Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

CDA nog steeds in de steigers – deel 8 – partijbestuur stapt op na kritisch verkiezingsrapport

Alweer een dieptepunt voor de CDA

Het CDA kan in de toekomst beter geen lijsttrekkersverkiezingen meer houden. De manier waarop bij de afgelopen verkiezingen de nummer 1 werd gekozen, leidde tot wantrouwen binnen de partij, wat de eenheid schaadde, schrijft een commissie onder leiding van oud-minister Spies die de tegenvallende verkiezingsuitslag van 17 maart 2012 onderzocht. Er was sprake van interne strijd en gebrek aan leiderschap, waardoor het CDA vooral van zichzelf verloren heeft.

“Lopende het proces van de lijsttrekkersverkiezingen ontstond een situatie, waarin wantrouwen de boventoon voerde”, staat in het rapport, dat vanmiddag werd aangeboden (.pdf) aan partijvoorzitter Van Rij. “Vanaf het begin af aan werden intenties van betrokkenen in twijfel getrokken en persoonlijke verhoudingen beschadigd.” De lijstrekker kreeg daardoor niet de steun die hij mocht verwachten, constateert Spies.

Landelijk bestuur stapt op

Na het lezen van het rapport besloot het landelijk partijbestuur zaterdagochtend 10.07.2021 op te stappen, liet interim-voorzitter Marnix van Rij weten. “Dit rapport maakt heel duidelijk dat het CDA deze keer van zichzelf heeft verloren.

Van Rij noemt de conclusies “pijnlijk maar helder”. Naar aanleiding van het rapport hebben bestuursleden van de partij hun ontslag ingediend, interim-voorzitter Marnix van Rij uitgezonderd. Eerder was voorzitter Ploum al opgestapt.

‘CDA heeft de verkiezingen van zichzelf verloren’

De commissie komt tot de conclusie “dat een lijsttrekkersverkiezing niet de voorkeur verdient”. Een voordracht die goedgekeurd wordt door de leden werkt waarschijnlijk beter.

De lijsttrekkersverkiezingen bij het CDA liepen door een haastige organisatie en technische problemen rommelig. Uiteindelijk won Hugo de Jonge nipt van Pieter Omtzigt. De Jonge trok zich later weer terug, waarop Wopke Hoekstra werd gekozen tot lijsttrekker. Hij had volgens de commissie eigenlijk te weinig tijd om helemaal klaar te zijn voor de verkiezingsstrijd.

‘Eigenbelang ging boven partijbelang’

“Het CDA heeft deze verkiezingen van zichzelf verloren”, schrijft de commissie. Er waren voldoende potentiële kiezers, maar dat potentieel is niet verzilverd. Bij de verkiezingen verloor de partij vier zetels.

Spies wijst daarbij naar de interne strijd in het CDA, waarbij er vaak “van respectvol met elkaar omgaan geen sprake was”. “Vanaf de lijsttrekkersverkiezingen in juli kreeg het eigenbelang van velen prioriteit boven het belang van het Team CDA”. Een deel van de partij accepteerde De Jonge niet als lijsttrekker, omdat er twijfel bleef over de uitslag van de ledenraadpleging. “De positie van de lijsttrekker is hierdoor ernstig ondermijnd.”

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is ddd97-cda.jpg

Crisisberaad | Geen enkele partij moet op één politicus varen
Boze leden CDA: de stal moet worden uitgemest (AD 31-7). Veel aanwezigen bij de bijeenkomst van Stichting Sociale Christendemocratie zien de terugkeer van Pieter Omtzigt als een oplossing. Dit is typisch het probleem waarmee veel politieke partijen te maken hebben: de partij ophangen aan één sterke persoonlijkheid. Als hij of zij wegvalt, zakt de partij in. Mijns inziens is het simpeler de partij als zodanig sterk te houden, met meer fractieleden zoals Omtzigt. Met dezelfde gedrevenheid en inzet. Die bij deelname aan het kabinet kritiek durven hebben in plaats van alleen als klapvee te functioneren. (Fred Saarloos, Hoogland.)

Hoekstra werd in december uiteindelijk aangewezen als lijsttrekker, maar bij die leiderschapswissel ontbrak het volgens Spies ook aan regie. Zo werd de verkiezingsslogan veranderd van ‘Zorg voor elkaar’ naar ‘Nu Doorpakken’. Daarin herkende veel leden zich niet, schrijft Spies. De slogan sloot niet aan bij het CDA-gedachtengoed.

Ook het feit dat veel CDA-prominenten eigen campagnes gingen voeren en boeken schreven, zoals minister Grapperhaus en Pieter Omtzigt, droeg niet bij aan de eenheid binnen de partij.

Politiek verslaggever Xander van der Wulp:

De commissie Spies houdt zich nogal op de vlakte, gezien de staat van de partij. Er dreigt een tweedeling nadat het populaire Kamerlid Omtzigt zich heeft afgesplitst. In het rapport staan desondanks veel algemeenheden. Het zal hooguit de onrust sussen, maar het lost op geen enkele wijze de bestaande problemen in het CDA op.

Volgens Spies zijn haar conclusies geen verwijt aan personen of groepen binnen het CDA. “We moeten een slag dieper dan het wijzen naar een groep of een of twee personen. Er zijn veel mensen die sorry tegen elkaar moeten zeggen. Als ik zou zeggen dat er sorry tegen Pieter Omtzigt gezegd moet worden, zou ik ook zeggen dat Pieter sorry tegen sommige mensen moet zeggen.”

Omtzigt is inmiddels opgestapt bij het CDA en wil als onafhankelijk Kamerlid verder. Hij vertrok nadat zijn bijdrage aan de commissie Spies, met felle kritiek, uitlekte. Zo schreef hij dat hem het lijsttrekkerschap zou zijn beloofd als De Jonge zich terug zou trekken. Spies heeft niet kunnen vaststellen dat hem daadwerkelijk die functie is beloofd.

Omtzigt suggereerde in zijn kritiek ook dat grote geldschieters invloed zouden hebben gehad op standpunten van het CDA, maar dat is volgens de commissie niet gebeurd.

“Als ik zou zeggen dat er sorry gezegd moet worden tegen Pieter Omtzigt, zou ik ook zeggen dat Pieter sorry tegen sommige mensen moet zeggen”, aldus Commissievoorzitter Spies.

Partijleider Hoekstra was vanmiddag niet aanwezig bij de presentatie van het rapport in Zeist. Hij is als demissionair minister van Financiën bij de G20-top in Venetië. Hij laat weten dat hij de conclusie van Spies deelt dat het CDA deze verkiezingen vooral van zichzelf verloren heeft. “We zullen weer als één team moeten opereren.”

Op 11 september 2021 houdt de partij een congres, waarbij een nieuw landelijk bestuur zal aantreden. Spies zei te hopen dat het congres een kantelpunt zal zijn. “Zodat we weer met elkaar aan de slag kunnen richting de gemeenteraadsverkiezingen 2022.”

Omtzigt was het bekendste Kamerlid van het CDA, nu zit hij oververmoeid thuis en is hij geen lid meer van de partij.

Lees: Oud-Kamerlid Van Dam mist ‘eigen verhaal’ CDA MSN 04.09.2021

lees: CDA in rep en roer maar Hoekstra houdt zich schuil RTL 20.07.2021

Lees: Kwestie-Omtzigt niet opgehelderd in rapport Spies Elsevier 12.07.2021

Zie: CDA nog steeds in de steigers – deel 7- versus de kwestie Pieter Omtzigt en Sywert van Lienden

Zie ook: Henk Bleker CDA stapt over naar FvD

Zie ook: CDA en het nieuwe “Zij aan Zij” versus Boeren, Burgers en Buitenlui !!!

Zie ook: CDA bestaat al weer 35 jaar en verder

zie ook: CDA en de nieuwe Koers vanaf 2012

zie ook: CDA nog steeds in de steigers – deel 6

zie ook: CDA nog steeds in de steigers – deel 5

zie ook: CDA nog steeds in de steigers – deel 4

zie ook: CDA nog steeds in de steigers – deel 3

zie ook: CDA nog steeds in de steigers !!!! deel 2

zie ook: CDA nog steeds in de steigers !!!! deel 1

Lees: GeenStijl: HET HELE DOCUMENT: Pieter Omtzigt over het CDA

Dossier Omtzigt-memo | AD.nl

Lees: Kwestie-Omtzigt niet opgehelderd in rapport Spies Elsevier 12.07.2021

Lees: Kritische CDA’ers: rapport Spies gaat niet ver genoeg MSN 12.07.2021

Lees: CDA-jongeren positief over ‘goede aanbevelingen’ commissie-Spies MSN 11.07.2021

Lees: CDA geeft Pieter Omtzigt trap na MSN 10.07.2021

Lees: CDA geeft Pieter Omtzigt trap na – Wel.nl 10.07.2021

Lees: Interne verdeeldheid bezorgde CDA zware nederlaag bij Kamerverkiezingen NRC 10.07.2021

Lees: ’CDA heeft verkiezingen van zichzelf verloren’ Telegraaf 10.07.2021

Lees: CDA-commissie: lijsttrekkersverkiezing leidde tot wantrouwen in partij NOS 10.07.2021

Lees: Hoekstra: CDA heeft verkiezingen vooral van zichzelf verloren MSN 10.07.2021

Lees: Bestuur CDA treedt af na vernietigend rapport overwat er misging: gebrek aan vertrouwen en leiderschap VK 10.07.2021

Lees: Landelijk bestuur CDA stapt op na kritisch verkiezingsrapport NRC 10.07.2021

Lees: Landelijk bestuur CDA stapt op na snoeihard rapport commissie  AD 10.07.2021

Lees: Landelijk bestuur CDA stapt op naar aanleiding van ‘hard’ rapport MSN 10.07.2021

Lees: Partijbestuur van CDA stapt op na kritisch rapport over verkiezingen RTL 10.07.2021

Lees: CDA-commissie: Verkiezingen verloren door strijd en gebrek aan leiderschap NU 10.07.2021

Lees: CDA-commissie: verlies door interne strijd en gebrek aan leiderschap MSN 10.07.2021

Lees: Hoe de ‘moeder van het CDA’ haar partij probeert te redden RTL 10.07.2021

Lees: Hoe de ‘moeder van het CDA’ haar partij probeert te redden MSN 10.07.2021

Lees: Blunder op blunder: dit was het rampjaar van het CDA RTL 10.07.2021

Lees: CDA’ers verdeeld: ‘Partijtop heeft zich van lelijke kant laten zien’ AD 10.07.2021

Lees: CDA presenteert cruciaal rapport over verkiezingen NOS 10.07.2021

Lees: CDA kijkt in de spiegel: zal rapport van commissie-Spies voor rust zorgen? NU 10.07.2021

Lees: CDA kijkt in de spiegel: zal rapport van commissie-Spies voor rust zorgen? MSN 10.07.2021

Lees: CDA kijkt in de spiegel: zal rapport van commissie-Spies voor rust zorgen?l NU 10.07.2021

Lees: Spies komt met rapport over teleurstellend verkiezingsjaar CDA MSN 10.07.2021

Lees: Terwijl iedereen woensdag in shock was zette GroenLinks een rapport online  AD 09.07.2021

Lees: ‘Voldoende handtekeningen binnen voor extra partijcongres CDA’ NOS 14.06.2021

Lees: Genoeg steun voor extra CDA-congres over situatie na vertrek Omtzigt RTL 14.06.2021

Lees: Genoeg steun voor extra CDA-congres over situatie na vertrek Omtzigt MSN 14.06.2021

Lees: Groep CDA-leden heeft genoeg steun voor extra congres over kwestie-Omtzigt MSN 14.06.2021

Lees: Groep CDA-leden heeft genoeg steun voor extra congres over kwestie-Omtzigt NU 14.06.2021

Lees: Groep CDA-leden roept op tot vervroegd partijcongres na vertrek Omtzigt NU 13.06.2021

Lees: CDA’ers roepen op tot vervroegd partijcongres na vertrek Omtzigt MSN 13.06.2021

Lees: Sociale vleugel CDA wil extra partijcongres na vertrek Omtzigt AD 13.06.2021

Het CDA hield onlangs een bijeenkomst voor verontruste leden.

CDA-leden willen Omtzigt terug: ‘Zou alles willen doen om hem terug te krijgen’

AD 31.07.2021 Het blijft onrustig in het CDA. Het vertrek van Pieter Omtzigt heeft diepe wonden geslagen. Ontevreden CDA’ers verenigen zich om hem terug te krijgen. ,,De stal moet worden uitgemest.’’

De locatie waar ontevreden CDA’ers deze donderdagavond in Eindhoven bijeenkomen heeft een toepasselijke naam: De Zwarte Doos. Zoals techneuten na een vliegtuigongeluk op zoek gaan naar de zwarte doos om de oorzaak van het ongeluk te achterhalen, zo hopen zo’n 75 geraakte CDA-leden te voorkomen dat hun partij bij de volgende verkiezingen voor de zoveelste keer crasht.

Lees ook;

Pieter Omtzigt plant weer optreden en houdt speech op de G10

De bijeenkomst is georganiseerd door de recent opgerichte Stichting Sociale Christendemocratie, die het CDA naar eigen zeggen weer ‘een brede volkspartij’ wil maken. Henriëtte van Hedel, bestuurslid van CDA-Brabant en boegbeeld van de nieuwe beweging, spreekt de aanwezigen toe met het CDA-partijblad in haar hand. Volgens haar is er een ‘bewonderenswaardige onverstoorbaarheid’ in de partij gevaren. Ze wijst naar de ‘leuke kiekjes’ die bewindslieden van zichzelf hebben laten plaatsen. ,,Terwijl we getuige zijn van de implosie van het CDA.’’

Interne onrust

Het Christen Democratisch Appèl heeft vrolijker tijden gekend. De partij die jarenlang het politieke landschap domineerde, boekte bij de afgelopen Kamerverkiezingen het op een na slechtste resultaat ook, verloor vervolgens de nummer 2 van de partij Pieter Omtzigt en inmiddels staat de partij in sommige peilingen op een schamele zes zetels.

Maar interne onrust over wat er met de partij aan de hand is, is er niet pas sinds de verkiezingen van maart. Het rommelt al langer onder de leden. Sinds de partij in 2010 bijna in tweeën scheurde over samenwerking met de PVV, zijn de wonden nooit helemaal hersteld. De al jaren teleurstellende verkiezingsresultaten en het vertrek van Omtzigt hebben de sfeer verder verslechterd.

Al tien jaar roepen we dat er ‘ruimte op rechts’ zit. Maar sindsdien verliezen we verkiezing op verkiezing”, akdus Bart van Horck, Voorzitter van de CDA-beweging Midvoor.

,,Ik erger me groen en geel aan al het negativisme’’, zegt Bart van Horck, voorzitter van de CDA-beweging Midvoor. Midvoor wil de partij vernieuwen en afrekenen met de (volgens hen) te rechtse koers. Er zijn inmiddels ruim 400 CDA-leden bij aangesloten. Midvoor werd opgericht uit onvrede over de samenwerking van het CDA met Forum voor Democratie in het Brabantse provinciebestuur.

Volgens Van Horck is de partij in ‘de Buma-jaren’ te veel naar rechts opgeschoven. ,,We hebben te lang gezegd dat problemen door de samenleving moeten worden opgelost en dat mensen niet te snel naar de overheid moeten wijzen. Maar de overheid is natuurlijk wel het schild voor de zwakkeren. Mijn vader had als fabrieksarbeider de bescherming van de overheid echt nodig. En dat is nog steeds zo. We waren altijd een middenpartij voor iedereen in het land, maar we zijn te veel meegegaan in het riedeltje dat de overheid een soort boosdoener is.’’

Koers

Op bijeenkomsten van Midvoor wordt er gediscussieerd over de koers. Het CDA moet weer eigen ideeën ontwikkelen, zegt Van Horck. ,,Al tien jaar roepen we dat er ‘ruimte op rechts’ zit. Maar sindsdien verliezen we verkiezing op verkiezing. De kiezer wil vooral partijen die met goede oplossingen komen, met redelijke compromissen die links en rechts verbinden. We moeten niet langer denken: de kiezer is rechts, dus daar moeten we ons programma op afstemmen. Zie de landbouwvisie die de partij laatst presenteerde: dat is goed.’’

Koen Verheijden
© Koen Verheijden

Want als hij naar de afgelopen verkiezingsuitslag kijkt, ziet Van Horck dat het echt ‘een fabeltje’ is dat het CDA kiezers verliest aan rechtse partijen. ,,Ik schrik als de commissie-Spies die de verkiezingsnederlaag evalueerde schrijft dat we ‘vooral verloren aan de VVD en in mindere mate aan BBB’. Dat is gewoon niet waar. We verloren vooral kiezers aan ChristenUnie, D66 en Volt. Slechts 1 procent stapte over naar BBB. En de VVD een rechtse partij noemen? Onder Rutte is dat juist een middenpartij geworden.’’

Kerkhof

Het echte probleem voor het CDA, is dat het nog te weinig kiezers aanspreekt, stelt hij. ,,De meeste kiezers verliezen we aan het kerkhof. Elke verkiezing weer. Geen partij heeft zo’n oud electoraat als het CDA. Jongeren zoeken een partij die met oplossingen komt voor bijvoorbeeld de klimaatcrisis. Dat hebben we te lang verwaarloosd.’’

Ook de Stichting Sociale Christendemocratie wil dat het CDA het roer omgooit. Bestuurslid Robert Kamphuis kondigt een ‘roadshow’ aan in het noorden, oosten en zuiden. Over zeven weken is het verantwoordingscongres van het CDA. In de aanloop daar naartoe hoopt de stichting zo veel mogelijk leden te verenigen die op dat congres hun stem laten horen. Want het roer moet om, vinden ze.

CDA-lid Frans Bruin: ,,De stal moet gereinigd worden. Het is een rommeltje in het CDA. We moeten de vork pakken om de stal uit te mesten.’’ Aanvullend zegt voormalig CDA-Kamerlid Eddy Bilder uit Genemuiden: ,,De partij probeert de zomer erover heen te laten gaan, terwijl de stal moet worden uitgemest.’’ Robert Kamphuis: ,,Het is vijf voor twaalf. Kijk naar de peilingen, we hebben zes zetels. Als er niets gebeurt hobbelen we naar de nul zetels.’’

Koen Verheijden
© Koen Verheijden

Bijltjesdag

Veel aanwezigen in De Zwarte Doos donderdag zien de terugkeer van Omtzigt als een oplossing. Aan de bar weet CDA’er Arie van der Veen wel hoe dat zou moeten. ,,Het wordt bijltjesdag op het verantwoordingscongres. Wopke Hoekstra zit klem. Er is daar 1500 man, one man, one vote. Wopke gaat de eer aan zichzelf houden.’’

Maar Van der Veen lijkt een uitzondering. De meeste CDA’ers zien niets in het vertrek van Hoekstra. Van Horck: ,,Kom op zeg. Hij is vlak voor de verkiezingen in het diepe gegooid. Rutte deed het zijn eerste verkiezingen ook niet goed. Ik heb alle vertrouwen in hem. Alleen moeten we lessen trekken en de volgende keer niet weer zo’n inhoudsloze campagne voeren met schaatsfilmpjes.’’

En Omtzigt moet terug in de CDA-gelederen, vindt Midvoor. Volgens de beweging moeten beide kampen erkennen dat er fouten zijn gemaakt en daarna ‘als grote mensen weer samen door’.

Koen Verheijden
© Koen Verheijden

De leden van Stichting Sociale Christendemocratie vinden dat het de partijtop is die voor 99 procent de fouten heeft gemaakt. En zullen dat in september laten weten. Van Hedel: ,,Het probleem is dat we Pieter Omtzigt niet binnen het CDA hebben.’’ Ze ziet Omtzigt als iemand die politiek bedrijft zoals het CDA dat zou moeten doen. ,,De praktijk is hem onmogelijk gemaakt in het CDA. Het is moeilijk te spreken van één CDA.’’

Want dat hebben de verschillende vernieuwingsbewegingen in het CDA gemeen: inhoudelijk noch menselijk is er volgens hen geen belemmering voor Omtzigt om weer CDA-lid te worden. Zelf houdt Omtzigt zich nog op de vlakte over zijn toekomstplannen. In september wil hij weer beginnen als Kamerlid na zijn ziekteverlof. Tot nu toe heeft hij geen plannen gepresenteerd om een eigen partij op te richten.

Van Horck: ,,Ik geloof ook niet dat hij dat wil. Tenslotte kan hij zijn goede werk in bijvoorbeeld de Raad van Europa ook alleen maar doen omdat hij CDA-lid is. Als éénpitter wordt dat echt een stuk lastiger.’’ Kamphuis: ,,Ik denk dat het CDA Pieter Omtzigt heeft verlaten en niet andersom. Ik zou alles willen doen om hem terug te krijgen.’’

juli 10, 2021 Posted by | Uncategorized | Reacties uitgeschakeld voor CDA nog steeds in de steigers – deel 8 – partijbestuur stapt op na kritisch verkiezingsrapport