Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 18 – tussenstand verkenningsronde 20.05.2021

Overleg 21.05.2021

Ook morgen ontvangt de informateur nog geen fractievoorzitters uit de Tweede Kamer. Er komen dan burgemeesters, werkgevers en vakbonden en ondernemers die getroffen zijn door de coronacrisis langs. “Alle gesprekken zullen in het teken staan van de gevolgen van de coronacrisis en ideeën en voorstellen die kunnen bijdragen aan de transitie van crisis naar herstel”, laat Hamer weten.

Efteling-directeur

Namens de getroffen ondernemers komen onder anderen Efteling-directeur Jurgens en voorzitter Willemsen van Koninklijke Horeca Nederland langs. Ook de burgemeesters Halsema (Amsterdam), Aboutaleb (Rotterdam) en Van Haersma Buma (Leeuwarden) zijn uitgenodigd, net als VNG-voorzitter Van Zanen, die burgemeester is van Den Haag.

Daarnaast praat Hamer morgen met voorzitter Polman van het IPO, de koepelorganisatie van provincies, en met werkgeversvoorzitter Thijssen en FNV-voorman Elzinga.

D66-leider Sigrid Kaag wil dat er voor de zomer een nieuw kabinet op het bordes staat.

Kaag waarschuwt: ‘Geen half werk’

Stikstof is een belangrijk thema in de formatie. De kans dat D66 – samen met de VVD een van de verkiezingswinnaars – gaat regeren is groot. Partijleider Sigrid Kaag waarschuwde deze week in haar brief aan informateur Mariëtte Hamer voor “half werk” en voor plannen “die de stikstofuitstoot onvoldoende reduceren”.

Hoe een ambitieuzer stikstofdoel moet worden gerealiseerd, moet aan de formatietafel worden besproken. Gevoelige thema’s zoals de uitkoop van boerenbedrijven en een reductie van de veestapel komen dan weer naar voren. De Groot denkt dat dat gaat lukken. “We moeten dit als politiek gewoon gaan fiksen.”

Een dreigende nieuwe rechtszaak om strenger stikstofbeleid af te dwingen en topambtenaren die ervoor waarschuwen dat de afgesproken stikstofreductie te weinig is om de natuur voldoende te beschermen: het stikstofdossier ligt weer prominent op tafel bij de politiek. “We moeten nu doen wat ecologisch noodzakelijk is”, zegt D66-Kamerlid Tjeerd de Groot tegen NU.nl.

Twee jaar geleden haalde de Raad van State een streep door het stikstofbeleid. Vergunningen die met de oude regels werden verleend, moesten direct worden stopgezet. De (woning)bouw kwam voor een groot deel stil te liggen.

Wat volgde was een moeizame weg naar nieuwe wet- en regelgeving om de stikstofuitstoot en -neerslag fors terug te dringen. Coalitiepartijen CDA en VVD wilden de landbouwsector, die verantwoordelijk is voor de meeste stikstofuitstoot, zoveel mogelijk ontzien. Boerenprotesten in Den Haag voerden de druk op deze partijen om niet te veel van deze sector te vragen op.

Het demissionaire kabinet kwam dit voorjaar uiteindelijk met een wet: de jaarlijkse stikstofneerslag moet in 2030 in de helft van de beschermde natuurgebieden (Natura 2000) onder een voor de natuur te verwerken grenswaarde komen. Dat komt neer op ongeveer een kwart minder stikstofuitstoot dan in 2019.

Waarom gewenste snelle formatie waarschijnlijk niet gaat lukken

In Den Haag is het hollen of stilstaan. In de verkiezingscampagne wilden politici een flitsformatie. Na het sluiten van de stembussen was er ruzie en stilstand. Nu moet er weer gas worden gegeven zodat de formatie voor de zomer klaar is.

Maar kan dat?

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is 2e%2Bkamer%2B2021%2Bformatie%2B%25282%2529.jpg

Een kabinet voor de zomer. Het zou mooi zijn als dat lukt, zei VVD-leider Mark Rutte. Daarmee was hij al net iets voorzichtiger dan zijn D66-kompaan Sigrid Kaag die de ambitie eerder die dag had uitgesproken. ,,Het land wil dat we vaart maken, dat we voor de zomer een nieuw kabinet hebben’’, zei ze na haar gesprek met informateur Mariëtte Hamer.

De vraag is hoe reëel dat streven is. Het is vandaag 65 dagen geleden dat de stembussen sloten. En de formatie is eigenlijk pas deze week begonnen. ,,Iedereen weet dat dit volstrekt onrealistisch is’’, zegt een geïrriteerde coalitiebron. ,,Kaag wil alleen maar daadkracht uitstralen.’’

Lees ook;

Mark Rutte (VVD) in de Tweede Kamer tijdens een debat over de mislukte formatieverkenning.

Het land wil dat we vaart maken, aldus Sigrid Kaag, D66.

Trauma

Toch wil niemand aan het Binnenhof een herhaling van het trauma van de langstdurende kabinetsformatie aller tijden, 225 dagen. Zeven maanden formeren in een periode van crisis is niet uit te leggen, vinden de leiders van alle politieke partijen. Maar voor de zomer klaar? Dan zou de formatie binnen een maand moeten worden afgerond. Of als we het begin van de zomer oprekken tot de dag dat de Tweede Kamer met zomerreces gaat (9 juli) zijn er nog zeven weken.

Het is ambitieus, maar het kan, geloven ze binnen D66. Het idee bij de democraten is om een regeerakkoord op hoofdlijnen te schrijven, net zoals de vorige informateur Herman Tjeenk Willink adviseerde. Die stelde in zijn eindverslag op 30 april aan de Tweede Kamer voor om geen gedetailleerd regeerakkoord te maken tijdens de formatie maar een ‘coalitieakkoord op hoofdlijnen’ op te stellen. Dan kan een nieuw kabinet in de zomermaanden dat coalitieakkoord uitwerken en met voorstellen komen.

Informateur Mariette Hamer ontving afgelopen maandag premier Mark Rutte. Om de voortgang in de formatie te houden, wil Hamer direct over de inhoud spreken met de partijen.

Informateur Mariette Hamer ontving afgelopen maandag premier Mark Rutte. Om de voortgang in de formatie te houden, wil Hamer direct over de inhoud spreken met de partijen. © ANP

Dichtgetimmerd

Het klinkt simpel. Niet alleen kan er zo na twee maanden van politieke surplace aan het Binnenhof eindelijk haast gemaakt worden met het oplossen van allerlei problemen die wachten. Ook past het bij de door de Tweede Kamer gewenste ‘nieuwe bestuurscultuur’, waarin er meer debat plaatsvindt en beleid minder vooraf wordt dichtgetimmerd. Bijkomend voordeel van een snelle formatie is ook dat een nieuw kabinet dan al zijn stempel kan drukken op de begroting voor volgend jaar die deze zomer moet worden gemaakt.

Maar voordat een kabinet kan aantreden dat zo’n door Tjeenk Willink voorgesteld coalitieakkoord gaat uitwerken, moeten toch echt eerst partijen het eens worden over wie met elkaar gaan regeren. Kaag wil het liefst een coalitie van VVD, D66, CDA, PvdA en GroenLinks. Maar daar denken anderen heel anders over. Zo is de VVD er nog steeds niet happig op om met zowel PvdA als GroenLinks in het bootje te stappen. En CDA-leider Wopke Hoekstra heeft weliswaar een opening geboden door te zeggen dat ‘hij zich kan voorstellen dat zijn partij in een kabinet gaat zitten’, maar onder welke voorwaarden is nog volstrekt onduidelijk.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is 2e%2Bkamer%2B2021%2Bformatie%2B%25283%2529.jpg

Verschillen

En zelfs al worden partijen het erover eens dat ze het met elkaar aandurven voor de komende vier jaar, dan nog zijn de onderlinge verschillen te groot om daar niet eerst gedetailleerde afspraken over te maken. Over verlenging van de coronasteun aan bedrijven deze crisis zijn partijen het op hoofdlijnen al eens. Maar hoe zit het bijvoorbeeld met het aanpakken van de woningnood? Daarvoor moet de stikstofcrisis worden opgelost. En de oplossing die links daarvoor heeft (het mes in de veestapel) is niet de oplossing van VVD en CDA.

Als nieuwe ministers deze zomer plannen gaan uitwerken waar in de coalitie direct ruzie over uitbreekt, zal een nieuw kabinet geen lang leven beschoren zijn, hoe hoog iedereen nu ook opgeeft van een nieuwe bestuurscultuur. Veertig jaar geleden gebeurde dat al bij het kabinet Van Agt-II. Nog voor de regeringsverklaring was uitgesproken vlogen de coalitiepartijen CDA en PvdA elkaar al in de haren over de financiering van een afgesproken banenplan. Nog geen zeven maanden hield dat kabinet het vol.

De kans is beduidend groter dat het niet gaat lukken

Prinsjesdag

Wie zijn oor bij andere partijen te luister legt, hoort dan ook heel wat minder optimistische verwachtingen over de snelheid van de formatie. ,,Als alles meezit, zou het in het meest gunstige geval kunnen’’, zegt een bron. ,,Maar de kans is beduidend groter dat het niet gaat lukken.’’

Aan de huidige demissionaire ministers zal het in elk geval niet liggen. Die snakken naar vakantie en zij hopen dat hun opvolgers zo snel mogelijk op het bordes staan. Maar ChristenUnie-voorman Gert-Jan Segers zei al dat de demissionaire ministersploeg moet beginnen met het voorbereiden van de begroting voor 2022 om te voorkomen dat de boel te lang stil ligt. Mocht er dan onverhoopt voor Prinsjesdag toch een nieuw kabinet zijn, dan kunnen de nieuwe bewindslieden het altijd nog overnemen.

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 17 – verkenningsronde Jongeren en Kunst/Cultuursector 20.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 16 – verkenningsronde grote partijen 18.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 15 – verkenningsronde kleine partijen 17.05.2021

Zie ookOp weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 14 – start verkenningsronde met Informateur Mariëtte Hamer vanaf 17.05.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 13 – Debat 12.05.2021 en benoeming nieuwe Informateur Mariëtte Hamer

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 12 – vanaf 10.05.2021 weer op weg

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 11 – op weg naar de inhoudelijke formatie

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 10 – verkenningsronde vertraagd

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 9 – verkenningsronde vanaf 25.04.2021 weer verder

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 8 – verkenningsronde 20.04.2021 en 21.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 7 – volgende verkenningsronde vanaf 19.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 6 – volgende verkenningsronde vanaf 13.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 5 – nieuwe start verkenningsronde vanaf 08.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 4 – voortgangsoverleg 06.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 3 – Debat 31.03.2021– 01.04.2021

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 2

Zie ook: Op weg naar Kabinet Rutte 4 – de Formatie van de nieuwe coalitie – deel 1

Zie ook: Aftrap Verkiezingen 2e kamer op 17 maart 2021 – op weg naar de uitslag

Lees: Waarom gewenste snelle formatie waarschijnlijk niet gaat lukken AD 20.05.2021

Lees: Jongeren willen ook bij vervolg formatie meepraten NOS 20.05.2021

mei 20, 2021 Posted by | Uncategorized | 7 reacties