Debat in de Digitale Hofstad

Stemmen uit de Haagse Wijken

Het vertrouwen in de Euro – deel 2

Nederlandse bijdrage EU

Coalitiepartij D66 sluit niet uit dat de Nederlandse bijdrage aan de Europese Unie omhoog gaat. Kamerlid Verhoeven zei in de Tweede Kamer dat het kabinet geen loze beloftes moet doen.

Door het aanstaande vertrek van Groot-Brittannië uit de EU ontstaat er een tekort op de Europese begroting, want het land is een grote netto-betaler. De Europese Commissie wil dat tekort aanvullen, maar Nederland ziet liever dat de EU bezuinigt om de begroting sluitend te krijgen.

“Ook onze inzet is dat de brexit met gesloten beurs wordt afgehandeld, maar ik beloof niet dat het daar op uitdraait”, zei Verhoeven tijdens een debat met premier Rutte. “Maar als dat gebeurt, krijgen we wel meer veiligheid, een schoner milieu en andere zaken.”

Voortduren op de rem

Volgens de D66’er denken alle partijen in de coalitie er ongeveer hetzelfde over. Toch wilde VVD-Kamerlid Mulder niet zeggen of het mogelijk is dat Nederland uiteindelijk toch instemt met een hogere bijdrage. “Ik zeg alleen iets over de inzet van Nederland. Je moet nooit in onderhandelingen zeggen wat je bereid bent weg te geven.”

D66’er Verhoeven constateert dat Nederland voortdurend op de rem trapt in Brussel. “Dat is niet verstandig. Je moet niet als een kip zonder kop ‘nee’ zeggen.”

De Europese Commissie komt binnenkort met voorstellen voor de begroting voor de periode 2021-2027. De verwachting is dat er langdurige onderhandelingen nodig zijn voordat er een akkoord ligt.

Premier Rutte denkt dat er misschien pas in 2020 besluiten worden genomen. Hij herhaalde nog eens dat het kabinet tegen een hogere bijdrage is, maar hij ziet dat als een inspanningsbelofte. “We gaan onze uiterste best doen om dit te bereiken. Hier willen we op uitkomen, maar we zitten nog vroeg in het proces.”

AD 04.06.2018

Terugblik

Het lidmaatschap van de Europese Unie is voor veel Nederlanders al jaren vanzelfsprekend. Maar stel jezelf eens de vraag: wat heb ik over voor dat lidmaatschap? Hoeveel mag het me kosten?

Die vraag moet de komende maanden beantwoord worden in Brussel. Daar gaan de Europese leiders uitvechten hoeveel de EU mag gaan uitgeven tot 2028. Vandaag beginnen de inleidende beschietingen, op een informele top waar ook premier Rutte bij is.

Er staat voor Nederland heel wat op het spel, want niemand in Europa betaalt netto zo veel als wij: ruim 400 euro per persoon per jaar. Dat bedrag kan in de volgende begroting nog met ruim 100 euro stijgen. Hoe zit dat?

Video afspelen

De kosten van de EU in kaart

Ieder jaar geeft de EU ruim 150 miljard euro uit. Het grootste deel van dat geld gaat naar Europese boeren die het moeilijk hebben en het ontwikkelen van armere EU- landen.

Het geldt voor de begroting wordt ingelegd door alle EU-landen samen. Hoe rijker je bent, hoe meer je als land land inlegt. Nederland betaalt op dit moment zo’n 7 miljard euro per jaar. Omdat we in verhouding tot dat bedrag vrij weinig geld terugkrijgen, zijn we al jaren de grootste nettobetaler aan de EU.

NOS

In Brussel vinden ze dat de ambitie van de EU wel wat verder omhoog mag. De Europese Commissie tankt vertrouwen, vooral door de winst van pro-Europese partijen bij verkiezingen in Frankrijk en Duitsland.

Naast de huidige uitgaven willen ze de komende tijd meer geld besteden aan terrorismebestrijding, klimaat, grensbewaking en wetenschap. Nederland steunt die extra ambities van de EU, al zijn ze natuurlijk niet gratis.

De Europese Commissie wil dus dat ieder land vanaf 2021 ruim 10 procent meer overmaakt aan Brussel dan nu. Voor Nederland is dat ruim 700 miljoen euro.

NOS

Natuurlijk mogen we in berekeningen over de begroting de brexit niet vergeten. De Britten vertrekken uit de EU en zullen dus stoppen met meebetalen. Dat zullen ze voelen in Brussel, want het rijke Verenigd Koninkrijk is net als Nederland een van de grootste betalers.

De brexit zal een gat slaan in de begroting van 13 miljard euro per jaar. De andere lidstaten moeten dat bedrag opbrengen.

NOS

Tot nu toe heeft Nederland geluk. Omdat onze economie erg sterk is, en we daarom veel betalen aan de EU vergeleken bij andere landen, krijgen we een korting van 1 miljard euro.

Die korting geldt ook voor het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Zweden en Oostenrijk. Maar de meeste andere landen en de Europese Commissie willen nu weleens van die korting af.

Zij willen van de brexit gebruikmaken om de regels te veranderen. Als de korting inderdaad wordt weggestreept, moeten we dus plots nog een 1 miljard euro per jaar extra overmaken.

NOS

De vraag dringt zich op: wat krijgen we voor al dat geld nu eigenlijk terug? Veel dingen vinden we inmiddels vanzelfsprekend: open grenzen, meer handel en meer veiligheid. Bovendien is het idee dat we uiteindelijk allemaal beter worden van het ontwikkelen van armere EU-landen in zuid- en oost Europa.

Daarnaast zal ons land in de nieuwe begroting naast financiële steun voor landbouw ook meer geld krijgen voor bijvoorbeeld wetenschap. Op die manier krijgen wij van de 7 miljard euro die we per jaar betalen ook weer 2 miljard euro terug.

NOS

Nu kan je je de vraag stellen: vind ik het goed dat de internationale samenwerking mij 100 euro per jaar meer gaat kosten? Of vind ik dat te veel? Premier Rutte is er in elk geval al uit: zijn kabinet ziet de kostenstijgingen niet zitten.

De premier heeft aan de andere Europese landen laten weten dat ons land genoeg betaalt. Maar als we om ons heen kijken, zien we dat de meeste andere EU-landen een duurdere EU wel prima vinden. De kans lijkt klein dat Nederland de kostenstijging kan tegenhouden.

Hoe Mark Rutte moet onderhandelen in Brussel

Premier Rutte trekt langs de Europese hoofdsteden om te voorkomen dat Nederland nog meer aan Brussel moet betalen. Ook zoekt hij medestanders om dictaten uit Berlijn en Parijs te voorkomen. Hoe moet hij zich in deze gesprekken opstellen?

De twee beste onderhandelaars die Nederland ooit heeft gehad, spreken over ‘de kunst van het onderhandelen’. En vertellen hoe de deze maand overleden Ruud Lubbers bereid was meer te betalen aan Brussel om voorzitter van de Europese Commissie te kunnen worden.

Elsbeth Tiedemann, destijds correspondent van Elsevier Weekblad in Brussel, sprak twintig jaar geleden met de twee onderhandelaars Dirk Spierenburg (toen 89) en Bernard Bot (toen 61). Deze nog steeds actuele longread werd gepubliceerd in Elsevier van  zaterdag 19 december 1998.

In 1964 vroeg Dirk Spierenburg, ambassadeur in Brussel, om een assistent. Hij zocht een ervaren diplomaat die hem zou helpen bij het vele en gecompliceerde Brusselse onderhandelingswerk. Den Haag stuurde een jonge man die vers uit het ‘klasje’ kwam, de diplomatenopleiding van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Dirk Spierenburg (links) en minister van economische zaken Gijs van Aardenne in 1981. Foto: ANP.
Nederlands beste onderhandelaar

Anderhalve maand lang sprak de ambassadeur amper met de twintiger. Maar het kwam goed. De nieuweling bleef zes jaar aan de zijde van de man die hij nu met reden ‘Nederlands beste onderhandelaar’ noemt. En sinds 1992 zit hij zelf op de stoel van de meester. Bernard Bot, Permanent Vertegenwoordiger van Nederland bij de Europese Unie, behoort inmiddels tot de top-5 van de vaderlandse diplomatie.

De meester en de leerling. Ze zien elkaar nog vrijwel elke zaterdag. Zesendertig jaar na hun eerste ontmoeting. Meestal treffen ze elkaar bij Bot thuis in Den Haag, soms bij Spierenburg in Wassenaar. De meester is 89 jaar, even scherp als vroeger. De leerling is 61, op de top van zijn carrière. Ze spreken over hun vak: onderhandelen.

Ben Bot (links) met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Condoleeza Rice in 2005. Foto: ANP.

Niet te vroeg ongeduldig worden

Spierenburg (DS) begint. ‘Een onderhandelaar moet zijn dossier goed kennen. Hij moet zich voldoende hebben laten informeren over de tegenpartij, de belangen van de tegenpartij kennen, en weten wat hij uiteindelijk wil bereiken. ‘Stamina is bijzonder belangrijk, uithoudingsvermogen. Je moet in staat zijn nachten vol te houden. Niet te vroeg ongeduldig worden, zoals tegenwoordig in de politiek dikwijls gebeurt – ik zal geen namen noemen.

Twee goede onderhandelaars zijn Henri Kissinger en Richard Holbrooke. Als je diens boek leest over de vredesonderhandelingen in ex-Joegoslavië, zie je dat hij nachten door blijft gaan. Ook als iedereen wil afhaken. Hij heeft een enorme vasthoudendheid. Dat is een van de belangrijkste eigenschappen die een onderhandelaar moet hebben.’

Henri Kissinger. Foto: ANP.

 

Richard Holbrooke. Foto: ANP.

Ben Bot (BB) valt hem bij: ‘Ja, het gebeurt altijd om drie of vier uur’ s nachts.’

DS: ‘Ik had altijd het land aan die marathonzittingen,’ verzucht Spierenburg. ‘Zijn die er nog steeds?’

BB: ‘Ja, bij alle grote besluiten. De cruciale fases spelen zich alleen maar ’s nachts af.’

DS: ‘Er moet iemand kapot gaan.’

‘De laatste keer,’ zegt Bot, ‘was bij de afronding van het Verdrag van Amsterdam, in juni vorig jaar. In drie dagen heb ik bij elkaar drie of vier uur geslapen. Toen ik eruit kwam, om zes uur’ s morgens, kon ik niet meer klokkijken. De hallucineerde bijna. Omdat je zo weinig slaapt, vallen bepaalde functies gewoon uit. De kon elk verdragsartikel citeren. Maar ik wist niet meer hoe ik een telefoon moest gebruiken.’

DS: ‘Ik vond het nooit lollig. In mijn tijd was het meestal één nacht. De had geen erg goede gesteldheid. Mijn rug heeft het zwaar te verduren gehad.’

BB: ‘Maar je had wel stamina,’ zegt Bot.

DS: ‘Ja. Dat vond niet iedereen leuk. De was altijd de vervelende vent die het alleen maar moeilijk maakte.’

BB: ‘Amsterdam was excessief, meestal is het een of twee nachten. Maar daar zag je dat premier Kok ook veel stamina heeft. Die kan echt lang vasthouden. Dan zie je dat langzaam de een na de ander omtuimelt. Maar hij niet.’

Onderhandelen is niet te leren

‘Onderhandelen,’ zegt Spierenburg, ‘is niet te leren. Je hebt het, of je hebt het niet. Het is intuïtie.’ Hij noemt een voorbeeld, uit de onderhandelingen over het plan dat de Franse minister van Buitenlandse Zaken Robert Schuman op 9 mei 1950 presenteerde voor de oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal. Daarmee zou de controle over de kool- en staalindustrie – destijds cruciaal voor de wapenproductie – worden overdragen aan een supranationale instelling, de Hoge Autoriteit.

Spierenburg onderhandelde namens Nederland, dat per se een Raad van Ministers wilde instellen om nationale controle over de Hoge Autoriteit te houden. De Fransen, onder leiding van Jean Monnet, waren tegen. Toch vonden ze dat de Benelux-landen – inmiddels aan elkaar vastgeketend in een douane-unie -moesten meedoen. Een kolen- en staalgemeenschap met alleen de Duitsers wilden de Fransen niet.

Spierenburg: ‘Nederland had dus een sterke onderhandelingspositie. Daardoor kon ik tegen Monnet zeggen: “Als je niet akkoord gaat met een ministerraad, ga ik nu weg en kom ik niet meer terug.” Niemand heeft me verteld dat ik het zo moest doen. Maar ik wist wat ik deed. Er komt een moment datje moet zeggen: het is “ja” of “nee”. Dan moetje het risico nemen dat het “nee” wordt. Monnet begreep dat het niet anders kon. De Fransen zijn door de pomp gegaan.’

Eerste ervaring

Aan de zijde van deze man, die van 1962 tot 1970 Nederlands Permanent Vertegenwoordiger (PV) bij de EEG was, deed Bot zijn eerste ervaring op. ‘Ik zat altijd naast Spierenburg, zes jaar lang,’ vertelt hij. ‘Dan besef je: hé, als ik dit doe, gebeurt er dat. Je merkt dat je klem komt te zitten als je je dossier niet goed kent — godzijdank had Spierenburg dan het goede antwoord klaar.

Een heleboel dingen leer je onbewust aan. De Duitsers kunnen je de ene dag steunen, terwijl je de volgende dag berichten krijgt uit Bonn dat ze aan het wiebelen zijn. Als je die informatie hebt, merk je ineens dat de Duitse onderhandelaar niet reageert op watje zegt, mogelijk omdat hij het er niet mee eens is. Dat zijn dingen waarop je radar afgestemd raakt.’

Het Europa van Spierenburg is niet het Europa van Bot. Want destijds telde de Europese Gemeenschap, die in 1957 werd opgericht met het Verdrag van Rome, nog maar zes lidstaten: Frankrijk, Duitsland, Italië, België, Luxemburg en Nederland. Inmiddels zijn het er vijftien.

Het spel is veranderd in het Comité des Représentants Permanents, Coreper, de machtige ambassadeursvergadering die de vele Brusselse ministerraden voorbereidt. ‘In het Europa van de Zes kende ik al mijn tegenspelers goed,’ zegt Spierenburg. ‘Ik wist ook precies wat de posities waren in de hoofdsteden. Mijn grote tegenspeler was de Franse ambassadeur Mare Boegner. Een van de meest markante Franse diplomaten die ik gekend heb.

Zwarte Piet

Wij hadden volstrekt tegengestelde opvattingen. Maar ik kon wel zaken met hem doen. Als de Fransen een standpunt innamen, gingen de Belgen en Luxemburgers daar niet snel tegenin; ze probeerden Nederland altijd de zwarte Piet toe te spelen. De Italiaan was altijd heel soepel. Ik probeerde een deal met Boegner te maken. Als dat lukte, was het spel afgelopen. Dat zal met vijftien niet zo makkelijk gaan.’

‘Het aantal lidstaten maakt de zaak inderdaad veel moeilijker,’ beaamt Bot. ‘Ook het feit dat veel besluiten met gekwalificeerde meerderheid worden genomen, maakt het lastiger. Nu moet ik steeds over mijn schouder heen kijken of de coalitie die ik nodig heb om een voorstel erdoor te krijgen of tegen te houden, wel stand houdt. Maar nog steeds is het zo dat als Nederland en Frankrijk het eens worden, een oplossing in zicht is.

Ik heb de meeste contacten over onderhandelingsposities met de Franse ambassadeur, Pierre de Boissieu. Duitsland staat vaak op dezelfde lijn als wij, maar als puntje bij paaltje komt, gaan ze vaak met Frankrijk mee. Dat is de Frans-Duitse as. Als ik het met De Boissieu eens wordt, dan sluit Duitsland zich daar vaak – geheel of deels – bij aan.

Dan gaan ook andere landen zich er naar plooien. Nederland speelt dus een belangrijke rol. Er wordt naar ons gekeken. Als is het maar doordat we op onze eigen manier altijd vrij extreme posities innemen, ten goede of ten kwade.’ ‘Dat de Duitsers de Fransen volgden, was bij mij ook al zo,’ zegt Spierenburg. ‘Ze waren altijd schichtig om ons te steunen als Frankrijk een andere positie innam.’

‘Innerlijke overtuiging’ is essentiële voorwaarde

Bot heeft met de tijd geleerd dat ‘innerlijke overtuiging’ een essentiële voorwaarde is voor een goed onderhandelingsresultaat. ‘Je moet honderd procent gaan voor datgene wat je wilt bereiken, uitstralen datje achter je zaak staat.’ Nederland is te snel bereid tot compromissen, meent Bot.

‘Het komt voort uit angst. Ambtenaren durven een minister vaak niet met de vervelende boodschap op te zadelen dat hij “nee” moet zeggen. Want daar houden ministers niet van. Zij durven dan niet te zeggen: “We gaan er nog maar een nacht tegenaan.” Ze zijn bang niet aardig te worden gevonden. Spanje en Griekenland zijn vaak wel bereid tot het bittere einde door te gaan. Zo zijn wij niet.

‘Laatst lag er in Brussel een stuk op tafel. Onbelangrijk, maar volstrekt dwaas. Den Haag vond dat ook. Dus was mijn instructie om dat te zeggen in het Coreper. En opeens hoorde ik dat ambtenaren in Den Haag de minister adviseerden om akkoord te gaan.

Ik heb meteen een codebericht gestuurd naar Den Haag: “Ben je nou helemaal! Ik zeg nu al twee weken achter elkaar dat het een dwaas stuk is, dat vinden jullie ook. Dan kan de minister niet opeens zeggen dat het geen dwaas stuk is.” Maar ja, het kan best zijn dat hij uiteindelijk toch akkoord gaat.’

DS: ‘Als ik een standpunt innam dat de goedkeuring droeg van Joseph Luns, dan wist ik zeker, en dan wisten mijn collega’ s in Brussel zeker, dat de minister niet door de pomp zou gaan. Je moet overkomen als vertegenwoordiger van een regering die een consistent beleid voert, die betrouwbaar is. Tegelijk moetje zorgen datje de betrekkingen met andere landen op een zo goed mogelijk niveau handhaaft. De Fransen kunnen onhebbelijk zijn, wij niet.’

Minister van Buitenlandse Zaken Joseph Luns. Foto: ANP.

‘Veel minder,’ valt Bot hem in de rede. ‘Ja,’ beaamt Spierenburg, ‘wel van tijd tot tijd. Maar niet de hele tijd. Een groot land kan zich dat veel makkelijker permitteren dan een klein land. ‘Wat ik bedoel is: het brengt niets op om aardig te worden gevonden. Dat is iets anders dan iedereen tegen de schenen schoppen; dat moet je natuurlijk voorkomen. Als je door de bocht gaat, moetje dat doen omdat de tegenpartij goede argumenten heeft, of omdat je er iets voor terug krijgt. Dan wil ik er wel aan meedoen.’

Niet beginnen met kaarten op tafel leggen

Spierenburg is ‘verbaasd’ over de wijze waarop Nederland onderhandelt om 1,3 miljard gulden te bezuinigen op de Europese afdrachten. De publieke uiteenzetting van de strategie om dat doel te bereiken, zoals het dreigen met een veto, druist in tegen de basisregels van het onderhandelen. ‘Dat doe je niet in het openbaar. Een onderhandelaar moet niet beginnen zijn kaarten op tafel te leggen.

Hij moet ze juist niet op tafel leggen! Dat gebeurde in mijn tijd niet. Iedereen wist dat het niet verstandig was.’

Het was in Brussel een pijnlijk schouwspel toen Den Haag laatst, bij de onderhandelingen over het Europese onderzoeksprogramma, tegen het algemene kabinetsbeleid in instemde met een verhoging van de begroting. ‘Wat ik eruit concludeer,’ zegt Spierenburg, is dat een goede coördinatie tussen de ministeries nodig is.

Coördinatie is altijd een probleem geweest. Maar de invloed van de minister van Buitenlandse Zaken, verantwoordelijk voor de coördinatie, is afgenomen. Dat maakt de positie van iemand als Bot buitengewoon moeilijk. Wanneer er een conflict was tussen departementen kon ik altijd op Luns rekenen om de zaak recht te trekken.’

BB: ‘Vroeger hadden slechts een paar ministeries belang bij Europa: Economische Zaken, Landbouw, Buitenlandse Zaken…’

‘En Financiën!’ zegt Spierenburg met een brede glimlach.

BB: ‘Tegenwoordig heb je vele ministeries die allemaal hun stempel willen drukken op het beleid. Bij het onderzoeksprogramma zag je dat heel duidelijk. Sommige ministeries hebben belang bij een verhoging van de begroting. Dan proberen de ambtenaren onder die richtlijn uit te komen.

Als hun minister naar Brussel gaat, zeggen ze: “Het is nu het moment om door de pomp te gaan.” Zo is de begroting voor onderzoek toch verhoogd. En dan is de boodschap vervolgens: wil de Permanente Vertegenwoordiging zorgen dat die verhoging door een korting elders wordt gecompenseerd?

Kikkers in de kruiwagen houden

Het werk is gecompliceerder met al die ministers. Die vinden allemaal van zichzelf dat ze geweldige onderhandelaars zijn en zelf het beste het Nederlands belang kunnen verdedigen. Je moet ook nog zorgen dat je al die kikkers in de kruiwagen houdt.’

‘Er is altijd strijd geweest,’ zegt Spierenburg. ‘Geen ministerie wil zijn beleid wijzigen omdat Buitenlandse Zaken daarom vraagt. Daarom moet de Permanent Vertegenwoordiger meedoen aan de vorming van het beleid. Hij alleen kan beoordelen hoe de kaarten in Brussel liggen. Hij moet daarom onbevangen zijn mening kunnen uiten. Ik zorgde dat ik met de minister-president op goede voet stond en invloed op hem kon uitoefenen als dat nodig was. Soms zei ik tegen een minister: “Nee, dit kan niet.’”

‘Dat komt nog regelmatig voor,’ zegt Bot.

‘In mijn tijd was Joop den Uyl minister van Economische Zaken. Over een associatieverdrag met Spanje nam hij een ander standpunt in dan Luns. Ik heb hem er tijdens de zitting op moeten wijzen dat dat niet kon. De heer Den Uyl heeft zich daarin geschikt.

Het is de taak van de PV om de ministers te houden aan het regeringsstandpunt.

DS: ‘De vind het echter volstrekt onjuist wanneer een hoge ambtenaar of een secretaris-generaal publiekelijk een andere mening vertegenwoordigt dan die van zijn minister. Dat was in mijn tijd ondenkbaar. Dat moet intern gebeuren. Als ik vandaag zo zie wat topambtenaren zeggen – ik geloof niet dat de goede zaak ermee is gediend. Iedereen loopt maar naar de media! Dat werd in mijn tijd niet getolereerd.’

‘Bij Buitenlandse Zaken gebeurt het nog steeds weinig,’ zegt Bot. ‘Ik heb me als secretaris-generaal nooit tegen het Nederlands regeringsstandpunt uitgesproken. Dat doe je niet, dan moetje aftreden. Zoals de ambassadeur in Madrid, Korthals Altes, deed in de jaren tachtig, toen hij het niet eens was met de kruisraketten. Als je iets niet kunt verdedigen, dan moetje eruit stappen.’

‘Een enkele keer heb ik dat overwogen,’ zegt Spierenburg, ‘toen ik bij de NAVO zat.’

BB: ‘Het voordeel van een klein land is de goede communicatie tussen de Permanent Vertegenwoordiger en de regering. Ik kan tegen de premier zeggen: “Ik heb het gevoel dat het helemaal scheef gaat.” Als je codes stuurt waarin je gevaren schetst, wordt daarmee meestal rekening gehouden. De afstand tussen PV en regering is in Frankrijk of Duitsland veel groter.’

DS: ‘Maar de Franse ambassadeur Boegner belde wel naar generaal De Gaulle. Niet elke dag, maar op een essentieel punt kon hij dat doen. Zijn positie was daardoor erg sterk.’

BB: ‘Ik heb met Lubbers eens om vier uur’ s nachts gebeld.’

DS: ‘Bij de generaal kon dat niet. Luns vroeg laat ’s nachts eens aan zijn Franse collega Couve de Murville: “Kun je de generaal niet bellen?” Toen zei Couve: “On ne telephone pas au General.” Je moest wachten totdat hij klaar was met slapen.’

BB: ‘De Boissieu heeft een heel goed contact met president Chirac. Hij kan hem om de zoveel tijd een halfuurtje spreken. Hij geeft hem weieens iets door. Of hij zegt: “De president wil dit of dat.” Zo heb ik kunnen arrangeren dat Kok en Chirac elkaar twintig minuten apart spraken op de top van Pörtschach in oktober.’

Spierenburg heeft moeite met de ‘hoge toon’ waarop de VVD de verdediging eist van het Nederlands belang: ‘Meneer Bolkestein, voor wie ik veel respect heb, voorop. Ze doen alsof we nooit behoorlijk onderhandeld hebben. Nou, ik ben niet ijdel, maar dat betwist ik.’

Nederland is van netto-ontvanger nettobetaler geworden

‘Ja,’ reageert Bot, ‘Nederland heeft altijd buitengewoon goed op zijn tellen gepast. Iedere PV heeft er zorgvuldig op toegezien dat er genoeg binnenkwam.’ Pas sinds het besluit van de top van Edinburgh in december 1992 moet Nederland meer bijdragen aan de Europese kas dan het eruit krijgt en is het daarmee ‘nettobetaler’ geworden. Alle jaren ervoor was het ‘netto-ontvanger’.

Europese leiders bij de top van Edinburgh (1992) met uiterst rechts premier Ruud Lubbers. Uiterst links de Franse president Francois Mitterrand, derde van rechts de Duitse bondskanselier Helmut Kohl. Foto: ANP.

–>>

Bot en toenmalig thesauriergeneraal Henk Brouwer waarschuwden premier Ruud Lubbers, minister van Buitenlandse Zaken Hans van de Broek en minister Wim Kok van Financiën in Edinburgh voor een verslechtering van de Nederlandse financiële positie. ‘Henk Brouwer en ik stuurden briefjes naar boven om ze daar op te wijzen,’ zegt Bot. ‘Dat hebben ze dus geweten. Maar het was een afweging. We waren bereid iets op te offeren om die andere vis te vangen: een Nederlandse voorzitter van de Europese Commissie. Dat spel is helaas mislukt. Maar het is doelbewust gebeurd.’

Kennelijk had Ruud Lubbers er in 1992 miljarden guldens per jaar voor over om in 1995 voorzitter te worden van de Europese Commissie, het dagelijks EU-bestuur. ‘Offers die je van tevoren brengt, worden geïncasseerd, maar daar krijg je nooit iets voor terug,’ vervolgt Bot. ‘Daarom was ik niet blij met het besluit van Edinburgh. In de Unie moet je altijd gelijk oversteken. Dat is gebleken.’

DS: ‘De begrijp wel dat Nederland nu wat veel betaalt, maar het is overdreven om meteen zo veel kabaal te maken nadat we jarenlang geprofiteerd hebben,’ zegt Spierenburg.

‘Nou, daar moet ik tegenover stellen…’ Bot kan zijn zin niet afmaken. Spierenburg schiet in de lach. Hij weet: een onderhandelaar hoort achter zijn standpunt te staan. ‘Hij moet wel,’ grinnikt de meester.

Zuidelijke lidstaten houden vast aan eigenbelang

De leerling, zelf meester geworden, vervolgt: ‘Vroeger waren landen veel meer bereid een veer te laten voor de Europese integratie – behalve Frankrijk, waarmee je altijd harde noten moest kraken. In het Europa van de Vijftien houden de zuidelijke lidstaten op elk onderwerp vast aan hun eigenbelang.

De Portugezen zijn bereid voor honderd miljoen gulden de besluitvorming twee jaar stil te leggen. Spanje, Griekenland en Denemarken maken excessieve heibel om hun deel binnen te krijg en. Als je niet met dezelfde kracht, overtuiging en luidheid je standpunt kenbaar maakt, word je terzijde geschoven. Alleen door die heisa te maken, maken we duidelijk dat er een grens is aan wat we bereid zijn uit te geven.’

DS: ‘Dat begrijp ik. De toestand is veranderd. Het solidariteitsgevoel is afgenomen. Zelfs bij de Fransen was er vroeger meer solidariteitsgevoel. De generaal wilde de Gemeenschap wel in stand houden. Dat vergeet men weleens.’

Heel discreet staat mevrouw Bot op. De toehoorster, op de achtergrond aanwezig, grijpt in stilte in. Het gesprek heeft lang genoeg geduurd, weet ze. Al lijkt de oud-ambassadeur, die in februari (1999) negentig wordt, niet moe.

Nog even vergelijken beide mannen hun werk, toen en nu. ‘Het spel is ingewikkelder geworden,’ zegt Bot, ‘maar de basis van het spel is gelijk gebleven. Toen ik op de PV terugkwam, zes jaar geleden, was het alsof ik nooit was weggeweest. Je moet meer rekening houden met het Europees Parlement. Maar het spel tussen de Permanent Vertegenwoordigers is niet essentieel veranderd. Ik was in twee dagen ingewerkt.’

DS: ‘Ja, maar met al die ministers en doordat de onderhandelingen zo veel meer openbaar gebeuren… Mijn positie was al niet makkelijk. Maar het is moeilijker geworden. Ik benijd je niet.’ En zo gaan de meester en de leerling uit elkaar. Wie is wie? De tijd lijkt zijn greep op het leven verloren te hebben. Europa verandert maar is nog steeds hetzelfde. Van 1964 naar 1998 is het slechts een sprongetje. De twee mannen geven elkaar de hand: vijftig jaar geschiedenis van Nederland in Europa.

DIRK SPIERENBURG (Rotterdam, 1909 – Wassenaar, 2001).

Studeerde economie aan de Hogeschool Rotterdam.

Was Nederlands onderhandelaar over de Marshallhulp (194S-’49) en het Schuman-plan (1950-’51).

Eerste Nederlandse ‘eurocommissaris’ bij de Hoge Autoriteit van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (1952-’62).

Permanent Vertegenwoordiger van Nederland bij de Europese Gemeenschappen, Brussel (1962-70).

Ambassadeur bij de NAVO (1970-74).

Regeringscommissaris voor de gasexportprijzen (1971-’81).

BERNARD BOT (Batavia, 1937).

Studeerde rechten in Leiden en op Harvard. Gepromoveerd.

Assistent van Spierenburg, Brussel (1964-70).

Plaatsingen in Buenos Aires, Oost-Berlijn en Den Haag (1970-’82).

Ambassadeur bij de NAVO (1982-’86).

Ambassadeur in Ankara (1986-’89).

Secretaris-generaal, ministerie van Buitenlandse Zaken (1989-’92).

Permanent Vertegenwoordiger van Nederland bij de Europese Unie (1992-2003).

Minister van Buitenlandse Zaken (2003-2007).

Zie ook: Mark Rutte VVD – Het vertrouwen in de Euro

Zie ook: Burgerinitiatief parlementaire enquête invoering van de euro

zie ook: Het vertrouwen in de Euro – deel 1

zie ook:  Mark Rutte VVD – Het vertrouwen in de Euro

zie ook:  Mark Rutte over EU-top: we zijn er nog lang niet – Video

zie ook: Wouter Bos PvdA – Referendum houden over de euro en Europa

zie ook: Geert Wilders PVV – Weg uit de eurozone en weg met de Euro

Zie ook: Geert Wilders PVV – De Euro en de terugkeer van de Gulden ? deel 2

Zie ook: Geert Wilders PVV – De Euro en de terugkeer van de Gulden ? deel 1

Zie ook: Geert Wilders PVV – De Gulden middenweg versus Ping-Ping foetsie

Zie ook: Mark Verheijen VVD in strijd tegen de ‘Geharnaste eurofielen’

Zie ook: Geert Wilders PVV – Ook een Europees kopje thee ??

Zie: Geert Wilders PVV en Marine Le Pen Front National – wij zijn 2 vriendjes

Zie ook: Geert Wilders PVV heeft een nieuwe strijdmakker – deel 2  (Front National en het Vlaams Belang)

En ook: Geert Wilders PVV heeft een nieuwe strijdmakker – deel 1 (Le Pen  partij Front National)

Zie ook: Geert Wilders PVV – D-day in Europa – Een ‘patriottistische lente’

De eurosceptische Paolo Savona (links) wordt benoemd tot minister van Europese Zaken. Foto AFP

Neem nu principieel besluit over het lot van de euro

VK 04.06.2018 Spanje en Italië laten juist nu zien dat het Europese project een principiële ­revisie moet ondergaan, betoogt Frank Ankersmit.

Er was eens iemand die zich erop beroemde dat hij over de Rhodus kon springen (de zee-engte tussen het ­eiland Rhodos en het vasteland van Turkije). Veel emigranten zouden ook wel willen dat ze dat konden. Uiteindelijk pakte iemand de pocher bij de lurven, zette hem voor de ­Rhodus neer en voegde hem toe: ‘Hic Rhodus, hic salta’: hier sta je voor de Rhodus, dus: spring!

De eurozone is als die pocher. Onze Europese politici beroemden zich er altijd op dat zij wel over de ‘zee-engte tussen Noord- en Zuid-Europa’ zouden kunnen springen. Maar nu, met het nieuwe populistische kabinet in Italië en de val van het kabinet van ­Rajoy in Spanje, staat de eurozone daadwerkelijk voor de Rhodus. Het uur van de waarheid voor de eurozone is aangebroken.

Europese zelfmoord

Alle zwakke plekken van het Europese project openbaren zich nu. In de eerste plaats de fout dat men altijd op de economie heeft ingezet. Omdat ‘de politiek’ verantwoordelijk was ­geweest voor de Europese zelfmoord van de eerste helft van de vorige eeuw, zou de economie de enige weg zijn waarlangs de Europese integratie ­gerealiseerd kon worden. Een drog­reden. Het goede antwoord was, uiteraard, een andere, betere politiek.

De ironie is dat juist in de jaren na 1945 die betere optie zo onontkoombaar leek. Want wat lag toen meer voor de hand dan een politiek verenigd Europa als antwoord op de Russische dreiging? Dus een confederatie van West-Europese landen, verenigd door een gemeenschappelijke, tegen de Sovjet-Unie gerichte buitenlandse politiek, een gemeenschappelijk leger en een eigen kernwapen ter ondersteuning daarvan?

Een dergelijk Europa had wereldwijd ontzag ingeboezemd – veel meer dan de aarzelend rondscharrelende, vette en volgegeten kalkoen van het Europa van nu, dat op het menu staat voor de rest van de wereld en wereldwijd door arm en rijk begerig wordt gadegeslagen.

Ingenieursideaal

In de tweede plaats: integratie door de economie is een typisch ingenieursideaal. Een ideaal dat werd ingegeven door de onjuiste aanname dat de mens een homo economicus zou zijn en dat zijn economisch gedrag altijd wordt ingegeven door een correcte calculatie van zijn economische belangen. Maar nee, zo is het niet. De mens is een product van de geschiedenis, van zijn cultuur, van de tijd waarin hij leeft, enzovoort.

Daar liggen de factoren die zijn ­economisch doen en laten sturen. De Italiaan is een andere economische ­actor dan een Nederlander. Men zegt weleens: de mensen in Noord-Europa leven om te werken en die in Zuid-­Europa werken om te leven. Toegegeven, een karikatuur. Maar er zit toch een kern van waarheid in. En die verschillen zijn taai en de wortels ervan gaan terug tot heel diep in de geschiedenis. Wellicht zelfs tot de tijd van na de val van het Romeinse Rijk, vijftienhonderd jaar geleden.

Want ze vallen vrijwel samen met de oude Romeinse limes. Hetzelfde geldt al binnen de ­afzonderlijke natiestaten. Italië is al een eenheid sinds 1861, maar de economische verschillen tussen Noord- en Zuid-Italië zijn nog even groot als anderhalve eeuw geleden. Europa is, vanuit dat perspectief, in feite een ­Italië in het groot.

Met hun alleszins begrijpelijke wens het verleden te vergeten, vergaten de scheppers van Europa zelf ­hoezeer Europa een product is van zijn geschiedenis en hoezeer het willen vergeten van de geschiedenis alleen maar resulteert in ‘de terugkeer van het verdrongene’. Waarbij de hoogste ironie wel is dat door dat willen vergeten van de politieke verdeeldheid van Europa, en door alles te zetten op de economie, nu juist de economische verdeeldheid van Europa zijn nemesis lijkt te worden.

Invoering euro

In de derde plaats: de miskenning van de macht van de geschiedenis vond haar hoogtepunt in de invoering van de euro. Economen waarschuwden al voor de risico’s toen men daar in 1992 toe besloot. Hun waarschuwingen werden in de wind geslagen. Met als gevolg dat de euro een blok aan het been werd van heel het project van de Europese integratie.

Zoals Hans Werner Sinn, Andreas Dopp, Joseph Stiglitz, meer recentelijk Markus Krall (en nog vele anderen) aantoonden, verenigt de euro niet, maar is die juist de grootste splijtzwam in Europa door Noord en Zuid tegen elkaar op te zetten. Bondskanselier Merkel zei ooit: ‘Scheitert der Euro, dann scheitert Europa’.

Maar het is juist andersom: doorgaan met de euro leidt tot het opblazen van de ­Europese integratie. Beëindiging of een principiële revisie van de euro biedt juist de beste, zelfs enige garantie voor Europa’s toekomst.

Sinds de eurocrisis heeft ECB-president Draghi met eerst nog aanvaardbare en daarna met onaanvaardbare middelen geprobeerd de kloof aan het zicht te onttrekken. Maar wat aan het zicht onttrokken werd, bleef wel bestaan – meer nog, aldus kon die kloof juist steeds zorgelijker proporties aannemen.

En nu is die niet langer overbrugbaar. Want zelfs al zouden de noordelijke landen daartoe bereid zijn – quod non – om Italië en wellicht ook Spanje nog op de been te houden, dan gaat dat domweg boven hun krachten uit. De met redding ­gemoeide bedragen zijn dit keer simpelweg te groot. En zoals de Romeinse rechtsregel het zegt: ‘nemo ultra vires obligatur’. Niemand is verplicht tot het onmogelijke.

Grote meningsverschillen

In de vierde plaats: ‘voortmodderen’ is van begin af aan het devies geweest van de Europese besluitvorming. Principiële besluiten over principiële zaken waren in Europa niet mogelijk door de grote meningsverschillen tussen de lidstaten en de op zichzelf lovenswaardige wens anderen niet zijn wil op te leggen.

Wat er aan eenheid ontstond in Europa groeide daarom eerder haast onbemerkt van boven op, dan het dan het van bovenaf werd opgelegd. Het is een mirakel dat men hier toch nog zover mee heeft weten te komen, zonder al te openlijke machtsuitoefening en zonder het nemen van principiële besluiten.

Maar de kruik gaat zo lang te water, tot zij breekt. Dat moment is nu gekomen. Een principieel besluit over de euro is onontkoombaar. Zoiets als een groei- en stabiliteitspact waartegen meer dan 150 keer gezondigd werd, zonder dat er ooit enige actie op volgde, kan niet langer.

Over uittreding uit de eurozone, tijdelijk of definitief, zal nu een beslissing genomen moeten worden na wat de afgelopen week in Italië en Spanje plaatsvond. En dat kan tevens uitgangspunt zijn voor een andere principiële beslis­singen over welke financiële verplichtingen de landen van de eurozone ­tegenover elkaar hebben.

Zo heeft de geschiedenis de voorstanders van het bestaande Europa de afgelopen week naar de Rhodus gevoerd en zij daagt hen nu uit met het ‘hic Rhodus, hic salta!’ Laten we hopen dat het ogenschijnlijk onmogelijke hen toch zal lukken. En één ding staat daarbij vast: na zestig jaar van voortmodderen zal nu toch een ‘principiële sprong over de Rhodus’ gemaakt moeten worden! Zonder die verdrinken we allen in de Rhodus.

Frank Ankersmit is historicus en filosoof.

Van Leonie Wolters verscheen onlangs bij ISVW-uitgevers: Frank Ankersmit: De erfenis is op. Waarom de Europese cultuur zich opnieuw moet uitvinden.

MEER OVER EUROPA ECONOMIE, BUSINESS EN FINANCIËN POLITIEK ITALIË INTERNATIONALE BETREKKINGEN ECONOMIE

Stef Blok

‘Dubbele klap’ dreigt: Frankrijk wil EU-voor­deel Nederland snel afschaffen

AD 14.05.2018 Frankrijk wil korte metten maken met de Nederlandse korting op de EU-afdracht. Die moet na 2020 in één keer worden afgeschaft in plaats van geleidelijk in vijf jaar, zoals Brussel voorstelt.

Nederland dreigt nu tweemaal klappen te krijgen: door de brexit én door een buitenspo­ri­ge bijdrage aan de Europese begroting, aldus Stef Blok.

,,We zien geen enkele reden om daar langer mee te wachten”, aldus de Franse minister van Europese Zaken Nathalie Loiseau vanmorgen. De korting, gebaseerd op een ‘rebate’ die de Britse premier Thatcher diep in de vorige eeuw voor Groot-Brittannië bedong, bespaart Nederland nu elk jaar ruim een miljard.

Politiek Den Haag beseft dat het kortingensysteem – waarvan ook Duitsland, Oostenrijk en Zweden profiteren – na de brexit niet houdbaar is, maar wil wel garanties dat de Europese rekening niet exclusief bij Nederland en enkele andere, toch al grote nettobetalers landt. ,,Nederland”, zo betoogde buitenlandminister Stef Blok, ,, dreigt nu tweemaal klappen te krijgen: door de brexit én door een buitensporige bijdrage aan de Europese begroting.”

Verschillen

Bij de eerste discussie die ministers van de 28 lidstaten vanmorgen aan de meerjarenbegroting 2021/2027 wijdden, bleken de meningen nog alle kanten op te schieten. Meer geld voor nieuwe beleidsprioriteiten zoals gemeenschappelijke bewaking van de EU-buitengrenzen, het asielbeleid, Europese defensie en uitbouw van het digitale Europa wil iedereen wel, maar daarvoor betalen of elders bezuinigen valt bij veel minder landen in goede aarde.

Vooral het snoeien op steun aan achtergebleven regio’s valt slecht. In de Commissievoorstellen gaat het om 7 procent minder, maar in reële termen kan dat oplopen tot kortingen van 30 procent en meer, zo waarschuwden landen uit Zuid-, Midden- en Oost-Europa.

Ambitie

Nederland vindt die kortingen eigenlijk nog te laag en bepleit ‘ambitieuzer hervormingen’, om extra geld vrij te maken voor bijvoorbeeld innovatie. Nederland vindt daarnaast, met Finland, Oostenrijk en Denemarken, dat een kleinere Unie (zonder Britten) ook tot een kleinere begroting moet leiden.

In de voorstellen van Brussel komt er over de volle zeven jaar toch nog 280 miljard bij. 

Brussel komt nog voor de zomer met preciezere voorstellen voor landbouw (waarop het 5 procent wil korten, ‘onaanvaardbaar’ voor Frankrijk) en de regiosteun. De Commissie mikt op een akkoord vóór de Europese verkiezingen, eind mei volgend jaar, maar veel lidstaten denken dat de extreem moeilijke onderhandelingen tot in 2020 zullen doorlopen.

Juncker verdedigt EU-begroting: ‘Iedereen moet fulltime Europeaan worden’

Elsevier 12.05.2018 Voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker haalt uit naar lidstaten die niet achter de nieuwe langetermijnbegroting van de Europese Unie (EU) staan. Hij  beschuldigt sommige landen ervan slechts ‘parttime’ lid te zijn van de EU.

Vrijdag hamert hij tijdens een State of the Union-conferentie in het Italiaanse Florence nog maar eens op ‘solidariteit’ binnen de EU. De nieuwe begroting is daar volgens hem dan ook op gericht.

De Europese Commissie wil tussen 2021 en 2027 1.300 miljard euro uitgeven. De huidige langetermijnbegroting bedraagt ongeveer 1.000 miljard euro. Hoewel het Verenigd Koninkrijk de EU zal verlaten, en er dus minder lidstaten overblijven, wordt het bedrag toch fors verhoogd. Met Brexit verliest de Europese Unie jaarlijks 12 miljard euro aan inkomsten. De  Europese regeringsleiders en het Europees Parlement moeten de voorstellen wel nog goedkeuren.

Nederland en Oostenrijk grote critici van begroting

Verschillende landen, waaronder Nederland – een van de grootste nettobetalers -, hekelden afgelopen week het verhoogde EU-budget. Nederland en bijvoorbeeld Oostenrijk willen juist bezuinigen op de EU.

Volgens Elsevier Weekblad; 
Syp Wynia: Waarom Nederland hoge EU-bijdrage aan zichzelf te danken heeft

Ook de Oostenrijkse premier Sebastian Kurz noemt de geplande begroting ‘verre van acceptabel’. ‘De lasten mogen niet alleen voor rekening komen van de nettobetalers,’ zegt Kurz, ‘de EU moet zich concentreren op terreinen waar ze een bijdrage kan leveren.’ Kurz noemt de grensbewaking als een van die terreinen. EU-commissaris van Budget Günther Oettinger verwierp de kritiek al met de argumentatie: ‘Die kritiek bewijst alleen maar dat ik gelijk heb.’

‘Reflectie van solidariteit’

De nieuwe begroting is een ‘reflectie van grote ambities en Europese solidariteit,’ aldus Juncker. Tijdens zijn speech haalde hij meermaals uit naar – voornamelijk Noord-Europese – lidstaten, die volgens hem ‘parttime Europees’ zijn.

Meer over de EU-begroting
Europese Commissie blij met kritiek op verhoogde EU-bijdrage: ‘Bewijst ons gelijk’ 

‘Tijdens de migratiecrisis, en ook tijdens de economische en financiële crisis, kwam ik erachter dat er fulltime Europeanen bestaan die altijd de noodzakelijke maatregelen nemen wanneer het nodig is. Maar ik kwam er ook achter dat er parttime Europeanen zijn, die veel praten maar niet werken,’ zei Juncker. ‘Ik wil graag dat alle Europese landen fulltime Europees zijn.’ Het noordelijke deel van de Unie ‘waant zich deugdelijker’ dan het zuiden, vindt Juncker. Hij hekelt de term ‘Club Med’ – een vaak spottende aanduiding van de zuidelijke lidstaten, een term die volgens hem ‘alleen in toeristisch opzicht’ moet worden gebruikt, en niet met een politieke lading.

Juncker springt verder op de bres voor de verhoging van het Europees Fonds voor Strategische Investeringen (EFSI): dat werd verhoogd tot ruim 600 miljard in 2022. De EU-bijdrage daaraan is 15.2 miljard euro. Hij pleit verder voor nog een EU-fonds, dat lidstaten moet helpen om ‘structurele hervormingen’ door te voeren.

Hij had ook nog wat te zeggen over het Italiaanse vooruitzicht op een populistische regering: ‘We hebben juist meer Europa nodig, niet minder.’ In Italië zitten populistische partijen met elkaar om de tafel om een coalitie te vormen.

  Elif Isitman (1987) is sinds oktober 2014 online redacteur bij Elsevier Weekblad.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Zo veel moet Nederland binnenkort betalen aan EU

De Europese Unie in het theater, werkt dat? (***)

Rutte maakt gehakt van Europese begroting: ‘Onacceptabel’

Interview: Wat zijn de grootste uitdagingen voor de EU?

NU 09.05.2018 Het is woensdag de Dag van Europa. NU.nl sprak met Europa-kenner Adriaan Schout van Instituut Clingendael over het vertrouwen in de EU, opstandige Centraal- en Oost-Europese lidstaten en de kansen die de Brexit biedt.

Wat is op dit moment de grootste uitdaging voor de Europese Unie?

“De bevolkingen en de politieke leiders moeten de EU als normaal gaan zien. Het animo om uit de Unie te stappen is zeer gering, maar er wordt heel veel gesproken, geschreven en gedacht alsof de EU in een existentiële crisis zit. Dat is niet zo. Er is veel kritiek op de EU in heel Europa, maar dat is geen existentiële kritiek. We moeten uit de sfeer komen dat Europa wordt bedreigd. Italianen, Nederlanders en Fransen willen misschien een ander soort Europa, maar we willen wel allemaal Europa.”

Welke verschillende visies op de toekomst van de EU hebben de lidstaten dan?

“Italië, Frankrijk, Spanje en Griekenland zijn landen die Europa nodig hebben, omdat ze zichzelf niet sterk genoeg vinden. Ze willen daarom een federaal, sociaal en meer democratisch Europa, dat hen helpt om te hervormen.”

“Noordelijke landen zoals Nederland en Finland – maar ook oostelijke lidstaten zoals de Baltische landen – willen een Europa dat iets toevoegt. Ze zijn happy met zichzelf, maar ze willen verrijking, bijvoorbeeld in de aanpak van internationale kwesties zoals de plastic-problematiek, klimaatverandering en het aanpakken van zaken zoals uitbuiting op de arbeidsmarkt en valse concurrentie. Die uiteenlopende visies van de lidstaten gaan natuurlijk gepaard met spanningen, omdat iedereen wat anders wil.”

“De huidige Europese Commissie (EC) heeft de neiging zich aan te sluiten bij het ambitieuze ‘zuidelijke idee’. Dat roept in alle landen weerstand op: in de zuidelijke landen belooft de EU dingen die niet kunnen worden waargemaakt en de noordelijke landen worden dingen voorgespiegeld die ze niet willen. De Commissie heeft in dat politieke krachtenveld niet zo handig geopereerd en lijkt soms te veel op de Zuid-Europese positie.”

Hoe kan het vertrouwen van de burger in Europa worden verbeterd?

“We moeten Europa accepteren als een wezenlijk element van onze bestuurlijk-politieke omgeving. Als er hooggespannen verwachtingen worden gecreëerd, blijft teleurstelling op de loer liggen. Dat gaat zorgen voor een permanent gevoel van frustratie: de een vindt alles te traag gaan, een ander wil meer veranderingen en een derde juist minder. Die frustratie leggen wij onszelf op, en dat is onnodig. Het ontneemt het zicht op de hoofdlijn: het belang van Europa.”

“We hebben de EU nodig, maar de federale ambities van iemand als EC-voorzitter Jean-Claude Juncker kunnen mensen op de staart trappen. Neem bijvoorbeeld het volledig afschaffen van de Nederlandse korting op de EU-bijdrage, daarmee zet je in Nederland die spanningen weer onder druk. Het maatschappelijk draagvlak voor Europa is er, maar het kan wel kapot.”

U heeft het over draagvlak. Hoe zit dat met landen zoals Polen en Hongarije, die steeds meer autoritair en nationalistisch worden en daardoor in conflict raken met de rest van de EU?

“Die landen zijn met een bepaalde geschiedenis begonnen. Na de Koude Oorlog wilden ze modernisering, bij het Westen horen. Je ziet dat ze zichzelf nu herontdekken. De torenhoge verwachtingspatronen stuiten op de realiteit en hun zoektocht naar wie ze zijn, wat ze zelf kunnen, waar ze de EU voor nodig hebben en waar ze staan.”

“Ik acht de kans zeer gering dat de EU ze zal laten vallen: we zullen ze erbij houden en willen ze ook niet veranderen in ‘tweederangslidstaten’. Maar we zullen wel de druk erop willen en moeten houden om hervormingen af te dwingen, door te belonen en te straffen. En we zullen geduld met deze landen moeten hebben.”

De EU-Commissie wil dat ook Macedonië, Albanië, Servië en Montenegro lidstaten worden. Is dat verstandig, gezien de problemen met de jongste lidstaten?

“Als je naar de kaart van Europa kijkt, zie je dat er gaten in de EU zitten. Juridisch gezien hebben die landen ook recht om toe te treden. Er zijn mensen die vinden dat de Unie die landen perspectieven moet bieden, omdat ze daardoor vaak gaan hervormen. Als je dat doet, zul je die perspectieven echter wel moeten waarmaken. Kijk bijvoorbeeld naar Turkije: we praten al jaren over het EU-lidmaatschap van dat land, maar niemand gelooft het meer.”

Persoonlijk denk ik dat er iets naïefs zit in die discussie over uitbreiding van de EU. We weten – en dat wisten we al voordat de EU überhaupt werd gevormd – dat het heel moeilijk is om landen te hervormen en te laten aanpassen. Het is een risico om landen binnen te halen die zo ver afstaan van wat je van ze mag verwachten, bijvoorbeeld op het gebied van bestuurlijke betrouwbaarheid, corruptie en de kracht van de rechtsstaat. Dat gaat heel lang duren en die frustratie moeten we niet nog een keer importeren.”

“Daarbij, in Europa hebben we een zekere homogeniteit nodig; we moeten ons kunnen herkennen in de EU. De identificatie van de burger met Europa gaat er niet beter op worden als zwakke en problematische landen lid worden. Dat vind ik opnieuw een onderschat gevaar. Daar komt nog bij dat die landen samen een blok kunnen vormen dat ook een probleem wordt. Dat zie je bijvoorbeeld gebeuren bij de Viségrad-groep (Hongarije, Polen, Slowakije en Tsjechië, die zich gezamenlijk verzetten tegen de Brusselse verdeelsleutel voor asielzoekers tijdens de Europese vluchtelingencrisis, red.).”

“Samenwerking en perspectieven daarop bieden zijn verstandig, maar verdere uitbreiding…”

Naast de landen die er graag bij willen, hebben we ook nog een land dat weggaat. Volgend jaar al. Hoe staat het eigenlijk met de Brexit-onderhandelingen?

“Dit soort onderhandelingen gaan altijd pas op het laatste moment duidelijkheid verschaffen, want er staat voor allerlei partijen heel veel op het spel. Voor de Britten en de EU is er één groot probleem, en dat is de grens tussen Noord-Ierland en Ierland. De relatie tussen die twee landen is buitengewoon ontdooid, en dat kwam voor een deel door Europese integratie. Er zal nu dus toch iets moeten worden geregeld – of dat nu grenscontroles tussen Noord-Ierland en Ierland of tussen Noord-Ierland en de rest van het Verenigd Koninkrijk is.”

“Er valt niet te ontkennen dat de Brexit op de korte termijn ontzettend verstorend is, maar als de Britten eruit gaan, krijgen we iets terug wat Nederland altijd al wilde in Europa: beleidsconcurrentie. Tot nu toe is de EU heel harmoniserend van aard. Dat levert een eerlijk speelveld met gelijke kansen op. Daarbij wordt soms vergeten dat concurrentie ook ontzettend nuttig kan zijn, bijvoorbeeld om innovaties aan te jagen.”

Adriaan Schout was woensdag ook aanwezig op de redactie van NU.nl om vragen van lezers over de Europese Unie te beantwoorden op NUjij, ons reactieplatform.

Zie ook: NUjij-vragen over de Europese Unie

Lees meer over: Europese Unie

Waarom Nederland hoge EU-contributie aan zichzelf te danken heeft

Elsevier 05.05.2018 Nederland betaalt sinds het eind van de vorige eeuw naar verhouding het meest voor de Europese eenwording. Nu wil Brussel nog meer geld. Syp Wynia legt uit hoe dat is gekomen.   Lees meer

Elke zeven jaar wordt er in Brussel een nieuwe begroting gemaakt voor de zeven volgende jaren. Er is een tijd geweest dat je daarover in Nederland weinig hoorde, maar dat is de laatste twintig jaar wel anders. Nederland betaalt namelijk al sinds het eind van de vorige eeuw naar verhouding het meest voor de Europese eenwording.

Tot begin jaren negentig was het geen punt. Toen kwam er namelijk meer geld uit Brussel dan er vanuit Nederland heen werd gebracht, vooral door het voor Nederland gunstige landbouwbeleid, dat niet voor niets was opgezet door een Nederlander – Sicco Mansholt. Rond 1990 werd het landbouwbeleid echter omgegooid en werden vooral onrendabele bergboeren en braakliggende akkers elders gesubsidieerd.

In 1989 viel ook de Berlijnse Muur, en de Franse president François Mitterrand benutte het momentum om de Duitsers hun D-mark te ontfutselen. De Spaanse premier Felipe González pikte een graantje mee door massieve Europese steun te eisen, omdat zijn land anders nooit kans zou zien om aan de euro mee te doen. González eiste – en kreeg – verdubbeling van de hulp uit Brussel. En wie betaalde daarvoor? Vooral Nederland, samen met Duitsland. De contributie ging omhoog en er kwam steeds minder voor terug.

Nederland makkelijk doelwit

Het moet gezegd: voor slimmere landen was Nederland een makkelijk doelwit. De Spanjaarden zaten al met speciale computerprogramma’s in de coulissen bij Europese toppen, toen in Den Haag de Europese eenwording nog als iets onaantastbaar goeds werd gezien waarbij je niet diende te zeuren over zoiets ordinairs als geld.

Cruciaal was de Europese top van december 1992 in de Schotse stad Edinburgh. Tijdens het vooroverleg in de Tweede Kamer ging het niet eens over de Europese contributie waarover in Edinburgh zou worden besloten. De Tweede Kamer wilde vooral dat ‘Europa’ zou ingrijpen in Joegoslavië en dat Nederland daarbij voorop zou lopen. Dat was de aanloop naar het Srebrenica-debacle van juli 1995.

In Edinburgh zelf werd toenmalig premier Ruud Lubbers gemangeld door Kohl en González. De Nederlandse miljarden vlogen daar de deur uit. In Edinburgh werd de grondslag gelegd voor het feit dat sindsdien Nederlanders het meest betalen voor ‘Europa’. Mensen die het kunnen weten, zeggen dat Lubbers in Edinburgh niet moeilijk deed omdat hij de volgende voorzitter van de Europese Commissie wilde worden (wat, zoals we weten, ook al mislukte).

   Syp Wynia (1953) is sinds 1997 redacteur van Elsevier Weekblad. Hij schrijft columns, commentaren en analyses in weekblad Elsevier Weekblad en essays in maandblad Juist Magazine over politiek, economie en samenleving, dikwijls met een grensoverschrijdende blik.

Europese Commissie slaat kritiek op verhoging budget in de wind

Elsevier 04.05.2018 De Europese Commissie trekt zich niets aan van de hevige kritiek op de beoogde verhoging van het budget van de commissie in de langetermijnbegroting. De wijdverspreide kritiek ‘bewijst alleen maar dat ik gelijk heb’, meent EU-commissaris Günther Oettinger.

Günther Oettinger – als eurocommissaris verantwoordelijk voor het budget – sprak donderdag voor een financiële commissie van het Europees Parlement. Daar wuifde hij de kritiek weg op de plannen voor een fikse verhoging van het EU-budget : ‘Als ik door alle zijden bekritiseerd word, betekent dat dat ik gelijk heb,’ aldus de Duitser. Hij hoopt op nog meer kritiek – ‘hard en objectief, door noord en zuid, oost en west, de Raad (van Europa, red.) en het Parlement. Dan bevind ik me ergens in het midden en voel ik me pudelwohl’ (zo fijn als een poedel, red.).

Voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker presenteerde de plannen woensdag. De Europese Commissie wil tussen 2021 en 2027 1.300 miljard euro uitgeven. De huidige langetermijnbegroting bedraagt ongeveer 1.000 miljard euro.

Nederland en andere critici willen juist bezuinigen op EU

Hoewel het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie zal verlaten, en er dus minder lidstaten overblijven, wordt het bedrag toch fors verhoogd. Met de Brexit verliest de Europese Unie jaarlijks 12 miljard euro aan inkomsten. De  Europese regeringsleiders en het Europees Parlement moeten de voorstellen wel nog goedkeuren.

Volgens Elsevier Weekblad; Syp Wynia: Een kostbaar moment van onachtzaamheid

De verhoging van het budget stuitte onmiddellijk op hevige kritiek van lidstaten. Onder meer Nederland, een van de grootste nettobetalers, is tegen de verhoging van de Europese begroting.

‘Onacceptabele’ verhogingen

Premier Mark Rutte noemde de voorgestelde begroting ‘onacceptabel’. ‘Met het voorstel van de Commissie loopt de rekening voor Nederland te hoog op,’ zegt Rutte in een persverklaring. ‘Een kleinere  EU als gevolg van Brexit moet ook een kleinere begroting betekenen. Dat vraagt om scherpere keuzes en bezuinigingen.’ Nederland wijst de voorgestelde begroting af, en staat daarin niet alleen.

Ook Oostenrijk en Denemarken verzetten zich tegen de voorgestelde begroting. Frankrijk en Duitsland zijn wel bereid meer te betalen voor de Europese Unie. Hoewel Duitsland op zich geen moeite heeft met een verhoogde bijdrage, vindt het wel dat de Europese Commissie het dit keer heel erg bont maakt.

Ook de Oostenrijkse premier Sebastian Kurz noemt de geplande begroting ‘verre van acceptabel’. ‘De lasten mogen niet alleen voor rekening komen van de nettobetalers,’ zegt Kurz, ‘de EU moet zich concentreren op terreinen waar ze een bijdrage kan leveren.’ Kurz noemt de grensbewaking als een van die terreinen.

Juncker wil Hongarije en Polen afstraffen

Andere Centraal-Europese lidstaten, zoals Hongarije, keuren de plannen eveneens af. Dat heeft in dit geval meer te maken met de plannen van Juncker om dergelijke landen af te straffen met een verkleining van EU-subsidie, als de rechtsstaat niet volgens de Europese maatstaven wordt gehanteerd.

Het commentaar van Jelte Wiersma: Adviezen van Kok en Giscard aan de wankele Unie komen echt te laat 

Hoewel Juncker benadrukte dat dit niet is gericht tegen specifieke landen, is het duidelijk dat vooral Polen en Hongarije zich aangesproken moeten voelen. Eind 2017 begon de Europese Commissie een Artikel 7-procedure tegen Polen. Deze strafmaatregel kan uiteindelijk leiden tot het verlies van het stemrecht in de Europese Raad, het besluitvormende orgaan van de Europese Unie. Een commissie van het Europees Parlement adviseerde een soortgelijke stap tegen Hongarije. De knoop over de meerjarenbegroting wordt pas in 2020 definitief doorgehakt.

  Elif Isitman  (1987) is sinds oktober 2014 online redacteur bij Elsevier Weekblad.

GERELATEERDE ARTIKELEN;

Brussel zint op nieuw plan tegen Polen en Hongaren

Zo veel moet Nederland binnenkort betalen aan EU

Rutte maakt gehakt van Europese begroting: ‘Onacceptabel’

Juncker ’open voor discussie’ over EU-korting

Telegraaf 02.05.2018 De Europese Commissie staat open voor een discussie met de lidstaten die hun jaarlijkse EU-korting na 2020 dreigen te verliezen, zoals Nederland. Volgens voorzitter Jean-Claude Juncker zijn de leiders van deze landen „niet bereid te aanvaarden dat met het vertrek van de Britten ook de kortingen verdwijnen. Ik weet dat dit enige frustratie geeft maar zo gaat dit.”

Premier Rutte reageerde scherp op het voorstel om het meerjarenbudget van 2021 tot en met 2027 met bijna 300 miljard euro te verhogen tot circa 1300 miljard. Door de brexit ontstaat jaarlijks een gat van zo’n 13 miljard euro. Als de korting van jaarlijks een miljard verdwijnt loopt de rekening voor Nederland onacceptabel hoog op, vindt Rutte. Brussel wil de kortingen in vijf jaar afbouwen.

Premier Margaret Thatcher bedong in 1984 een permanente korting op de EU-bijdrage. Daardoor moesten andere landen meer afdragen, zoals Nederland, Denemarken, Duitsland, Oostenrijk en Zweden. Daarvoor werden ze uiteindelijk gecompenseerd. Voor Nederland is dat sinds 2005 het geval. Nu de Britten uit de EU gaan, verdwijnen logischerwijs ook de andere kortingen, vindt Brussel.

BEKIJK OOK:

We moeten bloeden voor de EU

LEES MEER OVER; brexit europese unie (eu) jean-claude juncker europese commissie

Kritiek op ‘brexit-blinde’ EU-begroting

NOS 02.05.2018 Terwijl in het Europees Parlement, vooral uit de christen-democratische fractie, applaus klinkt voor de plannen van de Europese Commissie, zwelt elders in Europa de kritiek aan. Frankrijk is ontevreden, Nederland en Oostenrijk noemen de plannen onaanvaardbaar en ook in de Scandinavische landen wordt teleurgesteld gereageerd. De Poolse premier voorspelt dat de onderhandelingen over de EU-begroting de moeilijkste worden uit de geschiedenis. En ook in het zeer EU-gezinde Duitsland zijn ze (licht) kritisch.

De Duitse kritiek betreft vooral de landbouwuitgaven. Het geld moet gebruikt worden om het platteland te moderniseren. In een eerste reactie zegt de Duitse regering dat ze de plannen daarvoor niet ambitieus genoeg vindt. “We zijn bereid onze verantwoordelijkheid te nemen, maar dat vereist een eerlijke lastenverdeling over alle lidstaten”, zo lieten de ministers Scholz van Financiën en Maas van Buitenlandse Zaken weten.

Uit Frankrijk klinkt eveneens kritiek op de voorgestelde landbouwveranderingen. De Franse minister van landbouw Travert tapt echter uit een ander vaatje: hij wil er meer geld bij.

Kleinere EU, kleinere begroting

Steun voor het harde nee uit Den Haag komt uit Oostenrijk, het land dat straks EU-voorzitter is en dat de discussie over de nieuwe begroting in goede banen moet leiden. Bondskanselier Kurz gebruikt hetzelfde woord als premier Rutte: onaanvaardbaar. “De last voor de netto-betalers is te zwaar. Daarom verwerpen wij de begroting.”

De liberale Deense premier Rasmussen deelt de analyse van het Nederlandse kabinet. “Een kleinere EU betekent een kleinere begroting.” Hij vraagt zich af waarom de begroting flink groter wordt terwijl er minder landen zijn om al dat geld bij elkaar te brengen.

  Lars Løkke Rasmussen

✔@larsloekke

The @EU_Commission just presented an #EUbudget the size of 28 Member States. But we are only 27 Member States to finance it. A smaller EU should mean a smaller budget! #dkpol #eudk #mff #EUbudget  14:50 – 2 mei 2018

In Oost-Europa is er vooral kritiek op de nieuwe voorwaarden voor regionale steun. Landen kunnen een deel van hun budget verliezen als ze zich niet aan de spelregels van de rechtstaat houden, zoals het garanderen van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. De Poolse minister voor Europese Zaken zei in een eerste reactie dat met dit soort standpunten de weg naar een compromis over de begroting heel lang zal worden. Juist in Polen staat de onafhankelijkheid van de rechtspraak ter discussie.

‘Brexit-blinde’ voorstellen

Vanuit België klinkt eveneens een kritisch geluid. Premier Michel wil zelf nog niet reageren, hij spreekt morgen in het Europees Parlement, maar de Vlaamse premier Bourgeois noemt de voorstellen alvast ‘brexit-blind’. Hij valt over het idee dat landen met grote havens, waar veel goederen binnenkomen, voortaan nog maar de helft van de btw-afdrachten zelf mogen houden. Bourgeois vindt dat een slecht idee op een moment dat landen rond de Noordzee heel veel extra geld moeten uittrekken om de douanefaciliteiten op orde te hebben. Dat is nodig als de Britten straks uit de EU vertrekken.

Meer weten over Europa van binnenuit en van buitenaf? Schrijf je dan hier in voor de wekelijkse nieuwsbrief Brussel Inside, waarin de Europa-correspondenten van de NOS scherpe opinies, hardnekkige geruchten en meeslepende reportages hebben verzameld. De nieuwsbrief verschijnt iedere zondagochtend.

BEKIJK OOK;

Europese Commissie wil begroting fors verhogen

Kabinet: meer geld voor Brussel onacceptabel

Nederland na 2020 fors meer kwijt aan Brussel

AD 02.05.2018 De nieuwe Europese meerjarenbegroting dreigt Nederland extra geld te gaan kosten, omdat Brussel over een periode van vijf jaar geleidelijk wil breken met alle kortingen op de EU-afdrachten. Op dit moment geniet ook Nederland zo’n korting.

Brussel wil die geleidelijk afbouwen om ‘plotse en drastische bijdrageverhogingen voor sommige lidstaten te voorkomen’, aldus de Europese Commissie in de net gepresenteerde voorstellen. Voor Nederland gaat het om een korting van 1 miljard. Daarnaast mag Nederland van zijn douane-inkomsten straks maar 10 procent meer houden, in plaats van 20 procent nu.

Tegelijkertijd wil Brussel meer inkomsten via eigen middelen. Emissiehandel, een klein deel van de winstbelasting en een beperkte plasticbelasting moeten samen goed zijn voor 12 procent van de inkomsten of ruwweg zo’n 22 miljard euro per jaar. Dat geld komt dan weer in mindering op de nationale afdrachten.

De nieuwe meerjarenbegroting, voor de periode 2021-2027, is volgens de Commissie met een totaalbedrag van 1135 miljard (in prijzen van 2018) ofwel iets meer dan 1,1 procent van het Europese BNP relatief aan de bescheiden kant, of in de woorden van Commissievoorzitter Juncker: ‘Redelijk en verantwoordelijk’. Vooraf was bekend dat Brussel wilde uitkomen op 1,1x procent, dus: een bedrag tussen 1,1 en 1,9. De eisen van het parlement gingen met 1,3 procent veel verder.

Nieuwe taken

De nieuwe meerjarenbegroting is de eerste zonder een Britse bijdrage, omdat Londen vanwege de Brexit nog meebetaalt tot uiterlijk eind 2020. Over de zeven jaar daarna scheelt dat ruim 90 miljard. Daarnaast heeft Brussel meer geld nodig voor nieuwe taken als de bewaking van EU-buitengrenzen, de Europese defensiesamenwerking, de ontwikkeling van de digitale economie en een nog overeen te komen Europees asielbeleid.

Verder komt er een fonds van 25 miljard waaruit eurolanden kunnen putten om economische schokken op te vangen.

Binnen de begroting wil Brussel ook met posten gaan schuiven. Zo gaat er meer geld naar innovatie, en minder naar landbouw (min 5 procent) en regiosteun (min 7). De Commissie komt daarmee tegemoet aan de wensen van onder meer Nederland, dat al lang ijvert voor een ‘modernere’ begroting. Het budget voor studentenuitwisseling (het zeer populaire Erasmus+) wordt verdubbeld.

Nieuw is ook dat Brussel een systeem van strafkortingen introduceert voor lidstaten die een loopje nemen met hun eigen rechtsstaat en democratie. Op dit moment betreft dat Polen en Hongarije.

Over de meerjarenbegroting moet nu een akkoord worden gevonden met het parlement en alle lidstaten. Ideaal zou volgens Brussel zijn dat te bereiken voor de volgende Europese verkiezingen, eind mei volgend jaar, maar de verwachting is dat het eindakkoord pas na die verkiezingen valt.

Video afspelen

Kabinet: meer geld voor Brussel onacceptabel

NOS 02.05.2018 Het kabinet ziet helemaal niets in de plannen van de Europese Commissie om de lidstaten de komende jaren meer te laten betalen. “Het voorstel zoals het er nu ligt, is niet acceptabel”, zeggen premier Rutte en minister Blok van Buitenlandse Zaken.

In de begroting die de commissie vandaag presenteerde, wordt het totale budget met 300 miljard euro verhoogd. Onjuist, vindt Blok. “De inkomsten nemen af door de brexit, dan zal je ook minder moeten gaan uitgeven.”

Verhouding scheef

Hij is ook verbolgen over het afschaffen van de korting van 1 miljard per jaar die ons land nu nog krijgt. “Die korting is er niet voor niets. Nederland draagt veel meer bij dan andere landen. Dat is niet meer in verhouding en door dit voorstel wordt die verhouding nog verder scheef getrokken.”

Behalve bezuinigen moet Europa ook moderniseren, vindt de minister. Er moet minder geld gaan naar bijvoorbeeld landbouwsubsidies. “Dat zijn de prioriteiten van 30, 40 jaar geleden.” Brussel moet zich wat Blok betreft meer gaan richten op migratie, klimaat en innovatie.

Premier Rutte reageert op Twitter in vergelijkbare woorden.

  Mark Rutte

✔@MinPres

Voorstel van Europese Commissie voor de meerjarenbegroting is voor NL geen acceptabele uitkomst. Een kleinere EU betekent een kleinere begroting. Dat vraagt om bezuinigingen en ambitieuze modernisering. Bovendien worden lasten niet rechtvaardig verdeeld. > https://www.rijksoverheid.nl/regering/bewindspersonen/mark-rutte/nieuws/2018/05/02/reactie-minister-president-rutte-op-voorstel-begroting-europese-commissie …  15:13 – 2 mei 2018

Reactie minister-president Rutte op voorstel Europese Commissie voor meerjarenbegroting

De Europese commissie heeft vandaag een voorstel gepresenteerd over hoe de Europese begroting, het zogenoemde Meerjarig Financieel Kader er in de periode 2021-2027, uit moet komen te zien.

rijksoverheid.nl

Nederland staat met zijn kritiek niet alleen in de EU, zegt minister Blok. Ook Scandinavische landen en Oostenrijk vinden dat de Unie de tering naar de nering moet zetten. Blok denkt dat hij samen met die bondgenoten de commissie kan overtuigen dat er na het vertrek van Groot-Brittannië bezuinigd moet worden.

BEKIJK OOK;

Europese Commissie wil begroting fors verhogen

Er gaat meer Nederlands geld naar Brussel

Rutte: begroting EU oneerlijk en onacceptabel

Telegraaf 02.05.2018 De plannen voor een nieuwe meerjarige begroting van de Europese Commissie zijn voor Nederland onacceptabel. De rekening voor Nederland loopt te hoog op, vindt premier Mark Rutte.

De Europese Unie moet juist minder uitgeven, stelt de premier, omdat door het vertrek van de Britten de inkomsten dalen. ,,Dat vraagt om scherpere keuzes en bezuinigingen”, en zeker niet om de voorgestelde stijging van zo’n 1000 miljard naar 1300 miljard euro.

BEKIJK OOK:

We moeten bloeden voor de EU

De lasten zijn volgens Rutte bovendien niet eerlijk over de lidstaten verdeeld. Nederland verliest op termijn de korting van zo’n miljard euro die het ooit heeft bedongen op de EU-afdracht, als de Commissie haar zin krijgt. Terwijl ,,Nederland economisch al hard wordt geraakt door brexit”.

Ambitieuzer

Rutte onderstreept de scherpe reactie die even tevoren al klonk van minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok. De enige opsteker die de minister-president ziet is dat de Commissie minder wil uitgeven aan de landbouw en achtergebleven regio’s en meer aan ,,innovatie”. Maar de uitwerking moet wel ,,aanzienlijk ambitieuzer”, vindt hij.

BEKIJK OOK:

Kamer kritisch over plannen EU-begroting

Ook Blok stelt dat ,,de EU-begroting erg is gericht op de prioriteiten van dertig of veertig jaar geleden. Nederland vindt dat er gemoderniseerd moet worden. Denk aan het beperken van migratie en grensoverschrijdende criminaliteit, en het stimuleren van innovatie.’’

Scheef

Voor Blok is het onbespreekbaar dat Nederland zijn korting op de afdracht verliest. ,,Nederland draagt veel meer bij dan andere landen, het is niet meer in verhouding. En dat wordt nu nog schever getrokken’’, aldus de minister.

De strijd is nog zeker niet gestreden, zegt Rutte. ,,Er is nog een lange weg van onderhandelingen te gaan.”

LEES MEER OVER; eu-begroting  stef blok

Rutte vindt plannen voor Europese begroting onacceptabel

NU 02.05.2018 Premier Mark Rutte vindt de woensdag gepresenteerde plannen voor een nieuwe meerjarige EU-begroting van de Europese Commissie onacceptabel. De rekening voor Nederland loopt te hoog op, stelt de minister-president.

De Europese Unie moet volgens Rutte juist minder uitgeven, omdat de inkomsten door het vertrek van het Verenigd Koninkrijk zullen dalen.

”Dat vraagt om scherpere keuzes en bezuinigingen”, en zeker niet om de voorgestelde stijging van zo’n 1.000 miljard naar 1.300 miljard euro.

De lasten zijn volgens Rutte bovendien niet eerlijk over de lidstaten verdeeld. Nederland verliest volgens de plannen op termijn de korting van zo’n 1 miljard euro die ooit is bedongen op de EU-afdracht.

Terwijl Nederland volgens Rutte “economisch al hard wordt geraakt door Brexit”.

De enige opsteker die de minister-president ziet, is dat de commissie minder wil uitgeven aan de landbouw en achtergebleven regio’s en meer aan ”innovatie”. Maar de uitwerking moet wel ”aanzienlijk ambitieuzer”, vindt hij.

Frustratie

Voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker staat open voor discussie met lidstaten die hun jaarlijkse EU-korting na 2020 dreigen te verliezen. “Ik weet dat dit enige frustratie geeft maar zo gaat dit”, aldus Juncker die snapt dat de leiders van deze landen “niet bereid zijn te aanvaarden dat met het vertrek van de Britten ook de kortingen verdwijnen”.

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) stelt naast de kritieken van Rutte dat ”de EU-begroting erg is gericht op de prioriteiten van dertig of veertig jaar geleden”.

“Nederland vindt dat er gemoderniseerd moet worden. Denk aan het beperken van migratie en grensoverschrijdende criminaliteit, en het stimuleren van innovatie”, meent Blok.

Voor Blok is het onbespreekbaar dat Nederland zijn korting op de afdracht verliest. ”Nederland draagt veel meer bij dan andere landen, het is niet meer in verhouding. En dat wordt nu nog schever getrokken”, aldus de minister.

De strijd is nog zeker niet gestreden, zegt Rutte. ”Er is nog een lange weg van onderhandelingen te gaan.”

Tweede Kamer

Kamerleden lieten zich eerder al negatief uit over de nieuwe EU-begroting die woensdag in het Europees Parlement zijn gepresenteerd.

SP-Kamerlid Renske Leijten noemt het “bizar” dat het budget groeit, terwijl het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie verlaat.

Kleiner

Ook de ChristenUnie wil dat “de nieuwe meerjarenbegroting van de Europese Commissie niet groter, maar juist kleiner wordt”, zegt Kamerlid Stieneke van der Graaf. Ze pleit voor een “eerlijkere verdeling” van de lasten over de lidstaten.

De VVD is tevreden met de hogere uitgaven in de plannen voor migratie en klimaat, maar vindt ook dat de totale kosten moeten dalen, niet stijgen. ”Nederland moet de komende twee jaar taai en slim onderhandelen”, zegt VVD-Kamerlid Anne Mulder.

Oude patronen

D66 is eveneens kritisch, maar dan om andere redenen. Kees Verhoeven stelt dat de unie te veel in oude patronen blijft hangen. “Het is tijd dat de oude Europese economie van landbouwsubsidies plaatsmaakt voor de nieuwe economie van kennisdeling en innovatie.”

Hoewel D66 liever niet meer afdraagt aan Brussel, noemt Verhoeven het bij voorbaat uitsluiten van een hogere bijdrage “onverstandig”.

Onevenwichtig

“Onevenwichtig en onacceptabel”, noemt Pieter Omtzigt (CDA) de voorstellen. Wat zijn partij betreft, moet er ”een beter voorstel komen waarbij de lasten voor Nederland rechtvaardiger uitvallen”.

Ook PVV’er Vicky Maeijer heeft moeite met de plannen. ”Laat die Europese elite haar eurofiele hobby’s uit eigen zak financieren en van ons belastinggeld en onze korting afblijven.”

Volgens de PvdA wil de commissie meer geld uitgeven aan het bestrijden van “de grootste problemen van deze tijd”.

Maar de partij is minder te spreken over hoe het voorstel voor Nederland uitpakt. “Het is nu aan premier Rutte om te komen tot een eerlijke verdeling van de rekening”, meent de partij.

Voorzichtig

GroenLinks is gematigd positief. De commissie kiest volgens de partij de juiste koers, maar is nog ”te voorzichtig” met moderniseren.

Als het aan de commissie ligt, vloeit een groter deel van het geld dat vervuilende industrieën en producenten van plastic moeten betalen voortaan rechtstreeks naar Brussel.

Kamerlid Bram van Ojik vindt dat ”goed en gedurfd”. Dat voorkomt volgens hem concurrentie tussen de lidstaten op belastingen en afdrachten.

Zie ook: Europese Commissie wil flink hogere bijdrage van Nederland

Lees meer over: EU-begroting

Rutte maakt gehakt van Europese begroting: ‘Onacceptabel’

Elsevier 02.05.2018 Niet acceptabel, noemt Mark Rutte de plannen voor de langetermijnbegroting van de Europese Commissie. Ook Duitsland vindt dat de Europese Commissie het dit keer te bont maakt.

Zoals verwacht gaat de Europese begroting fors omhoog. De Europese Commissie wil tussen 2021 en 2027 1.300 miljard euro uitgeven, staat in voorstellen die voorzitter Jean-Claude Juncker woensdagmiddag heeft toegelicht. De Europese Commissie wil meer geld uitgeven aan de ‘digitale economie’, onderzoek, defensie en grensbewaking. AFP meldt dat Frontex wordt uitgebreid tot 6000 mensen.

Ondanks Brexit meer geld naar Brussel

De huidige langetermijnbegroting bedraagt ongeveer 1.000 miljard euro. Hoewel het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie zal verlaten, en er dus minder lidstaten overblijven, wordt het bedrag toch fors verhoogd. Met de Brexit verliest de Europese Unie jaarlijks twaalf miljard aan inkomsten. Onder meer Nederland wil dat de Unie bezuinigt, maar daar trekt de Europese Commissie zich niets van aan. De  Europese regeringsleiders en het Europees Parlement moeten de voorstellen wel nog goedkeuren.Jelte Wiersma: Speelbal Balkan gebaat bij uitbreiding EU 

 

Rutte noemt de voorgestelde begroting ‘onacceptabel’. ‘Met het voorstel van de Commissie loopt de rekening voor Nederland te hoog op,’ zegt Rutte in een persverklaring. ‘Een kleinere  EU als gevolg van Brexit moet ook een kleinere begroting betekenen. Dat vraagt om scherpere keuzes en bezuinigingen.’ Nederland wijst de voorgestelde begroting af.

Lastenverdeling onrechtvaardig

De verdeling van de lasten is volgens de Nederlandse regering onrechtvaardig. Nederland staat daar overigens niet alleen in. Hoewel Frankrijk en Duitsland wel bereid zijn meer te betalen voor de Europese Unie, verzetten ook Oostenrijk en Denemarken zich tegen de voorgestelde begroting. De Deense premier Lars Lokke Rasmussen reageerde venijnig op Twitter.

  Lars Løkke Rasmussen

✔@larsloekke

The @EU_Commission just presented an #EUbudget the size of 28 Member States. But we are only 27 Member States to finance it. A smaller EU should mean a smaller budget! #dkpol #eudk #mff #EUbudget  14:50 – 2 mei 2018

Ook de Oostenrijkse premier Sebastian Kurz noemt de geplande begroting ‘verre van acceptabel’. ‘De lasten mogen niet alleen voor rekening komen van de nettobetalers,’ zegt Kurz, ‘de EU moet zich concentreren op terreinen waar ze een bijdrage kan leveren.’ Kurz noemt de grensbewaking als een van die terreinen.

In 2020 wordt de knoop over de meerjarenbegroting pas doorgehakt.

Lees het interview met Arend-Jan Boekestijn: ‘Je kunt van alles vinden van de euro, maar we ­zitten er nu eenmaal in’

  Berend Sommer (1990) is sinds juli 2017 webredacteur bij Elsevier Weekblad. Hij studeerde geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Zijn debuut Duchamp verscheen in juni 2017 bij Uitgeverij Prometheus.

Kamer kritisch over plannen EU-begroting

Telegraaf 02.05.2018 De Tweede Kamer is weinig positief over de plannen voor een nieuwe EU-begroting. SP-Kamerlid Renske Leijten noemt het „bizar” dat het budget groeit, terwijl Groot-Brittannië de Europese Unie verlaat.

Ook regeringspartij ChristenUnie wil dat „de nieuwe meerjarenbegroting van de Europese Commissie niet groter, maar juist kleiner wordt’’. Kamerlid Stieneke van der Graaf pleit ook voor een „eerlijker” verdeling van de lasten over de lidstaten.

Coalitiepartner VVD is tevreden met de hogere uitgaven voor migratie en klimaat, maar vindt net als de CU dat de totale kosten moeten dalen, niet stijgen. „Nederland moet de komende twee jaar taai en slim onderhandelen”, vindt Kamerlid Anne Mulder.

Zelfs D66, de meest pro-Europese partij in het parlement, is kritisch, maar dan om andere redenen. Kees Verhoeven stelt dat de Unie te veel in oude patronen blijft hangen. „Het is tijd dat de oude Europese economie van landbouwsubsidies plaatsmaakt voor de nieuwe economie van kennisdeling en innovatie.” Ook deze regeringspartij wil liever niet meer afdragen aan Brussel, maar Verhoeven noemt het bij voorbaat uitsluiten daarvan „onverstandig.”

„Onevenwichtig en onacceptabel”, noemt coalitiegenoot Pieter Omtzigt (CDA) de voorstellen. Wat zijn partij betreft moet er „een beter voorstel komen waarbij de lasten voor Nederland rechtvaardiger uitvallen.”

PVV’er Vicky Maeijer noemt de plannen „onacceptabel.” „Laat die Europese elite haar eurofiele hobby’s uit eigen zak financieren en van ons belastinggeld en onze korting afblijven.”

Volgens De PvdA wil de Commissie „voor de grootste problemen van deze tijd meer geld uitgeven”, en dat steunen de sociaaldemocraten. Maar „het is nu aan premier Rutte om te komen tot een eerlijke verdeling van de rekening”, want die kan voor Nederland verkeerd uitpakken.

Ook GroenLinks is gematigd positief. De Commissie kiest de juiste koers, maar is nog „te voorzichtig” in haar plannen om de EU „echt te moderniseren.”

Als het aan de Commissie ligt vloeit een groter deel van het geld dat vervuilende industrieën en plasticproducenten moeten betalen voortaan rechtstreeks naar Brussel. Kamerlid Bram van Ojik vindt dat „goed en gedurfd.” Dat voorkomt volgens hem concurrentie tussen de lidstaten op belastingen en afdrachten.

BEKIJK OOK:

We moeten bloeden voor de EU

LEES MEER OVER; eu-begroting

Nederland moet na 2020 fors meer aan EU betalen, Tweede Kamer kritisch

Trouw 02.05.2018 Nederland moet vanaf 2020 meer in de Europese pot storten. De Tweede Kamer wil juist dat de Nederlandse bijdrage omlaag gaat.

Nederland profiteert nu nog van een jaarlijkse EU-korting van 1 miljard, die bedoeld is voor landen die in verhouding meer afdragen aan Brussel dan ze terugkrijgen, maar die korting verdwijnt. En van de douanerechten mag Den Haag straks nog maar 10 procent houden, in plaats van de huidige 20 procent.

De EU-landen moeten in die zeven jaar in totaal bijna 1300 miljard euro in de Brusselse pot storten, zo’n 300 miljard meer dan in de lopende meerjarenbegroting van 2014 tot en met 2020. De Nederlandse regering wil juist bezuinigen op het EU-budget en heeft meermaals gezegd niet te willen opdraaien voor het vertrek van de Britten uit de EU. Daardoor komt na 2020 jaarlijks circa 13 miljard euro minder binnen.

Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker en zijn begrotingscommissaris Günther Oettinger presenteerden de voorstellen maandag in het EU-parlement dat met het pakket moet instemmen. Het is een ‘evenwichtig en rechtvaardig’ voorstel, aldus Juncker.

Brexit

De ruime verhoging is volgens Oettinger nodig om de kosten van de brexit op te vangen en ‘nieuwe uitdagingen’ als versterkte grensbewaking aan de randen van de EU en migratie. Daar is tot 2021 13 miljard voor beschikbaar maar dat moet omhoog naar 35 miljard euro, onder meer voor uitbreiding van de Europese kust-en grenswacht van 1200 mensen naar 10.000. Er gaat ook meer naar onderzoek, innovatie en investeringen.

De commissie stel voor 5 procent te snijden in de landbouw en 7 procent in regionale ontwikkeling. De directe steun aan boeren moet met 4 procent omlaag. Subsidies worden gekoppeld aan goed gedrag van lidstaten, zowel bij de opname van migranten als milieubeleid, bestrijding van jeugdwerkloosheid en zich houden aan democratische waarden.

Bizar

De Tweede Kamer is weinig positief over de plannen voor een nieuwe EU-begroting. SP-Kamerlid Renske Leijten noemt het ‘bizar’ dat het budget groeit, terwijl Groot-Brittannië de Europese Unie verlaat.

Ook coalitiepartner ChristenUnie wil dat de nieuwe meerjarenbegroting van de Europese Commissie niet groter, maar juist kleiner wordt, aldus Kamerlid Stieneke van der Graaf, die ook pleit voor een ‘eerlijker’ verdeling van de lasten over de lidstaten.

Zelfs D66, de meest pro-Europese partij in het parlement, is kritisch, maar dan om andere redenen. Kees Verhoeven stelt dat de Unie te veel in oude patronen blijft hangen. “Het is tijd dat de oude Europese economie van landbouwsubsidies plaatsmaakt voor de nieuwe economie van kennisdeling en innovatie.” Ook D66 wil liever niet meer afdragen aan Brussel, maar Verhoeven noemt het bij voorbaat uitsluiten van een hogere bijdrage ‘onverstandig’.

Ook Nederlandse Europarlementariërs reageren ontevreden. CDA-begrotingswoordvoerder Wim van de Camp heeft kritiek op de beoogde afschaffing van de jaarlijkse korting van 1 miljard voor Nederland. “Het is onvermijdelijk dat Oost- en Zuid-Europese landen meer gaan betalen aan de EU-begroting. De tegenstelling tussen betalers en ontvangers is te groot.”

De PvdA vindt de voorgestelde bezuiniging op landbouw van 6 procent te weinig. Maar de delegatie is blij dat Brussel lidstaten wil korten die de rechtsstaat niet respecteren. Kati Piri: “Landen die de kernwaarden van de EU schenden gaan dit in hun portemonnee voelen.”

Bas Eickhout van GroenLinks wil een radicalere modernisering. “Landbouwsubsidies moeten naar kleinschalige en duurzame landbouw.”

Volgens Antonio Tajani, de voorzitter van het Europarlement, is het door de Europese Commissie voorgestelde budget van 2021 tot en met 2027 van totaal bijna 1300 miljard euro onvoldoende. Het parlement wil een pot van 1,3 procent van het gezamenlijke ‘inkomen’ van de EU-landen (bbp), terwijl de commissie op 1,11 procent komt.

Lees ook: Oost-Europa verliest, het zuiden wint in nieuwe EU-begroting

De meerjarenbegroting is het openingssalvo van een bikkelharde strijd tussen lidstaten en tussen EU-instituties. Dat ritueel keert elke zeven jaar terug. Dit keer dreigen de onderhandelingen verhitter te worden dan ooit.

Europese Commissie wil begroting fors verhogen

NOS 02.05.2018 De Europese begroting wordt fors verhoogd, als het aan de Europese Commissie ligt. Die wil de komende zeven jaar 1300 miljard euro uitgeven, zo staat in voorstellen die vanmiddag zijn gepresenteerd. Dat is 300 miljard meer dan de huidige begroting, die volgend jaar afloopt.

De begroting moet worden aangepast vanwege het vertrek van de Britten uit de Europese Unie. Het Nederlandse kabinet wil dat er bezuinigd wordt op de uitgaven, maar daar geeft de Europese Commissie dus geen gehoor aan. De regeringsleiders en het Europees Parlement moeten nog met de voorstellen instemmen.

Nu geeft de EU jaarlijks nog zo’n 150 miljard euro uit. Waar dat geld naartoe gaat, zie je in deze video:

Video afspelen

Hier geeft de EU geld aan uit

De omvang van de begroting is gebaseerd op de totale omvang van de Europese economie. Volgens de rekensommen die worden gehanteerd, gaat in totaal 1,14 procent hiervan naar de Europese begroting.

Nederlandse bijdrage omhoog

De Nederlandse bijdrage gaat waarschijnlijk omhoog met 2 à 3 miljard euro. In elk geval verdwijnt de korting die Nederland en andere landen die relatief veel afdragen de afgelopen jaren kregen. Die korting bedroeg voor Nederland tot nu toe ongeveer 1 miljard per jaar. Ook mogen landen voortaan nog maar 10 procent van de douanerechten houden, in plaats van 20 procent.

Afbeelding weergeven op Twitter

  Arjan Noorlander

✔@noorlanderarjan

Hier wil de EU de komende 7 jaar begroting ongeveer 1300 miljard aan gaan uitgeven  13:39 – 2 mei 2018

De Europese landbouwuitgaven dalen wel. In de voorstellen staat dat de boeren met 6 procent worden gekort. Tot nu toe kreeg iedereen die grond heeft een hectaretoeslag, waardoor vooral akkerbouwers geld uit Europa kregen.

Meer geld dan voorheen gaat onder meer naar de bewaking van de grenzen en naar defensie. Verder moeten alle landen een plasticafvalbelasting gaan betalen, ter waarde van 80 cent per kilo niet-gerecycled plastic.

Voorzitter Juncker van de Europese Commissie spreekt van een evenwichtig en rechtvaardig voorstel. Hij hoopt dat alle partijen akkoord gaan voor de Europese verkiezingen in mei volgend jaar.

‘Absurd’

VVD-Europarlementariër Jan Huitema noemt de voorstellen een gemiste kans. Bij een kleinere EU hoort een kleinere begroting, redeneert hij. Hetzelfde vindt Tweede Kamerlid Renske Leijten van de SP. Ze vindt het absurd dat de begroting stijgt terwijl de Britten vertrekken. PVV-Europarlementariër Olaf Stuger zegt dat Nederland moet bloeden voor het vertrek van de Britten.

De PvdA tekent aan dat Nederland niet moet zeuren over de financiën, maar beter kan gaan “sturen”. Volgens Europarlementariër Paul Tang kan Nederland alleen zijn zin krijgen als het alternatieven aandraagt. D66-Kamerlid Kees Verhoeven wil een hogere Nederlandse bijdrage aan de EU niet uitsluiten. Hij vindt de commissie nog te weinig ambitieus op het gebied van hervormingen.

Wil je meer lezen over Europa, neem dan een abonnement op Brussel Inside.

BEKIJK OOK;

Er gaat meer Nederlands geld naar Brussel

Nederlanders gaan meer betalen aan de EU. Dit is waarom

We moeten bloeden voor de EU

Telegraaf 02.05.2018 Nederland moet bloeden voor het gat in de Brusselse schatkist dat de Britten achterlaten. De EU-begroting stijgt, als het aan de Europese Commissie ligt, van ruim 1000 miljard euro naar een astronomische 1300 miljard, verdeeld over zeven jaar.

De begroting bestaat nu uit 1 procent van wat we met zijn allen verdienen in Europa. Dat moet 1,14 procent worden. Dit blijkt vandaag als de Commissie haar plannen presenteert voor de nieuwe Europese meerjarenbegroting (2021-2027). Door het Britse vertrek uit de EU valt er een jaarlijks gat van 13 miljard euro.

Hoe de rekening voor Nederland precies zal uitvallen, moet nog blijken. Duidelijk is in elk geval dat de Commissie een eind wil maken aan het systeem van vaste kortingen op de afdracht (1 miljard voor Nederland). Er wordt wel beloofd dat als een land hierdoor buitensporig veel moet afdragen, er een correctie mogelijk zal zijn.

De EU maakt werk van nieuwe prioriteiten, zoals de bewaking van de buitengrenzen. Het potje voor migratie en grensbewaking wordt bijna verdriedubbeld tot 30 miljard euro, waardoor veel geld naar Griekenland en Italië zal stromen. Nederland is daar warm voorstander van, want het pleit al langer voor een robuuste Europese grensbewaking.

BEKIJK OOK:

Voorstel wordt slikken voor Nederland

BEKIJK OOK:

Waarom Nederland meer moet betalen aan Brussel

LEES MEER OVER; begrotingen europese unie italie griekenland

Financier Europese Unie op een eerlijker manier

VK 01.05.2018 Vandaag presenteert de Europese Commissie haar voorstel voor de nieuwe meerjarenbegroting van de EU. Meteen daarna wordt in elke lidstaat de rekensom gemaakt: wat blijft er onder de streep over en moet er worden bijbetaald? Uiteraard is dit prijskaartje van groot belang, zeker in het geval van ons land, dat dubbel getroffen dreigt te worden door Brexit: naast economische schade dreigen we ook meer te moeten betalen.

Toch zou het verkeerd zijn alleen naar deze rekensom te kijken. Het veranderen van het huidige systeem, en dus een betere deal voor Nederland én voor Europa, vergt een inzet op meerdere fronten tegelijk.

Allereerst de manier waarop de Europese begroting wordt gefinancierd: is er een manier van financiering mogelijk buiten de nationale staatskas om, die de lasten op een eerlijke manier verdeelt?

Neem het toekomstige Europese systeem voor reizigers uit landen die geen visum hoeven aan te vragen, ETIAS, vergelijkbaar met het Amerikaanse ESTA-systeem. Wanneer dit systeem meer gaat opbrengen dan de operationele kosten, kan het verschil naar de Europese begroting. Waarom zou de zeven euro die een Chinese of Amerikaanse toerist betaalt voor aankomst op luchthaven Paris Charles de Gaulle in de Franse staatskas vloeien, terwijl diezelfde toerist nog andere EU-landen aandoet?

De verwachting is dat de Europese Commissie een aantal van dergelijke voorstellen doet, zoals het toekennen aan de EU-begroting van een deel van de opbrengst van het Europese emissiehandelssysteem voor CO2. Dankzij aangescherpte wetgeving, nodig om de klimaatdoelen van Parijs te halen, is de CO2-prijs meer dan verdubbeld. Is dat eenvoudigweg een nationale meevaller of financieren we er een deel van de EU-begroting mee, om zo de nationale contributie te kunnen verlagen?

Niet alle voorstellen zullen met gejuich ontvangen worden, in Den Haag noch in Brussel, maar deze fundamentele discussie moet gevoerd worden.

Daarnaast moet ook de berekening van de nationale contributie onder de loep. Landen als Spanje en Polen kennen inmiddels hoge groeicijfers. Het kan niet langer zo zijn dat een zeer beperkt aantal nettobetalers tegenover een grote groep ontvangers staat. Hoe beter het met sommige zuidelijke of oostelijke lidstaten gaat, hoe meer ook zij kunnen bijdragen aan de échte achterblijvers.

Een geloofwaardige organisatie kan bijsturen wanneer de inkomsten tegenvallen. Zo doen we dat thuis en zo zou een overheid dat ook moeten doen. Naar verwachting zal de Europese Commissie voorstellen om het Brexit-tekort voor de helft op te vangen door bezuinigingen, en voor de helft door nieuw geld. Het was geloofwaardiger geweest als de Commissie het tekort volledig zou opvangen door besparingen en ombuigingen. Om dan pas een discussie te starten over eventuele nieuwe taken voor de EU.

Want ook die zijn soms broodnodig. Bijvoorbeeld voor de bewaking van onze buitengrenzen. Er is inmiddels een kleine Europese kustwacht, maar de mankracht is beperkt en nog niet snel inzetbaar. Om onze buitengrenzen echt goed te kunnen bewaken zijn er meer mensen en materieel nodig. Dat kost geld, maar is effectiever dan niet voorbereid te zijn op een volgende migratiecrisis.

Tot slot dient de discussie, naast de hoogte ook over de kwaliteit van de uitgaven te gaan. De huidige structuurfondsen bijvoorbeeld lijken nog te veel op een blanco cheque aan de lidstaten. Dat moet anders.

Bovendien kan het niet zo zijn dat landen de spelregels van de Unie met de voeten treden, maar wel de hand blijven ophouden voor Europese financiering. Wanneer de rechtsstaat niet op orde is, dient de geldkraan dicht te gaan. Liever besteed ik onze beperkte middelen aan landen die echt hervormen, zich aan de afspraken houden en meewerken aan gemeenschappelijke oplossingen. Wat zij doen maakt ons immers allemaal sterker.

Ons land staat in Brussel te boek als zuinige rekenmeester. Daar is niks mee! Terecht dat de hand op de knip gaat zolang er niet aan een aantal basisvoorwaarden is voldaan. Om uiteindelijk tot een besluit te komen dat in het belang van ons land én van de EU is, moet de discussie over voorwaarden, eerlijke financiering en het vermijden van blanco cheques echter in de volle breedte gevoerd worden. Het startschot klinkt vandaag.

Esther de Lange is lid van het Europees Parlement (CDA) en vicevoorzitter van de EVP-fractie.

Volg en lees meer over:  NEDERLAND   MENS & MAATSCHAPPIJ   POLITIEK   OPINIE

Nederlandse EU-korting op het hakblok

Telegraaf 28.04.2018  Nederland moet ruimhartig de portemonnee trekken voor een nieuwe Europese meerjarenbegroting als het aan de Europese Commissie ligt. Behalve over een hogere afdracht woedt er achter de schermen nog een gevecht over behoud van de huidige korting die Nederland heeft bedongen.

In Brussel wordt koortsachtig gepuzzeld op de meerjarenbegroting (2021-2027). Aanstaande woensdag komt de Commissie met haar voorstel naar buiten. Duidelijk is dat het gat dat de Britten achterlaten (ongeveer 13 miljard euro per jaar), opgevuld moet worden. Maar Nederland behoort tot een zeer klein clubje landen dat niet meer wil betalen.

Het kabinet wil de huidige korting (nu bijna 1 miljard euro per jaar) linksom of rechtsom behouden, omdat Nederland anders te veel uit de pas gaat lopen met andere nettobetalers. Er is nog geen besluit genomen, benadrukken bronnen. Eurocommissaris Oettinger (Begroting) heeft echter aangegeven het liefst van de systematiek af te willen.

Achter de schermen is Nederland (samen met Zweden) nog de grootste dwarsligger, aangevuld met eveneens nettobetalers Denemarken en Oostenrijk. Premier Rutte heeft steeds betoogd dat het vertrek van de Britten moet leiden tot een lagere begroting. Vooral behoud van de korting is een gevoelig punt, maar ook modernisering van de begroting is prioriteit. Rutte belde afgelopen woensdag, vlak voordat hij in debat moest met de Kamer over de dividendbelasting, nog met Commissie-voorzitter Juncker over het EU-budget.

Bij de huidige meerjarenbegroting wordt 1 procent van alle gezamenlijke rijkdom van 28 landen afgedragen aan de EU. Volgens een nieuw voorstel zal dit voor 27 landen (zonder het VK dus) waarschijnlijk 1,13 tot 1,18 procent bedragen.

Belasting

Het Brexit-gat wordt opgevangen door voor de helft te snijden in de uitgaven en de andere helft wordt aangevuld met vers geld. Behalve nationale afdrachten zijn er meer manieren om de begroting te stutten. Winsten die nationale banken maken met het drukken van euro’s en winst van de ECB zouden op de grote hoop in Brussel moeten worden geveegd. Ook een Europese belasting op plastic is nadrukkelijk een optie.

De Commissie wil ook inzetten op het verbinden van voorwaarden op het gebied van naleving van de rechtsstaat aan het ontvangen van subsidies. Dit is met name relevant voor Centraal- en Oost-Europa, die miljarden ontvangen uit de landbouw- en ontwikkelingsfondsen, en het zorgt dan ook voor spanning tussen oost en west. In landen als Polen en Hongarije staat de rechtsstaat zwaar onder druk, zonder dat Brussel daar momenteel veel aan kan doen.

Ook door het koppelen van geld aan landen die bijvoorbeeld veel doen aan de opvang van vluchtelingen zal er geld verplaatst worden van Oost- naar Zuid-Europa.

De Commissie wil waarschijnlijk 6 procent minder uitgeven aan landbouw en regionale ontwikkeling. Tegelijkertijd is er geld nodig voor breed gedragen ambities – ook door Nederland gesteund – op het gebied van veiligheid en grensbewaking. Hoe alles definitief zal uitvallen moet begin volgende week duidelijk worden, waarna de plannen op woensdag worden gepresenteerd. De lidstaten moeten uiteindelijk allemaal instemmen, wat betekent dat de onderhandelingen zich lang (tot twee jaar) zullen voortslepen.

LEES MEER OVER; brexit  begrotingen europese unie (eu)

Overheidsschuld onder de Europese norm

AD 26.03.2018 De Nederlandse overheidsfinanciën voldoen voor het eerst sinds 2008 weer aan de Europese normen voor zowel tekort als schuld. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vandaag.

De schuld eind vorig jaar bedroeg 416 miljard euro, oftewel 56,7 procent van het bruto binnenlands product (bbp). In 2016 was dit nog 61,8 procent. Volgens Europese regels moet de schuld van eurolanden beneden de norm van 60 procent van het bbp liggen.

Het overheidssaldo kwam in 2017 uit op een overschot van 1,1 procent van het bbp. Vorig jaar nam de overheidsschuld met 18 miljard euro af. De schuld nam nog niet eerder in een jaar zo veel af, merkt het CBS daarbij op. De overheid behaalde een overschot van 8 miljard euro.

Niet alleen het overschot droeg bij aan de daling van de schuld. Ook de opbrengsten uit de verkoop van aandelen, zoals ABN AMRO en ASR, en de afwikkeling van derivatencontracten leverden de Staat ruim 8 miljard euro op voor schuldaflossing.

Regeringspartijen prijzen timing Rutte; oppositie teleurgesteld

NOS 02.03.2018 De regeringspartijen in de Tweede Kamer reageren positief op de speech van Rutte over de toekomst van de EU. VVD-Kamerlid Mulder vindt het goed dat Rutte een “pragmatische visie ferm uitdraagt”. Volgens Mulder wordt Europa geloofwaardiger door daadkracht en worden op die manier de zorgen van de bevolking weggenomen.

Kamerlid Omtzigt van coalitiepartner CDA zegt dat Rutte heeft gesproken als een Europees staatsman en dat hij “keurig binnen de lijntjes” van de afspraken in de coalitie is gebleven. Omtzigt prijst ook de timing van Rutte. Volgens hem is het goed dat hij aan belangrijke Europese leiders als Merkel en Macron duidelijk maakt wat volgens hem de voorwaarden zijn om Europa goed te laten functioneren.

Initiatief naar zich toe

Ook D66, van de regeringspartijen het meest Europees gezind, is tevreden. Kamerlid Verhoeven spreekt van een pro-Europese speech, waarmee Nederland op een goed moment laat zien wat het verwacht van de EU. Volgens Verhoeven is Rutte op sommige punten nog wat “zuinig”, en zijn de plannen inhoudelijk niet verrassend, maar trekt de premier het initiatief naar zich toe door met eigen voorstellen te komen.

ChristenUnie-voorman Segers vindt het goed dat Rutte heeft benadrukt dat de EU er is voor de lidstaten en voor de burgers en niet andersom. Ook volgens de ChristenUnie biedt Rutte “tegenwicht aan de as Parijs-Berlijn”.

Tekenen bij het kruisje

De oppositiepartijen zijn een stuk kritischer. Volgens de PVV is de speech van Rutte hypocriet. “De man die hamert op ‘afspraak is afspraak’ in de EU heeft in Nederland al zijn beloftes verbroken”, zegt Kamerlid Maijer. Zij denkt dat Rutte uiteindelijk zal “tekenen bij het kruisje richting federale eindbestemming”.

De SP prijst Rutte er wel voor dat hij het primaat van de lidstaten benadrukt. De partij is het er ook mee eens dat er geen extra geld naar de Europese begroting moet gaan. Maar Kamerlid Leijten vindt ook dat Rutte te veel hamert op het nog vrijer maken van de Europese markt en beschermingsconstructies wil opheffen. Volgens haar heeft hij te weinig aandacht besteed aan de rechten van werknemers.

Met veel bombarie aangekondigd

GroenLinks vindt de “met veel bombarie aangekondigde speech” tegenvallen. Volgens partijleider Klaver komen de uitspraken van Rutte neer op een samenvatting van wat Nederlandse ambtenaren in Brussel al langer naar voren brengen. “Bij Rutte draait de EU enkel om eigenbelang en geld verdienen.”

PvdA-leider Asscher hoopt dat de mensen die de speech in Berlijn hebben bijgewoond geen duur kaartje hebben gekocht. Ook volgens Asscher is het goed dat de premier het initiatief neemt, maar hij vindt het geen inhoudelijk sterk verhaal. De PvdA had ook graag gezien dat Rutte had aangegeven hoe de EU werknemers bescherming kan bieden.

BEKIJK OOK;

Rutte: toekomst Nederland ligt in EU, maar doelen moeten concreet zijn

Rutte blijft hameren op minder geld naar EU 

NU 02.03.2018 Premier Mark Rutte heeft in een toespraak over de Europese Unie (EU) nogmaals benadrukt dat hij niet wil dat Nederland meer gaat betalen aan de Europese begroting. Ook niet nu er een gat op de begroting achterblijft met het vertrek van het Verenigd Koninkrijk.

“We moeten niet meer gaan betalen, maar betere resultaten halen met een kleiner budget”, zei Rutte vrijdag.

Het lijkt er juist op dat er meer geld nodig is nu het Verenigd Koninkrijk de EU gaat verlaten. De Britten waren nettobetalers en laten volgens een schatting van de Europese Commissie een gat achter van ongeveer 13 miljard euro per jaar.

Ook Nederland betaalt aan de EU, maar Rutte vindt dat te verdedigen omdat we er veiligheid en welvaart voor terugkrijgen.

De premier heeft er nooit een geheim van gemaakt dat hij wil dat Nederland minder gaat betalen aan Europa.

Er wordt momenteel in Brussel druk onderhandeld over de EU-begroting tussen 2021 en 2027. Nu de kaders voor de afdrachten worden vastgesteld, kunnen de lidstaten hun invloed nog laten gelden. Een definitief besluit zal waarschijnlijk pas in 2020 vallen.

WK

Rutte liet onlangs aan de Tweede Kamer weten dat hij de begroting wil moderniseren. Dat betekent minder geld naar landbouwbeleid en fondsen voor armere regio’s. In plaats daarvan zou de EU meer geld moeten reserveren voor zaken als grensbewaking, defensie en klimaat, vindt de premier.

Ook pleit hij voor een sterkere euro, maar dat alles mag niet leiden tot meer politieke samenwerking. Landen moeten hun eigen identiteit behouden.

“Dat het Nederlands elftal ontbreekt op het komende wereldkampioenschap voetbal kan geen reden zijn om te pleiten voor een Europees elftal op het WK in 2022. We gaan er als Nederland gewoon voor zorgen dat we er zelf weer bij zijn”, aldus Rutte.

Een Europees Monetair Fonds (EMF), gestoeld op de internationale variant, behoort daarin wel tot de mogelijkheden. Zo’n instituut moet aan noodlijdende EU-landen geld kunnen lenen, maar alleen als dat een laatste redmiddel is. Lidstaten moeten hun zaken eerst zelf op orde proberen te krijgen.

De aansturing van het EMF moet wat Rutte betreft bij de lidstaten liggen en niet bij Europese Commissie, verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding van de EU.

Geen verrassing

De premier hield zijn toespraak in Berlijn voor de Bertelsmann Stiftung, een onafhankelijke Duitse denktank gericht op internationale en maatschappelijke thema’s.

Er werd lang uitgekeken naar de toespraak, maar Ruttes ideeën over Europa blijven dezelfde: meer welvaart, veiligheid, en sterke euro en een gezamenlijke aanpak voor zaken als migratie en klimaat..

Ook moeten financiële risico’s tussen landen niet worden gedeeld, lidstaten moeten zelf orde op zaken stellen door de schulden te verlagen en de economie te hervormen daar waar nodig.

De verschillen tussen de Europese landen, met name die tussen noord en zuid, werden pijnlijk duidelijk tijdens de eurocrisis. Griekenland, Spanje en Portugal moesten met miljardenleningen uit de noodfondsen worden gered.

Rutte is wel voorstander van de Europese bankenunie waarbij de aandeelhouders in plaats van belastingbetalers moeten bloeden als een financiële instelling  omvalt.

Afspraak is afspraak

Rutte vindt het belangrijk dat in Europa het principe “afspraak is afspraak” geldt. Als beloftes niet worden nagekomen, brokkelt het draagvlak voor de EU binnen de lidstaten af. Ook pleit hij voor het verder aanscherpen van de diensten- en digitale markt. Er zijn volgens Rutte vijfduizend beschermde beroepen binnen de EU, dat vindt hij te gortig en zorgt alleen maar voor economische obstakels.

Hetzelfde geldt voor de digitale markt. Ondernemers moeten veel gemakkelijker hun producten via internet binnen de EU kunnen verkopen. Tegelijkertijd moeten de rechten van werknemers worden beschermd. Rutte: “Een Nederlandse loodgieter mag niet zijn verliezen aan een loodgieter uit Polen die onder het minimumloon werkt. Tegelijkertijd heeft die Pool recht op een goed salaris.”

Tot slot maakte de premier zich zorgen over het afbrokkelende draagvlak voor de EU, Europagezinde politieke partijen staan steeds meer onder druk.

Maar ook dat is weer te ondervangen door resultaten te bieden en geen dingen beloven die je niet kunt waarmaken. “Loze beloften zorgen niet voor banen”, aldus Rutte.

Lees meer over: Mark Rutte EU-begroting Europese Unie

Strenge Rutte: Afspraak is afspraak binnen EU

AD 02.03.2018 Mark Rutte heeft in zijn langverwachte speech over de EU uitgehaald naar lidstaten die afspraken niet nakomen. ,,Europa is geen keuzemenu,’’ zei Rutte.

Bij de verdeling van vluchtelingen en het financieel beheer in eigen land laten lidstaten het afweten, vindt Rutte. ,,Steeds vaker lijkt het dat lidstaten vinden dat afspraken terzijde kunnen worden geschoven als het nationaal even tegenzit. Wel de lusten, niet de lasten. Maar afspraak is afspraak. Solidariteit vergt verantwoordelijkheid.”

Waar Rutte doorgaans wars is van het delen van zijn visie, zette hij in de Duitse hoofdstad zijn kijk op de toekomst van Europa uiteen. Hij is streng op de tekortkomingen van de EU als instituut, omdat hij niet naar een federale Unie wil. Die vrees leeft bij lidstaten, omdat Duitsland en Frankrijk verdere Europese samenwerking aanjagen.  Wel onderlijnde Rutte dat ‘wij inderdaad ook verder willen met Europa’.

De rode lijn was dat de EU niet moet blijven uitdijen, maar met concrete maatregelen moet komen die geen ‘reus’ van een instituut creëren in Brussel, maar er is om de lidstaten te dienen.

Rutte hamerde er verder op dat lidstaten niet hun eigen identiteit hoeven op te geven. ,,Dat het Nederlands elftal ontbreekt op het komende wereldkampioenschap voetbal kan geen reden zijn om te pleiten voor een Europees elftal op het WK in 2022. We gaan er als Nederland gewoon voor zorgen dat we er zelf weer bij zijn.’’

Toch was Rutte vooral streng voor mede-lidstaten. Hij herhaalde dat landen hun eigen financiën op orde moeten brengen en pas bij de EU kunnen aankloppen als ‘laatste redding’.  ,,We mogen niet toestaan dat landen hun economie niet moderniseren.” Anders, zegt Rutte, verliest de EU de steun van de burger.

Hij herhaalde overigens dat hij niet wil dat Nederland meer gaat betalen aan de Europese begroting als er een gat op de begroting komt door het vertrek van het Verenigd Koninkrijk.

Rutte wil niets weten van een Europees leger. Wel ziet hij bijvoorbeeld iets in het samen inkopen van materieel. Ook wil Rutte dat de EU voor 2030 een CO2-reductie van 55 procent afspreekt, iets dat de Duitsers overigens ook willen.

Hij onderstreepte dat landen in Oost-Europa moeten meewerken aan het herverdelen van vluchtelingen over alle lidstaten. ,,Niet alle landen zijn bereid hun deel te dragen, maar solidariteit is geen eenrichtingverkeer.”

Strategisch doel

De speech van Rutte dient een strategisch doel. De Duitsers willen met de Fransen verdergaande samenwerking binnen de EU. Als Merkels regering dit weekeinde definitief kan starten (de SPD moet nog groen licht geven), zou die grootmacht wel eens de voet op het gaspedaal willen drukken. Met haar nieuwe maatje Macron zou Merkel dan op het gebied van klimaat, migratie, veiligheid en de euro flink wat Brussels beleid willen maken.

Rutte is daarin terughoudender. En omdat hij inmiddels een van de langstzittende premiers van Europa is, bindt hij met zijn conservatievere geluid ineens Oost-Europese landen aan zich. Zij zijn ook gereserveerd over een actievere EU.

Voor Rutte is het laveren als het gaat over de EU. In zijn eigen coalitie wil D66 dat Europa méér gaat doen, terwijl het CDA terughoudend is. Bovendien weet de premier dat er veel verzet is tegen de EU onder Nederlanders; en anders herinneren PVV en Forum voor Democratie hem daar wel aan.

Video afspelen

Rutte: toekomst Nederland ligt in Europa

Rutte: toekomst Nederland ligt in EU, maar doelen moeten concreet zijn

NOS 02.03.2018 De toekomst van Nederland ligt in de EU, zolang die EU maar heel concrete projecten aanpakt. Dat heeft premier Rutte gezegd in zijn Europa-speech in Berlijn. Rutte wil dat de EU zich de komende jaren inzet voor veiligheid en stabiliteit. “Het is volstrekt duidelijk dat geen enkele lidstaat deze ontwikkelingen alleen het hoofd kan bieden. Onveiligheid en instabiliteit zijn veelkoppige monsters. Onze eensgezindheid is het beste wapen hiertegen.”

Op een steenworp afstand van de Rijksdag wilde Rutte laten zien dat hij wel degelijk vooruit wil met de Europese Unie. In Brussel leerden ze hem de afgelopen jaren vooral kennen als de man die – in zijn eigen woorden – het Nederlandse belang op één, twee en drie had staan. Maar Rutte heeft wel degelijk een visie op de toekomst van de EU, al moet die wat hem betreft vooral heel concreet zijn.

“Hoogdravende visies leveren geen banen en veiligheid op. Geschreeuw op de flanken ook niet. Alleen hard werken doet dat. Stap voor stap, Schritt für Schritt.”

Pro-Europese boodschap

Rutte sprak in het Engels om een internationaal publiek aan te spreken. Op de eerste rijen zaten veel Duitsland-ambassadeurs uit de Europese Unie. Ze hoorden een pro-Europese boodschap.

“We zien overal in Europa partijen opstaan die het grote belang van de Europese samenwerking simpelweg ontkennen. Daarover klagen heeft geen zin. Het enige dat we ertegenover kunnen zetten, zijn resultaten.”

Premier Rutte bij zijn toespraak in Berlijn AFP

Daarvoor heeft Rutte een aantal plannen, al is geen van die plannen helemaal nieuw. Zo is hij ervoor dat de EU meer afspraken maakt op militair terrein, zonder de NAVO in de weg te zitten. “Nederland wil dat alle landen zo snel mogelijk militaire transporten toestemming geven om de landsgrenzen te passeren.”

Asielbeleid

Het asielbeleid is een van de andere speerpunten van Rutte. Op dat terrein liggen de opvattingen van Oost- en West-Europa ver uiteen. Rutte wil asielzoekers over Europa herverdelen, veel Oost-Europese landen willen daar niets van weten. “Daar maak ik mij zorgen over. Niet alle landen zijn bereid hun deel te dragen, maar solidariteit is geen eenrichtingsverkeer.”

De Duitse bondskanselier Merkel zal het met instemming aanhoren, zij denkt er precies zo over. Maar Merkel en Rutte zijn het zeker niet over alles eens. Zo willen Duitsland en Frankrijk de eurozone versterken, met meer geld en een Europees noodfonds.

Zo’n Europees noodfonds ziet Rutte nog wel zitten, maar wel alleen als allerlaatste optie. Landen moeten ervoor zorgen dat ze hun schulden wegwerken, zodat ze zelf altijd op de financiële markten kunnen lenen, als de nood aan de man is. “Mijn overtuiging is dat we 19 nationale schokabsorptiefondsen in de eurozone nodig hebben.”

Straffen

Rutte pleitte ervoor om problemen binnen de lidstaten niet af te wentelen op de rest van de Europese Unie. “Dat het Nederlands elftal ontbreekt op het komende WK voetbal kan geen reden zijn om te pleiten voor een Europees elftal op het volgende WK. We gaan er als Nederland gewoon zelf voor zorgen dat we er weer bij zijn in 2022.”

Als landen niet hun eigen zaakjes op orde krijgen, wil Rutte dat Brussel ze ook kan straffen. Hij vindt de subsidies die vooral Zuid- en Oost-Europese landen krijgen niet vanzelfsprekend. Als landen zich niet aan de economische EU-afspraken houden, moeten die subsidies ook kunnen worden ingetrokken. “Onze oerbelofte is: afspraak is afspraak.”

Maar de overkoepelende boodschap is positief. Rutte wil, samen met Merkel en Macron, verder bouwen aan de EU. “Het nieuwe Duitse regeerakkoord bevat 302 keer de termen EU of Europa. Het is dus een understatement om te zeggen dat de toekomst van het Europese project de gemoederen nogal bezig houdt.”

En Duitsland staat daarin niet alleen zegt Rutte. “Wij willen inderdaad ook verder met Europa.”

BEKIJK OOK

Gaat premier Rutte vandaag de EU de liefde verklaren?

Regeringspartijen prijzen timing Rutte; oppositie teleurgesteld

Gaat premier Rutte vandaag de EU de liefde verklaren?

NOS 02.03.2018 Het is dé hippe manier van politiek bedrijven geworden; je zoekt een mooi podium en houdt een bevlogen speech. Trump doet het, Macron doet het vaak, May doet de brexit-onderhandelingen via speeches en nu gaat premier Rutte het doen.

Hij houdt vandaag om 13.30 uur een speech in Berlijn met zijn visie op de toekomst van de EU. Hij wil aan de rest van Europa uitleggen dat Nederland kritisch is over méér Europese samenwerking, maar hij wil ook diezelfde samenwerking omarmen als een zegen voor Nederland.

Een van de belangrijkste politieke adviseurs van de Duitse bondskanselier Merkel was glashelder vorige week in Brussel: “Wij gaan niets doen met de Fransen zonder dat met de Nederlanders te bespreken.” Het is een hoopvolle belofte voor premier Rutte die probeert invloed uit te oefenen op de besluitvorming binnen de EU. “Maar in die Duitse belofte zit ook direct een waarschuwing.

Dan moet Nederland wel wat meer leiderschap gaan tonen. Het is niet altijd goed voor je populariteit om het op te nemen voor de EU, maar soms moet je als politicus doen wat verstandig is.” De Duitsers zullen hopen dat hij die toon vandaag aanslaat in zijn toespraak.

Belangrijke timing

De Duitsers zijn van plan om, samen met de Fransen, de EU nieuw leven in te blazen. De Europese leiders lopen daarom top na top af om de EU te hervormen op het vlak van de euro, klimaat, migratie en veiligheid. Om die ambities kracht bij te zetten vinden Merkel en Macron dat de begroting van de EU de komende jaren flink kan worden opgeschroefd. Het Nederlandse kabinet is behoudender op deze thema’s en Rutte zal het podium van vandaag gebruiken om al die ambities iets te temperen.

Maar hij zal ook niet de boze Nederlander willen zijn. Overal ‘nee’ tegen zeggen heeft geen zin, hij zal een plek aan tafel moeten bevechten door constructief mee te denken aan dit nieuwe Europa.

Een belangrijk deel van de boodschap van Rutte zit hem in de timing. De Duitsers hebben bijna hun nieuwe kabinet rond, dit is dus het moment dat de EU gas gaat geven. Rutte houdt zijn toespraak midden in het centrum van Berlijn, het hart van de Duitse macht. Hij spreekt daar bij de Bertelsmann Stichting, een chique club met een Nederlandse voorzitter, voormalig minister Aart-Jan de Geus. Maar de boodschap moet niet in Duitsland alleen aankomen, hij zal daarom in het Engels spreken met in de zaal de ambassadeurs van alle EU-lidstaten, want de boodschap moet in heel Europa aankomen.

Europa luistert naar ons

De EU-landen zullen naar Rutte luisteren. We zijn klein in de EU, maar in de komende onderhandelingen niet onbelangrijk. Rutte is inmiddels een van de langstzittende premiers en heeft in Brussel een staat van dienst opgebouwd. Hij is de informele leider van de liberale landen in de EU, inmiddels zijn er zeven kleinere EU-landen die ook liberale premiers hebben en vaak als één blok optreden. Daarnaast is Nederland door de grote economie een van de grootste betalers in de EU, ze hebben daardoor invloed op de discussies over de euro en de toekomstige begroting.

Een klein nadeel: ook de Britse premier May klimt vandaag op een podium voor haar langverwachte brexit-speech. Volgens velen in Brussel is die speech veel spannender en belangrijker dan die van onze premier. De brexit-onderhandelingen lopen moeizaam en een nieuwe crisis dreigt.

Rutte spreekt vandaag Europa toe, maar hij moet nog maar hopen dat Europa ook tijd heeft om te luisteren.

Timmermans: ‘Euroscepsis is gezond, eurofobie niet’

Elsevier 26.02.2018 Euroscepsis is goed voor de Europese Unie, maar aan eurofobie hebben we niets. Dat zegt vicevoorzitter van de Europese Commissie Frans Timmermans dinsdag tijdens een debat. De rechterhand van voorzitter Jean-Claude Juncker trekt België in om meer burgers bij de Europese Unie te betrekken.

Timmermans deed zijn uitspraak in Leuven, tijdens een debat met de premier van Vlaanderen, Geert Bourgeois. Het idee van Timmermans is om zogeheten Burgerdialogen op te zetten, waarin hij in gesprek gaat met Europese burgers. Zo blijft hij op de hoogte van hun zorgen.  Dertig heeft hij er gehouden, er zijn er in totaal 500 gepland. Dat meldt de Belgische televisiezender VRT.

Timmermans: ‘Euroscepsis is gezond, eurofobie niet’

Volgens Timmermans is scepsis een gezonde eigenschap van burgers. ‘Euroscepsis gezond, en houdt ons scherp. Met eurofobie kan ik niets.’ Ook een blind geloof in de EU is volgens Timmermans geen gezonde houding.

Timmermans zei ook dat hij streeft naar een toetreding van de landen op de westelijke Balkan, maar hij wil nog geen datum noemen: ‘Dat worden al gauw deadlines, en dan wordt er gegoocheld met de toetredingscriteria.’ Opmerkelijk: zondag stelde Juncker het jaar 2025 in het vooruitzicht als datum voor toetreding.

    Afbeelding weergeven op Twitter  Jan Buysse@JanVLEVA

Euroscepsis is gezonde levenshouding, in tegenstelling tot Eurofobie of een blind geloof in de EU, aldus @TimmermansEU tijdens #burgerdialoog #eudialogues  18:01 – 26 feb. 2018

Vragen over Catalonië

Rutte moet durven de dictaten van Berlijn en Parijs voor Europa te vetoën, schrijft Syp Wynia

Timmermans botste met de Vlaamse premier over het onafhankelijkheidsreferendum van Catalonië. De Catalanen hielden in september vorig jaar een referendum over de vraag of Catalonië zich moest afscheiden van Spanje.

Volgens Timmermans is zoiets illegaal. In Vlaanderen zijn het referendum en de nasleep daarvan nauwlettend gevolgd. Ook onder een deel van de Vlaamse bevolking leeft de wens om onafhankelijkheid.

Bourgeois roept de Europese Commissie op om de Catalaanse democratie ‘te herstellen’. Hij doelde op het lot van de Catalaanse leider Carles Puigdemont, die in België verblijft. Puigdemont wordt vervolgd zodra hij een voet over de Spaanse grens zet. Hem hangt dertig jaar cel boven het hoofd wegens rebellie. De Europese Commissie schaarde zich achter de Spaanse regering van premier Mariano Rajoy.

   Geert Bourgeois@GeertBourgeois

“Meer dan tijd dat de Europese Commissie actie onderneemt om de Catalaanse democratie te herstellen” #EUdialogues

17:52 – 26 feb. 2018 · Louvain, Belgium

  Berend Sommer (1990) is online redacteur bij Elsevier Weekblad. Hij studeerde geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Zijn debuut Duchamp verscheen in juni 2017 bij Uitgeverij Prometheus.

23.02.2018

Nederland op EU-top onder druk om meer geld af te dragen VK 23.02.2018

Rutte spreekt nog geen veto uit na eerste gesprekken over EU-budget NOS 23.02.2018

Rutte belooft niks over extra EU-afdracht Telegraaf 23.02.2018

De zuinigen (en Nederland) liggen dwars op EU-top NOS 23.02.2018

Nederlandse korting niet heilig voor Rutte, afdracht mag niet omhoog AD 23.02.2018

Belofte begroting blijkt boterzacht Telegraaf 23.02.2018

22.02.2018

D66: Mogelijk toch meer Nederlands geld naar EU  Elsevier 22.02.2018

Nederlanders gaan meer betalen aan de EU. Dit is waarom NOS 22.02.2018

Rutte wil geen extra geld voor Europa, maar weigert te beloven dat de EU-begroting niet zal stijgen VK 22.02.2018

‘Extra geld naar EU is niet uit te sluiten’ Telegraaf 22.02.2018

D66: extra geld naar Brussel niet uitgesloten NOS 22.02.2018

Rutte moet hard onderhandelen voor sobere EU-begroting AD 22.02.2018

Nu al ruzie om EU-geld Telegraaf 22.02.2018

Premier Mark Rutte is geen EU-fan

21.02.2018 – Premier Mark Rutte is geen EU-fan

Rutte is en blijft geen EU-fan: geen extra bijdrage aan EU-begroting, zal hij in ‘grote Europatoespraak’ verkondigen VK 21.02.2018

Rutte wil minder geld voor EU-begroting, maar doet geen beloftes NU 22.02.2018

‘Geen cent erbij voor EU!’ Telegraaf 21.02.2018

EU-begroting: hakken in het zand Telegraaf 21.02.2018

EU wil nóg meer van uw geld: ‘Zakkenrollers zijn het’ Telegraaf 21.02.2018

EU wil nog meer van u: megalomane begroting afgewenteld op burger Telegraaf 21.02.2018

Hoe Mark Rutte moet onderhandelen in Brussel Elsevier 21.02.2018

Rutte geeft in brief naar Kamer weinig prijs over zijn Europa-speech AD 21.02.2018

Rutte wil met Europa-rede meer steun krijgen AD 21.02.2018

Kamer: hoog tijd dat Rutte onthult wat hij echt van EU vindt

Elsevier 20.02.2018 Premier Mark Rutte doet volgende week vrijdag tijdens een toespraak in Berlijn uit de doeken hoe de Europese Unie van de toekomst er volgens hem uit moet zijn. De Tweede Kamer wil vooraf van hem weten wat hij gaat zeggen tijdens die toespraak.

Volgens PvdA-leider Lodewijk Asscher en de rest van de linkse oppositie is het hoog tijd dat Rutte zijn visie op Europa eens ontvouwt, en ook regeringspartijen CDA en D66 zijn ‘heel benieuwd’.

Rutte schuwt het ‘grote verhaal’, vindt Asscher

Volgens Asscher schuwt Rutte doorgaans het ‘grote verhaal’, of geeft hij daar zelfs op af onder het motto: ‘voor visie moet je naar de oogarts’. Maar de premier is inmiddels een van de langstzittende EU-regeringsleiders en wordt steeds vaker gevraagd naar zijn ideeën over de Unie.

Rutte zoekt nieuwe Europese vrienden
Lees de analyse van Jelte Wiersma

De premier moet voor donderdag een samenvatting van zijn toespraak naar ede Kamer sturen. De Kamer wil hem daar dan donderdag over aan de tand voelen. Rutte is dan toch al in de Kamer aanwezig om over de aanstaande EU-top te spreken.

De premier spreekt in Berlijn over de Europese samenwerking en zal het daarbij ook over de rol van Nederland hebben. Hij is uitgenodigd door de Bertelsmann Stiftung, een stichting die de meerderheid van het grote Bertelsmann-mediaconcern in bezit heeft.

Rutte pleitte vorig jaar voor ‘realistischer en minder eurofiel’ EU

Vorig jaar maart zei Rutte tijdens een verkiezingsdebat in theater Carré dat de EU ‘realistischer en minder eurofiel’ wordt. Het werd hem destijds verweten dat hij ‘zich in Den Haag als PVV’er opstelt, en in Brussel een D66’er is’. Rutte zei toen voor een sterker Europa te pleiten, maar tegen ‘meer Europa’ te zijn.

Dat ging toen de goede kant op volgens de premier: ‘Je merkt echt, bijvoorbeeld aan de plannen die van de Europese Commissie komen, dat Brussel zelf een stuk realistischer en minder eurofiel wordt ten opzichte van het verleden.’

Hij pleitte voor minder bemoeienis vanuit Brussel: ‘Ja, ik ben helemaal niet zo van de ‘Verenigde Staten van Europa’. De premier zag de ideale EU eerder als een vereniging van landen die zich richt op veiligheid, het creëren van banen en het beteugelen van immigratie. Het moet volgende week in Berlijn blijken of Rutte er nog altijd dezelfde visie op nahoudt.

Elif Isitman

 

februari 23, 2018 - Posted by | 2e kamer, EU, euro, europa | , ,

Sorry, the comment form is closed at this time.

%d bloggers liken dit: