Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

De nog Langere arm van Erdogan vanuit Turkije – deel 20 – de vrije val van de Turkse lira en meer

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is lange%2Barm%2BOsman%2BKavala%2B%25284%2529.jpg

Demonstratie in Istanbul tegen economisch beleid Erdogan

In Istanbul hebben volgens organiserende vakbonden duizenden mensen meegedaan aan een demonstratie tegen het economisch beleid van president Erdogan. Ze betoogden tegen de toenemende armoede en voor verhoging van het minimumloon.

De Turkse economie zit in zwaar weer. De Turkse lira verloor sinds het begin van dit jaar 43 procent van zijn waarde ten opzichte van de Amerikaanse dollar. In Istanbul is het leven volgens het stadsbestuur in een jaar 50 procent duurder geworden.

In de hoofdstad Ankara was ook een demonstratie aangekondigd, maar zover kwam het niet. De gouverneur had een verbod uitgevaardigd. Zeker negentig studenten werden opgepakt voordat zij hun protest konden beginnen.

President Erdogan wordt verantwoordelijk gehouden voor de inflatie van meer dan 20 procent. Hij eiste afgelopen zomer dat de rente zou dalen, omdat een hoge rente inflatie in de hand zou werken. Veel economen denken dat hij de inflatie juist aanwakkert.

Turkije zucht onder een enorme geldontwaarding.

Veel Turken weten wel wie er schuldig is: president Erdogan. ,,Alle markten zijn instabiel’’, zeggen economen. De gewone Turk op straat ziet dat zijn geliefde broodje simit bijna iedere dag duurder wordt.

In de kleine levensmiddelenwinkel van Birol Seker staat de tv aan. Op het nieuws hoort hij de Turkse president Erdogan voor de zoveelste keer een speech geven over de economie. De ondernemer in het Istanboelse district Kartal zucht. ,,Hij doet alsof er geen problemen zijn. Maar na elke speech die hij geeft, is ons geld minder waard.’’ 

De Turkse munt heeft dit jaar al 45 procent van zijn waarde verloren; de helft van dat verlies was begin vorige week, na uitspraken van de Turkse president Erdogan om de rente laag te houden. Voor de Turken betekent de inflatie dat boodschappen en andere eerste levensbehoeften duurder worden – en die stijging gaat steeds sneller.

President Erdogan wil de rente laag houden om de economie te stimuleren. Zo kunnen bedrijven goedkoop lenen en blijven investeren. Een lage lira kan de export stimuleren omdat Turkse producten goedkoper worden, zo redeneert de president. De Turkse economie is voor een groot deel afhankelijk van buitenlands kapitaal.

Veel economen noemen Erdogans aanpak zeer onconventioneel, een gevaarlijk experiment zelfs. Om prijsstijgingen tegen te gaan zijn renteverhogingen volgens hen juist nodig.

Correspondent Mitra Nazar over de val van de lira

President Erdogan vraagt mensen om hem te vertrouwen en geduld te hebben. Turkije gaat hier beter uit komen, is de boodschap. Dat de lira keldert, is de schuld van buitenlandse valutahandelaren, zegt hij. Eerder had hij het over een internationale rentelobby die probeert Turkije kapot te maken. Met andere woorden: de schuld ligt in het buitenland.

Hoewel iedereen het erover eens is dat het leven met de dag zwaarder wordt, zijn er twee uiterste reacties. Tegenstanders van Erdogan zien dit als een bevestiging van economisch wanbeleid dat ze al jaren zien. Men ziet het als gevolg van het autoritaire leiderschap van Erdogan. Dat er een klimaat is ontstaan waarin niemand hem meer durft tegen te spreken. Er is veel boosheid, ook bij mensen die zich anders politiek niet zo snel zouden uitspreken. Dit gaat over geld, en het raakt iedereen.

Trouwe supporters van Erdogan vertrouwen erop dat het beter wordt en dat de president een plan heeft. Daar is de gedachte dat er ups en downs zijn, en dat men nu even door de zure appel heen moet bijten. Men wijst vaak naar andere landen, waar de inflatie ook hoog is. Toen in Engeland problemen waren met de toevoer van benzine, werd hier op de staatstelevisie gezegd dat het daar veel erger is. De vraag is natuurlijk wel hoe lang die mensen nog rustig blijven afwachten, terwijl hun salaris en spaargeld met de dag verder verdampt.

Vorige week stonden veel Turken in de rij bij benzinestations vanwege de stijgende brandstofprijzen. Ook waren er kleine protesten tegen de regering. Dat is vrij uniek; sinds de Gezi-protesten in 2013 zijn Turken niet meer echt de straat opgegaan.

Het gaat al langer bergafwaarts met de Turkse lira, maar vorige week maakte de munt een ongekende vrije val. In één dag verloor de lira 10 procent van z’n waarde. De aanleiding was een toespraak van Erdogan, waarin hij zijn controversiële visie op de economie verdedigde. Hij vindt dat de rente laag moet blijven, zodat er meer kan worden geïnvesteerd en de export kan groeien. De inflatie komt dan vanzelf onder controle, meent de Turkse president. 

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is lange%2Barm%2Beconomie.jpg

Ik denk dat hij best weet dat we de verkeerde kant opgaan, aldus Veysel Ulusoy, econoom

Economische theorie

Dit druist in tegen de gangbare economische theorie dat de rente juist omhoog moet, wil je inflatie binnen de perken houden. Erdogan gaat nog verder. Hij zegt dat Turkije de strijd aangaat met  valutahandelaren, die hij de schuld geeft van de scherpe devaluatie van de lira. Hij wil een nieuw economisch systeem, en noemt wat hij doet een ‘oorlog voor economische onafhankelijkheid’.

Volgens econoom Veysel Ulusoy speelt president Erdogan een gevaarlijk spel. ,,Alles is ondersteboven’’, zegt hij. ,,Alle markten zijn instabiel, puur omdat we worden blootgesteld aan een experiment van één persoon die niet geïnteresseerd lijkt in economische beginselen.’’ De economen in het land zien het met lede ogen aan. ,,Ik denk dat hij best weet dat we de verkeerde kant opgaan. Maar niemand mag en kan hem tot rede brengen.’’

Lees: Een stukje kip werd vorig jaar 86 procent duurder: inflatie teistert Turkije NU 05.01.2022

Voor veel mensen in Turkije is de prijs van een ‘simit’ de graadmeter voor de inflatie. Simit is een populair broodje in de vorm van een bagel, te koop in kraampjes op elke hoek van de straat. Tot gisteren kostte het broodje 2,5 lira. Nu 3,5 lira. Een prijsstijging van maar liefst 40 procent. ,,Simit kan ik al heel lang niet meer betalen’’, zegt Latif Ozturk, seizoenswerker in de landbouw en vader van twee jonge kinderen. ,,We werken lange dagen, maar kunnen niet eens een bak yoghurt kopen.’’

Voor veel mensen in Turkije is de prijs van een ‘Simit’ de graadmeter voor de inflatie. Simit is een populair broodje in de vorm van een bagel, te koop in kraampjes op elke hoek van de straat.
Voor veel mensen in Turkije is de prijs van een ‘Simit’ de graadmeter voor de inflatie. Simit is een populair broodje in de vorm van een bagel, te koop in kraampjes op elke hoek van de straat. © Mitra Nazar

Ozturk staat op straat bij de buurtsuper in Sultanbeli, een wijk in Istanboel waar van oudsher een meerderheid op de AKP stemt. Erdogans partij zorgde twintig jaar geleden voor verharde wegen en betere woningen in de armoedige buurt. Maar op straat wordt nu hardop geklaagd over het economische beleid van de president. ,,Ik heb al die jaren op hem gestemd’’, zegt Ozturk. ,,Maar nu heb ik spijt.’’

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is AVvXsEgLxdTwGfQxGpJxnY-lEpC16pdAc2XVHSyTHCjEV5yooCUiLveMWf8j29lNM5S8DrUEER7bCdFyRKHN7N8NzpHFfno5bS7YfAgxBH-4e2uUZ2Aoc-MRC287S9LfQ-p_C7L-YtjgfeebRtHHhUHlpK2tsGNA1uv-ZNK93wZwGeoWilSM0dlR_A=s320

De gepensioneerde Ahmet komt erbij staan. ,,Mijn pensioen is 2500 lira. Een paar jaar geleden was dat omgerekend 450 dollar. Nu is het 190 dollar. Snap je wat ik bedoel? Zelfs brood is nu te duur voor me.’’

Wie zijn brood niet meer kan betalen kan terecht bij de gemeente Istanboel. In stalletjes in de wijken wordt gesubsidieerd brood verkocht, voor 1,25 lira. Dat is bijna de helft minder dan bij de bakker. Het wordt gebakken in een broodfabriek van de gemeente. Volgens woordvoerder Mustafa Irkilmez is de productie de afgelopen maand met 25 procent gestegen. Normaal gesproken bedienen ze alleen de allerlaagste inkomens, maar nu groeit de vraag ook in de middenklasse, zegt hij. ,,Soms staan er rijen mensen. Dit is een abnormale toename.’’

Birol Seker van de levensmiddelenwinkel ziet zijn klanten elk dubbeltje omdraaien, en laat mensen hun  boodschappen opschrijven.
Birol Seker van de levensmiddelenwinkel ziet zijn klanten elk dubbeltje omdraaien, en laat mensen hun boodschappen opschrijven. © Mitra Nazar

Schuld 

Erdogan belooft de Turkse burgers dat het beter wordt. Tijdens de vorige economische crisis, in 2018, werd de schuld neergelegd bij het buitenland. Een internationale rentelobby zou er toen op uit zijn geweest om de Turkse economie kapot te maken. Het weerklinkt nog steeds bij een deel van Erdogans achterban. Zoals bij Zakir Akgoz, een vishandelaar uit Sultanbeli, die de kritiek op Erdogans economische beleid schandalig vindt. ,,We moeten kijken naar de goede dingen die hij voor dit land heeft gedaan. Ik vertrouw de regering, ik geloof dat het snel beter wordt.’’ 

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is AVvXsEgqoRcJ8hHX5-DbRBhzX0LzkhB0MpLQRa2ALPG6FxPY4dRvrbdkv6E05vU8XlLH3dVWT8Wu2Jkqg9jKJOqovlrylxqVwZQgNap6Ls_J0FWCe1nq5KYGsd4WZTzE9wtuQgHIegJGBD4XrXpu1xYX2M7ip7KiGt3mXLIOw7RdqNQrzljq3JrobA=s320

Econoom Ulusoy denkt dat de steun voor Erdogan de komende maanden flink zal afnemen, als er niets verandert in het beleid. ,,Simpelweg omdat de keuken in brand staat, en iedereen weet hoe snel het vuur door het hele huis kan gaan.’’

Birol Seker van de levensmiddelenwinkel ziet zijn klanten elk dubbeltje omdraaien, en laat mensen hun boodschappen opschrijven. ,,Ik heb nu zeventig mensen die een schuld hebben openstaan. Ik doe dit om mensen te helpen, ik wou dat de staat dat deed. Het is bijna niet vol te houden. Ik moet zelf ook de huur betalen, maar ik kan de deur toch niet dichtgooien voor die mensen?’’

Wisseling van de wacht

De Turkse president Erdogan heeft vandaag een nieuwe minister van Financiën aangesteld. De nieuwe minister is Nureddin Nebati, die vice-minister van Financiën was. Diens voorganger Lutfi Elvan heeft zijn functie na een jaar neergelegd.

Het vertrek van Elvan is bekendgemaakt in de Staatscourant van Turkije. Een reden werd niet genoemd.

Elvan legt zijn functie neer op het moment dat de Turkse lira in een vrije val is geraakt vanwege zorgen over het economisch beleid van de regering. Erdogan wil de rente laag houden omdat hij erin gelooft dat een hoge rente leidt tot hoge inflatie.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is lange%2Barm%2Beconomie%2B%25282%2529.jpg

De Turkse munt heeft sinds het begin van het jaar ongeveer 40 procent van zijn waarde verloren. Erdogan blijft erop hameren dat hoge rentetarieven leiden tot inflatie, in tegenstelling tot conventionele economische ideeën. De president heeft al aangekondigd dat hij niet van koers verandert en doorgaat met renteverlagingen.

Laatste vier presidenten van de Turkse centrale bank

  • Murat Çentinkaya: 19 april 2016 – 5 juli 2019
  • Murat Uysal: 6 juli 2019 – 7 november 2020
  • Naci Agbal: 7 november 2020 – 20 maart 2021
  • Sahap Kavcioglu: 20 maart 2021 – nu

Laatste drie ministers van Financiën van Turkije

  • Berat Albayrak 10 July 2018 – 9 November 2020
  • Lutfi Elvan 9 November 2020 -2 December 2021
  • Nureddin Nebati 2 December 2021 – nu

Erdogan heeft sinds 2019 drie centrale bankpresidenten ontslagen vanwege meningsverschillen over de rentetarieven. Lutfi Elvan had eind vorig jaar zelf Berat Albayrak vervangen, de schoonzoon van Erdogan. Albayrak zei dat hij zijn functie neerlegde om gezondheidsredenen en omdat hij meer tijd wil besteden aan zijn gezin.

“Moge God het gemakkelijk maken, niet moeilijk. Mijn God, help de dingen tot een goed einde te brengen. Geef ons de waarheid in ons werk, maak ons succesvol”, schreef Nebati op Twitter na zijn benoeming.

“Moge mijn God mij het vermogen schenken om de plicht van het ministerie van Financiën uit te voeren die onze president mij waardig acht, en het vertrouwen waardig te zijn dat hij in ons heeft getoond.”. Nebati, 57, heeft een doctoraat in politieke wetenschappen en openbaar bestuur.

en ook:

Lees: Turkey wordt Türkiye: waarom hebben landen in buitenland een andere naam? RTL 22.01.2022

Lees: Turkey wordt Türkiye: waarom hebben landen in buitenland een andere naam? MSN 22.01.2022

Lees: Erdogan wil naam van Turkije wijzigen om verwarring met kalkoen te voorkomen MSN 21.01.2022

Lees: Erdogan wil naam van Turkije wijzigen om verwarring met kalkoen te voorkomen NU 21.01.2022

Lees: Erdogan: Turkey is niet hetzelfde als kalkoen, de nieuwe naam is Türkiye RTL 21.01.2022

Ook:

Lees: Turkse zangeres Sezen Aksu onder vuur vanwege tekst over Adam en Eva NPO 25.01.2022

Lees: sezen aksu adam eva – Search (bing.com)

Verder ook:

Lees: Turkse influencer krijgt voorwaardelijke celstraf na bezoek seksmuseum Amsterdam Telegraaf 23.12.2021

Lees: Voorwaardelijke cel Turkse influencer om ‘verheerlijken seksspeeltjes’ Amsterdam NOS 23.12.2021

Lees: Wel straf maar geen cel voor Turkse influencer na bezoek aan seksmuseum Amsterdam AD 23.12.2021

Meer:

Lees: Turkse politie: bom ontdekt bij bijeenkomst Erdogan Telegraaf 04.12.2021

Lees: Turkse politie: bom ontdekt bij bijeenkomst Erdogan MSN 04.12.2021

Lees: Bom onder auto van Turkse agent die bij toespraak Erdogan zou zijn AD 04.12.2021

Lees: Turkse politie ontdekt bom voorafgaand aan bijeenkomst Erdogan MSN 04.12.2021

Lees: Turkse politie ontdekt bom voorafgaand aan bijeenkomst Erdogan RTL 04.12.2021

en ook:

Lees: Turkije houdt zakenman Kavala vast ondanks ultimatum van Raad van Europa NU 20.01.2022

Lees: Turkije houdt zakenman Kavala vast ondanks ultimatum van Raad van Europa MSN 20.01.2022

Lees: Turkse dissident Osman Kavala moet langer in de cel blijven NOS 17.01.2022

Lees: Turkse rechter spreekt Duitse journaliste Mesale Tolu vrij van terrorisme NU 17.01.2022

Lees: Turkse rechter spreekt Duitse journaliste Mesale Tolu vrij van terrorisme MSN 17.01.2022

Lees: Erdogan erkent uitspraak Europese Hof Kavala en Demirtas niet MSN 08.12.2021

Lees: Raad van Europa voert druk op Turkije op voor vrijlating Osman Kavala  NOS 03.12.2021

Lees:  Raad van Europa begint procedure tegen Turkije wegens vasthouden filantroop Kavala AD 03.12.2021

Nog meer:

Lees: Turkse toezichthouder dient klacht in tegen oud-topman centrale bank NU 27.12.2021

Lees;  Erdogan benoemt fan omstreden beleid als opvolger van ontslagen minister RTL 02.12.2021

Lees: Erdogan stelt opnieuw nieuwe minister van Financiën aan terwijl lira blijft dalen NOS 02.12.2021

lees: Turkse minister van Financiën en schoonzoon Erdogan treedt terug NOS 08.11.2021

meer:

Lees: Nutella-tekort dreigt door hazelnotencrisis: ‘Je kunt de potten maar beter gaan hamsteren’ AD 22.12.2021

Lees: Hoe de Turkse president Erdogan bijdraagt aan een dreigend tekort aan Nutella MSN 21.12.2021

Lees: Hoe de Turkse president Erdogan bijdraagt aan een dreigend Nutella-tekort (businessinsider.nl) 21.12.2021

meer:

Lees: Turkse minister van Financiën verwacht dat inflatie verder oploopt NU 23.01.2022

Lees: Turkse minister van Financiën verwacht dat inflatie verder oploopt MSN 23.01.2022

Lees: Turkse minister verwacht dat inflatie piekt op 40 procent MSN 23.01.2022

Lees: Turkse minister: inflatie voor verkiezingen onder de 10 procent MSN 15.10.2022

Lees: Erdogan: hoge Turkse inflatie komt niet overeen met realiteit MSN 12.01.2022

Lees: Torenhoge inflatie in Turkije, wat is daar aan de hand? – EW  06.01.2022

Lees: Turkse inflatie piekt op hoogste niveau sinds 2002 MSN 03.01.2022

Lees: Turkse inflatie piekt op hoogste niveau sinds 2002 NU 03.01.2022

Lees: Turkse inflatie knalt omhoog naar 36% MSN 03.01.2022

Lees: Turkse inflatie als een raket omhoog: 36 procent op jaarbasis RTL 03.01.2022

Lees: Erdogan roept Turken op spaargeld in lira aan te houden MSN 31.12.2021

Lees: Erdogan adviseert Turken spaargeld in lira’s aan te houden NU 31.12.2021

Lees: Turkse lira levert weer flink aan waarde in na eerdere opleving MSN 27.12.2021

Lees: De Turkse lira is islamitisch geworden RTL 24.12.2021

Lees: Beste week ooit voor Turkse lira na ingreep van Erdogan NU 24.12.2021

Lees: Beste week ooit voor Turkse lira na ingreep van Erdogan MSN 24.12.2021

Lees: Koers Turkse lira veert op na toezegging Erdogan over spaargeld NOS 21.12.2021

Lees: Turkse lira krabbelt op: Erdogan komt met eigenzinnige maatregelen om munt te steunen MSN 21.12.2021

Lees: Turkse lira schiet omhoog door onorthodox reddingsplan, maar voor hoe lang? RTL 21.12.2021

Lees: Turkse lira schiet omhoog door onorthodox reddingsplan, maar voor hoe lang? MSN 21.12.2021

Lees: Turkse lira geeft krachtig herstel positief vervolg MSN 21.12.2021

Lees: Nieuw dieptepunt voor Turkse lira, Turken zien hun geld verdampen NOS 20.12.2021

Lees: Lira verder omlaag na islamverwijzing Erdogan over lage rentes MSN 20.12.2021

Lees: Nieuw dieptepunt lira na verwijzing Erdogan: ’Rente verlagen is islamitisch voorschrift’ MSN 20.12.2021

Lees: Grootste Turkse bedrijvenlobby wil af van lagerentebeleid Erdogan MSN 18.12.2021

Lees: Grootste Turkse bedrijvenlobby wil af van lagerentebeleid Erdogan NU 18.12.2021

Lees: Turkse lira daalt opnieuw hard, ook Turkse beurs keldert RTL 17.12.2021

Lees: Turkse lira zakt verder in waarde naar 16 lira per euro (businessinsider.nl) 13.12.2021

Lees: Turkse lira zakt verder naar 16 lira per euro – verdere druk door verwachte renteverlaging MSN 13.12.2021

Lees: Turkse lira op nieuw dieptepunt door vrees verdere renteverlaging  MSN 13.12.2021

Lees: Turkse lira maakt nieuwe duikvlucht in afwachting van rentestap NU 13.12.2021

Lees: Turkse lira maakt nieuwe duikvlucht in afwachting van rentestap MSN 13.12.2021

Lees: Demonstratie in Istanbul tegen economisch beleid Erdogan NOS 12.12.2021

Lees: Val van lira maakt ratingbureau somberder over toekomst Turkije MSN 11.12.2021

Lees: Val van lira maakt ratingbureau somberder over toekomst Turkije (businessinsider.nl) 11.12.2021

Lees: Erdogan hoopt dat Turkse lira snel stabiliseert na vrije val van de munt MSN 05.12.2021

Lees: Erdogan hoopt dat Turkse lira snel stabiliseert na vrije val van de munt NU 04.12.2021

Lees: Erdogan hoopt dat Turkse lira snel stabiliseert na vrije val van de munt MSN 04.12.2021

Lees: Inflatie in Turkije naar 21 procent door onorthodox beleid van Erdogan NU 03.12.2021

Lees: Gierende inflatie in Turkije: ‘Elke week wordt er wel iets duurder’ NOS 03.12.2021

Lees: Inflatie in Turkije naar 21 procent door onorthodox beleid van Erdogan MSN 03.12.2021

Lees: Prijzen in Turkije stijgen nog sneller dan verwacht MSN 03.12.2021

Lees: Turkse munt daalt naar dieptepunt, centrale bank grijpt in RTL 01.12.2021

Lees: Turkije gebukt onder geldzorgen: ‘Mijn pensioen was 450 dollar waard, nu nog maar 190′ AD 02.12.2021

Zie ook: Terugblik: De mislukte staatsgreep in Turkije

zie meer: coup turkije – YouTube

Zie ook: De Denktank uit Turkije ook in Nederland !!!??? – deel 2

zie ook: De Denktank uit Turkije ook in Nederland !!!??? – deel 1

zie ook: Turkse Spionnen in Den Haag ?? – de nasleep

zie ook: Turkse Spionnen in Den Haag ??

Zie ook: De nog Langere arm van Erdogan vanuit Turkije – deel 19

Zie ook: De nog Langere arm van Erdogan vanuit Turkije – deel 18 – terugblik Coup Turkije 15 juli 2016

Zie: De nog Langere arm van Erdogan vanuit Turkije – deel 17

Zie: De nog Langere arm van Erdogan vanuit Turkije – deel 16 – versus terreur

Zie ook: De nog veel langere arm van Erdogan in Europa en verder !! – deel 15

Zie dan ook: De nog veel langere arm van Erdogan in Europa en verder !! – deel 14

Zie verder ook: De nog veel langere arm van Erdogan in IS-gebied, Syrië, Irak en verder !! – deel 13 – de nasleep

Zie ook nog: De nog veel langere arm van Erdogan in IS-gebied, Syrië, Irak en verder !! – deel 12 – de nasleep

Zie ook: De nog veel langere arm van Erdogan en verder nog meer !! – deel 11

Zie ook: De nog veel langere arm van Erdogan en weer verder !! – deel 10

zie ook: De nog langere arm van Erdogan en weer verder !! – deel 9

zie ook: De Langere arm van Erdogan en weer verder !! – deel 8

zie ook: De Langere arm van Erdogan en weer verder !! – deel 7

zie ook: De Lange arm van Erdogan en weer verder !! – deel 6

zie ook: De Lange arm van Erdogan in Rotterdam en weer verder !! – deel 5

zie ook: De Lange arm van Erdogan in Rotterdam en weer verder !! – deel 4

zie ook: De Lange arm van Erdogan in Rotterdam en verder !! – deel 3

zie ook: De Lange arm van Erdogan in Rotterdam en verder !! – deel 2

zie ook: De Lange arm van Erdogan in Rotterdam en verder !! – deel 1

december 2, 2021 Posted by | Erdogan, turkije, Uncategorized | Reacties uitgeschakeld voor De nog Langere arm van Erdogan vanuit Turkije – deel 20 – de vrije val van de Turkse lira en meer