovendien bezweren de Duitsers dat Rusland niet nog meer wordt gespekt dan nu al het geval is: de Duitsers zullen niet meer gas afnemen van de Russen, alleen de aanvoerroute wordt verlegd.

Akkoord over omstreden Duits-Russische gaspijpleiding: ‘Overwinning voor Poetin’

RTL 22.07.2021 De meest omstreden gaspijpleiding uit de Europese geschiedenis wordt voltooid. Jarenlang lag Amerika dwars bij Nord Stream 2, die van Rusland naar Duitsland loopt. Nu is er alsnog een akkoord tussen Duitsland en de VS. Al lijkt de Russische president Poetin de grote winnaar. “Hij heeft de volledige controle.”

De Amerikanen zijn bang dat Rusland met de nieuwe gaspijpleiding te veel invloed krijgt bij de levering van energie aan Europa. Nord Stream 2 loopt namelijk rechtsreeks van Rusland naar Duitsland door de Oostzee en omzeilt daarbij Oost-Europese landen zoals Oekraïne en Polen.

Toch is het Witte Huis akkoord gegaan. De afspraak tussen de Amerikaanse president Joe Biden en de Duitse bondskanselier Merkel is dat Rusland sancties opgelegd zal krijgen als de regering-Poetin energie ‘als wapen’ gebruikt of agressieve acties onderneemt tegen Oekraïne, zo lieten de VS en Duitsland gisteravond weten in een gemeenschappelijke verklaring.

Nord Stream is een dubbele gasleiding voor transport van Russisch aardgas. De leidingen zijn ruim 1200 km lang en hebben in totaal zo'n 10 miljard euro gekost.Nord Stream is een dubbele gasleiding voor transport van Russisch aardgas. De leidingen zijn ruim 1200 km lang en hebben in totaal zo’n 10 miljard euro gekost.

Het omstreden gasproject zorgt al jaren voor grote spanningen tussen Europa en de Verenigde Staten, en ook binnen de Europese Unie zelf. De Duitsers en de Russen beweren al die tijd dat het gaat om een commercieel project van het Russische gasbedrijf Gazprom en Europese partnerbedrijven zoals Shell, Uniper en Total, en dat Nord Stream 2 noodzakelijk is voor de enorme energiebehoefte in West-Europa.

“Rusland heeft altijd al volgehouden dat de pijplijn geen politiek instrument is om Europa afhankelijk te maken van Russisch gas”, zegt correspondent Eva Hartog. “Ze noemen het juist een puur economisch project waar zowel Europa als Rusland baat bij hebben. “De Russische regering ziet de inmenging van de Amerikanen als egoïstische bemoeizucht.”

Miniatuurvoorbeeld

Lees ook:

Duits-Russische gaspijpleiding splijt Europa: ‘Doet denken aan de Tweede Wereldoorlog’

Gaskraan dichtdraaien

Tegenstanders zijn het daar niet mee eens. Zij denken dat Europa te afhankelijk wordt van Russisch gas en verwachten dat Poetin in de toekomst de gaskraan dichtdraait als hem dat politiek gezien goed goedkomt.

Maar er spelen nog veel meer belangen, zegt geopolitiek analist Isa Yusibov. “De Amerikanen willen zelf namelijk ook graag schaliegas verkopen aan Europese landen. Maar dat gaat niet gebeuren omdat Europa nu genoeg gas heeft.” Yusibov denkt dat Duitsland de Amerikanen daarom op een ander vlak tegemoet is gekomen. “Het is zeker dat Amerika er iets voor terugkrijgt. Wat dat is, weten we nog niet.”

Volgens Yusibov heeft de EU de gaspijpleiding overigens niet nodig. “Er is geen extra vraag naar gas. Bij iets meer dan 40 procent van het gas dat wij gebruiken in de EU zijn we nu afhankelijk van Rusland. Maar de gasconsumptie neemt juist af door de afbouw van fossiele brandstoffen.”

“Het is zeker dat Amerika er iets voor terugkrijgt.”

Beloftes voor Oekraïne

Dan is er nog Oekraïne, dat nu nog geld verdient als doorvoerland, maar straks volledig genegeerd kan worden door Rusland. Die kans lijkt groot, aangezien het huidige contract tussen beide landen afloopt in 2024 en de twee landen bovendien sinds 2014 een gewapend conflict uitvechten in Oost-Oekraïne.

Oekraïne moet het nu doen met garanties dat Rusland zich aan zijn woord houdt en krijgt daarnaast 175 miljoen dollar (ruim 148 miljoen euro) van Duitsland voor een groene energietransitie. Het geld wordt gestopt in een fonds, dat met bijdragen van bedrijven moet oplopen tot 1 miljard dollar.

Miniatuurvoorbeeld

Lees ook:

Russische president Poetin speelt agressief pokerspel: ‘Niemand weet welke kant dit opgaat’

Militaire operaties?

Maar wat in Oekraïne overheerst is angst en het gevoel dat het land in de steek is gelaten, blijkt uit de eerste reacties. “Die angst is gegrond”, zegt Yusibov. “Ze lopen niet alleen inkomsten mis. Er is ook een probleem voor de nationale veiligheid.”

Dat komt omdat de gaspijpleiding direct naar Duitsland loopt. Poetin is daardoor niet langer afhankelijk van de tussengelegen landen Oekraïne, Polen, Belarus en Slowakije. “Hij heeft de volledige controle over de gaspijpleiding en kan deze landen buitenspel zetten. Bovendien heeft Rusland de handen vrij om die landen onder druk te zetten, of zelfs militaire operaties uit te oefenen als het dat wil, zonder dat de gasvoorziening in West-Europa daardoor in gevaar komt.”

Grote winnaar

Rusland wordt dan ook als grote winnaar beschouwd van het compromis tussen Duitsland en de VS van gisteravond. “Voor Rusland is het grootste voordeel van deze deal dat er nu eindelijk zekerheid is”, zegt Hartog: “De afgelopen jaren werd Nord Stream 2 telkens weer opgerakeld als een manier om druk te zetten op Rusland.”

Vanuit Moskou werd dat gezien als chantage, zegt de Ruslandcorrespondent. “Dat het nu definitief lijkt door te gaan zal door Rusland worden geïnterpreteerd als een overwinning en een voorbeeld van succesvol verzet tegen Amerikaanse bemoeienis.”

meer: Chris Koenis Vladimir Poetin Angela Merkel Joe Biden Energie Gaswinning Geopolitiek Duitsland Verenigde Staten Rusland Oekraïne Polen Belarus 

VS en Duitsland akkoord over omstreden gaspijpleiding Nord Stream 2

NOS 21.07.2021 De Verenigde Staten en Duitsland hebben een akkoord bereikt over het omstreden gasproject Nord Stream 2. Als Moskou de gaspijpleiding die van Rusland naar Duitsland loopt gebruikt om politieke druk uit te oefenen, riskeert het land sancties.

De twee landen hebben een gemeenschappelijke verklaring laten uitgaan: “De Verenigde Staten en Duitsland zijn beiden vastberaden om Rusland ter verantwoording te roepen voor zijn agressie en kwaadwillende activiteiten door sancties op te leggen”. De sancties moeten voorkomen dat Rusland de pijpleiding “misbruikt” om politieke druk uit te oefenen.

“Mocht Rusland proberen om energie als wapen te gebruiken of verdere agressieve acties tegen Oekraïne ondernemen, dan zal Duitsland zelf maatregelen nemen en aandringen op sancties op Europees niveau”, staat in de verklaring.

De VS laat de aanleg doorgaan, in ruil voor een Duitse investering in klimaat- en milieumaatregelen in Oekraïne. Het gaat om een zogenoemd ‘groen fonds’ voor duurzame energietransitie, waarin Berlijn 245 miljoen dollar steekt.

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Heiko Maas is blij met het akkoord en spreekt van een “constructieve oplossing”, maar Kiev is er niet over te spreken. Volgens de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken is het Nord Stream 2-project een bedreiging van de veiligheid van Oekraïne. De minister dringt aan op overleg over de zaak met de Europese Commissie en de Duitse regering.

Heikel punt

Nord Stream 2, de gaspijplijn die onder de Oostzee loopt, is een heikel punt tussen de Amerikanen en de Duitsers. De Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Merkel waren het onlangs nog openlijk oneens over het bijna voltooide project. Washington was fel tegen het gasproject en dreigde herhaaldelijk met sancties tegen investeerders en bedrijven die meewerkten aan de aanleg. Tegelijkertijd wil de regering-Biden de banden met Duitsland, die door het gasproject onder druk kwamen te staan, weer aanhalen.

Volgens de VS wordt Europa door de pijpleiding te afhankelijk van Russisch gas. Daardoor zou Rusland via de gastoelevering politieke druk uit kunnen oefenen in kwesties rond bijvoorbeeld Oekraïne en Polen. Duitsland ziet Nord Stream 2 vooral als economisch project.

“Het normaliseren van de trans-Atlantische verhoudingen is een speerpunt van Bidens buitenlandpolitiek”, zegt NOS-correspondent Marieke de Vries. “Hij wilde Merkel niet tegen de haren instrijken. Hiermee geeft hij haar een afscheidscadeau voor zij voor het einde van het jaar opstapt”, aldus De Vries.

Maar er kwam direct stevige kritiek vanuit de Republikeinse hoek van de Senaat. De Texaanse senator Ted Cruz sprak van een “volledige overgave” van Biden aan Poetin en een “geopolitieke overwinning” voor de Russische president. Hij noemde de deal een “ramp” voor de VS en bondgenoten.

De Russische regering zei vorige maand dat de gaspijpleiding tegen het einde van dit jaar klaar zal zijn.

BEKIJK OOK;

VS dreigt met sancties voor bedrijven die omstreden Nord Stream 2 aanleggen

NU 18.03.2021 De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken wil dat bedrijven die zijn betrokken bij de aanleg van de omstreden gaspijpleiding Nord Stream 2 tussen Rusland en Duitsland “onmiddellijk” stoppen met de werkzaamheden. Anders kunnen zij sancties van de Verenigde Staten opgelegd krijgen.

De Amerikaanse overheid zegt dat de Russen door de gaspijplijn meer invloed krijgen in Europa. Washington dreigde al herhaaldelijk met sancties voor bedrijven die betrokken zijn bij de aanleg van de pijplijn, die al bijna voltooid is. Een daarvan is olie- en gasconcern Shell. Ook Europese landen als Polen en Oekraïne zijn fel tegen het project.

“Nord Stream 2 is een slechte deal, voor Duitsland, Oekraïne en voor onze bondgenoten en partners in Midden- en Oost-Europa”, meldde Blinken. Volgens hem is de pijpleiding onder de Oostzee “een Russisch geopolitiek project dat Europa moet verdelen en de Europese energieveiligheid verzwakt”.

Duitsland gaf vorige maand aan vooralsnog achter de aanleg te blijven staan. Berlijn had eerder al toestemming gegeven voor de hervatting van het project, na het aflopen van de vorige vergunning. Met Nord Stream 2 wordt de capaciteit van de bestaande Nord Stream-gaspijplijn onder de Oostzee verdubbeld.

Lees meer over: Energie  Economie

VS dreigt bedrijven opnieuw met sancties om Nord Stream 2-project

NOS 18.03.2021 De Verenigde Staten hebben opnieuw dreigende woorden uitgesproken tegen bedrijven die betrokken zijn bij de bouw van de gaspijpleiding Nord Stream 2, tussen Rusland en Duitsland. Bedrijven die daar niet onmiddellijk mee stoppen, riskeren sancties, staat in een verklaring van minister Blinken van Buitenlandse Zaken.

De VS verzet zich al langer tegen de pijpleiding, omdat die Europa afhankelijker maakt van Russisch aardgas en Rusland meer invloed krijgt. Ook landen als Polen en Oekraïne zijn tegen. Duitsland is een groot voorstander van het project.

In de nieuwe verklaring noemt Blinken Nord Stream 2 een slechte deal voor Duitsland en verschillende landen in Centraal- en Oost-Europa. Hij spreekt van “een Russisch geopolitiek project dat Europa moet verdelen en de Europese energieveiligheid verzwakt”.

Verzekeraars teruggetrokken

Tot dusverre hebben de Amerikanen aan één meebouwend bedrijf sancties opgelegd: het Russische bouwbedrijf KVT-Rus. Verder hebben onlangs een kleine twintig verzekeraars zich teruggetrokken uit het project, onder druk van eerdere Amerikaanse waarschuwingen.

Nederlandse bedrijven zijn niet meer betrokken bij de aanleg, voor een deel eveneens vanwege die Amerikaanse druk. De bouw van de gaspijpleiding moet nog dit jaar worden afgerond.

BEKIJK OOK;

Als het over Rusland gaat, vertellen politici maar de helft van het verhaal

Elsevier 06.10.2020 De argumenten van minister Stef Blok en de Kamerleden die zijn Rusland-strategie willen aanscherpen, kloppen wel een beetje, schrijft Robbert de Witt. Maar ze rammelen ook, zeker als het gaat om de omstreden pijplijn Nord Stream 2.

Afgelopen december presenteerde minister Stef Blok (VVD), de Ruslandstrategie van het kabinet. Zoals Blok eerder de Nederlandse China-strategie onthulde, had de Kamer hem gevraagd ook met een Ruslandstrategie te komen. Handig, zou je denken, want zo dwingt de Kamer de regering met een consistent beleid te komen. En dat kan vervolgens weer worden getoetst door het parlement.

Robbert de Witt (1978) is Buitenlandredacteur bij Elsevier Weekblad. Hij blogt wekelijks op donderdag over mondiale ontwikkelingen en de gevolgen ervan voor Nederland en Europa.

Heel spannend is Bloks Ruslandstrategie niet. ‘Koersvast en realistisch’ zijn de kernwoorden. Dat betekent dat er niet veel zal veranderen, en dat we geen al te hoge verwachtingen hoeven te koesteren van de Nederlandse opstelling tegenover Moskou.

Nederland kiest voor een beetje druk op het Kremlin – vanwege de Krim, Oekraïne, de vergiftigingszaken rond Sergej Skripal en Alexander Navalny, maar in het bijzonder vanwege de Russische betrokkenheid bij het neerhalen van vlucht MH17. Maar tegelijk wil het kabinet ‘blijven praten’.

Praten met gewone Russen, streng voor Russische regering

Eigenlijk wil de Kamer vrijwel hetzelfde, maar dan van beide nog iets meer. In een motie vroegen PvdA, SP, GroenLinks en SGP het kabinet met een plan te komen hoe de dialoog kan worden geïntensiveerd.

Er moet meer worden gepraat met ‘gewone Russen’, vindt ook D66’er Sjoerd Sjoerdsma – die zijn verzoek om meer Russen een Nederlands visum te geven verwoordde alsof het om een inheemse stam uit het Amazonegebied ging. ‘Om hier onze vrijheden en gelijkheden op te snuiven, om hier kennis te maken met onze democratie en rechtsstaat, in de hoop dat dat besmettelijk is.’

Lees ook: Als vergiftiging Navalny einde is voor Nord Stream 2, is Trump blij

Tegelijk wil een Kamermeerderheid dat er juist méér druk komt op de Russische regering. Deze week nam de Tweede Kamer een motie aan die de regering oproept om te pleiten voor handhaving van de strenge EU-regels rond de Russische gaspijplijn Nord Stream 2.

Die regels houden onder meer in dat het productie- en het transportdeel van het project van elkaar gescheiden worden. Dat moet Europa minder afhankelijk maken van deze Russische gaspijp en daarmee van het Kremlin. Van beide zijden worden mooie woorden gebruikt om de argumenten kracht bij te zetten. Maar het rammelt allemaal wel.

Partijen als GroenLinks en D66 hebben zelf het aantal energiebronnen beperkt

Zo hebben de partijen die roepen dat Nederland niet afhankelijk moet worden van Russisch gas natuurlijk helemaal gelijk, al is het nogal een open deur. Wie is er nu wel voor dat Nederland voor zijn energievoorziening alleen terecht kan bij één ander land? In werkelijkheid hebben partijen als GroenLinks en D66  intussen zelf het aantal mogelijke energiebronnen flink beperkt.

Gaswinning in Groningen mag niet meer, en liefst moeten alle fossiele brandstoffen worden geweerd. Kolencentrales mogen ook niet meer – hoewel die in Nederland tot de allerschoonste behoren. Laat staan dat kernenergie voor deze partijen een serieuze optie is. Aangezien zonne- en windenergie nog ontoereikend zijn – als ze ooit al toereikend zullen worden – is Nederland voorlopig aangewezen op buitenlands gas. Maar dat mag dan niet uit Rusland komen. Tja.

‘Puur een commercieel project’

Tegelijk is de redenering van het kabinet ook niet erg zuiver. Vermoedelijk vanwege de betrokkenheid van Nederlandse bedrijven – Shell met name – bleef de regering lang herhalen dat het niets heeft te zeggen over Nord Stream 2. Het is, aldus Blok, puur een commercieel project en daar moet de politiek verre van blijven.

Niemand die dat gelooft natuurlijk. Wie zaken doet met Rusland, met Vladimir Poetin en met energiegigant Gazprom, doet aan politiek. In Rusland worden zulke zaken ook niet gescheiden. Zie bijvoorbeeld hoe Poetin gas gebruikte als middel om Oekraïne het mes op de keel te zetten.

Duitsland draait als het om Rusland gaat

Ollongren: politie doet onderzoek naar volgapparatuur in Russische auto

NOS 18.08.2020 De politie doet onderzoek naar de vondst van elektronische volgapparatuur in de auto van een Russische diplomaat. Dat zegt minister Ollongren van Binnenlandse Zaken, die vanwege het politieonderzoek niet op de kwestie wil reageren.

Gisteren riep het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken een gezant van Nederland op het matje vanwege de vondst. Het departement zei dat het plaatsen van spionage-apparatuur de toch al complexe relatie met Nederland niet ten goede komt.

Minister Ollongren zegt daarop dat we “een geschiedenis met Rusland” hebben, vanwege de ramp met de MH17. “Ik denk dat dit steeds meespeelt in de relatie die wij hebben met Rusland”.

Twee jaar geleden bracht de Nederlandse inlichtingendienst MIVD naar buiten dat de Russische geheime dienst een hackaanval wilde plegen op het kantoor van de OPCW, de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag.

De politie in Den Haag wil niets kwijt over het onderzoek. Ze wil ook niet zeggen of er door de Russische ambassade aangifte is gedaan.

BEKIJK OOK;

De Russische ambassade in Den Haag ANP

Ontdekte volgapparatuur: slordige spion of diplomatieke spierballen Rusland?

NOS 17.08.2020 Het is in menig actiefilm te zien; een spion die de opdracht krijgt een voertuig te tracken. Sluipend van schuilplek naar schuilplek bereikt hij de auto in kwestie. Een handlanger leidt intussen de chauffeur af door een vuurtje te vragen. En dan plakt hij een zwart kastje onder de auto: mission accomplished.

In spy HQ wordt een schakelaar omgezet en als de auto wegrijdt ziet de kijker een rood lampje knipperen, omdat… nou ja, omdat knipperende rode lampjes er nou eenmaal bij horen in een film.

Zo zal het in het echt vast niet gaan. Maar dat veiligheidsdiensten volgapparatuur op auto’s plaatsen is zeker. Rusland zei vandaag dat het zulke apparatuur heeft aangetroffen op de auto van een militair attaché in Nederland. Wat zou daar achter kunnen zitten?

Diplomatiek onschendbaar

In de Koude Oorlog was spionage door militair attachés schering en inslag, zegt Peter Wijninga van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. “Maar wij deden het andersom net zo goed.”

Militair attachés zijn verantwoordelijkheid voor het contact tussen de krijgsmachten van beide landen. Ook verzamelen ze informatie over het gastland die van belang kan zijn voor de strijdkrachten van het eigen land. Dat hoeft geen geheime informatie te zijn.

De attachés zijn onderdeel van het corps diplomatique en hebben daarom ook diplomatieke onschendbaarheid. Het is gebruikelijk militair attachés te hebben bij bondgenoten, maar ook bij landen waar niet per se veel militaire samenwerking mee is, zoals Rusland. Wijninga: “Die laatsten hebben normaal gesproken geen hele drukke functie.”

“Veel landen sturen spionnen ook gewoon onder officiële titels”, aldus Willemijn Aerdts, universiteit Leiden.

Als het al waar is dat de Nederlandse inlichtingendiensten de Russische militair attaché met een elektronische tracker hebben gevolgd, dan moet die iets gedaan hebben om op te vallen, zegt Wijninga: “Van militair attachés wordt altijd wel op een bepaalde manier bijgehouden waar ze zijn. Vaak door ze gewoon een bezoekje te brengen.”

Het kan zijn dat Nederland extra op z’n hoede is na 2018. Toen werden Russen in Den Haag betrapt op het moment dat ze de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) probeerden te hacken. Ze kwamen Nederland binnen op een toeristenvisum en werden vervoerd door ambassadepersoneel. Mogelijk heeft de huidige militair attaché iets vergelijkbaars gedaan.

Willemijn Aerdts, expert op het gebied van veiligheidsdiensten bij de Universiteit Leiden: “Ik kan me heel goed voorstellen dat Russische diplomaten na dat incident in de gaten gehouden worden. Veel landen sturen spionnen ook gewoon onder officiële titels. Dit is een militair attaché, maar het kan zijn dat die hier extra informatie probeert in te winnen.”

Dat de Nederlandse inlichtingendiensten daarom hun heil zochten in elektronische volgapparatuur kan Wijninga zich bijna niet voorstellen: “De woningen en auto’s van militair attachés worden regelmatig gescand, dus het zou hoe dan ook op een gegeven moment ontdekt worden.”

Pieter Cobelens, voormalig directeur van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD), zou zich er niet over verbazen als er wel een elektronische tracker is ingezet: “Dat er hulpmiddelen worden ingezet, daar sta ik niet van te kijken. Het is alleen pijnlijk als het naar buiten komt. Als dit echt zo is, is het wel behoorlijk knullig.”

Ook Willemijn Aerdts zegt dat trackers gemeengoed zijn: “Het komt alleen niet heel vaak op deze manier naar buiten.”

Gissen

Maar het is maar de vraag of het echt klopt, zegt Peter Wijninga: “Totdat Rusland met tastbaar bewijs komt, en dan bedoel ik meer dan een foto van een tracker, of Nederland met een verklaring, blijft het gissen wat er gebeurd is.”

Nog maar wat geïnformeerd giswerk dan. Volgens Aerdts en Wijninga kan er ook diplomatieke onenigheid aan dit nieuws ten grondslag liggen, na de in de kiem gesmoorde hackpoging van de OPCW in 2018. De MIVD bracht dat vrij gedetailleerd naar buiten. Niet bepaald gebruikelijk. Rusland heeft altijd ontkend, maar het leverde het land wel gezichtsverlies op.

Aerdts: “Het is best wel bijzonder dat als je hier anderhalf jaar geleden zelf naartoe gaat om in te breken bij een internationale organisatie je nu vrij hoog van de toren blaast over zoiets als dit.” Wijninga denkt dat deze bekendmaking van de Russen een vorm van wraak zou kunnen zijn voor het OPCW-incident; jullie betrappen ons, dan betrappen wij jullie: “Zo zouden ze kunnen zeggen: we betalen met gelijke munt terug.”

BEKIJK OOK;

Nederlandse ambassadeur in Rusland op matje geroepen om volgapparatuur

NU 17.08.2020 De Nederlandse ambassadeur in Moskou is maandag op het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken ontboden, omdat er volgapparatuur bij een Russische diplomaat in Nederland zou zijn aangetroffen, aldus een verklaring van het Russische ministerie.

De volgapparatuur zou zijn gevonden in de auto van een assistent van een Russische militair gezant in Nederland. Volgens Moskou is dat een schending van internationale verdragen omtrent diplomatie.

Waar en wanneer de volgapparatuur zou zijn aangetroffen, is niet bekendgemaakt.

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken kon tegenover NU.nl nog niet reageren op de beschuldiging. De Russische ambassade in Nederland geeft geen verdere details vrij en verwijst naar de verklaring van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken.

Het Russische ministerie roept Nederland op maatregelen te nemen en stelt dat dergelijke acties slecht zijn voor “de toch al moeilijke relatie” tussen Nederland en Rusland.

Lees meer over: Rusland  Buitenland 

Rusland ontbiedt Nederlandse diplomaat ’na vondst spionageapparaat’

Telegraaf 17.08.2020 Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zegt een gezant van Nederland op het matje te hebben geroepen. De aanleiding zou de vondst zijn van een spionage-apparaat in de auto van een Russische militaire attaché in Nederland.

Het ministerie roept Nederland op maatregelen te nemen om dergelijke incidenten in de toekomst te voorkomen. „Dergelijke onvriendschappelijke acties” komen de „toch al complexe relatie” met Nederland niet ten goede, aldus het departement.

Het is niet het eerste incident rond een Russische diplomaat in Nederland. De Nederlandse politie nam in 2013 de tweede man van de Russische ambassade Dmitri Borodin mee naar het bureau. Buren hadden geklaagd dat de diplomaat zich agressief gedroeg tegen zijn kinderen. Eerder had zijn vrouw al enkele auto’s geramd. Rusland pikte de aanhouding niet en Nederland bood excuses aan.

MH17

Ook het neerhalen van MH17 in 2014 heeft de relatie tussen Den Haag en Moskou onder druk gezet. De Boeing 777 werd onderweg van Schiphol naar Kuala Lumpur op 17 juli 2014 uit de lucht geschoten. Alle 298 mensen aan boord kwam om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Volgens internationaal onderzoek was de Buk-raket waarmee het vliegtuig is neergeschoten, afkomstig uit Rusland. Moskou zegt echter niet verantwoordelijk te zijn voor het drama. Nederland maakte vorige maand bekend Rusland voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) te dagen om zijn rol in het neerhalen van MH17.

BEKIJK MEER VAN; conflicten, oorlog en vrede overheid lucht- en ruimtevaartongeval/-incident rechtshandhaving Nederland

Russische ambassade in Den Haag ANP

Moskou: volgapparatuur gevonden in auto Russische diplomaat in Nederland

NOS 17.08.2020 In een auto van een Russische diplomaat in Nederland is apparatuur gevonden, waarmee de wagen kan worden gevolgd. Dat meldt het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken.

Volgens het ministerie is dat een schending van internationale verdragen. “Zulke onvriendelijke acties maken de toch al moeizame band tussen beide landen nog ingewikkelder”, staat in een verklaring.

Dominique Kuhling, de plaatsvervangend ambassadeur van Nederland in Moskou, is door het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken op het matje geroepen. “Zij kreeg te horen dat er onmiddellijk uitgebreide maatregelen moeten worden genomen om dergelijke incidenten te voorkomen”, schrijft het Russische ministerie.

Uit de verklaring wordt niet duidelijk of Moskou denkt dat Nederland zelf de apparatuur heeft geplaatst of dat de plaatsvervangend ambassadeur is ontboden omdat het incident in Nederland plaatsvond.

Rutte: geen commentaar

Premier Rutte wil nog niet veel kwijt over het nieuws. “Daar kan ik verder geen commentaar op geven, ik zag de berichten.” Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken zegt: “We hebben de berichten gezien en nu wordt onderzocht wat er aan de hand is.”

Volgens correspondent David Jan Godfroid is het heel moeilijk om in te schatten of de Russische beschuldigingen kloppen. “Ik twijfel er geen moment aan dat de Nederlandse inlichtingendiensten Russische diplomaten volgen – en zeker militair attachés. Maar of dat zover gaat dat er volgapparatuur in auto’s wordt geplaatst, dat kan ik niet beoordelen.”

Russische hackaanval in Den Haag

Twee jaar geleden bracht de Nederlandse militaire inlichtingendienst MIVD naar buiten dat de Russische geheime dienst een hackaanval wilde plegen op het kantoor van de OPCW, de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens in Den Haag. Volgens de MIVD werd de aanval gepleegd door vier Russische officieren, die met een diplomatiek paspoort naar Nederland waren gereisd.

De hackaanval kon volgens de MIVD worden verhinderd en de vier betrokken officieren werden dezelfde dag het land uit gezet. Rusland deed de beschuldigingen toen af als fantasieën.

BEKIJK OOK

In 2013 vierden Nederland en Rusland hun al vier eeuwen lange relatie met onder meer dit officiële diner in Amsterdam waarbij het voltallige kabinet Rutte aanschoof. Ook toen waren de betrekkingen al flink bekoeld door diverse akkefietjes. © Reuters

Opnieuw heibel tussen Nederland en Rusland: ‘Wraakoefening voor MH17

AD 17.08.2020 Opnieuw is er heibel tussen Nederland en Rusland: onze inlichtingendiensten zouden spionageapparatuur in een Russisch diplomatiek voertuig hebben geplaatst. Experts zien een wraakoefening voor MH17 en de mislukte Russische spionage bij de OPCW in Den Haag.

Het is de zoveelste deuk in de al jaren verstoorde betrekkingen tussen Rusland en ons land. In de dienstwagen van de assistent van de Russische militair-attaché in Nederland is volgapparatuur aangetroffen, maakte het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken vandaag bekend. De Russen zijn woedend en hebben plaatsvervangend ambassadeur Dominique Kuhling op het matje geroepen.

Lees ook;

Lees meer

In 2013 vierden Nederland en Rusland hun al vier eeuwen lange relatie met onder meer dit officiële diner in Amsterdam waarbij het voltallige kabinet Rutte aanschoof. Ook toen waren de betrekkingen al flink bekoeld door diverse akkefietjes.

Lees meer

Als de beschuldigingen kloppen is vooral sprake van selectieve verontwaardiging, zegt Ben de Jong, kenner van de Russische inlichtingendiensten. ,,Elke veiligheidsdienst probeert dit bij vijandige inlichtingendiensten, het is volstrekt normaal. De Russen doen dit in Moskou evengoed.”

Hoogleraar Inlichtingenstudies Paul Abels betwijfelt of de AIVD en/of MIVD inderdaad hebben gespioneerd. ,,Het zou net zo goed een set-up van de Russen kunnen zijn om Nederland zwart te maken. De spionagewereld is een schijnwereld, waar niets is wat het lijkt.”

Geen sinecure

Dit zou ook een set-up kunnen zijn van de Russen om Nederland zwart te maken, aldus Paul Abels, hoogleraar inlichtingenstudies.

De aangetroffen apparatuur betreft volgens Moskou traceerapparatuur. Daarmee kunnen Nederlandse veiligheidsdiensten nagaan welke ontmoetingen de Russische militaire attaché heeft. Het plaatsen van dergelijke elektronica is echter bepaald geen sinecure, stelt De Jong. ,,De Russen weten dat de kentekens van hun diplomatieke voertuigen bij de AIVD bekend zijn en parkeren die echt niet op een willekeurige hoek van de straat.”

Mocht een auto onverhoopt defect raken dan zal deze zo mogelijk op het ambassadeterrein door een eigen monteur gerepareerd worden. ,,En als er toch een garagebezoek vereist is, willen ze er met hun neus bovenop zitten.” Sowieso zullen inlichtingendiensten hun eigen diplomatieke auto’s regelmatig binnenstebuiten keren om eventuele spionageapparatuur op te sporen.

De MIVD verijdelde in 2018 een cyberaanval van Russische spionnen op de OPCW. Nederland organiseerde in april vervolgens een persconferentie om de zaak wereldwijd bekend te maken.

De MIVD verijdelde in 2018 een cyberaanval van Russische spionnen op de OPCW. Nederland organiseerde in april vervolgens een persconferentie om de zaak wereldwijd bekend te maken. © ANP

Al met al is het vrijwel ondoenlijk om apparatuur ongezien te installeren, stelt kenner van de Russische inlichtingendiensten De Jong. Het gemakkelijkst lijkt nog het plaatsten van een gps-tracker onderop de auto. ,,Zoiets is snel te doen, de technologie is ook al decennia oud.”

MH17

Dit besluit is op hoog niveau genomen, door Poetin of de Russische veilig­heids­raad, aldus Ben de Jong, kenner Russische inlichtingendiensten.

Waar of niet, de vraag rijst waarom Rusland de spionagezaak zo hoog opspeelt. Normaliter worden dergelijke affaires diplomatiek in alle stilte opgelost. Experts Abels en De Jong hebben een vermoeden. ,,Met weinig westerse landen is de relatie momenteel zo beroerd als met Nederland”, zeggen beiden. ,,Dat Nederland al jarenlang stelt dat Rusland achter de crash van MH17 zit, is tegen het zere been van Moskou.” Zo besloot het kabinet begin juli nog Rusland voor het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) te dagen.

De Jong gaat er vanuit dat Rusland belang heeft bij publiciteit. ,,Rusland probeert in zijn betrekkingen met het Westen momenteel overal stennis te schoppen.”

De beschuldigingen kunnen volgens hoogleraar inlichtingenstudies Abels verder een wraakoefening zijn voor hoe Nederland Rusland te kijk zette na de mislukte spionagepoging bij de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag in 2018. Russische spionnen probeerden de systemen te hacken, maar werden op heterdaad betrapt door de MIVD. ,,Nederland organiseerde vervolgens een persconferentie om de zaak wereldkundig te maken.”

Het besluit om er een diplomatieke rel van te maken is op hoog niveau genomen, denken Abels en De Jong. Minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov bezit niet het statuur om dit alleen te doen, de machtsstructuren zijn veel hiërarchischer dan in Nederland. ,,Het is zeker langs Vladimir Poetin zelf of de Russische veiligheidsraad gegaan.”

Moet Nederland nu diep door het stof en nederig excuses maken? Geenszins, stelt De Jong: ,,Als je ziet wat de Russen ons de afgelopen jaren allemaal geflikt hebben zou ik dat zeker niet doen”, wijst hij op de vele affaires die in 2012 startten met de arrestatie van Russische spion Raymond P, die als ambtenaar op het ministerie van Buitenlandse Zaken jarenlang honderden gevoelige documenten doorspeelde aan de Russen.

‘Glashard ontkennen’

Volgens hoogleraar inlichtingendiensten Abels is glashard ontkennen altijd het devies, of de beschuldigingen nu waar zijn of niet. Hoe je dat doet liet Rusland zien na de verijdelde spionagezaak bij de OPCW. Daar klopte niets van, de beschuldigingen van Nederland en het Westen getuigden van een ‘levendige fantasie’ en waren een ‘absurditeit’, stelde het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken in 2018.

‘Spionage-apparaat gevonden in auto Russische diplomaat in Nederland’

AD 17.08.2020 Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zegt een spionage-apparaat te hebben gevonden in de auto van een Russische militair attaché – een militair met een diplomatieke missie – in Nederland. Dominique Kuhling, de plaatsvervangend ambassadeur van Nederland, is door Moskou op het matje geroepen.

Volgens de Russen gaat het om volgapparatuur, waarmee de gangen van het diplomatieke voertuig kunnen worden gevolgd. ,,Dergelijke onvriendschappelijke acties komen de toch al complexe relatie met Nederland niet ten goede”, kreeg plaatsvervangend ambassadeur Kuhling te verstaan.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Het ministerie van Buitenlandse Zaken vertelde haar dat het noodzakelijk is ,,om onmiddellijk uitgebreide maatregelen te nemen om dergelijke incidenten te voorkomen, die in strijd zijn met de bepalingen van het Verdrag van Wenen inzake diplomatiek verkeer.”

Premier Rutte wil in een eerste reactie niet veel kwijt, meldt de NOS. ,,Daar kan ik verder geen commentaar op geven, ik zag de berichten.” Ook Buitenlandse Zaken kan vlak na de bekendmaking van het nieuws nog niks zeggen over de beschuldigingen.

Gevoelig

De relatie tussen Nederland en Rusland is de laatste jaren niet best. Vorig jaar werd een Ruslandstrategie opgezet door minister van Buitenlandse zaken Stef Blok maar ook daarin staat dat het allemaal stroef loopt met Moskou.

De reeks affaires startte in 2012 met de arrestatie van spion Raymond Valentino P die als ambtenaar op het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag jarenlang honderden gevoelige documenten doorspeelde aan de Russen. Hij werd veroordeeld tot acht jaar gevangenisstraf.

Een jaar later volgde de nieuwste rel toen Nederlandse agenten Dmitri Borodin, de tweede man van de Russische ambassade, aanhielden. Buren hadden geklaagd dat de diplomaat zich agressief gedroeg tegen zijn kinderen. Eerder had zijn vrouw al enkele auto’s geramd. Rusland pikte de aanhouding niet en Nederland bood excuses aan.

In datzelfde jaar werd een Nederlandse diplomaat mishandeld in zijn woning in Moskou. De destijds tweede man van de Nederlandse ambassade in Moskou, Onno Elderenbosch, werd in oktober 2013 in zijn huis in elkaar geslagen door twee mannen. De mishandeling werd door sommigen gezien als een wraakactie voor de arrestatie van Borodin.

Twee jaar geleden meldde de Nederlandse Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) een operatie van de Russen te hebben verijdeld tegen de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW). Nederland sloeg toen publiekelijk terug door de namen van de vier spionnen te noemen en hun gezichten te tonen.

MH17

Voor Nederland blijft het neerhalen van MH17 nog steeds een zeer gevoelig punt. Rusland weigert mee te werken aan het onderzoek naar het neerschieten van het passagierstoestel. Volgens het Nederlandse Openbare Ministerie zouden daar ook hoge figuren in het Kremlin bij betrokken zijn.

Verder zijn er vanuit de EU spanningen met Moskou over de Russische agressie tegen Oekraïne, de bombardementen in Syrië ter ondersteuning van president Assad en verschillende aanslagen op naar Europa gevluchte dissidenten. Samen met China en Noord-Korea behoort Rusland tot de kampioenen van de digitale spionage.

Nederland heeft sinds 2014 geen minister meer op handelsmissie naar Rusland gestuurd en lijkt ook niet van plan dat te doen.

augustus 17, 2020 Posted by | aivd, mh17, MH17-proces, MH17-ramp, MH17-tribunaal, Oekraïne, Poetin, politiek, rechtzaak, Rusland, russische geheime dienst, Sergej Skripal, volgapparatuur | , , , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor De spanningen op weg naar een nieuwe Koude Oorlog lopen weer op !!!