Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

Krijgt Thom de Graaf D66 eindelijk zijn gelijk met de direct gekozen Burgemeester ??? – deel 2

Telegraaf 08.11.2018

De zogeheten deconstitutionalisering is een eerste stap om een direct of indirect gekozen burgemeester mogelijk te maken.

D66 dacht in het regeerakkoord met de andere coalitiepartijen zeker te hebben gesteld dat de benoemingswijze van de burgemeester uit de grondwet zou worden gehaald. Zo’n plan moet twee keer door de Tweede en de Eerste Kamer worden aangenomen. De tweede keer is zelfs een tweederde meerderheid nodig.

AD 20.11.2018

De Eerste Kamer is dinsdag aan die tweede lezing toe. Binnen D66 valt te horen dat men door CDA-leider Buma en VVD’er Jorritsma, fractievoorzitter in de Eerste Kamer, verzekerd is dat de beloofde stemmen geleverd zullen worden.

AD 14.11.2018

Telegraaf 14.11.2018

Grondwet

Echter een groep burgemeesters dringt er bij de Eerste Kamer op aan de benoeming van burgemeesters niet uit de Grondwet te halen. De burgemeesters zijn bang dat ze hun verbindende rol ‘als burgervader of burgermoeder voor alle inwoners, bedrijven en instellingen’ zullen verliezen.

Het wetsvoorstel, dat al is aangenomen door de Tweede Kamer, is een volgende stap in de richting van een gekozen burgemeester.

Onder de ondertekenaars bevinden zich Liesbeth Spies van Alphen aan den Rijn, Marja van Bijsterveldt van Delft, Agnes van Ardenne van de gemeente Westland, Charlie Aptroot van Zoetermeer en Gert-Jan Kats van Zuidplas. Pauline Krikke van Den Haag en Henri Lenferink van Leiden hebben de brief niet ondertekend.

Telegraaf 17.11.2018

Gezamenlijk pleidooi

Het is niet voor het eerst dat burgemeesters bij de Eerste Kamer aandringen om de aanstellingswijze van burgemeesters niet uit de Grondwet te halen. Het is wel voor het eerst dat wethouders, raadsleden en gemeenten zich achter dat (gezamenlijke) pleidooi scharen.

Zeker 60 procent van de Nederlanders is voor de invoering van een gekozen burgemeester.

Het grootste draagvlak voor een gekozen burgemeester is te vinden onder de mensen met een politieke voorkeur voor PVV, 50PLUS en de SP.

Van deze mensen wil 44 procent liever zelf naar de stembus gaan, dan de keuze over te laten aan de gemeenteraad.

AD 13.11.2018

D66 grijpt zijn kans

De gekozen burgemeester was een van de wenken van de Volkskrant voor het nieuwe kabinet. Pechtold heeft zijn kans gegrepen. Al sinds de oprichting van de D66 werd er over de invoering van de gekozen burgemeester gesproken. In een commentaar en een opiniestuk werd de fractieleider de afgelopen tijd dan ook opgeroepen om deze kans om het eindelijk voor elkaar te krijgen niet te laten lopen.

Een eerder wetsvoorstel voor invoering van de gekozen burgemeester sneuvelde in maart 2005 in de Eerste Kamer omdat de tegenstemmen van de PvdA ervoor zorgden dat het voorstel niet de benodigde tweederde meerderheid haalde. Want ook de SP, GroenLinks, ChristenUnie en SGP waren tegen het voorstel van D66-minister Thom de Graaf voor bestuurlijke vernieuwing. De Graaf trad vervolgens af en werd opgevolgd door de huidige D66-leider Alexander Pechtold.

Gerelateerde artikelen;

Gegevens_burgemeesters_2017  – VNG

Burgemeester Wikipedia

Thom de Graaf D66 Wikipedia

Meer voor direct gekozen burgemeester

Hoofdlijnennotitie direct gekozen burgemeester – Parlement & Politiek

Zie ook: Krijgt Thom de Graaf D66 eindelijk zijn gelijk met de direct gekozen Burgemeester ??? – deel 1

zie ook: De direct gekozen burgemeester weer uit de ijskast – deel 4

zie ook: De direct gekozen burgemeester weer uit de ijskast – deel 3

zie ook: De direct gekozen burgemeester weer uit de ijskast ??? – deel 2

Zie ook: De direct gekozen burgemeester weer uit de kast ? – deel 1

Zie ook: Opnieuw aandacht voor de direct door het volk gekozen Burgemeester

Liever geen uitgerangeerde politicus met een ketting om

Telegraaf 17.11.2018 Zijn we beter af met een gekozen burgemeester? Ja, nou ja, dat weten we eigenlijk niet. Of, om het maar negatief te benaderen: het is nog maar de vraag of je een uitgerangeerde politicus moet prefereren boven een ’popie jopie’ met veel vriendjes. Verdeeldheid alom dus. Een greep uit de reacties op Telegraaf.nl.

Om te beginnen is daar de vraag: waarom eigenlijk veranderen? GJU zegt daarover: „Ik vraag me af voor welk probleem de gekozen burgemeester een oplossing is… Zelden of nooit levert het benoemen van de burgemeester met de huidige procedures een probleem op. Wel een groot probleem is het vinden van goede kandidaten.”

Ook R van Putten ziet geen heil in een verandering: „Ik dacht dat de vele burgemeesters prima hun werk doen in ons land, waarom zou men dat willen veranderen? Daarnaast kunnen wij al met de verkiezingen op een partij stemmen, maar achteraf lopen wij dan toch weer te klagen, zo zal het dan ook met een gekozen burgemeester gaan.”

Bekijk ook:

Beter af met een gekozen burgemeester?

Geen reden tot veranderen dus? Nou, redenen zijn er genoeg, zo vinden veel reageerders, die zich vooral ergeren aan de hoeveelheid ’uitgerangeerde politici’ die in de nadagen van hún carrière zo nog een lucratief baantje bemachtigen.

En dat is precies de reden dat Ome Wim de gekozen burgemeester weinig kansen toedicht: „Gaat niet gebeuren, teveel gesjeesde en uitgerangeerde politici hebben hier geen belang bij want die willen aan het eind van hun politieke loopbaan graag zo’n riant betaald baantje.”

Bekijk ook:

Beter af met een gekozen burgemeester?

Hetmoeteensafgelopenzijn vindt dat bij uitstek een reden dat het wel moet veranderen: „De burgemeester moet een serieuze bestuurder zijn. Niet een erebaantje voor een uitgerangeerde politicus.” En De Ware Christen zegt: „Het is een prima idee, gebeurt in veel landen.

Vaak zie je rijke mensen die burgemeester worden en succesvol zijn in het zakenleven.” Dat zegt ook rdhaan: „Geef mij maar een gekozen burgemeester. Dan houdt die baantjescarrousel ook misschien een keer op met al die afgedankte, opgestapte en mislukte politici.”

udy333 ziet nadelen: „Met een gekozen burgemeester dadelijk Amerikaanse toestanden? De lokale ondernemer met ambitie en centjes zal het voor het zeggen krijgen, of die VIP die toevallig in de gemeente woont.”

Bekijk ook:

’Het burgemeesterschap is een vak’

Berexstone heeft daarom een ander voorstel: „ Het beste is misschien dat de plaatselijk grootste partij de burgemeester levert. Dat ontkoppelt de lokale politiek in enkele gevallen van de nationale politiek.”

Maar een burgemeester hoort boven de partijen te staan, weet Derrie Bidet: „Want in zijn rol moet hij verder blikken dan de vaak onbenullige onderwerpen die met een hoop retoriek door amateuristische raadsleden worden besproken.

Voor een raadslid heb je geen opleiding of ervaring nodig, als je gekozen wordt dan zit je erin. Laten we er dus voor zorgen dat tenminste de burgemeester voldoende bestuurlijke capaciteiten heeft, die laat je dus zeker niet door het volk kiezen!”

Ja, maar de huidige selectieprocedure levert ook niet altijd geschikte kandidaten op, zegt Ducdalf. „Burgemeester zou een vak moeten zijn, maar het is al jaren een kwestie van vriendjespolitiek en plaatsen van elders als onbekwaam afgeserveerden.”

En zelfs als je mag kiezen, wie kies je dan, vraagt asmijntje_63592 zich af: „Niemand kent die figuren, dus zelf kiezen is onzin.”

Bekijk ook:

Gekozen burgemeester: Dit vinden anderen

MartinD krijgt deze keer het laatste woord over de gekozen burgemeester: „Met de opkomst als partijen als DENK zou dit weleens een heel slecht plan kunnen zijn.”

Bekijk meer van; burgemeesters politiek de kwestie

‘Een rámp, zo’n burgemeester’

Telegraaf 17.11.2018 In De Kwestie: zit Nederland eigenlijk wel te wachten op een gekozen burgemeester?

Bekijk meer van; burgemeesters de kwestie video’s binnenland nieuws opinie

CDA-coryfee Van Bijsterveldt: Stem tegen gekozen burgemeester

AD 15.11.2018 CDA-coryfee Marja van Bijsterveldt snapt niet wat haar partijgenoten in de Eerste Kamer bezielt. Die brengen de gekozen burgemeester volgende week een stapje dichterbij, door onder druk van het regeerakkoord in te stemmen met een grondwetswijziging.

Door de procedure te veranderen, máken we een probleem, in plaats van dat we er eentje oplossen

Verontrust volgde Marja van Bijsterveldt (57) dinsdagavond het debat in de Eerste Kamer over het schrappen van de burgemeestersbenoeming uit de Grondwet. Ze ziet met lede ogen toe hoe haar eigen CDA plotseling aankondigt tóch in te stemmen met het D66-voorstel dat de deur openzet voor een gekozen burgemeester.

Niet omdat de partij daar nou zo’n voorstander van is, integendeel, maar omdat het een afspraak is tussen de coalitiepartijen om D66 tevreden te stellen. Oud-partijvoorzitter en oud-minister Van Bijsterveldt vindt dat te ver gaan. ,,Als dit doorgaat, schaadt dit het lokaal bestuur.’’ Net als een grote groep andere burgemeesters hoopt zij dat het verzet binnen het CDA groeit en dat de senaat volgende week alsnog een streep zet door het D66-plan.

U bent nu burgemeester van Delft. Probeert u uw eigen baantje veilig te stellen?
,,Daar gaat het mij niet om. Over een paar jaar ben ik zestig. Voordat de gekozen burgemeester daadwerkelijk is ingevoerd, zijn we vele jaren verder. Maar ik zie nu dat de Eerste Kamer een verkeerde keuze dreigt te maken. Driekwart van de Nederlanders heeft vertrouwen in de burgemeester. Daarmee is het de meest gewaardeerde figuur binnen het politieke stelsel. Ik vraag me dan af: waarom zou je dat veranderen?”

Ik hoop één ding: dat de Eerste Kamer zich in meerder­heid alsnog keert tegen deze grondwets­wij­zi­ging

Volgens D66 is de huidige benoemingsprocedure van de burgemeester ondemocratisch en ouderwets. Wat vindt u?
,,Een burgemeester moet boven de partijen staan. Die moet écht van iedereen zijn. Dat is nu geborgd in de Grondwet. Het helpt niet als je straks door een deel van de kiezers bent gekozen, en door een deel niet. Dat je verkiezingsbeloftes moet doen om deze functie te krijgen. En dat je de eigen achterban voortdurend tegemoet moet komen, uit angst stemmen te verliezen.

Nu is het heel goed mogelijk om de rol van verbindende burgervader- of moeder te vervullen. De gekozen gemeenteraad heeft een bepalende keuze in wie die rol krijgt. Door de procedure te veranderen, máken we een probleem, in plaats van dat we er eentje oplossen.”

Toch heeft CDA-senator en partijwoordvoerder Ton Rombouts aangekondigd dinsdag in te stemmen met de wetswijziging.
,,Ik vind dat verbijsterend. Het doet mij pijn om te zien dat door een Haagse deal binnen de coalitie een fundamentele pijler van stabiel lokaal bestuur dreigt te worden verkwanseld.”

De CDA-senaatsfractie zegt te kunnen instemmen omdat een motie wordt aangenomen die het belang van de onafhankelijke burgemeester benadrukt.
,,Ik heb in mijn politieke carrière heel veel moties zien komen en gaan. Een motie is vrijblijvend, de Grondwet niet. Over een paar maanden kunnen de partijen er weer heel anders over denken. Die motie biedt geen enkele zekerheid. Ik hoop één ding: dat de Eerste Kamer zich in meerderheid alsnog keert tegen deze grondwetswijziging. En dat ook mijn partij zich bezint en de juiste keuze maakt.’’

Marja van Bijsterveldt: Gekozen burgemeester kan het lokaal bestuur beschadigen

OmroepWest 14.11.2018 De Delftse burgemeester Marja van Bijsterveldt is verbijsterd over haar eigen partij, het CDA. De senaatsfractie van die partij stemt waarschijnlijk volgende week in met het voorstel voor de gekozen burgemeester. Volgens Van Bijsterveldt wordt daardoor een belangrijk fundament van het lokaal bestuur verkwanseld. ‘Welk probleem gaan we hiermee oplossen of zijn we problemen aan het creëren?’

Al jaren wordt er in de politiek over gesproken: de gekozen burgemeester. De Eerste Kamer nam deze week dan toch een belangrijke beslissing: niet langer wordt via de Grondwet geregeld hoe iemand burgemeester wordt. Hoe het straks in de praktijk wel gaat is nog niet duidelijk.

Verschillende varianten zijn mogelijk: de burgemeester kan direct worden gekozen door de burgers, of door de gemeenteraad. Of er kan een model komen waarbij de grootste partij in de gemeenteraad de burgemeester kiest.

‘Bestaand systeem zo gek nog niet’

De Delftse burgemeester zegt zich ‘ernstige zorgen’ te maken over de consequenties. Volgens haar is het huidige systeem zo gek nog niet. Nu wordt de burgemeester benoemd door de Kroon, zoals het officieel heet.

De gemeenteraad doet een aanbeveling van de, volgens de raad, meest geschikte kandidaat. Als het kabinet, op voordracht van de minister van Binnenlandse Zaken, met die kandidaat instemt wordt hij of zij door de Koning benoemd voor een periode van zes jaar.

Grote waardering

Volgens Van Bijsterveldt blijkt uit onderzoek dat nu grote waardering is voor burgemeesters. ‘Ik denk dat dat veel heeft te maken met de wijze waarop de burgemeester kan functioneren. Dat kunnen functioneren heeft weer veel te maken met de wijze waarop we op dit moment als burgemeesters worden benoemd. Dat vindt uiteindelijk door de Koning plaats. Dat maakt dat je niet bent gekozen, dat je geen verkiezingsbeloften hoeft te doen.’

Een gevolg van een andere opzet kan zijn dat sommige mensen het gevoel hebben dat ‘dit hun burgemeester niet is’. Van Bijsterveldt: ‘Je bent nu niet door de een wél gekozen en door de ander níet. Daardoor ben je echt van iedereen. Je bent onpartijdig, je staat boven de partijen.’

Ze vervolgt: ‘Zo kan je echt de burgervader of burgermoeder zijn. Dat is ook het mooie van het huidige systeem. Mensen hebben het gevoel dat je van iedereen bent. Die verbindende rol wordt geborgd in de grondwet,’ aldus Van Bijsterveldt.

Mensen hebben het gevoel dat je van iedereen bent. Marja van Bijsterveldt – Burgemeester Delft

Als straks een burgemeester wél wordt gekozen, wordt hij of zij onderdeel van de politiek. Dan moeten kandidaten campagnes gaan voeren, beloftes doen. ‘Dat betekent ook dat je door een deel van de bevolking wel wordt gekozen, maar door een ander deel niet.’

CDA wil moed tonen

Het CDA had altijd grote moeite met de gekozen burgemeester. Maar de partij kiest nu voor een andere lijn. ‘Angst is een slechte raadgever, soms is moed nodig,’ aldus senator Ton Rombouts dinsdag tijdens het debat in de Eerste Kamer.

Marja van Bijsterveldt is zo ongeveer haar leven lang actief voor die partij. Voordat zij burgemeester van Delft werd was zij wethouder, staatssecretaris en minister namens die partij. En van 2002 tot 2007 was zij voorzitter van het CDA. Dus is de felle kritiek opmerkelijk.

‘Tijd voor bezinning’

‘Dit baart me grote zorgen,’ zegt zij over de koerswijziging. ‘Ik ben zelf christen-democraat en de christen-democratie hecht enorm veel aan een sterk lokaal bestuur, waar mensen tot hun recht komen, waar wat veel van wat mensen aan het hart gaat ook gebeurt. Dat betekent dat je ook een heel goed en degelijk lokaal bestuur moet hebben.’

De Delftse burgemeester hoopt dan ook dat de Eerste Kamerfractie van haar partij zich nog bezint. Volgende week stemt de Senaat officieel over de wijze waarop burgemeesters worden benoemd. ‘Wat er dan dreigt te gebeuren is dat er een onderdeel uit dat subtiele samenspel van een gekozen gemeenteraad, wethouders en die burgemeester wordt gehaald zonder dat daar verder goed over is doorgedacht.’

Kwetsbaar

‘Dat vind ik uitermate kwetsbaar. Dat kan het lokaal bestuur heel erg beschadigen,’ aldus Van Bijsterveldt, ‘ik hoop van harte dat de Eerste Kamer uiteindelijk het juiste besluit neemt en de burgemeestersbenoeming echt in de Grondwet laat’.

Een gekozen burgemeester kan het lokaal bestuur heel erg beschadigen. Marja van Bijsterveldt – Burgemeester Delft

Een extra complicatie is dat het parlement een gekozen burgemeester geen extra bevoegdheden wil geven. Dus als een kandidaat al beloften zou willen doen tijdens een campagne, dan zijn die in de praktijk moeilijk uitvoerbaar.

‘Wat je nu ziet is dat de gemeenteraad het politieke primaat heeft. Daarnaast zijn er wethouders die een programma uitvoeren dat door de meerderheid van die raad is vastgesteld en is er een burgemeester.’

Let op

‘Die drieslag functioneert in Nederland best heel goed. Dat brengt mij op het punt: let op. Want je moet buitengewoon zorgvuldig zijn wanneer je iets wat goed gaat op één punt anders gaat doen en eigenlijk de rest niet verder hebt doordacht.’

Rest de vraag wat Van Bijsterveldt zelf gaat doen. Zij werd op 2 september 2016 geïnstalleerd als burgemeester van Delft. Volgens de oude procedure, dus door de Kroon benoemd. Gaat zij zelf straks campagne voeren voor de race om het burgemeesterschap van Delft als er een gekozen burgemeester komt? Lachend: ‘Ik weet hoe lang wetgeving duurt. Het zal nog wel even duren voor het zover is. Dus of ik dat nog meemaak, weet ik niet.’

  MarjaVanBijsterveldt @VanBijsterveldt

Voor welk probleem de oplossing? Verbijsterd over mijn partij @cdavandaag die in Eerste Kamer (nb!) voor Haagse deals een fundamentele pijler van stabiel Lokaal Bestuur dreigt te verkwanselen. Pak zaken op die er toe doen en maak niet kapot wat goed gaat. #grondwet #burgemeester  10:00 – 14 nov. 2018

Senang

Serieus: ‘Vooralsnog ben ik gewoon de benoemde burgemeester van Delft en voel ik me daar erg senang bij omdat ik daardoor het gevoel heb dat ik van alle Delftenaren ben en niet alleen van degene die mij heeft gekozen. Daardoor kan ik ook doen wat in het algemeen belang is. Ik hoef geen verkiezingsbeloften waar te maken. Ik ben er gewoon voor Delft.’

Meer over dit onderwerp: MARJA VAN BIJSTERVELDT GEKOZEN BURGEMEESTER CDA

Schrappen benoeming burgemeester dichterbij

BB 13.11.2018 Het schrappen van de benoeming van de burgemeester uit de Grondwet is een stap dichterbij gekomen. In de Eerste Kamer tekent zich de vereiste tweederdemeerderheid af die wil instemmen met het voorstel van regeringspartij D66, nadat de Tweede Kamer vrijwel unaniem akkoord ging.

Relatief onafhankelijk

Het kritische CDA, met 12 van de 75 zetels in de senaat, maakte na eerdere twijfels duidelijk voor te gaan stemmen. Wel willen de christendemocraten de zekerheid dat de burgemeester ‘relatief onafhankelijk’ en een verbindende figuur voor alle burgers blijft.

Gekozen burgemeester

De vrees bestond dat het schrappen van de huidige procedure meteen de weg effent voor een gekozen burgemeester. Dat is een van de kroonjuwelen van D66.

Niet heel snel

Voorman Rob Jetten van D66 probeerde de Eerste Kamer gerust te stellen. De benoeming van de burgemeester gebeurt nu nog per koninklijk besluit, maar Jetten vindt dat ouderwets en niet democratisch. Hij zei echter niet van plan te zijn ‘heel snel’ een wetswijzing in te dienen om een volgende stap vast te leggen. Hij wil eerst een brede discussie over de positie van de burgemeester.

Historische stap

CDA-senator Tom Rombouts vond dat een ‘mooie meevaller’ en een ‘opsteker’ voor zijn kritische fractie. Hij noemde het schrappen een ‘historische stap’ die niet alleen tot vernieuwing, maar zelfs tot versterking van het plaatselijk bestuur kan leiden. (ANP)


Hoe moet de aanstelling van een burgemeester er volgens u in de toekomst uitzien?

Stem hier.

Gerelateerde artikelen;

Grondwetswijziging lonkt, gekozen burgemeester stap dicherbij

NU 13.11.2018 In de Eerste Kamer lijkt zich een meerderheid af te tekenen voor het D66-voorstel om de benoeming van de burgemeester door de koning uit de grondwet te schrappen. Het voorstel maakt de weg vrij voor een gekozen burgemeester.

De senaatsfracties van de coalitiepartners VVD, CDA en CU waren eerder op de dag nog kritisch, maar toonden zich later in het debat dinsdag in de Eerste Kamer positiever over het voorstel van D66-fractievoorzitter Rob Jetten.

Omdat ook de PVV, SP en GroenLinks en 50PLUS voor het plan zijn, is de vereiste tweederde meerderheid voor een grondwetswijziging in zicht. De senaat stemt volgende week dinsdag over het voorstel.

VVD en CDA leken het eerder in het debat nog spannend te maken. Voor de twee fracties was er nog te veel onduidelijk over de toekomstige procedures. Zij lieten hun steun boven de markt hangen. Het CDA gaf later in het debat aan het voorstel alsnog te steunen en hoewel de VVD haar steun nog niet expliciet heeft uitgesproken, lijkt de partij in de richting van Jetten te bewegen.

Prioriteit D66 ligt bij schrappen kroonbenoeming

De wetswijziging moet het mogelijk maken op een andere wijze dan nu het geval de burgemeester aan te stellen. Een rechtstreeks door de burger gekozen burgemeester is zo’n optie, net als de mogelijkheid om de gemeenteraad de burgervader te laten kiezen. De grootste partij bij de gemeenteraadsverkiezingen de burgemeester te laten leveren, behoort ook tot een van de mogelijkheden.

In het wetsvoorstel wordt echter geen voorschot op de nieuwe burgemeestersbenoeming genomen, al is het geen geheim dat de gekozen burgemeester een langgekoesterde wens van D66 is. De “deconstitutionalisering” van de benoeming van de burgemeester is dit keer prioriteit van de partij.

Het is namelijk niet de eerste keer dat D66 de benoeming van de burgemeester probeert te veranderen. In 2005 poogde toenmalig D66-minister Thom de Graaf de gekozen burgemeester te introduceren.

Dat voorstel werd door de senaat, in wat de boeken is ingegaan als de ‘Nacht van Van Thijn’, geblokkeerd. De PvdA-senaatsfractie, destijds onder aanvoering van senator Ed van Thijn, stemde tegen omdat zij bestuurlijke chaos vreesde als de burgers op korte termijn hun eigen burgemeester konden kiezen.

De Graaf trad af en het zou vervolgens jaren duren voordat D66 een nieuwe poging zou wagen om iets te doen aan de ‘kroonbenoeming’.

Jetten wil brede maatschappelijke discussie over rol burgemeester

In het nieuwe voorstel van Jetten wordt van een gekozen burgemeester dan ook niet gesproken, maar het opent die deur wel. De kritiek van de VVD en CDA spitste zich toe op de toekomstige invulling van de aanstellingsprocedure.

De verzekering van Jetten dat hij op korte termijn niet met voorstellen om de benoeming te veranderen zal komen en ook belofte van minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66) geen voorstellen te doen lijken de partijen over de streep te trekken. Jetten wil eerst een breed maatschappelijk debat over de toekomstige rol van burgemeester. Ollongren vroeg om vertrouwen in het democratisch proces.

Naar verwachting stemt de senaat volgende week dinsdag over de grondwetswijziging. Het voorstel is al in een eerder stadium door beide Kamers aangenomen. Omdat het een grondwetswijziging betreft moet het voorstel door een nieuwe Tweede Kamer opnieuw worden behandeld en is een tweederde meerderheid in beide Kamers nodig.

In januari van dit jaar stemden alle partijen in de Tweede Kamer, met uitzondering van de SGP, voor een nieuwe burgemeestersbenoeming. Nu lonkt ook een tweederde meerderheid in de senaat.

Lees meer over: Politiek

Burgemeestersbenoeming gaat uit de grondwet

NOS 13.11.2018 De manier waarop burgemeesters worden aangesteld, wordt uit de grondwet gehaald. De Eerste Kamer gaat volgende week voor een voorstel daartoe van D66-fractievoorzitter in de Tweede Kamer Jetten stemmen. Na het debat dat de senaat de hele dag voerde over zijn voorstel om de procedure te schrappen bleek er de vereiste twee derde meerderheid te zijn.

D66, PVV, SP, GroenLinks, 50Plus, PvdD, ChristenUnie en CDA zijn voor. Regeringspartij VVD twijfelt nog en is verdeeld, maar de grondwetswijziging komt er hoe dan ook dankzij de steun van regeringspartij CDA.

Vanmiddag had regeringspartij CDA nog zijn bedenkingen en leek het nog maar de vraag of de vereiste meerderheid er zou komen. Later op de avond zei CDA-senator Rombouts dat zijn partij wel meegaat met de zogenoemde ‘deconstitutionalisering’ van de burgemeestersbenoeming.

“In de praktijk is er al lang geen sprake meer van een benoeming, omdat de burgemeester wordt gekozen door de gemeenteraad. Het politieke landschap is ook veranderd en het CDA is van inzicht veranderd”, motiveerde hij zijn besluit. Wel wil het CDA de garantie dat de burgemeester “relatief onafhankelijk en een verbindende figuur voor alle burgers blijft”.

Niet democratisch

De partij is bang dat het schrappen van de huidige procedure meteen de weg effent voor een rechtstreeks gekozen burgemeester. Dat is een van de kroonjuwelen van D66. “Maar angst is een slechte raadgever”, zei CDA-senator Rombouts. Tegelijkertijd benadrukte hij dat de wetswijziging voor hem persoonlijk niet had gehoeven.

PvdA en SGP toonden zich het meest kritisch over het plan. “Wij zien niet de urgentie”, zei PvdA-senator Vlietstra.

D66-fractievoorzitter Jetten probeerde de Eerste Kamer gerust te stellen in het debat. Hij zei de benoeming van de burgemeester per koninklijk besluit, zoals dat nu gaat, ouderwets en niet democratisch te vinden. Toch is hij niet van plan om snel een wetsvoorstel in te dienen om een volgende stap vast te leggen. Hij wil eerst een brede discussie over de positie van de burgemeester.

Met het voorstel van D66 wordt niet alleen de benoeming van de burgemeester uit de Grondwet geschrapt, maar ook die van de commissaris van de koning in de provincies.

Bekijk ook;

Onduidelijk of burgemeestersbenoeming uit grondwet gaat

Komt er binnenkort een gekozen burgemeester?

Burgemeester uit Grondwet, maar nog ‘te vroeg’ voor verandering

Dankzij de steun van regeringspartij CDA in de senaat is er de benodigde twee derde meerderheid voor een D66-voorstel.

D66-fractievoorzitter Rob Jetten en Minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (D66) Ⓒ ANP

Deur open voor gekozen burgemeester

Telegraaf 13.11.2018 De benodigde meerderheid van de Eerste Kamer lijkt volgende week in te gaan stemmen voor het uit de grondwet halen van de huidige benoeming van burgemeesters. De gekozen burgemeester komt daardoor een stap dichterbij.

Nu staat in de grondwet dat burgemeesters door de Kroon (de Koning en burgemeesters) worden benoemd.

D66-fractievoorzitter Jetten en D66-minister Ollongren (Binnenlandse Zaken) debatteerden dinsdag met leden van de Eerste Kamer over hun voorstel om dat te veranderen. Dat plan is al twee keer met de vereiste meerderheid door de Tweede Kamer gekomen en al een keer eerder door de Eerste Kamer. Voor de tweede en laatste lezing in de senaat is een meerderheid van tweederde nodig omdat het om wijziging van de Grondwet gaat.

Die meerderheid lijkt tijdens de stemming volgende week binnen te zijn, tenzij senatoren een onverwachte draai maken. D66 kan zeer waarschijnlijk rekenen op steun van VVD, CDA, PVV, SP, GroenLinks, ChristenUnie, Partij van de Dieren en 50Plus. De SGP is tegen en ook de PvdA en OSF stemmen mogelijk tegen.

Draai

Grootste angst van Ollongren en Jetten was dat fracties van coalitiepartners VVD en CDA verdeeld zouden stemmen. Die angst leek werkelijkheid te worden toen VVD-senator Huijbregts vertelde dat de fractie ook daadwerkelijk verdeeld dacht over het plan.

Ook senator Rombouts (CDA) twijfelde in aanloop naar het debat openlijk over het D66-plan dat in het coalitieakkoord staat. Laatstgenoemde draaide gedurende het debat bij. De CDA’er zei na uitleg van Jetten en Ollongren ’dat er soms moed nodig is’ om een dergelijk plan te steunen. „Mijn fractie en ik hebben vertrouwen. Ik hoop dat deze historische stap niet alleen leidt tot vernieuwing, maar ook tot versterking van het lokaal bestuur”

Huijbregts houdt haar kaarten nog even tegen de borst. Ze vraagt een brief van de minister, waarin staat hoe een burgemeester in de toekomst een onafhankelijke positie blijft houden. Ook roepen VVD, CDA, CU en D66 in een motie op randvoorwaarden goed vast te leggen.

Overigens betekent instemmen volgende week nog niet dat er spoedig een gekozen burgemeester komt. Ollongren en Jetten komen niet met een wetsvoorstel om een gekozen burgemeester voor te stellen, zeggen ze. Het lijkt de D66-bewindsvrouw ’onwaarschijnlijk’ dat dat überhaupt snel gebeurt.

Bekijk meer van; burgemeesters d66

Onduidelijk of burgemeestersbenoeming uit grondwet gaat

NOS 13.11.2018 Het is zeer onzeker of de manier waarop burgemeesters worden aangesteld uit de grondwet wordt gehaald. De Eerste Kamer praat al de hele dag over een voorstel van D66-fractievoorzitter Jetten om de benoeming te ‘deconstitutionaliseren’ en er zijn veel kritische vragen aan hem gesteld.

Nu staat in de grondwet dat de burgemeester door de Kroon (koning en ministers) wordt benoemd. Jetten vindt het niet meer van deze tijd dat discussies over de manier waarop de burgemeester wordt aangesteld steeds worden bemoeilijkt, doordat de grondwet de benoeming voorschrijft.

Gewone wet

D66, zelf voorstander van de rechtstreeks gekozen burgemeester, wil dat de aanstelling van de burgemeester voortaan bij ‘gewone wet’ kan worden geregeld. Jetten wil er tot nu niet op vooruitlopen wat er dan precies in die wet moet komen te staan; het gaat volgens hem nu alleen om het uit de grondwet verdwijnen.

Tweede en Eerste Kamer gingen al een keer met de grondwetswijziging akkoord, en de Tweede Kamer deed dat ook in de zogeheten tweede lezing. Nu moet ook de senaat er nog voor de tweede keer over stemmen en dan moet er een twee derde meerderheid zijn. Of die er is, is zeer de vraag.

Geen urgentie

D66 lijkt in elk geval te kunnen rekenen op de steun van PVV, SP, GroenLinks en 50Plus. De SGP is zeker tegen en het ziet ernaar uit dat ook de PvdA zich tegen het plan keert.

“Wij zien niet de urgentie. Daar zal Jetten ons van moeten overtuigen”, zei PvdA-woordvoerster Vlietstra. Zij vindt ook dat er eerst een uitgebreider debat moet komen over de toekomst van het lokaal bestuur. In andere partijen leven soortgelijke vragen, ook bij de coalitiefracties VVD, CDA en ChristenUnie.

Senator Rombouts van regeringspartij CDA zei dat je “geen oude schoenen moet weggooien voor je nieuwe hebt en dat de Eerste Kamer soms nee moet kunnen zeggen”. Hij wil nu eerst het antwoord van Jetten afwachten.

Drie stromingen in VVD

Regeringspartij VVD twijfelt nog en is verdeeld. Woordvoerster Huijbregts zei dat er binnen de fractie van 13 leden drie stromingen zijn: een paar leden zijn principieel tegen wijziging van de grondwet, als niet duidelijk is waartoe die wijziging moet leiden; een ander deel is niet principieel tegen, maar “mist het zicht op het eindbeeld”; weer andere VVD’ers scharen zich juist achter de initiatiefnemer.

Vorige week riepen tientallen burgemeesters de Eerste Kamer op tegen de wijziging van de grondwet te stemmen. De burgemeesters schreven in een brief dat “onze aanstellingswijze in de grondwet helpt ons te functioneren”. Ook hechten ze aan hun onafhankelijke positie, “boven de partijen en tussen onze inwoners”.

De Graaf

In het regeerakkoord van VVD, CDA. D66 en ChristenUnie staat alleen dat de behandeling van het initiatiefvoorstel over de deconstitutionalisering “wordt voortgezet”.

Jetten antwoordt de Eerste Kamer vanavond. Als de Eerste Kamer in tweede lezing uiteindelijk tegen het uit de grondwet halen van de burgemeestersbenoeming stemt, is dat voor de tweede keer: in 2005 gebeurde dat ook al en dat leidde toen tot het opstappen van D66-minister De Graaf.

Bekijk ook;

Komt er binnenkort een gekozen burgemeester?

Burgemeester uit Grondwet, maar nog ‘te vroeg’ voor verandering

De senaat praat de hele dag over de ‘deconstitutionalisering’ van de benoeming van de burgemeester,

Eerste Kamer brengt gekozen burgemeester een stapje dichterbij

AD 13.11.2018 Het is zo goed als zeker dat de Eerste Kamer volgende week instemt met het D66-voorstel om de burgemeestersbenoeming uit de Grondwet te halen. Coalitiepartijen VVD en CDA dreigden vandaag roet in het eten te gooien, maar kwamen daar later op terug. gevaar. Verslaggever Peter Winterman volgt het debat en twittert live mee.

D66-fractievoorzitter Rob Jetten krijgt zeer waarschijnlijk de steun van coalitiepartners VVD, CDA en ChristenUnie in de senaat, zo bleek tijdens het debat over de burgemeestersbenoeming. De drie partijen plaatsten kritische kanttekeningen bij het voorstel van Jetten om de benoemingsprocedure te schrappen uit de Grondwet.

Die wetswijziging is voor D66 de opmaat naar een gekozen burgemeester: een vermaard kroonjuweel van de partij. ,,Er staat heel veel op het spel”, zei CDA-senator Ton Rombouts, oud-burgemeester van Den Bosch. ,,De door de Kroon benoemde burgemeester heeft de afgelopen anderhalve eeuw een grote rol gespeeld in de stabiliteit van het lokaal bestuur”, vindt hij.

Koerswijziging CDA

Daarom diende Rombouts een motie in waarin staat dat de ‘onafhankelijke positie’ van de burgemeester in de toekomst gewaarborgd moet blijven. Die motie is mede ondertekend door VVD, D66 en ChristenUnie. Daarmee geven die partijen hun zegen aan de grondwetswijziging, waarover volgende week dinsdag wordt gestemd.

Het was geen geheim dat de CDA-fractie tegen de gekozen burgemeester is. ,,Angst is een slechte raadgever, soms is moed nodig”, zei Rombouts over de koerswijziging. Ook de VVD-fractie bleek dinsdag verdeeld. ,,Een deel van onze fractie is principieel tegen”, zei VVD-senator Helmi Huijbregts.

Pijnlijke afschaffing referendum

Dat de coalitiepartijen Jetten nu toch steunen, komt niet als een verrassing. Na de voor D66 pijnlijke afschaffing van het raadgevend referendum was de verwachting dat de partij wél hoop mag houden op een gekozen burgemeester. De invoering van die gekozen burgemeester wordt door de grondwetswijziging in de toekomst mogelijk.

In januari dit jaar stemden 147 van de 150 leden van de Tweede Kamer al in met het D66-voorstel. Voor een tweederde meerderheid in de Eerste Kamer heeft Jetten steun van 50 van de 75 senatoren nodig. De partijen PvdA, SGP en OSF (samen 11 zetels) stemmen komende dinsdag mogelijk tegen.

Geen ‘zware, presidentiële burgemeester’

Jetten vindt de door de Kroon benoemde burgemeester ‘ondemocratisch en ouderwets’. In het debat probeerde hij de kritische fracties gerust te stellen door te zeggen dat hij niet pleit voor een ‘zware, presidentiële burgemeester’, die bijvoorbeeld wethouders kan ontslaan. Ook liet hij doorschemeren dat het nog wel even kan duren voordat zijn partij met een wetsvoorstel voor een gekozen burgemeester komt. Voorlopig blijft de gemeenteraad de burgemeesterskandidaat kiezen, die vervolgens wordt benoemd door de regering.

Tweets door @WintermanAD

Test voor Rob Jetten: redt hij D66-kroonjuweel?

AD 13.11.2018 D66-fractievoorzitter Rob Jetten moet vandaag in de Eerste Kamer de gekozen burgemeester een stapje dichterbij brengen. Maar er is verzet, ook uit de eigen geledingen. Jettens nachtmerrie: een tweede ‘Nacht van Van Thijn’. Verslaggever Peter Winterman volgt het debat en twittert live mee.

Het zou een koud kunstje moeten zijn. Op 23 januari dit jaar stemden 147 Tweede Kamerleden vóór het uit de Grondwet halen van de burgemeestersbenoeming. Alleen de SGP-driemansfractie was tegen het voorstel van D66’er Rob Jetten om burgemeesters in de toekomst op een andere manier aan te stellen.

Jetten moet er vandaag voor zorgen dat ook de Eerste Kamer akkoord gaat, met minimaal een twee derde meerderheid. Pas dan verdwijnt de burgemeestersbenoeming uit de Grondwet, waardoor het voor een volgend kabinet een stuk gemakkelijker wordt om de gekozen burgemeester in te voeren. Iets wat D66 al sinds haar oprichting wil: het is een van de vermaarde kroonjuwelen van de partij.

Dat bijna de hele Tweede Kamer voor is, wil niet zeggen dat ook de Senaat instemt. ,,Deze discussie wordt binnen de fractie gevoerd”, zegt CDA-senator Greetje de Vries, die zelf waarnemend burgemeester van Zuidhorn is. Binnen haar partij is onenigheid ontstaan. ,,We weten nog niet wat we stemmen”, meldde CDA-Eerste Kamerlid Joop Atsma vorige week.

Opmerkelijk

Burgemeester van Rotterdam Ahmed Aboutaleb. © ANP

Dat is opmerkelijk, want in het regeerakkoord spraken VVD, D66, ChristenUnie én CDA af dat de grondwetsherziening wordt doorgezet. Een goedmakertje voor D66, dat onder druk van de coalitiepartners afscheid moest nemen van het raadgevend referendum.

Dat het CDA in de Eerste Kamer nu dwarsligt, zet de verhoudingen in de coalitie op scherp. Binnen D66 klinkt de verwachting dat de CDA’ers vooral voor de bühne terughoudend zijn en dat zij uiteindelijk wel zullen instemmen. Toch voelen de christendemocraten zich de laatste tijd steeds meer in hun standpunt gesteund, onder meer door een brandbrief van 31 burgemeesters die waarschuwen voor de gekozen burgemeester.

Burgemeesters Ahmed Aboutaleb van Rotterdam, Paul Depla van Breda en Hubert Bruls van Nijmegen vinden dat niet goed is nagedacht over het schrappen van de burgemeestersbenoeming. Volgens Depla is een benoemde burgemeester beter, omdat die boven de partijen staat. ,,Dat wordt moeilijker wanneer de keuze voor een burgemeester een partijpolitiek belang wordt”, zegt hij. ,,Dan ontstaat het risico dat je er vooral bent voor de mensen die op je hebben gestemd.”

Nog lang worden gediscussieerd

Toch is lang niet zeker dat er straks een direct gekozen burgemeester komt. De wetswijziging van Jetten maakt ook een getrapte verkiezing mogelijk, waarbij de gemeenteraad de burgemeester kiest. Ook kan er een stemming in meerdere rondes komen. Over de precieze invulling zal nog lang worden gediscussieerd.

Nu is het zo dat een vertrouwenscommissie uit de gemeenteraad sollicitatiegesprekken voert met kandidaten die door de commissaris van de Koning zijn geselecteerd. De keuze van die commissie gaat als advies naar de minister van Binnenlandse Zaken, die daar in de praktijk altijd mee instemt.

,,Het systeem zoals we dat nu kennen, functioneert naar ieders tevredenheid”, vindt D66-burgemeester Onno van Veldhuizen van Enschede, een van de 31 criticasters. ,,Het is de vraag voor welk probleem dit een oplossing is.” Ook D66-coryfee Jan Terlouw is niet enthousiast. ,,Er is te weinig over nagedacht”, zegt Terlouw. ,,De wijze waarop het nu gaat, met een beslissende stem voor de gemeenteraad, werkt uitstekend.”

Toch is Jetten er alles aan gelegen om zijn voorstel door de Senaat te loodsen. Het is zijn eerste grote test als fractievoorzitter van D66. Zijn nachtmerrie: een tweede ‘Nacht van Van Thijn’. In 2005 stemde PvdA-senator Ed van Thijn tegen dezelfde grondwetswijziging die de gekozen burgemeester mogelijk maakt. Een dag later trad D66-minister Thom de Graaf van Bestuurlijke Vernieuwing af.

Tweets door @WintermanAD

Zorgen om gekozen burgemeester

Telegraaf 08.11.2018 In de coalitie zijn zorgen over afspraken rond de gekozen burgemeester. De Eerste Kamer zou komende week definitief obstakels weg moeten nemen voor de invoering ervan, maar CDA-senatoren kunnen roet in het eten gooien.

D66 dacht in het regeerakkoord met de andere coalitiepartijen zeker te hebben gesteld dat de benoemingswijze van de burgemeester uit de grondwet zou worden gehaald. Zo’n plan moet twee keer door de Tweede en de Eerste Kamer worden aangenomen. De tweede keer is zelfs een tweederde meerderheid nodig.

De Eerste Kamer is dinsdag aan die tweede lezing toe. Binnen D66 valt te horen dat men door CDA-leider Buma en VVD’er Jorritsma, fractievoorzitter in de Eerste Kamer, verzekerd is dat de beloofde stemmen geleverd zullen worden.

Zeer sceptisch

Het CDA spreekt echter tegen dat er al een garantie is gegeven. De christendemocraten waren al kritisch en sommige senatoren zouden zich bovendien gesterkt voelen door het partijcongres dat eerder ook zeer sceptisch was over een stap richting een gekozen burgemeester. Partijleider Buma is onlangs bij de Eerste Kamerfractie geweest om over het probleem te praten.

Een van de namen die genoemd wordt als mogelijke dwarsligger is senator Ton Rombouts. „We zijn nog druk in overleg met de fractie”, zegt hij over het standpunt. Rombouts wil niet hardop zeggen wat hij nu vindt, maar verwijst wel naar eerdere keren dat hij sceptisch was over de gekozen burgemeester.

Gesplitst stemmen

Andere CDA-senatoren stellen ook dat hun standpunt nog niet bepaald is en geen van de bevraagden wil nu al zeggen de coalitie-afspraak te gaan steunen. „We zijn nog niet zo ver dat we weten wat we gaan stemmen”, zegt Eerste Kamerlid Joop Atsma. In de partij valt eveneens te horen dat er wordt gepraat over de mogelijkheid van gesplitst stemmen, waarbij een deel van de fractie voor en een deel tegen stemt. „Alles is mogelijk in het leven”, zegt senator Ben Knapen daarover.

De kans lijkt klein dat senatoren van de VVD dwarsliggen. „We hebben vorige keer unaniem ingestemd met uit de grondwet halen van de benoemingswijze, dat zegt wel wat”, vertelt VVD-senator Huijbregts.

Stranden van de grondwetswijziging

Het eventueel stranden van de grondwetswijziging zal de verhoudingen in de coalitie onder druk zetten. D66 gaf aan het begin van de kabinetsperiode groen licht voor de afschaffing van het raadgevend referendum, een kroonjuweel van de partij. Een stap op weg naar de gekozen burgemeester zou daar tegenover moeten staan. De partij houdt er rekening mee dat de CDA-senatoren vooral voor de bühne terughoudend zijn en uiteindelijk wel zullen instemmen.

Bekijk meer van; senatoren burgemeesters eerste kamer (senaat)

Zeker 60 procent van de Nederlanders is voor de invoering van een gekozen burgemeester. Van deze mensen wil 44 procent liever zelf naar de stembus gaan, dan de keuze over te laten aan de gemeenteraad. Het grootste draagvlak voor een gekozen burgemeester is te vinden onder de mensen met een politieke voorkeur voor PVV, 50PLUS en de SP. Beeld ANP XTRA

VK 06.11.2018 Een groep burgemeesters dringt er bij de Eerste Kamer op aan de benoeming van burgemeesters niet uit de Grondwet te halen. De burgemeesters zijn bang dat ze hun verbindende rol ‘als burgervader of burgermoeder voor alle inwoners, bedrijven en instellingen’ zullen verliezen.

Die zogeheten deconstitutionalisering is een eerste stap om een direct of indirect gekozen burgemeester mogelijk te maken.

De 31 ondertekenaars van de brandbrief zijn lid van verschillende politieke partijen. Ahmed Marcouch (Arnhem), Ahmed Aboutaleb (Rotterdam) en Paul Depla (Breda) zijn prominente PvdA’ers. Liesbeth Spies (Alphen aan den Rijn), Jos Wienen (Haarlem) en Hubert Bruls (Nijmegen) zijn lid van het CDA. Wouter Kolff (Dordrecht), Jack Mikkers (Den Bosch) en Charlie Aptroot (Zoetermeer) behoren tot de VVD. Onno van Veldhuizen (Enschede) is van D66, Sebastiaan van ’t Erve (Lochem) van GroenLinks, Bort Koelewijn (Kampen) van de ChristenUnie.

De Eerste Kamer ontving een tweede brief met dezelfde strekking. Die is van de hand van het Nederlands Genootschap van Burgemeesters, de Wethoudersvereniging, De Nederlandse Vereniging voor Raadsleden en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Daarmee maakt vrijwel het volledige lokaal bestuur van Nederland een voorbehoud bij de gekozen burgemeester.

Volgende week dinsdag buigt de Eerste Kamer zich in tweede lezing over het wetsvoorstel om de benoeming van de burgemeester uit de Grondwet te halen. Dat is de laatste hindernis op weg naar een andere wijze van burgemeesters aanstellen. De Tweede Kamer stemde in januari dit jaar bijna unaniem vóór deze initiatiefwet – alleen de SGP stemde tegen. Voor een Grondwetswijziging is een tweederde meerderheid nodig.

‘Een bij wet te bepalen wijze’

Veel partijen gaven aan het voorstel juist te steunen omdat dat in het midden laat hoe de burgemeester in de toekomst zal worden gekozen. De letterlijke tekst luidt: ‘De Commissaris van de Koning en de burgemeester worden aangesteld, geschorst en ontslagen op een bij wet te bepalen wijze.’ In het regeerakkoord van Rutte III is een zin met vergelijkbare strekking opgenomen.

Zo maakt de wetswijziging een rechtstreeks door de bevolking gekozen burgemeester mogelijk, maar ook een getrapte verkiezing, waarbij de gemeenteraad de burgemeester kiest. Of een stemming in twee ronden, waarbij tussentijds coalities kunnen worden gevormd.

Wordt de burgemeester gekozen, dan krijgt het ambt een meer politieke lading, en moet de taakverdeling tussen burgemeester en wethouders worden herbezien. De kritiek van de burgemeesters is dat het wetsvoorstel daar geen invulling aan geeft. Ze willen eerst een ‘grondige inhoudelijke discussie over ons ambt’ en zijn bang dat ‘de terecht in de Grondwet verankerde ordening van het lokaal bestuur wordt overgeleverd aan de politieke waan van de dag.’

Huidige gang van zaken

De gang van zaken is nu dat een uit gemeenteraadsleden bestaande vertrouwenscommissie sollicitatiegesprekken voert met door de Commissaris van de Koning geselecteerde kandidaten. Haar voordracht gaat als advies naar de Minister van Binnenlandse Zaken, die daar in de praktijk altijd mee instemt.

De namen van kandidaten worden niet bekendgemaakt, volgens Wouter Kolff, burgemeester van Dordrecht en een van de briefschrijvers, om te voorkomen dat kandidaten worden ontmoedigd of schade oplopen. Hij vreest dat het voor een gekozen burgemeester moeilijker zal zijn boven de partijen te staan. ‘Belangrijk is dat er eerst grondig wordt nagedacht over lokale democratie als geheel. Vreemd dat zo’n visie er nog niet ligt.’

Amsterdam, Den Haag en Utrecht

Er zijn ook prominente burgemeesters die de brief niet tekenden. Femke Halsema (Amsterdam, GroenLinks), Pauline Krikke (Den Haag, VVD) en Jan van Zanen (Utrecht, VVD) deden niet mee. Van Zanen ondertekende wel de tweede brief, maar dan als voorzitter van de VNG.

In Den Haag wordt al lang over de gekozen burgemeester gesproken. In 2005 sneuvelde bij tweede lezing een voorstel in de Eerste Kamer; D66-minister Thom de Graaf trad daarna af. Veruit de meeste burgemeesters in Nederland zijn lid van VVD, CDA, PvdA en D66. Partijlozen of lokale politici worden zelden benoemd.

Meer over; VVD  Eerste Kamer  politiek  Den Haag overheid Jan van Zanen CDA GroenLinks

Haal benoeming burgemeester niet uit Grondwet

BB 06.11.2018 Burgemeesters, wethouders, raadsleden en gemeenten dringen er bij de Eerste Kamer op aan de huidige aanstellingswijze van burgemeesters niet uit de Grondwet te halen. Het wetsvoorstel hiertoe wordt volgende week dinsdag in de senaat behandeld.

Risicovol

Zonder een visie op de toekomst van de lokale democratie en bestuur is het risicovol om de benoemingswijze uit de Grondwet te schrappen, schrijven de koepels van deze gremia in een gezamenlijke brief aan de senaat. Het gaat om het Nederlands Genootschap van Burgemeesters, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden en de Wethoudersvereniging.

In aanvulling daarop hebben 31 burgemeesters een brief gestuurd waarin zij benadrukken dat de verankering van de aanstellingswijze van burgemeesters in de Grondwet hen helpt in hun functioneren, ‘hoe gecompliceerd en soms onveilig ons ambt door de jaren heen ook is geworden’.

Probleemanalyse

Uit zo’n visie op de toekomst van de lokale democratie en bestuur moet duidelijk worden welke plaats de burgemeester in het gemeentebestuur inneemt en welke aanstellingswijze daar bij past. ‘Tot heden is er nog geen probleemanalyse over of beschouwing op het gemeentelijk bestel in de volle breedte gekomen’, schrijven de koepels van burgemeesters, wethouders, raadsleden en gemeenten.

Als de Kroonbenoeming uit de Grondwet wordt gehaald, ligt de weg open voor bijvoorbeeld een direct of indirect gekozen burgemeester. De aanstellingswijze van de burgemeester wordt dan als ‘geïsoleerd vraagstuk’ behandeld waarvoor slechts een enkelvoudige meerderheid nodig is.

Onafhankelijke positie

De 31 burgemeesters schrijven in hun brief te hechten aan hun ‘onafhankelijke positie, boven de partijen en tussen onze inwoners’. Ook vinden de burgemeesters – van onder meer Rotterdam, Eindhoven, Arnhem, Haarlem, Breda en Maastricht – het belangrijk om samen met politie, Openbaar Ministerie en andere instanties aan de handhaving van veiligheid en openbare orde te werken. ‘Of we nu bedreigd worden of niet.

En in een steeds meer gepolariseerd politiek krachtenveld hechten wij aan de verbindende en integriteitbevorderende rol die wij kunnen vervullen jegens onze gemeenteraden en colleges. Een rol waarbij wij bijdragen aan een situatie waarin gekozen politici hun werk goed kunnen doen.’

Samenhang

Ook de 31 burgmeesters stellen dat voor deconstitutionalisering eerst een ‘grondige, inhoudelijke’ discussie moet worden gevoerd over het burgemeestersambt ‘bezien in samenhang met de rol die de gemeenteraad en de wethouders vervullen in het lokale politieke bestel’.

Gezamenlijk pleidooi

Het is niet voor het eerst dat burgemeesters bij de Eerste Kamer aandringen om de aanstellingswijze van burgemeesters niet uit de Grondwet te halen. Het is wel voor het eerst dat wethouders, raadsleden en gemeenten zich achter dat (gezamenlijke) pleidooi scharen.

Gerelateerde artikelen;

‘Schrap benoeming burgemeester niet uit grondwet’

OmroepWest 06.11.2018 Een groep van 31 burgemeesters heeft in een brief de Eerste Kamer opgeroepen om het benoemen van burgemeesters niet uit de grondwet te halen. Het wetsvoorstel, dat al is aangenomen door de Tweede Kamer, is een volgende stap in de richting van een gekozen burgemeester.

Onder de ondertekenaars bevinden zich Liesbeth Spies van Alphen aan den Rijn, Marja van Bijsterveldt van Delft, Agnes van Ardenne van de gemeente Westland, Charlie Aptroot van Zoetermeer en Gert-Jan Kats van Zuidplas. Pauline Krikke van Den Haag en Henri Lenferink van Leiden hebben de brief niet ondertekend.

In de brief schrijven de burgervaders en -moeders dat hun onafhankelijkheid te danken is aan de manier waarop ze benoemd zijn. Een gekozen burgemeester zal het ambt een politieke lading geven waardoor het voor hen moeilijker wordt om boven de partijen te staan. In een steeds meer gepolariseerd landschap zijn de burgemeesters bang om hun verbindende rol te verliezen.

Eerst een grondige discussie

De burgemeesters vinden dat het aanpassen van de grondwet – en daarmee de manier waarop ze gekozen worden – pas kan plaatsvinden na een grondige discussie over het ambt. Hierbij zou ook moeten worden gekeken naar de rol van de gemeenteraad en wethouders in de lokale politiek. Zonder deze discussie vrezen zij dat het lokale bestuur wordt overgeleverd aan de waan van de dag.

Meer over dit onderwerp: GEKOZEN BURGEMEESTER GRONDWET EERSTE KAMER

HAAL KROONBENOEMING NIET UIT GRONDWET

BB 13.04.2018 Het Nederlands Genootschap van Burgemeesters (NGB) wil niet dat de huidige aanstellingswijze van burgemeesters uit de Grondwet wordt gehaald. De NGB roept de Eerste Kamer dan ook op om niet in stemmen met het wetsvoorstel tot deconstitutionalisering van de aanstellingswijze van de commissaris van de Koning en van de burgemeester. Ook bij de Kring van commissarissen van de Koning gaan de handen niet op elkaar.

Geen tekort

‘Het Nederlands Genootschap van Burgemeesters vraagt zich af voor welk probleem het voorstel een oplossing is. In de huidige positie en aanstellingswijze van de burgemeester is noch sprake van een democratisch tekort, noch van een legitimiteitstekort’, stelt het NGB in een position paper aan de Eerste Kamer. ‘Juist vanwege de onafhankelijke, boven de partijen staande positie vervult de burgemeester belangrijke functies in de lokale samenleving en in het lokaal bestuur. Er is grote waardering voor en vertrouwen in deze niet gepolitiseerde functie.’

Visie ontbreekt

Deze week hield de Eerste Kamer een expertmeeting over het initiatiefwetsvoorstel Jetten. Als de Eerste Kamer instemt met de wet, wordt de weg vrij gemaakt voor een andere aanstellingswijze van burgemeesters. Daarbij wordt onder meer gedacht aan een rechtstreeks door de gemeenteraad of door de bevolking gekozen burgemeester.

Als er al naar de benoemingswijze gekeken wordt, dan moet dat in het bredere perspectief van het gehele lokaal bestuur gebeuren, benadrukt het NGB. ‘Ondanks eerdere verzoeken vanuit de Eerste en Tweede Kamer en toezeggingen van de minister van Binnenlandse Zaken ontbreekt een gedegen analyse en consistente visie op het lokaal bestuur.’ Het huidige benoemingsproces is evenwichtig en democratisch.

Geen heil

Ook de Kring van commissarissen van de Koning ziet op dit moment niets in een andere aanstellingswijze voor burgemeesters. ‘Eerst moet worden bepaald hoe het lokaal openbaar bestuur in Nederland er uit moet zien, daarna kan worden beoordeeld welke positie van de burgemeester daarbij past. Daaruit vloeit de keuze voor de aanstellingswijze dan vanzelfsprekend voort.

Veel te vaak wordt alleen gesproken over de positie en benoemingswijze van de burgemeester. Maar verander je de aanstellingswijze van de burgemeester, dan verander je ook het bestel’, aldus de Kring in zijn position paper. ‘Ook beschouwen de commissarissen de onafhankelijke positie van de burgemeester boven de partijen als een groot goed dat behouden zou moeten blijven.’

Onafhankelijke positie

Tegen de deconstitutionalisering van de aanstellingswijze van de commissaris van de koning (cdk) heeft de kring eveneens zijn bedenkingen. ‘Voor het functioneren van zowel de burgemeester als de commissaris is het hebben van een onafhankelijke positie nog steeds van groot belang. Om voor alle partijen acceptabel te kunnen zijn en een dienende rol te kunnen spelen, maar ook om de rug recht te houden in woelige tijden of op te kunnen treden in crisissituaties.

In 1848 werd de Grondwet als garantie beschouwd voor een onafhankelijke positie. Wij zien niet in dat dit staatsrechtelijk nu anders zou moeten worden gezien.’

Het is nog niet bekend wanneer de Eerste Kamer over het wetsvoorstel debatteert. Hij is nu bezig met de schriftelijke voorbereiding. Vermoedelijk zal voor de zomer wel een besluit vallen.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

november 9, 2018 - Posted by | 1e kamer, 2e kamer, 2e kamerverkiezingen 2017, Alexander Pechtold, burgemeester, D66, grondwet, politiek, regeerakkoord, tweede kamer, Uncategorized | , , , , , , , , , , , , , ,

1 reactie

  1. […] Zie ook:Krijgt Thom de Graaf D66 eindelijk zijn gelijk met de direct gekozen Burgemeester ??? – deel 2 […]

    Pingback door Eindelijk kreeg Thom de Graaf D66 zijn gelijk met de direct gekozen Burgemeester ??? – deel 3 « Debat in de Digitale Hofstad | november 21, 2018


Sorry, the comment form is closed at this time.

%d bloggers liken dit: